1965.06.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 100ὴ

Τρίτη 8 Ἰουνίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μηλέας–Ἐλασσόνος, αἰτουμένου κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Βούλγαρη, πρὸς προστασίαν τῶν καλλιεργουμένων ἐκτάσεων. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 131071)29.5.65 ἐγγράφου του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, διὰ δανειοδότησιν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων μέχρι ποσοῦ δραχμῶν 135.000.000. Ὁ κ. Κ. Κτενᾶς, Ἀρχηγὸς Κ.Φ., δι’ ἀναφορᾶς του, αἰτεῖται διάλυσιν τῶν διαφόρων Ὀργανώσεων Νεολαίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ καὶ Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου Παπαδάτων Μεσολογγίου, αἰτουμένου ἵδρυσιν Γυμνασίου εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν Μελισσοκομικῶν Συνεταιρισμῶν Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένων ἐξαγγελίαν τιμῆς ἀσφαλείας τοῦ μέλιτος, ἐπιδότησιν ἐξαχθησομένων ποσοτήτων μέλιτος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Λιμεναρίων Θάσου, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων τῶν πηγῶν Κατλάκου. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν Νομοῦ Καβάλας, ἀπωλεσάντων κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940 τὰ αὐτοκίνητά των κατόπιν ἐπιτάξεως αἰτουμένων ἔγκρισιν ἀντικαταστάσεώς των ὑπὸ τοῦ Κράτους, χορηγοῦντος αὐτοῖς, φορτηγὰ αὐτοκίνητα ὑπὸ μορφὴν ἀποζημιώσεως. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων (πρώην Κοινοτικῶν), αἰτουμένων ἀναγνώρισιν ὡς συνταξίμου τῆς προϋπηρεσίας των εἰς τὰς Κοινότητας. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Καστανιᾶς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἐπιδότησιν τῶν πατατοπαραγωγῶν Καστανιᾶς. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῆς Κοινότητος Καρυδίτσης, αἰτουμένων τροποποίησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 97342)920)55 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ἀφορώσης δέσμευσιν τῶν ὑδάτων τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος πρὸς ἄρδευσιν ἀγρῶν τῆς Κοινότητος Ἄνω Κώμης. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Λώρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων Ἄνω καὶ Κάτω Λαψίστης Ἰωαννίνων, αἰτουμένων παραχώρησιν τῆς ἀποστραγγισθείσης ἐκτάσεως τῆς Λίμνης Λαψίστης εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἐν λόγῳ Κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς–Μεγαρίδος κ. Α. Παπαχρήστου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρων Πτηνοτροφικῶν Συνεταιρισμῶν Μεγάρων διαμαρτυρομένων διὰ τὰς ὑπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἐπιβληθείσας ὑψηλὰς φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγελαδοτρόφων κατοίκων Παλαιοχωρίου, αἰτουμένων αὔξησιν κατὰ 50 λεπτὰ τῆς τιμῆς ἀγορᾶς τοῦ γάλακτος κατὰ κιλόν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Συνεταιρισμοῦ Ζαπαντίου Ἀγρινίου, αἰτουμένου ὅπως τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἀγορασθῶσι μὲ ηὐξημένας τιμὰς κατ’ ἀναλογίαν περυσινῆς ἀνατιμήσεως σιγαρέττων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων, Κοινοτήτων καὶ Συνεταιρισμῶν, Μερόπης, Σολακίου, Κατσαροῦ, Σιάμου, Καλυβίων, Οἰχαλίας καὶ Ζευγολατιοῦ, αἰτουμένων ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν πρὸς τὴν ΑΤΕ ὀφειλῶν των, χορήγησιν καλλιεργητῶν μεσοπροθέσμων δανείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Καλαμάτας, αἰτουμένου ἵδρυσιν Πανεπιστημιακῶν Σχολῶν ἐν Καλαμάτᾳ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μηλέας Ἐλασσόνος, αἰτουμένου χορήγησιν 80.000 δρχ. ἐκ τῶν πιστώσεων μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων πρὸς ἀνέγερσιν σφαγείων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μηλέας Ἐλασσόνος, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι σύνταξιν τοπογραφικοῦ διαγράμματος πρὸς ἀνέγερσιν νέου οἰκισμοῦ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Κύριοι βουλευταί, μολονότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν σᾶς διαφεύγει ἡ βαρεῖα σημασία τῆς σημερινῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δὲν τὸ θεωρῶ ἄσκοπον νὰ τὴν ὑπογραμμίσω καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως ἀπὸ κοινοῦ καταβάλωμεν ἀποτελεσματικὴν προσπάθειαν διὰ νὰ κρατήσωμεν τὴν συζήτησιν εἰς τὴν ὑψηλὴν περιωπήν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει τὸ ἀντικείμενον. Καλούμεθα νὰ κρίνωμεν τὸ πόρισμα τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς. Ἐπιτελοῦμεν καθήκοντα δικαστικὰ καὶ ἡ συνεδρίασίς μας προσλαμβάνει τὴν μορφὴν δικαστικῆς διασκέψεως. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαρθῶμεν ὑπεράνω κομμάτων, προκαταλήψεων καὶ κομματικῶν ὑπολογισμῶν, ἵνα μὲ πνεῦμα νηφάλιον καὶ μὲ συνείδησιν ἤρεμον, ἐπιδοθῶμεν εἰς τὴν ἀναζήτησιν, τὴν ἀνεύρεσιν καὶ τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης. Πρὸς τοῦτο, θὰ παρακαλέσω, ὅπως ὅσοι κύριοι συνάδελφοι λάβουν τὸν λόγον, μείνουν ἀνενόχλητοι καὶ ἀπεριόριστοι, διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των καὶ νὰ διατυπώσουν τὰς γνώμας των, χωρὶς διακοπὰς καὶ ἀντεγκλήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς θὰ ὁδηγήσουν εἰς ὀξύτητα ἀνεπίτρεπτον εἰς τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν. Ἔχουν ζητήσει ἤδη τὸν λόγον τὰ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, οἱ ὁποῖοι ἐπέχουν θέσιν εἰσηγητῶν καὶ ἔχουν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν ἀνὰ μίαν ὥραν ἕκαστος ὅπως καὶ οἱ εἰδικοὶ ἀγορηταὶ ἂν ὁρίσουν τὰ Κόμματα τοιούτους. Βεβαίως, τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἔχουν καὶ ὁ παριστάμενος κ. Παπαληγούρας καὶ οἱ κ.κ. Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ὁποτεδήποτε ζητήσουν τὸν λόγον. Παρακαλῶ, ὅπως ἐγκαίρως ἐγγραφοῦν οἱ λοιποὶ κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν εἰς τὸ τέλος παράπονα. Κατὰ τὸν κατάλογον ποὺ ἔχω μέχρι τοῦδε ὑπ’ ὄψιν μου, εἶναι ἐγγεγραμμένοι ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ κ. Σπηλιάκος, ὁ κ. Γρηγορίου, ὁ κ. Σεργάκης, ὁ κ. Κεφαλληνός, ὁ κ. Βασιλᾶτος, ὁ κ. Παπαδόπουλος καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Ἐπίσης ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ οἱ κ.κ. Γ. Ράλλης, ὁ κ. Καλλίας, ὁ κ. Ἰορδάνογλου, ὁ κ. Μποῦτος καὶ ὁ κ. Παπακωνσταντίνου. Ὁ κ. Παπαληγούρας εἶναι σκόπιμον ὁποτεδήποτε νομίσῃ νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§4Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἐγγράφω καὶ σᾶς. Θέλω νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ ἐναλλάξ. Θὰ ὁμιλήσῃ πρῶτα ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ κατόπιν ἕνας ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς μειοψηφίας.

§6Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις αὔριον τὸ πρωΐ, κύριε Πρόεδρε;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ αὔριον τὸ ἀπόγευμα.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτιμᾶτε τὸ πρωΐ;

§10Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν τὸ ἐπιτρέπει.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ἀφήσωμεν νὰ τὸ ἀποφασίσωμεν εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως. Παρακαλῶ, κύριε Τσιριμῶκο, ἔχετε τὸν λόγον.

§12Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ φροντίσω, κύριοι βουλευταί, νὰ εἶμαι σύντομος. Τὸ θέμα ἄλλωστε, ἔχει περίπου ἐξαντληθῆ. Κατ’ ἐπανάληψιν ἤχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐπανασυνεζητήθη διὰ τῆς ἀρθρογραφίας τοῦ ἡμερησίου τύπου, τόσον τῆς Πρωτευούσης, ὅσον καὶ τῶν Πατρῶν. Ἠκούσθησαν αἱ ἑκατέρωθεν ἀπόψεις, ἀκόμη ἠκούσθη καὶ ἡ φωνὴ ἑνὸς ἐκ τῶν φερομένων ὡς ἠθικῶν αὐτουργῶν. Ἠκολούθησεν ἡ δημοσίευσις τοῦ πορίσματος τῆς τριμελοῦς ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν Ἐπιτροπῆς, τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 4230. Τέλος, ἐδημοσιεύθη ἡ εἰσήγησις τῆς πλειοψηφίας τῆς δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς συσταθείσης Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ ἡ εἰσήγησις τῆς μειοψηφίας αὐτῆς. Ἐκεῖνο, ποὺ διαισθάνομαι ὅτι ἐλλείπει, εἶναι ἡ γενικὴ συνολικὴ εἰκὼν τῶν ἐνδείξεων τῆς ἐνοχῆς καὶ τὰ γενικὰ βασικά, ἑδραῖα, πραγματικὰ περιστατικά, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ εἰκὼν αὐτῆς τῆς ἐνοχῆς στηρίζεται. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ εἰκὼν καὶ νὰ τὴν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλή, ὥστε ὅταν θὰ ἀκολουθήσουν εἰς τὸ βῆμα οἱ εἰδικοὶ εἰσηγηταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ ἐπὶ μέρους θέματα, νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ παρακολουθήσῃ καὶ νὰ σταθμίσῃ τό τε εἰδικὸν βάρος τῶν εἰδικῶν εἰσηγήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τμήματα τῆς γενικῆς εἰκόνος καὶ τὴν ἀρτιότητα τῆς εἰκόνος αὐτῆς. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποβοηθήσω τὸ ἔργον σας, παραθέτων ἅμα ὡρισμένα θέματα καὶ προβλήματα, τὰ ὁποῖα συνήντησεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐν τῇ προόδῳ τοῦ ἀνακριτικοῦ της ἔργου καὶ νὰ φέρω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν τὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας ἠκολούθησε διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν προβλημάτων καὶ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν θεμάτων, ὡς καὶ τὰς λύσεις, τὰς ὁποίας εἰς αὐτὰ ἔδωσε, διότι πιστεύω, ὅτι καὶ ὑμεῖς, ἐν τῇ προσπαθείᾳ σας νὰ μορφώσητε δικανικὴν κρίσιν ἐπὶ τοῦ θέματος, θὰ ἀντιμετωπίσητε τὰ αὐτὰ θέματα καὶ τὰ αὐτὰ προβλήματα. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, ὡς πᾶσα ἀνάκρισις, δύο στοιχεῖα εἶχε νὰ διαχειρισθῇ: Νόμον καὶ πράγματα. Τὸ γράμμα τοῦ νόμου ὅλοι τὸ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν. Καλὸν εἶναι νὰ δηλωθῇ καὶ ἡ RATIO καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Τὴν RATIO τὴν ἔχομεν ἀπὸ στόματος τοῦ ἀειμνήστου Χ. Τρικούπη, ὡς διετηρήθη εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Εἶπεν ὁ Χ. Τρικούπης, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ συζητήσεως λαβούσης χώραν κατὰ τὸ τροποποιητικὸν τοῦ βασικοῦ νόμου σχέδιον: «Ὅ,τι ἐπιζητεῖται εἶναι ἡ ἐξασφάλισις τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπέναντι ἀδίκου καταδιώξεως καὶ ἡ, κατὰ τὸ ἐφικτόν, πρόληψις ἀτόπων καταδιώξεων. Ὅταν ὅμως ὑπάρχῃ παράβασις ἀξιοτιμότητος οὐδεὶς εἴτε Ὑπουργός, εἴτε μέλλων Ὑπουργός, ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς εὐθύνης καὶ τῶν συνεπειῶν της». Ἤτοι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου εἶναι, ὅτι ἐμπιστεύεται τὴν τιμὴν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς χώρας εἰς τὴν νομοθετικὴν λειτουργίαν, εἰς τὴν ὁποίαν προσπορίζει τὸ δικαίωμα νὰ φαλκιδεύῃ πᾶσαν συκοφαντικὴν αἰχμὴν ἀλλὰ τῆς ἐπωμίζει τὸ βάρος, μετὰ γενναιότητος νὰ παραδίδῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς ἀκροαματικῆς διαδικασίας ἐνώπιον τοῦ φυσικοῦ δικαστοῦ πᾶν μέλος κυβερνητικὸν ἔναντι τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ἀποχρῶσα ἔνδειξις ἐνοχῆς. Ἀτενίζουσα ἡ Ἐπιτροπὴ τὸν νόμον αὐτόν, προέβη εἰς συλλογὴν τοῦ πραγματικοῦ ὑλικοῦ διὰ τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων. Προέβη εἰς ἀνατομὴν βαθεῖαν τοῦ ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ καὶ τὴν εἰκόνα τῶν ἐνδείξεων τῆς ἐνοχῆς εἰσφέρει ἐνώπιον Ὑμῶν διὰ τοῦ πορίσματός της. Ὑπὸ ποίαν σύνθεσιν ἡ Ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὸ ἔργον της αὐτό; Εἶναι ἀνάγκη ἐξ ὑπαρχῆς νὰ τονισθῇ ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς. Μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ ἡ σκέψις νὰ ρίψω αἰχμὴν κατὰ τῶν προσωπικοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἐτίμησαν τὴν σύνθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ αἱ ὁποῖαι προήρχοντο ἀπὸ τὸ κόμμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον προήρχοντο καὶ οἱ ἐγκαλούμενοι ἐνώπιον αὐτῆς. Ἀντιθέτως ἐπιθυμῶ ἐξ ὑπαρχῆς νὰ τιμήσω τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, τὸν κ. Ράλλην, τὸν κ. Καλλίαν καὶ τὸν κ. Μποῦτον. Ἔχοντες προσόντα καὶ ἐφόδια ἀντάξια τῶν ὑψηλῶν λειτουργημάτων, τὰ ὁποῖα ἐτίμησαν κατὰ τὸ παρελθόν, ἐνεφανίσθησαν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς πάντοτε ἐγκρατεῖς, περὶ τὰ νομικὰ θέματα καὶ πλήρως κάτοχοι τοῦ πραγματικοῦ ὑλικοῦ. Εἰσέφερον βαρυτελῆ ἐπιχειρήματα, Ἐταλάντευσαν κατ’ ἐπανάληψιν τὴν τρυτάνην τῆς κρίσεως πρὸς τὴν πλευρὰν τῶν προσώπων, τὴν τιμὴν τῶν ὁποίων ὑπερησπίζοντο. Ἔνιαι ἀπαλλακτικαὶ σκέψεις τῆς Ἐπιτροπῆς ἀποτελοῦν προσωπικόν των θρίαμβον. Προσωπικῶς δὲν διστάζω νὰ εἴπω, μὲ τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν, ὡς δικηγόρος, διαθέτω, ὅτι κρατεστέρους συνηγόρους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρουν οἱ ἐγκαλούμενοι. Πέραν ὅμως αὐτοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅτι οἱ τέσσαρες διακεκριμένοι συνάδελφοι δὲν ἀπετέλεσαν μέλη Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὑπῆρξαν ὑπερασπισταὶ τῶν ἐγκαλουμένων. Ἔχει βασικὴν σημασίαν τοῦτο, κύριοι, διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν συνείδησιν τῆς δικαιοπλαστικῆς ἱκανότητος τοῦ ἐθίμου, τὸ ὁποῖον παρεισήγαγεν ἡ Βουλὴ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τῶν ἀνακριτικῶν Ἐπιτροπῶν. Ὡς γνωρίζετε ὁ νόμος δὲν ποιεῖται διάκρισιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τῶν Ἀνακριτικῶν Ἐπιτροπῶν. Ὡς γνωρίζετε ὁ νόμος δὲν ποιεῖται διάκρισιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τῶν Ἀνακριτικῶν Ἐπιτροπῶν. Δυνάμει ἐθίμου, ὅμως, καθωρίσθη, ὅτι συντίθενται αἱ Ἀνακριτικαὶ Ἐπιτροπαὶ κατὰ λόγον δυνάμεως τῶν ἐν τῇ Βουλῇ Κομμάτων. Ἰδοὺ ὅμως τώρα αἱ ἐπιπτώσεις τῆς δικαιοπλαστικῆς αὐτῆς ἱκανότητος τοῦ ἐθίμου. Ἀνετράπησαν ἑδραῖαι δικονομικαὶ ἀρχαὶ ἰσχύουσαι περὶ τὴν ἀνάκρισιν. Ὅσοι εἶσθε νομικοὶ δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι κατὰ τὸ στάδιον τῆς προδικασίας, ἡ ἀνάκρισις καλύπτεται ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς μυστικότητος. Ἡ ἐπ’ ἀκροατηρίῳ διαδικασία κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν δημοσιότητα. Εἰς τὴν προδικασίαν, κατ’ ἐξαίρεσιν ὁ ἐγκαλούμενος ἔχει ὡρισμένα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀσκεῖ εἴτε αὐτοπροσώπως, εἴτε μετὰ ἢ διὰ τοῦ συνηγόρου του. Καὶ ἡ δικονομικὴ αὐτὴ ἀρχὴ δὲν ἐθεσπίσθη τυχαίως, ἀποβλέπει εἰς συγκεκριμένον σκοπόν. Δὲν εἶναι ἁρμόδιον τὸ βῆμα οὔτε πρόκειται νὰ ἀποδυθῶ εἰς ἀνάλυσιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ τῆς δικονομικῆς ἀρχῆς. Ἁπλῶς θὰ ἐπισημάνω τὰς ἐπιπτώσεις ἐκ τῆς ἀνατροπῆς τῆς δικονομικῆς αὐτῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἐπῆλθε λόγῳ τοῦ ὅτι εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν βάσει τοῦ ἐπικρατήσαντος ἐθίμου ὑπεισῆλθεν ἡ ὑπεράσπισις τῶν ἐγκαλουμένων, περιβεβλημένη ἁπλῶς τὴν τήβεννον τοῦ ἀνακριτοῦ. Οἱ τέσσαρες διακεκριμένοι συνάδελφοι παρεκάθησαν εἰς τὴν αὐτὴν τράπεζαν τὴν ἀνακριτικήν, ἐντὸς τῆς ἀνακριτικῆς αἰθούσης, καὶ μὲ δικαιώματα ἀνακριτοῦ, ἤσκησαν τὰ δικαιώματα τοῦ συνηγόρου. Θέλετε ἐνδεικτικῶς παράδειγμα τῆς ἐπιπτώσεως; Θὰ τὸ ἀκούσητε εἰς τὸ εἰδικὸν κεφάλαιον τῆς ὁμιλίας μου, τὸ ἀφορῶν τὴν μαρτυρίαν. Ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα ἐν διαδρομῇ τοῦ λόγου δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω· θὰ ἦτο ἄλλο τὸ ἀποτέλεσμα τῶν μαρτυριῶν ἐὰν 8 ὀφθαλμοὶ τῶν ὑπερασπιστῶν δὲν ἔβλεπον ἀσκαρδαμυκτὶ τοὺς μάρτυρας, οἱ ὁποῖοι ἐκαλοῦντο ὄχι ἁπλῶς νὰ καταθέσουν τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ ἀποκρύψουν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἡ ἀνθρωπίνη ἀντοχὴ ἔχει τὰ ὅριά της. Ἰδοὺ διατὶ εἰς τὴν προδικασίαν ἡ προανάκρισις τηρεῖται μυστικὴ καὶ οἱ μάρτυρες ἐξετάζονται μακρὰν τῆς ἀκοῆς καὶ τῆς ὁράσεως τῶν ἐγκαλουμένων.

§13Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ καὶ τῶν κατηγόρων.

§14Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπαντήσω «καὶ τῶν κατηγόρων». Μὲ μίαν διαφοράν. Εὐχαριστῶ ποὺ μοῦ τὴν ὑπενθυμίζετε. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν οἱ κύριοι συνήγοροι τῶν κατηγορουμένων κατείχοντο ἀπὸ τὸ πάθος τῆς ὑπερασπίσεως. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ μόνος κατήγορος δηλαδή, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος τῆς Ε.Δ.Α., δὲν ἐνεφάνισε κανένα πάθος κατὰ τῶν κατηγορουμένων, ἀπόδειξις δὲ τρανὴ εἶναι, ὅτι ἐψήφισε καὶ ἐκεῖνος ἱκανὸν ἀριθμὸν ἀπαλλακτικῶν προτάσεων. Ποῦ τὸ πάθος; Ὅταν λέγω, ὅτι ὑμεῖς, οἱ προελεύσεως Ε.Ρ.Ε., μετήλθατε ἔργα συνηγόρου, τὸ ἀποδεικνύω, διότι μόνον ὑπὲρ τῶν κατηγορουμένων ὑψώσατε φωνήν, πολλὲς φορὲς ὑπὲρ τὰ ἐπιτρεπτὰ ὅρια καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐχρειάσθη ἡ ὀλύμπια ἀνωτερότης καὶ γαλήνη τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς... (Θόρυβος ἐκ μέρους βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων τὸν κώδωνα). Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§16Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρὰ τὰς ἰαχάς, ὅσα λέγω εἶναι μέχρι κεραίας ἀληθῆ. Γνωρίζω τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς συνάδελφον, πᾶν ἄλλο ἢ ἤρεμος εἶναι εἰς τὰς δίκας. Ἐπέτυχεν ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ ὀλυμπίαν ἀνωτερότητα καὶ γαλήνην νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας της, εἰς τρόπον ὥστε παρὰ τὴν παρουσίαν συνηγόρων, τὸ ἔργον ὁμαλῶς νὰ ἀχθῇ εἰς πέρας. Αὐτὴ λοιπὸν ἦτο ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ποῖα ἦσαν τὰ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐπιτροπῆς. α) Ὄγκος ἐγγράφου ὑλικοῦ τεράστιος. Διὰ νὰ σωρρευθῇ μέρος μόνον τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ὑλικοῦ ἐχρειάσθησαν οἱ τρεῖς Ἀνώτατοι Δικαστικοὶ λειτουργοὶ 22 συναπτοὺς μῆνας. Εἰς αὐτὸ προσετέθη ἔγγραφον ὑλικὸν ἐκ μαρτυριῶν 29 προσώπων καὶ καταθέσεων δύο ἐκ τῶν ἐγκαλουμένων. Αὐτὸ τὸ ηὐξημένον εἰς ὄγκον ὑλικὸν ἐπέτυχε νὰ δαμάσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐντὸς μόνον τριῶν καὶ ἡμίσεος μηνῶν, χρονικὴν διάρκειαν, τὴν ὁποίαν τῆς ἐτάξατε. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἠδυνήθη νὰ δαμάσῃ ἦτο τὸ ἐμμάρτυρον ὑλικόν, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους προηγουμένως σᾶς ἀνέφερα. Οἱ μάρτυρες οἱ ἐξετασθέντες διέψευσαν τὴν ἐλπίδα τὴν βάσιμον, τὴν ὁποίαν ἐβάσισεν ἐπ’ αὐτῶν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή. Διότι λόγῳ τῆς καλλιεργείας των τῆς πνευματικῆς, θὰ διέψευδον τὴν βασικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ εἰς τοὺς ἀσχολουμένους μὲ τὴν ἐπιστήμην τῆς μαρτυρίας, ὅτι οἱ μάρτυρες εἶναι ὁ μυωπικὸς ὀφθαλμὸς τῆς δίκης ἐπὶ τὸ ἔγκλημα. Ἐν προκειμένῳ οἱ ἐξετασθέντες ἔπρεπε νὰ διαψεύσουν τὸν κανόνα αὐτόν. Δυστυχῶς δὲν τὸν διέψευσαν. Ἡ παρουσία τῶν ὀκτὼ ὀφθαλμῶν τῶν συνηγόρων τῶν ἐγκαλουμένων τοὺς ἔκαμεν εὐστρόφους καὶ ἐξιτήλους τῆς ἀληθείας γνώμονας. Ἀρκεῖ ἐνδεικτικῶς νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ἀνώτατος ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μεταβολὴν τῆς ἀρχικῆς του καταθέσεως, νὰ ὑποστηρίξῃ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι αἱ λέξεις «καταπίεσις» καὶ «παράκλησις» εἶναι λέξεις συνώνυμοι.

§17Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Εἶναι ἐκλεκτὸς μάρτυρας δικός σας.

§18Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Παπακωνσταντίνου, ἐγὼ δὲν γνωρίζω ἰδικούς μας καὶ ἰδικούς σας μάρτυρας..... (Φωναὶ καὶ γέλωτες ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ). Ἐγὼ γνωρίζω μάρτυρας, οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν εἰς τὴν διερεύνησιν τῆς ἀληθείας.

§19Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Σεῖς ἐπιμένατε νὰ τὸν ἐξετάσητε. Ἐχαλάσατε τὸν κόσμον νὰ τὸν φέρητε ὡς μάρτυρα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπακωνσταντίνου, μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ. Ὅταν ὁμιλήσητε, νὰ τὰ εἴπητε ὅλα.

§21Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὅταν θίγῃ τοὺς συναδέλφους του καὶ λέγῃ, ὅτι ὑπῆρχον ὀκτὼ ὀφθαλμοί.....

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ γίνωνται διακοπαί, διότι ἐδῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἴμεθα αἴθουσα δικαστικῆς διασκέψεως. Νὰ παρακολουθήσητε καὶ κατόπιν νὰ ὁμιλήσητε.

§23Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι ἀπορριπτέον τὸ ἐμμάρτυρον ὑλικόν. Ἀντιστρόφως. Ἡ Ἐπιτροπὴ διεσταύρωσε τὰς καταθέσεις αὐτῶν ἔστω τῶν μαρτύρων πρὸς ἄλλας παλαιοτέρας καταθέσεις τῶν ἰδίων προσώπων ἢ τὰς καταθέσεις ἄλλων προσώπων καὶ πρὸς τὸ ἔγγραφον ὑλικόν. Διεχωρίσαμεν τὴν ἀπαξίαν ἀπὸ τὴν ἀξίαν. Ἐθεωρήσαμεν ἀπορριπτέαν πᾶσαν κατάθεσιν περικλείουσαν ἀπαξίαν. Μὲ μόνα τὰ ἀναμφισβητήτου ἀξίας στοιχεῖα ἐπεχειρήσαμεν νὰ δομήσωμεν τὴν εἰκόνα τῆς ἐνδείξεως τῆς ἐνοχῆς ἐπὶ τῶν ἐρευνωμένων θεμάτων. Ὀφείλω νὰ ἐξαιρέσω τοῦ χαρακτηρισμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον προέβην, τὰς καταθέσεις τῶν μαρτύρων τῶν προερχομένων ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας. Μολονότι ἐν πολλοῖς ὑπερησπίσθησαν τὰς ἀπόψεις τῶν κυρίων ἐγκαλουμένων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἔπραξαν κατὰ τρόπον εὐπρόσωπον καὶ μὲ σεβασμὸν πρὸς τὸ γράμμα τῆς ἀληθείας. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποδεικτικὸν ὑλικόν, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ τώρα, ποία ἡ εἰκών, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ ἀνέκυψεν. Ἐν ἔτει 1955, ὅτε ἐπῆλθεν ἡ διαδοχὴ τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η., εὑρίσκεται ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Δ.Ε.Η. ὁ καθηγητὴς Πεζόπουλος, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιστημονικὴ προσωπικότης ἔχει κῦρος ἀπροσμέτρητον, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὸ ἀποδεικτικὸν ὑλικόν, εἰδικῶς εἰς θέματα ἀφορῶντα τὴν Δ.Ε.Η. Ἔχει πολιτικότητα οὐχὶ τυχοῦσαν, ἔχει διοικητικὰς ἀρετάς, χαρακτῆρα σκληροτράχηλον. Ἐπέτυχε νὰ δαμάσῃ τοὺς ὑπ’ αὐτὸν καὶ νὰ σαγηνεύσῃ τοὺς ὑπεράνω αὐτοῦ ἱσταμένους. Χάρις εἰς τὴν γενναιότητα τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Παπαληγούρα, ἀποκτᾷ ψῆφον ἐντὸς τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. καὶ ἔτσι ὁ ἐλεγχόμενος καθίσταται καὶ ἐλέγχων. Πανίσχυρος Ζεὺς τῆς Δ.Ε.Η., ὡς αὐτοαποκαλεῖται. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ κυκλοφοροῦν ψίθυροι περὶ αὐτοῦ, ψίθυροι, οἱ ὁποῖοι ὁμολογουμένως δὲν ἔχουν προσλάβει εἰσέτι μορφήν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς μὲ αὐτὴν τὴν προσωπικότητα, θὰ ἠδύνατο νὰ καταλείψῃ ἔργον ἱστορικὸν εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ ἔχῃ ἐλαστικὸν ἀτομικὸν χαρακτῆρα καὶ ὅταν ἡ εἱμαρμένη τοῦ ἐτοποθέτησε παγίδα καὶ ἐστράφη ἐναντίον του αἰχμὴ ἐκ τοῦ οἰκογενειακοῦ καὶ τοῦ ἀτομικοῦ του περιβάλλοντος ἤρχισε νὰ κατέρχεται τὴν ἠθικὴν κλίμακα. Ἔφθασε μέχρι τῆς τελευταίας βαθμίδος καὶ κατὰ τρόπον ὠμὸν καὶ ἀπροκάλυπτον ἐμπορεύεται ἐπὶ ποσοστοῖς τὰ δίκαια τὰ τιμαλφῆ, διὰ τὴν φρούρησιν τῶν ὁποίων τὸν εἶχε τάξει ἡ πολιτεία ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς Δ.Ε.Η. Εἶναι φανερόν, προκύπτει ἀπὸ τὸ ἀποδεικτικὸν ὑλικὸν καὶ ἀπὸ τὴν βάσανον τῆς λογικῆς, ὅτι εἶχε καὶ συναυτουργοὺς καὶ συνεργοὺς ἐντὸς τῆς ΔΕΗ. Ἄλλως εἰς τοιαύτην ἔκτασιν δὲν ἦτο δυντὸν νὰ ἀναπτυχθῇ τόση ἐγκληματικὴ δρᾶσις. Ἀπὸ τοῦ 1956 οἱ ψίθυροι προσλαμβάνουν συγκεκριμένην μορφήν. Ἡ πρώτη ἀπόδειξις ἔρχεται ἀπὸ ἐπισήμου γραφίδος. Ἀπὸ τὸν Πρόξενον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Λυὼν τῆς Γαλλίας. Πηγὴν ἔχει τοὺς Διευθυντὰς τῆς ἀλλοδαπῆς Ἑταιρείας μετὰ τῆς ὁποίας συναλλάσσεται ἡ ΔΕΗ. Σαφῶς ἀναγράφεται εἰς τὴν σχετικὴν ἐπιστολὴν τοῦ Προξένου, ὅτι ὁ Πεζόπουλος καὶ οἱ περὶ αὐτὸν εἰσπράττουν προμήθειαν 5% διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐντολῶν τῆς ΔΕΗ. Μετὰ ἓν ἔτος, ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ φέρεται πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Γίνεται συζήτησις ἐὰν πρέπει νὰ σταλῇ σχετικὸν ἐρώτημα πρὸς τὸν ἐνταῦθα Πρεσβευτὴν τῆς Γαλλίας ἢ πρὸς τοὺς Οἴκους. Ἐγείρεται θόρυβος. Ἐν τούτοις οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἰσχυρίζοντο, ὅτι δὲν ἀντελήφθησαν τίποτε. Εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν, κ.κ. βουλευταί, ἐναπόκειται νὰ τὸ δεχθῆτε ἢ ὄχι. Ἡ κοινὴ πεῖρα λέγει, ὅτι ὄχι ἕνας Ὑπουργός, ἀλλὰ καὶ Διευθυντὴς ἀκόμη μιᾶς ὑπηρεσίας, ἕνα μῆνα μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς δικαιοδοσίας του γνωρίζει ὄχι μόνον τὸν ἀτομικὸν χαρακτῆρα τῶν ὑπ’ αὐτῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ τὰ ἰδιωτικά των ἀπόρρητα. Θέλετε, ὅμως, εἰδικὴν συνδρομὴν ἐν προκειμένῳ, νὰ μὴ ἔλαβον γνῶσιν οἱ Ὑπουργοί, τόσον καυστικοῦ γεγονότος; Ἔστω. Μετά τινα ὅμως χρόνον, τὰς ἀρχὰς τοῦ 1959, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς φέρεται εἰς συζήτησιν ἄλλο σκάνδαλον τῆς ΔΕΗ, ἡ ἀνώμαλος διαχείρισις τῶν κονδυλίων τοῦ τύπου. Τὸ ἔφερον τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν ὁ συνάδελφος κ. Σαββόπουλος καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας κ. Ζορμπᾶς. Οὔτε τότε δὲν ἐγείρονται ὑπόνοιαι εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς περὶ τῆς ἐντιμότητος τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ΔΕΗ. Οὔτε τότε. Μετ’ οὐ πολὺ εἰς τὰς 22 Μαρτίου 1951, ὁ «Νεολόγος τῶν Πατρῶν» προβαίνει πλέον εἰς δημοσίευσιν —καὶ δὲν ὑπάρχει δικαιολογία, ὅτι δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῶν γεγονότων— ὅτι ἔλαβον χώραν πλαστογραφίαι ἐκ μέρους τοῦ ἔχοντος τὰς μεταφορὰς τῆς Δ.Ε.Η. καὶ βάσει τῆς πλαστογραφίας αὐτῆς ἐγένετο νοσφισμὸς παρ’ αὐτοῦ ποσοῦ 1.800.000 δραχ. Οὔτε τότε δὲν συγκινοῦνται οἱ κ.κ. Ὑπουργοί. Πάντα ταῦτα εἰς τὸν τύπον, ὅπως σᾶς προεῖπον σὺν τῇ προσθήκῃ, ὅτι ἐξαπελύθη πλέον ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Δ.Ε.Η. τρομοκρατία εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Πᾶς ἔντιμος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἐτόλμα νὰ ὑψώσῃ τὸ ἀνάστημά του καὶ νὰ καταγγείλῃ τὰς ἀτασθαλίας, ἀμέσως ἐξοβελίζεται. Ἀντιθέτως οἱ συναυτουργοὶ καὶ οἱ συνεργοὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, προάγονται καὶ βραβεύονται. Καὶ φθάνει εἰς τὸ κατάντημα ἡ ΔΕΗ νὰ ἔχῃ εἰς ἐπικαίρους θέσεις, μὲ δικαιοδοσίαν τὸν ἔλεγχον τῶν ἀλλοδαπῶν Ἑταιρειῶν, πρώην ὑπαλλήλους τῶν Ἑταιρειῶν αὐτῶν. Καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ καθεύδουν. Τὴν 19 Φεβρουαρίου 1960 σειρὰ δέκα νέων ἄρθρων εἰς τὸν «Νεολόγον τῶν Πατρῶν» μὲ τίτλον «ΔΕΗ — Σκάνδαλα», σαφεῖς ὑπαινιγμοὶ γεγονότων παρατίθενται. Οὐδεὶς συγκινεῖται. Εἰς τὰς 9.3.60 ἀρχίζει δικαστικὴ τῶν ἀτασθαλιῶν ἐπιβεβαίωσις. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς Δ.Ε.Η. ἔχει ἐν τῷ μεταξὺ ἀποκτήσει παλλακίδα τὴν γραμματέα του καὶ κόπτεται νὰ διαζευχθῇ τὴν σύζυγόν του. Ἀποδύεται εἰς σκληρὸν δικαστικὸν ἀγῶνα. Πάντα μάρτυρα καταθέτοντα εἰς βάρος του καταγγέλλει ἐπὶ ψευδορκίᾳ καὶ σύρει τὴν σύζυγόν του ὡς ἠθικὸν αὐτουργὸν εἰς τὰ Δικαστήρια. Εἰς μίαν τῶν δικῶν αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν λαμβάνει χώραν ἡ ἑξῆς σκηνή: Ἀπολογουμένη ἡ σύζυγός του ἀποκαλύπτει, ὅτι τῆς προσέφερε 10.000 χρυσᾶς λίρας ἡ παλλακὶς τοῦ κ. Πεζοπούλου διὰ νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν λῆψιν τοῦ διαζυγίου. Καὶ ἐπὶ τῇ ἐρωτήσει της ποῦ ἀνευρέθη τὸ ποσὸν αὐτό, τῆς ἀποκρίνεται «ἀπὸ τὰς προμηθείας τῆς ΔΕΗ». Ἀπέσπασε δὲ δέσμην ἐπιστολῶν ἡ σύζυγος καὶ προσθέτει, ὅτι ἐὰν τὰς καταθέσῃ, τὴν ἑπομένην ὁ σύζυγός της δὲν θὰ εἶναι «οὔτε Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς Δ.Ε.Η., οὔτε Καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου». Διακόπτεται ἡ δίκη. Παρατυχὼν συνήγορος πτύει κατὰ πρόσωπον τὸν Δία καὶ ὁ πανίσχυρος Ζεὺς ἀνασύρει μάκτρον, ἀπομάσσει τὰ πτύελα καὶ σιωπᾷ. Ἀναβάλλεται ἡ δίκη. Πάντα ταῦτα καταχωροῦνται ἐν ἐπισήμῳ ἐκθέσει τοῦ Εἰσαγγελέως τῆς ἕδρας καὶ ἡ ἔκθεσις ὑποβάλλεται τῷ Προϊσταμένῳ τῆς Εἰσαγγελίας Ἀθηνῶν κ. Χριστοπούλῳ. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἶσθε δικηγόροι γνωρίζετε πόσον εὐαίσθητος ὑπῆρξεν ἡ εἰσαγγελικὴ κεραία τοῦ κ. Χριστοπούλου. Ὁ τύπος ἔχει ἰδίαν πεῖραν τῆς εὐαισθησίας αὐτῆς Παρὰ ταῦτα, ὁ κ. Χριστόπουλος ἀδρανεῖ. Ποῖος ἐνάρκωσε τὰς αἰσθήσεις τοῦ Προϊσταμένου τῆς Εἰσαγγελίας Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν; Διότι ἐὰν δὲν ἐναρκώθησαν αἱ αἰσθήσεις του δὲν δικαιολογεῖται πῶς Εἰσαγγελεὺς τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Χριστοπούλου, ἔχων εἰς χεῖρας του παρομοίαν ἔκθεσιν, ἐσιώπησε. Χρέος εἶχε νὰ ἐμφανίσῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν εἰς τὸν Προϊστάμενόν του Ὑπουργὸν Δικαιοσύνης, ἄλλως διεκύβευε τὸ μέλλον του. Δὲν τὴν ἐνεφάνισεν; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἀνεῖχε τὰ ἡνία τῆς Δικαιοσύνης. Ἐὰν τὴν ἐνεφάνισε, ποίαν ἐντολὴν ἔλαβεν; Ἐκ τοῦ ἀνακριτικοῦ ὑλικοῦ προκύπτει, ὅτι ὁ κ. Μάρτης τρὶς ἐπεκοινώνησεν ἐπὶ τοῦ θέματος μὲ τὸν κ. Εἰσαγγελέα. Ποῖος ἐνάρκωσε τὰς αἰσθήσεις τοῦ Εἰσαγγελέως; Ἰσχυρίσθη ὁ κ. Μάρτης, ὅτι ἐζήτησεν ἁπλῶς πληροφορίας· ἀλλὰ ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἐπεβεβαίωσε τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. Μάρτη. Ποῖος ἐνάρκωσε τὰς αἰσθήσεις τοῦ Εἰσαγγελέως; Εἶναι ἓν ἐρώτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται νὰ δώσητε ἀπάντησιν. Ἔρχονται ἐν συνεχείᾳ τὰ γεγονότα, διὰ νὰ ἐπαληθεύσουν τὰ πράγματα. Ἐπηκολούθησεν ἡ ἔκδοσις διαζυγίου. Τὰ λύτρα κατεβλήθησαν. Ἐκδίδεται διαζύγιον εἰς διάστημα ἑνὸς μηνός! Πρὸ τῆς διανομῆς, κ.κ. συνάδελφοι, τῶν δικογραφιῶν, πρὸ τῆς ἐκπνοῆς τῆς προθεσμίας ἀντικρούσεως, τὴν ἑπομένην τῆς συζητήσεως ἐδημοσιεύετο προδικαστικὴ ἀπόφασις! Ἐπηκολούθησε τὴν διάζευξιν ὁ γάμος τοῦ κ. Πεζοπούλου μετὰ τῆς παλλακίδος του ἐν Παρισίοις. Κοσμικὸν γεγονός. Πάντα ταῦτα δημοσιεύονται εἰς τὸν τύπον. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ συνεχίζουν τὸν νήδυμον. Ἐπανέρχεται ὁ «Νεολόγος τῶν Πατρῶν» δημοσιεύων 2½ ἐπιστολὰς Φιλαρέτου. Καὶ ἰδού, κύριοι, ἓν ἐπιχείρημα τῆς ὑπερασπίσεως. Ἡ μισὴ ἐπιστολὴ Φιλαρέτου δὲν τοὺς ἐφώτισεν. Ἐὰν εἶχε δημοσιευθῆ καὶ ἡ ὑπόλοιπος μισή, ἴσως ἐφωτίζοντο. Ἀκούσατε τὴν ἄποψιν τῆς Ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἡμισείας ἐπιστολῆς Φιλαρέτου καὶ κρίνατε σεῖς ἐὰν ἐφώτιζεν ἐπαρκῶς ἡ μισὴ αὐτὴ ἐπιστολὴ ἢ ὄχι. (Ἀναγινώσκει): «...Καὶ ἀκολουθεῖ τὴν 16 Ἰουλίου 1961 ἡ δημοσίευσις ἐν φωτοτυπίᾳ τῶν ἀπὸ 17.8.1957 καὶ 11.5.1958 ἐπιστολῶν καὶ τῆς δευτέρας σελίδος τῆς ἀποκαλυπτικωτάτης ἀπὸ 9.8. 1957 ἐπιστολῆς Φιλαρέτου πρὸς Γ. Πεζόπουλον. Οἱ τίτλοι τῆς ἐφημερίδος οἱ ὁποῖοι συνώδευον τὰς φωτοτυπίας ἦσαν ἀληθῶς συνταρακτικοί: Κεραυνοὶ εἰς φάκελλον εὐώδη, θὰ πρέπει νὰ παυθῇ ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η. καὶ ἀπὸ τὸ Πολυτεχνεῖον, αἱ ἐπιστολαὶ τοῦ κ. Δ. Φιλαρέτου πρὸς τὸν κ. Πεζόπουλον. Καὶ παρετίθεντο περικοπαὶ αἵτινες ἐχαρακτηρίζοντο ὡς πλήρεις ἀθλίων ὑπαινιγμῶν, διὰ νὰ καταλήξῃ τὸ δημοσίευμα, ὅτι τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὰς ἐπιστολὰς δύνανται νὰ ἐπισύρουν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως. Πράγματι δὲ αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τῆς ἐφημερίδος ταύτης ἑρμηνεῖαι τῶν ἐπιστολῶν ἦσαν ἱκαναὶ νὰ πιθανολογήσουν πλήρη συνεργασίαν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ΔΕΗ μετὰ τοῦ Φιλαρέτου, ἀντιπροσώπου τῆς ἀναδόχου ἔργων τῆς ΔΕΗ γαλλικῆς κοινοπραξίας OL–CO ἐπιβλαβῆ διὰ τὰ συμφέροντα τῆς Δ. Ε.Η., τὴν περιουσίαν τῆς ὁποίας εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῆς θέσεώς του τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύῃ. Τὸ ὀλιγώτερον τουτέστιν ἐπρόκειτο περὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος προβλεπομένης καὶ κολαζομένης ἐγκληματικῆς πράξεως τῆς ἀπιστίας. Καὶ ὅπως καταθέτουν ὅλοι οἱ μάρτυρες καὶ ἐκεῖνοι ἔτι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν διάθεσιν νὰ εἶναι ἐπιεικεῖς ἔναντι τοῦ Πεζοπούλου, ὤφειλεν οὗτος αὐθωρεὶ νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἵνα προστατεύσῃ τὴν τιμήν του (βλ. καταθέσεις Δ. Παπαλεονάρδου, Στ. Κιτριλάκη, Ι. Φλαμπουριάρη κ.ἄ.). Πλὴν ὄχι μόνον τὴν δικαστικὴν προστασίαν δὲν ἐζήτησε πρὸ τοιούτου καταιγισμοῦ δεινοτάτων κατηγοριῶν περὶ ἀθλίας συνεργασίας μετὰ τῶν ἀντισυμβαλλομένων τῆς Δ.Ε.Η. πρὸς ἀπομύζησιν τῆς περιουσίας της, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐσιώπησαν. Ἐκ τῆς ἀπὸ 9.8.1957 ἐπιστολῆς ὁ «Νεολόγος», ὡς προελέχθη, ἐδημοσίευσε φωτοτυπίαν μόνον τῆς δευτέρας σελίδος. Καὶ τὸ δημοσιευθὲν ὅμως τμῆμα τοῦτο τῆς ἐπιστολῆς ἦτο ἱκανὸν νὰ πείσῃ καὶ τὸν πλέον δύσπιστον, ὅτι ὑπῆρχε στενωτάτη συνεργασία Φιλαρέτου–Πεζοπούλου. Ἡ φράσις «νὰ ζητήσῃ ὁ Γιώργης, ὅ,τι δικαιοῦται» ἐνέβαλε προφανῶς τὸν ἀναγνώστην εἰς σκέψεις: Ποῖος εἶναι ὁ Γεώργης; Ἐπρόκειτο περὶ τοῦ Γ. Πεζοπούλου ἢ ἄλλου τινὸς Γεώργη; Πάντως ὁ Γεώργης αὐτὸς συνειργάζετο στενῶς μὲ τὸν Φιλάρετον καὶ ἀναμφισβητήτως εἶχε μερίδιον ἀπὸ τὰς ἀμοιβὰς αὐτοῦ. Πέραν τούτων ὅμως ὁ ἐπιστολογράφος ἐπιζητεῖ συνάντησιν ἵνα γίνῃ συνεννόησις μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ΔΕΗ «διὰ τὰς πληρωμάς. Καὶ τὴν λύσιν ALSTHOM». Βεβαίως, ἀναγνώστης, ἀγνοῶν τὰ τῆς Δ.Ε.Η. δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῇ τὸ κολοσσιαίας σημασίας διὰ τὴν Δ.Ε.Η. θέμα τῆς ALSTHOM, ἤτοι τῆς προμηθείας τῶν γεννητριῶν τοῦ Ὑδροηλεκτρικοῦ Ἐργοστασίου Μέγδοβα καὶ ὅτι ἀκριβῶς τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐγράφετο ἡ ἐπιστολὴ καὶ ὑπενθύμιζεν ὁ Φιλάρετος εἰς τὸν Γ. Πεζόπουλον «τὴν λύσιν ALSTHOM», τὴν Δ.Ε.Η. ἀπησχόλει ἡ περίφημος διαιτησία BAUER, ἥτις ὡς λεχθήσεται κατωτέρω, καθώρισεν ὡς εὐλόγους τὰς ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας ALSTHOM προσφερθείσας κατὰ 57% ὑψηλοτέρας τιμάς. Ὁ κοινὸς ἀναγνώστης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποπτευθῇ ποῖον ἀκριβῶς παιγνίδιον εἶχε παιχθῆ εἰς βάρος τῆς ΔΕΗ. Ἀλλ’ ὁ ὑπεύθυνος κατὰ τὸν χρόνον τῆς συντάξεως τῆς ἐπιστολῆς Ὑπουργὸς Βιομηχανίας Παναγιώτης Παπαληγούρας, ὅστις ἤλεγχε καὶ παρηκολούθει τὰ τόσης σπουδαιότητος θέματα προμηθειῶν, βεβαίως ἐγνώριζε τὶ ἠννόει ὁ ἐπιστολογράφος. Μετὰ δὲ τὴν δημοσίευσιν τοῦ κειμένου τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς εἰς ἣν διεμνημονεύετο καὶ τὸ ὄνομά του («Διὰ στάσιν σου διὰ νέαν CREDITS WALL ἐκ συμφώνου μὲ Παπαληγ. (Νὰ προτείνῃ ὁ Παπ. συμφωνηθησομένην FORMULE»), ὁ Παναγιώτης Παπαληγούρας, βουλευτὴς κατὰ τὴν δημοσίευσιν τῶν ἐπιστολῶν, ἀντὶ νὰ προσποιῆται τὸν ἀδιάφορον καὶ ὅτι δὲν ἀπέδιδε σημασίαν εἰς τὸ δημοσίευμα περιφρονῶν καὶ τὴν ἐφημερίδα καὶ τὸν ἐκδότην της, εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσῃ ἀμέσως καὶ τὸν ἐπιστολογράφον καὶ τὸν ἀποδέκτην καὶ τὸν «Νεολόγον» εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ νὰ ζητήσῃ πλήρη ἐκκαθάρισιν τῆς ὑποθέσεως. Δὲν ἔπραξεν ὅμως τοῦτο, καίτοι τοῦ τὸ ὑπέδειξε σαφῶς ἡ «Ἑστία» (βλ. φύλλον τῆς 22.7.1961) καὶ οὐχὶ ἅπαξ βαρεῖς ὑπαινιγμοὺς τοῦ ἔκαμεν ἀποκαλοῦσα αὐτὸν Παπαληγ. Ἐπροτίμησε τὴν σιωπήν». Καὶ ἡ πουριτανὴ «Ἑστία», ὡς ἠκούσατε, εἰς φύλλον της τῆς 22.7.61 κάμνει βαρεῖς ὑπαινιγμούς. Παρὰ ταῦτα οὐδὲν λαμβάνει χώραν. Ἐπὶ τέσσαρα ἔτη ἀπὸ τοῦ 1957 τοὐλάχιστον (διότι τὸ 1956 ἐστάλη ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Προξένου, ἀλλὰ τὸ 1957 συνεζητήθη), ἀπὸ τοῦ 1957 ἕως τοῦ 1961 κραυγαλέαι ἀποδείξεις δημοσιεύονται εἰς τὸν τύπον καὶ οὐδεὶς κινεῖται ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων. Ἡ θύρα τῆς Δικαιοσύνης παραμένει ἑρμητικῶς κλειστή. Ἐπηκολούθησαν τέλος τὰ ἄρθρα τῆς «Ἐλευθερίας». Δημοσιεύονται ἐν φωτοτυπίᾳ αὐτούσια τὰ κείμενα. Τότε ἀποφασίζουν ἐπὶ τέλους οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ἀφυπνισθοῦν. Ἀλλὰ διὰ νὰ πράξουν τί; Νὰ διαπράξουν, ἂς μοῦ συγχωρηθῇ ἡ ἔκφρασις, τὸ τέχνασμα τοῦ Ν. Δ. 4239. Διότι δὲν πρόκειται περὶ νομοθετήματος ἀποβλέποντος εἰς τὴν ἀποκάλυψιν τῶν σκανδάλων τῆς ΔΕΗ, ἀλλά, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, πρόκειται περὶ τεχνάσματος, ἀποβλέποντος εἰς τὴν συγκάλυψιν τῶν σκανδάλων τῆς ΔΕΗ. Ἐὰν ἐπεθύμουν ἀποκάλυψιν τῶν σκανδάλων τῆς ΔΕΗ, δὲν εἶχον χρείαν οὐδενὸς νομοθετήματος. Μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ ἤρκει πρόσκλησις τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοῦ Ἀνακριτοῦ, διὰ νὰ διέλθουν τὴν οὐδὸν τῆς ΔΕΗ καὶ τὰ πάντα, ἀπὸ τοῦ σκότους, θὰ παρεδίδοντο εἰς τὸ φῶς. Ἀλλὰ τοιαύτη τις ἐνέργεια ἐνεῖχε τὸν κίνδυνον, ὅτι ἡ ἀνάκρισις θὰ διωλίσθαινε πρὸς τὰ ἄνω. Καὶ δὲν ἐπεθύμουν τοιοῦτόν τι οἱ κ.κ. Ὑπουργοί. Εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον δὲν περιελαμβάνετο κἂν διάταξις περὶ Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὄχι. Παρεκάλουν κατ’ ἀρχὰς οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἐπίσης, νὰ παραιτηθοῦν. Καὶ μόνον διότι ἠρνήθησαν, καταθέτουν σχέδιον νόμου διὰ νὰ παύσουν τὴν Διοίκησιν. Καυστικώτατα ἐχαρακτήρισε τότε, ὁ νῦν Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, κ. Μπακόπουλος, τὴν μεταχείρισιν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις τὰ πρόσωπα τῆς ΔΕΗ. Ἐπίσης, ὁ συνάδελφος κ. Διαμαντόπουλος, ὑπέβαλε συγκεκριμένην ἐρώτησιν εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν κ. Παπαληγούραν, λέγων: «Ὥστε, ἐὰν παρῃτοῦντο, δὲν θὰ κατετίθετο τὸ νομοσχέδιον;». «Ὄντως» ἀποκρίνεται ὁ κ. Παπαληγούρας. Ἐὰν παρῃτοῦντο, δὲν εἶχον πρόθεσιν οὔτε κἂν νομοθέτημα νὰ εἰσαγάγουν.

§24Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§25Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τελειώσω. Μετὰ ἠμπορεῖτε νὰ ἀνασκευάσητε τὰ ἐπιχειρήματά μου, ἐὰν εἶναι σαθρά. Βεβαιωθῆτε, ὅμως, ὅτι πᾶν ὅ,τι λέγω, τὸ λέγω μὲ ἐπέρεισμα τὸ ἀνακριτικὸν ὑλικόν. Θὰ ἠρκοῦντο, λοιπόν, εἰς τὴν παραίτησιν. Ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως, ζητούσης Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἔχῃ τὴν δικαιοδοσίαν νὰ στρέψῃ τὴν ἔρευναν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, ἐπινοοῦν τὸ τέχνασμα τῆς συνθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐξ ἀνωτάτων Δικαστικῶν λειτουργῶν. Διατί ἐπιμένω νὰ τὸ λέγω τέχνασμα; Διότι δι’ αὐτοῦ ἐκλείσθησαν ἑρμητικῶς αἱ πύλαι τῆς ΔΕΗ, κατὰ πρόσωπον τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοῦ Ἀνακριτοῦ. Ὅταν ἀνετέθη εἰς Ἀνωτάτους Δικαστικοὺς λειτουργοὺς ὁ ἔλεγχος καὶ θὰ ἴδωμεν ποῖος ἔλεγχος, ἦτο πρόδηλον, ὅτι δὲν εἶχε δικαιοδοσίαν ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ κινήσῃ τὴν ποινικὴν ἀγωγήν. Ἀνέμενε τὸ πόρισμα τῶν προϊσταμένων του. Ἄλλωστε καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ μὴ ἀναμένῃ, λέγει τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, ὅτι ὤφειλε νὰ ἀναμένῃ. Διότι ἀνετίθετο διὰ τοῦ Ν. Δ)τος εἰς τοὺς τρεῖς Ἀνωτάτους Δικαστικοὺς λειτουργοὺς ἡ ἔρευνα ἐὰν ὑπῆρξε παράβασις νόμου τῆς ΔΕΗ καὶ ἐὰν ἔλαβον χώραν ἀτασθαλίαι ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς ΔΕΗ — ὄχι ὑπεράνω τῆς ΔΕΗ. Καὶ τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ὑπεβάλετο ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ. Καὶ ἐὰν ἔκρινεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι συντρέχει λόγος κινήσεως τῆς ποινικῆς ἀγωγῆς, θὰ τὸ διέτασσεν, ἄλλως ὄχι. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, ἐὰν δὲν ἐπήρχετο ἡ Κυβερνητικὴ μεταβολή, διότι, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὰς ἡμέρας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως κατετέθη τὸ πόρισμα, ἐὰν θὰ ἐκινεῖτο κἂν ποινικὴ ἀγωγή. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐκινεῖτο, τὸ τέχνασμα ἐπραγματοποίησε τὸν σκοπόν του. Διέρρευσαν μῆνες 22. Καὶ εἶχεν ἤδη διαρρεύσει χρόνος τόσος, ὥστε πλεῖστα τῶν ἀδικημάτων νὰ ἔχουν ἤδη παραγραφῆ. Ἔχω δίκαιον, λοιπόν, ποὺ ἀποκαλῶ τέχνασμα τὸ Ν. Δ. 4230 ἢ ὄχι; Ἀποκριθῆτε ἕκαστος μὲ τὴν πεῖραν σας, ἐνώπιος ἐνωπίῳ. Αὐτὴ εἶναι ἡ δραστηριότης τοῦ κ. Γεν. Δ)ντοῦ, ἐπικουρουμένη ἀπὸ τὴν ἀδράνειαν — τὸ ὀλιγώτερον ἀδράνειαν — τῶν κ.κ. ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχει παρὰ τῷ κ. Γενικῷ Διευθυντῇ καὶ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Βεβαίως τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον εἶχεν ἁρμοδιότητα, καὶ τὴν ἐγκληματικὴν δραστηριότητα τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ, νὰ φαλκιδεύῃ καὶ τὴν ΔΕΗ νὰ διοικῇ. Δὲν τὸ ἔπραξεν. Ὑπάρχουν βεβαίως καὶ ἐδῶ ἐξαιρέσεις τιμητικαί. Κατὰ πλειονότητα ὅμως, τὸ Δ. Σ. παρέβη τὸ καθῆκον αὑτοῦ. Ὑποτονικῶς ἀντέδρασεν ἢ καὶ δὲν ἀντέδρασεν εἰς τὰς πιέσεις τοῦ Γενικοῦ Δ)ντοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως. «Θίασος ἀνδρεικέλων» ἀποκαλεῖται τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ ἀπὸ μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἐγὼ περιορίζομαι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ συλλογικότης τοῦ ὀργάνου ἐπέφερε διάσπασιν τοῦ αἰσθήματος τῆς εὐθύνης. Ἄλλο μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου εἶναι πολὺ καυστικώτερον εἰς τοὺς χαρακτηρισμούς. Ἀκούσατε πῶς χαρακτηρίζει τὴν δραστηριότητα τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου: «5. Παραλλήλως ὅμως πρὸς τὸν ἀπαράδεκτον τοῦτον τρόπον διοικήσεως Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως, ὅστις διηυκόλυνε καὶ ὑπέθαλπε τὴν ἀσυδοσίαν, προέκυψαν προσέτι δυστυχῶς ἱκαναὶ ἐνδείξεις πείθουσαι ὅτι τὰ μέλη τοῦ Δ. Συμβουλίου ὑπέκυπτον εὐχερῶς εἰς τὰς κυβερνητικὰς «πιέσεις» καὶ παρεσύροντο παραπλανώμενα ἢ παραπειθόμενα εἰς τὰς εἰσηγήσεις τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ Γ. Πεζοπούλου, ὥστε νὰ μὴ ἀποτελῇ ὑπερβολὴν ἡ διαπίστωσις ὅτι μόνη ἡ θέλησις καὶ ἡ ἐπιθυμία τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ κατηύθυνε καὶ προσδιώριζε τὰς ἀποφάσεις τῆς ΔΕΗ καὶ ὅτι τὸ Δ. Συμβούλιον ἦτο σχεδὸν ἀνύπαρκτον. Ὅσον καὶ ἂν εἶναι θλιβερὰ ἡ διαπίστωσις, ἀποδεικνύεται ἐν τούτοις ἀκριβὴς ἐξ ἀξιοπίστων μαρτυρικῶν καταθέσεων καὶ συνάγεται ἀβιάστως ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως πολλῶν ἀποφάσεων τοῦ Δ. Συμβουλίου ἐπὶ κεφαλαιωδῶν διὰ τὴν ΔΕΗ ζητημάτων. Ἐλάχισται εἶναι αἱ περιπτώσεις καθ’ ἃς προεβλήθησαν ἀρχικῶς ἀντιρρήσεις ὑπὸ τῶν μελῶν τοῦ Δ. Σ. διὰ νὰ ὑποχωρήσουν ὅμως καὶ αὗται ἐν τῇ αὐτῇ ἢ τῇ ἑπομένῃ συνεδριάσει, ἄνευ ἱκανῆς καὶ εὐλόγου δικαιολογίας, ὥστε εὐχερῶς νὰ συνάγεται τὸ συμπέρασμα ὅτι ταῦτα μετεπείθοντο εἴτε ὑποκύπτοντα εἰς κυβερνητικὰς «πιέσεις», εἴτε ἐκβιαζόμενα ἀπὸ τετελεσμένα γεγονότα. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εἶναι ἀρκούντως διαφωτιστικαὶ καὶ ἐλάχιστα κολακευτικαὶ διὰ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου αἱ διατυπούμεναι ἀπόψεις εἰς τὸ ἀπὸ 4 Δεκεμβρίου 1962 ὑπόμνημα τοῦ ἀναπληρωτοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ καθηγητοῦ Ι. Φλαμπουριάρη κατατεθὲν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκτάκτου ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον ἐπεβεβαίωσεν ἐνόρκως καὶ ἐνώπιον τῆς ἡμετέρας Ἐπιτροπῆς (Βλ. κατάθεσιν αὐτοῦ σελ. 1 τῆς 3.3.65). Δέον νὰ σημειωθῇ, διὰ νὰ κριθῇ μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ λόγου γνώσεως ἐξέθεσε τὰς ἐπὶ τούτου κρίσεις του ὁ καθηγητὴς Ι. Φλαμπουριάρης ὅτι, ὅταν κατ’ Αὔγουστον 1962 κληθεὶς προσῆλθεν ἐνώπιον τοῦ ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Γ. Σακελλαρίου διὰ νὰ καταθέσῃ ἐπὶ συγκεκριμένου θέματος, ἐζήτησε νὰ ἐξετασθῇ ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας καὶ ἐφ’ ὅλων τῶν ὅσων ἐγνώριζεν, τὰ ὁποῖα καὶ ἐξέθεσε πράγματι, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τοῦ ἐν λόγῳ ὑπομνήματος, ὅπερ κατὰ τὸ διαρρεῦσαν ἐν τῷ μεταξὺ 4μηνον διάστημα συνέταξε μὲ ἄνεσιν χρόνου καὶ ἠρεμίαν σκέψεως. Οὕτω, κατὰ τὸν καθηγητὴν Ι. Φλαμπουριάρην, τὰ συμβάντα ἐν τῇ ΔΕΗ εἶχον τὴν ἀφετηρίαν των εἰς ἀνευθύνους κυβερνητικὰς εἰσηγήσεις, αἵτινες ἐγίνοντο ἀποδεκταὶ καὶ κατέληγον εἰς ὑπευθύνους ἀποφάσεις τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Αἱ κυβερνητικαὶ παρεμβάσεις εἰσήγοντο εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ συνεζητοῦντο ὡς τοιαῦται, χωρὶς νὰ γίνεται μνεία εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι προήρχοντο ἐκ τῆς Κυβερνήσεως... Ἐλαχίστας τῶν κυβερνητικῶν τούτων παρεμβάσεων θὰ ἠδύνασθε νὰ ἐξακριβώσητε ἐκ τῶν πρακτικῶν,.... διότι, ὡς ἐλέχθη ἀνωτέρω, δὲν ἀνεγράφοντο εἰς ταῦτα. Τὰς ὑπολοίπους δύνασθε νὰ ἐξακριβώσητε δι’ ἀνακρίσεως τῶν παρισταμένων εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἄλλωστε ὁ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἀντιστράτηγος Δ. Σειραδάκης ἐσημείωσε τὸ γεγονὸς τοῦτο δι’ ἐπιστολῆς του δημοσιευθείσης εἰς τὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή». Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὰς ἀποφάσεις αἵτινες ἐλήφθησαν χωρὶς νὰ γίνῃ ἔγγραφος ἢ προφορικὴ μνεία περὶ κυβερνητικῆς παρεμβάσεως, ἂς ὁμιλήσουν οἱ εἰσηγηθέντες ταύτας. Διότι γενικῶς ὁμιλοῦντες, δὲν ἀποκλείεται νὰ ὑπάρχουν μεταξὺ προσώπων ἱκανῶν νὰ κάμπτωνται πρὸ κυβερνητικῶν πιέσεων καὶ πρόσωπα ἅτινα θὰ εἰσηγοῦντο ἢ θὰ ἐλάμβανον ἀποφάσεις καὶ δι’ ἴδιον αὑτῶν λογαριασμόν. Θὰ διερωτηθῆτε ἴσως, διατί ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου νὰ ὑποκύπτουν εἰς τὰς κυβερνητικὰς πιέσεις. Σᾶς ἀπαντῶ. Ἡ Κυβέρνησις διορίζει τὰ πρόσωπα ταῦτα καὶ τὰ ἐκλέγει συνήθως μεταξὺ προσώπων ἐχόντων τὴν ἰδιότητα νὰ ὑποκύπτουν. Ἢ μήπως φρονεῖτε, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ἐξευρεθοῦν τοιαῦτα πρόσωπα; Ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀπατηθῇ, ὡς πρὸς τὴν τοιαύτην ἰδιότητα προσώπου τινός, ἁπλούστατα, δύναται νὰ μὴ ἀνανεώσῃ τὴν θητείαν αὐτοῦ ἢ νὰ τὸ ἐξαναγκάσῃ εἰς ἀποχώρησιν, πρᾶγμα πολὺ εὔκολον διότι τὰ πρόσωπα ταῦτα ἔχουν ἀξιοπρέπειαν». Καὶ ἔρχεται νὰ διασταυρώσῃ τὴν κατάθεσιν τοῦ Φλαμπουριάρη περὶ κυβερνητικῶν πιέσεων ἡ ὁμολογία τοῦ Πεζοπούλου: «Τὰ περὶ συνεχῶν κυβερνητικῶν παρεμβάσεων εἰς τὰς ὑποθέσεις τῆς ΔΕΗ, δὲν ἠρνήθη οὔτε καὶ αὐτὸς ὁ Γ. Πεζόπουλος. Εἰς τὴν ἀπὸ 24 Αὐγούστου 1963 κατάθεσίν του ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου ἀναφέρει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Ἀφ’ ὅτου ὅμως ἡ πολιτικὴ κατάστασις τοῦ τόπου, ἐν ἀρχῇ ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς ΕΡΕ, ἐπέτρεψε παρεμβάσεις ἐν τῇ ΔΕΗ, πρὸς τὰς ὁποίας δυσκόλως ἠδύνατο αὕτη ν’ ἀντιδράσῃ, ἐγὼ προσωπικῶς ἔκρινα ὅτι πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς διατηρήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς ΔΕΗ καὶ τῆς μὴ καταλύσεως τούτου, θὰ ἦτο ὑποχρέωσίς μου νὰ ὑπεχώρουν εἰς ὡρισμένας κυβερνητικὰς ἀξιώσεις, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν θὰ κατέληγον εἰς βλάβην τῆς ΔΕΗ ἢ εἰς προσωπικὴν μείωσίν μου πέραν τοῦ ἐπιτρεπτοῦ, ἀκόμη καὶ δι’ ἕνα τόσον μεγάλον σκοπόν, ὅπως ἐγὼ ἐθεώρουν καὶ θεωρῶ τὴν ΔΕΗ». Βεβαίως ὁ Γ. Πεζόπουλος συνδέει τὰς ὑποχωρήσεις του ἔναντι τῶν Κυβερνητικῶν πιέσεων μὲ τὴν μὴ ἐπέλευσιν βλάβης εἰς τὴν ΔΕΗ. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός του οὗτος ἔρχεται εἰς ἄμεσον ἀντίφασιν μὲ τὰ ἐν συνεχείᾳ ὑπ’ αὐτοῦ ἀναφερόμενα περὶ ζημίας τῆς ΔΕΗ ὕψους 290.000 δολλαρίων λόγῳ τῆς ὑποχωρήσεώς του εἰς τὴν κυβερνητικὴν ἐπιταγὴν περὶ προκρίσεως διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου τῶν Κρεμαστῶν Ἀχελώου τῆς ECI ἀντὶ τῆς EBASCO ὑπογραμμίζων, ὅτι διὰ τὴν ζημίαν ταύτην «εἶναι καθαρὰ καὶ ἀναντίρρητος ἡ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀνάληψις εὐθύνης» καὶ περὶ οὗ ζητήματος θὰ ἀσχοληθῶμεν κατωτέρω εἰς τὸ οἰκεῖον κεφάλαιον τῆς προτάσεως καταδιώξεως — ἡ κατάθεσίς του διατηρεῖ πλήρη τὴν ἀξίαν της ὡς ἐπιβεβαιωτικῆς αὐτοῦ καθ’ ἑαυτοῦ τοῦ γεγονότος τῶν κυβερνητικῶν ἐπεμβάσεων, ἐξ ὧν καὶ προῆλθον ὅλαι αἱ ἐν τῇ ΔΕΗ οἰκονομικαὶ ἀνωμαλίαι κατὰ τὸν Ι. Φλαμπουριάρην».

§26Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν, κ. συνάδελφε. Θὰ παρεκάλουν, ἐφ’ ὅσον ἐμνημονεύσατε βαρυτάτους λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ κ. Φλαμπουριάρης διὰ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐφ’ ὅσον ἐμφανίζεσθε συμμεριζόμενος τοὺς λόγους αὐτούς, νὰ εἴπητε τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Πρέπει νὰ ἀναλάβετε καὶ σεῖς πλήρη τὴν εὐθύνην ἔναντι τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης νὰ θεωρήσητε τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ὡς ἀνάξια καὶ ἱκανὰ μόνον νὰ ὑποκύπτουν. Εἴπατε τὰ ὀνόματα.

§27Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν συγκρατῶ ἀπὸ μνήμης τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα μοῦ ζητεῖτε. Τὰ ὀνόματα αὐτὰ δὲν εἶναι ἄγνωστα. Ἐγὼ θὰ σᾶς δώσω τὴν ἡμερομηνίαν...

§28Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἀνάργυρος Δημητρακόπουλος, πρῶτος... (Θόρυβος–φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπακωνσταντίνου, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ λάβετε τὸν λόγον. Λυποῦμαι πάρα πολὺ διὰ τὴν στάσιν σας αὐτήν. Δὲν πρέπει νὰ δίδετε τοιοῦτον παράδειγμα σεῖς, πρώην Ὑπουργός.

§30Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ποῖοι ἦσαν μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ εἰς συγκεκριμένα, κρίσιμα χρονικὰ σημεῖα, προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ΔΕΗ. Ἑπομένως πᾶς τις, ἔχων περιέργειαν, δύναται νὰ τὴν ἱκανοποιήσῃ. (Φωναὶ–θόρυβος).

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιμένω. Ἀλλ’ ἡ ἀπάντησίς σας ἀποτελεῖ ἠθικὴν ὑπεκφυγήν, τὴν ὁποίαν δὲν ἀνέμενον ἀπὸ νέον βουλευτήν.

§32Κ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ὑπεκφύγω ἀπὸ τίποτε. Δὲν παίζει ρόλον διὰ τοὺς ἰσχυρισμούς μου, τὸ ποῖα πρόσωπα ἀποτελοῦν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ. Ὁμιλῶ περὶ γεγονότων καὶ τὰ γεγονότα δὲν ἀναιροῦνται ἐκ τῆς ὑπάρξεως τούτων ἢ ἐκείνων τῶν προσώπων εἰς τὸ συγκεκριμένον Διοικητικὸν Συμβούλιον. Θὰ κατωνόμαζον τὰ πρόσωπα ἐὰν τὰ ἐνεθυμούμην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ μνήμης τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διετέλεσαν μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ εἰς ἕνα χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ἐκτείνεται εἰς ἑπτὰ καὶ ἐπέκεινα ἔτη. Ἐὰν τὰ ἔχετε πρόχειρα νὰ τὰ εἴπητε ὑμεῖς. Οὐδεμία ἀντίρρησις. Ἐδῶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφύγητε τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὁ Φλαμπουριάρης συνομολογεῖ, ὅτι ὑπῆρξαν κυβερνητικαὶ πιέσεις. Ὁσονδήποτε θόρυβον καὶ ἂν κάμετε δὲν ἀναιρεῖται τὸ γεγονὸς αὐτό. Καὶ θὰ ὁλοκληρώσω τὸ ἐπιχείρημα. Τὰ περὶ συνεχῶν κυβερνητικῶν παρεμβάσεων εἰς τὰς ὑποθέσεις τῆς ΔΕΗ δὲν ἠρνήθη οὔτε καὶ αὐτὸς ὁ Πεζόπουλος. Εἰς τὴν ἀπὸ 24.8.1963 κατάθεσίν του ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκτάκτου ἐλέγχου, ἀναφέρει ἐπὶ λέξει τὰ ὅσα σᾶς ἀνέγνωσα. Τί σημασίαν ἔχει ποῖα ἦσαν τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου; Ἀκούσατε τί λέγει ὁ Γεν. Δ)ντής, ὁ ὁποῖος χάρις εἰς τὴν μέριμναν Ὑπουργῶν ἰδικῶν σας ἦτο μετὰ ψήφου μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου: «Ἀφ’ ὅτου ὅμως ἡ πολιτικὴ κατάστασις τοῦ τόπου, ἐν ἀρχῇ ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς ΕΡΕ, ἐπέτρεψε παρεμβάσεις ἐν τῇ ΔΕΗ, πρὸς τὰς ὁποίας δυσκόλως ἠδύνατο αὐτὸς νὰ ἀντιδράσῃ, ὑπεχώρη». Ἡ ὁμολογία διασταυρώνει τὴν κατάθεσιν τοῦ καθηγητοῦ Φλαμπουριάρη. Παρεμβάσεις λοιπὸν Κυβερνητικαὶ κατέστησαν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον «Θίασον ἀνδρεικέλων». Αὐτὴ εἶναι ἡ δραστηριότης καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Καὶ τώρα γυμνὴ ἡ δραστηριότης τῶν ἐγκαλουμένων Ὑπουργῶν. Ἐρώτημα πρῶτον. Εἶχον ἁρμοδιότητα ἐλέγχου ἐπὶ τῆς ΔΕΗ; Ἀκούσατε τὰς σχετικὰς διατάξεις: «Ἀρχικῶς τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν καὶ ἐπίβλεψιν ἐπὶ τῆς ΔΕΗ ἤσκει ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατ’ ἄρθρον 5 παρ. 1 τοῦ Ν. 1468)1950, ἡ ἐπὶ τοῦ θέματος ὅμως τούτου ἁρμοδιότης αὐτοῦ μετεβιβάσθη διὰ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. 1672)1951 εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας. Ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἔχων τὴν γενικὴν ἁρμοδιότητα ἐπὶ θεμάτων ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας καὶ τὴν εἰδικὴν εὐθύνην ἐπὶ θεμάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν: α) Μὲ τὴν ἐν γένει οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ τὰς ἀκολουθητέας κατευθύνσεις πρὸς ἐξασφάλισιν ἑνότητος εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν πολιτικήν, β) τὴν κατάρτισιν μακροπροθέσμων προγραμμάτων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, γ) τὴν μελέτην τῶν μεγάλων ἔργων τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, δ) τὴν ἐπαφὴν μετὰ τῶν Διεθνῶν Οἰκονομικῶν Ὀργανισμῶν καὶ ἰδία, ε) τὴν λειτουργίαν καὶ ἐν γένει οἰκονομικὴν δρᾶσιν τῶν Δημοσίων Ἐπιχειρήσεων ἢ Οἰκονομικῶν Ὀργανισμῶν κοινωφελοῦς χαρακτῆρος (ἄρθρον 7 τοῦ Β. Δ. 833) 1960 «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ», διετήρησεν ἐν τῇ ἁρμοδιότητί του ταύτῃ τὸ δικαίωμα καὶ τὴν εὐθύνην τῆς παρακολουθήσεως κατὰ τὴν δρᾶσιν της τῆς μεγαλυτέρας ἐν τῷ Κράτει Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως, οἵα εἶναι ἡ ΔΕΗ. Περαιτέρω δὲ καὶ ὁ Πρωθυπουργός, ἔχων τὴν γενικὴν ἁρμοδιότητα κατ’ ἄρθρον 2 παρ. 1 τοῦ Α. Ν. 1671)1951 «περὶ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργείων», κυρωθέντος διὰ τοῦ Ν. 2113)1952, ὅπως συντονίζῃ τὰς ἐνεργείας ἁπάντων τῶν Ὑπουργῶν καὶ ζητῇ παρ’ αὐτῶν καὶ τῶν ὑπαγομένων εἰς αὐτοὺς Ὑπηρεσιῶν διασαφηνίσεις καὶ πληροφορίας, παρέχων εἰς αὐτοὺς σχετικὰς ὁδηγίας, ἀλλὰ καὶ τὴν εἰδικὴν ἁρμοδιότητα καὶ εὐθύνην τῆς ἐπιλογῆς ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας τῶν μελῶν τοῦ Δ. Σ. καὶ τῆς ΔΕΗ καὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ παρ’ αὐτῇ Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου (Β.Δ. 9)11.11.1957, ἄρθρα 2, 3 καὶ 9) ὡς καὶ τὸ δικαίωμα κατ’ ἄρθρον 5 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Συνελεύσεως τῆς ΔΕΗ (ὑπ’ ἀριθ. 25201 ἀπὸ 16)23 Ἀπριλίου 1958 κοινὴ ἀπόφασις Προέδρου Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας), παραλλήλως πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, ὅπως ζητήσῃ τὴν σύγκλησιν αὐτῆς εἰς ἔκτακτον σύνοδον πρὸς συζήτησιν καὶ λῆψιν ἀποφάσεως ἐπὶ θέματος εἰδικῶς ὑπὸ τούτου ὑποδεικνυομένου, εἶναι πρόδηλον ὅτι ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς παρακολουθήσεως καὶ ἐλέγχου τῆς ΔΕΗ ὡς τῆς μεγαλυτέρας ἐν τῷ Κράτει Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως». Ἰδού, ἑπομένως, ἡ ἁρμοδιότης τῶν ἐγκαλουμένων Ὑπουργῶν. Ποία ἡ δραστηριότης; Πρῶτον ἡ ραθυμία καὶ ἡ ἀδράνεια, τὴν ὁποίαν διέγραψα, ἡ ὁποία, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν δραστηριότητα τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπίσης περιέγραψα, θεμελιώνουν ποινικὰς αὐτῶν εὐθύνας. Ἀλλὰ δὲν σταματοῦν ἐκεῖ αἱ εὐθῦναι. Διότι ὁσημέραι προχωροῦν καὶ ἡ ἀρνητικὴ ἐνέργεια καθίσταται θετική. Ὁ ἠθικῶς πλέον μειωμένος Γεν. Διευθυντὴς καθίσταται ὄργανον εἰς χεῖρας τῶν κυρίων ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι περαιτέρω προβαίνουν εἰς θετικὰς ἐγκληματικὰς ἐνεργείας, περὶ ὧν διέλαβε τὸ πόρισμα τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν κρίσιν Ὑμῶν ἐναπόκειται νὰ κρίνετε ἐπὶ τοῦ θέματος ἀφοῦ ἀκούσετε τὰς ἐπὶ μέρους συζητήσεις τῶν εἰδικῶν εἰσηγητῶν. Τὰ ὀκτὼ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἓν ἕκαστον ἐπωμίσθη τὴν εὐθύνην συντάξεως εἰσηγήσεως ἐπὶ συγκεκριμένου κεφαλαίου κατηγορίας. Εἷς ἕκαστος θὰ σᾶς τὰ εἰσηγηθῇ. Καὶ αὐταὶ αἱ εἰσηγήσεις θὰ συμπληρώσουν τὴν ἰδικήν μου ὁμιλίαν. Εἰς ἐμὲ ἐπιβάλλεται νὰ εἴπω κατὰ ποῖον τρόπον ἔκρινεν ἡ Ἐπιτροπή. Ὁσάκις αἱ ἐνδείξεις ἀπεδείχθησαν ἀνεπαρκεῖς, ἀπεφάνθη ἀρνητικῶς. Ὁσάκις ὑπῆρχον ἀντενδείξεις δὲν ἐδίστασεν ἡ Ἐπιτροπή, πρέπει νὰ λεχθῇ τοῦτο διὰ νὰ προβληθῇ ἡ ἀντικειμενικότης μετὰ τῆς ὁποίας ἔκρινεν ἡ Ἐπιτροπή, δὲν ἐδίστασε νὰ διαλάβῃ εἰς τὸ σκεπτικόν της θετικὴν δρᾶσιν τόσον διὰ τὸν τέως Πρωθυπουργόν, ὅσον καὶ διὰ τοὺς ἐγκαλουμένους Ὑπουργούς, θετικὴν δρᾶσιν, ὅταν ὑπῆρξεν ἐπωφελὴς διὰ τὴν ΔΕΗ. Καὶ ὑπῆρξεν. Ἀναγνώσατε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ κεφάλαιον Ι.Β. τοῦ πορίσματος, τὸ ἀφορῶν τὴν ἐξαγορὰν τῶν ἠλεκτρικῶν ἐπιχειρήσεων. Θὰ ἴδετε, ὅτι μετὰ τῆς αὐτῆς παρρησίας ἡ Ἐπιτροπὴ ὑποσημειοῖ τὴν εὐεργετικὴν δραστηριότητα τόσον τοῦ τέως Πρωθυπουργοῦ, ὅσον καὶ τῶν ἐγκαλουμένων Ὑπουργῶν συνεπεία τῶν ὁποίων περιεσώθη ἱκανὸς ἀριθμὸς ἑκατομμυρίων τῆς ΔΕΗ τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ εἶχε διαθέσει ὁ κ. Γενικὸς Δ)ντὴς τῇ ἐγκρίσει τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου εἰς βάρος τῆς ΔΕΗ. Οὕτω ἔκρινεν ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὰς ἀπαλλακτικάς της σκέψεις. Ὅταν ἀπεκόμιζε τὴν δικανικὴν πεποίθησιν, ὅτι συντρέχουν ἐνδείξεις παραπομπῆς, ἐνατενίζουσα τὰς παραδόσεις τοῦ Σώματος, ὑπέβαλε πρότασιν παραπομπῆς πρὸς περαιτέρω ἔλεγχον καὶ βάσανον ἐπ’ ἀκροατηρίῳ. Ἐπὶ 13 κεφαλαίων κατηγορίας, μόνον εἰς 5 κατὰ πλειοψηφίαν ἡ Ἐπιτροπὴ παρέπεμψεν. Εἰς τὰ ὑπόλοιπα κεφάλαια ἀπεφάνθη ἀπαλλακτικῶς. Ἐν συνεχείᾳ διατυπώνει τὴν γνώμην, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν καταλήξετε εἰς ἀπόφασιν παραπομπῆς δὲν πρέπει νὰ περιλάβετε εἰς ταύτην καὶ τοὺς συναιτίους. Αὐτοὺς πρέπει νὰ τοὺς ἀφήσετε εἰς χεῖρας τῶν φυσικῶν τακτικῶν Δικαστῶν. Περὶ παραγραφῆς οὐδὲν διέλαβεν ἡ Ἐπιτροπή, διότι δὲν εἶχε δικαιοδοσίαν νὰ διαλάβῃ. Ἡ ἐντολή σας ἦτο συγκεκριμένη καὶ περιωρισμένη. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὅσον ἠδυνήθη ἔπραξε τὸ χρέος της. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἔφερεν ἕνα βαρύτατον σταυρὸν ἀντιμετωπίζουσα σύγκρουσιν νόμου καὶ δικαίου ὡς τὸ τελευταῖον ἀντιλαμβάνεται ἡ κοινὴ περὶ τοῦ δικαίου ἀντίληψις. Δὲν εἶναι τυχαῖον, ὅτι μερὶς τῆς κοινῆς γνώμης, ἀκόμη καὶ ὑπεύθυνα πρόσωπα μετὰ καυστικότητος ὁμιλοῦν περὶ τοῦ ἔργου τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς παραπομπῆς καὶ τῆς ὑποβαλλομένης εἰσηγήσεως, λησμονοῦντες, ὅτι ὁ τέως ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἔχει δικαίωμα νὰ βαδίσῃ ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης καὶ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀθωότητά του, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη. Εἶναι τοιαύτη ἡ κρίσις τῆς ἀντιδικίας ἐκ μέρους τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος τὸν ἀκολουθεῖ, ὥστε τοῦ ἀρνεῖται καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ ὁραματίζεται, ὅτι οὗτος βαδίζει ὄχι πρὸς δικαστήριον, ἀλλὰ σύρεται πρὸς κριτήριον. Τὸν αἰσθάνεται ὡς φέροντα ἀκάνθινον στέφανον κομματικῆς ἐμπαθείας. Τοῦτο εἶναι τρανὴ ἀπόδειξις, ὅτι ὑπάρχει σύγκρουσις νόμου καὶ δικαίου. Τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, φορεῖς καὶ αὐτὰ πολιτικῶν ἀντιλήψεων, ἔχοντα πολιτικὴν τοποθέτησιν, πλήττοντα καὶ πληττόμενα, ὅσον ἠδυνήθησαν ἐστάθησαν ἐπὶ οὐδετέρου ἐδάφους καὶ ἔκριναν, ὅσον ἦτο δυνατὸν κατὰ τρόπον ἀντικειμενικόν. Ρίψατε τὰ συμπεράσματά των ἐπὶ τῆς μιᾶς πλευρᾶς τοῦ ζυγοῦ. Θὰ ἀκούσετε τὸν ἀντίλογον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀντεισηγήσεως, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ φέρῃ δικονομικῶς τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἀπολογιστικοῦ τῶν κατηγορουμένων ὑπομνήματος. Σταθμίσατε καὶ κατὰ συνείδησιν ἀποφανθῆτε. Ἡμεῖς εὐχόμεθα ἡ ἰδική σας ἀπόφασις νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναται νὰ λεχθῇ καὶ περὶ αὐτῆς ὅ,τι εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὴν κλασσικὴν ἐποχὴν ἐλέχθη περὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀρείου Πάγου. «Οὐδεὶς πώποτε οὔτε φεύγων ἁλοὺς οὐδὲ διώκων ἡττηθεὶς ἔκρινεν ὡς ἀδίκως ἐδικάσθη τὰ κριθέντα» (ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§33Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καλλία, παρακαλῶ νὰ μὴ ἀρχίσωμεν τὰ προσωπικά.

§35Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὑπάρχει ἕνα θέμα καθαρῶς προσωπικὸν ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ τὸ θέτω, διὰ νὰ μὴ ἀναμιχθῇ μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ ὅλου θέματος. Τὸ ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, εἶναι τὸ ἑξῆς: Κύριε Πρόεδρε, ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἐδημιούργησε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας του δύο προσωπικὰ ζητήματα. Θὰ ἀπαντήσω τώρα εἰς ἐκεῖνο μόνον ποὺ δὲν ἔχει σχέσιν τινὰ πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς κάποιον σημεῖον τοῦ λόγου του εἶπε «ποῖος ἐνάρκωσε τὴν δικαστικὴν συνείδησιν τοῦ Εἰσαγγελέως κ. Χριστοπούλου καὶ δὲν ἐπροχώρησε περαιτέρω»; Καὶ συνέχισεν ὁ κ. συνάδελφος εἰπὼν «ἢ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως ὅτε ἡ δικαιοσύνη εἶχεν ἐκφύγει ἐκ τῶν χειρῶν του ἢ εἶχε λάβει γνῶσιν, ὁπότε δὲν ἔπραξε τὸ δέον». Ἀπορρίπτω τὸν ἀνοίκειον ὑπαινιγμὸν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ διαμαρτύρομαι δι’ αὐτόν. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν 40 μηνῶν κατὰ τοὺς ὁποίους ὑπῆρξα Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ὑπῆρξεν οὔτε μία περίπτωσις ἐπεμβάσεως εἰς τὴν δικαιοσύνην. Τοῦτο γνωρίζει ὁλόκληρον τὸ δικαστικὸν Σῶμα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ὁ κ. Γ. Ράλλης εἶναι ἐγγεγραμμένος πρῶτος. Παρακαλεῖται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§37Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταχειρισθῶ τὰ ρητορικὰ σχήματα τοῦ κ. Τσιριμώκου, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ὠφελοῦν. Πιστεύων, ὅτι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ὠφελεῖ δι’ ἐμὲ εἶναι νὰ κατορθώσω νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ γεγονότα ὡς διεπιστώθησαν ἀπὸ μίαν ἐργασίαν 105 ἡμερῶν, σεῖς δὲ διὰ πρώτην φορὰν νὰ ξεχάσετε τὴν πολιτικήν σας τοποθέτησιν καὶ τὸ μῖσος τὸ ὁποῖον τρέφετε ἐναντίον μας. Ἀλλὰ πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς ὁμιλίας μου, τὸ κύριον θέμα, θὰ ἤθελα νὰ δώσω ὡρισμένας ἀπαντήσεις εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ κ. Γενικοῦ Εἰσηγητοῦ. Μᾶς ἀπεκάλεσε συνηγόρους. Κατ’ ἀρχήν, κ.κ. συνάδελφοι, πολὺ εὐχαρίστως ἀναλαμβάνω τὸν ρόλον τοῦ συνηγόρου, παρὰ τὸν ρόλον τοῦ ἐξ ἐπαγγέλματος κατηγόρου. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ ρόλου τοῦ Εἰσαγγελέως διότι ὁ Εἰσαγγελεὺς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, ὅταν διαπιστώσῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀδίκημα νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ κατηγορουμένου. Οἱ 8 συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν δὲν εἶχον ἐπωμισθῆ τὸ ἔργον τοῦ Εἰσαγγελέως, εἶχον ἐπωμισθῆ τὸ ἔργον τοῦ ἐξ ἐπαγγέλματος κατηγόρου καὶ προσεπάθουν νὰ εὕρουν ψεκτὸν πάσῃ θυσίᾳ. Ἀπόδειξις τοῦ ὅτι αὐτὸ ποὺ λέγω εἶναι ἡ ἀλήθεια, εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀνάγνωσις τοῦ πορίσματος ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ ὅσα εἶπε σήμερον ἐδῶ ὁ κ. Γεν. Εἰσηγητής. Τὸ πόρισμα δὲν βάλλει μόνον κατὰ τῶν ἐγκαλουμένων Ὑπουργῶν, βάλλει καὶ κατ’ ἄλλων προσώπων τρίτων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ φεισθοῦν. Βάλλει κατὰ τῆς δικαιοσύνης. Ἐκπλήσσονται πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ ἀπαγγέλλῃ κατηγορίαν δι’ ἐκβιασμὸν καὶ νὰ ἀγνοήσῃ ὅλα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει εἰς τὸ πόρισμα ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ συμπληροῦται ἡ κατηγορία αὐτὴ ἡ ἐγγραφομένη εἰς τὸ πόρισμα διὰ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Τσιριμώκου ἢ μᾶλλον συγκεκριμενοποιεῖται οὕτω καὶ δὲν βάλλει ἁπλῶς καὶ γενικῶς κατὰ τῆς δικαιοσύνης ὁ κ. Τσιριμῶκος, βάλλει κατὰ ἑνὸς εἰδικοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ προϊσταμένου τότε τῆς Εἰσαγγελίας Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν τοῦ κ. Χριστοπούλου. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ βάλλοντες ἐπλανήθησαν. Δὲν εἶναι ὁ κ. Χριστόπουλος μόνον, ὁ ὁποῖος ἐχειρίσθη τὰ θέματα αὐτά. Τὰ θέματα αὐτὰ τὰ ἐχειρίσθησαν δύο Ἀντεισαγγελεῖς τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ὄχι ὁ κ. Κόλλιας. Τὰ ἐχειρίσθησαν οἱ Εἰσαγγελεῖς Ἐφετῶν, τὰ ἐχειρίσθησαν οἱ Εἰσαγγελεῖς Πλημμελειοδικῶν, τὰ ἐχειρίσθησαν ἀνακριταὶ καὶ λόγῳ τῆς ἀνυπαρξίας ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ δὲν ἐπροχώρησαν καὶ δὲν ἀπήγγειλαν κατηγορίαν. Καὶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, ὅπου ἔφθασεν ἡ δίκη μέχρι τοῦ ἀκροατηρίου ἐξεδόθη ἀπαλλακτικὴ ἀπόφασις διὰ τοὺς κατηγορουμένους. Ἴσως, κ.κ. συνάδελφοι, πράττω κακῶς νὰ ὑπεραμύνωμαι τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ αἰσθάνομαι νὰ ἔχω αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν, πρῶτον διότι ἕνας πρόγονός μου ὑπῆρξε πρῶτος Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, δεύτερον διότι κατὰ διαφόρους ἐποχὰς ἐλέχθησαν ἐναντίον μου ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος πράγματα ἐντελῶς ἀναληθῆ, ἐλέχθη δηλαδή, ὅτι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς ἐπίεσα διὰ προσωπικοὺς λόγους νὰ μὴ ἐκλεγῇ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου δικαστής τις ἐναντίον τοῦ ὁποίου εἶχα κάποιαν προσωπικὴν ἀντιδικίαν. Εἶναι ψευδές, οὐδέποτε τὸ ἔπραξα, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἔκανα, εἶναι ὅταν κάποτε ἐγένετο συζήτησις διὰ τὴν προαγωγὴν Ἀρεοπαγίτου εἰς Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐπειδὴ εἶχον αὐτὸ τὸ προσωπικὸν κώλυμα, νὰ ἀποσυρθῶ τῆς συνεδριάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ μὴ λάβω μέρος ἐνεργὸν εἰς αὐτὴν καὶ ὅταν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐξέλεξε δικαστὴν παρὰ τὰς ἀπόψεις μου καὶ ὑπέβαλα παραίτησιν διὰ λόγους προσωπικούς, τὴν ἀπέσυρα, καὶ οὐδέποτε καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς θητείας του εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον — καὶ ὑπῆρξε μακρὰ — εἶπα ἔστω καὶ μίαν λέξιν ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ Ἀρεοπαγίτου. Ἔτσι φέρονται ἐκεῖνοι ποὺ σέβονται τὴν δικαιοσύνην καὶ δὲν ἔρχονται νὰ λέγουν εἰς ποίας πιέσεις ὑπέκυψεν ὁ τάδε ἢ ὁ δεῖνα Εἰσαγγελεὺς μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ σπιλώσουν καὶ προσποιοῦνται, ὅτι ἀγνοοῦν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ δὲν ἐκρίθη ἀπὸ αὐτὸν τὸν Εἰσαγγελέα, ἀλλὰ ἐκρίθη ἀπὸ δεκάδας δικαστῶν τῆς προϊσταμένης ἢ τῆς λοιπῆς δικαιοσύνης. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ θέμα τῆς ἐμμαρτύρου ἀποδείξεως. Κύριοι βουλευταί, οἱ μάρτυρες, ὅσοι ἐξητάσθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, τὸ πλεῖστον αὐτῶν, ἐκλήθησαν κατόπιν ἀποφάσεως τῆς πλειοψηφίας καὶ κατόπιν προτάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς. Δυστυχῶς δι’ αὐτούς, οἱ μάρτυρες, ὅταν τοὺς ἐτέθησαν ὡρισμένα συγκεκριμένα ἐρωτήματα, καὶ ὅταν τοὺς ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψει των γεγονότα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐγνώριζον, ὅταν ἐξητάζοντο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκτάκτου ἐλέγχου, ἐπανῆλθον ἐπὶ τῶν πρώτων καταθέσεών των, καὶ θὰ ἦτο παράλογον νὰ μὴ ἐπανέλθουν, καὶ θὰ ἀπετέλει παράβασιν, ἐὰν δὲν ἐπανήρχοντο, τοῦτο δὲ διότι ἐφ’ ὅσον ἐπείσθησαν, ὅτι ἡ πρώτη κατάθεσίς των ἦτο πεπλανημένη, εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπανέλθουν ἐπ’ αὐτῆς. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἤρεσεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν κατὰ τὴν ὁποίαν προσήρχετο μάρτυς, ἐξηγῶν πῶς συνέβησαν πράγματι τὰ γεγονότα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἤρεσεν εἰς τοὺς κυρίους ἐξ ἐπαγγέλματος κατηγόρους, εἴτε διὰ μορφασμῶν ἀήθων, εἴτε καὶ δι’ ἐπιφωνημάτων ἐξεδήλωνον τὴν δυσαρέσκειάν των. Ἡμεῖς οἱ δῆθεν συνήγοροι οὐδέποτε τὸ ἐπράξαμεν. Ἐὰν ἐπιστεύομεν, ὅτι τὸ κατατιθέμενον ὑπὸ τοῦ μάρτυρος ἐκείνην τὴν στιγμὴν δὲν ἀνταπεκρίνετο εἰς τὴν ἀλήθειαν, δι’ ἐρωτήσεών μας, τὸν ἐκάμναμεν νὰ εἴπῃ τὸ ὀρθόν, οὐδέποτε ὅμως διεμαρτυρήθημεν, πλὴν μιᾶς περιπτώσεως τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου, ὁ ὁποῖος ἔχασε τὴν ὑπομονήν του, μετὰ δίωρον ἐξέτασιν μάρτυρος, ὁ ὁποῖος ἔχων πρὸ ὀφθαλμῶν ἔγγραφον κείμενον, τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος εἶχε γράψει, ἐπέμενε νὰ διαψεύδῃ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ κείμενον καὶ ἔλεγε τὰ ἐντελῶς ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι ἐγράφοντο εἰς τὴν ἔκθεσίν του. Κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον καὶ τελευταῖον θέμα. Τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶπα, ὅτι βάλλει καὶ κατὰ ἄλλων προσώπων, ἐναντίον τῶν ὁποίων δὲν ἔπρεπε, δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκήσωμεν κατηγορίαν. Δὲν βάλλει ἁπλῶς ἐναντίον τῶν προσώπων αὐτῶν, βάλλει ἐναντίον τούτων κατὰ τρόπον λίαν ὕπουλον. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ ἀναγνώσετε τὴν σελίδα 10, ἀπὸ τὴν σελίδα 9, τὸ ἐδάφιον 12 μέχρι τέλους τῆς σελίδος 10. Ἀπορῶ πῶς ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς περιέλαβεν εἰς τὸ πόρισμά της τὸ κεφάλαιον αὐτό. Φαντάζομαι, ὅτι τὸ ἔπραξε διὰ νὰ δυνηθῇ καὶ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, ὁ ὁποῖος ἀπηλλάγη τῆς κατηγορίας κατὰ τὴν ψηφοφορίαν τοῦ Φεβρουαρίου, νὰ σπιλώσῃ κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον. Τί εἶναι τὸ πράγματι συμβαῖνον; Εἰς τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστῶν ἀναγράφεται, ὅτι ὑπῆρξε μεταξὺ τῆς ΔΕΗ καὶ τῶν Γάλλων μία διαφορά, διαφορὰ διὰ τὴν τιμὴν ὡρισμένου μηχανήματος, ἡ ὁποία ἤχθη, μὴ ἐξευρισκομένης λύσεως, ἐνώπιον τοῦ τότε Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Περιέργως, λέγει τὸ πόρισμα, τοῦ ἐκτάκτου ἐλέγχου, δὲν ἐγένετο συμφωνία, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ φθάσουν εἰς συμφωνίαν, ὅτε προετάθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη ἡ διαιτησία ἡ ὁποία δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ τοὺς Γάλλους. Περιέργως, προσθέτει τὸ πόρισμα, μετὰ μίαν ἑβδομάδα ἐγένετο διαιτησία Ἑλληνικὴ τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθησαν οἱ Γάλλοι. Τὸ πρᾶγμα μᾶς ἐχαροποίησεν εἶπεν ὁ μάρτυς, ὁ ὁποῖος τὰ ἀνέφερεν αὐτὰ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκτάκτου ἐλέγχου, διότι ἐφ’ ὅσον ἐγένετο διαιτησία Ἑλληνική, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ μᾶς δοθῇ δίκαιον. Ὁποία ὅμως ὑπῆρξεν ἡ ἔκπληξίς μας ὅτε ὁ Ἕλλην διαιτητὴς κ. Βλαχόπουλος ἐπεβράβευσε τοὺς Γάλλους, υἱοθετήσας ἀπολύτως τὰς ἀπόψεις των. Τοῦτο δὲ εἶναι νοητὸν ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅταν σκεφθῇ κανείς, ὅτι μετ’ ὀλίγον χρόνον εἰς τὸν κ. Βλαχόπουλον ἀπενεμήθη τὸ παράσημον τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας.

§38Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποχωρήσω, ἵνα παραστῶ εἰς τὸ ἐπίσημον γεῦμα τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Ἰνδίας. Λυποῦμαι πολὺ διότι πρέπει νὰ ἀποχωρήσω διὰ τὸν λόγον αὐτόν.

§39Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκτάκτου ἐλέγχου ἀποδίδουσα τοιαύτην μομφὴν εἰς τὸν κ. Βλαχόπουλον, ὑπηρετήσαντα τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐπὶ 42 συναπτὰ ἔτη, δὲν ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ τὸν καλέσῃ καὶ νὰ τὸν ἐρωτήσῃ. Ἀνέγραψε δὲ εἰς τὸ πόρισμα, ἄνευ κλήσεως τούτου, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπίστευσεν, ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι σημαντικὸν καὶ ἀποδεικνύει τὴν πίεσιν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταντο αἱ Ὑπηρεσίαι τῆς Δ.Ε.Η. ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν ἀνομολογήτων σκοπῶν. Καὶ ἐκλήθη ὁ κ. Φλαμπουριάρης, ὁ ὁποῖος τὰ ἐπεβεβαίωσε καὶ μετὰ ταῦτα ὁ κ. Βλαχόπουλος, ὁ ὁποῖος δι’ ἐγγράφων ἀπέδειξε τὰ ἑξῆς: Πρῶτον: ὅτι δὲν ὑπῆρξε θέμα Ἑλληνικῆς διαιτησίας. Ὑπῆρξε θέμα διαιτησίας διεθνοῦς, ἡ ὁποία προεβλέπετο ἀπὸ τὸ Πρωτόκολλον καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ Γάλλοι τῇ ἀξιώσει καὶ τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, ἐπιμείναντος εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Πρωτοκόλλου, νὰ ὑποχωρήσουν εἰς τὴν τοιαύτην διαιτησίαν. Δεύτερον: ὅτι δὲν υἱοθετήθησαν αἱ ἀπόψεις τῶν Γάλλων. Αἱ ἀπόψεις τῶν Γάλλων ἦσαν 128 δολλάρια κατὰ κιλοβάτ, αἱ ἀπόψεις τῆς ΔΕΗ ἦσαν 110 δολλάρια κατὰ κιλοβάτ. Καὶ ἡ διαιτησία κατέληξεν εἰς 123 δολλάρια. Ἠρωτήθη, παρὰ τὰ κρατοῦντα εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἀπὸ τὸν κ. Βλαχόπουλον, ἐὰν νομίζῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἐπιμείνῃ διὰ περαιτέρω ὑποβιβασμὸν τῆς τιμῆς τῶν 123 δολλαρίων, δεδομένου, ὅτι οἱ Γάλλοι δὲν ὑπεχώρουν πλέον καὶ συνετάχθη τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ἐγένετο συμβιβασμὸς εἰς τὰ 123 δολλάρια κατὰ κιλοβάτ. Γράφει, λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ἰδική μας, κατόπιν αὐτοῦ «Δὲν εἶναι εὔλογον νὰ γίνῃ δεκτόν, ὅτι ἡ τόσον σθεναρὰ ἀρχικῶς στάσις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη.... (ἀναγινώσκει τὴν σχετικὴν περικοπὴν) ................. .... ἰδικήν του εὐθύνην». Δηλαδή, κ. Πρωτοπαπαδάκη, σεῖς μὲν ἀτομικῶς εἶσθε τίμιος, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐτέθητε ὑπὸ πίεσιν ἐκάμφθητε καὶ ἀπωλέσατε τὴν τιμιότητά σας. Δὲν τὸ λέγει αὐτό, ἀλλὰ αὐτὸ σημαίνει. Καὶ δὲν εἶχον τὴν εὐγένειαν, οἱ κύριοι τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐξεταζομένου τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη νὰ τὸν ἐρωτήσουν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἀποδίδει, ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ, μίαν τοιαύτην κατηγορίαν, ἰσχυριζομένη ἐπὶ πλέον, ὅτι θὰ ἦτο εὐχερέστερον εἰς τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, ὅταν διεπιστώθη ἡ διαφορὰ 2.250.000 δολλ. τὴν διαφορὰν αὐτὴν μὲ μίαν κίνησιν τῆς χειρός του νὰ τὴν καταβιβάσῃ εἰς 1.570.000 δολλ. ὅσον κατῆλθε μετὰ τὴν διαιτησίαν. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου. Θέλω ὅμως νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν παραδέχεται κανεὶς τὰς ἐμμαρτύρους ἀποδείξεις καὶ ὅταν μάλιστα μαρτυρικὴν κατάθεσιν τὴν θεωρῇ ὅπως ἐγράφη εἰς τὸ πόρισμα καὶ ὅπως εἶπεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας σήμερον ὡς κατάθεσιν δυναμένην νὰ προκαλέσῃ καὶ δίωξιν διὰ ψευδορκίαν, ἀπορῶ πῶς μετὰ 5 λεπτά, ἢ μετὰ 10 σελίδας ἐν τῷ πορίσματι, ἔρχεται καὶ τὴν κατάθεσιν τοῦ ἰδίου μάρτυρος τὴν προβάλλει διὰ νὰ στηρίξῃ τὰ ἐπιχειρήματά του. Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τοιοῦτον γενικὸν τρόπον νὰ ἐπιτιθέμεθα ἐναντίον μαρτύρων. Ὑπάρχουν μάρτυρες, οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν εἰς βάρος τῶν ἐγκαλουμένων. Προσεπαθήσαμεν εἰς τοὺς μάρτυρας αὐτοὺς νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγουν δὲν εἶναι ἀληθῆ. Σημειῶ τὰ ἑξῆς δύο χαρακτηριστικὰ σημεῖα. Ἕνας μάρτυς ἐπὶ τοῦ ὁποίου μάλιστα ἐστηρίχθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ δίμηνον, κατέθεσε μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι ἡ ΔΕΗ ἐζημιώθη ἀπὸ τὸ ἔργον τοῦ Μέγδοβα 1 δισεκ. Τὸ ἔργον τοῦ Μέγδοβα ἐστοίχισε 26 ἑκατ. δολλάρια, δηλαδὴ 780 ἑκατομ. δραχ. Δηλαδὴ κατὰ τὸν μάρτυρα αὐτόν, εἰς τὸν ὁποῖον τόσην ἐμπιστοσύνην ἀποδίδει ὁ κ. Πρόεδρος ἔπρεπε νὰ κατασκευασθῇ ὁ Μέγδοβας δωρεὰν ἀπὸ τοὺς Γάλλους καὶ νὰ μᾶς δώσουν 200 χιλ. δολλάρια ἀπὸ πάνω. Μήπως δὲν εἶναι ἔτσι, κ. Πρόεδρε τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι σᾶς βλέπω δυσανασχετοῦντα...

§40Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ποῦ εἴδατε, ὅτι ἀπέδωσα σημασίαν εἰς τὴν κατάθεσίν του;

§41Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν τὸ εἶδον, τὸ ᾐσθάνθην καὶ τὸ ἤκουσα.

§42Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἄλλο τὶ ᾐσθάνθητε καὶ ἄλλο τὶ συνέβη...

§43Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἕτερος μάρτυς, ἐρωτώμενος περὶ τῶν κρεντὶ–βάλ, ὡμίλησε περὶ αὐτῶν ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς ὅρου οἰκονομικοτεχνικοῦ εἰς συνήθη χρῆσιν ἐν Γαλλίᾳ καὶ Ἡνωμέναις Πολιτείαις, ἀναλόγου μὲ τὸν χρυσὸν κανόνα. Καὶ ἀφοῦ ἐπὶ μακρὸν καταθέτει περὶ αὐτῶν τῶν κρεντὶ –βάλ, ὁμιλεῖ σὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς οἰκονομικῆς θεωρίας τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἀνακαλύπτεται ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅτι τὰ κρεντὶ–βὰλ εἶναι κρεντὶ–πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον τὸ ὄνομά των ἀπὸ ἕνα ἄνθρωπον τὸν Βάλ, ἄνθρωπον μὲ σάρκα καὶ ὀστᾶ. Καὶ εἰς αὐτὸν τὸν κ. μάρτυρα, ὁ ὁποῖος, τοιαῦτα γνωρίζει περὶ τῶν κρεντὶ–βὰλ ἐνόμισεν ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσῃ μεγαλυτέραν βαρύτητα ὡς πρὸς τὴν κατάθεσίν του. Τοὐναντίον εἰς τὸν κ. Παπαλεονάρδον, ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἡρωϊκῶς εἰργάσθη ἐπὶ 3 ἔτη διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἔλεγχον τοῦ Μέγδοβα καὶ μείωσιν τῆς τιμῆς του κατὰ τὸ δυνατόν, ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς διάστασιν μὲ ὅλα τὰ στελέχη τῆς ΔΕΗ, προτιθέμενος νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἀπόψεις του. Καὶ τὸν μάρτυρα αὐτὸν —διότι εἶπε κάτι τὸ ὁποῖον δὲν ἤρεσεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν— τὸν θεωρεῖ ὡς μάρτυρα εἰς τὸν ὁποῖον δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ἐμπιστοσύνην. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὰ περιστατικά, ὡς τὰ ἀνέλυσε ὁ κ. Τσιριμῶκος. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα Πεζοπούλου, διότι δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Κρίνεται ἀπὸ τὴν Τακτικὴν Ἀνάκρισιν καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἐγὼ νὰ ἐκφέρω κρίσιν. Εἶπεν ὁ κ. Εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1957 καταγγελίαι σοβαραὶ ὑπάρχουν δι’ ἀνωμαλίας εἰς τὴν ΔΕΗ, διαπραττόμεναι ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ Πεζοπούλου καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκώφευσε καὶ εἰς οὐδένα ἔλεγχον προέβη. Τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἀκριβῶς ἔτσι. Ἡ πρώτη καταγγελία ἐναντίον τοῦ Πεζοπούλου ἐγένετο προφορικῶς τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1959 ἀπὸ τὸν κ. Στυλιωτόπουλον ἐνώπιον τοῦ τότε καὶ σήμερον βουλευτοῦ κ. Μιχαηλίδη εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν Βιομηχανίας κ. Μάρτην. Ὁ κ. Μάρτης ἀπήντησεν εἰς τὸν κ. Στυλιωτόπουλον, σᾶς παρακαλῶ αὐτὰ νὰ μοῦ τὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως, διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ κινηθῶ. Καὶ εἶχεν ἀπολύτως δίκαιον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβαίνῃ κανεὶς εἰς πράξεις ἐναντίον Ὀργανισμῶν καὶ μάλιστα Ὀργανισμῶν ὡς ἡ ΔΕΗ, μὲ προφορικὰς καταγγελίας. Μετὰ 2 μῆνας ὁ κ. Στυλιωτόπουλος ὑποβάλλει μίαν ἔγγραφον πλέον καταγγελίαν καὶ ὁμιλεῖ περὶ δωροδοκίας ὑπαλλήλων τῆς ΔΕΗ, δωροδοκίας τῆς ἐκτάσεως τῶν 750.000 δραχμῶν. Ὑποβάλλεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὰς 5 Δεκεμβρίου 1959 καὶ ἀποστέλλεται ἀπὸ τὸν κ. Μάρτην εἰς τὴν ΔΕΗ, μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ δώσῃ ἡ ΔΕΗ ἐξηγήσεις. Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὁ κ. Στυλιωτόπουλος εἰς αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν ζητεῖ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν νὰ γίνῃ ἔλεγχος ἀπὸ ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἀπεστάλη, λοιπόν, ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν ΔΕΗ διὰ νὰ ἀπαντήσῃ καὶ εἰς τὰς 10 ἢ 12 Ἰανουαρίου ὁ Πεζόπουλος τὴν ἀναφορὰν τοῦ Στυλιωτοπούλου, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει τὸν Ἰούνιον καὶ ἡ ὁποία ἦτο πληρεστέρα ἀπὸ τὴν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὸν κ. Μάρτην —καὶ τοῦτο, διότι εἰς τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. Μάρτην, δὲν ἐστρέφετο καὶ κατὰ τοῦ ἰδίου τοῦ Πεζοπούλου, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἰουνίου ἐστρέφετο καὶ κατὰ τοῦ Πεζοπούλου— τὴν ὑποβάλλει εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ὁλόκληρον καὶ προσέτι τὴν παράγραφον, ὅπου ρητῶς κατονομάζονται ὡς δωροδοκηθέντες ὑπάλληλοι μὲ 750.000 δραχμάς, τὴν ἀντιγράφει καὶ εἰς τὴν ἀναφοράν του. Παραλλήλως εἰδοποιεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ὅτι εἰς ἀπάντησιν τοῦ τάδε ἐγγράφου σας, διεβιβάσαμεν τὸν ὅλον φάκελλον εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Βλέπετε, λοιπὸν κύριοι, ὅτι ἤδη ἀπὸ τῆς πρώτης καταγγελίας ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐκινήθη. Ἡ διαδικασία αὐτὴ ἔφθασε εἰς τὸν ἁρμόδιον ἀνακριτὴν καὶ μετὰ μακρὸν χρόνον ἐξεδόθη βούλευμα, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ σᾶς ὁμιλήσω παρακατιών. Τὸ 1960, τὸν Μάρτιον, δημοσιεύονται εἰς τὸν «Νεολόγον» 15 ἢ 20 ἄρθρα βάλλοντα εὐθέως κατὰ τοῦ Πεζοπούλου καὶ σχέσιν ἔχοντα μὲ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ διαζύγιόν του. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, κ. Μάρτης, ὄχι μόνον δὲν ἠδιαφόρησε, ἀλλὰ προέβη εἰς δύο πράξεις. Ἐκάλεσε τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνέθεσε νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Καὶ ἦλθε τὸ θέμα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον μὲ ἐρώτημα τοῦ Προέδρου, ἐὰν πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ἢ ὄχι μήνυσις κατὰ τοῦ «Νεολόγου», ἀπεφάνθη δὲ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, τὴν 1ην Ἀπριλίου 1960, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ μήνυσις. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι εἰς τὴν ΔΕΗ δὲν εἶχον τοποθετηθῆ ὡς Σύμβουλοι ὑπάλληλοι γραφεῖς αʹ ἢ κλητῆρες ἢ καθαρίστριαι. Τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ ἦσαν ὁ κ. Γαλάνης, δὲν ξέρω ἂν ἦσαν χρονικῶς μαζὶ ἢ χωριστά, ὁ κύριος Πεσμαζόγλου, ὁ πρώην Ἀρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ καὶ μετέπειτα ὑποψήφιος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Σειραδάκης, ὁ ἀποθανὼν ἐν τῷ μεταξὺ στρατηγὸς ἐ.ἀ. Πουλόπουλος, ὁ κ. Λεβῆς, Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τῶν καλυτέρων οἰκονομολόγων τῆς χώρας, ὁ κ. Δημητρακόπουλος, περὶ τοῦ ὁποίου τόσα κολακευτικὰ ἀναφέρει τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου, ὁ κ. Πανᾶς, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰδικὸς διὰ τὰ ἠλεκτρομηχανικά. Πρόκειται συνεπῶς περὶ κυρίων, οἱ ὁποῖοι οὔτε ὑποκύπτουν εἰς πιέσεις, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ σύρωνται ἀπὸ τὴν μύτην. Παραλλήλως πρὸς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τοῦ Ἀπριλίου, ὁ κ. Μάρτης μεταβαίνει ἢ ἐκινοινωνεῖ τηλεφωνικῶς μὲ τὸν Εἰσαγγελέα τρεῖς φορὰς καὶ τὸν ἐρωτᾶ τὶ συμβαίνει μὲ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, μὲ τὴν ἀρθρογραφίαν τοῦ «Νεολόγου». Εἶναι τίποτε; Ὁ Εἰσαγγελεὺς τὸν καθησυχάζει καὶ τὸν καθησυχάζει καλῶς. Διατί; Διότι εἶχε ζητηθῆ, κατόπιν αἰτήσεως Πεζοπούλου, νὰ προσκομίσῃ ἡ σύζυγός του τὰς περιφήμους ἐπιστολάς, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμε λόγον εἰς τὴν δίκην καὶ ὀχυρωθεῖσα ὄπισθεν τοῦ ἄρθρου 222 τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Δικονομίας δὲν ἠθέλησε νὰ προσκομίσῃ τὰς ἐπιστολάς. Καὶ παραλλήλως ὁ συνήγορός της κ. Βασιλᾶτος, ἐρωτηθείς, ἀπήντησεν, ὅτι δὲν γνωρίζει τι ἐπὶ τῶν ἐπιστολῶν. Παρῆλθε τὸ 1960 μὲ αὐτὴν τὴν καθησυχαστικὴν διαβεβαίωσιν τοῦ Προϊσταμένου τῆς Εἰσαγγελίας καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ. Καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὸ 1961. Τὸν Μάρτην τοῦ 1961, ἐπὶ τῆς καταγγελίας Πεζοπούλου, ἡ ὁποία εἶχε διαβιβασθῆ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ κ. Μάρτη, ἐκδίδεται πρότασις τοῦ Εἰσαγγελέως Πλημμελειοδικῶν, τὸν Ἰούνιον, πρότασις ἀπαλλακτική. Ὁ Σπηλιωτόπουλος, μένεα πνέων, διὰ τὴν ἀπαλλακτικὴν αὐτὴν πρότασιν, ἀναφέρεται εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου, εἰς τὴν ὁποίαν, δι’ αἰτήσεώς του, καταθέτει ὅλα τὰ φύλλα τοῦ «Νεολόγου», τὰ σχέσιν ἔχοντα μὲ Πεζόπουλον καὶ τὸ διαζύγιόν του καὶ ζητεῖ τὴν διεύρυνσιν τῆς ἀνακρίσεως. Ἡ αἴτησις αὐτὴ περιέρχεται εἰς τὸν Ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Τούσην. Ἐπαναλαμβάνω, ὄχι εἰς τὸν κ. Κόλλιαν, ἀλλὰ εἰς τὸν κ. Τούσην. Καὶ ὁ κ. Τούσης διατάσσει νὰ μὴ γίνῃ καμμία ἐνέργεια ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς καὶ νὰ ἀποδοθοῦν τὰ συνημμένα εἰς τὸν αἰτοῦντα. Αὐτὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1961, ὅταν ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς διατείνωνται, ὅτι ἤδη ἀπὸ τοῦ 1960, βάσει τῆς ἀρθρογραφίας τοῦ «Νεολόγου», οἱ Ὑπουργοὶ ἔπρεπε νὰ καταθέσουν νόμον δι’ οὗ νὰ κηρύσσεται περαιωμένη ἡ θητεία τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ. Ὁ Ἀντεισαγγελεὺς διατάσσει νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία ἐνέργεια καὶ ἀποδοθοῦν τὰ συνημμένα εἰς τὸν αἰτοῦντα.

§44Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Μὲ ποίαν αἰτιολογίαν;

§45Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅλα αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ εἰς τὸν φάκελλον τοῦ κυρίου Σπηλιωτοπούλου ὁ ὁποῖος περιῆλθεν ἡμῖν, ἐπιμελῶς ὅμως ἀπεκρύβησαν καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιον καταθέτοντα καὶ οὐδὲν μέλος τῆς πλειοψηφίας ἔκαμε χρῆσιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Ἐνῷ, ἐὰν εἶχον δικαστικὴν συνείδησιν, ὅπως λέγουν, ἀσφαλῶς τὸ γεγονὸς τοῦτο θὰ τὸ ἀνέφερον. Τὴν 17 Ἰουλίου 1961 ὁ «Νεολόγος Πατρῶν» δημοσιεύει ἄρθρον ὑπὸ πηχυαίους τίτλους, νὰ φύγῃ ὁ Πεζόπουλος καὶ ἀπὸ τὴν ΔΕΗ καὶ ἀπὸ τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ δημοσιεύει φωτοτυπίας δύο ἐπιστολῶν Φιλαρέτου. Διατείνεται τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι μόνον ἐπὶ τῇ θέᾳ τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας μὴ ὢν τότε Ὑπουργός, ἔπρεπε νὰ κινηθοῦν δικαστικῶς κατὰ τοῦ κ. Πεζοπούλου. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἐγὼ τότε ἐδιάβασα τὰς ἐπιστολὰς αὐτάς, ἀλλὰ καὶ πλῆθος μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς μας εἴτε καὶ ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐπιστολῶν ἢ ὅσοι ἔλαβον γνῶσιν δὲν τοὺς ἔκαμε καμμίαν ἐντύπωσιν διότι εἰς τὰς ἐπιστολὰς ἀναφέρονται τρεῖς φράσεις ὡς ἐπιλήψιμοι. Ἡ πρώτη εἶναι, ὁ Ἀχελῶος θὰ εἶναι πακτωλός. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὁ Φιλάρετος γράφων αὐτὰ τὰ πράγματα ἐν σχέσει μὲ τὴν ΔΕΗ ἐννοοῦσε δηλαδή, ὅτι τὸ ἔργον τοῦ Ἀχελώου θὰ εἶναι πακτωλὸς διὰ τὴν ΔΕΗ, ὅπως καὶ πράγματι θὰ ἦτο ἐὰν κατεσκευάζετο. Δεύτερον, ὁ Γιῶργος νὰ λάβῃ ὅσα δικαιοῦται. Τὸ Γιῶργος νὰ λάβῃ, ὅταν μάλιστα ἡ ἐπιστολὴ ἀπεστάλη πρὸς τὸν Πεζόπουλον, ἀσφαλῶς τότε δὲν ἐνεθύμιζε Γεώργιον Πεζόπουλον, ἐνεθύμιζε τρίτον τινὰ Γιῶργον καὶ δεδομένου, ὅτι ὁ Φιλάρετος ἦτο ἐν στενῇ συνεργασίᾳ μὲ τὸν Γεώργιον Παππᾶ, θὰ ἐθεώρει τὸν Γεώργιον Παππᾶ καὶ δὲν θὰ ἦτο ἐπιλήψιμον οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Γάλλων νὰ πάρουν τὰ ποσοστὰ καὶ νὰ ἐνδιαφέροντο νὰ τελειώσῃ ἡ ἐργασία τὸ ταχύτερον διὰ νὰ εἰσπράξουν. Τρίτον, Παπαληγούρας καὶ Κρεντὶ–Βάλ. Ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅπως κατέθεσε καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τὰ Κρεντὶ–Βὰλ τὰ εἶχε ἀπορρίψει καὶ μάλιστα τὰ εἶχεν ἀπορρίψει δύο φοράς. Καὶ τὴν δευτέραν φορὰν τὰ εἶχεν ἀπορρίψει ἀφοῦ εἶχε δώσει ἔγγραφον σημείωμα εἰς τὸν κ. Γουναράκην μεταβαίνοντα εἰς Παρισίους, μὴ τυχὸν ὑποκύψῃ, διότι ἀσφαλῶς θὰ ἤνοιγεν ἡ ὄρεξις τῶν Γάλλων διὰ νέας πιστώσεις. Εἶχεν εἴπει, δέχομαι τὰ Κρεντὶ–Βὰλ μόνον ὑπὸ ἕνα ὅρον, ὁ ὅρος εἶναι νὰ γίνῃ διεθνὴς διαγωνισμός. Καὶ ἂν οἱ Γάλλοι θέλουν νὰ ἔλθουν καὶ νὰ μᾶς παραδώσουν τὰ ἀντικείμενα περὶ οὗ ὁ διαγωνισμὸς εἰς τὴν τιμὴν τοῦ τελευταίου μειοδότου μὲ πίστωσιν, εὐχαρίστως θὰ τὰ πάρουν. Ὅταν λοιπὸν ὁ Φιλάρετος μετέβη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐπιμένων διὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν Κρεντὶ– Βὰλ ὁ κ. Παπαληγούρας τοῦ εἶπεν, ὅτι ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν καθ’ ὃν τρόπον προτείνετε. Ἄν εὕρετε ἄλλην λύσιν συνεννοηθῆτε μὲ τὸν Πεζόπουλον καὶ ἂν καταλήξετε εἰς καμμίαν λύσιν ἐλᾶτε νὰ μοῦ εἴπετε ποῦ καταλήξατε. Δὲν κατέληξαν εἰς καμμίαν λύσιν καὶ συνεπῶς δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ ἀνησυχήσῃ. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι τὰ Κρεντὶ–Βὰλ ἦσαν δύο τὸ μὲν ἕνα 2 ἑκατομμυρίων, τὸ δὲ δεύτερον μέχρι τεσσάρων.

§46Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἠδύνατο νὰ φθάσουν μέχρις 20 ἑκατομμυρίων δολλαρίων.

§47Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Παπαληγούρας ἐθεώρει τὰ Κρεντὶ –Βὰλ ποὺ προσεφέροντο εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι δὲν ἦσαν συμφέροντα καὶ ἀπεποιήθη τὴν προσφορὰν τῶν 20 ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι εὔκολα κανένας Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος μάλιστα θέλει ὅπως λέγει τὸ πόρισμα νὰ ὠφελήσῃ τὸν κ. Πεζόπουλον διὰ μιᾶς ἁπλῆς ἀρνήσεως δὲν ἀποδέχεται 20 ἑκατομ. δολλάρια. Τὸ πράττει ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι πεπεισμένος, ὅτι αἱ πιστώσεις αὐταὶ δὲν εἶναι συμφέρουσαι καὶ ὄχι ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὠφελήσῃ, ὅπως λέγει τὸ πόρισμα ἔστω καὶ ἀρνητικῶς τὸν κ. Πεζόπουλον ποὺ θὰ διεχειρίζετο αὐτὰ τὰ 20 ἑκατ. δολλάρια. Μόλις δημοσιεύονται αἱ ἐπιστολαὶ λαμβάνει γνῶσιν καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν δημοσίευσιν εἰς τὸν «Νεολόγον». Θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ἐὰν πράγματι ἡ δημοσίευσις ἦτο τόσον ἐπιλήψιμος ἀφοῦ δὲν ἐκινήθη ἡ Κυβέρνησις διατὶ δὲν ἐκινήθη ὁ ἁρμόδιος Εἰσαγγελεὺς Πατρῶν, ὁ ὁποῖος πάντως διαβάζει «Νεολόγον»; Θὰ ἔλαβε γνῶσιν αὐτῶν τῶν ἐπιστολῶν διὰ συγκεκριμένης καταγγελίας ἡ δικαιοσύνη. Τὴν 2 Αὐγούστου 1961, 15 ἡμέρας μετὰ τὸ δημοσίευμα ὑποβάλλεται αἴτησις εἰς τὸν Ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου τοῦ κ. Στυλιανοπούλου καὶ εἰς τὴν αἴτησιν ἐπισυνάπτονται καὶ τὰ φύλλα τοῦ «Νεολόγου», εἰς τὰ ὁποῖα περιέχονται αἱ φωτοτυπίαι τῶν ἐπιστολῶν. Ἡ αἴτησις περιέχεται εἰς τὸν κ. Καλλιμανόπουλον καὶ ὁ κ. Καλλιμανόπουλος τὴν διαβιβάζει διὰ «τὰ καθ’ ἡμᾶς». Ἐὰν ἀπέδιδεν εἰς αὐτὰς τεραστίαν σημασίαν, ὅπως ἀποδίδει ἡ πλειοψηφία δὲν θὰ ἔκαμε διαβιβαστικὸν διὰ «τὰ καθ’ ἡμᾶς», θὰ ἔλεγε κ. Εἰσαγγελεῦ δεδομένου, ὅτι ἐν τῇ αἰτήσει καταγγέλονται πράγματα λίαν σοβαρὰ καὶ δυνάμενα νὰ ἔχουν μεγίστην ἐπιρροὴν εἰς τὴν ζωὴν τῆς ΔΕΗ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον ἀνακριτὴν καὶ ἐποπτεύσῃ ὁ ἁρμόδιος Εἰσαγγελεὺς τῶν σχετικῶν ἀνακρίσεων. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι Ἀντεισαγγελεῖς τοῦ Ἀρείου Πάγου, οἱ λαβόντες γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως ἦσαν ὁ κ. Τούσης καὶ ὁ κ. Καλλιμανόπουλος. Ἀλλὰ αὐτοὶ ἐνῷ μόνον τὰ ὑπέγραψαν τὰ διαβιβάζουν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Πλημμελιοδικῶν εἰς τὸν Ἀνακριτὴν τὸν διεξάγοντα τὴν ἀνάκρισιν συνεπείᾳ τῆς ἐνεργείας Μάρτη διὰ νὰ συσχετισθῇ ἡ ὑπόθεσις. Ἐξετάζεται καὶ ὁ Φιλάρετος τὸν Ἰανουάριον τοῦ 62 καὶ ἐκδίδεται τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 62 βούλευμα ἀπαλλακτικόν. Ἄν καὶ ὁ ἀνακριτὴς εἶχεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ἀρθρογραφίαν τοῦ «Νεολόγου» καὶ τὰς ἐπιστολὰς Φιλαρέτου, θὰ μᾶς εἴπῃ κανείς, δὲν εἶχε παραγγελίαν διὰ νὰ κάμῃ ἐξέτασιν διὰ ἄλλον θέμα. Ἐὰν ἐνόμιζεν, ὅτι ὑπάρχει ἀδίκημα καὶ δὴ τόσον σοβαρόν, εἶχεν ὑποχρέωσιν, ἐὰν δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπεκταθῇ νὰ τὰ στείλῃ εἰς τὸν προϊστάμενόν του καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ: Κύριε Εἰσαγγελεῦ διαπιστώνω καὶ ἑτέρας παραβάσεις καὶ παρακαλῶ ὅπως κρίνετε, ἐὰν πρέπει νὰ ἀπαγγελθῇ κατηγορία. Δὲν ἔκαμε τίποτε. Τὰ συσχετίζει μὲ τὴν ἀνάκρισιν τοῦ κ. Μάρτη καὶ ἐκδίδεται τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1962 ἀπαλλακτικὸν βούλευμα, τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἀναφέρει περὶ τῶν ἐπιστολῶν Φιλαρέτου. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ 1962. Τὴν 26ην Ἀπριλίου 1962 δημοσιεύεται τὸ ἀπαλλακτικὸν βούλευμα περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ὡμίλησα προηγουμένως καὶ τὸ ὁποῖον ὅμως ἂν καὶ ἀπαλλακτικὸν περιέχει αἰχμὰς κατὰ Πεζοπούλου. Περιέρχεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μετὰ 10 ἡμέρας. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας τὸ ἀποστέλλει εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας τὸ παραδίδει εἰς τὸν Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ Ὑπουργείου διὰ νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ τοῦ εἰσηγηθῇ τὶ μέλλει γενέσθαι. Τὴν 11ην Μαΐου 1962, ἤτοι 3 ἢ 4 ἡμέρας μετὰ ἀπὸ τὴν παράδοσιν τοῦ βουλεύματος εἰς τὸν Νομικὸν Σύμβουλον, ἀρχίζει ἡ ἀρθρογραφία τῆς «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ», ἡ ὁποία ἀρθρογραφία βάλλει εὐθέως κατὰ Πεζοπούλου καὶ ἡ ἐφημερὶς διατείνεται, ὅτι ἔχει καὶ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ δημοσιεύσῃ μετ’ ὀλίγον. Μόλις λαμβάνει γνῶσιν τοῦ βουλεύματος ὁ Πεζόπουλος καὶ πιθανὸν καὶ τῆς ἀρθρογραφίας, διότι ἡ αἴτησίς του εἶναι ἀπὸ 15 Μαΐου ἐνῷ τὸ πρῶτον ἄρθρον τῆς «ΕΛΕΥΘΕ-ΡΙΑΣ» ἀπὸ 11 Μαΐου, ὑποβάλλει μίαν αἴτησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας διαβιβαζομένην πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ καὶ ζητεῖ νὰ διαταχθῇ ὁ ἔκτακτος ἔλεγχος ὁ προβλεπόμενος διὰ τὴν Δ.Ε.Η. ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ της. Παραλλήλως τὴν αἴτησιν αὐτὴν τοῦ κ. Πεζοπούλου ὑποστηρίζει διὰ προσωπικῆς μεταβάσεώς του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου κ. Γουναράκης. Ὁ κ. Παπαληγούρας δὲν δέχεται νὰ διατάξῃ αὐτὸν τὸν ἔλεγχον καὶ λέγει: Ἀφῆστε με, θὰ σκεφθῶ, ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι βγαίνει τίποτε. Διατί; Διότι ἂν διέτασσε τὸν ἔλεγχον τὸν ὁποῖον ἐζήτει ὁ Πεζόπουλος καὶ δὲν κατέθετε τὸ Ν.Δ. 4320, τότε ἴσως θὰ εἴχατε δικαίωμα νὰ τοῦ λέγετε, ὅτι ἤθελε νὰ καλύψῃ τὸν Πεζόπουλον. Ὅταν ὅμως δὲν στέργῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῆς αἰτήσεως Πεζοπούλου τὴν 15ην Μαΐου καὶ μετὰ 30 ἡμέρας καταθέτει νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἀπολύεται τῆς θέσεώς του ὁ Πεζόπουλος καὶ θεσπίζεται ὁ ἔκτακτος ἔλεγχος, δὲν ἔχετε οὐδένα δικαίωμα νὰ λέγετε, ὅτι ἠθέλησε νὰ καλύψῃ οἱονδήποτε. Ἐλέχθη, ὅτι πρὶν ἢ καταθέσῃ τὸν νόμον ἐζήτησε τὰς παραιτήσεις τοῦ Δ.Σ. Καὶ αὐτὸ ἐθεωρήθη ὡς μέγα σκάνδαλον. Ἐάν, κύριοι, ἐφθάνομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἄνευ τοῦ νόμου, δὲν θὰ ἦτο τὸ ἴδιον; Ἐὰν δηλαδὴ ἀντὶ νὰ ἀναμείνωμεν τὴν 27ην Ἰουνίου διὰ νὰ δημοσιευθῇ τὸ Ν.Δ. καὶ νὰ κηρυχθῇ λήξασα ἡ θητεία τοῦ Πεζοπούλου, ἐγένετο αὕτη τὴν 12ην Ἰουνίου διὰ τῆς ὑποχρεωτικῆς παραιτήσεώς του, αὐτὸ ἦτο ἐπιλήψιμον καὶ αὐτὸ ἐσήμαινε κάλυψιν; Καὶ δὲν θὰ ἐσήμαινε κάλυψιν, ἐὰν δὲν ἠξίωνε τὴν παραίτησιν καὶ τὸν ἔστελνεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ καταστατικὸν τῆς ΔΕΗ, ὅπως ἐζήτουν τότε οἱ κ.κ. Πεζόπουλος καὶ Γουναράκης καὶ ὅπως φαίνεται νὰ ζητῇ σήμερον ἡ πλειοψηφία τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς; Κατατίθεται λοιπὸν ὁ νόμος μετὰ τὴν ἄρνησιν ὑποβολῆς παραιτήσεως καὶ κηρύσσεται λήξασα ἡ θητεία καὶ δέχεται ὁ τότε Ὑπουργὸς πρότασιν διατυπωθεῖσαν ἀπὸ τὸν κ. Ζίγδην νὰ συσταθῇ μίαν ἔκτακτος Ἐπιτροπὴ ἐλέγχου τριῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν διὰ νὰ ἐρευνηθῇ τὸ ὅλον θέμα τῆς ΔΕΗ. Τὶ τοῦ ἐζήτουν τότε εἰς τὴν Βουλήν; Τοῦ ἐζήτουν ἄλλοι μὲν τὴν σύστασιν αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν καὶ συνέστησε μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς κ. Βασιλᾶτος, ἄλλοι δὲ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς ἐπὶ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἀπὸ βουλευτάς. Καὶ ἐρωτῶ, ποῖον ἦτο τὸ ἠπιώτερον; Πιστεύω ἀκραδάντως, ἡ σύστασις τῆς ἐξεταστικῆς ἐπὶ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἀπὸ βουλευτάς. Διότι αὕτη πρῶτον θὰ ἀπῄτει χρόνον μακρότατον, δεδομένου, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίαζε κἄν, δεύτερον, ἀπεδείκνυε μεγαλυτέραν εὐθιξίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα ἡ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εἶχε αὐτὴν τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν. Καὶ ἔστειλε τὸ θέμα πρὸς ἐξέτασιν εἰς τρεῖς ἀνωτάτους δικαστικούς. Λέγουν: Μὰ αὐτὸ τὸ ἐκάματε, διότι σᾶς ὑπεχρεώσαμεν. Ποῖοι οἱ 130 στοὺς 170; Ἐὰν ἤθελεν, ἡ τότε πλειοψηφία, αὐτὴν τὴν μέθοδον, δὲν τὴν ἐδέχετο, καὶ ἐτελείωνε τὸ θέμα. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν δυνατότητα αὐτὴν τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν, νὰ τὴν συστήσῃ καὶ ἄνευ λόγου. Ἀλλὰ διὰ νὰ δείξῃ πόσον ἐπιθυμεῖ νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ὅλον θέμα τῆς ΔΕΗ ἐδέχθη τὴν πρότασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐδέχθη νὰ τεθῇ ἡ διάταξις καὶ ἔρχονται σήμερον καὶ λέγουν, ὅτι τοὺς ἐκαλύψατε. Διατὶ τοὺς ἐκαλύψατε; Διατὶ δὲν τὰ ἐστείλατε εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ προσθέτει ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ἐκάματε τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκτάκτου ἐλέγχου διὰ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ κάμῃ ἔλεγχον ὁ Εἰσαγγελεύς; Ἀκούσατε κ.κ. βουλευταί. Δὲν εἶναι δυνατὸν τοιαῦτα θέματα νὰ ἀντιμετωπίζωνται μὲ τόσην ἐλαφρότητα. Ἡ δικαιοσύνη εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ὅλο τὸ θέμα ἀπὸ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ. Διατί; Δι’ ἔλλειψιν ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ. Ἡ μόνη περίπτωσις διὰ τὴν συλλογὴν ἀποδεικτικοῦ ὑλικοῦ ἦτο ἡ σύστασις τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεστήθη ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν. Ἐὰν δὲ αὐτὸ ἠμπόδιζε τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ ἐπέμβῃ, τόσον τὸ καλύτερον. Διότι ἐὰν εἶχεν ἐπέμβει μὲ τὸ ἐλλιπὲς ἀποδεικτικὸν ὑλικόν, θὰ ἐξεδίδετο πιθανὸν ἀπόφασις ἀνάλογος πρὸς ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐξεδόθη ἀπὸ Τριμελὲς Ἐφετεῖον τὸν Μάϊον τοῦ 1963 ἐναντίον Πεζοπούλου καὶ Μακρῆ, ἀπόφασις ἀπαλλακτική. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄλλο γεγονός, ὅτι μετὰ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1962 καὶ μέχρις Ἰουνίου τοῦ 1963, ὅτε παρῃτήθη ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις, δὲν ἠσκήθη ποινικὴ δίωξις κατὰ Πεζοπούλου. Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι τὰ γνωστὰ ἦσαν ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ὄχι μόνον ἦσαν ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Βασιλᾶτος εἶχε δηλώσει τότε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὰς ἐπιστολὰς τὰς εἶχε παραδώσει εἰς τὸν ἀνακριτήν. Συνεπῶς δὲν ὑπῆρχε θέμα ἀνακοινώσεως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα οἱουδήποτε ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον ἐγνώριζεν ὁ Ὑπουργός, διότι δὲν τὸ ἐγνώριζε μόνον ὁ Ὑπουργός. Ὅσα ἐγνώριζεν ὁ Ὑπουργός, τὰ ἐγνώριζεν ὅλον τὸ πανελλήνιον καὶ αὐτὸς ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς καὶ αὐτοὶ οἱ ἀνακριτικοὶ ὑπάλληλοι. Συνεπῶς, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀνεκοίνωσε συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 37 τὰ ὅσα ἐγνώριζεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς παρέβη τὸν νόμον, παραβὰς τὸ ἄρθρον 31 τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 40 τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας, ἔχετε ὑποχρέωσιν καὶ ὡς ἰδιῶται λαβόντες γνῶσιν ἀδικήματος νὰ τὸ ἀναφέρετε εἰς τὴν ἁρμοδίαν Εἰσαγγελικὴν ἀρχήν. Δὲν τὰ ἀνεφέρατε. Διατί; Διότι ἐπιστεύατε καὶ εἴχατε δίκαιον καὶ τὴν ἀνάλογον πεποίθησιν εἶχεν ὁ Ὑπουργός, ὅτι πρὶν τὸ θέμα φθάσῃ εἰς τὰ κοινὰ ποινικὰ δικαστήρια ἔπρεπε νὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς ἐκτάκτου ἐλέγχου. Αὐτὴν δὲ τὴν πεποίθησιν δὲν τὴν εἶχε μόνον ἡ τότε Κυβέρνησις, ὁ τότε Ὑπουργός, ἀλλὰ καὶ σεῖς ὅσοι συμμετείχατε εἰς ἐκείνην τὴν Βουλήν, τὴν εἶχε καὶ ὁ κ. Στυλιωτόπουλος.

§48Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπεται μίαν διακοπήν;

§49Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁρίστε.

§50Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἐγὼ εἶπον τὰ ἑξῆς: «Θὰ ἤθελα, κ. Ὑπουργέ, νὰ φέρω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζετε, ἐπειδὴ ἔστειλα τὰς περιφήμους ἐπιστολὰς εἰς τὸν ἀνακριτήν, ὅτι ὁ κ. ἀνακριτὴς ἔλαβεν ἐντολὴν νὰ ἀσκήσῃ δίωξιν διὰ παράβασιν καθήκοντος, δὲν ἔχει ἐντολὴν νὰ ἐρευνήσῃ, ἐὰν ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν οἰκονομικαὶ ἀτασθαλίαι. Καὶ εἶναι νομολογημένον καὶ ἔχομεν καὶ τὸ βούλευμα, ὅτι ὅταν οἱαδήποτε δικαστικὴ ἀρχὴ ἢ ἄλλη ἀρχὴ διαβιβάζῃ ἔγγραφα νὰ συσχετισθοῦν, ὁ ἀνακριτὴς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ προχωρήσῃ εἰς ποινικὴν ἀνάκρισιν μὲ τὸ βούλευμα, τὸ ὁποῖον θὰ τὸ καταθέσωμεν». Συνεπῶς, ἐγὼ τότε ὑπέδειξα, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἐντολὴ εἰς τὴν καταδιωκτικὴν ἀρχήν, εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ ἀσκήσῃ ποινικὴν δίωξιν διὰ οἰκονομικὰς ἀτασθαλίας καὶ δὲν εἰσηκούσθην. Αὐτὰ λέγουν τὰ πρακτικά.

§51Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Βασιλᾶτος ἐνθυμεῖται ὅσα ἐπιθυμεῖ καὶ λησμονεῖ ὅσα τοῦ εἶναι δυσάρεστα. Διότι ὄχι εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ὄχι εἰς ἄλλην σελίδα, ἀλλὰ εἰς μίαν μόνον φράσιν πάρα κάτω λέγει: «Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ ὁρίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν προκαταβολικῶς ὑπὸ τὴν Προεδρίαν ἑνὸς Ἀρεοπαγίτου μὲ δύο ἐπιθεωρητὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀσκήσουν προκαταρκτικὸν οἰκονομικὸν ἔλεγχον. Καὶ διὰ τοῦ σημείου τούτου θὰ ἠδύνασθο, νομίζω, νὰ θέσετε εἰς ἀργίαν ὁλόκληρον τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἐλέγχου». Λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις υἱοθετεῖ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βασιλάτου εἰς τὸν κύβον. Δὲν θέτει εἰς διαθεσιμότητα τὸ διοικητικὸν συμβούλιον, ἀλλὰ καταθέτει νόμον διὰ τοῦ ὁποίου θεωρεῖται λήξασα ἡ θητεία καὶ ἀνανεώνει τῶν συμβούλων ἐκείνων τὴν θητείαν εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τοῦ κ. Δημητρακοπούλου. Δεύτερον, δὲν κάμνει ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην καὶ δύο οἰκονομικοὺς ἐπιθεωρητὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ κάμνει μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τρεῖς δικαστικούς, ἕνα Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας, ἕνα Ἀρεοπαγίτην καὶ ἕνα Σύμβουλον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοὺς ὁποίους δὲν διορίζει αὐτή, τοὺς διορίζουν οἱ Πρόεδροι τῶν οἰκείων Σωμάτων. Καὶ τολμᾷ νὰ ἰσχυρίζεται ὁ κ. Βασιλᾶτος, ὅτι ἂν ὁ Ὑπουργὸς διώριζεν αὐτὸς ἕνα Ἀρεοπαγίτην καὶ δύο ὑφισταμένους του ὑπαλλήλους δὲν θὰ ἐκάλυπτε τὴν ὑπόθεσιν, ἐνῷ ἀντιθέτως διορίζων διὰ μέσου τῶν Προέδρων τῶν οἰκείων Σωμάτων τρεῖς ἀνωτάτους δικαστικοὺς ἐκάλυψε τὴν ὑπόθεσιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς

Ε.Ρ.Ε.).

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κ. Ράλλη, θὰ σᾶς κάμω μίαν διακοπήν. Κύριε Πρόεδρε, τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Τσιριμώκου, τὰ ὁποῖα ἦσαν πράγματι, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ὡς πρὸς πολλὰ ἄλλα ἀσύλληπτα νομικῶς καὶ ἠθικῶς τὰ ἤκουσαν ἅπαντες. Τὰ λεγόμενα ἤδη, τὰ ὁποῖα ἀνατρέπουν πλήρως καὶ τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν λογικὴν βάσιν καὶ τοὺς συλλογισμοὺς τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ ὅλων τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ὑπογράφουν τὴν παραπεμπτικὴν πρότασιν ἀκούει τὸ ἥμισυ τοῦ κόμματος ἢ μᾶλλον τὸ ἥμισυ τῶν δύο κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰ κόμματα τῆς κατηγορίας κατ’ ἀρχήν. Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς δὲν λειτουργεῖ ὡς δικαστήριον ἡ Βουλή, ἀλλὰ λειτουργεῖ ὡς καπνιστήριον ἔξω καὶ θὰ κάμῃ ἔπειτα ὁ καθένας ὅ,τι τοῦ καπνίσῃ. Ἀλλὰ τότε δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της αὐτὴ ἡ αἴθουσα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§53Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅπως σᾶς εἶπον, κύριοι βουλευταί...

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ράλλη, θὰ ἀναμείνητε, θὰ ἔλθουν οἱ κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπαναλάβητε αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, θὰ ἀναγνώσητε ἐκ νέου αὐτὴν τὴν φράσιν τοῦ κ. Βασιλάτου, θὰ ἀνατραπῇ ἡ συκοφαντικὴ διατύπωσις, ὅτι ἀπεβλέψαμεν —διότι καὶ ἐγὼ ἤμην Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνην τὴν στιγμὴν— εἰς τὴν συγκάλυψιν διὰ τοῦ νόμου τὸ ὁποῖον ἐφέραμεν καὶ διὰ τῆς ἀποδοχῆς προτάσεως τῆς Ε.Κ., τὴν ὁποίαν πρότασιν μάλιστα ἐπεδεινώσαμεν, ἀπεβλέψαμεν εἰς τὴν συγκάλυψιν τῆς ὑποθέσεως. Αὐτὸ θὰ τὸ ἐπαναλάβητε ἐνώπιον ὅλων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνουν οἱ ἀπόντες πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον πασιφανῆ. Δὲν θὰ τὰ διαβάσουν κἄν, διότι οἱ ἀπουσιάζοντες εἶναι προκατειλημμένοι.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ πρακτικὰ θὰ δημοσιευθοῦν ἐστενογραφημέναι ὅλαι αἱ ἀγορεύσεις.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν πρόκειται περὶ δικαστῶν —καὶ σεῖς ὡμιλήσατε περὶ δικαστῶν καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος ὡμίλησε περὶ δικαστῶν— καὶ εἶπε μάλιστα, τι δικασταὶ εἶναι μόνον οἱ κύριοι καὶ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα, διότι ἡμεῖς εἴμεθα ὑπερασπισταί, τότε οἱ δικασταὶ παρίστανται. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπουσιάζουν εἰς τοιοῦτον μεγάλον ἀριθμόν. Κατανοῶ πρὸς στιγμὴν τὴν ἀπουσίαν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ λείψῃ κάποιος ἐπὶ ἕνα τέταρτον καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ καὶ ἐγὼ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἀπουσιάσω ἐπὶ 10 λεπτά, ἀλλὰ ὄχι ὅμως αὐτὴ ἡ συστηματικὴ ἐκκένωσις τῆς αἰθούσης, ὅταν πρόκειται κανεὶς νὰ ὑπεραμυνθῇ τῆς τιμῆς καὶ τῆς ὑπολήψεως ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν τὸν τόπον καὶ νὰ εἶναι πλήρης ἡ αἴθουσα, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκτοξεύωνται συκοφαντίαι. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§57Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§58ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Κάτσε κάτω, κάτσε κάτω.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, δὲν νομιμοποιεῖσθε, διατί; Κύριε Πρόεδρε, ἤδη ἐπανῆλθον πολλοὶ βουλευταί, καὶ διεβίβασα τὴν παράκλησιν καὶ εἰς τοὺς εὑρισκομένους ἐκτὸς τῆς αἰθούσης νὰ ἐπανέλθουν. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ πυκνωθοῦν πάλιν αἱ τάξεις. Εἶμαι σύμφωνος, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ πρέπει νὰ εἶναι πλήθουσα καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τῶν συνεδριάσεων. Τὸ συνέστησα καὶ θὰ τὸ ξανασυστήσω. Ἐκτελῶ τὸ καθῆκον μου.

§60Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ εἰδοποιηθοῦν νὰ ἔλθουν.

§61Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Ποῦ εἶναι ὁ Τσιριμῶκος;

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω τηλεόρασιν, κύριε συνάδελφε. Ἠμπορεῖ νὰ πίνῃ ἕνα καφὲ ὁ ἄνθρωπος. Ὁρίστε, κ. Ράλλη, παρακαλῶ συνεχίσατε.

§63Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἢ μᾶλλον ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούρας, ὅτι ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ Ν. Δ. καὶ μέχρι τοῦ Ἰουνίου τὸ 1963, ὅτε παρῃτήθησαν, δὲν ἤσκησαν ποινικὴν δίωξιν κατὰ τοῦ Πεζοπούλου καὶ παντὸς συνενόχου. Σᾶς ἐξήγησα ποία ἦτο ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρὸς τὴν ἄποψιν αὐτὴν συνεφώνησαν ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων δύο ἄσχετοι παράγοντες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Πρῶτος συνεφώνησεν ὁ Στυλιωτόπουλος, ὁ ὁποῖος ὅταν ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθῇ ἡ ὑπόθεσις τῆς μηνύσεώς του διὰ τὰς μεταφορὰς εἰς τὸ τριμελὲς Ἐφετεῖον, δὶς καὶ πρὸ τῆς δικασίμου εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς δικασίμου ἐπ’ ἀκροατηρίῳ ἐζήτησε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ διεξαγωγὴ τῆς δίκης μέχρις οὗ κατατεθῇ τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκτάκτου ἐλέγχου, λέγων, ὅτι μόνον τότε εἶναι δυνατὸν νὰ λάμψῃ ἡ ἀλήθεια. Ἀλλὰ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τοῦτ’ αὐτὸ ἔπραξε. Τὸ πόρισμα ἐξεδόθη τὸν Νοέμβριον τοῦ 1964. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ψηφίζει καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος, ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ὑπολογίσω τὰς 50 αὐτὰς ἡμέρας, διότι περὶ ἄλλα ἐτύρβαζον, νὰ ὑπολογίσω ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1964, παρῆλθον μῆνες ἓξ καὶ οὐδείς, οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ὁ ἁρμόδιος ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας Ὑπουργός ἤσκησαν ποινικὴν δίωξιν κατὰ τοῦ Πεζοπούλου ἢ ἄλλων συνεργῶν καὶ μόνον ὅταν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκτάκτου ἐλέγχου διεβιβάσθη ὁ φάκελλος εἰς τὴν τακτικὴν Δικαιοσύνην διὰ τὰ κατ’ αὐτήν. Διατί; Διότι καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ὅπως καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ τὸ 1962 καὶ 1963, ἐπίστευε, καὶ δικαίως, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ πρᾶγμα νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀκροατήριον πρὶν ἢ χυθῇ πλῆρες φῶς εἰς πᾶσαν πτυχὴν τῆς ὑποθέσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μόνον διὰ τοῦ διεξαγομένου ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐκτάκτου ἐλέγχου. Ἐτελείωσα ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ τῆς παραβάσεως τοῦ καθήκοντος καὶ σᾶς ἐπισημαίνω συμπερασματικῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὅταν ἔλαβε γνῶσιν καὶ ὁσάκις ἔλαβε γνῶσιν ἀναφορῶν, καταγγελιῶν κατὰ Πεζοπούλου, ἐνήργησεν ὅ,τι ὤφειλε νὰ ἐνεργήσῃ, δὲν ἐνήργησεν ἐπὶ ἄλλων αἰτήσεων. Ὁ κ. Στυλιωτόπουλος ὑπέβαλε περὶ τὰς 25 ἢ 30 αἰτήσεις, δύο ἐξ αὐτῶν εἶχον περιεχόμενον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο νὰ λάβῃ θέσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔλαβεν. Ἡ μία εἶναι ἡ ἀναφορὰ τῆς 5ης Δεκεμβρίου 1959 (Μάρτιος), ἡ ἑτέρα εἶναι ἀναφορὰ ὑποβληθεῖσα εἰς τὸν κ. Μπουρνιᾶν τὸ 1963, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτει νὰ παραστῇ ἡ ΔΕΗ ὡς πολιτικῶς ἐνάγουσα. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς τὴν ἔστειλεν εἰς τὴν ΔΕΗ μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐξετάσῃ ἡ ΔΕΗ τὸ θέμα. Σημειωτέον δὲ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὅτι νομικὸς σύμβουλος τῆς ΔΕΗ δὲν ἦτο πλέον ὁ Μακρῆς, ἀλλὰ ὁ Πλατσῆς, οὔτε Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος ἦτο πλέον ὁ Βλαχόπουλος, ὁ ὁποῖος δὲν ἤρεσεν εἰς τὰ μέλη τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ ὁ Δημητρακόπουλος. Καὶ δὲν ἐθεώρησεν ἡ ΔΕΗ, ὅτι ὤφειλε νὰ παραστῇ ὡς πολιτικῶς ἐνάγουσα. Ὑπάρχει καὶ ἀναφορὰ τῆς 22ας Μαρτίου 1962 πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ἀναφορᾶς ζητεῖ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἀνάκρισις ἐπὶ τῆς μηνύσεώς του. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τοῦ ἀπαντᾶ, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συστήσω εἰς τὰ δικαστήρια καὶ νὰ ἐπέμβω εἰς τὸ ἔργον των. Καὶ ὀρθῶς. Αὐτὴ δὲ ἡ ἀναφορὰ ὡς ἐκ περισσοῦ ὑπεβλήθη, διότι τὴν ἰδίαν ἡμέραν ὑποβάλλεται ἀντίστοιχος ἀναφορὰ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ μετὰ 15 ἡμέρας ἐκδίδεται βούλευμα. Καὶ ἔρχομαι εἰς ἕνα ἄλλο μέρος τῆς κατηγορίας, τὸ περίφημον 5%. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὅλη κατηγορία κατὰ Παπαληγούρα διὰ παράβασιν καθήκοντος, βασίζεται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ περιφήμου 5% καὶ θεωρεῖ ἡ πλειοψηφία τῆς ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν ἀδικήματος τοῦ Πεζοπούλου τὸ 1957 ἐξ ἐπιστολῆς, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι ὁ Πεζόπουλος ἐλάμβανε προμήθειαν 5%, ὅτι δὲν τὴν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ὅτι δὲν προέβη καὶ εἰς καμμίαν πρᾶξιν καὶ ὅτι τὸ 1961 ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχων ὑπ’ ὄψιν του πάλιν τὴν παλαιὰν αὐτὴν δωροδοκίαν τοῦ Πεζοπούλου, δὲν ἔλαβε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ δὲν προεφύλαξε τὴν ΔΕΗ ἀπὸ τεραστίαν ζημίαν. Πρῶτον, ἡ ἐπιστολὴ δὲν ἀναφέρει τι περὶ ἀδικήματος. Ἡ ἐπιστολὴ λέγει, ὅτι μοῦ εἶπαν οἱ Γάλλοι πὼς δίδουν 5% καὶ εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον, δὲν λέγει ἡ ἐπιστολή, ὅτι ἔδωσαν εἰς τὸν Πεζόπουλον. Δεύτερον, τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς δὲν ἔλαβεν οὐδέποτε γνῶσιν ὁ κ. Παπαληγούρας ἢ δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῶν γεγονότων ὡς πράγματι συνέβησαν. Διατί; Τὸ 1957 λαμβάνει αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς γνῶσιν ὁ Πεζόπουλος ἓν ἔτος μετὰ τὴν ἀποστολήν της καὶ λαμβάνει γνῶσιν τὸ 1957 καὶ ὄχι τὸ 1956 καὶ διότι μᾶς τὸ κατέθεσεν ὁ Παπαδούκας, ἐξετασθεὶς καὶ ἐνώπιόν μας καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκτάκτου ἐλέγχου καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ δὶς τοῦ Δ.Α. τοῦ 1957 ἀναφέρει, ὅτι «ἐὰν εἶχα γνῶσιν αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς πρὸ ἔτους, δὲν θὰ ὑπέγραφα ποτὲ τὴν σύμβασιν». Λαμβάνει γνῶσιν αὐτῆς τῆς ἐπιστολῆς ἀπὸ προφορικὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ Παπαδούκα, γενομένην ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ Βιδάλη ἓν ἔτος μετὰ τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐπιστολῆς, λαμβάνει γνῶσιν καὶ δὲν ἔχει δῆ τὴν ἐπιστολήν, τὴν ἑπομένην πηγαίνει εἰς τὸ Δ. Σ. καὶ εἰς τὰς 12 Αὐγούστου γίνεται τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, γίνεται μακρὰ συζήτησις, ἀνακοινοῖ τὸ θέμα ὁ Πεζόπουλος ἐὰν πρέπει νὰ διαμαρτυρηθοῦν εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν ἢ εἰς τοὺς Γάλλους. Ἐκθέτει δὲ ὁ Πεζόπουλος τὸ περιστατικὸν τῆς ἐπιστολῆς, ὄχι ὡς διαγράφεται, ἀλλὰ ὡς αὕτη μετεβιβάσθη πολὺ ζωηρότερον ἀπὸ ὅ,τι περιέχεται εἰς τὴν ἐπιστολήν, διότι καὶ αὐτὸ δὲν ἀναφέρεται περὶ δευτέρου ἀκουστικοῦ, περὶ συνακροάσεως, ἐνῷ περὶ αὐτοῦ ἀναφέρει ὁ Πεζόπουλος λαβὼν γνῶσιν ἀπὸ προφορικὴν μετάδοσιν τοῦ Παπαδούκα πρὸς αὐτόν. Εἰς τὸ Δ. Σ. οὐδεὶς λόγος περὶ Ὑπουργοῦ. Γίνεται καὶ πάλιν συζήτησις εἰς τὰς 18 Σεπτεμβρίου, οὐδεὶς πάλιν λόγος περὶ Ὑπουργοῦ. Γίνεται συζήτησις εἰς τὰς 6 Νοεμβρίου, κατόπιν αἰτήσεως τοῦ Δημητρακοπούλου, ἀναβάλλεται ἡ λῆψις ἀποφάσεως διὰ μίαν ἑβδομάδα διὰ νὰ ἐγγραφῇ τὸ θέμα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ εἰς τὰς 13.11.1957, ἀφοῦ γίνεται ἡ ὅλη συζήτησις, ἀναφέρεται, ὅτι τὸ θέμα ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, τοῦ κ. Παπαληγούρα δηλαδή, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς συνεφώνησε μὲ τὸ διάβημα πρὸς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν καὶ ὄχι πρὸς τὰς ἑταιρείας. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἐντελῶς τριτευούσης ὑποθέσεως, δὲν ἀπέδωσε καμμίαν σημασίαν, ὁ δὲ Δημητρακόπουλος εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 13.8.57 λέγει: «εἰς τὴν σκέψιν μου δὲν μὲ ἐπηρεάζει ἡ ἀνακοίνωσις Πεζοπούλου, ἡ ὁποία ἠκούσθη πρὸ ὀλίγου», δηλαδὴ τὸ 5%, «πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συμβαίνει μὲ τὸν κ. Στουπάθην, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὁ μόνος ἐπηρεασθῆ, τοιούτου εἴδους γεγονότα καὶ ἐπεισόδια τὰ θεωρῶ πάντοτε φυσικά». Δηλαδὴ τὸ Δ. Σ. ἐθεώρει, ὅτι δὲν ὑπῆρχε θέμα ἐνοχῆς Πεζοπούλου καὶ ὅτι πάντως αὗται αἱ φῆμαι περὶ δωροδοκιῶν εἶναι κάτι τὸ συνήθως συμβαῖνον. Δι’ αὐτὸ καὶ οὐδεὶς ἐκ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἀνέφερέ τι εἰς τὸν Ὑπουργόν. Διότι ἐὰν ὁ Δημητρακόπουλος ἢ ὁ Γαλάνης ἢ ἄλλος τις ἐμάθαιναν, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι σοβαρόν, δεδομένου, ὅτι εἶχον ἐπικοινωνίαν μὲ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῆς ὑπηρεσίας των, ἀσφαλῶς θὰ τὸ ἔλεγον. Δὲν τὸ εἶπον ὅμως καὶ τὸ κατέθεσεν ὁ Γαλάνης ἐξετασθεὶς ἐνώπιον ἡμῶν, ὁ δὲ Δημητρακόπουλος τὸ ἀναγράφει εἰς διάφορα ὑπομνήματά του. Ὑπάρχει, πλὴν τῆς ἀνακοινώσεως αὐτῆς τοῦ κ. Πεζοπούλου εἰς τὸ τελευταῖον συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἐπιστολῆς, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρχε Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος ἀκόμη —τὸ πρᾶγμα ἔχει σημασίαν— καὶ μία ἄλλη πηγὴ ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει, ὅτι δὲν εἶχεν ἀναφερθῆ εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ὑπάρχει ἡ ἐπιστολὴ πρὸς Γουναράκην τῆς 29ης Αὐγούστου, εἰς τὴν ὁποίαν λέγει ὁ Πεζόπουλος: Σᾶς ἀποστέλλω σχέδιον ἐπιστολῆς πρὸς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν, τὴν θεωρῶ, ὅτι αὕτη εἶναι ἡ καλλιτέρα ὁδὸς καὶ ὄχι ἡ ὁδὸς τῶν ἑταιρειῶν. Καὶ ἀπὸ κάτω λέγει: Ταῦτα πάντα ἀνεκοινώθησαν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος συμφωνεῖ μὲ αὐτὴν τὴν μεθόδευσιν. Περιέργως ἡ φράσις αὐτὴ περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας εἰς τὴν ἐπιστολὴν ὑπάρχει γραμμένη μὲ ἄλλον τύπον γραφομηχανῆς. Πάντως δὲν ἔχει γραφῆ τὴν αὐτὴν ἡμέραν καὶ ὥραν μὲ τὸ πρῶτον κείμενον. Δεύτερον, τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ὑπάρχει καὶ δεύτερον πρωτότυπον. Τὸ ἕνα μὲ τὴν φράσιν, ὅπως σᾶς εἶπον δι’ ἄλλης γραφομηχανῆς καὶ τὴν ὑπογραφὴν κανονικὰ κάτω ἀπὸ τὸ κείμενον καὶ τὸ ἄλλο πρωτότυπον ἔχει τὴν φράσιν αὐτὴν ἐπὶ τῆς ὑπογραφῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ προσετέθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Εἰς τὸ πρῶτον ἐγένετο χρῆσις ἄλλης γραφομηχανῆς καὶ εἰς τὸ δεύτερον δὲν ὑπῆρχεν ὁ χῶρος νὰ προστεθῇ ἡ φράσις πρὸ τῆς ὑπογραφῆς καὶ συνέπεσε μὲ τὴν ὑπογραφήν. Πάντα ταῦτα ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸ δύο μηνῶν, οὐδεὶς ὅμως τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐδέησε νὰ καλέσῃ τὸν κ. Πεζόπουλον διὰ νὰ ἐξετασθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος, ἢ τὸν κ. Γουναράκην. Ἀπεκρούσθη δὲ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ κλῆσις Πεζοπούλου καὶ Γουναράκη ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι, ὅ,τι καὶ ἂν εἴπουν δὲν τοὺς πιστεύουν. Ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς καλέσωμεν, διότι ἔχοντες ὡρισμένην προθεσμίαν καὶ βαλλόμενοι δὶς ἢ ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ παρελκύσωμεν τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπὶ τῆς κλήσεως Πεζοπούλου καὶ Γουναράκη, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ τοὺς ὑποβληθῇ ἕνα συγκεκριμένον ἐρώτημα.

§64Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; (Φωναὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.: Ὄχι, ὄχι).

§65Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ δὲν ἐπιτρέπει.

§67Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. ...... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§68Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς κανένα δὲν ἐπιτρέπω νὰ ἀμφισβητῇ τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγονότων ποὺ ἀναφέρω. Ὅταν λέγω κάτι, αὐτὰ εἶναι, τὰ ὁποῖα συνέβησαν ἢ συμβαίνουν. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἄλλη ἐξήγησις, ἀλλὰ τὰ γεγονότα εἶναι ὡς τὰ ἀνέφερον καὶ σεῖς νὰ μὴ ἀμφισβητῆτε τὴν ἀλήθειαν τῶν ἰσχυρισμῶν μου.

§69Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. ...... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον, κ. συνάδελφε. Καθήσατε, παρακαλῶ.

§71Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Περιέργως ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐπιστολὴν πρὸς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν, δὲν ἐπρωτοκολλήθη εἰς τὴν Δ.Ε.Η., ὅταν ἐλήφθη τὸν Ἰανουάριον ἢ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1958, ἀλλὰ ἐπρωτοκολλήθη τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1962, μετὰ 4 χρόνια. Τρίτον, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ ἀδιάψευστον, κατ’ ἐμέ, κριτήριον καὶ πρέπει νὰ εἶναι καὶ διὰ σᾶς, ὁ κ. Παπαληγούρας τὸ 1962, ὅτε ἐγένετο συζήτησις περὶ τῆς ἐπιστολῆς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, συζητουμένου τοῦ Ν.Δ. 4320, εἶπεν, ὅτι οὐδὲν γνωρίζει περὶ ἐπιστολῆς καὶ τὴν ἐχαρακτήρισε μάλιστα ἐπιστολὴν φάντασμα. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάντησις, εἰς μίαν ἀόριστον ἐρώτησιν τοῦ κ. Βαρδινογιάννη. Εἰς δευτέραν ἐρώτησιν τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν παριστάμενον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν κ. Ζησάκην νὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ τὸν κ. Φλαμπουριάρην, τὸν βοηθὸν ἀναπληρωτὴν διότι βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ τὸν κ. Πεζόπουλον, ἐτηλεφώνησε λοιπὸν ὁ κ. Ζησάκης εἰς τὰς 11 ἡ ὥρα τὸ βράδυ εἰς τὸν κ. Φλαμπουριάρην, ὁ ὁποῖος τοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω τίποτε πρὶν ἰδῶ τὰ πρακτικά, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ ὑποβληθῇ μήνυσις ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει. Ἐὰν θέλετε τηλεφωνῆστε εἰς τὴν Λυών, εἰς τὸν Ἕλληνα Πρόξενον. Ἐπανῆλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν ὁ Γραμματεὺς καὶ λέγει εἰς τὸν κ. Ζησάκην καὶ εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν, ὅτι δὲν ἠξεύρει τίποτε ὁ κ. Φλαμπουριάρης, καὶ διεβεβαίωσε τὴν Ἐπιτροπὴν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε. Ἀλλὰ ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα εἶχε συγκεκριμένην μορφὴν κατηγορίας στέλνει τὸν κ. Ζησάκην τὴν ἰδίαν νύκτα εἰς τὴν ΔΕΗ διὰ νὰ ἐρευνήσῃ τὰ πρακτικὰ καὶ ὅταν εἶχε τελειώσει πλέον ἡ συνεδρίασις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἀνευρίσκει τὰς περιφήμους 4 συνεδριάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐγένετο λόγος περὶ τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν. Συγχρόνως τὴν ἑπομένην τὸ πρωῒ καλεῖ εἰς τὸ Γραφεῖον του τὸν κ. Γαλάνην, τὸν κ. Βιδάλην καὶ τὸν κ. Δημητρακόπουλον καὶ τοὺς εἶπε, τὶ συμβαίνει. Καὶ ὁ κ. Γαλάνης, καταθέτει ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβε γνῶσιν ὁ Ὑπουργὸς διὰ πρώτην φορὰν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὁ κ. Παπαληγοῦρας, δὲν ἠξεύρω, ἐὰν εἶναι τόσον εὐφυής, ὅσον τὸν χαρακτηρίζει ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, πάντως, ἠλίθιος δὲν εἶναι. Ἐὰν ἐγνώριζε τὸ θέμα τοῦ 5% τὸ 1957 καὶ ἐὰν ἐγνώριζεν ὅτι εἶχε γίνει κατὰ σύστασίν του ἐπιστολὴ εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν καὶ ἐγένετο συζήτησις εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον, θὰ ἦτο ἀφελὴς ἐὰν ἤρχετο ἐδῶ καὶ ἔλεγε δὲν ἠξεύρω τίποτε. Θὰ ἔλεγε ὅτι, ναὶ τώρα ἐνθυμοῦμαι κάτι τι ἢ μάλιστα, ἀλλὰ τότε δὲν ἀπέδωσα σημασίαν. Τὸ νὰ διαρρηγνύῃ ὅμως τὰ ἱμάτιά του ἐπὶ 1½ συνεδρίασιν καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε, αὐτὸ εἶναι κατώτερον ὄχι τοῦ κ. Παπαληγούρα, ἀλλὰ τοῦ τελευταίου ἠλιθίου, διότι ἦτο βέβαιον, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ πρᾶγμα νὰ κρυφθῇ, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐγνώριζεν ἤδη ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰς ἐρωτήσεις τῶν δύο βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἄφηνον τὸ πρᾶγμα ὡς εἶχεν, ἀλλὰ θὰ προέβαιναν εἰς ἐρεύνας. Δεύτερον, τὸ ἐγνώριζαν μέλη τοῦ Δ. Συμβουλίου, τὸ ἐγνώριζε καὶ τὸ πρωτόκολλον ποὺ εἶχε λάβει τὰς Γαλλικὰς ἐπιστολάς. Αὐτὸ λοιπὸν τὸ τελευταῖον σημεῖον πείθει ὅτι ὁ κ. Παπαληγοῦρας οὐδέποτε ἔλαβε γνῶσιν τοῦ 5%. Τώρα διατί εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν καὶ εἰς τὴν ἐπιστολὴν Πεζοπούλου πρὸς Γουναράκην ἀνεφέρθη ὅτι ἐπὶ τοῦ πράγματος ἔχει γνῶσιν ὁ Ὑπουργός; Κύριοι, ἐὰν εἶχε λεχθῆ εἰς τὸν Ὑπουργὸν θὰ εἶχε λεχθῆ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: Ἠξεύρετε, οἱ Γάλλοι διαδίδουν ὅτι μᾶς δωροδοκοῦν. Τί λέγετε, νὰ κάμωμεν καὶ μίαν ἐνέργειαν εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν; Νομίζετε, λοιπόν, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα θὰ τὸ ἐνεθυμεῖτο ὁ Ὑπουργὸς μετὰ ἀπὸ δύο ἕως τρία χρόνια; Ἀσφαλῶς ὄχι. Εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ ἐλέχθη εἰς τὸν Ὑπουργόν, τότε καὶ καλῇ τῇ πίστει ἀπὸ τὸν Πεζόπουλον, ἀλλὰ καὶ κακῇ τῇ πίστει. Δὲν τὸ γνωρίζω καὶ οὔτε θέλω νὰ λάβω θέσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι πάντως εἰς τὸν Ὑπουργὸν δὲν ἐτέθη ὑπ’ ὄψιν τὸ θέμα τοῦ 5%, διότι ἐὰν ἐτίθετο ὑπ’ ὄψιν καὶ μάλιστα μὲ τὸ συγκεκριμένον περιστατικὸν τοῦ δευτέρου ἀκουστικοῦ, ὅπως ἀνεφέρθη εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ μὲ ἄλλα συμπαρομαρτοῦντα ἀπεκλείετο νὰ τὸ ἐξεχνοῦσεν. Ἐὰν ὅμως τοῦ ἀνεφέρθη καθ’ ὃν τρόπον σᾶς εἶπον προηγουμένως ἢ κατ’ ἀνάλογον τρόπον, εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ τὸ ἐνθυμεῖτο. Δὲν εἶχε συνεπῶς γνῶσιν τοῦ 5%. Μὴ ἔχων γνῶσιν τοῦ 5% δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ τὴν περίφημον ἀνακοίνωσιν κατὰ τὸ ἄρθρον 37 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ νὰ ἔχῃ ὑπονοίας διὰ τὰ συμβαίνοντα εἰς τὴν ΔΕΗ. Καὶ μόνον τὸ 1962 μετὰ τὸ ἀπαλλακτικὸν βούλευμα πείθεται ὁ Ὑπουργὸς ὅτι κἄτι τὸ ἀνώμαλον συμβαίνει, καὶ ὅτι, αὐτὸ τὸ ἀνώμαλον ἔχει ἀνάγκην εὐρυτέρας ἐξετάσεως καὶ μὲ συμφωνίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλης ἀσφαλῶς τῆς Κυβερνήσεως εἰσάγεται τὸ Ν.Δ., τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἑνὸς μὲν θεωρεῖ λήξασαν τὴν θητείαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ κατόπιν ἀξιώσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δημιουργεῖ καὶ τὸν ἔκτακτον ἔλεγχον ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπόδισεν ὡς εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος τὴν δικαιοσύνην νὰ ἐρευνήσῃ, ἀλλὰ τοὐναντίον τὴν διηυκόλυνε. Διότι ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἔκτακτος ἔλεγχος, οὐδέποτε ἡ δικαιοσύνη ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος αὐτοῦ τῆς ΔΕΗ ἀπὸ τοῦ 1955 μέχρι τοῦ 1962. Τὸ πολὺ πολὺ νὰ ἐπελαμβάνετο τοῦ θέματος Μαγγιώρου ἢ τοῦ 5% ἐὰν τὸ ἐγνώριζε κανείς. Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα ὡς συνέβησαν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν παρεποίησα ἢ δὲν ἀπέκρυψα οὐδὲν γεγονός. Μπορεῖ νὰ ἔχω δώσει ἐσφαλμένας ἐξηγήσεις. Ἐγὼ ἄλλως τε δὲν διατείνομαι ὅτι ἔχω τὸ ἀλάθητον τοῦ Πάπα. Δὲν ἤμην συνήγορος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Εἶχα βεβαίως τὴν προκατάληψιν, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν οὔτε ἐκ μέρους τοῦ κ. Παπαληγούρα, οὔτε ἐκ μέρους τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τοῦ κ. Μάρτη πρόθεσις νὰ βλάψουν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ἀντιθέτως ἐγνώριζα, ὅτι μπορεῖ — ὡς κάθε ἄνθρωπος — νὰ ἔχουν πολλὰ ἐλαττώματα, δὲν ἔχουν ὅμως αὐτό. Τοὐναντίον ἔχουν ἀφοσιωθῆ εἰς τὸ νὰ δυνηθοῦν νὰ συμβάλουν εἰς τὴν πρόοδον τοῦ τόπου. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν ἀρκεῖ διὰ νὰ μὲ καταστήσῃ συνήγορον. Βεβαίως, ἐὰν ἐξετάσετε τὴν ἱστορίαν τῆς ΔΕΗ καὶ οἱουδήποτε ὀργανισμοῦ καὶ τὴν ἱστορίαν τὴν ἀτομικήν σας θὰ εὕρετε πλάνας πολλὰς καὶ σφάλματα ἄπειρα. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἄσχετα μὲ τὴν κρινομένην ὑπόθεσιν. Ἄλλο εἶναι αἱ κατηγορίαι διὰ πλάνας καὶ σφάλματα καὶ ἐντελῶς ἄλλο εἶναι τὸ ὅτι ἐνήργησαν ἐκ προθέσεως διὰ νὰ βλάψουν τὸ δημόσιον, ἢ ὅτι παρέβησαν τὸ καθῆκον των διὰ νὰ ὠφελήσουν τρίτον τινὰ ἢ τὸν ἑαυτόν των εἰς βάρος τοῦ δημοσίου. Πιστεύω, ὅτι ἡ Ε.Κ. ἔχει πάει πολὺ μακρυά. Ἐλπίζω νὰ εἶναι ἀρκετὴ αὐτὴ ἡ διαδρομή, ὥστε νὰ δυνηθοῦν καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ συνέλθουν, καὶ νὰ ἐξετάσουν τὴν ὑπόθεσιν ἀμερολήπτως. Νὰ καταλογίσουν σφάλματα πολιτικὰ ἀλλὰ ὄχι σφάλματα ποινικά. Διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι οὐδεμία ποινικὴ παράβασις ἀπὸ οἱονδήποτε ἐγκαλούμενον διαπιστοῦται.

§72Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὔριον πρωϊνὴν συνεδρίασιν θὰ ἔχωμεν ἢ ἀπογευματινήν;

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ συνεδριάσωμεν τὸ πρωΐ.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν συνεφώνουν ὅλα τὰ κόμματα ἢ μᾶλλον δὲν εἶναι θέμα κομμάτων ἀλλὰ βουλευτῶν, ἐὰν συνεφώνουν ὅλοι οἱ βουλευταὶ πλὴν ἐνδεχομένως δύο–τριῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ παρέκκλισις ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Ὅταν ὅμως τοὐλάχιστον ἡ μισὴ Βουλὴ δὲν συμφωνῇ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παρέκκλισις.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ συνεδρίασις ὁρίζεται δι’ αὔριον τὴν 10.30′ πρωϊνήν.

§76Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον συμφωνοῦμεν νὰ μὴ μεταβληθῇ ὁ Κανονισμὸς καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις αὔριον τὴν πρωΐαν θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ μὴ παραταθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ μακρόν. Παρακαλῶ ὅπως μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συναδέλφου διακόψωμεν, ὥστε νὰ δύνανται οἱ κ.κ. βουλευταὶ νὰ ἔλθουν μὲ κἄποιαν ἄνεσιν αὔριον. Αὐτὸ εἶναι λογικόν.

§77Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ προπαρελθόντος Σαββάτου, ἅτε ἐκ δημοσιογραφικῶν πληροφοριῶν ἐγνώσθησαν τὰ συμπεράσματα ἐπὶ τῆς συζητουμένης ὑποθέσεως εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξεν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, τὰ πλειοψηφήσαντα μέλη ταύτης κατηγορήθησαν ἀπὸ τὸν φιλικὸν τύπον τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἐμπάθεια πολιτικὴ ἐνέπνευσε τὰς κρίσεις μας. Τὸ γεγονός, ὅτι ἐχαρακτηρίσθη ἔκτοτε προλαβόντως ὅτι ἀποτελεῖ ἐντροπὴν καὶ πολιτικὴν ἀπερισκεψίαν τὸ πόρισμα εἰς τὸ ὁποῖον εἴχομεν καταλήξει, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχουν γνωσθῆ αἱ σκέψεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθημεν καὶ αἱ ἐπ’ αὐτῶν ἐξηγήσεις μας μαρτυρεῖ εἰς ποίαν πλευρὰν ἐπρυτάνευσεν ἡ πολιτικὴ σκέψις ἐπὶ μιᾶς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία ἀπῄτει κρίσιν ἀμιγῶς δικαστικήν. Ἔπρεπε νὰ προκαταληφθῇ ἡ δημοσία γνώμη. Νὰ προκαταληφθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν κρίσιν της. Καὶ νὰ δοθῇ ἐκ προοιμίων στήριγμα εἰς τὰ ἀποφθέγματα τῆς ἐκθέσεως τῶν μειοψηφησάντων μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὅτι ἐπενοήθη τάχα ἡ διαδικασία τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν διὰ νὰ διασυρθῇ ἡ τιμὴ καὶ ἡ ὑπόληψις τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν τὰς ἐκλογάς. Ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας ἠκούσατε μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ ἄκρας ἐπιμελείας καὶ πρὸ παντὸς ὑψηλῆς συναισθήσεως εὐθύνης ὅτι ἐχώρησεν ἡ Ἀνακριτ. Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ ἔργον της, ἐρευνήσασα διονυχιστικῶς ἕνα πρὸς ἕνα τὰ περιεχόμενα εἰς τὴν πρότασιν καταδιώξεως πολυπληθῆ κεφάλαια τῆς κατηγορίας. Ἐξ ὅλων τῶν κεφαλαίων τούτων ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν ἔκρινε μόνον εἰς πέντε περιπτώσεις, ὅτι προκύπτουν αἱ ἀπαιτούμεναι ἐνδείξεις κατὰ τὸν νόμον, ἵνα ἡ Βουλὴ κατηγορήσῃ τοὺς ἐγκαλουμένους Ὑπουργούς. Καὶ ἐξεδήλωσαν περαιτέρω καὶ ἐπὶ τῶν παραπεμπτικῶν προτάσεών της διαφοραὶ ἀπόψεων ὡς πρὸς τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἀξιοποίνου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον περισσότερον παντὸς ἄλλου ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ σκέψις τῶν μελῶν τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐστηρίζετο ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς κριτήρια δικαστικὰ καθ’ ἣν εἶχεν ἕκαστον τῶν μελῶν τὴν ἱκανότητα δικαστικῆς διαγνώσεως. Βεβαίως κατηγορήθημεν καὶ ἐν τούτῳ ἀπὸ τὸν φιλικὸν τύπον τῆς ΕΡΕ. Αἱ ἀπαλλακτικαὶ προτάσεις μας καὶ αἱ διαφοραὶ ἀπόψεων ἐπὶ τῶν παραπεμπτικῶν ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ὑποκριτικαὶ μειοψηφίαι ἐπὶ δευτερευόντων ζητημάτων, ἵνα ἡ ἔκθεσίς μας ἔχῃ ἐπίφασίν τινα ἀντικειμενικότητος. Καὶ ἰδοὺ ἡ Βουλή, ἰδοὺ ὑμεῖς, κύριοι βουλευταί, καὶ πέραν ὑμῶν ἡ κοινὴ γνώμη τῶν νομικῶν τῆς χώρας καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καλεῖται νὰ διαπιστώσῃ ποῦ ὑπάρχει ἡ ἀπροσωπόληπτος δικαστικὴ κρίσις καὶ ποῦ ὑπάρχει κομματικὴ προκατάληψις. Ἐνώπιον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς εἶχον τὴν εὐθύνην τῆς εἰσηγήσεως, ἡ ὁποία καὶ ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας, ὅπως ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ὁ κ. Καραμανλῆς κατηγορηθοῦν ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ παράβασιν καθήκοντος, διότι καίτοι οὗτοι εἶχον λάβει γνῶσιν, ὅτι ὁ Γεν. Δ)ντὴς τῆς ΔΕΗ κ. Πεζόπουλος ἐτέλει εἰς ἀθέμιτον συναλλαγὴν μετὰ τῆς περιφήμου ΟΛΚΟ, λαμβάνων παρ’ αὐτῆς προμήθειαν 5% ἐπὶ τῶν παροχῶν τῶν προοριζομένων διὰ τὸ Ὑδροηλεκτρικὸν Ἐργοστάσιον Μέγδοβα, δὲν ἐκίνησαν κατ’ αὐτοῦ, καθ’ ἣν εἶχον ὑποχρέωσιν ἐκ τῶν κειμένων νόμων, οὔτε τὴν ποινικήν, οὔτε τὴν πειθαρχικὴν ἀγωγήν. Καλεῖσθε τώρα, κύριοι βουλευταί, νὰ παρακολουθήσετε μαζί μου τὰ γεγονότα. Κατ’ Αὔγουστον 1956 ὁ Πεζόπουλος τῇ συστάσει καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ Βιδάλη, μέλους τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ ἀνέθεσεν εἰς τὸν Πρόξενον, τὸν ἄμισθον Πρόξενον εἰς Λυὼν τῆς Γαλλίας κ. Παπαδούκαν, νὰ συστήσῃ εἰς ἕνα Οἶκον, ὁ ὁποῖος εἶχε παράσχει προσφορὰν διὰ τὴν προμήθειαν δύο ὑδροστροβίλων, ὅπως μειώσῃ τὴν τιμὴν τῆς προσφορᾶς του διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἀπώλεια χρόνου ἐκ τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν διαιτησίαν καὶ εἰς διεθνῆ διαγωνισμόν. Τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν ἐδέχθη, φυσικῷ τῷ λόγῳ ὁ Πρόξενος καὶ ὅτε μετέβη εἰς Γαλλίαν ἐπεσκέφθη δὶς τὸν Οἶκον αὐτόν, πρῶτον κατὰ τὰς ἀρχὰς Σεπτεμβρίου καὶ δεύτερον, κατὰ τὸ τέλος Σεπτεμβρίου, ἐνημέρωσε δὲ σχετικῶς τὸν Βιδάλην, μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν συνομιλιῶν του εἰς δύο ἐπιστολάς, μίαν ἀπὸ 22 Σεπτεμβρίου 1956 καὶ μίαν ἀπὸ 1ην Ὀκτωβρίου 1956. Εἰς τὴν δευτέραν τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν γίνεται λόγος περὶ τῆς προμηθείας τοῦ 5%, τὴν ὁποίαν ἡ ΟΛΚΟ εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸν Πεζόπουλον καὶ περὶ οὗ θέματος, ὡμίλησε προλαβόντως ὁ ἀξιότιμος κ. Ράλλης. Τὴν 20ὴν Ἰουνίου 1957, ἤτοι μετὰ 9 περίπου μῆνας ἀπὸ τῆς ἀποστολῆς τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνακοινωθῆ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, ὁ Πεζόπουλος εἰσηγεῖται τὴν μετὰ τοῦ Γαλλικοῦ Οἴκου Σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπραγματοποιήθη ἡ ἀγορὰ τῶν δύο ὑδροστροβίλων ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς της προσφορᾶς χωρὶς νὰ γίνῃ οἱαδήποτε μείωσις. Ὅτε δὲ κατ’ Αὔγουστον 1957 ἐπεσκέφθη τὴν Ἑλλάδα ὁ Πρόξενος Παπαδούκας, ὁ Σύμβουλος τῆς ΔΕΗ Βιδάλης ἐπληροφόρησεν αὐτόν, ὅτι δὲν εἶχεν ἀνακοινώσει μέχρι τότε τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς του εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ἀνέμενε τοῦτον, ἵνα τοῦ τὸ θέσουν μαζὶ ὑπ’ ὄψιν. Τὴν 12ην Αὐγούστου 1957, ἤτοι μετὰ τὴν ἄφιξιν εἰς Ἀθήνας τοῦ Προξένου Παπαδούκα καὶ μετὰ τὴν συνομιλίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ Πρόξενος μετὰ τοῦ κ. Πεζοπούλου ἐπὶ τοῦ θέματος, ὁ Πεζόπουλος ἔφερε τὸ θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ἐγένετο δεκτὸν ὅπως ἡ ΔΕΗ ζητήσῃ, εἰς ὕφος αὐστηρὸν ἀπὸ τὴν ΟΛΚΟ, νὰ διευκρινίσῃ τὸ θέμα τῆς προμηθείας τοῦ 5%, περὶ τοῦ ὁποίου διελάμβανεν ἡ ἐπιστολὴ Παπαδούκα καὶ νὰ προβῇ εἰς περικοπὴν τῶν τιμῶν τῆς προσφορᾶς καὶ δὴ ἐπὶ ὅλων τῶν παραγγελιῶν, τὰς ὁποίας εἶχε μέχρι τότε ἡ ΟΛΚΟ, ὅπως ἐζήτησεν ὁ κ. Α. Δημητρακόπουλος. Περιέργως ὅμως, εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά, κατὰ παραποίησιν τῶν ἐστενογραφημένων, ἀναγράφεται: Ὅτι τὸ Δ. Σ. ἀνέθεσεν εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτοῦ ὅπως ἐπικοινωνήσῃ μετὰ τοῦ ἐν Ἑλλάδι Πρέσβεως τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας, εἰς ὃν νὰ ἀναφέρῃ τὰ γεγονότα ταῦτα καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν παρέμβασίν του διὰ τὴν παροχὴν ἐξηγήσεων ἀπὸ μέρους τῆς OL–CO. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα τῆς τοιαύτης ἀλλοιώσεως τῶν Πρακτικῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ προσφυγὴ εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν ἐμφανίζεται ὡς γενομένη τῇ συστάσει τοῦ τότε Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας κ. Παπαληγούρα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν διὰ τὴν εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Πράγματι, ὑπάρχει ἓν ἔγγραφον ὑπ’ ἀριθ. 2569 τῆς 29)8)57. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι ἐπιστολὴ τοῦ κ. Γ. Πεζοπούλου πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ κ. Γουναράκην. Καὶ εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀναγράφονται μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...». Ἡ τελευταία αὐτὴ περικοπὴ ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κατελθόντα τοῦ βήματος ἀξιότιμον κ. Ράλλην, ὅτι εἶναι τεθειμένη ἐκ τῶν ὑστέρων εἰς αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν ΔΕΗ νὰ σταλῇ τὸ πρωτότυπον τοῦ ἐγγράφου, διότι πράγματι, εἰς τὰ φωτοτυπημένα ἀντίγραφα, τὰ ὁποῖα εἶχον τεθῆ ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐπιτροπῆς, συνέβαινεν ἡ ἀταξία, περὶ τῆς ὁποίας ἔκαμε λόγον ὁ κ. Ράλλης. Ἀλλὰ εἰς τὸ πρωτότυπον τῆς ἐπιστολῆς δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀταξία. Πέραν τούτου ὅμως, πέραν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ἀναφέρεται ρητῶς εἰς τὸ πρακτικὸν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ τῆς 13ης.....

§78Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἀπορῶ πῶς βεβαιώνετε τὴν Βουλὴν περὶ ἑνὸς πράγματος τὸ ὁποῖον διεπιστώθη ὑφ’ ὅλων τῶν παρισταμένων κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν κατέθεσα ἐγὼ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ εἰς τὸ πρωτότυπον καὶ εἰς τὸ ἀντίγραφον, αἱ δύο τελευταῖαι σειραὶ εἶναι καταδήλως γραμμέναι ἐκ τῶν ὑστέρων. Δὲν ὑπάρχει δὲ πρωτότυπον καὶ ἀντίγραφον. Ὑπάρχουν δύο πρωτότυπα ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Εἰς τὴν ΔΕΗ δὲν ἐκδίδονται τὰ ἔγγραφα ὅπως ἐκδίδονται εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Δὲν ὑπογράφει τὸ ἔγγραφον ὁ οἱοσδήποτε ἔχων ἐντολὴν καὶ δικαίωμα ὑπογραφῆς καὶ τὸ στέλλει κατόπιν εἰς τὸ πρωτόκολλον διὰ νὰ ἐκδοθοῦν ἀντίγραφα καὶ νὰ μοιρασθοῦν καὶ νὰ κοινοποιηθοῦν, ἀλλὰ μὲ τὴν ἰδίαν μηχανὴν γράφει τὰ πλείονα χαρτιά, ὑπογράφει πλείονα χαρτιά, κρατεῖ ἓν εἰς τὸ ἀρχεῖον του καὶ στέλλει, ἰδίᾳ εἰς τοὺς ὑπηρεσιακοὺς προϊσταμένους ἢ πρὸς τοὺς ἰσοτίμους του ὑπογεγραμμένα χαρτιά, πρωτότυπα δηλαδή. Εἶναι κατάδηλον, ὅτι τὸ ἕνα κείμενον ἔχει δακτυλογραφηθῆ μέχρι τῶν δύο τελευταίων σειρῶν μὲ τὴν ἰδίαν γραφομηχανήν. Αἱ δύο τελευταῖαι σειραὶ ἔχουν δακτυλογραφηθῆ μὲ ἄλλην μηχανήν. Δὲν ἀποδίδω μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ περιστατικὸν αὐτό, ἀλλὰ θέλω νὰ εἶμαι ἀκριβής. Δεύτερον, εἶναι βέβαιον, ὅτι τοῦτο συνέβη. Διατί; Φυσικὸν εἶναι, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος, ὅταν ὑπογράφει δύο χαρτιά, δὲν βάζει τὴν ὑπογραφήν του πάντοτε εἰς τὸ ἴδιον σημεῖον τοῦ ἐγγράφου. Ὑποθέσατε, ὅτι ἡ μισὴ κόλλα, εἶναι λευκή. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπογράψετε ἀκριβῶς κάτω ἀπὸ τὴν μηχανὴν καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπογράψετε ὀλίγον παρακάτω. Τοῦτο ἔχει συμβῆ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Τὸ μὲν ἕνα χαρτὶ εἶναι ὑπογεγραμμένον ἐπάνω ἐφ’ ᾧ καὶ τὸ ἀντίτυπον ἔχει τὴν μονογραφὴν ἐπὶ τοῦ κειμένου εἰς τὸ ὁποῖον λέγεται, ταῦτα εἶπον εἰς τὸν Ὑπουργόν. Δὲν ὑπογράφει κανεὶς τὰ χαρτιὰ ἐπὶ τοῦ κειμένου. Τὰ ὑπογράφει ὑπὸ τὸ κείμενον.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πλαστογραφία.

§80Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὄχι, μὴ φθάνομεν μέχρις ἐκεῖ. Νὰ πιστοποιήσωμεν τὰ συγκεκριμένα περιστατικά. Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ τὰ χαρακτηρίσω. Ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, τόσον βέβαιος, ποὺ θὰ παρακαλοῦσα νὰ προσαχθοῦν τὰ ἔγγραφα ὅλα ἐδῶ διὰ νὰ πιστοποιήσῃ πᾶς ὁ βουλόμενος, ὅτι τὸ ἕνα εἶναι ἀντίγραφον τοῦ ἄλλου. Καὶ τόσον εἶναι ἀντίγραφον τὸ ἕνα τοῦ ἄλλου, ποὺ τὸ ἕνα δὲν ἔχει ὁλόκληρον τὸν τίτλον, διότι γράφει «ὑπηρεσιακὸν σημείωμα». Τὸ ἄλλο γράφει μόνον τὸν ἀριθμὸν πρωτοκόλλου, χωρὶς νὰ γράφῃ τὴν λέξιν ἀριθ. πρωτ. Εἶναι τόσον κατάδηλον αὐτό, ὥστε ἀπορῶ πῶς διέφυγε τῆς προσοχῆς σας. Ἀλλὰ δὲν ἔχει σημασίαν. Αὔριον θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἀλλὰ δὲν ἐφαντάσθην εἰλικρινῶς, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ στεκόταν εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, καθ’ ὃν τρόπον ἐστάθη. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν τὸ εἶχον διανοηθῆ. Θὰ ἔχω ὅμως τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, καὶ τοῦ γενικωτέρου θέματος τοῦ Μέγδοβα, καὶ τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων καὶ γενικῶς τῶν εὐθυνῶν τῶν σχετιζομένων μὲ τὴν ΔΕΗ καὶ θὰ ἀποκρούσω ἐκεῖνα ποὺ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἁπλῶς τώρα ἤθελα νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. Εἰσηγητήν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς πρᾶγμα τὴν σημασίαν τοῦ ὁποίου αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ χαρακτηρίσω. Εἶναι γεγονὸς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω.

§81ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ προσαχθοῦν αἱ φωτοτυπίαι.

§82Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὄχι. Εἰς τὰς φωτοτυπίας εἶναι δυνατὸν ἡ ἰδία μηχανὴ νὰ μὴ φαίνεται. Ἐκεῖ εἴδομεν δύο χαρτιά. Δὲν ὑπάρχει τρίτον. Ὑπάρχει τὸ ἕνα τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πρωτότυπον καὶ εἶναι κίτρινον χρῶμα, καὶ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ μὴ πρωτότυπον ὑφ’ ἣν ἔννοιαν τὸ εἴπομεν. Καὶ αὐτὸ εἶναι φωτοτυπημένον. Ἐγὼ θέλω νὰ προσαχθῇ καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο ἀφοῦ εὑρέθησαν. Καὶ θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω κάτι. Ὅταν ὡμίλησα τὸν Ἰούνιον τοῦ 1962 ἐπὶ τοῦ θέματος, προκληθεὶς ἀπὸ τὸν κ. Βαρδινογιάννην καὶ τὸν κ. Μητσοτάκην καὶ ὅταν παρεκάλεσα τὸν κ. Ζησάκην νὰ πάῃ εἰς τὴν ΔΕΗ νὰ εὕρῃ ὅπως καὶ εὗρε τὰ πρακτικά, τὴν ἑπομένην τὸ πρωΐ ἤμην ἐπιφυλακτικός. Τὴν μεθεπομένην εἶδα αὐτὸ τὸ χαρτὶ καὶ ἀπέφυγα νὰ κάμω ἀνάλυσιν τοῦ θέματος, μολονότι μοῦ ἐγένετο καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπίθεσις, ὄχι σημαντική.

§83Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ δὲν ἐμηνύσατε, κ. Παπαληγούρα.

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ὡμίλησα. Κύριε Πρόεδρε τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, μὴ ταράσσεσθε. Εἶπον, ὅτι τὴν ἑπομένην ἡμέραν ὑπῆρξα ἐπιφυλακτικός, μολονότι προκληθείς. Καὶ ἔκαμα ἕνα ὑπαινιγμόν, ὁ ὁποῖος τότε ἦτο ἀκατάληπτος. Διὰ σᾶς ὅμως ποὺ εἶσθε ἀνακριταὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι καταληπτός. Εἶπα τὴν δευτέραν φορὰν ὁμιλῶν, ὅτι τὸ θέμα....

§85Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ παραλῆπται ἄλλοι δὲν ὑπάρχουν;

§86Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν ὑπάρχουν. Εἶναι ὑπηρεσιακὸν σημείωμα ἐσωτερικὸν τῆς ΔΕΗ. Εἶπον λοιπόν, εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν— καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Βασιλᾶτον— ὅτι τὸ θέμα χρήζει βαθυτέρας ἐρεύνης. Καὶ ἴσως ὑπάρξουν ἀντικειμενικώτεραι ἐξηγήσεις τῆς ἀμνησίας μου. Τὰ δὲ ἔγγραφα ταῦτα ὅλα μαζὶ ὡς εἶχον ἀπεστάλησαν φυσικὰ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκτάκτου ἐλέγχου καὶ εἰς τὴν Ἀνακριτικήν. Ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ θὰ ὁμιλήσω ὅταν θὰ λάβω τὸν λόγον. Ἄλλως τε τὰ ἔγγραφα εὑρέθησαν, τὰ εἶδεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ διεπίστωσεν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι εἶναι ἔτσι. Δὲν ἀποδίδω εἰς αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ γεγονὸς ὑπερβάλλουσαν σημασίαν. Ἁπλῶς δὲν ἐννοῶ νὰ ἀναφέρωνται γεγονότα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι σωστά. Καὶ ἕνα κατὰ λάθος μὴ ὀρθὸν εἶπεν ὁ κ. Εἰσηγητής. Καὶ ἕνα ἐπίσης μὴ ὀρθὸν εἶπεν ὁ κ. Βασιλᾶτος. Ὅτι ἐγώ, μολονότι τὸ παρετήρησα, δὲν εἶπα τίποτε. Εἶπα, ἀλλὰ βεβαιότατα δὲν ἤθελα νὰ τὸ ἀποκαλύψω ἐκείνην τὴν στιγμήν.

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί δὲν ἐμηνύσατε, εἶπεν ὁ κ. Βασιλᾶτος.

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἔκαμα κάτι πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ αὐτό, ὅπως θὰ σᾶς ἐξηγήσω αὔριον. Συνεστήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ κάμῃ τὴν ἔρευναν τὴν βαθεῖαν τῆς ὑποθέσεως. Τί νὰ μηνύσω; Ὑπάρχει καλυτέρα μήνυσις ἀπὸ τὴν παράδοσιν τοῦ συνόλου τῆς ὑποθέσεως εἰς τοὺς τρεῖς Ἀνωτάτους Δικαστικούς; Ἔπρεπε νὰ πάῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ ὄχι εἰς τὸν Ἀρεοπαγίτην καὶ ὄχι εἰς τὸν Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας; Ἐκτὸς δὲ τούτου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι γνωρίζω καὶ γνωρίζετε ἐκ λόγων ποὺ θὰ ἐκθέσω ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι τὴν ὥραν ποὺ ὡμίλουν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1962 εἶχεν ἤδη ἐπιληφθῆ τῆς ὑποθέσεως ἡ Δικαιοσύνη. Ἐὰν ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἠθέλησε νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον της, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθέλησε νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, εἶναι διότι ἐσκέφθη ὅτι πρέπει νὰ ἐρευνήσῃ τὸ πόρισμα τῶν τριῶν Δικαστῶν. Ἔτσι ἤθελεν. Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχε θέμα καταμηνύσεως, ὅταν ἦτο βέβαιον, ὅτι σεῖς μὲν εἴχατε δώσει τὰς ἐπιστολὰς τοὐλάχιστον 5–6 ἡμέρας πρὸ τῆς συζητήσεως, ὅταν ἦτα βέβαιον ὅτι τὴν στιγμὴν ποὺ ὡμίλουν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, ἡ «Ἐλευθερία» καὶ ἡ «Μεσημβρινή», ἴσως καὶ ἄλλαι ἐφημερίδες, ἀλλὰ πάντως ἡ «Ἐλευθερία» καὶ ἡ «Μεσημβρινή», τὰς ὁποίας ἀνεζήτησα προχθὲς εἰς τὸ Ἀρχεῖον τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, ἐκομπορρημόνουν καὶ ἔλεγον, ὅτι ἔχομεν μηνυθῆ διότι ἀπεκαλύψαμεν μυστικὰ τῆς ἀνακρίσεως, τῆς διεξαγομένης ἤδη ἀνακρίσεως, τί νὰ καταμηνύσῃ κανείς; Ποῖον νὰ στείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅπως σᾶς εἶπον καταθέτων, τὸν ἤδη ἀποσταλέντα; Θέμα ὑπῆρχε διοικητικῶν κυρώσεων καὶ ἐγένοντο σκληραὶ καὶ θέμα ὑπῆρχεν ἐλέγχου καὶ ἐγένετο ὁ αὐστηρότερος δυνατός. Ταῦτα, ἐκ τοῦ προχείρου.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιάκος, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ὁμιλητής, μὲ παρακαλεῖ, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ ἄλλην διακοπήν.

§90Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ζητῶ συγγνώμην.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, συνεχίσατε κ. Σπηλιάκο.

§92Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ἤθελον νὰ σημειώσω εἰς τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ὅτι ἀναφέρω εἰς τὸ Σῶμα ἀνακριβείας, ὅτι ὑπήρξατε πολὺ αὐστηρός. Εἶπον εἰς τὸ Σῶμα, ὁμιλῶν, ἀκριβῶς ἐπειδὴ παρετηρήθησαν αὐταὶ αἱ ἀταξίαι εἰς τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα εἶχον τεθῆ ὑπ’ ὄψιν τῆς ἐκτάκτου Ἐπιτροπῆς, δι’ ἰδίου ἐγγράφου ἐζητήσαμε τὴν ἀποστολὴν τοῦ πρωτοτύπου. Τὸ πρωτότυπον ἐστάλη. Δὲν περιέχει αὐτὰς τὰς ἀταξίας καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Σώματος. Τὸ ἐζητήσατε σεῖς, τὸ ζητῶ καὶ ἐγώ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἀποδίδω σημασίαν, ὅπως καὶ σεῖς δὲν ἀποδίδετε σημασίαν εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο, διότι πέραν τῆς ἐπιστολῆς Πεζοπούλου πρὸς Γουναράκην, ὅπως εἶπον προηγουμένως, ὑπάρχει τὸ Πρακτικὸν τῆς 13.11.57 τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ εἰς τὸ ὁποῖον ρητῶς ἀναφέρεται, ὅτι ἡ ἐνέργεια πρὸς τὸν Γάλλον Πρέσβυν ἐγένετο τῇ συστάσει τοῦ κ. Παπαληγούρα. Διότι ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐρωτηθεὶς ἀπὸ τὸν κ. Πεζόπουλον, εἶπεν, ὅτι ἡ OL–GO ὁπωσδήποτε θὰ ἀρνηθῇ καὶ ἐπειδὴ κυρίως τὴν ΔΕΗ καὶ ἐν γένει τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐνδιαφέρει ἡ συνέχισις τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων, σκοπιμώτερον θὰ ἦτο νὰ ἀπευθυνθῇ ἡ ΔΕΗ εἰς τὸν Γάλλον Πρεσβευτήν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, πέραν τῆς ἐπιστολῆς Πεζοπούλου πρὸς Γουναράκην, πέραν τῶν Πρακτικῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, ὑπάρχουν καὶ αἱ καταθέσεις καὶ τοῦ κ. Ἀναργύρου Δημητρακοπούλου καὶ τοῦ κ. Πέτρου Γουναράκη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐκτάκτου Ἐλέγχου. Ὁ κ. Γουναράκης ἐξετασθεὶς ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου, ἀναφερόμενος εἰς τὸ θέμα τῆς μεταβολῆς τῆς ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα, λέγει τὰ ἑξῆς: «Δὲν ἐξετέλεσα ἀμέσως τὴν ἀπόφασιν ταύτην τοῦ Δ.Σ., διότι ἐπεθύμουν νὰ ἔχω καὶ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν πάντως ἔδει νὰ ἀνακοινωθῇ ἡ ἀπόφασις λόγῳ τῆς σοβαρότητός της. Πρὸς τοῦτο ὁ Γεν. Διευθυντὴς κ. Πεζόπουλος, ἐπισκέπτεται μετὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην τοῦ Δ.Σ. τὸν τότε Ὑπουργὸν Βιομηχανίας κ. Π. Παπαληγούραν, ὅστις εἶναι Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος κατὰ νόμον ἀσκεῖ ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ΔΕΗ, τοῦ ἀνακοινοῖ ὅσα ἐλέχθησαν ἐν τῷ Διοικητικῷ Συμβουλίῳ τῆς 12.8.1957 ὡς καὶ τὰ ὑπὸ τούτου ἀποφασισθέντα. Τοῦ ζητεῖ συγχρόνως τὴν γνώμην του ἐπὶ τῆς ὁδοῦ τὴν ὁποίαν θὰ ἔδει νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Δ.Σ. πρὸς διαλεύκανσιν τῆς ὑποθέσεως. Ὁ κ. Παπαληγούρας ἐξέφερε τὴν γνώμην εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον, ὅτι σκοπιμώτερον θὰ ἦτο ν’ ἀκολουθηθῇ ἡ ὁδὸς τῆς Γαλλικῆς Πρεσβείας πρὸς τὴν ὁποίαν θὰ ἔδει ν’ ἀπευθυνθῇ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἐκθέτον τὸ ὅλον θέμα καὶ ζητοῦν σχετικὰς ἐξηγήσεις. Ἡ ἐπίσκεψις τοῦ Γεν. Διευθυντοῦ εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας Παπαληγούραν καὶ ἡ ἀνακοίνωσις εἰς αὐτὸν τῶν λεχθέντων ἐν τῷ Δ.Σ. προκύπτει ἐκ μεταγενεστέρας συζητήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἐν τῷ Δ.Σ. γενομένην κατὰ τὴν 15ην συνεδρίασίν του τῆς 13.11.57, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς τοῦ 1962, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ σχέδιον Ν.Δ. τὸ ὁποῖον κατέστη τὸ Ν.Δ. 4230)62. Κατὰ τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Πεζοπούλου εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς 13.11.57 ὁ Ὑπουργὸς κ. Παπαληγούρας τοῦ εἶπεν, ὅτι ἡ OL–GO ὁπωσδήποτε θ’ ἀρνηθῇ τὰ λεχθέντα καὶ ἐπειδὴ κυρίως τὴν ΔΕΗ καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐνδιαφέρει ἡ συνέχισις τῶν γαλλικῶν πιστώσεων καὶ αἱ μέθοδοι τῶν συμφωνιῶν, σκοπιμώτερον θὰ ἦτο ν’ ἀπευθυνθῇ ἡ ΔΕΗ εἰς τὸν Γάλλον Πρεσβευτήν».

§93Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ποῖος τὰ λέγει αὐτά, κ. συνάδελφε;

§94Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ὁ κ. Γουναράκης ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου καταθέτων. Καὶ λέγει ἐπίσης ὁ κ. Δημητρακόπουλος ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκτάκτου Ἐλέγχου: «Ἡ ἀλλαγὴ αὕτη κατὰ τὴν γνώμην μου ὀφείλεται εἰς τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Γ. Πεζόπουλος, συνεζήτησε μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας τὸ ζήτημα μετὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 12. 8. 1957 καὶ ἐκ τῆς συζητήσεως κατέληξαν καὶ οἱ δύο εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι προτιμητέον θὰ ἦτο ν’ ἀποταθῇ ἡ ΔΕΗ πρὸς τὴν Πρεσβείαν ἀντὶ τῆς OL–GO. Ὁ δὲ κ. Π. Γουναράκης, συμφωνήσας εἰς τοῦτο, κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, ἐπέφερε τὴν ἀνωτέρω ἀλλοίωσιν, διὰ νὰ συμφωνοῦν τὰ πρακτικὰ μὲ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν. Αὐτὰ συνεπέρανα ἐκ τῶν ὅσων ὁ κ. Γ. Πεζόπουλος εἶπε σχετικῶς εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 13.11.1957, ὅτε ἐγὼ ἐπανέφερον τὸ ζήτημα. Καὶ τὸ συμπέρασμά μου αὐτὸ ἐνισχύθη, ὅταν, κατὰ τὴν παρ’ ἐμοῦ ἔρευναν τοῦ ζητήματος τὸ ἔτος 1962, μεταξὺ ἄλλων ἀγνώστων ἕως τότε εἰς ἐμὲ στοιχείων ἀλληλογραφίας, ἀνεῦρον καὶ τὸ ἀπὸ 19.8.57 πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Δ. Συμβουλίου ἔγγραφον τοῦ κ. Γ. Πεζοπούλου. Ἡ ἐν λόγῳ δὲ ἀπαλλαγὴ τῆς ἀρχικῆς ἀποφάσεως τοῦ Δ. Συμβουλίου, εὗρε σύμφωνον τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Δ. Συμβουλίου πλὴν ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Δ. Γαλάνη, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ὑπ’ ὄψιν συνεδριάσεως τοῦ Δ.Σ. τῆς 13.11.1957. (Τινὲς βουλευταὶ ἐξετάζουν τὸ ἔγγραφον περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος ἀνωτέρω ὅτι αἱ δύο τελευταῖαι σειραί του προσετέθησαν ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ τοῦ ὁποίου τὴν προσκόμισιν ἐζήτησεν ὁ κ. Παπαληγούρας).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σταματήσατε σᾶς παρακαλῶ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§96Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐσταματήσαμεν μοῦ γεννᾶται μία ἀπορία. Θὰ ἦτο δυνατόν, ἴσως ὠφελήσῃ καὶ τὴν Βουλὴν προφανῶς, τὸ μὲν ἕνα ἔγγραφον....

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τελειώσῃ πρῶτα ὁ ρήτωρ. Θὰ προτείνετε νὰ κάμωμεν καὶ ἐπιτροπὴν γραφολόγων. Παρακαλῶ τὸ ἔγγραφον νὰ παραδοθῇ εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν. Παρακαλῶ, κ. Σπηλιάκο, συνεχίσατε.

§98Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ἀνεφέρθην, κύριοι βουλευταί, καὶ σᾶς ἀνέγνωσα τὰ ἔγγραφα ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας ὅτε τὸ θέμα τῆς προμηθείας 5% εἶχε τεθῆ ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ κατὰ τὸ 1957 ἔλαβε γνῶσιν. Ὁ κ. Παπαληγούρας κατὰ τὴν παροχὴν ἐξηγήσεως, ἐνώπιον τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἰσχυρίσθη, ὅτι οὐδέποτε τοῦ ἐγένετο τοιαύτη ἀνακοίνωσις. Καὶ οὔτε ἐξ ἄλλης πηγῆς ἔλαβε γνῶσιν αὐτῆς τῆς βαρυτάτης καταγγελίας κατὰ τοῦ κ. Πεζοπούλου, ὅτι ἐλάμβανε προμήθειαν 5%. Ἡ πλειοψηφία τῶν μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς θεωρεῖ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς τοῦ κ. Παπαληγούρα νὰ εὐσταθήσῃ λογικῶς. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος καὶ ὁ κ. Γουναράκης χωρὶς νὰ ἔχουν πράγματι ἐνημερώσει τὸν Προϊστάμενόν των Ὑπουργὸν θὰ ἀπετόλμων νὰ διαβεβαιώσουν περὶ τοῦ ἀντιθέτου τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐπιρρίπτοντες οὕτω τὴν εὐθύνην τῆς ἐνεργείας ἐπὶ μιᾶς τόσον σοβαρᾶς διὰ τὴν ἔντιμον διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῆς ΔΕΗ κατηγορίας εἰς τὸν Προϊστάμενον αὐτῶν Ὑπουργόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὑπῆρχεν οἱαδήποτε ἐξασφάλισις τοῦ κ. Πεζοπούλου καὶ τοῦ κ. Γουναράκη, ὅτι ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχεν ἐνημερωθῆ προηγουμένως, δὲν θὰ ἐλάμβανε γνῶσιν ὁποτεδήποτε τῆς τοιαύτης ἀνακριβοῦς ἀνακοινώσεως ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὁπότε ἡ θέσις αὐτῶν θὰ καθίστατο λίαν δυσχερὴς ἐκ τῆς ἀναμενομένης ἀντιδράσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως καὶ τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ κῦρος καὶ ἀξιοπρέπειαν προστατεύσῃ ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλῃ πειθαρχικὰς καὶ ποινικὰς κυρώσεις εἰς τοὺς συκοφαντοῦντας αὐτόν. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἐπίσης, νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἐνέργεια πρὸς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν, τὴν ὁποίαν φέρεται συστήσας ὁ κ. Παπαληγούρας ἐγένετο ἀπὸ μέρους τῆς ΔΕΗ χωρὶς νὰ ἔχῃ προηγουμένως ἐνημερωθῆ ὁ Προϊστάμενος τῆς ΔΕΗ Ὑπουργός; Ὁ κ. Παπαληγούρας ἰσχυρίσθη, ὅτι αἱ διπλωματικαὶ ὑπηρεσίαι ὅλων τῶν χωρῶν διέπονται ἀπὸ μίαν ἀρχήν, τὴν ἀρχὴν τῆς ἐχεμυθείας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἀπὸ τῆς Γαλλικῆς πλευρᾶς νὰ γίνῃ τοιαύτη ἀνακοίνωσις πρὸς τὸν Προϊστάμενον Ὑπουργόν, ὥστε θὰ ἦσαν ἀσφαλεῖς ὁ κ. Γουναράκης καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ ἐξήγησις ὅμως αὐτή, κατὰ τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι τοὐλάχιστον ἀτυχής, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι οἱαδήποτε δημοσία ἀρχὴ ἢ δημοσία ἐπιχείρησις εἶναι δυνατὸν ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀλληλογραφῇ μετὰ τῶν διαπεπιστευμένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν ξένων ἀρχῶν. Δι’ αὐτὸ ἡ Ἐπιτροπὴ κατέληξε κατὰ πλειοψηφίαν εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας πρέπει νὰ εἶχε ἐνημερωθῆ ἐγκαίρως ἔκτοτε ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου 1957 διὰ τὸ θέμα τῆς προμηθείας τοῦ 5%, τὸ ὁποῖον κατηγγέλλετο διὰ τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα. Ἀλλὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἐκδοχὴν τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὅτι τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα ἔλαβε τὸ πρῶτον γνῶσιν ὅτε συνεζητήθη ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τὸ Ν.Δ. διὰ τοῦ ὁποίου ἐκηρύχθη λήξασα ἡ θητεία τοῦ Δ.Σ. τῆς ΔΕΗ, καὶ πάλιν ἡ εὐθύνη τὴν ὁποίαν ἡ πλειοψηφία τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀποδίδει εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν δὲν αἴρεται. Εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 22ας Ἰουνίου 1962 ὅτε ἀνεκίνησε τὸ θέμα τῆς ἐπιστολῆς Παπαδούκα, ὁ κ. Βαρδινογιάννης, ὁ κ. Παπαληγούρας εἶπε: «Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅτι ὑπάρχει ἐπιστολὴ ἡ ὁποία τάζει ποσοστὸν—Κύριε τῶν Δυνάμεων—εἰς τὰ μέλη τῆς Διοικήσεως τῆς ΔΕΗ καὶ ὅτι αὐτὴν τὴν ἐπιστολὴν δὲν τὴν καταθέτουν. Ἀπὸ ποῦ τὸ ξέρετε, ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἐπιστολή, πές τε μας νὰ τὸ διαπιστώσωμεν καὶ νὰ κυνηγήσωμεν τοὺς δράστας ἑνὸς καταπτύστου καὶ πρωτοφανοῦς σκανδάλου». Καὶ ἐπανέλαβεν εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 26 Ἰουνίου 1962: Δὲν κατετέθη καμμία ἐπιστολὴ οὔτε γνωρίζω τι περὶ αὐτῆς ἢ περὶ τῆς τοιαύτης συζητήσεως. Ἐὰν ἡ ἐπιστολὴ αὕτη κατατεθῇ θὰ τὴν πάρω ἀμέσως καὶ θὰ τὴν καταθέσω ἀπόψε τὸ βράδυ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα διὰ νὰ κυνηγηθῇ καὶ νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας ὁ οἱοσδήποτε ὁ ὁποῖος ἔλαβεν αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν..... Δηλῶ καὶ σήμερον, ὅτι ἐνήργησα πᾶσαν δυνατὴν ἔρευναν προχείρως βεβαίως καὶ οὐδεὶς μοῦ ἔδωσε τοιαύτην πληροφορίαν, ὅτι ὑπάρχει μία τοιαύτη ἐπιστολή, ὅτι ἐγένετο πόρρωθεν τοιαύτη συζήτησις ἢ ὅτι ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ Προξένου τῆς Λυῶνος ἢ τοῦ πρεσβευτοῦ εἰς τὸ Παρίσι. Εἰλικρινῶς δὲν γνωρίζω τοιοῦτόν τι καὶ ἐὰν τὸ ἐγνώριζεν ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ εἶχε κανένα λόγον αὐτὸ τὸ ἀνύπαρκτον πρᾶγμα νὰ μὴ τὸ στείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.... Διότι ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ ψιλοδουλειᾶς. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἐπιστολὴ ὑπάρχει βαρυτάτη εὐθύνη τῶν λαβόντων τὴν ἐπιστολήν.... ἐὰν εὑρίσκοντο τοιαῦτα στοιχεῖα, ὅποιος εἶναι ὑπεύθυνος θὰ ὑποστῇ τὰ ἐπίχειρα τῆς εὐθύνης του. Καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ἔνοχος αὐτῆς τῆς πρωτακούστου πράξεως, τῆς ἀνηκούστου πράξεως καὶ τῆς βαρύτατα ποινικῶς κολασίμου πράξεως νὰ πάρῃ 5% προμήθειαν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἐγνώριζον τὴν ἐπιστολὴν καὶ δὲν ἀνέφερον. Διότι κανεὶς δὲν ἀνέφερε τοιοῦτον τι......». Αὐτὰ ἔλεγεν ὁ κ. Παπαληγούρας εἰς τὰς 26 Ἰουνίου 1962 καὶ ἠρεύνησε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς νυκτὸς καὶ ἔλαβε γνῶσιν τῶν πρακτικῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ ὅλων τῶν συνεδριάσεων, αἱ ὁποῖαι ἠσχολοῦντο μὲ τὸ θέμα 5% καὶ ἦλθε τὴν ἑπομένην εἰς τὴν Βουλήν, λησμονῶν ὅσα εἶχεν εἰπεῖ τὴν προτεραίαν καὶ εἶπεν: «Οὐδὲν ἄλλο προέκυψεν ἐκτὸς τοῦ ὅτι κάποιος κύριος ἰσχυρίσθη, ὅτι ἤκουσεν ἀπὸ τὸ τηλέφωνον, ἐδόθη συνέχεια διὰ τῆς Γαλλικῆς Πρεσβείας καὶ ἡ ὑπόθεσις ἐθεωρήθη ὅτι εἶναι τελείως ἀναπόδεικτος».

§99Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Λέγει καὶ κάτι ἄλλο.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§101Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπετε σεῖς καὶ ὁ ρήτωρ. Ἐπειδή, κ. Σπηλιάκο, μοῦ ἔκανεν ἐντύπωσιν αὐτὴ ἡ ἱστορία καὶ ἀνέγνωσα μετ’ ἐπιμελείας τὰ πρακτικά, εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρεσθε, προσθέτων ὁ κ. Παπαληγούρας κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτὴν τὴν 4ην, ἂν δὲν κάμω λάθος, χωρὶς νὰ ἀρνῆται ὅτι ἔλαβε γνῶσιν, λέγει: Ὁ κ. Πεζόπουλος ἰσχυρίζεται ὅτι μοῦ ἀνεκοίνωσε τὰ περὶ ὑπάρξεως τῆς ἐπιστολῆς, ἐγὼ ὅμως δὲν τὸ ἐνθυμοῦμαι. Ὁ κ. Παπαληγούρας δὲν εἶναι βέβαιος ὅτι δὲν τοῦ εἶχεν ἀνακοινωθῆ τὸ περιχόμενον τῆς ἐπιστολῆς, καὶ αὐτὸ νομίζω, ὅτι εἰς τὴν κρίσιν τῶν κ.κ. συναδέλφων πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν ἰδιάζουσαν βαρύτητα καὶ νὰ μὴ εἶναι τόσον κατηγορηματικός, ὅσον ὑπῆρξεν ὁ κ. Ράλλης, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας ἠγνόει παντελῶς τὸ θέμα τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐπιστολῆς.

§102Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, κ. Πρόεδρε, τὰ ἑξῆς: Εἶπον ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον εἶναι, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας δὲν εἶχε γνῶσιν τοῦ θέματος, εἴτε διότι δὲν τοῦ τὸ εἶπον καθόλου, εἴτε διότι τοῦ τὸ εἶπον κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ τὸ ἐνθυμῆτε. Διότι ἐὰν τοῦ εἶπεν ὁ κ. Πεζόπουλος ἢ ἄλλος τίς, ὅτι ξέρετε; εἰς τὴν Γαλλίαν διαδίδουν ὅτι δωροδοκοῦν καὶ Ἕλληνας τί λέτε; Νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν; Καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας ναί. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ μὴ τὸ ἐνθυμῆτε. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν τοῦ ἀνέφερον ὁπωσδήποτε εἶναι διὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Τὰ περὶ Παπαδούκα, τὰ περὶ δευτέρου τηλεγραφήματος, τὰ περὶ ἐπιστολῆς Παπαδούκα πρὸς Βιδάλην, διότι αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ λησμονήσῃ κανείς. Ἠμπορεῖ νὰ τοῦ τὰ εἶπον ὅπως τὸ εἶπον. Καὶ αὐτὸ ἐὰν ἔγινεν, εἶπον, ἀπὸ τὸν Πεζόπουλον εἴτε καλῇ τῇ πίστει, διότι ἐθεώρησε καὶ αὐτὸς ὅπως καὶ τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τὸ πρᾶγμα δευτερεῦον, εἴτε κακῇ τῇ πίστει, δὲν ἔλαβε θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἐπιστολῆς δὲν ἔδωσα βαρύτητα. Ἔδωσα βαρύτητα εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Παπαληγούρα τὸ 1962 διότι δὲν εἶναι δυνατόν, εἶπον, ὁ κ. Παπαληγούρας ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν μετρίαν εὐφυΐαν τοῦ μέσου ἀνθρώπου, δὲν εἶναι δυνατόν, γνωρίζων ὅτι αὐτὸ θὰ ἀποκαλυφθῇ μετὰ 12 ἢ 24 ὧρες, νὰ ἀρνῆται τὴν ὕπαρξιν καὶ ἄρσιν τῆς ἐπιστολῆς. Καὶ νὰ μὴ ἔχῃ γνῶσιν αὐτοῦ τοῦ πράγματος. Αὐτὰ εἶπον. Καὶ εἶπον ἐπίσης, ὅτι προκειμένου νὰ ἐξεύρωμεν τὴν ἀλήθειαν ἐπὶ τῆς φράσεως θὰ ἔπρεπε νὰ καλέσωμεν τὸν κ. Πεζόπουλον. Ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ τὸ κάμωμεν αὐτὸ διότι θὰ ἦτο δυνατὸν διὰ τῆς κλήσεως τοῦ Πεζοπούλου νὰ πᾶμε μέχρι τὸν Ἰούλιον καὶ δὲν ἠθέλαμεν νὰ μᾶς ἀποδοθῇ ἡ μομφὴ ὅτι παρακωλύωμεν τὴν ἀνάκρισιν, ἡ ὁποία μομφὴ μᾶς ἀπεδόθη οὐχὶ ἅπαξ ἀλλὰ δέκα φορές. Αὐτὸ ποὺ εἶπον, συνεπῶς, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ λέγει καὶ ὁ κ. Ἀλευρᾶς, ὅτι δηλ. ὁ κ. Παπαληγούρας λέγει, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ μοῦ τὸ εἶπον τὸ 62 ἀλλὰ δὲν τὸ ἐνθυμοῦμαι. Δὲν εἶναι τίποτε πέραν αὐτοῦ.

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τὸ 1962 εἰς τὸ τρίτον πρακτικὸν εἶπον, προχείρως βλέπων τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἐκεῖνο τὸ πρωΐ — τὰ εἶχεν ἀνακαλύψει τὴν νύκτα ὁ κ. Σισάμης — εἶπον, ὅτι παρατηρῶ, ὅτι εἰς ἕν ἐκ τῶν πρακτικῶν λέγει ὁ κ. Πεζόπουλος, ὅτι μοῦ τὸ ἀνέφερεν. Ὡς τίμιος ἄνθρωπος αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἐνθυμηθῶ τίποτε. Ἀναφέρει περαιτέρω, ὅτι τὸ Συμβούλιον ἐκτιμῆσαν τὴν ὑπόθεσιν ἢ κάτι ἀνάλογον εἶπεν, ἐθεώρησεν, ὅτι αὐτὴ δὲν εἶχε σημασίαν. Καὶ ἔτσι τὴν ἐθεώρησε τὸ Συμβούλιον ὅπως θὰ σᾶς ἀποδείξω. Ἀπηυθύνθην εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀρνητικὴν ἀπάντησιν ὅπως ἦτο φυσικόν. Αὔριον θὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι πράγματι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον πλέον νὰ διακόπτωμεν τὸν εἰσηγητήν.

§104Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τελειώνω, αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα, αὐταὶ εἶναι αἱ διαπιστώσεις τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐξέθεσα καὶ τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐξ ἐγγράφων. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν νὰ λέγεται, ὅτι ἡ κρίσις τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐξηνέχθη ἐκ κομματικῆς προκαταλήψεως, ὅταν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Παπαληγούρας, ἀναγνωρίζων τὴν βαρύτητα τῆς κατηγορίας κατὰ τοῦ Πεζοπούλου, ἐδήλου, κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι θὰ τὸν ἀπέστελεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα ἀφ’ ἑσπέρας ἐὰν ἐλάμβανε γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς, ὅταν, ὡς ἀπεδείχθη ἔλαβε γνῶσιν καὶ οὐδὲν ἔπραξε;

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Πῶς ἀπεδείχθη;

§106Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Σεῖς, κ. Παπαληγούρα ἐδηλώσατε, ὅτι ἐλάβατε γνῶσιν ἀπὸ τὴν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ καὶ ἐκ τῶν Πρακτικῶν. Ἐκ τῶν πρακτικῶν προκύπτει, ὅτι εἶχε καταγγελθῆ ὁ Πεζόπουλος, ὅτι ἐλάμβανε 5%. Πέραν τούτου διεπιστώσατε ἐκ τῶν Πρακτικῶν, ὅτι ὁ Πεζόπουλος, ἐκείνην τὴν ἑσπέραν τῆς 27ης Ἰουνίου 1962, τὸ διεπιστώσατε, ὡς εἶπον ἐκ τῶν Πρακτικῶν, ὅτι ὁ Πεζόπουλος καὶ ὁ Γουναράκης, εἶχον κάμει χρῆσιν, εἰς μίαν ἐνέργειαν, τοῦ ὀνόματός σας. Τί ἐπράξατε ἐναντίον τοῦ Πεζοπούλου τότε καὶ κατὰ τοῦ Γουναράκη; Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐρωτήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλετε ἀπάντησιν. Αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα διὰ τὴν πλειοψηφίαν τῶν μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀποτελοῦν ἐνδείξεις ὡς ὁ νόμος ἀπαιτεῖ περὶ τῆς εὐθύνης σας.

§107Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Μοῦ ἀπηύθυνε δύο ἐρωτήματα ὁ κ. Εἰσηγητής, θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸ ἕνα καὶ εἰς τὸ ἄλλο. Ὅπως προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς πρώτης καὶ δευτέρας συνεδριάσεως τὸ καταγγελθὲν ἦτο, ὅτι συνελήφθη τις, βάσει σοβαρωτάτης καταγγελίας, λαμβάνων ποσοστά. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέκυψεν, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν, ὅπως εἶπον εἰς τὴν τρίτην συνεδρίασιν, δὲν εἶναι αὐτό, εἶναι ὅτι ὁλόκληρον τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ὑπέλαβε, λέγω ὁλόκληρον, ὅτι ἐσυκοφαντήθη ὁ κ. Πεζόπουλος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Οὕτως ἡρμήνευσεν αὐτὸς οὗτος, ὁ κ. Δημητρακόπουλος, ἐν τοῖς πρακτικοῖς καὶ ἐν τῷ ἡμερολογίῳ του τὸ πρᾶγμα. Οὕτως ἡρμήνευσεν ὁ κ. Γαλάνης τὸ πρᾶγμα, οὕτως ἡρμήνευσεν ὁ κ. Βιδάλης τὸ πρᾶγμα. Οὕτως ἔλαβον γνῶσιν προχείρως, σᾶς τὸ εἶπα εὐθέως, ὅτι ἀναφέρεται τὸ ὄνομά μου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβω περὶ τίνος πρόκειται, πρέπει ἡ ὑπόθεσις νὰ ὑποστῇ ἔρευναν βαθεῖαν καὶ θὰ ὑποστῇ. Καὶ τὴν ἑπομένην, ἐπειδὴ παρετήρησα αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν εἰς τὸ ἔγγραφον εἶπον μήπως ὑπάρχει τί τὸ περισσότερον ὕποπτον καὶ ἀνέφερον εἰς τὴν Βουλήν, μήπως ὑπάρχει καὶ ἀντικειμενική τις ἐξήγησις τῆς ἀμνησίας μου. Δὲν ἤθελα νὰ εἴπω περισσότερα, διότι ἤθελα νὰ περιέλθουν τὰ πράγματα εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Καὶ περιῆλθον τὰ πράγματα μετὰ τρεῖς ἡμέρας, μόλις συνεστήθη ἡ Ἐπιτροπή, ἐκ τῶν 3 ἀνωτάτων Δικαστικῶν. Εἰς τοὺς τρεῖς ἀνωτάτους δικαστικοὺς περιῆλθεν ὅλος ὁ φάκελλος τῶν καταγγελιῶν κατὰ τοῦ Πεζοπούλου. Κατὰ τοῦ Πεζοπούλου εἶχε ληφθῆ τὸ ὕψιστον, τὸ αὐστηρότερον διοικητικὸν μέτρον τὸ σκληρότερον, ἡ ἄνευ ἀποζημιώσεως ἀπόλυσις καὶ κατὰ τοῦ Πεζοπούλου, εἶχε ληφθῆ τὸ μέτρον τῆς συστάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐρεύνης, ἐξ ἀνωτάτων ἀμερολήπτων δικαστικῶν. Καὶ δι’ ὅλον τὸ σύμπλεγμα τῶν ἐπιστολῶν Φιλαρέτου, τὸ ὁποῖον εἶναι προδήλως συνδεδεμένον ἐν τῷ ἡμετέρῳ πορίσματι, πρὸς τὸ 5% εὑρίσκετο ἤδη ὁ κ. Πεζόπουλος δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Κατόπιν καταγγελιῶν τοῦ κ. Βασιλάτου καὶ τῶν ἄλλων καταγγελιῶν καὶ τῆς αὐτεπαγγέλτου ἐνεργείας τοῦ Εἰσαγγελέως, πρὶν προλάβῃ κἂν νὰ κινηθῇ. Πρὸς ποῖον νὰ προέβαινον εἰς ἐνέργειαν; Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ σᾶς ἀπευθύνω ἓν ἐρώτημα, κ. Εἰσηγητὰ ἐπὶ τοῦ βήματος. Ἂν ἐγὼ ἐπληροφορήθην τὸ πρᾶγμα τὸ 1962 καὶ δὲν ἐνήργησα, ὁ κ. Ζίγδης, ἢ μᾶλλον, ὄχι ὁ κ. Ζίγδης, διότι ἐγὼ δὲν ἤμην Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἀλλὰ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ κ. Στεφανόπουλος, διατί δὲν ἐνήργησεν; Διατί δὲν ἐνήργησεν ὅταν ἔγινεν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ;

§108Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§109Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Βασιλᾶτε, νομίζω, ὅτι εἶμαι σαφέστατος. Ἂν εἶχον ἐγὼ ὑποχρέωσιν τὸ 1962 νὰ ὑποβάλω μήνυσιν, μολονότι εἶχε δημιουργηθῆ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκτάκτου ἐλέγχου καὶ μολονότι εἶχε κινηθῆ ἤδη μόνη της ἡ Δικαιοσύνη, εἶχεν ὑποχρέωσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ νὰ ὑποβάλῃ καὶ αὐτὴ μήνυσιν. Διότι καὶ ἐκείνη καὶ ἐγὼ ἐγνωρίζαμεν ἀπὸ τὰς 26 Ἰουνίου 1962 τὰ ἴδια πράγματα. Ὅταν, λοιπόν, ἔγινεν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ κ. Στεφανόπουλος ἢ ὁ κ. Μαῦρος, ὤφειλον νὰ ὑποβάλουν μήνυσιν κατὰ τὴν ἰδικήν σας ἐκδοχήν, καὶ πολλῷ μᾶλλον ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, διότι ἐγὼ δὲν ἤμουν τότε Ὑπουργὸς Βιομηχανίας.

§110Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Δὲν ἐρωτῶ διατί δὲν ἐμηνύθη διὰ τὴν οἰκονομικὴν αὐτὴν εἰς βάρος τῆς ΔΕΗ ἀφαίμαξιν, ἐρωτῶ: Σεῖς, ὡς κ. Παπαληγούρας, ὅταν εἴδατε τὰ ἔγγραφα, ὅτι εἰς μίαν τοιαύτην βρωμερὰν ὑπόθεσίν του ὁ κ. Πεζόπουλος σᾶς ἀνέμιγνυε, διατί δὲν ἐθεωρήσατε τὸν ἑαυτόν σας θιγόμενον νὰ τὸν μηνύσετε καὶ ἐσεῖς; Θίγεται ὁ κ. Ζίγδης ἀπὸ τὰ πρακτικὰ ἢ ὁ κ. Στεφανόπουλος; Δὲν τὸ βλέπω.

§111Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὀφείλω καὶ εἰς αὐτὸ ἀπάντησιν. Ὅταν τίς εἶναι Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ συλλαμβάνει ἔστω ἕνα ὑπάλληλόν του ἢ ὑφιστάμενόν του ἱεραρχικῶς λέγοντα μίαν ἀνακρίβειαν καὶ ὅταν δι’ αὐτὸ συνιστᾷ μίαν τριμελῆ Ἐπιτροπὴν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν διὰ νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα, κάμνει ταὐτοχρόνως καὶ μίαν προσωπικὴν κατ’ αὐτοῦ στροφὴν ὑπὸ μορφὴν μηνύσεως ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου; Διὰ ποῖον λόγον νὰ τὸ κάμῃ; Ἡ ἀνάκρισις θὰ εὕρῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἐγὼ δὲν στρέφομαι προσωπικῶς κατ’ οὐδενὸς ὅταν εἶμαι Ὑπουργός, διότι ἐθιγόμην προσωπικῶς. Ἠμπορεῖ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐβεβαιοῦτο νὰ εἶναι ἀνακριβὲς καὶ ἦτο, τοὐλάχιστον ὑφ’ ἣν ἔννοιαν εἶπεν ὁ κ. Ράλλης τοὐλάχιστον ὑφ’ ἣν ἔννοιαν σᾶς εἶπον ἐγὼ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ὅπως θὰ σᾶς ἐξηγήσω αὔριον.

§112Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Εἰσηγητά, θέλω νὰ μοῦ δώσετε τὴν εἰκόνα τοῦ ἑξῆς: Ὑπάρχουν δύο ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ. Ἐγὼ ἔχω καὶ τρίτην, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἐνδιαφέρει τὴν Βουλήν, ἀλλὰ θέλω νὰ ἑδραιώσω τὴν ἄποψιν. Μὲ ἐνδιαφέρει τί συνήγαγεν ἡ πλειοψηφία ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει μίαν παραποίησιν ὅπως θὰ ἴδητε τὸ ἕνα μέρος ἀπὸ τὸ ἄλλο. Πρῶτον, ἡ δευτέρα ὑπογραφὴ εἶναι ὁμοία τῆς πρώτης μὲ διαφορὰν κολοσσιαίαν. Λέγετε, ὅτι ἡ πρώτη ὑπογραφὴ εἶναι τοῦ κ. Πεζοπούλου εἰς τὸ πρωτότυπον. Ἡ δευτέρα εἶναι πάλιν τοῦ κ. Πεζοπούλου. Διαφέρει ἡ μία. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκ τῆς ὅλης οἰκονομίας τῆς δικογραφίας τί συνήγαγε; Διότι ἂν ἀντελήφθην καλῶς, στοιχεῖον ἐπὶ πλέον τῆς παραπομπῆς εἶναι ἡ γνῶσις καὶ ἐκ τῆς παρ. αὐτῆς ὅτι ὑπῆρχε τὸ 5%, δηλαδὴ ἡ γνῶσις τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἀναφέρεται ἡ γνῶσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶναι.

§113Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Μάλιστα.

§114Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Τὸ δεύτερον. Ὁ κ. Παπαληγούρας, ἰσχυρίσθη, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν τὸ 62 τοῦ παραποιημένου αὐτοῦ ἐγγράφου. Τὸ παραποιημένον αὐτὸ ἔγγραφον, εὑρέθη τώρα εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Εἶναι τοῦ 1962. Εἶχεν ἀρχίσει ἡ ποινικὴ δίωξις κατὰ Πεζοπούλου.

§115Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καμμία δίωξις.

§116Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Ὑπῆρχε τὸ ἔγγραφον αὐτὸ μέσα. Ἐρωτᾶται, εἶχε ζητηθῆ ἀπὸ τὸ Ἀρχεῖον, δι’ αὐτὸ ἠρώτησα πρὶν καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι δὲν ὑπῆρχον παραλῆπται. Δηλαδή, πῶς εὑρέθη τὸ φωτοτυπημένον εἰς σᾶς καὶ πῶς εὑρέθη τὸ πρωτότυπον. Ἀπὸ ποῦ σᾶς ἦλθε τὸ ἀντίγραφον, τὸ ὁποῖον εἶχε διάφορον ἐμφάνισιν, καταφανῆ, μὲ τὴν ὑπογραφὴν καὶ ἀπὸ ποῦ σᾶς ἦλθε τὸ πρωτότυπον;

§117Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Χαίρω, πάρα πολύ, κ. συνάδελφε, διότι μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ νὰ δώσω μίαν πληρεστέραν εἰκόνα τοῦ τί συνέβαινεν εἰς τὴν ΔΕΗ καὶ τί συμβαίνει εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ τῆς 12.8.57. Καὶ ἀφοῦ εἴχατε τὴν περιέργειαν νὰ μοῦ θέσετε αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, θὰ ἔχετε καὶ τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ τοῦ πρακτικοῦ, διὰ νὰ ἔλθω εἰς τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ πλειοψηφία τῶν μελῶν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς: «Ἐστενογραφημένα πρακτικὰ 42ας συνεδριάσεως 12.8.57. Πεζόπουλος: Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ σᾶς κάμω μίαν ἀνακοίνωσιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἐγὼ σοβαρωτάτην. Πρὸ μηνὸς (σημειώσατε εἶναι ἀνακριβές, διότι, ὅπως σᾶς εἶπον, πρὸ ἔτους εἶχε δοθῆ ἡ ἐντολή), πρὸ μηνός, τῇ ὑποδείξει τοῦ κ. Βιδάλη, εἶχον καλέσει τὸν Πρόξενον τῆς Ἑλλάδος, «... (ἀναγινώσκει)...», παρεμβάσει τοῦ κ. Παπαδούκα». Σᾶς εἶπον, ὅμως, ὅτι ἡ σύμβασις ὑπεγράφη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς προσφορᾶς, ἀλλὰ προσηρμοσμένης κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς προσφορᾶς, μέχρι τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως. Ἀνακριβές. Ὁ κ. Παπαδούκας, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἔλθει δι’ ὀλίγας ἡμέρας εἰς Ἑλλάδα καὶ ἀναχωρεῖ σήμερον διὰ Γαλλίαν, μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ τοῦ δώσω ἐπιστολὴν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν ἴδιον, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ φαίνεται, ὅτι αὐτός, ὡς Πρόξενος τῆς Ἑλλάδος εἰς GRENOBLE, ἐφέρθη καλῶς καὶ ἐβοήθησεν εἰς τὴν ἐπίτευξιν καλῶν τιμῶν. Βεβαίως, ἡ ἐπιστολὴ διετυπώθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ζητήσῃ, ὁ κ. Παπαδούκας, ποσοστὰ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε. Ἐπειδή, ὅμως, μοῦ ἐφάνη περίεργον, διατί ἐζήτει τοιαύτην ἐπιστολήν, ὁ κ. Παπαδούκας, τόν ἠρώτησα καὶ μοῦ εἶπε, διὰ νὰ μὴ νομίζουν, ἀκριβῶς, ὅτι ἐπιδιώκει ποσοστόν. Μοῦ προσέθεσε δὲ τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν: Ὅταν ἦλθεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν NEYRPIC διὰ νὰ τὴν πείσῃ νὰ μὴ ζητήσῃ μεγάλας τιμὰς καὶ τοῦτο τῇ προτροπῇ μας, ἡ NEYRPIC τοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐλαττώσῃ περισσότερον τὰς τιμάς, διότι ὑπάρχει ποσοστὸν προμηθείας 5%, τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ διὰ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ τὴν Διοίκησιν τῆς ΔΕΗ. Ὁ κ. Παπαδούκας ἀπήντησεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον, δεδομένου, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ κ. Πεζόπουλος μὲ παρεκάλεσε νὰ ἀσκήσω τὴν ἐπιρροήν μου, διὰ νὰ μειωθοῦν αἱ τιμαί. Ὁ διευθυντὴς τῆς NEYRPIC τότε, τοῦ εἶπε «περιμένετε νὰ πάρωμεν τηλεφωνικῶς τὴν OL–CO, διὰ νὰ σᾶς ἐπιβεβαιώσῃ τὸ πρᾶγμα αὐτό. Ὄντως, ἐζήτησε τὰ γραφεῖα τῆς OL–CO εἰς τὸ τηλέφωνον, εἰς τὸ Παρίσι, καὶ ὁ κ. Παπαδούκας, διὰ δευτέρου ἀκουστικοῦ, ἤκουσεν ἕνα BILLAR, τῆς OL–CO, ὁ ὁποῖος ἐπεβεβαίωσεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ μείωσις τῶν τιμῶν κατὰ 5%, διότι αὐτὸ χρειάζεται νὰ δοθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὁ διευθυντὴς τῆς NEYRPIC, συνεχίζων τὸ τηλεφώνημα, εἶπεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον, δεδομένου, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος, ζητεῖ τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν καὶ τότε ὁ BILLAR εἶπεν, ὅτι καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος, συμμετέχει εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, δηλαδή, ὅτι καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος, θὰ λάβῃ τὴν προμήθειάν του. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον καὶ δὲν γνωρίζω, τί θὰ πρέπει νὰ κάμωμεν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἁπλούστατα, θὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν OL–CO, νὰ διευκρινίσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§119ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ BILLAR εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶπεν αὐτά.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τοὺς ἀναφέρωμε καὶ τὸ ὄνομα. Κάμω τὴν ἑξῆς εἰσήγησιν: Ὅτι δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἀφήσωμε νὰ κυκλοφοροῦν τοιαῦτα πράγματα καὶ εἰς αὐστηρὸν τόνον, θὰ ζητήσωμεν ἐξηγήσεις. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἀφήσωμε νὰ κυκλοφοροῦν τέτοιες διαδόσεις καὶ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἀπὸ ποῦ προέρχονται καὶ ὡς καλυτέρα ἀποκατάστασις τῆς ἀληθείας, ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι νὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τὴν OL–CO, ζητοῦντες τὴν περικοπὴν τοῦ 5%.

§121ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι, ἐφ’ ὅσον τὸ Δ. Συμβούλιον καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντής, οὔτε κἂν διενοήθησαν τέτοιο πρᾶγμα, λογικὸν εἶναι νὰ ἀφαιρέσῃ ἕνα ἀκόμη 5% ἡ OL–CO, ἀπὸ τὰς τιμάς, δεδομένου, ὅτι κατ’ αὐτὴν ὑπελογίζετο τοῦτο νὰ δοθῇ εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον καὶ εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς ΔΕΗ.

§123ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νὰ ζητήσωμε μείωσιν 5% ἐπὶ ὅλων τῶν παραγγελιῶν.

§124ΣΤΟΥΠΑΘΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ OL–CO θὰ εὕρῃ κἄποιον τρόπον νὰ ξεφύγῃ. Ἀλλά, λέγω, μήπως αὐτὰ τὰ πράγματα ἔπρεπε νὰ καταστοῦν γνωστὰ εἰς τὸν Γάλλον Πρεσβευτήν, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὰ ἀφήσωμεν ἔτσι. Δηλαδή, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διασύρωνται τὰ ὀνόματά μας εἰς τὴν Γαλλίαν».

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμεῖς, δὲν διασυρόμεθα, ἀλλὰ ἡ ΔΕΗ.

§126ΒΙΔΑΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐλέχθη διὰ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν καὶ ὄχι διὰ τὸ Δ. Συμβούλιον.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμα συγκεκριμένην πρότασιν: Ὅτι, δηλαδή, πρέπει νὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς ὕφος αὐστηρόν, κατονομάζοντες τὰ πρόσωπα εἰς τὴν OL–CO, ζητοῦντες, οὔτε πολύ, οὔτε ὀλίγον, τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ 5%, δεδομένου, ὅτι οὐδέποτε διενοήθη κανεὶς ἀπὸ τὴν ΔΕΗ νὰ τὸ εἰσπράξῃ, ὡς προμήθειαν.

§128ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ καλύτερος τρόπος, διότι ἐὰν ἀναμίξωμεν τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Στουπάθης, εἶναι δυνατὸν αὕτη νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις καὶ οὕτω νὰ ἐμποδισθῶμεν εἰς τὰς ἐνεργείας μας.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδούκας, μᾶς παρέσχεν ὑπηρεσίας, πράγματι;

§130ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μεγαλυτέρα ἐξυπηρέτησις, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔκαμεν, εἶναι ἀκριβῶς, αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μετέδωσεν εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντοτε, οἱ ἐνδιαφερόμενοι, διὰ νὰ ἐπιτύχουν, ἐπικαλοῦνται ὡρισμένα πράγματα. Ἀλλά, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἔχομεν τὸ συγκεκριμένον γεγονός, ὅτι ὁ Ἕλλην Πρόξενος ἐν GRENOBLE διὰ τοῦ δευτέρου ἀκουστικοῦ, ἤκουσεν ὅλα αὐτά.

§132ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ σπουδαιότερον ἀπὸ ὅλα εἶναι ὅτι ὁ BILLAR εἶπεν ὅτι ὁ Πεζόπουλος εἶναι ἀναμεμιγμένος εἰς αὐτὰ καὶ θὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς τὰ ποσοστά του.

§133ΒΙΔΑΛΗΣ. Τότε ποὺ ἡ OL–CO ἔκαμε τὰς γνωστὰς φασαρίας, ἐγὼ εἶχα πῆ εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον, ὅτι ὁ σκοπὸς ὅλων αὐτῶν τῶν ἱστοριῶν ἦτο ἀκριβῶς διὰ νὰ αὐξήσῃ τὰς τιμάς της. Καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ τὸ εἶχα προβλέψει, ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ ἕνα Αὐστριακὸν Οἶκον καὶ εἶχα κατατοπισθῆ περὶ τοῦ εὐλόγου ὕψους τῶν τιμῶν. Τότε λοιπὸν ὁ κ. Πεζόπουλος μοῦ εἶχε πῆ, ἐπειδὴ γνωρίζω τὸν Ἕλληνα Πρόξενον τῆς LYON, νὰ γράψω εἰς αὐτὸν νὰ εἴπῃ εἰς τὴν NEY-RPIC ὅτι ἐὰν δὲν μειώσουν τὰς τιμὰς θὰ κάμωμεν δημοπρασίαν καὶ μάλιστα ὁ κ. Πεζόπουλος μοῦ εἶπε νὰ τοῦ γράψω ὅτι ἐὰν δὲν δεχθοῦν οἱ τῆς OL–CO τὰς μειωμένας προσφορᾶς τῆς NEYRPIC, ἡ ἰδία ἡ NEYRPIC νὰ μᾶς ὑποβάλῃ ἀπ’ εὐθείας προσφοράς. Πράγματι ὁ κ. Παπαδούκας τοὺς τὰ εἶπεν ὅλα αὐτὰ καὶ ἡ ἀπάντησις ἦτο αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πεζόπουλος προηγουμένως.

§134ΣΤΟΥΠΑΘΗΣ. Ἐπειδὴ ἀκριβῶς, κ. Πρόεδρε, ἔχομεν τὴν δύναμιν τῆς ἀκεραιότητός μας, πρέπει αὐτὴν τὴν δύναμιν νὰ τὴν περιφρουρήσωμεν μὲ οἱονδήποτε τρόπον.

§135ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀντιδράσωμεν ἀμέσως. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζουν ὅτι εἴμεθα γνῶσται τῆς ὑποθέσεως. Διότι ἡ ἱστορία εἶναι, ὅτι ὅταν κανεὶς εἶναι αὐστηρὸς εἰς μίαν σύμβασιν, βγαίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ ἀπαράδεκτα πράγματα εἰς τὴν μέσην». Αὐτὰ, κ. συνάδελφοι, εἶναι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Καὶ ἰδοὺ τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§136Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ποίας χρονολογίας.

§137Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Τῆς αὐτῆς. Ἔχομεν ἐστενογραφημένα πρακτικὰ καὶ ἐπίσημα πρακτικά, Τὰ ἐπίσημα πρακτικά, λοιπόν, ἔχουν ὡς ἑξῆς: «Πρὸ τῆς συζητήσεως τῶν θεμάτων, «...(ἀναγινώσκει)...».

§138Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐὰν θέλετε, νὰ μᾶς εἴπητε τὰς διαφορὰς μεταξὺ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν καὶ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν.

§139Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἀλλοίωσις τῶν πρακτικῶν. «Τὸ Συμβούλιον, λαβὸν γνῶσιν περὶ τοῦ θέματος, ἀναθέτει εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτοῦ, ὅπως ἐπικοινωνήσῃ μετὰ τοῦ ἐν Ἑλλάδι πρέσβεως τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας, εἰς ὃν νὰ ἀναφέρῃ τὰ γεγονότα ταῦτα καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν παρέμβασίν του διὰ τὴν παροχὴν ἐξηγήσεων ἐκ μέρους τῆς OL–CO. Ἄλλα ἀπεφασίσαμεν, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ καὶ ἄλλα γράφομεν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Καὶ μὲ ἠρώτησεν, ὁ κ. Κοΐνης, ποίαν ἐξήγησιν ἔδωσεν ἡ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν διαφορὰν ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ φωτοτυπημένου ἀντιγράφου τῆς ἐπιστολῆς Πεζοπούλου πρὸς Γουναράκην. Νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ ὅσα σᾶς ἐξέθεσα, ἡ ἐξήγησις ἔρχεται ἀφ’ ἑαυτῆς. Ἔπρεπε νὰ ἀλλοιωθοῦν τὰ πρακτικὰ καὶ ἔπρεπε κἄποιος νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην αὐτὴν τῆς ἀλλοιώσεως. Ὁ κ. Γουναράκης, ὡς Πρόεδρος τοῦ Δ.Σ. τῆς ΔΕΗ, δὲν ἀνελάμβανε τοιαύτην εὐθύνην. Ἔρχεται ὁ Πεζόπουλος, καὶ τοῦ στέλλει τὴν ἐπιστολήν. Εἶναι λίαν πιθανὸν νὰ ἐστάλη ἡ ἐπιστολὴ αὐτή, χωρὶς νὰ περιέχεται ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο ἀρκετὸν μόνον μὲ τὴν ἐπιστολὴν Πεζοπούλου νὰ προβῇ ὁ Γουναράκης εἰς τὴν ἀλλοίωσιν τῶν πρακτικῶν, ἐν συνεχείᾳ ἐτέθη καὶ ἡ φράσις, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄλλη λογικὴ ἐξήγησις αὐτῆς τῆς ἀταξίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν ἐπιστολήν.

§140Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Παπαδούκας ἦτο ἔμμισθος Πρόξενος, ἢ ἄμισθος;

§141Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ἄμισθος. — Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄρα, δὲν ἦτο ὑπάλληλος τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ἦτο ἀπὸ ἐκείνους ποὺ κάμουν διαφόρους ἐργασίας.

§142Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§144Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Σπηλιάκο, δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, ποῖος ἦτο ὁ δέκτης τῆς ἀλληλογραφίας. Σημασίαν εἶχεν, ἐὰν ἀπηυθύνετο πρὸς τὴν OL–CO, τί θὰ ἐζήτουν. Νὰ ἐκπέσῃ τὸ 5% ἀπὸ τὶς τιμὲς καὶ νὰ μὴ τὸ ζημιωθῇ ἡ ΔΕΗ. Ἀλλά, διὰ τῆς ἐπιστολῆς πρὸς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν, ποὺ διὰ πρώτην φορὰν συμβαίνει νὰ ἀπευθύνωνται εἰς τὰς ξένας Πρεσβείας, ἄνευ γνώσεως τοῦ προϊσταμένου Ὑπουργοῦ, τί εἶχε νὰ κερδίσῃ ἡ ΔΕΗ; Μόνον παρέλκυσιν καὶ παρασιώπησιν. Αὐτὸ ἐπεδίωξαν καὶ αὐτὸ ἐπέτυχον.

§145Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐρώτημα πρῶτον: Ποῖοι τὸ ἐπεδίωξαν καὶ ποῖοι τὸ ἐπέτυχον, ἐὰν τὸ ἐπεδίωξαν καὶ ἐὰν τὸ ἐπέτυχον. Καὶ ἐρώτημα δεύτερον, ἢ μᾶλλον τὸ δεύτερον δὲν θὰ τὸ διατυπώσω μὲ μορφὴν ἐρωτήματος, θὰ εἶναι μία ἁπλῆ διαπίστωσις: Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ αἱ δύο μέθοδοι, αἱ συζητηθεῖσαι εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος, ἦσαν ἀσύμφοροι· ἀσύμφοροι, διότι καὶ ἐὰν ἀπευθύνοντο εἰς τὴν OL–CO καὶ τῆς ἔλεγον, μείωσε κατὰ 5%, διότι ἠκούσθη αὐτὸ τὸ τηλεφώνημα, μόνον ἐὰν ἡ OL–CO διῳκεῖτο ἀπὸ παράφρονας, θὰ ἔστεργεν εἰς τὸ νὰ εἴπῃ, ὅτι οὖσα μία ἐκ τῶν μεγάλων Ἑταιρειῶν ἐν Γαλλίᾳ, ὅτι μάλιστα ἐδωροδόκησα καὶ διὰ τοῦτο μειῶ κατὰ 5% τὰ προσφερθέντα. Τοῦτο εἶναι τόσον ἀληθές, ὥστε ὁ προτείνας τοῦτο, κ. Δημητρακόπουλος, εἰς τὸ ἡμερολόγιόν του γράφει, ὅτι βεβαίως, δὲν πιστεύω, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἔχῃ αὐτὰς τὰς συνεπείας — περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Βασιλᾶτος — ἀλλὰ διὰ νὰ δοθῇ ἕνας κόλαφος κατὰ τῆς OL-CO, τὴν ὁποίαν συκοφαντεῖ, ὅπως θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναπτύξω, ὅταν ἐπιληφθῶ τοῦ θέματος. Δὲν εἶναι τὸ πρόβλημα τόσον ἁπλοῦν, οὔτε ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ κανεὶς τόσον προχείρους κρίσεις, περὶ συναδέλφων του, οἱ ὁποῖοι, ἐὰν ἐλάμβανον γνῶσιν μιᾶς τοιαύτης ὑποθέσεως, ἐπιτρέψατέ μου, νὰ εἴπω, ὅτι θὰ τὴν ἀντεμετώπιζον μὲ τὰ ἴδια κριτήρια, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ τὴν ἀντιμετωπίζατε καὶ σεῖς.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Σπηλιάκο, συνεχίσατε.

§147Α. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ. Ἐτελείωσα, κ. Πρόεδρε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν, διὰ νὰ μὴ ἀκουσθῇ ὡς τελευταῖος ρήτωρ, κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ὁμιλητὴς τῆς κατηγορίας, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἐλάμβανε τὸν λόγον καὶ εἷς ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ ὥρα εἶναι 11.30′ μ.μ. καὶ ὑποθέτω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ παρατείνωμεν, ἐπὶ μίαν τοὐλάχιστον ὥραν, τὴν συνεδρίασιν. Προβλέπω, ὅτι θὰ ἔχωμεν συμφόρησιν ὁμιλητῶν, τὰς τελευταίας ἡμέρας, ὁπότε θὰ εἴμεθα περισσότερον κουρασμένοι. Ἐρωτῶ καὶ πάλιν, ἐὰν θὰ ἠθέλατε, νὰ ἀκουσθῇ, ὡς τελευταίως ρήτωρ, ὁμιλητὴς τῆς ὑπερασπίσεως.

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, νὰ ὁρίσωμεν ἀντὶ 11.30′, ἂν ὄχι 10.30′, τοὐλάχιστον, 11.00′, διότι περιορίζομεν πολὺ τὸν χρόνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναγκαῖος διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν θεμάτων καὶ διὰ τὴν ἄνοδον εἰς τὸ βῆμα τριῶν ἢ τεσσάρων βασικῶν ὁμιλητῶν. Ἐπίσης, θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι περὶ τὸ πέρας ἑκάστης συνεδριάσεως, δὲν εἶναι κακὸν τὸ σύστημα, προκειμένου περὶ τοιαύτης συζητήσεως καὶ τοιούτου θέματος, νὰ τίθενται μερικὰ ἐρωτήματα καὶ νὰ γίνωνται, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, νὰ διατηρηθῇ τὸ ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον διετηρήθη κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν φάσιν, νὰ γίνωνται ὡρισμέναι ἐρωταποκρίσεις. Διότι εἶναι ἀνάγκη, ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τίθενται ὡρισμέναι ἐρωτήσεις, εἴτε εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον, εἴτε εἰς ἄλλον τινά, ἀλλὰ μόνον, ὅταν θὰ ἔχωμεν ἀποφασίσει νὰ κλείσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ὁμιλίαν μου τοῦ προοιμίου τῆς συζητήσεως, αὐτὸ ἐτόνισα. Νὰ ἀποφεύγωμεν τὰς ἀσκόπους διακοπάς, ἐνῷ κἄθε σκόπιμος ἐρώτησις εἰς τὴν κατάλληλον ὥραν, ἀσφαλῶς, θὰ διευκολύνῃ τὴν διευκρίνισιν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν. Ἐπίσης, ἤθελον νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, ἐπειδὴ προηγουμένως παρεξηγήθηκα — νομίζω — ὑπό τινων συναδέλφων, ὅτι δῆθεν ἠμπόδισα τὴν χρῆσιν τοῦ ἐγγράφου. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἐζήτησα ἐγώ, διὰ νὰ διαφωτισθῶ πρῶτος καὶ τὸ παρέδωσα εἰς τὸν αἰτήσαντα κ. Παπαληγούραν, πρὸς χρῆσιν του. Ἐζήτησαν, ἀκολούθως, νὰ λάβουν γνῶσιν πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν τοῦ εἰλικρινοῦς καὶ τιμίου ἐνδιαφέροντος ὅλων τῶν συναδέλφων, νὰ ἐνημερωθοῦν δι’ ὅλων τῶν ὑπαρχόντων στοιχείων, νὰ θέσουν τὸν δάκτυλον ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων καὶ νὰ μορφώσουν, πράγματι, ἐνσυνειδήτως τὴν γνώμην των. Προεκλήθη, ὅμως, θόρυβος. Εἶπον, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατόν, διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, νὰ διαταράσσεται αὕτη, τὰ ἔγγραφα εἶναι ἐδῶ καὶ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων θελήσῃ νὰ λάβῃ γνῶσιν, δύναται νὰ ἀποσύρεται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Γενικοῦ Γραμματέως, νὰ τὰ μελετήσῃ ἀπερισπάστως καὶ δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τὴν Βουλήν. Κἄθε ἄλλο, παρὰ ἠμπόδισα τὴν χρῆσιν τῶν ἐγγράφων καὶ τὴν γνῶσιν αὐτῶν ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων. Παρακαλῶ, κ. Κουτσοχέρα, ἔχετε τὸν λόγον.

§151Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Τὸ εἶδος τῆς διαδικασίας, κ. Πρόεδρε, ἐπιβάλλει νὰ ἐπιτρέπωνται εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ ὑποβάλουν ἐρωτήσεις, ὅπως παρετήρησε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως. Διότι, καλούμεθα νὰ κρίνωμεν ὡς δικασταὶ καί, συνεπῶς, ἔργον μας εἶναι νὰ ἀκούωμεν τοὺς ἐγκαλοῦντας καὶ τοὺς ἐγκαλουμένους καὶ ἂν παρίσταται ἀνάγκη διευκρινήσεων, τότε νὰ ὑποβάλωμεν, πρὸς διαφώτισίν μας, σχετικὰς ἐρωτήσεις. Ὅπως, δηλαδή, γίνεται καὶ μὲ τοὺς δικαστάς.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα ἔδωσα καὶ ἐγὼ καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ διευκολύνω πᾶσαν κοσμίαν καὶ εὐπρεπῆ ἐρώτησιν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρακαλέσω, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ὁρίσωμεν συνεδρίασιν διὰ τὴν 10ην πρωϊνὴν αὔριον, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ περισσότερος χρόνος πρὸς συζήτησιν. Διότι, κ. Πρόεδρε, (ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Κανελλόπουλον), ὅπως γνωρίζετε, θὰ ἐπέλθῃ, ἐν τῷ μεταξὺ, φυσιολογικῶς, ἡ κόπωσις. Πρέπει νὰ προβλέψωμεν ἀπὸ τοῦδε διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἄνεσιν χρόνου.

§153ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἐνωρίς;

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Θὰ ἀναπαυθῆτε ἀπὸ τὰ μεσάνυκτα καὶ αὔριον τὴν 10ην πρωϊνήν, θὰ παρακαλέσω νὰ προσέλθητε εἰς τὴν συνεδρίασιν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἔχωμεν ὑποστῆ, μοιραίως, κόπωσιν κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις καὶ ἡ κόπωσις φέρει ἐκνευρισμοὺς καὶ ὁ ἐκνευρισμὸς σύγχυσιν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§155ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 10ην π.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως, ἐπὶ τοῦ πορίσματος τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. (Ὥρα 11.40′ μ.μ.)