1927.11.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8Η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1927

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 6 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Α. Ε. ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ρουμανίας μοὶ διεβίβασε τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολήν (Ἀναγινώσκει). Κύριε Πρόεδρε, Πρὸ ὀλίγου ἀνέγνωσα μετὰ βαθυτάτης συγκινήσεως τοὺς ὡραίους λόγους, μὲ τοὺς ὁποίους ἡ Ὑμετέρα Ἐξοχότης εὐηρεστήθη νὰ ἀναγγείλῃ τὴν ἑσπέραν τῆς χθὲς πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν τὸν θάνατον τοῦ Ἰωάννου Βρατιάνο. Ἐπ’ ὀνόματι τῆς Χώρας μου, σκληρῶς δοκιμασθείσης διὰ τῆς προώρου ἀπωλείας τοῦ μεγάλου πολιτικοῦ της, ἐν ὀνόματι τῆς Βασιλικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκ μέρους μου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Ὑμετέραν Ἐξοχότητα νὰ δεχθῇ τὰ βαθύτατα εὐχαριστήριά μου, νὰ εὐαρεστηθῇ δὲ νὰ ὑποβάλῃ ταὐτοχρόνως ταῦτα καὶ πρὸς τοὺς κ.κ. Βουλευτάς, οἵτινες, ἀποδεχθέντες τοὺς λόγους σας, ἠθέλησαν τὸ ἐπ’ αὐτοῖς νὰ ἑνώσουν τὸν ἑλληνικὸν λαὸν πρὸς τὴν βαθυτάτην λύπην καὶ τὸ πένθος ἑνὸς φίλου λαοῦ. Εὐαρεστηθῆτε νὰ δεχθῆτε, κ. Πρόεδρε, τὴν ἔκφρασιν τῆς ἐξόχου ὑπολήψεώς μου.

ΛΑΓΚΑ ΡΑΣΚΑΝΟ

Πρεσβευτὴς τῆς Ρουμανίας Ἐπίσης ἀνακοινοῦν πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως ἐφημερίδων. Οἱ κ. κ. Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν), Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ ἑκουσίας ἐξαγορᾶς ἀγροτικῶν κτημάτων ἀνηκόντων εἰς ξένους ὑπηκόους». Οἱ κ. κ. Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν), Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Νορβηγίας ὑπογραφείσης τῇ 29 Ἰουνίου 1927 συμβάσεως ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας». Ὁ κ. Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐπιβολῆς τελῶν ἐν Ἀθήναις διὰ συντήρησιν δημοσίων κήπων καὶ ἐνίσχυσιν καλλιτεχνῶν». Οἱ κ.κ. Α. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι τὰ κάτωθι νομοσχέδια: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15)19 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10)18 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως τοῦ Διατάγματος περὶ καθορισμοῦ δικαιοδοσίας Γενικῶν Διοικητῶν, τῆς 26 Ἰανουαρίου 1925» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐγκρίσεως πίνακος ἐργασιῶν συμπληρωματικῆς ἀποπερατώσεως τοῦ Δικαστηρίου Καϊλαρίων κλπ». Ὁ κ. Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς σχέδια νόμου: Περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὴν κωδικοποίησιν, ἀντικατάστασιν καὶ τροποποίησιν τῶν ὀργανικῶν νόμων τῶν διεπόντων τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους καὶ 2) «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὴν κωδικοποίησιν, ἀντικατάστασιν καὶ συμπλήρωσιν τῶν διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος». Ὁ κ. Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΨϞΒ (3792) τοῦ ἔτους 1911 καὶ 2) «περὶ συστάσεως γραφείου μεταγραφῶν ἐν Πειραιεῖ». Ὁ βουλευτής κ. Γ. Κοκκινάκης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν βιβλιοπωλῶν Ἡρακλείου καὶ Ρεθύμνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατάργησιν διδακτικῶν βιβλίων. Ἡ Γενικὴ Ἕνωσις Ἀναπήρων πολέμου Ἀττικῆς ὑποβάλλει ψήφισμα διαμαρτυρίας διὰ τὴν περικοπὴν τῶν συντάξεων ἀναπήρων. Ὁ Πρόεδρος ἐπαγγελματικῶν Ἁλμυροῦ διὰ τηλεγραφήματος ζητεῖ τὴν παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ Πρόεδρος ἑστιατόρων Θεσ)νίκης ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Κυριακῆς ἀργίας. Οἱ μετανάσται Μελενίκου, Ὀρτάκιοϊ κλπ. διαμαρτύρονται δι’ ἀποφάσεις ἐκτιμητικῶν ἐπιτροπῶν ἑλληνοβουλγαρικῆς μεταναστεύσεως. Ἡ διοίκησις Μυτιλήνης, γνωρίζουσα σύλληψιν ἐργατῶν, ζητεῖ τιμωρίαν πραγματικῶς ὑπευθύνων. Ὁ ἰατρὸς κ. Κ. Καμπάνης ζητεῖ νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς εἰς τὰς Ἀμερικανικὰς φυλακὰς κρατουμένους Ἕλληνας, ὡς λαθραίους μετανάστας. Ὁ Σύνδεσμος Εὐελπίδων Μελενίκου ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων Μελενίκου καὶ Πετριτσίου. Ὁ Σύνδεσμος Κατωτέρου Προσωπικοῦ Τ.Τ.Τ. Πατρῶν ἀποδοκιμάζει τοὺς μαλλιαροὺς δημοτικιστάς. Ἡ ἐν Πάτραις ὀργάνωσις τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ὑποβάλλει ψήφισμα διαμαρτυρίας, διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀποστολῆς τῆς ἐργατικῆς ἀντιπροσωπείας εἰς Ρωσσίαν κλπ. Ὁ Σύνδεσμος τῶν Τροχιοδρομικῶν καὶ Ἠλεκτροτεχνιτῶν Θεσ)νίκης ὑποβάλλει ψήφισμα διαμαρτυρίας διὰ τὴν ἀπόλυσιν ἐργατῶν. Ὁ ἰδιώτης Σιμὼν Σιμωνιὰν ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ ἐξοφλήσεως τῶν εἰς χρυσὸν συναλλαγῶν μὲ τὴν σημερινὴν ἀξίαν. Ὁ Σύλλογος ἀλευρεμπόρων Θεσ)νίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρέλκυσιν τοῦ ζητήματος τοῦ δασμοῦ σίτου καὶ ἀλεύρων. Οἱ ἐσχάτως εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν τεθέντες ἀξιωματικοὶ ζητοῦν νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς φυσικῶς ἐξερχομένους ἀξιωματικοὺς μετέχοντες τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας. Ἡ χήρα Κωνσταντίνου τὸ γένος Καφετζῆ ἐκ Σερρῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ οἰκοπέδου της παρὰ τῆς Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας. Ἡ Συντεχνία μαγείρων Κομοτινῆς διαμαρτύρεται κατὰ πάσης τροποποιήσεως τοῦ νόμου Κυριακῆς ἀναπαύσεως. Ἰδιῶται Καρδίτσης διαμαρτύρονται δι’ ἔκνομον ἐνέργειαν τοῦ Ἐφόρου Καρδίτσης. Οἱ σιδηροδρομικοὶ Πελοποννήσου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ ἐπαναπρόσκλησιν ἀπεργῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ καὶ Κ. ΠΟ-ΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ ὑποβάλλουν ἀναφορὰν ἰδιωτῶν γραφέων ἀνωτέρας διοικήσεως Χωροφυλακῆς Κρήτης αἰτούντων ὅπως τύχωσι τοῦ διὰ τοῦ διατάγματος τῆς 12 Ἰουνίου 1926 παρεχομένου εὐεργετήματος. Ὁ Σύνδεσμος ἑστιατόρων Δράμας διαμαρτύρεται διὰ τροποποίησιν Κυριακῆς ἀργίας. Ὁ Σύνδεσμος ἑστιατόρων Χαλκίδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν τροποποίησιν νόμου Κυριακῆς ἀργίας. Οἱ βιβλιοπῶλαι Καρδίτσης διαμαρτύρονται διὰ κατάργησιν διδακτικῶν βιβλίων. Ὁ Ε. Γ. Τσουρίδης ζητεῖ δι’ ἀναφορᾶς του τὴν ψήφισιν ποσοῦ δραχμῶν 500.000 ἐκ κληροδοτήματος Κροκιδᾶ πρὸς κατασκευὴν στρατιωτικοῦ σανατορίου εἰς Πάρνηθα. Ἀξιωματικοὶ αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντες ζητοῦσι δι’ ὑπομνήματός των, ἵνα τύχωσι τοῦ εὐεργετήματος παροχῆς βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου ἀλληλοβοηθείας. Ἐκκαθαρισθέντες ἀξιωματικοὶ ὑποβάλλουν ὑπόμνημα αἰτοῦντες τὴν χορήγησιν βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας. Ἡ Γενικὴ Ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου παρακαλεῖ ὅπως διατεθῇ ἡ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν αἰτηθεῖσα πίστωσις πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ κτιρίου σανατορίου Πάρνηθος. Τὸ Σωματεῖον ἁμαξοκαρραγωγέων Ἠπείρου «Ἅγιος Γεώργιος» ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἀμέσου καταβολῆς τοῦ ὑπολοίπου τῆς δικαιουμένης ἀποζημιώσεως τῶν ἁμαξοκαρραγωγέων. Ὁ Σύλλογος περιπτεριούχων Ἀθηνῶν αἰτεῖται τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Ν. Δ. «περὶ ἀναγκαστικοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν περιπτέρων». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ καταθέτει τηλεγραφικὸν ψήφισμα τοῦ δήμου Πρεβέζης τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου καὶ τοῦ Δικηγορικοῦ ὡς καὶ ἐπιτροπῆς πολιτῶν, παρακαλούντων νὰ καταργηθῇ τὸ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1927 διάταγμα «περὶ διαχειρίσεως περιουσιῶν τῶν χριστιανικῶν κοινοτήτων ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ καταθέτει ψήφισμα ἐπιτροπῆς Πρεβέζης περὶ μὴ καταργήσεως Κυριακῆς ἀργίας καὶ παρακαλεῖ νὰ μὴ ἐφαρμοσθοῦν αἱ διατάξεις περὶ καθιερώσεως καθημερινῶν κατὰ μῆνα, καθόσον ἀποκρούονται ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ τοῦ κοινοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ καταθέτει τηλεγραφικὸν ψήφισμα τῆς κοινότητος καὶ τῶν σωματείων Πάργας, καὶ παρακαλεῖ ὅπως συμπληρωθῶσιν αἱ κεναὶ θέσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Πάργας. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περατωθείσης ἤδη τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν δύο ἀντικειμένων τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀφορώντων τὸ πρωτόκολλον τῆς Γενεύης, ἡ Βουλὴ προβαίνει εἰς ψηφοφορίαν. Θὰ γίνῃ μία καὶ ἡ αὐτὴ ψηφοφορία καὶ διὰ τὰ δύο νομοσχέδια. «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 27 Ὀκτωβρίου 1927 συμβάσεως περὶ παραιτήσεως τῆς ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τοῦ προνομίου ἐκδόσεως τραπεζιτικῶν γραμματίων καὶ συστάσεως νέας Τραπέζης ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος» καὶ τοῦ προσαρτωμένου τῇ συμβάσει καταστατικοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος» Ἐφάπαξ ψήφισις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Νοεμβρίου 1927 Ν.Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Γενεύῃ ὑπογραφέντος τὴν 15 Σεπτεμβρίου 1927 πρωτοκόλλου περὶ ἐγκρίσεως συνάψεως δανείου λιρῶν στερλινῶν 9.000.000».

§3Ν. ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΟΣ. Θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία κατ’ ἀρχὴν ἢ κατ’ ἄρθρον;

§4Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρόκειται περὶ κυρώσεως.

§5Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος λέγει, ὅτι τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο σύμφωνα πρὸς αὐτό κυροῦνται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον εἰς μίαν ἀνάγνωσιν. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον τὸ ἑξῆς. Κατ’ ἀρχὴν μὲν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατ’ ἄρθρον δὲ δι’ ἀναστάσεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προσέλθουν οἱ κ.κ. Ε. Μαλαμίδας καὶ Μ. Μαντᾶς ὡς ψηφολέκται. (Προσερχομένων τῶν κ.κ. Ε. Μαλαμίδα καὶ Μ. Μαντᾶ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν αὐτῶν ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τοῦ ζητήματος τεθέντος ὡς ἑξῆς: Οἱ ἀποδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῶν δύο ἀναγνωσθέντων Ν. Δ)των λέγουσιν «Ναὶ» οἱ μὴ ἐγκρίνοντες τὰ Νομοθετικὰ ταῦτα Διατάγματα λέγουσιν «Ὄχι».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα:

Κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον.

Ἑπομένως ἀμφότερα τὰ Ν. Διατάγματα ἐγέντο δεκτὰ κατ’ ἀρχήν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψήφισις κατ’ ἄρθρον. Ἄρθρον 1ον δεκτόν. Ἄρθρον 2ον δεκτόν.

§9Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν δὲν ἔχει γίνει συζήτησις. Τὸ λέγω τοῦτο ὄχι διότι πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις, ἀλλὰ διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι κάποιος τῶν κυρίων βουλευτῶν θέλει νὰ κάμῃ μίαν παρατήρησιν σχετικήν. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐν τάξει ἂν γίνῃ αὐτό.

§10Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ συζήτησις ἔχει κηρυχθῆ περαιωμένη, ἀλλὰ ἐὰν πρόκειται βουλευτής τις νὰ φέρῃ παρατήρησίν τινα, βεβαίως δὲν θὰ τὸν ἐμποδίσωμεν.

§11Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἐθεωρήθη λήξασα ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, χωρὶς ἀκόμη ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Βουλὴν οὐδὲν ἄρθρον. Τὸ λέγω τοῦτο, διότι εἷς ἐκ τῶν Κυρίων βουλευτῶν ἤθελε νὰ κάμῃ παρατηρήσεις τινάς. Κατὰ τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα κατὰ τὴν ψηφοφορίαν νὰ εἴπῃ ὀλίγας λέξεις δικαιολογῶν τὴν ψῆφον του.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔπρεπε τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ κάμῃ, νὰ τὴν ἔκαμε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως.

§13Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα ἡ συζήτησις διεξάγεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη ὁλόκληρος, δὲν μένει δὲ παρὰ ἡ ψηφοφορία κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Ἑπομένως δὲν ἠμποροῦμε νὰ φέρωμεν πάλιν τὴν συζήτησιν, διότι τότε θὰ ὑπάρχουν δύο συζητήσεις. Θὰ γίνῃ, λοιπόν, ψηφοφορία, ἀφοῦ ἔληξεν ἡ συζήτησις. Δικαιολογία τῆς ψήφου ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν θὰ γίνῃ διὰ τῆς ἀναπτύξεως θεμάτων.

§14Ν. ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΟΣ. Ἐγὼ παρῃτήθην εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν ὅπως λάβω τὸν λόγον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον, καθ’ ὅσον πρόκειται περὶ σοβαροῦ ζητήματος, ἀφορῶντος τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας, καὶ δὲν δύνασθε νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως.

§15Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἔχει γενικωτέραν σημασίαν πῶς πρέπει νὰ λυθῇ, ἂς ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία. Τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος λέγει τὰ ἑξῆς: «Τὰ ἀνωτέρω Ν. Δ. ὑποβάλλονται εἰς τὴν Βουλὴν μόλις θὰ ἐπαναληφθοῦν αἱ ἐργασίαι πρὸς κύρωσιν, ἡ ὁποία γίνεται διὰ ψηφίσεως εἰς μίαν μόνην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον». Καὶ ἡ μὲν ἀρχὴ συνεζητήθη καὶ ἐψηφίσθη.

§16Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§17Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. .. ἡ δὲ κατ’ ἄρθρον δὲν ἐγένετο, διότι διὰ νὰ γίνῃ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, θ’ ἀναγκασθῇ τότε, κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἕκαστος βουλευτὴς ἢ νὰ συζητήσῃ ἐὰν θέλῃ, ἢ δὲν θὰ συζητήσῃ καὶ θὰ ψηφίσῃ. Ἐφόσον δὲν ἀνεγνώσθη τὸ ἄρθρον καὶ δὲν ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς ἔγκρισιν, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀρνηθῇ τὸν λόγον εἰς τὸν βουλευτήν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως. Ἐπιμένω εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, μόνον καὶ μόνον, διότι βλέπω ὅτι, ἀφοῦ ἐφάνημεν πρόθυμοι νὰ παράσχωμεν πᾶσαν εὐκολίαν κατὰ τὴν ψήφισιν μᾶς ζητῆτε τώρα νὰ μὴ ἀσκήσωμεν ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν.

§18Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας διεξήχθη ἡ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν σήμερον δύο ψηφοφορίαι, μία κατ’ ἀρχήν, καὶ μία κατ’ ἄρθρον.

§19Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα θὰ τεθῇ διὰ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι σύμφωνα πρὸς τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος. Θὰ γίνωνται δύο συζητήσεις καὶ δύο ψηφοφορίαι ἢ ὄχι;

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι νομίζουν ὅτι ἐπερατώθη ἡ συζήτησις καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι.

§21Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀνέγνωσε τὰ ἄρθρα καὶ ἐγένετο ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις.

§22Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὰ ἀνέγνωσαν οἱ βουλευταί. Παρακαλῶ ὅμως καὶ ἐγὼ τὸ Προεδρεῖον νὰ βεβαιώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διήρκεσεν ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας ἀνεγνώσθη εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐτέθη ὡς ἐτέθη καὶ ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν νομίζῃ ὅτι ἡ συζήτησις ἐξηντλήθη ὁλοκληρωτικῶς, κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Παρακαλῶ οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Η Βουλὴ δέχεται ὅτι ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις.)

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός. Ἡ συζήτησις πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἐπὶ τῶν ἄρθρων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλήφθη ἀπόφασις ἤδη τῆς Βουλῆς. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 27 Ὀκτωβρίου 1927 συμβάσεως περὶ παραιτήσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τοῦ προνομίου τῆς ἐκδόσεως Τραπεζικῶν γραμματίων καὶ συστάσεως νέας Τραπέζης ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος» καὶ τοῦ προσαρτωμένου τῇ συμβάσει Καταστατικοῦ τῆς Ἑλλάδος».

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται καὶ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Γενεύῃ ὑπογραφέντος τῇ 15 Σ)βρίου 1927 πρωτοκόλλου περὶ ἐγκρίσεως συνάψεως δανείου λιρῶν Στερλινῶν 9.000.000».

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς».

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι διεξάγονται ἀντικανονικῶς αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Σήμερον ἦτο ἡμέρα ἐπερωτήσεων καὶ δὲν δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ ἄλλως, ἀλλ’ οὔτε ψηφοφορία νὰ γίνῃ, οὔτε καὶ δύναται ἡ Βουλὴ νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἐδέχθημεν ἡμεῖς, ἐξαιρετικῶς, θέλοντες νὰ διευκολύνωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ φύγῃ νὰ περιορισθῇ τὸ κύριον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ἀντιπολίτευσις, τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Δυστυχῶς ἡ πλειονοψηφία τὴν παραχώρησιν αὐτὴν δὲν τὴν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει καὶ ἐνόμισε, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρίδῃ ὅλα τὰ δικαιώματά μας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς προηγεῖται καὶ αὐτῶν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἄλλωστε αἱ τροποποιήσεις αὗται δὲν ἀφοροῦν τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν προσαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὸ Σύνταγμα.

§33Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ συμπολίτευσις δίδουσα τὴν ὀρθὴν ἑρμηνείαν τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος παρεδέχθη ἀντιθέτους ἀντιλήψεις τοῦ ἀξιοτίμου ἡγέτου τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ κατηγορίαν καταχρήσεων καὶ πιέσεων εἰς βάρος τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Καμμία ἀπολύτως δὲν ὑπάρχει διάθεσις ὅπως ἡ Βουλὴ μὴ ἐκτελέσῃ ἐν ὅλῃ της τῇ εὐρύτητι τὰ δικαιώματά της. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν κατόπιν τούτου, ὅτι σήμερον εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ματαιωθείσης τῆς συμφωνίας αὐτῆς, ὑποχρεωτικῶς θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Μόνον, ἐφόσον θέλει ἡ Ἀντιπολίτευσις, δύναται νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις. Ἐφόσον ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ περιορισθῇ εἰς τὰ δικαιώματα, τὰ ὑπὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁριζόμενα.

§34Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ δεκτὸν, ὅτι δύναται, κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, νὰ τεθῇ ἕτερον ζήτημα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, ἐκτὸς τῶν ἐπερωτήσεων, διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τῆς μειονοψηφίας δικαίωμα πρὸς ἔλεγχον δὲν θὰ ὑφίσταται. Ἡ πλειονοψηφία θὰ δύναται κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ ἐλέγχου, νὰ ἀποφασίζῃ ὅτι θὰ γίνεται συζήτησις ἄλλη. Λοιπὸν κατὰ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, ἡ ὁποία φαίνεται, ὅτι εἶναι εἰς τὰς σκέψεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀντιτίθεμαι διαρρήδην. Ἐὰν σήμερον ἐγένετο ἡ ψηφοφορία, ἐγένετο διότι, κατόπιν τῆς συναινέσεως καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, οἱ Κύριοι Βουλευταί, οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, δὲν ἠθέλησαν νὰ κάμουν χρῆσιν τοῦ δικαιώματός των. Διότι ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι καὶ ἂν ὅλη ἡ ἀντιπολίτευσις ἦτο σύμφωνος, ἐφόσον ὁ ἐπερωτῶν θέλει ν’ ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησίν του, δὲν δύναται νὰ ἐμποδισθῇ. Λέγω τοῦτο, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ καθορίσωμεν τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα κυρίως εἶναι δικαιώματα ἐλέγχου ἀπὸ τὰ κυριώτερα. Λοιπόν, ἂς μὴ λέγωμεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὅ,τι ἐγένετο. Ἡ ἀπόφασις ἡ σημερινὴ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἐγένετο, διότι οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταί, συνέστησαν ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς των. Περαιτέρω δὲν δύναται νὰ γίνῃ τίποτε. Τοῦτο εἶναι ζήτημα κανονισμοῦ τῶν σχέσεων Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως ἐν τῇ Βουλῇ. Ἑπομένως τώρα εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων. Πρώτη κατὰ σειρὰν ἔρχεται ἡ ὑποβληθεῖσα αἴτησις τοῦ κ. Ἰωσὴφ Κουνδούρου περὶ ἐξαιρέσεως τῶν μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς κ.κ. Π. Τσιτσεκλῆ καὶ Κ. Καλκάνη. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ρ. Κούνδουρος.

§36Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ κάμῃ τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀκούσῃ μετὰ προσοχῆς, ἀναπτύσσοντα τὸ περιεχόμενον τῆς αἰτήσεως περὶ ἐξαιρέσεως τῶν δύο συναδέλφων κ. κ. Καλκάνη καὶ Τσιτσεκλῆ. Ἡ αἴτησις αὕτη, κύριοι συνάδελφοι, πολὺ ὀρθῶς ἐχαρακτηρίσθη ὑπὸ τοῦ ἀντιπροέδρου τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς κ. Καμπάνη ὡς δικαστικὸν ἔγγραφον, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς καὶ ὡς τοιοῦτον θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς τὸ ἀναπτύξω. Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης ἀπεφάνθη ἤδη ἡ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπή. Παραπονοῦμαι κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, διότι ὑπῆρξεν αὕτη ἀναρμοδία διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε καὶ τὴν ἀπέρριψε, καὶ ὑπῆρξεν ἀναρμοδία, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου συνέστη ἡ ἀνακριτικὴ αὕτη ἐπιτροπὴ κατὰ ῥητὴν διάταξιν αὐτοῦ, ἁρμοδία νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς ὑποβαλλομένης αἰτήσεως εἶναι πάντοτε ἡ Βουλή. Εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἐφαρμοζομένου νόμου, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον 41 ἐδάφιον 7 κατὰ τὸ ὁποῖον «οἱ ἕνεκα νομίμου λόγου κωλυόμενοι πρὸς ἄσκησιν τῶν διὰ τοῦ παρόντος ἐπιβαλλομένων δικαστικῶν καθηκόντων βουλευταί, δηλοῦν τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, ἥτις ἀποφασίζει περὶ αὐτῶν». Προκειμένου ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τῶν Γερουσιαστῶν δικαστῶν, παρομοία διάταξις εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις, ἐν ἄρθρ. 32 ἀναγράφει ὅτι ἡ Γερουσία ἐν ὁλομελείᾳ καὶ οὐχὶ ἡ Γερουσία ὡς Δικαστήριον ἀποφαίνεται περὶ τοῦ ἐὰν εἶναι βάσιμος ὁ τυχὸν προτεινόμενος λόγος ἐξαιρέσεως. Εἶναι δὲ γνωστὸν εἰς πάντας τὸ ψήφισμα καθ’ ὅ, μέχρι τῆς συστάσεως τῆς Γερουσίας, τὰς λειτουργίας καὶ ἁρμοδιότητας αὐτῆς ἀσκεῖ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ἑαυτὴν ἁρμοδίαν καὶ ἔφθασε νὰ ἀποφασίσῃ ἐναντίον τῶν ῥητῶν τούτων διατάξεων τοῦ νόμου, ἐκ μόνου τοῦ συλλογισμοῦ ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἀκόμη τὸ Δικαστήριον καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει κίνδυνος ἀναβολῆς ἐνδεχομένης, ἐὰν, ὑποβαλλομένης τοιαύτης αἰτήσεως, δὲν ὑπάρχει Βουλή, ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐπιληφθῇ αὕτη. Πρόδηλον τὸ σφάλμα τῆς Ἐπιτροπῆς ὄχι μόνον ἐκ τῶν ἄνω ῥητῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ὅτι ἐλλείπει σήμερον ἡ βάσις τοῦ αὐθαιρέτου συλλογισμοῦ της, διότι ὑπάρχει σήμερον Βουλή. Νομίζω ἀκόμη, ὅτι ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, περιοριζομένη ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς ἀνακριτικὰ καθήκοντα, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ αἰτήσεις ἐξαιρέσεως κατὰ τῶν ἰδίων μελῶν καὶ ὅτι ἁρμοδία καὶ ἐκ τούτου εἶναι ἡ Βουλὴ καὶ μόνον ἡ Βουλή. Διὰ τῆς ὑπὸ κρίσιν αἰτήσεως, κύριοι συνάδελφοι, ζητεῖται πρῶτον, ἡ ἐξαίρεσις τοῦ εἰσηγητοῦ κ. Καλκάνη. Καὶ ζητεῖται ἡ ἐξαίρεσις αὐτοῦ διὰ τὸν ἑξῆς ὡρισμένον λόγον. Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν δήλωσιν σχετικήν. Ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς παρεξήγησεν ἐν πολλοῖς, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, τὸ περιεχόμενον τῆς αἰτήσεως. Ἐγὼ προσωπικῶς ἐνδέχεται, νὰ μὴ ἔχω δυσπιστίαν, οὔτε πρὸς τὸν κ. Τσιτσεκλῆν οὔτε πρὸς τὸν κ. Καλκάνην, οὔτε πρὸς τὴν συνείδησιν αὐτῶν, οὔτε πρὸς τὴν ἐπιστημονικήν των κατάρτισιν. Ἀλλὰ οἱ λόγοι ἐξαιρέσεως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχουσι πάντοτε ἀφορμὴν καὶ δικαιολογίαν προσωπικὰς ἰδιότητας μόνον. Οἱ λόγοι ἐξαιρέσεως ἐτέθησαν ἐν τῷ νόμῳ κυρίως διὰ νὰ περιφρουρήσουν τὸ κῦρος τῆς Δικαιοσύνης. Κυρίως διὰ νὰ μὴ ἀφήσουν νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τὴν Κοινωνίαν ἡ ἐντύπωσις μιᾶς ἀμφιβολίας διὰ τὴν ἀμερόληπτον κρίσιν τῶν Δικαστῶν. Καὶ ἐγεννήθη, ἤδη, κύριοι, διὰ τὴν συγκεκριμένην ὑπόθεσιν ἡ ἀντίληψις αὐτή, εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν. Διότι, πρὶν ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις αὕτη περὶ ἐξαιρέσεως, ἐγράφη πρὸ πολλοῦ ἤδη ἐν τῷ τύπῳ καὶ ὑπεστηρίχθη μετὰ σοβαρότητος, ὅτι δηλ. δὲν θὰ δύναται νὰ εἶναι ἀμερόληπτος ἡ κρίσις αὐτῶν τῶν κυρίων, ἀφοῦ, ὁ μὲν εἷς ὑπῆρξε συνήγορος τῶν καταδικασθέντων μεγάλων καταχραστῶν, ὁ δὲ ἄλλος ὑπουργὸς τῆς καταλυθείσης Κυβερνήσεως. Εἶναι ἄλλως τε φυσικὸν εἰς πάντα ἄνθρωπον νὰ ὑφίσταται ἕνα ἐπηρεασμόν, περὶ οὗ θὰ ὁμιλήσω ἀμέσως κατωτέρω. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ συμφωνήσητε μαζί μου περὶ τοῦ ὀρθοῦ καὶ δικαίου τῆς αἰτήσεως, ἐὰν μὲ παρακολουθήσητε ἀνασκοποῦντα ἐν ὀλίγοις τοῦ ἐξαιρετέου εἰσηγητοῦ τὸ μέχρι σήμερον ἔργον. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη ὑπέβαλε μίαν ἀνακοίνωσιν εἰς τὸ τότε λειτουργοῦν Ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν συμβούλιον. Διὰ τῆς ἀνακοινώσεως ἐκείνης ἐζητεῖτο νὰ παραπεμφθοῦν ὁ κ. Πάγκαλος καὶ οἱ συνυπουργοί του ὡς αὐτουργοὶ μέν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκτελεσθέντας καταχραστάς, ὡς ἔνοχοι δὲ ἀποπείρας φόνου, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μὴ ἐκτελεσθέντας καὶ δικασθέντας εἰς μικροτέραν τοῦ θανάτου ποινήν. Ἐπὶ τῆς ἀνακοινώσεως ἐκείνης συνῆλθεν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον καὶ ἐξέδωκε, συμφώνως πρὸς τὴν σχετικὴν συντακτικὴν πρᾶξιν, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀπόφασιν, τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία χρονολογεῖται ἀπὸ 2 Ὀκτωβρίου 1926, καὶ ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας καὶ ἑπομένως ἐγένετο γνωστὴ εἰς ὅλους. Τώρα κύριοι, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι συνήγοροι ἐκείνων, διὰ τοὺς ὁποίους κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις Παγκάλου ἐπὶ φόνῳ, ὑπῆρξαν οἱ Καλκάνης καὶ Λαδᾶς.

§37Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπῆρξα συνήγορος τοῦ καταδικασθέντος εἰς θάνατον, καὶ ὁ μοναδικὸς λόγος τῆς αἰτήσεως εἶναι αὐτὸς ἀλλ’ εἶναι ἀβάσιμος, διότι τὰ πρακτικὰ ὁμιλοῦσι περὶ τοῦ ἐναντίου.

§38Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις Κονδύλη, διὰ μιᾶς ἀνακοινώσεως ποὺ ἤσκει τὴν ποινικὴν ἀγωγήν, εὑρισκομένη ἤδη εἰς χεῖρας τοῦ κ. Καλκάνη, κατηγόρει ἐπὶ φόνῳ τὸν κ. Πάγκαλον καὶ τοὺς συνυπουργούς του, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκτελεσθέντας, καὶ ἐπὶ ἀποπείρᾳ διὰ τοὺς λοιποὺς μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ δι’ ἀπόπειραν κατὰ τοῦ καταχραστοῦ Ἀναγνωστοπούλου, τοῦ ὁποίου ὑπήρξατε σεῖς συνήγοροι. Ὑπήρξατε συνήγορος τοῦ Ἀναγνωστοπούλου;

§39Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Βεβαίως.

§40Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἔγγραφον τῆς ἀνακοινώσεως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν μήνυσιν ὡς καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου. Ὑπάρχει ἄρα εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν, κ. συνάδελφε, μήνυσις, καὶ ἐπὶ ἀποπείρᾳ φόνου κατὰ τοῦ πελάτου σας, καὶ νομίζω, ὅτι, εἶναι φυσικόν, εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ εἶσθε ἐπηρεασμένος κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται, ὅτι ἐφόνευσαν τοὺς συγκατηγορουμένους συντρόφους τοῦ πελάτου σας καὶ ἀπεπειράθησαν νὰ φονεύσουν καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιον καταχραστὴν πελάτην σας. Καὶ εἶναι εὔλογον καὶ εἶναι πραγματικόν, ὅτι ἐγεννήθη παντοῦ μία ἀμφιβολία, ἡ ἀμφιβολία, ὅτι ὑμεῖς δὲν δύνασθε νά μὴ ἔχητε μίαν προκατάληψιν, ἕνα ἐπηρεασμόν. Ἔχω ἀκόμη, ἔντιμε κ. συνάδελφε, εἰς χεῖρας μου ἐφημερίδα μὲ τὰς λαμπρὰς ἀγορεύσεις σας, εἰς τὰς ὁποίας ἐθίξατε ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ σχετικὰ μὲ τὸ Διάταγμα τῆς ἀγχόνης, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται ὅτι ἐξεφράσατε ἀπὸ τότε δημοσίᾳ γνώμην ὡρισμένην ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως εἰς ἣν ἐπεμείνατε νὰ εἶσθε ἀνακριτὴς καὶ ἣν ἐκ τῶν προτέρων ἐσχηματισμένην γνώμην, βεβαίως δὲν δύνασθε νὰ μεταβάλητε τώρα. Ὁ κ. συνάδελφος ἐξέθεσε τότε εἰς τὸ δικαστήριον ὅλα τὰ μέσα· ὑπεστήριξε τὴν ἀντισυνταγματικότητα τοῦ διατάγματος. Ἀλλὰ γεννᾶται μοιραίως, κ. συνάδελφε, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Εἰσηγητὴς τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐν προκειμένῳ, εἶναι ἐπηρεασμένος ὑπὲρ τοῦ πελάτου του καὶ συνεχίζει καὶ ἐδῶ τὴν ὑπεράσπισίν του.

§41Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπή, ἐξετάζουσα τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀπεφάσισεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ κατηγορία ἐπὶ ἀποπείρᾳ φόνου, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ φόνῳ κατὰ τῶν ἐκτελεσθέντων, μόνον δι’ αὐτὸ τὸ ἀδίκημα. Εἰς αὐτὸ τὸ ἀδίκημα ὁ κ. Καλκάνης δὲν μετέσχεν οὔτε ὡς συνήγορος.

§42Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς δικογραφίας καὶ περὶ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς δίκης.

§43Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ διὰ διάφορα ἀδικήματα. Ἡ ἐπιτροπή, καθ’ ὃ δικαίωμα εἶχεν, ἔδωκεν ἐντολὴν εἰς τὸν κ. Εἰσηγητὴν νὰ κάμῃ ἀνάκρισιν μόνον ἐπὶ φόνῳ διὰ τοὺς ἀπαγχονισθέντας.

§44Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Συμφωνεῖτε μαζί μου, ὅτι ἡ ἀνακοίνωσις περιλαμβάνει καὶ ἀπόπειραν φόνου κατὰ τοῦ πελάτου τοῦ κ. Καλκάνη, εἶναι δὲ πρόδηλον, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ φόνος κατὰ τῶν ἐκτελεσθέντων, ὑπάρχει ἀναμφιβόλως ἀπόπειρα κατὰ καὶ τῶν λοιπῶν καταδίκων.

§45Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐγώ, κ. συνάδελφε, ἐδήλωσα κώλυμα εἰς τὴν ἐπιτροπήν, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀγχόνης.

§46Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄντως, ὁ κ. Λαδᾶς ἐδήλωσε κώλυμα καὶ ἀπέσχε τῆς ἐπιτροπῆς, μολονότι ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ παραμείνῃ, καὶ μολονότι οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία διὰ τὴν ἐντιμότητα καὶ ἀκεραιότητα τοῦ συναδέλφου κ. Λαδᾶ.

§47Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς, κ. συνάδελφε, ἐδήλωσε τοῦτο: ὅτι ὑπῆρξε συνήγορος τῶν καταδικασθέντων εἰς θάνατον, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο ἤδη ἡ κατηγορία, ἐνῶ ἐγὼ ὑπῆρξα συνήγορος μὴ ἀπαγχονισθέντων, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπεφάνθη ἡ ἐπιτροπή, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ κατηγορία ἐπὶ ἀποπείρᾳ φόνου, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ φόνῳ. Πῶς θέλετε νὰ εἴπω, ὅτι παρέστην συνήγορος τῶν καταδικασθέντων εἰς θάνατον, ἐνῶ δὲν παρέστην;

§48Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἐδηλώσαμεν κώλυμα καὶ οἱ τρεῖς, ὁ κ. Τσιτσεκλῆς, ἐγὼ καὶ ὁ κ. Καλκάνης. Ὁ κ. Τσιτσεκλῆς διότι ἐδημοσιογράφησεν, ἐγὼ διότι ὑπῆρξα συνήγορος εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως καὶ ὁ κ. Καλκάνης. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέρριψε καὶ τὰς τρεῖς αἰτήσεις καὶ εἶπεν, ὅτι ταῦτα δὲν ἀποτελοῦν κώλυμα. Ὁ κ. Τσιτσεκλῆς ἐπέμεινεν καὶ ἀπεσύρθη. Ἐπίσης καὶ ἐγώ. Ὁ κ. Καλκάνης ὅμως ἐδήλωσεν ὅτι...

§49Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀκριβῶς, ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. συναδέλφου δύναται νὰ πολλαπλασιάσῃ τὰς παρεξηγήσεις. Εἰς τὴν αἴτησιν περιλαμβάνεται ἓν χωρίον ἀγορεύσεως τοῦ ἀειμνήστου Δημητρακοπούλου, ἐπὶ τοῦ ἐπηρεασμοῦ ὃν ὑφίσταται ὁ δικηγόρος (ἀναγινώσκει).

§50Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Περιλαμβάνεται ἡ φράσις ὅτι ὑπῆρξα συνήγορος.

§51Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ὑπήρξατε συνήγορος ἐπὶ τῆς αὐτῆς δικογραφίας, ἐλάβετε μέρος καὶ ἐγνωμοδοτήσατε καὶ συμφέρον ἔχετε, διότι ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ τοῦ φόνου κατηγορία, παρέπεται ὑποχρεωτικῶς καὶ ἡ τῆς ἀποπείρας φόνου τοιαύτη. Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἀναγκάζει μὲ τὴν ἐπιμονήν του ν’ ἀναπτύξω ἐνώπιον ὑμῶν, κ. Βουλευταί, καὶ τοὺς νομίμους ἑλιγμοὺς περὶ ἐξαιρέσεως. Ὁ νόμος μὲ τὸν ὁποῖον παρεπέμφθη ἡ Κυβέρνησις Παγκάλου, δὲν ἀναφέρει εἰδικοὺς λόγους ἐξαιρέσεως, ἀλλὰ παραπέμπει εἰς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν, καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς νομικοὺς ἐξ ὑμῶν, ὅτι οἱ λόγοι ἐξαιρέσεων περιλαμβάνονται καὶ ἐν τῇ Ποινικῇ καὶ ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ καὶ ὅτι οἱ λόγοι ἐξαιρέσεως, οἱ ἀναγραφόμενοι ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ, ἰσχύουσιν ἐπίσης ὑποχρεωτικῶς καὶ ἐν τῇ ποινικῇ δίκῃ κατὰ παγίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου νομολογίαν. Καὶ ἔχω προχείρους τὰς ὑπ’ ἀριθ. 218 (1913) καὶ 152 (1923) ἀποφάσεις του. Κατὰ τὸ ἄρθρον 51 τῆς Ποιν. Δικ. ἐξαιροῦνται 1) οἱ ἔχοντες ἔμμεσον ἢ ἄμεσον ἢ καὶ πόρρωθεν ἀκόμη συμφέρον εἰς τὴν ἔκβασιν τῆς δίκης· 2) οἱ ἰδιαιτέραν φιλίαν, ἔχθραν ἢ ἔριν· 3) ἐὰν ἔγινεν ἔνοχος ἄλλης ἀθεμίτου πράξεως καὶ 4) ἐὰν ἔλαβεν μετοχὴν ἢ συνέπραξεν ὡς μέλος ἄλλου δικαστηρίου διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν κλπ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 36 τῆς Πολ. Δικ. ἐξαιροῦνται ἐπίσης 1) ἐὰν κατὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν παρεστάθη ἢ μέλλει νὰ παρασταθῇ ὡς μάρτυς ἢ ὡς πραγματογνώμων ἢ πρὸ τοῦ διορισμοῦ του, εἰς τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν, ἐχρησίμευσε σύμβουλος, δικηγόρος ἢ διαιτητὴς ἢ ἔδωκε συμβουλήν· 2) ἐὰν ὑφ’ οἱονδήποτε χαρακτῆρα διεξήγαγεν ἢ ἐξυπηρέτησε τὴν ὑπόθεσιν ἐξ ἧς προῆλθεν ἡ διαφορὰ καί, 3) ἐὰν διήγειρε τὴν ὑπόνοιαν προσωποληψίας. Σεῖς λοιπὸν ὑπήρξατε συνήγορος συγκατηγορουμένου κατὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ εἰς θάνατον καταδίκη, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ν.Δ. δι’ ὃ κατηγορεῖται ὁ αἰτῶν, τὴν ὁποίαν ἀπετρέψατε σεῖς μὲ τὰ ἐπιχειρήματά σας καὶ τὴν ὑπεράσπισίν σας. Ἔχετε συμφέρον ὑπὲρ τοῦ πελάτου σας Ἐδώκατε γνώμην καὶ συμβουλήν. Διὰ σᾶς συντρέχουν πᾶσαι αἱ νόμιμοι αὗται περιπτώσεις τῆς ἐξαιρέσεως.

§52Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Νομίζω ὅτι εἶναι χωριστοὶ οἱ λόγοι τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας.

§53Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχουσι χωριστοὶ λόγοι, ἀλλ’ ἡ νομολογία τοῦ Ἀρ. Πάγου δέχεται ὅτι, ἐπειδὴ οἱ τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας λόγοι εἶναι μεταγενέστεροι, ἰσχύουσιν ἐπίσης καὶ εἰς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν, καὶ τοῦτο ἐφαρμόζεται παγίως ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων.

§54Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ πρὸς στιγμὴν αὐτό, ὁ εἰδικὸς νόμος 3998, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐργάζεται ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, ἀναγράφει, ὅτι ὅπου δὲν γίνεται εἰδικὸς λόγος, ἡ Ἐπιτροπὴ ὀφείλει ν’ ἀνατρέξῃ εἰς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ φύσις τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς εἶναι τόσον διάφορος, ὥστε δὲν δύνανται νὰ ἰσχύουν αἱ διατάξεις περὶ ἐξαιρέσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν, προκειμένου περὶ δικαστικῶν καθηκόντων τῶν βουλευτῶν, διότι ἡ προϋπόθεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ νόμος, εἶναι ὅτι οἱ Βουλευταὶ κρίνουν πλέον ὡς πολιτικὸν Σῶμα. Κατὰ συνέπειαν, καὶ ἂν ὑπάρξῃ ἀντίθεσις πολιτικὴ καὶ προσωπικὴ ἀντίθεσις, αὗται δὲν θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, διότι ὁ νόμος θέλει ὅπως οἱ βουλευταὶ δικάζουν. Αὔριον ὁ νόμος λέγει, ὅτι δικάζει ἡ Γερουσία. Δὲν ὑπάρχει τρόπος ν’ ἀντικατασταθῇ ἕνας γερουσιαστής, ἐφόσον οἱ γερουσιασταὶ δὲν ἠμποροῦν ν’ ἀντικατασταθοῦν. Ἀλλὰ τώρα ἐξαιρετικῶς θὰ δικάσῃ μία Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, διότι μὴ λησμονῆτε, ὅτι τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν θὰ τὴν ἐκδώσῃ ἡ Βουλή. Λοιπόν, ἡ λύσις τῶν δικαστικῶν καθηκόντων τῆς Βουλῆς, ἀποκλείει κάθε ἐφαρμογὴν οἱασδήποτε διατάξεως περὶ ἐξαιρέσεως. Βεβαίως μεταξὺ ὑμῶν τῶν βουλευτῶν ὑπάρχουν ἀντιθέσεις. Βεβαίως, διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία κατηγορία ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐναντίον ἄλλων πολιτικῶν ἐναντίον πρώην Ὑπουργῶν, βεβαίως ὑπάρχουν ἀντιθέσεις καὶ μίση, ἀλλ’ ὁ νόμος λέγει ὅτι «ἡ Βουλή, ἀσκοῦσα δικαιώματα κυρίαρχου λαοῦ, δύναται νὰ περιβληθῇ μὲ δικαστικὴν δικαιοδοσίαν». Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, δὲν νομίζω, ὅτι, μπορεῖ νὰ στηριχθῇ ἡ αἴτησις περὶ ἐξαιρέσεως. Θὰ ἐθεωροῦσα προτιμότερον νὰ ἀφεθῇ τὸ ζήτημα ἐν πλήρει ἐμπιστοσύνῃ, ὅτι οὐδεμία μεροληψία θὰ δύναται νὰ ὑπάρξῃ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πιστεύομεν ὅλοι διὰ τοὺς δύο συναδέλφους τὸν κ. Καλκάνην καὶ τὸν κ. Τσιτσεκλῆν.

§56Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔκαμα τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους τοῦ ὁμιλοῦντος οὔτε καὶ ἐλαχίστη ὑπόνοια περὶ τῶν δύο ἐξαιρετέων. Ἀλλὰ νομίζω κ. Βουλευταί, ὅτι καὶ χάριν τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ χάριν τῆς ἑλληνικῆς δικαιοσύνης ὀφείλομεν νὰ μὴ ἀφήσωμεν οὐδεμίαν σκιὰν εἰς τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐκδοθῇ. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφοι, εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ συνεχίσω καὶ νὰ σᾶς πείσω, διατὶ νομίζω βάσιμον καὶ ἀποδεικνυομένην τὴν αἴτησιν ἐξαιρέσεως καὶ ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω νομίμων λόγων καὶ ἐκ τῆς μέχρι σήμερον τακτικῆς τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ. Ἐνῶ ἡ Βουλὴ ἐγνώριζε πολὺ καλὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, τὴν ἀπαλλακτικὴν διὰ τὴν κατηγορίαν τοῦ φόνου, ὅπως καὶ διὰ τὴν ἀνατροπὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἐνῶ τὸ ἀνώτατον ἐκεῖνο ἀνακριτικὸν Συμβούλιον συνέστη διὰ τῆς ἀπὸ 7 Σ)βρίου πράξεως συντακτικῆς τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, πράξεως ἡ ὁποία κατωχυρώθη ἐπίσης διὰ τῆς συντακτικῆς πράξεως τῆς 22 Σ)βρίου 1926, δημοσιευθείσης τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐδημοσιεύθη τὸ Σύνταγμα, καὶ διὰ τῆς συντακτικῆς αὐτῆς πράξεως οὐδὲν ἔνδικον μέσον συγχωρεῖται κατὰ τῆς ἀποφάσεως ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, ἐν τούτοις ἀλλοία διετυπώθη γνώμη ἐκ μέρους τοῦ κ. Καλκάνη, ἐνῷ ἐπαναλαμβάνω, αἱ ἀποφάσεις τοῦ Α.Α.Σ. διὰ τῆς συντακτικῆς πράξεως ἀπετέλουν δεδικασμένον. Μετὰ δὲ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων διὰ τοῦ συντακτικοῦ ψηφίσματος τῆς 20 Δ)βρίου 1926, ἡ ἀσκοῦσα συντακτικὰ δικαιώματα τότε Βουλή, ἐπεκύρωσεν ὡς εἶχον ἀμφοτέρας τὰς συντακτικὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη. Οὕτω περιεβάλλομεν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι μὲ ἀπόλυτον κῦρος τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ὑπάρχει πρότασις τοῦ ψηφίσματος τῆς 20 Δ)βρίου εἰς τὴν ὁποίαν ἡ τότε Κυβέρνησις ὅλων τῶν κομμάτων, ἀναφέρει ἐπὶ λέξει τὰ ἑπόμενα. «Τὸ Ἀνωτ. ἀνακρ. Συμβούλιον ἤρχισεν τὰς ἐργασίας του καὶ λειτουργεῖ μέχρι σήμερον, ἐνεργοῦν μετὰ πάσης ἐπιμελείας καὶ εὐθύτητος τὸ ἀνατεθὲν αὐτῷ ἔργον». Τὴν αὐτὴν πεποίθησιν περὶ τοῦ κύρους καὶ τῆς ἀμεροληψίας τοῦ ἀνωτάτου Δικαστηρίου ἐξέφρασε καὶ ἡ Κυβέρνησις Κονδύλη εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῆς συντακτικῆς πράξεως ἀναφέρουσα ὅτι «ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της νὰ μὴν θεωρηθῇ σπεύδουσα ἡ δικαιοσύνη ἐπροτίμησε νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἀνάκρισιν εἰς τὰς κορυφὰς τῆς τακτικῆς δικαστικῆς ἱεραρχίας. Ἐφόσον λοιπὸν αἱ συντακτικαὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐπικυρώθησαν παρ’ ἡμῶν ὅτε ἀκόμη ἠσκοῦμεν συντακτικὰ δικαιώματα διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς 20 Δ)βρίου 1926.

§57Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Μοῦ φαίνεται ὅτι διαφεύγῃ τῆς μνήμης ὑμῶν, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλο ψήφισμα, καθ’ ὃν χρόνον ἐπεράτωνε τὰ συντακτικὰ καθήκοντά της ἡ Βουλή, κατὰ τὸ ὁποῖον, τὰ συντακτικὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην τροποποιήσεως, δύναται νὰ κρίνῃ καὶ τροποποιήσῃ διὰ νόμου. Ὁ νόμος δὲ ὁ σημερινός, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δικάζομεν καὶ προβαίνομεν εἰς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων, εἶναι νόμος μεταγενέστερος τοῦ ψηφίσματος. Διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, τροποποιηθέντος συνταγματικώτατα, διὰ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἔχομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν...

§58Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐν τούτοις ὁ νόμος 3398 ὁ ἴδιος ἀναφέρει εἰς τὸ ἄρθρ. 48 § 3 ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε ἐκδοθέντα ψηφίσματα τῆς Βουλῆς ἐν σχέσει μὲ τὰ ἀδικήματα αὐτά, διατηροῦν τὴν ἰσχύν των». Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου σεῖς δὲν ἐτροποποιήσατε ἀλλὰ ἀνετρέψατε καὶ τὴν συντακτικὴν πρᾶξιν καὶ τὸ συντακτικὸν ψήφισμα, διατάξαντες νέαν ἀνάκρισιν, παρὰ τὰς ρητὰς διατάξεις των, αἱ ὁποῖοι μόνον ὡς πρὸς τὴν ἐκδίκασιν ἔδιδαν δικαιώματα ἀποφάσεως εἰς τὴν Βουλήν.

§59Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Παρακάτω τί λέγει:

§60Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ σᾶς διαβάσω τί λέγει. Πᾶσαι αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. (Ἀναγινώσκει). Ἑπομένως μέχρι σήμερον παρεβιάσαμεν τὰ συντακτικὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα οἱ ἴδιοι ἐψηφίσαμεν, καὶ ἠκυρώσαμεν ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου τῶν ὁποίων τὸ κῦρος ἦτο ἀπρόσβλητον ἐκ συνταγματικῶν πράξεων. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ δεδικασμένον τὸ ὁποῖον κατωχυρώθη διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, τὸ δεδικασμένον τὸ ὁποῖον κατωχυρώθη διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς 20 Δεκεμβρίου, δὲν ἠδύνατο εὐκόλως νὰ μεταβληθῇ διὰ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου, δοθέντος μάλιστα, ὅτι ἡ σχετικὴ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νόμου τούτου 3398 ὃν ὑπέβαλεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀναφέρει, ὅτι εἰς τὰ βουλεύματα τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐδόθη ἰσχὺς ἀπόλυτος, ἀλλὰ ἐξυπακούεται, ὅτι ἐδόθη ἰσχὺς σχετική, διὰ τὰ βουλεύματα τοὐλάχιστον, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐκδοθῆ ἕως τότε, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐγνωρίζομεν καὶ ἐν γνώσει τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἐπεκύρωσε διὰ ψηφίσματος τὸ ἔργον τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Ὥστε καὶ ἂν εἶχε δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ νόμον ἐναντίον τῶν συντακτικοῦ περιεχομένου πράξεων καὶ ψηφισμάτων περὶ ὧν ὡμίλησα ἤδη, καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ διατάξῃ νέαν ἀνάκρισιν, δὲν ἠδύνατο ποτὲ νὰ ἀκυρώσῃ τὸ δι’ αὐτῶν καθιερωθὲν δεδικασμένον. Δὲν ἠδύνατο ποτὲ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἀκυρώσῃ δεδικασμένον δικαστικῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀνωτάτου τῆς Χώρας Δικαστηρίου, δεδικασμένον, τὸ ὁποῖον ἐγνώριζε καὶ ἐσεβάσθη καὶ ἐπῄνεσεν ἡ Βουλή, δεδικασμένον τοῦ ὁποίου ἡ πτῶσις παρασύρει μαζύ του καὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸ κῦρος.

§61Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον παρακαλῶ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Ὑπουργέ.

§63Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως εἰσερχόμεθα εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως καὶ ὄχι εἰς τοὺς λόγους τῆς ἐξαιρέσεως. Πρέπει νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τοὺς λόγους τῆς ἐξαιρέσεως. Ἐὰν θέλετε μάλιστα νὰ μᾶς διαφωτίσητε, θὰ ἤθελον εἰδικῶς νὰ ὁμιλήσητε, κατὰ τὴν ἰδικήν σας πάντοτε ἀντίληψιν, καὶ ν’ ἀπαντήσητε εἰς τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργός, παρατήρησιν, ἡ ὁποία ἔχει τὴν δικαιολογίαν αὐτῆς εἰς τὰς συζητήσεις, τὰς ὁποίας διεξηγάγομεν καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐψηφίζομεν τὴν ἁρμοδιότητα, τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Γερουσίας διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων τῶν κυβερνήσεων. Διὰ νὰ διευκολύνω δὲ ὑμᾶς εἰς τὴν διαφώτισίν σας, ζητῶ τὴν ἄδειαν νὰ προσθέσω δύο λέξεις. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸν λόγον καὶ ἀνέπτυξα τὰ ἑξῆς. Ὑπάρχουσι δύο θεωρίαι, ἢ δύο, ἂν θέλετε, σχολαὶ πρακτικῆς ἐφαρμογῆς ἐν τοῖς κοινοβουλευτικοῖς πολιτεύμασιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς εὐθύνας καὶ τὰ ἀδικήματα τῶν Ὑπουργῶν. Ἡ μία εἶναι ὅτι ταῦτα εἶναι καθαρῶς νομικὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δικάζῃ ἓν Δικαστικὸν Σῶμα Ἡ ἐκδοχὴ αὕτη ἐπεκράτησεν εἰς τὰ παλαιότερα Συντάγματα, καὶ γνωρίζομεν, ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος, συγκροτούμενος καθ’ ὃν τρόπον εἰδικῶς ἐμνημόνευσεν ὁ νόμος, ἐδίκαζε τὰ τοιαῦτα ἀδικήματα. Ἡ ἄλλη ἐκδοχὴ εἶναι, ὅτι τὰ ἀδικήματα αὐτά, ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν καὶ ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητος τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα τὰ διαπράττουν, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποστερηθῶσι τοῦ κυρίου χαρακτηριστικοῦ αὐτῶν, ἤτοι τῆς πολιτικότητος. Κατὰ τὴν ἐκδοχὴν ταύτην δὲν εἶναι ἁρμόδια τὰ δικαστήρια, δὲν εἶναι κἂν συμφέρον διὰ τὴν δικαιοσύνην νὰ δικάζῃ τοιαῦτα ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα οὔτε εἶναι εὔκολον νὰ προσαρμόσῃ εἰς τὰς κοινὰς διατάξεις τῶν νόμων, οὔτε εἶναι εὔκολον ν’ ἀφήσουν τὴν δικαιοσύνην ἀλώβητον ἐν μέσῳ τῶν πολιτικῶν ἐρίδων, καὶ πρέπει ἓν πολιτικὸν Σῶμα νὰ δικάζῃ ταῦτα. Ἐμνημόνευσα τότε, ὅτι τὰ πολιτικὰ Σώματα, τὰ ὁποῖα δικάζουν τὰ ἀδικήματα ταῦτα, ὁπλίζονται, ὄχι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν φύσιν των ταύτην, μὲ ἐξαιρετικὴν δικαιοδοσίαν, καὶ εἶπον ὅτι ἡ Γαλλικὴ Γερουσία, ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, δημιουργεῖ δίκαιον. Καὶ ἀνέφερα τὰς τελευταίας δίκας τοῦ Μαλβὺ καὶ τοῦ Καγιώ, προσέθεσα δέ, ὅτι ἡ τοιαύτη δικαιοδοσία, ἀσφαλίζει καλλίτερον τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας παρὰ τὰ Στρατοδικεῖα. Ἡ δευτέρα, λοιπόν, αὕτη ἐκδοχὴ τῆς πολιτικότητος τῶν ἀδικημάτων τούτων ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν καὶ ἐτέθη εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ διάταξις περὶ Γερουσίας, ἥν, ὡς ὅλοι γνωρίζομεν, κατ’ ἄλλο ψήφισμα ἀντικαθιστᾷ ἡ Βουλή, ἐφόσον δὲν συνεκροτήθη ἀκόμη ἡ Γερουσία. Ἐὰν δεχθῆτε, ὅτι αὕτη εἶναι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία μᾶς διέπει, θὰ εἶναι δύσκολον νὰ μᾶς πείσητε, ὅτι ἐφαρμόζονται ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ αἱ διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ἐὰν ἐφηρμόζοντο αἱ διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καθ’ ὃ ἀνεγνώσατε μέρος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ὅπου εἶναι ἡ αὐτὴ κατηγορία καὶ αἱ αὐταὶ διατάξεις, θὰ ἦτο ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ συγκρότησις τῆς Γερουσίας ὡς Δικαστικοῦ Σώματος. Ἡ Ποινικὴ Δικονομία λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐὰν ἔχει μετὰ τοῦ ἀδικηθέντος ἢ τοῦ κατηγορουμένου ἰδιαιτέραν φιλίαν ἢ οἰκειότητα ἢ διάκειται εἰς ἔριν ἢ ἔχθραν...». Θὰ ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ γίνῃ τοῦτο, ἐὰν εἶναι δύο μερίδες, ἡ μὲν μία φιλικῶς διακειμένη πρὸς τοὺς κατηγορουμένους, ἡ δὲ ἄλλη ἐχθρικῶς. Διὰ τοῦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς παρεκάλουν, εἶναι νὰ συγκεντρώσητε τὴν ἀγόρευσίν σας ἀκριβῶς εἰς τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας συνάδελφός μου, ἐὰν ἐκείνη ἡ διάταξις θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ἓν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι Πολιτικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ χαρακτηρίζῃ ἡ πολιτικὴ τῆς ἀντιλήψεως καὶ ὄχι ἡ περιωρισμένη, εἰς δικαστήριον λέγω, τὸ ὁποῖον ἐτάχθη ὑπὸ τοῦ Συντάγματος νὰ ἵσταται ὑπεράνω τῶν προσώπων. Ἂν ἠθέλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν διάταξιν αὐτήν, θὰ καταστήσωμεν ἀδύνατον τὴν ἐφεξῆς τιμωρίαν οἱουδήποτε παραβάτου. Ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας.

§64Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Κατὰ προσθήκην ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν 35 παρελασάντων Ὑπουργῶν καὶ Ὑφυπουργῶν ἐνώπιόν της κατὰ τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν, ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν ὅπως ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν περιορισθῇ εἰς 9 μόνον.

§65Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ αὐτὸ δικαιολογεῖ ἀκόμη περισσότερον τὴν αἴτησιν ἐξαιρέσεως τοῦ αἰτοῦντος, ὅστις ἐκρίνατε ὅτι ἔδει νὰ εἶναι μεταξὺ τῶν 9 τούτων, ἐνῶ ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τὸ ὁποῖον διηύθυνε, μήτε τὸ Ν.Δ. τῆς ἀγχόνης μήτε καμμία ἄλλη δικτατορικὴ πρᾶξις ἐξεδόθη.

§66Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ἐνῷ ἂν ἐπρόκειτο περὶ τακτικῶν δικαστῶν, δὲν θὰ ἐγίνετο τοῦτο.

§67Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γίνεται, κύριοι, συζήτησις περὶ Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ πρὶν γίνῃ αὕτη συνιστᾶτο καὶ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, τοῦ ὁποίου ἐχειροκρότησατε τὴν σύστασιν καὶ τὴν ἐργασίαν.

§68Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὄχι ἐγώ. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο· ὅτι ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ Ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, ἀπετέλει ὑπεκφυγήν. Τοὐναντίον οἱ κατηγορούμενοι ἔπρεπε νὰ δικασθοῦν εἰς τὸ Στρατοδικεῖον. Καὶ αὐτὸς ὁ Πάγκαλος, ὁ αὐτοχειροτονηθεὶς εἰς ἀντιστράτηγον ἐν ἐνεργείᾳ καὶ αὐτὸς ἔπρεπε νὰ δικασθῇ εἰς τὸ Στρατοδικεῖον, διότι εἶπον ὅτι αὐτὸ τοῦτο ἐν τῇ πράξει εἶνε ἀντισυνταγματικόν.

§69Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐν τούτοις αἱ ἐκθέσεις ἀμφοτέρων τῶν Κυβερνήσεων ὧν μετέσχετε καὶ σεῖς ἐξῆραν καὶ ἐπῄνεσαν τὸ ἔργον τοῦ Συμβουλίου ἐκείνου.

§70Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ Ἀνώτατον Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον παραδόξως δὲν ἐνήργησεν, οὐδὲ κἂν μίαν ἀνακριτικὴν πρᾶξιν. Ἐξέδωκε βούλευμα, χωρὶς νὰ ἐνεργήσῃ οὔτε μίαν ἀνακριτικὴν πρᾶξιν. Δὲν ἐκάλεσεν οὔτε μάρτυρας.

§71Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πολὺ εὐλόγως ἑπομένως ὁ αἰτῶν ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι, ἀφοῦ παρὰ πάντα γραπτὸν καὶ ἄγραφον νόμον ἀπεκλήσθη αὐθαιρέτως ἀπὸ τὰς παρελθούσας βουλευτικὰς ἐκλογάς, καταδικασθεὶς οὕτω ἐν δημοκρατικῷ πολιτεύματι ἄνευ δίκης εἰς πολιτικὸν θάνατον, τώρα πάλιν ὅτε εὑρισκόμεθα εἰς παραμονὰς νέων Γερουσιαστικῶν ἐκλογῶν, ἐπιδιώκετε παρὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, παρὰ τὴν ἐπικύρωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις παρὰ τὸ δεδικασμένον τῆς Δικαιοσύνης καὶ παρὰ τὸ κοινὸν αἴσθημα, νὰ ἀποδώσητε εἰς αὐτὸν μίαν κατηγορίαν ἐπὶ φόνῳ τῶν καταχραστῶν, μὴ στηριζομένην οὐδαμοῦ ἀλλοῦ παρὰ μόνον εἰς τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ τὴν ἐπηρεασμένην κρίσιν μίαν κατηγορίαν ὅμως εἰς βαθμὸν κακουργήματος διὰ νὰ στερήσητε καὶ πάλιν αὐτόν, ἄνευ δίκης, τοῦ δικαιώματος νὰ πολιτευθῇ καὶ εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς.

§72Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ἡ πρότασίς μας δὲν ἀποτελεῖ βούλευμα. Μοῦ λέγετε, παρακαλῶ, διατί ὑπεβάλατε αἴτησιν ἐξαιρέσεως κατὰ τοῦ κ. Καλκάνη;

§73Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βεβαίως ἡ πρότασις τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἀποτελεῖ βούλευμα ἀλλὰ δημιουργεῖ μίαν πραγματικὴν κατάστασιν, ἐμποδίζουσαν αὐτὸν νὰ πολιτευθῇ καὶ νὰ κινηθῇ ἐλευθέρως. Ἀλλά, Κύριοι Συνάδελφοι, πρὶν ἢ ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις αὐτή, οὔτε ἐγὼ οὔτε ὁ αἰτῶν ἐγνώριζεν, ὅτι ὑπήρξατε συνήγορος, ἀλλὰ τὸ ἔμαθον ἀπὸ τὸν τύπον ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ, ὅπως ἔπρεπε νὰ παρακολουθῇ μετὰ τοῦ ἐνδιαφέροντος μετὰ τοῦ ὁποίου ὤφειλε νὰ παρακολουθῇ τὴν κίνησιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, λοιπόν, εἰς τὰς παραμονὰς Γερουσιαστικῶν ἐκλογῶν, εἰσηγουμένου τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ, λαμβάνει μίαν ἀπόφασιν ἣν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικυρώσῃ ποτὲ ἡ Βουλή. Ἀλλ’ εἶναι πάντως μία ἀπόφασις δημιουργοῦσα ὑποδικίαν εἰς βαθμὸν κακουργήματος. Νομίζω, ὅτι παρ’ ὅλα τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, λόγῳ τοῦ ὅτι ὑπάρχει μία ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, νομίζω, ὅτι εἶναι κοινὸν συμφέρον, ὅτι εἶναι συμφέρον καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὐδεμία ὑπόνοια εἰς κανένα, διὰ τὴν ἀμεροληψίαν καὶ τὴν εὐθύτητα τοῦ ἔργου τῆς ἀναζητήσεως εὐθυνῶν διὰ τὴν Δικτατορίαν, καὶ συνεπῶς θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἐδέχετο ἡ Βουλὴ τὴν αἴτησιν ταύτην, εὑρίσκουσα τὴν διέξοδον τὴν ὁποίαν νομίζει ὅτι δύναται νὰ εὕρῃ καὶ ἀποκαθιστῶσα καὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸ κῦρος.

§74Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡ σκέψις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐν τῇ διατυπώσει τῆς ἀποφάσεως εἶναι σύμφωνος μὲ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικοῦ Σώματος. Ἄλλωστε ὁ κ. Κούνδουρος φυγοδικεῖ.......

§75Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, σᾶς λέγω καὶ πάλιν, ὅτι ὅσον ἐπιμένετε νὰ μὲ διακόπτητε τόσον ἀποδεικνύετε τὸ βάσιμον τῆς αἰτήσεως. Καὶ σᾶς προσθέτω ὅτι δὲν φυγοδικεῖ, ὁ αἰτῶν, διότι δὲν τοῦ ἐκάματε οὐδεμίαν νόμιμον πρόσκλησιν, ἀλλ’ ἠρκέσθητε, καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρίσκετο ἀλλαχοῦ τῆς Κρήτης ἡ δὲ οἰκογένειά του ἦτο εἰς τὸ Ἡράκλειον, εἰς τὴν τοιχοκόλλησιν μιᾶς προσκλήσεως εἰς τὸν κλειστὸν πατρικόν του οἶκον εἰς Ἅγιον Νικόλαον διὰ τοῦ κλητῆρος!

§76Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Νομίζετε ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς πολιτικὸν ἄνδρα, τιμηθέντα διὰ τῶν ἀνωτάτων ἀξιωμάτων ἐν τῇ Πολιτείᾳ, ἕνεκα τοιούτων τυπικῶν ἐλλείψεων, τὰς ὁποίας ἀναφέρετε, νὰ μὴ θέλῃ εὐθαρσῶς ν’ ἀπολογηθῇ, δι’ ἃς κατηγορίας ὀφείλει νὰ δώσῃ λόγον; Νομίζω ὅτι κακῶς ὑπερασπίζετε τὸν ἄνδρα, ποὺ ὑποστηρίζετε διὰ τῶν τοιούτων ἐπιχειρημάτων.

§77Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως, οὔτε φυγοδικεῖ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εὐθαρσῶς καὶ ἐν πλήρει συναισθήσει τῆς ἀρετῆς του, ἐζήτησε διὰ τοῦ τύπου ἐπιμόνως νὰ συστηθῇ δικαστήριον διὰ νὰ τὸν δικάσῃ.

§78Θ. ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗΣ. Μετὰ τὴν 1 Νοεμβρίου ἐδραπέτευσε.

§79Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Χρυσοβέργη ἔμεινεν ἐπὶ ἕνα ἔτος συνεχῶς εἰς τὴν πρωτεύουσαν (θόρυβος).

§80Θ. ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗΣ. Ἐδραπέτευσε.

§81Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ὁ μόνος ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τοῦ Παγκάλου, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ συστηθῇ δικαστήριον ἀμέσως μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Δικτατορίας, ὁ ὁποῖος ἔμενε πάντοτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ἐνῷ ἄλλοι ἔφευγον καὶ ἄλλοι ἐφυγοδίκουντο. Ἀλλὰ διατί ὁ θόρυβος αὐτός; Μήπως διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσωμεν τὴν ὑπόνοιάν του, ὅτι πρόκειται νὰ δικασθῇ παρὰ τῶν πολιτικῶν του ἀντιπάλων καὶ ὅτι ἡ ἀντιπάθεια αὕτη θὰ ἀντικαταστήσῃ εἰς τὴν προκειμένην δίκην τὴν δικαιοσύνην;

§82ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἂς ἔλθῃ τότε νὰ λογοδοτήσῃ.

§83Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, ἐλογοδότησεν ἐπανειλημμένως ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ εἶναι πρόθυμος νὰ λογοδοτήσῃ καὶ σήμερον. Δὲν ἠρνήθη τοιοῦτόν τι, ἀλλ’ ἀνακρινόμενος ἐκ νέου, μετὰ ἓν ἔτος σιγῆς, ἐπὶ τῶν αὐτῶν κατηγοριῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ ἀνώτατον τῆς χώρας δικαστήριον τὸν ἠθῴωσεν, ἔχει ἀναμφιβόλως τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν αὐτὴν καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ κριθῇ ἀμερολήπτως. Περιμένει ἀκριβῶς τὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ διὰ τοὺς φυγοδίκους σχετικὴ διαδικασία, ἡ ὁποία δὲν ἐτηρήθη καὶ αὕτη, καὶ παρὰ τὰ ἀνωτέρω ἐπιμένει ὁ κ. Εἰσηγητὴς νὰ τὸν θεωρῇ φυγόδικον. Ἀλλὰ ὑποβάλλεται αἴτησις ἐξαιρέσεως ἐπίσης καὶ διὰ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, κύριον Τσιτσεκλῆν. Ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς συνάδελφος ἐξῄρεσεν τὸν ἑαυτόν του ἀπὸ τὴν ἀγχόνην.

§84Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τί εἴπατε; Ἀπὸ τὴν ἀγχόνην;

§85Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπὸ τὴν κατηγορίαν τῆς ἀγχόνης. Ἀλλὰ παρέμεινεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατηγορίαν διὰ τὴν ἀνατροπὴν τοῦ πολιτεύματος, διὰ νὰ κρίνῃ τοὺς ἰδίους κατηγορουμένους καὶ διὰ τὴν ὁποίαν κατηγορίαν ὑπάρχουν παρόμοια βουλεύματα τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῶν ὁποίων ἀπηλλάγη ἐπίσης ὁ αἰτῶν. Ἀλλὰ δὲν τὰ ἐπικαλοῦμαι τώρα. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν οὐσιαστικὴν συζήτησιν. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Τσιτσεκλῆς εἶναι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διὰ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Παγκάλου ὑπεχρεώθη εἰς παραίτησιν. Εἶναι ὑποχρεωτικῶς ὁ ἀδικηθείς.

§86Π. ΤΣΙΤΣΕΚΛΗΣ. Ὄχι, κύριε Συνάδελφε.

§87Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὰ εἶσθε τότε Ὑπουργός, κύριε συνάδελφε.

§88Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Καὶ ὅλη ἡ τότε πλειοψηφία τῆς Βουλῆς καὶ πᾶς βουλευτὴς ἠδικήθη.

§89Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἄλλο τοῦ βουλευτοῦ, διότι εἷς πολιτικὸς δύναται ν’ ἀναβαπτισθῇ εἰς τὴν κολυμβήθραν τῶν ἐκλογῶν. Τοῦτο μάλιστα πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ πάντοτε ὁ εὐθὺς καὶ ἄξιος πολιτευτής. Ὁ Ὑπουργὸς ὅμως δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν θέσιν, καθόσον δὲν ἐκλέγεται ἀπὸ τὸν λαόν. Ὁ κ. Τσιτσεκλῆς ἦτο τότε Ὑπουργὸς διὰ πρώτην φοράν, χωρὶς μάλιστα νὰ εἶναι βουλευτής, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη πολὺ ὀρθῶς θεωρεῖ ἀδικηθέντα τὰ πρόσωπα τῆς τότε Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Τσιτσεκλῆς, ἀδικηθεὶς τότε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ νὰ κατηγορήσῃ, ἐφόσον μάλιστα μετὰ τοῦ τελοῦντος ὑπὸ κατηγορίαν πολιτικοῦ ἀνδρὸς ἔλαβον χώραν μεταξύ των καὶ ἔριδες καὶ ἐχθρότητες ἐν τῇ Βουλῇ καὶ διαξιφισμοὶ κατόπιν ἐν τῷ τύπῳ. Ἀλλὰ ἀσχέτως πρὸς αὐτὰ δὲν νομίζετε ὅτι θὰ ἔχῃ μεγάλην σημασίαν διὰ τὴν κοινὴν ἀντίληψιν νὰ ὑπάρχῃ κατήγορος Ὑπουργὸς τῆς καταλυθείσης τότε Κυβερνήσεως;

§90Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§91Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁρίστε.

§92Α. ΣΤΡΑΤΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ βούλευμα τῆς ἐπιτροπῆς περιέχει κατηγορίαν, ὄχι μόνον διὰ τὴν διάλυσιν τῆς Δʹ Συνελεύσεως, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους λόγους. Διότι κατεπατήθη ὁλόκληρον τὸ πολίτευμα τῆς Χώρας, κατελύθη ὁ κοινοβουλευτισμὸς καὶ πέραν τούτου. Συνελήφθησαν πολιτικοὶ ἄνδρες, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει ἡ πρότασις καὶ ἀπηλάθησαν εἰς τὰς νήσους. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ἐὰν οἱ ἀκολουθοῦντες τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας καὶ ἀναγνωρίζοντες αὐτοὺς ὡς πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων, δὲν θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἐξαιρεθῶσι, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἀπόφασις περὶ παραπομπῆς τοῦ κατηγορουμένου Παγκάλου, ἀφοῦ ἀπηλάθησαν καὶ ὁ κ. Καφαντάρης καὶ ὁ κ. Παπαναστασίου καὶ ὁ κ. Μεταξᾶς. Εἶναι δυνατὸν αἱ πτέρυγες αὗται, αἱ ἀκολουθοῦσαι τοὺς πολιτικοὺς ἀρχηγούς, νὰ εἴπωσιν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δικάσωμεν τὸν Πάγκαλον, διότι ἀπηλάθησαν οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοί;

§93Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς λέγομεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δικασθοῦν ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ ὄχι ἀπὸ εἰδικὸν δικαστήριον.

§94Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζετε, ὅτι μὲ τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ θὰ κάμητε τὸν ἑλληνικὸν λαὸν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι θὰ δικάσητε εὐθύτερα; Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, ἐὰν ὁ ὑπὸ κατηγορίαν, ἐζήτει τὴν ἐξαίρεσιν ὅλων. Ἀλλὰ ζητεῖ τὴν ἐξαίρεσιν Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι περισσότερον παντὸς ἄλλου ἠδικήθη, ἀποπεμφθεὶς ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον εἰς ὃ εἶχε τὸ πρῶτον τότε ἐγκατασταθῆ.

§95Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τότε ἐξαιρεῖται καὶ ὅλη ἡ διαλυθεῖσα Βουλή.

§96Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, διὰ τοὺς εὐθεῖς πολιτευομένους, ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι παρὰ μία εὐκαιρία εὐχάριστος ν’ ἀναβαπτισθοῦν εἰς τὴν λαϊκὴν ἐντολήν.

§97Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καὶ διὰ τὸν Ὑπουργὸν τὸ ἴδιον εἶναι.

§98Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποστηρίζομεν ὅτι ὁ κατηγορηθεὶς τέως Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε ὅτι οὐδέποτε ἠρνήθη τὰς εὐθύνας του καὶ ὁ ὁποῖος φέρει πάντοτε ὑπερηφάνως τὴν λευκότητα καὶ τήν πρὸς τὸ καθῆκον του προσήλωσιν, ζητεῖ καὶ θέλει, κ. Βουλευταί, νὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ, ὅπως ἔδωκε λόγον καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου. Δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀμφιβολίαν διὰ τὴν εὐθύτητα τῶν μελλόντων νὰ δικάσουν, ἀλλὰ θὰ θέλομεν νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν ἀμφιβολίαν καὶ ὁ αἰτῶν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ εἶναι τοῦτο ἀσφαλῶς ἀπαραίτητον, διὰ τὴν ἐσωτερικὴν γαλήνην τῆς Χώρας. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, κύριοι βουλευταί, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι παρὰ τὰ βουλεύματα τοῦ Ἀνωτάτου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου καὶ μετὰ ἓν ὁλόκληρον ἔτος σιγῆς καὶ σεβασμοῦ πρὸς τὸ δεδικασμένον αὐτῶν ἐφθάσαμεν εἰς νέαν ἀνάκρισιν, ἥτις ἐξετάθη εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ ἐγείρωνται ἀμφιβολίαι ἂν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ κατοικεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ κρίνητε μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν προσοχὴν τὴν συζητουμένην αἴτησιν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναστηλώσητε τὸ κράτος τῶν νόμων καὶ νὰ κάμητε ὅ,τι ἐπιβάλλεται διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ κανὲν παράπονον καὶ καμμία ἀμφιβολία διὰ τὴν εὐθύτητα τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἰδιαίτατα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πρέπει νὰ διαλάμψῃ καὶ κατὰ τὴν δίκην τῆς Δικτατορίας Παγκάλου καὶ κατὰ τὴν δίκην παντὸς ἄλλου πολιτικοῦ εἰς τὸ μέλλον, ἀφοῦ ἀτυχῶς εἰς τὸ παρελθὸν δὲν ἔγιναν τοιαῦται δίκαι, παρὰ τὸ ἐκκρεμοῦν εἰς τὴν Βουλὴν γνωστὸν ψήφισμα περὶ τῆς εὐθύνης καὶ τῶν πρὸ τῆς Δικτατορίας Ὑπουργῶν.

§99Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ σᾶς ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν, μολονότι ἐγὼ δὲν εἶμαι νομικός. Ὑπὸ ποῖον τύπον ἀσχολεῖται ἡ Βουλὴ ἀπόψε διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο; Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δικαστήριον. Ἡ Βουλὴ θὰ συγκροτηθῇ εἰς δικαστήριον, ὅταν τελειώσῃ ἡ ἀνάκρισις. Ἡ Βουλὴ ἀπόψε δὲν εἶναι δικαστήριον καὶ ἔπρεπεν ἡ αἴτησις αὕτη νὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν.

§100Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Σωτηριάδη.

§102Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, εἶνε ἓν ἀπὸ τὰ ζητήματα τὰ λίαν συζητήσιμα, διότι πρὸ παντὸς προέχει ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός. Τὴν αὐτὴν ἄποψιν ἐδέχθη καὶ ἡ Ἐπιτροπή, δηλ., ὅτι οἱ λόγοι τῆς ἐξαιρέσεως εἰσὶν ἐντελῶς ἀσυμβίβαστοι πρὸς τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία καθιεροῦται ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ νόμου, ἐντελῶς ἀσυμβίβαστοι καὶ πρὸς τὴν φύσιν καὶ τὴν προέλευσιν τῆς ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ πρὸς τὴν φύσιν τοῦ δικαστηρίου, ὅπερ θέλει κληθῇ νὰ ἐκδικάσῃ τὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ διαπραχθέντα ἀδικήματα καὶ ὅπερ θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς Βουλῆς, διότι τὸ δικαστήριον καὶ ἡ ἐπιτροπὴ κρίνουσιν ὡς πολιτικὸν Σῶμα καὶ οὐχὶ ὡς αὐστηρὸν δικαστικὸν Σῶμα, οὐχὶ κατ’ αὐστηρὸν τύπον. Ὥστε δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ἐφαρμογὴν πᾶσαι αἱ ἀφορῶσαι ἀποκλειστικῶς τὰ ποινικὰ δικαστήρια διατυπώσεις.

§103Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Διατί εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν; Πῶς εἰσῆλθεν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ δυνάμει ποίας περιπτώσεως; Νομίζω ὅτι ἡ παράβασις ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ ὁπωσδήποτε εἰσήγαγε καὶ ἐζήτησε νὰ γίνῃ συζήτησις, ἀλλὰ διὰ ποῖον λόγον τὸ ἔκαμε αὐτό;

§104Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἡ πρώτη καὶ κυρία ἄποψις, ἡ ὁποία ἔδει νὰ συζητηθῇ, εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, δηλ. ἂν χωρῇ ἡ διάταξις περὶ ἐξαιρέσεως, προκειμένου περὶ Ἐπιτροπῆς Ἀνακριτικῆς ἢ δικαστηρίου τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ πολιτικὸν Σῶμα, διότι, βεβαίως, ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἀσυμβίβαστος πρὸς τὸ πνεῦμα τὸ κρατοῦν διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν τοιούτων ἀδικημάτων.

§105Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἂν δὲν ἀπατῶμαι—καὶ σεῖς ἔχετε προχειρότερον τὸν νόμον—ὁ νόμος προνοεῖ περὶ μιᾶς ἐξαιρέσεως, ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν δύνανται νὰ εἶναι δικασταί.

§106Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἐκ πρώτης ὄψεως καὶ ἐκ τῆς ὅλης οἰκονομίας τοῦ νόμου, δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι δὲν χωρεῖ ἐξαίρεσις τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἢ τοῦ δικαστηρίου. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς ὑπερασπίσεως εἶναι κατ’ ἐξοχήν θεμελιῶδες, εἶναι δικαίωμα ἱερόν. Θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ λόγος ἐξαιρέσεως, ὀφειλόμενος, ὄχι εἰς πολιτικὰς ἐχθρότητας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀποτελοῦν λόγον ἐξαιρέσεως, ἀλλ’ εἰς ἐχθρότητα καθαρῶς προσωπικήν. Λοιπόν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς νόμον ὑπάρχει μία εἰδικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 38, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλαι ἐν γένει αἱ διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναφέρονται ρητῶς εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὡς ἐπίσης, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ διατάξεις περὶ ἐξαιρέσεως τῶν δικαστῶν, τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, δύνανται καὶ ἐν προκειμένῳ νὰ χωρήσωσι δυνάμει τῆς εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου τοῦ ἄρθρου 38, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν, ὅτι θὰ ἔπρεπεν, εὐρύτερον κρίνουσα, νὰ ἀσχοληθῇ περὶ τῆς αἰτήσεως ἐξαιρέσεως. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ κατέληξεν ὁμοψήφως εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅτι ἁρμοδία ἦτο αὐτή, διότι ἂν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν ἦτο ἁρμοδία ἡ Ἐπιτροπή, ἀλλὰ θὰ ἦτο ἁρμοδία αὐτὴ ἡ Βουλή, ὅπως ὑποστηρίζετε, εἴτε τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἐξουσιοδοτηθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, τὸ ἔργον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς θ’ ἀπέβαινεν ἐντελῶς ἄπρακτον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπήρχοντο διακοπαὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Θὰ ἠδύνατο ὁ κατηγορούμενος ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διὰ μιᾶς αἰτήσεως περὶ ἐξαιρέσεως ν’ ἀνακόψῃ τὸ ἔργον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ θ’ ἀνεβάλλετο πλέον τοῦτο, διὰ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ πρόκειται νὰ συγκληθῇ τὸ ἑπόμενον ἔτος.

§107Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν συντρέχει τοιαύτη περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε, διότι ἡ Βουλὴ ὑπάρχει.

§108Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Λαμβάνω ὑπ’ ὄψει μου τὴν περίπτωσιν τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἑρμηνεύσω τὸν νόμον. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἁρμοδιότης τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ καθιεροῦται αὕτη δυνάμει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου. Τοιαύτη εἰδικὴ διάταξις τοῦ νόμου δὲν ὑπάρχει, προκειμένου περὶ τῶν μελῶν τῶν Γερουσιαστῶν, οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλουν πλέον οἱ ἴδιοι αἰτήσεις περὶ ἐξαιρέσεως. Δυνάμει τῆς εἰδικῆς αὐτῆς διατάξεως, κρίνει ἡ Βουλή. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη, καὶ ἄριστα ἐδέχθη καὶ ὁμοψήφως, μὴ ὑπαρχούσης οὐδεμιᾶς ἀντιλογίας, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ περὶ τῶν λόγων ἐξαιρέσεως, πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν ἐξέτασιν τῶν λόγων τῆς ἐξαιρέσεως. Δὲν προβάλλεται διὰ τὸν κ. Καλκάνην ποσῶς λόγος ἐξαιρέσεως. Διὰ τὸν κ. Τσιτσεκλῆν προβάλλεται ἡ ἀντίθεσις τῶν πολιτικῶν φρονημάτων. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνεται ὡς λόγος ἐξαιρέσεως ἡ ἀντίθεσις τῶν πολιτικῶν φρονημάτων, τότε, ὡς ὀρθότατα παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅλη ἡ Βουλὴ θὰ ἦτο ἐξαιρετέα, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ δικάσῃ τοιαῦτα ἀδικήματα. Ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νόμος αὐτός, προέβαλα τὴν ἀντίρρησιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα ἐνσυνειδήτως. Εἶπον, ὅτι ἀφοῦ τὰ Παγκαλικὰ ἀδικήματα διεπράχθησαν, καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν ἴσχυεν ὁ νόμος αὐτός, ἀλλ’ ἴσχυεν ὁ εἰδικὸς νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, δίκαιον θὰ ἦτο νὰ δικασθοῦν κατὰ τὴν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ὥριζεν ὁ νόμος ἐκεῖνος, διὰ νὰ μὴ δοθῇ, εὐλόγως, τὸ παράπονον εἰς τοὺς δικαζομένους νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἕν πολιτικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται καὶ ἀπὸ μέλη ἀντιθέτων πρὸς τούτους πολιτικῶν φρονημάτων, ἔκρινε τούτους δυσμενῶς ἀπὸ προκαταλήψεις ὀφειλομένας εἰς τὴν ἀντίθεσιν τοῦ φρονήματος. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀντίρρησις τὴν ὁποίαν προέβαλα τότε καὶ τὴν ὑπεστήριξα μὲ ὅλην τὴν θέρμην τῆς ψυχῆς μου. Τώρα, ἀφοῦ ἔχομεν ἕνα ἄλλον νόμον, αὐτὸν τὸν νόμον θὰ ἐφαρμόσωμεν.

§109Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι πολὺ ὀρθὰ καὶ ἅγια, ἀλλὰ δὲν μοῦ λέγετε τὸ ἑξῆς: Ἐκλονίσθη τὸ κῦρος τῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας; Πρὸ παντὸς μᾶς ἐνδιαφέρει τοῦτο οὐσιαστικῶς, μᾶς ἐνδιαφέρει, ὅπως ἡ ἀνάκρισις χαρακτηρίζηται ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ὡς μία πρᾶξις ἀνωτέρα παντὸς ἐπηρεασμοῦ. Σᾶς ἐρωτῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ἐπειδὴ ὑπήρξατε εἷς τῶν λαμπροτέρων Εἰσαγγελέων τῶν Ἐφετῶν καὶ παρηκολουθήσατε τὰς δικαστικὰς πράξεις, ἤθελον νὰ μοὶ εἴπητε τὸ ἑξῆς: ἐκλονίσθη εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν τὸ ἔργον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐξ ὡρισμένων λόγων, τοὺς ὁποίους καὶ σεῖς γνωρίζετε, ἢ ὄχι; Καὶ ἂν ἐκλονίσθη, ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν πλέον, μετὰ τὸν κλονισμὸν ἐκεῖνον, νὰ ἀφήσῃ ἑαυτὴν—διότι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκπροσωπεῖ τὴν Βουλὴν—νὰ ἀφήσῃ τὸ κῦρος αὐτῆς κλονιζόμενον;

§110Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι. Σᾶς παρακαλῶ. Ἐδῶ ἔχομεν συγκεκριμένον ζήτημα. Ἔχομεν αἴτησιν περὶ ἐξαιρέσεως ὡρισμένων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ προσωπικότης τοῦ κ. Τσιτσεκλῆ, ὡς καὶ ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν κατέχει εἰς τὸν δικηγορικὸν καὶ δικαστικὸν κόσμον, ὡς καὶ ὁ κ. Καλκάνης, εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ἀπὸ κανὲν μέλος τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ κανένα ἐκ τῶν πολιτῶν, ὅτι, κατὰ τὴν ἐξάσκησιν τῶν καθηκόντων των, ἠδύναντο νὰ ἐπηρεασθοῦν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐκφράσωσι μίαν γνώμην δυσμενῆ κατὰ τοῦ κατηγορουμένου, λελογισμένως ἢ λεληθότως. Αὐτὸ λέγω καὶ τὸ εἶπον καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ φρονῶ, ὅτι αὕτη εἶναι ἡ κατ’ ἐξοχὴν λογικὴ ἄποψις, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ κατατρίβηται κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἰς τὴν δίωξιν προσώπων περισσοτέρων τοῦ προσήκοντος καὶ προσώπων δευτερευούσης σημασίας. Διότι ἡ τοιαύτη ἐνέργειά της, οὐ μόνον μειώνει τὸ κῦρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ καὶ παρεμβάλλει ἐμπόδια εἰς τὴν ἔρευναν καὶ βεβαίωσιν σοβαρῶν ἀδικημάτων, διαπραχθέντων ὑπὸ προσώπων διαχειρισθέντων τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο ἔκρινα ἀνάξιον τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀσχολῆται, ἐὰν ὁ Ντερτιλῆς ἢ ὁ Ζέρβας ἢ ἄλλος τις ἀνέτρεψε τό νόμιμον καθεστὼς τῆς Χώρας, ὅταν τόσοι ἄλλοι, ἔχοντες καὶ δύναμιν πολὺ μείζονα τούτων καὶ ἀξιώματα πολὺ ἀνώτερα ἐν τῇ Πολιτείᾳ, δὲν ἔδωκαν λόγον δι’ ἀνατροπὴν τοῦ πολιτεύματος, εἰς ἣν, αὐτοὶ πρὸ παντὸς ἄλλου, συνετέλεσαν. Καὶ ὑπεστήριξα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ εἰς δύο μόνον ἢ τρεῖς θεμελιώδεις κατηγορίας ἀφορώσας τὴν διαρπαγὴν τοῦ Δημοσίου πλούτου, διότι ὄντως ἔλαβε χώραν τοιαύτη διαρπαγή. Καὶ τοῦτο ἵνα λάβῃ χώραν μία δημοσία διαδικασία, διὰ νὰ πεισθῇ ἡ δημοσία γνώμη, ἂν πράγματι ἔλαβον χώραν καταχρήσεις ἢ ὄχι. Καὶ ν’ ἀφήσωμε κατὰ μέρος τὰς κατηγορίας περὶ ἀνατροπῆς τοῦ πολιτεύματος καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἐκτροπῶν, τῶν μὴ ἀναφερομένων εἰς καταχρήσεις τοῦ δημοσίου πλούτου, διότι μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν ὑφίσταται μία ἀνωμαλία εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἡ ὁποία ἐξηκολούθει μέχρις ἐσχάτων καὶ δὲν εἶναι προσῆκον νὰ διώξωμεν τοὺς μὲν διὰ πράξεις βίας, χωρὶς νὰ διώξωμεν καὶ τοὺς δέ. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὰ ἐγκλήματα κατὰ τοῦ Δημοσίου πλούτου καὶ ν’ ἀμνηστεύσωμεν τὰ λοιπὰ ἀδικήματα, τ’ ἀφορῶντα πράξεις βίας.

§111Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Περὶ τῶν ἐξαιρέσεων.

§112Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὀρθότατα ἀπερρίφθησαν νομικῶς καὶ οὐσιαστικῶς, νομικῶς δι’ οὓς λόγους σᾶς εἶπον, οὐσιαστικῶς, δὲ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι οἱ ἀντίθετα πολιτικὰ φρονήματα ἔχοντες, δύνανται ν’ ἀποτελέσωσι λόγον ἐξαιρέσεως. Αὐτὸ εἶναι ἔργον συνειδήσεως. Καὶ ὁ κ. Καλκάνης καὶ ὁ κ. Τσιτσεκλῆς ἔδειξαν πολλὴν ἐπιμέλειαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των. Τὸ συμπέρασμα τῆς ὁμιλίας μου εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδία.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μίαν μικρὰν διακοπὴν διὰ τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίων. Οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν, Γεωργίας καὶ Ἐξωτερικῶν καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐξαγορᾶς τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων ἀνηκόντων εἰς ξένους ὑπηκόους».

§114Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως Ἐμπορικῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Νορβηγίας». Προσεχῶς θὰ καταθέσω καὶ σχέδιον νόμου κυροῦν τὴν ἐμπορικὴν σύμβασιν, τὴν συναφθεῖσαν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τσεχοσλοβακίας. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καμπάνης.

§116Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη εἰς ἔδαφος τοιοῦτον, ὥστε εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀντικρούσω ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κρήτης μετὰ περισσῆς εὐγλωττίας οὐχὶ ὅμως καὶ μετὰ πειστικότητος καὶ ἐπιστημονικῆς ἀκριβείας. Ὡς ὀρθῶς παρετήρησαν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Ὑπουργοὶ τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, τὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἀπὸ πρόσωπα ἀσκήσαντα πολιτικὰ ἀξιώματα, καὶ δὴ ἀνώτατα, εἶναι ἐντελῶς ἀλλοίας φύσεως ἀπὸ τὰ ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου.

§117Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Προτείνετε ζήτημα ἀναρμοδιότητος.

§118Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ ἐξαντλήσω τὸ ζήτημα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία, ὅτι δὲν ἔκριναν ὀρθῶς καὶ δὲν ἐσκέφθησαν ὀρθῶς. Πρόκειται νὰ πεισθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν οἱ κ. κ. Τσιτσεκλῆς καὶ Καλκάνης ἐνήργησαν, ὅπως ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσωσιν, ἢ ὅλως ἀντίθετα πρὸς τὴν συνείδησίν των. Τὰ ἀδικήματα αὐτὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ζητήματα πολιτικῆς φύσεως καὶ δικάζονται κατὰ τοὺς νεωτέρους νόμους ἀπὸ Σῶμα, κατ’ ἐξοχὴν πολιτικὸν καὶ ὄχι δικαστικόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ὅλαι αἱ ποινικαὶ δικονομικαὶ διατάξεις, αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὰ κοινὰ ἀδικήματα, δὲν ἔχουσιν ἐφαρμογὴν καὶ διὰ τοῦτο, ὅτε συνῆλθεν ἡ Βουλὴ καὶ ἐψηφίσαμεν τὸν παρόντα νόμον, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἀνεκινήθησαν αὐτὰ τὰ ζητήματα καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὸν νόμον, ὡς εἶχε διατυπωθῇ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Συνάδελφος, ὁ ὑποστηρίξας τὴν αἴτησιν, ὡμίλησεν ἀπὸ στενῆς νομικῆς ἀπόψεως. Ἡ αἴτησις περὶ ἐξαιρέσεως δύο μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἔρχεται μετὰ τῆς αἰτήσεως τοῦ φυγοδικοῦντος κατηγορουμένου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελε λαβοῦσα ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν αἴτησιν, νὰ ἴδῃ, ἐὰν περιβάλλεται ἀπὸ ἐμπιστοσύνην καὶ ἐὰν ἐνήργησεν ἄνευ προκαταλήψεως. Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος αὐτός, ἐλέχθη καὶ τότε ἀπὸ τὸν κ. Σωτηριάδην καὶ Δαρδέρην, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εἰδικὸν δικαστήριον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπάρχοντος Συντάγματος διὰ νὰ εἶναι βεβαία ἡ κοινωνία, ὅτι ὀρθῶς θὰ ἀπονεμηθῇ τὸ δίκαιον εἰς τὸν Πάγκαλον. Ἀλλ’ ἐλησμόνησαν οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, ὅτι ὅταν διεπράχθησαν τὰ ἐγκλήματα δὲν ἴσχυε τὸ παλαιὸν Σύνταγμα, ἀλλ’ ἴσχυε τὸ νέον, τὸ ὁποῖον εἶχε ψηφισθῆ ἀπὸ τριακονταμελῆ ἐπιτροπήν, διότι ὡς θὰ ἴδητε ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θεωρεῖ αὐτὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα καὶ συνεπῶς δὲν ζητεῖ λόγον ἀπὸ τοὺς συνεργάτας του. Ἡ Βουλὴ ζητεῖ λόγον ἀπὸ τὸν Πάγκαλον, διὰ τὰς πράξεις του, διὰ τὴν διάλυσιν τῆς Δʹ Συνελεύσεως καὶ τὴν μὴ προκήρυξιν ἐκλογῶν. Καθ’ ὃν χρόνον ἴσχυε τὸ σύνταγμα τοῦ Παγκάλου, πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν ἁρμοδία ἦτο ἡ Γερουσία. Παρακαλῶ εἰς αὐτὸ νὰ προσέξῃ ἡ Βουλή. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ, ὅτι τὰ ἀδικήματα αὐτὰ θὰ δικασθῶσιν ἀπὸ δικαστήριον εἰδικὸν εἴτε ἀπὸ τὸν Ἄρειον Πάγον, εἴτε ἐξ ἀνωτάτων δικαστῶν, διότι εἶχεν ἐνώπιόν της, ὄχι μόνον τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου νομίμως ἀπεφάσισε καὶ ἐξέλεξε τὸ δικαστήριον ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Συντάγματος τὸ ὁποῖον ἴσχυε τότε κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο ἡ Γερουσία ἁρμοδία καὶ συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἡ ἰδική μας διὰ τοῦ ἰδικοῦ μας ψηφίσματος, ὥστε ὁ ἰσχυρισμὸς εἶναι ἀβάσιμος καὶ κατ’ οὐσίαν καὶ συνταγματικῶς. Ὅπως καὶ προχθὲς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, τὸ ζήτημα ἦλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 55 τοῦ Συντάγματος. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ὁρίζεται ὅτι ἕκαστος τῶν πολιτῶν δύναται νὰ ἀναφέρεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ παραπονῆται διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον καὶ νὰ ἀναπτύσσῃ τὴν ἀναφορὰν ὁ βουλευτής. Ἀλλ’ ἡ ἀναφορὰ τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κατηγορούμενος Κούνδουρος, εἶναι ἐξ αὐτῶν τῶν ἀναφορῶν ἢ εἶναι τελείως ἰδιαζούσης φύσεως, ἢ εἶναι ἀναφορά, προκειμένου περὶ δικαστικῆς ἐνεργείας διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐκλεγεῖσα ὑπ’ αὐτῆς οὐδὲν ἄλλο ἀποτελεῖ εἰμὴ τὸν ἀνακριτὴν καὶ τὸν Εἰσαγγελέα καὶ τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ παραπέμψῃ εἰς τὸ δικαστήριον; Καθ’ ὃν λόγον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ ἀναφορᾶς πολίτου τινὸς αἰτιωμένου δικαστικὸν βούλευμα ἢ ἔνταλμα συλλήψεως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν ἔχει δικαίωμα ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως. Καὶ πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐτόνισε τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀσκεῖ μὲν δικαστικὰ καθήκοντα ἀλλ’ εἶναι πολιτικὴ ἐπιτροπή, διότι ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐξελέγει καὶ εἰς αὐτὴν λογοδοτεῖ καὶ παρὰ τῆς Βουλῆς ἕλκει τὰ δικαιώματα....

§119Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀσκεῖται ἔλεγχος ἢ εἰσάγεται αἴτησις περὶ ἐξαιρέσεως;

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὑπάρχει κάποιο κενόν. Νομίζω ὅτι πάντοτε ἁρμοδία εἶναι νὰ ἀποφασίζῃ ἡ Βουλή.

§121Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον. Δὲν ὑπάρχει κανὲν κενόν. Ὁ νόμος εἶναι σαφής. Εἰς τὸ ἄρθρον 32, εἰς τὰς Γενικὰς Διατάξεις ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ ἐξαιρέσεων καὶ λέγει «οἱ ἕνεκα νομίμου λόγου κωλυόμενοι πρὸς ἄσκησιν κλπ... ἥτις ἀποφαίνεται περὶ αὐτῆς». Τὸ ἄρθρον 38— καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας—λέγει: «Εἰς ἃς περιπτώσεις κλπ.». Ἀλλ’ ἐδῶ ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ ἐξαιρέσεων. Καὶ τί ἦλθε νὰ εἴπῃ; Ἐγὼ δέχομαι λόγους ἐξαιρέσεως, μόνον προκειμένου περὶ τῆς δίκης.

§122Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἢ ὄχι δικαστικὰ καθήκοντα τὰ καθήκοντα τοῦ ἀνακριτοῦ; Τὸ ἄρθρον 4 ὁμιλεῖ περὶ τῆς δικαιοδοσίας τῆς Βουλῆς.

§123Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἔρχεται ἡ Βουλὴ εἰς τὸν νόμον αὐτὸν καὶ λέγει: Σεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ εἶσθε τοιοῦτοι, ὥστε σᾶς θεωρῶ ἀνικάνους, ἂν αἰσθάνεσθε λόγον ἐξαιρέσεως εἴτε νὰ ἀνακρίνητε εἴτε νὰ δικάσητε ἀδικήματα ἐκ τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, νὰ θελήσετε νὰ μετάσχητε τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ σᾶς δίδω τὸ δικαίωμα νὰ δηλώσητε τὸ κώλυμα. Ἐὰν δὲν δηλώσετε κώλυμα, σημαίνει ὅτι αἰσθάνεσθε, ὅτι δύνασθε νὰ δικάσητε μετ’ ἀμεροληψίας καὶ εὐθυδίκως. Καὶ διὰ τοῦτο ρητῶς δὲν ὥρισε λόγους ἐξαιρέσεως προτεινομένους ἀπὸ τὸν κατηγορούμενον. Καὶ διὰ τοῦτο ὡρίσθησαν μόνον λόγοι ἐξαιρέσεως προτεινόμενοι κατὰ τὴν δίκην ἀπὸ τὸν μέλλοντα νὰ δικάσῃ βουλευτήν. Ἀλλὰ περὶ τῆς ἀνακρίσεως δὲν ὡμίλησεν, ὄχι, διότι δὲν ἠθέλησεν, ἀλλὰ διότι ἠθέλησε νὰ τὸ ἀποκλείσῃ. Ὄχι μόνον τοῦτο, κ. Βουλευταί, ἀλλ’ εἶχε καὶ ἀπόλυτον πεποίθησιν ὁ νομοθέτης εἰς τὰ ἐπιλεγόμενα πρόσωπα ὡς ἀντιπροσώπους τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, ἵνα ἀνακρίνουν. Ὥστε ὄχι μόνον λόγους ἐξαιρέσεως δὲν ἐδημιούργησε δι’ αὐτούς, παρὰ μόνον ὅταν θελήσουν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι νὰ δηλώσουν παραίτησιν, ὅπως γίνεται πάντοτε καὶ προκειμένου περὶ τοῦ σπουδαιοτέρου δικαιώματος τοῦ ἀτόμου, τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, περιορίσθη εἰς τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν ἠθέλησεν εἰς ἀνωτέραν ἀρχὴν νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα νά παρεδρεύσῃ καὶ ἡ γνώμη της. Ὥστε ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως μόνον ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, ἀπὸ μόνης στενῆς δικαστικῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ στενῆς ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα παντάπασιν ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως, ὑπὲρ τῆς ὀρθότητος ἢ μὴ αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Ἐπιτροπή. Ἀπὸ πάσης ἀπόψεως δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα ἡ Βουλή, ἐκτὸς ἐὰν θελήσῃ νὰ αὐθαιρετήσῃ, ὅπως αὐθαιρέτως ἐγένοντο ὅλα ἐπὶ δικτατορίας. Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ἀπορῶ δὲ πῶς διακεκριμένος Συνάδελφος, νομικός, ὁ κ. Κούνδουρος, ἠθέλησε νὰ τὸ περιορίσῃ ἐντὸς τῆς δικαστικῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς καὶ ἠξίωσεν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπὸ τὸν κ. Καλκάνην, ὅτι ἐφόσον πολιτικῶς ἐνδιαφέρονται, ἔπρεπε νὰ δηλώσουν κώλυμα. Ἀλλ’ αὐτὸ ἠδύνατο νὰ τὸ ἐπικαλεσθῇ οἱοσδήποτε ἄλλος καὶ ὄχι ὁ κ. Κούνδουρος, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἦτο Βασιλικὸς Ἐπίτροπος καὶ δὲν ᾐσθάνετο λόγους ἐξαιρέσεως.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ γενναῖοι δὲν φυγοδικοῦν.

§125Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πάντοτε ἔκαμε τὸ καθῆκόν του, χωρὶς οὐδέποτε νὰ παραλείψῃ αὐτό. Καταγιγνώσκει ἔλλειψιν συνειδήσεως εἰς δύο μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, διακεκριμένα καὶ περιβαλλόμενα ὑπὸ τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν λοιπῶν μελῶν, χωρὶς αὐτὸ τὸ μέτρον νὰ τὸ εἶχεν ὑπ’ ὄψει ἄλλοτε ὁ αἰτῶν τὴν ἐξαίρεσιν κατηγορούμενος δι’ ἑαυτόν. Λοιπόν, ὑποθέτω, ὅτι ἀπὸ ἐπιστημονικῆς καὶ συνταγματικῆς ἀπόψεως ἐξηντλήθη τὸ ζήτημα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι τελείως ἀναρμοδία νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ οὕτως ἢ ἄλλως ἡ κοινωνία εὑρίσκεται ἐν ὄχι πλήρει γνώσει καὶ πλήρει ἀκριβείᾳ τῶν συμβαινόντων, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως μετὰ τῆς αὐτῆς ἀμεροληψίας, μετὰ τοῦ αὐτοῦ θάρρους καὶ μετὰ τῆς αὐτῆς εἰλικρινείας, νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς τὰς ἀνακριτικάς, τὰς ὄντως δυσχερεῖς, ἵνα ἐξακολουθήσωμεν τὰς ἐργασίας μας μετὰ μεγαλυτέρου κύρους, διότι μόνον οὕτω θὰ ἐμπνευσθῇ καὶ ἡ πεποίθησις εἰς τὸν λαόν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, ὄχι μόνον δικαίως ἐνήργησεν, ἀλλ’ ὅτι καὶ ὄντως οὕτως ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσῃ. Διότι ἡ Δικαιοσύνη δὲν πρέπει νὰ εἶναι, ἀλλὰ καὶ νὰ φαίνεται τοιαύτη.

§126Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ἀναρμοδία ἡ Βουλή, δηλ. ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως, ἀλλ’ ἐπίσης δὲν εἶναι ἁρμοδία ἡ Βουλὴ νὰ ἀνανεώσῃ τὴν ἐντολήν της πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἡ Ἐπιτροπὴ περιεβλήθη μὲ κυριαρχικὴν ἐξουσίαν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον της. Ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς ἀναμφισβητήτως παραμένει ἀκεραία. Μόνον μία σύστασις θὰ ἠδύνατο ν’ ἀπευθυνθῇ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ὅπως φροντίσῃ τὸ ταχύτερον, ἀσκοῦσα τὴν δικαστικήν της ἐξουσίαν, ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς παραπομπῆς τοῦ προσώπου.

§127Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔκαμα εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὰς τὰς δηλώσεις, ὅτι δηλ. ἡ ὑποβολὴ τῆς αἰτήσεως τῶν κατηγορουμένων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἀπόφασις, ἡ ζητουμένη τῆς Βουλῆς, ὅτι εἶναι ἀναρμοδία νὰ ἐπιληφθῇ αὕτη, δὲν σημαίνει ὅτι οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον, ἐμειώθη ἡ ἀρχικὴ ἐμπιστοσύνη, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Βουλὴ πρὸς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν.

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποφανθῇ, ὅτι ἐπιδοκιμάζει τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§129Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπρότεινε νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι καλῶς ἐνήργησεν ἡ Ἐπιτροπή. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω ἀντιρρήσεις, δὲν θὰ ἐλάμβανον δὲ τὸν λόγον.....

§130Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ ποίου θέματος ὁμιλεῖτε;

§131Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως.

§132Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τὴν ὁποίαν ἀπέρριψεν ἡ Ἐπιτροπή. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχετε ἀντίρρησιν;

§133Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω.

§134Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Συνάδελφε, διὰ νὰ μὴ συζητῶμεν ματαίως, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἀναρμοδία νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ δεύτερον εἶναι ἀναρμοδία νὰ ἀποφανθῇ ἢ νὰ ἐκφράσῃ τρόπον τινά, ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀναγνωρίζουσα δηλαδὴ ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει κυρίαρχον ἐξουσίαν διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ Παγκαλικὰ ἀδικήματα.

§135Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Μάλιστα, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑπέβαλεν ἄλλην πρότασιν.

§136Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει ἀπεριόριστον ἐξουσίαν. Ἐὰν κάθε ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιάζεται εἰς τὴν τελευταίαν, ἐμφανίζεται καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἐργασίαν της.

§137Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν παρεμπιπτόντων ζητημάτων ἢ εἶναι ἀναρμοδία νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῶν, ἡ συζήτησις θὰ παραταθῇ ἐπὶ μακρόν. Θὰ προκύψωσι γνῶμαι διάφοροι, καὶ δὲν θὰ εἶναι καὶ πρακτικόν, διότι ἐν τῇ οὐσίᾳ φαίνεται, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι. Ποῖον εἶναι τὸ θέμα, περὶ τὸ ὁποῖον ἐζητήθη νὰ ἀπασχοληθῇ σήμερον ἡ Βουλή; Εἶναι, ἂν αἱ αἰτήσεις περὶ ἐξαιρέσεως καλῶς ἀπερρίφθησαν ἀπὸ τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν ἢ ὄχι καὶ ἂν ἔχῃ λόγον τινὰ ἡ Βουλὴ νὰ διστάζῃ περὶ τοῦ ὅτι ἄριστα ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ μέχρι τοῦδε ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της. Ἐπὶ τῶν δύο τούτων θεμάτων δὲν εἶδον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, πλὴν ἐλαχίστων διαφωνιῶν, νὰ ὑπάρξῃ οὐσιαστική τις ἀντίρρησις. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ καταπονούμεθα εἰς ἀκαδημαϊκὰς συζητήσεις ἄνευ πρακτικοῦ ἀποτελέσματος. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀπασχολούμεθα περὶ τοῦ ἂν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἁρμοδιότητα ἢ δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα. Θὰ ἐπρότεινα νὰ περιορισθῶμεν ἕως ἐδῶ, καὶ νὰ ἀσχοληθῶμεν εἰς τὰς ἄλλας μας ἐργασίας.

§138Ι. ΜΕΤΑΞΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἀναμφισβητήτως δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τὰ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἐξαίρεσις, ἐκτεθειμένα. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι νὰ τὸ διατυπώσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ζητήματα τοιαῦτα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀποφανθῇ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς ἡ πρότασις: ἡ Βουλή, πεποιθυῖα, ὅτι ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐκτελεῖ καλῶς τὸ καθῆκόν της, κηρύσσει ἑαυτὴν ἀναρμοδίαν νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ.

§139Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας συνάδελφόν μου. Νομίζω, ὅτι ζήτημα ἐμπιστοσύνης δὲν ἠμπορεῖ διὰ τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἐμφανισθῇ. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἐκλέγει ἐπιτροπήν, ἡ ἐπιτροπὴ ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν της· ἐὰν δὲν τηρῇ τὰς προθεσμίας, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ζήτημα ὅμως ἐμπιστοσύνης, διὰ μίαν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ, διότι, ἐὰν τοῦτο ἐγίνετο δεκτόν, τότε ἀσφαλῶς κάθε ἐνέργεια τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καί, φυσικά, νὰ ἔχωμεν ζητήματα ἐμπιστοσύνης τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς καθ’ ἑκάστην. Ὥστε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐκφράσωμεν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἀφοῦ ἐξελέγη ἀπὸ τὴν Βουλήν, φυσικὸν εἶναι νὰ ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ὑπῆρξαν διαφωνίαι καὶ ἔλθωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ ἔχει καιρὸν νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτῶν. Κατὰ συνέπειαν οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ ἐξετάζηται καὶ συνεχίζηται ἢ ὄχι αὐτὴ ἡ ἐμπιστοσύνη. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὡς βάσις, εἶναι τὸ ἑξῆς· Ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ θεωρηθῇ εἰς τὸ μέλλον, ὅτι ἀποτελεῖ τὸ δικαστήριον, ὅπως εἶναι καὶ τὸ δικαστήριον· Κατὰ συνέπειαν, ὅταν αὐτὸ τὸ ἴδιον ἔχει ἀμφιβολίαν, διὰ τὴν ἑρμηνείαν, διὰ μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν, καὶ τὸ ἴδιον τὸ τμῆμα αὐτῆς εἰσάγει τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ δοθῇ μία λύσις, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἡ Βουλὴ ἁρμοδία νὰ δώσῃ τὴν λύσιν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου τί συνέβη; Ὑπεβλήθη ἡ ἔνστασις καὶ ἡ ἔνστασις ἀπερρίφθη. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ διὰ νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἓν προηγούμενον δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἂς ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς. Ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ Βουλή, θεωροῦσα ὅτι καλῶς ἀπεφάσισεν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξᾶτος.

§141Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Μὲ ὅλην τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν ἀναμφισβητήτως ἔχει καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ἀκόμη καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν αἴτησιν, καθὼς ἐδήλωσεν τοὐλάχιστον διὰ τοῦ παραστάντος ἐνταῦθα βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὴν αἴτησιν, παρ’ ὅλην λέγω τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐγὼ διαβλέπω ἓν νομικὸν σφάλμα εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἀποφάσεως. Δὲν θέλω διὰ μιᾶς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἀποφάσεως διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐκδηλωθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ τηρηθῇ ἓν νομικὸν σφάλμα, τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ ἔχῃ συνεπείας διὰ τὸ μέλλον. Διότι εἶναι πιθανὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον ὄχι ἄλλη Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἰς ἄλλας συνεδριάσεις καὶ ἐπὶ ἄλλων θεμάτων, ἀλλὰ ἐπὶ τῶν ὑπὸ κρίσιν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς θεμάτων, εἶναι πιθανὸν νὰ ἐμφανισθῶσιν παρόμοια ζητήματα, παρόμοιαι κατηγορίαι, καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τὸ αὐτὸ νομικὸν σφάλμα, τὸ ὁποῖον κύριοι Βουλευταὶ πιστεύσατε, ὅτι καταρρακώνει τὸ κῦρος τοῦ Σώματος. Κατὰ τὸν νόμον, ἐκεῖ, ὅπου σιωπᾷ ὁ νόμος ὅσον ἀφορᾶ τὴν διαδικασίαν τὴν ἀνακριτικὴν καὶ τὴν μετὰ τὴν ἀνακριτικήν, ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Καὶ θὰ παρεκάλουν θερμῶς νὰ μοὶ εἴπητε εἰς ποίαν διάταξιν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καθιεροῦται, ὅτι ἔχει ὁ φυγόδικος τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαπολύῃ μίαν ἔγγραφον αἴτησιν πρὸς τὴν ἀνακριτικὴν ἐξουσίαν; Δι’ αὐτὸ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς δὲν εἶχε τὸ καθῆκον οὐδὲ τὸ δικαίωμα, νὰ ἐπιληφθῇ αὐτῆς τῆς αἰτήσεως, ἀλλ’ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπῃ εἰς τὸν κ. Κούνδουρον, ὅτι: Κύριε, ἐφόσον εἶσαι κατηγορούμενος, ὀφείλεις κατὰ τὸ δίκαιον τὸ ἰσχύον νὰ ἐμφανισθῇς πρῶτον ἐνώπιόν μου καὶ τότε θὰ ἔχῃς τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃς οἱανδήποτε αἴτησιν θέλεις. Κακῶς λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπελήφθη τῆς αἰτήσεως. Ὁ κ. Καμπάνης εἶπεν, ὅτι δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν...

§142Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Δὲν εἶπα ἐγὼ τέτοιο πρᾶγμα.

§143Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ὅτι ἐκ τῆς αἰτήσεως ἐκείνης ἐλάβατε ἀφορμὴν νὰ ἀνακινήσετε τὸ ζήτημα ἐκεῖνο περὶ τοῦ ἐὰν χωρῇ ἢ δὲν χωρῇ....

§144Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς εἴπομεν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ μόνη ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ. Ἔλαβεν ὅμως ἀφορμὴν ἐκ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς καὶ ἀπεφάσισε νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως.

§145Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἐλάβατε ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν, διότι λέγετε «ἡ ἐπιτροπή, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν».

§146Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτε ἤχθη πρὸς συζήτησιν ἡ αἴτησις τοῦ κ. Κονδούρου, τὸ μόνον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησεν αὐτὴν ἦτο τὸ νομικόν. Καὶ ἐλέχθη ἐὰν δύναται νὰ ἀκουσθῇ ὁ φυγόδικος, ἐὰν τοὐτέστιν εἶναι νόμῳ ἐπιτετραμμένον νὰ ἀκουσθῇ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ φυγόδικοι δὲν ἀκούονται. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποβλέπουσα εἰς τὴν πολιτικὴν σκοπιμότητα, θεωροῦσα ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὰ στενὰ ὅρια τοῦ πολιτικοῦ ἢ ποινικοῦ δικαστηρίου, θεωροῦσα ὅτι εἶναι Σῶμα συγκεκροτημένον πολιτικῶς, θεωροῦσα ὅτι ἐκπροσωπεῖ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ἠθέλησε, καίπερ φυγόδικον ὄντα, νὰ τοῦ εἴπῃ, ὅτι, σὲ ἀκούει καὶ κρίνῃ τὴν αἴτησίν σου. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἐξετάσασα τὰ πράγματα ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν....

§147Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἤχθητε εἰς συμβιβασμὸν μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις. Διότι λέγει, ὅτι δέχετε νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν περίπτωσιν μόνον, καθ’ ἣν ὡρισμένοι βουλευταὶ ἐξαιρεθοῦν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§148Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Τὸ διαψεύδω κατηγορηματικῶς.

§149Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ τὸ διαψεύδητε ὅσον θέλετε, ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§150Ρ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσετε πόθεν τὸ ἠκούσατε αὐτό. Εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἴπῃ πόθεν τὸ ἐπληροφορήθη. Τὸν Κούνδουρον τὸν ὑπερασπίζει τὸ ἔργον του. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον του δὲν ἐξῆλθεν οὐδεμία πρᾶξις παράνομος καὶ ἔρχεσθε σεῖς νὰ τὸν κάμετε ὑπόδικον.

§151Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν ζητεῖ διὰ τῆς αἰτήσεώς του νὰ ἐξαιρεθοῦν ὡρισμένοι βουλευταὶ καὶ δὲν δηλοῖ τὴν πρόθεσίν του μετὰ τὴν ἐξαίρεσιν αὐτῶν τῶν βουλευτῶν νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησίς του, διότι θ’ ἀποτελέσῃ τοῦτο ἕνα κακὸν προηγούμενον. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ, ὅτι εἶναι ἀναρμοδία ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης αἰτήσεως.

§152Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸν λόγον....

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον.

§154Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι σύμφωνος ἡ Κυβέρνησις.

§155Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ ἑνὸς καθαρῶς δικαστικοῦ ζητήματος πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ μίαν γνώμην;

§156Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν κατεύθυνσιν.

§157Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἕκαστον ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ δώσῃ μίαν γνώμην.

§158Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἄν ἡ Κυβέρνησις κατέληγεν εἰς μίαν γνώμην, θὰ εἴχομεν φθάσει εἰς ἕν συμπέρασμα.

§159Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ παρουσιάσῃ μίαν γνώμην. Δὲν πρόκειται περὶ κυβερνητικοῦ ζητήματος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς εἰδικωτάτης πράξεως, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται, τί; ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς, ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξελέγη δι’ ἕν ὡρισμένον ζήτημα...

§160Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κακῶς ἔφθασεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ αἴτησις. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἠδύνατο νὰ εἰσαχθῇ ὡς ἐπερώτησις, ἀφορῶσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§161Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕν συμπέρασμα.

§162Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κατελήξαμεν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἀναρμοδία νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως.

§163Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐκ τῶν αὐστηροτάτων ἐπικριτῶν τοῦ δικτάτορος καὶ τῶν συνεργατῶν του, καὶ μάλιστα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν πλησίον τοῦ δικτάτορος. Τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου θὰ ἐδικαιολόγει μίαν αὐστηροτάτην τιμωρίαν τῶν συνεργατῶν του ἐκ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου διὰ τὰ πολιτικὰ ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν ἢ διὰ τὰ ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου, ἐφόσον ἤθελον ἀποδειχθῇ ἀληθῆ, νομίζω τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν δύναται διόλου νὰ συσχετισθῇ πρὸς ἕνα ἄλλο γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλή, πολιτικὸν σῶμα, νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ σχηματισθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι εἰς πολιτικοὺς ὑποδίκους εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσῃ αὐτοὺς ἐκ τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν μέσων ὑπερασπίσεως. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἐξετάζων τὸ ζήτημα, νομίζω ὅτι, ἐφόσον ἡ Βουλὴ ἁρμοδίως ἐπελήφθη τοῦ ζητήματος, θὰ ἠδύνατο νὰ κρίνῃ οὐχὶ ὡς δικαστικὸν σῶμα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τύπων τῆς δικονομίας, ἀλλὰ ὡς πολιτικὸν σῶμα ἔχον ὑπ’ ὄψει μόνον τὴν κατωχύρωσιν τοῦ κύρους αὐτοῦ. Ἐφόσον δὲ ὁ αἰτῶν, πρὸς τὸν ὁποῖον οὐδένα ἀπολύτως σύνδεσμον ἔχω, εἶναι πολιτικὸν πρόσωπον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ δεχθῶμεν ὅτι διὰ διαφόρων στρεψοδικιῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφεύγῃ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης τῆς πατρίδος του καὶ νὰ δώσῃ λόγον τῶν πράξεών του, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ καθῆκον ἔχει νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς ἀπολύτου πολιτικῆς καὶ ἠθικῆς ἀπόψεως, καὶ ἡ ἀπόλυτος πολιτικὴ καὶ ἠθικὴ ἄποψις εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι ἡ αἴτησίς του πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ νὰ ἐξαιρεθῇ ὁ δικαστής, ἐφόσον ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρελκυσθῇ οὔτε ἡ ἔκδοσις ἀποφάσεως, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσῃ τὸ μέτρον τοῦτο εἰς τὴν λῆψιν ἄλλων ἀποφάσεων.

§164Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἄν ὑποτεθῇ ὅτι μετὰ τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ κυρίου Καλκάνη ζητήσῃ τὴν ἐξαίρεσιν καὶ ἄλλων;

§165Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι κοινὸν πρόσωπον ἕνας πολιτευόμενος, διὰ νὰ δεχθῶμεν ὅτι δι’ ἐνστάσεων θέλει ν’ ἀποφύγῃ τὴν δίκην.

§166Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἐφόσον ἀμφισβητεῖται ἡ τιμιότης τοῦ κυρίου Καλκάνη, ὁ κύριος Καλκάνης εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀμυνθῇ καὶ νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν τιμιότητά του.

§167Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὁ ὀλιγώτερον δικαιούμενος νὰ ὁμιλῇ περὶ πολιτικῆς εὐθιξίας εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ διαμαρτυρόμενος.

§168Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν θὰ κανονίσητε σεῖς τὴν στάσιν του.

§169Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶμεν νὰ ἐξαιρέσῃ ἡ Βουλὴ ἕνα ἔντιμον συνάδελφον, τοῦ ὁποίου τὸ παρελθὸν εἶναι τελείως ἄμεμπτον, καὶ μάλιστα δι’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν ὅτι δὲν σέβονται τίποτε.

§170Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθοῦν νὰ λάβουν ἐξαιρετικὰ μέτρα, διότι τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο δὲν ἵσταται εἰς τὸ ἐπίπεδον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέρον. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ δὲν δύνανται νὰ ἐξέλθουν ὑπὸ ὡρισμένας ἀρχὰς δι’ ἑκάστην συγκεκριμένην περίπτωσιν. Τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς ἐπιβάλλει νὰ μὴ δημιουργήσωμεν κατάστασιν, ἡ ὁποία νὰ κλονίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν κατηγορουμένων.

§171Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὥστε ὁ ἀδικήσας θὰ δικάζῃ;

§172Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐφόσον δὲν πρόκειται νὰ διαφύγῃ τὴν τιμωρίαν τῆς δικαιοσύνης, δὲν ἐπιτρέπεται ποτὲ ἕνα κυρίαρχον σῶμα νὰ ἀφήσῃ νὰ σχηματισθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι δὲν θὰ ἀποδοθῇ πλήρως ἡ δικαιοσύνη.

§173Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Σεῖς ἔχετε τὴν ὑπόνοιαν ὅτι τὴν κοινὴν συνείδησιν θὰ ἐπηρεάσῃ τὸ αἴσθημα αὐτό; Φρονεῖτε ὅτι τὸ ζήτημα θὰ τερματισθῇ ἐντὸς τῆς δικαιοδοσίας τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς; Θὰ φθάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ὁποία θὰ ἀποφανθῇ ἐὰν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἢ ὄχι ὁ κ. Κούνδουρος. Ἑπομένως τὴν ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ, οὕτως εἰπεῖν προδικαστικῶς, θὰ τὴν ἔχῃ μετὰ ταῦτα ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς.

§174Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει δικαιώματα ἀνακριτικοῦ συμβουλίου.

§175Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διαφορά. Τὸ ἀνακριτικὸν Συμβούλιον ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ βουλεύματα, τὰ ὁποῖα, ὅταν ἀσκηθῶσιν ἐναντίον των ὅλα τὰ ἔνδικα μέσα, καθίστανται ὁριστικά. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐκδώσῃ μίαν ἀπόφασιν ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλην συνέπειαν παρὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τοῦ κυριάρχου σώματος καὶ ἐκεῖ ἐξαντλεῖται ὁλόκληρος ἡ δύναμις τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ κ. Κούνδουρος νὰ ἔχῃ προκαταβολικῶς, θὰ τὰς ἔχῃ, ὅταν θὰ φθάσῃ ἡ ὑπόθεσις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§176Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐφόσον ἡ αἴτησις ἀποβλέπει εἰς μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης νὰ παρελκύσῃ, οὔτε τὸ ἔργον τῆς Ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐν τῇ ἀνωτέρᾳ ἀντιλήψει της ὡς πολιτικοῦ σώματος, δύναται νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς.

§177Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν γίνῃ τὸ τοιοῦτον καὶ κριθῇ ἐξαιρετέος ὁ κ. Καλκάνης, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται ἐπὶ δίμηνον, τότε ὅλαι αἱ διαδικαστικαὶ πράξεις αἱ γενόμεναι ὑπ’ αὐτοῦ θεωροῦνται ἄκυροι, καὶ οὕτω, ἐὰν αὔριον ζητηθῇ ἡ ἐξαίρεσις καὶ ἄλλου, θὰ παρελκύεται ἡ δίκη ἐπ’ ἄπειρον.

§178Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἄκυροι, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἐργάζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δικονομίας.

§179Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κατὰ νόμον αἱ πράξεις εἶναι ἔγκυροι καὶ μόνον αἱ γενόμεναι ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐνστάσεως ἀκυροῦνται.

§180Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τοῦ ἐξαγνισμοῦ τοῦ Παγκαλισμοῦ ἐδόθη κακὴ κατεύθυνσις. Ἐλλείπει ἡ βάσις ἡ ἀληθὴς καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρουσιάζονται αὐταὶ αἱ δυσχέρειαι. Μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἐτερματίζετο ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Εἰσηγητὴς ἐδέχετο νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. Οὔτε εἶναι μομφὴ οὔτε ζήτημα τιμῆς. Ἐγὼ οὐδέποτε θὰ δικαιολογήσω πολιτικὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἀρνεῖται νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης τῆς πατρίδος του. Ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει ἐλαφρυντικόν τι, διότι ἐπὶ 15 μῆνας — καὶ ὁμιλῶ ἄνευ προκαταλήψεως, διότι ἐὰν ἔχω προκατάληψιν, εἶμαι ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν— καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ἐλεύθερος νὰ λέγω τὴν γνώμην μου καὶ νὰ ἐξετάζω τὴν ἀλήθειαν ἀντικειμενικῶς εὑρίσκω, ὅτι ἡ δίκη αὐτὴ παρελκύεται ὑπὲρ τὸ δέον κατακρατῶνται εἰς τὰς φυλακὰς ὑπόδικοι διὰ πλημμελήματα ἐπὶ 15 μῆνας διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται νὰ εἶναι καὶ ἀθῷοι.

§181Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δηλ. ἀποδίδετε ἀμέλειαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§182Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐκτιμηθῶσιν οἱ κόποι μας.

§183Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὄχι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀλλὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀπὸ τοῦ πρώτου δεκαημέρου ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἐπέλθει ὁ κολασμὸς μιᾶς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία διὰ τῆς παρελκύσεως τείνει νὰ λάβῃ ἄλλην κατεύθυνσιν.

§184Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης πρῶτον μου μέλημα ὡς Ὑπουργοῦ ἦτο νὰ ὑποβάλω τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Ἑπομένως ἡ μομφὴ αὕτη δὲν μὲ ἀφορᾷ καθόλου, διότι συμμερίζομαι τὴν ἀντίληψιν ὅτι οἱ ὑπόδικοι πρέπει νὰ δίδωσι λόγον τὸ ταχύτερον.

§185Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὄχι. Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἀφορᾷ τὴν πρώτην Κυβέρνησιν, διότι ἐγὼ γνωρίζω ὅτι σεῖς εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πᾶν ὅτι ἐξαρτᾶται ἐκάματε ἵνα περατωθῇ ἡ ὑπόθεσις. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ δεχθῇ ὅτι ἡ ὑπόθεσις παρελκύσθη ὑπὲρ τὸ δέον καὶ ὅτι διὰ τῆς παρελκύσεως αὐτῆς τείνει νὰ καταστήσῃ ἀνθρώπους ὑπευθύνους ἥρωας, τὴν εὐθύνην δὲ τῆς παρελκύσεως τὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν θὰ ἠδύνατο νὰ δοθῇ ὀρθοτέρα λύσις διὰ τῆς ἀποδοχῆς ἐκ μέρους τοῦ κ. Συναδέλφου τῆς παραιτήσεώς του ἀπὸ μέλους τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§186Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου διὰ νὰ προσπαθήσω νὰ ἐντοπίσω τὴν συζήτησιν. Ἐγεννήθησαν τὰ ἑξῆς ζητήματα. Πρῶτον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἄρτι καταβὰς τοῦ βήματος ἔθιξεν, ὅτι δηλ. θὰ διηυκολύνετο ἡ ὑπόθεσις, ἐὰν τὸ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, κατὰ τοῦ ὁποίου στρέφεται ἡ αἴτησις τοῦ καταδικασμένου, ὑπέβαλεν αὐτὸς οἴκοθεν, τὴν παραίτησίν του. Θὰ ἐθεώρουν, Κύριε πρόεδρε, ὡς νοσηρὰν εὐθιξίαν τοιαύτην παραίτησιν, καὶ καταστρεπτικὴν διὰ τὸ μέλλον τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ τούτου τοιαύτην τινὰ ἐκδοχήν. Θὰ ἠδύνατο πᾶς πολιτικὸς δικαζόμενος νὰ ἐκβιάζῃ τοὺς ἀξιοπρεπεστέρους καὶ εὐθικτοτέρους διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν δραστηριωτέρων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς κατὰ τοιοῦτον ἐκβιαστικὸν τρόπον. Θὰ ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ, ἵνα τὰ βέλη στρέφωνται κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δραστηριώτερον καὶ αὐστηρότερον καὶ μετὰ μείζονος ζήλου ἐκτελοῦσι τὸ καθῆκον των. Ἐγεννήθη δεύτερον ζήτημα, ἐὰν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῆς ἐξαιρέσεως. Ὑποθέτω ὅτι περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη. Οὐδὲ ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἔχει ἀντίθετον γνώμην, οὐδὲ ἀμφισβητεῖ ὅτι ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχε τὴν ἀποκλειστικὴν δικαιοδοσίαν νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς. Ἀφοῦ δ’ οὕτως ἐλύσαμεν τὰ ζητήματα ταῦτα, δὲν ἔχομεν, νομίζω, παρὰ νὰ κηρύξωμεν ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἔχει πλέον ἀντικείμενον...

§187ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§188Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). ... καὶ δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀπασχολούμεθα ἐπὶ πλέον.

§189ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς Βουλῆς δεχομένης λύεται ἡ Συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν ὥραν 5 τὸ ἀπόγευμα. (ὥρα 10 καὶ 10′ λύεται ἡ συνεδρίασις).