1962.12.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12η

Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι: Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Σ. Θεοτόκης (Ὑπ. Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τακτοποιήσεως ζητημάτων τινῶν προκυψάντων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς νομοθεσίας τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν ρύθμισιν τῆς τύχης τέως γερμανικῶν ἐν Ἑλλάδι περιουσιῶν». Παραπέμπεται εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κεφαλογιάννης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σκορδίλης, Ι. Διαμαντόπουλος, Γ. Καρούτσης, Α. Φωστηρίδης, Ν. Ζορμπᾶς, Ι. Κοντοβράκης καὶ Μ. Κοτσώνης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βογιατζῆς καὶ Α. Πατέρας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βογιατζῆς καὶ Δ. Καρατζένης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος, Ε. Σκορδίλης, Δ. Ντάγγας, Χ. Μπουγᾶς, Γ. Κατσαφᾶδος, Κ. Βοβολίνης, Ι. Μελᾶς, Ε. Σαββόπουλος καὶ Σ. Παπαπολίτης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεργίου, Ι. Παπαδημητρίου, Β. Ἐφραιμίδης, Μ. Σβώλου, Ν. Τσόχας καὶ Σ. Ἡλιόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ν. Τσόχας, Θ. Παππᾶς, Κ. Χιωτάκης καὶ Ε. Μπενᾶ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Τσόχας, Θ. Παππᾶς, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ καὶ Γ. Στεργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Στεργίου, Ν. Τσόχας, Μ. Σβώλου, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Σ. Ἡλιόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεργίου, Ι. Παπαδημητρίου, Β. Ἐφραιμίδης, Ν. Τσόχας καὶ Ε. Μπενᾶ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἡλιόπουλος, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Στεργίου, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Λαμπράκης καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Στεργίου, Ν. Τσόχας καὶ Ε. Μπενᾶ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Σ. Ἡλιόπουλος, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Σ. Ἡλιόπουλος, Ν. Τσόχας καὶ Γ. Στεργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Γ. Στεργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Στεργίου, Ν. Τσόχας, Σ. Ἡλιόπουλος, Μ. Σβώλου, Ι. Εὐαγγελίδης καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰωάννου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινῶν, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Στεργίου, Β. Ἐφραιμίδης, Ι. Παπαδημητρίου, Ν. Τσόχας καὶ Ε. Μπενᾶ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Παππᾶς, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Σακελλάρης, Ν. Τσόχας καὶ Γ. Στεργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἡλιόπουλος, Ι. Παπαδημητρίου, Ν. Τσόχας, Ε. Μπενᾶ καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδης, Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Ε. Σακελλάρης καὶ Θ. Παππᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Θ. Παππᾶς, Ε. Σακελλάρης καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ν. Τσόχας, Γ. Στεργίου, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Ε. Μπενᾶ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Β. Ἐφραιμίδης, Σ. Ἠλιόπουλος, Θ. Παππᾶς καὶ Λ. Κύρκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ Ν. 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας κ.λ.π.», β) τῆς νομοθεσίας περὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου προσωπικοῦ Υ.Ε.Β. Θεσπρωτίας — Κερκύρας, αἰτουμένου τὴν ὑπαγωγὴν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ὑπηρεσίας Ἐγγείων Βελτιώσεων εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου 3239)55. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Προσωπικοῦ Νοσοκομείου–Σανατορίου Ἠπείρου, αἰτουμένου τὴν χορήγησιν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας εἰς τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὰ Σανατόρια. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Λύγγου, αἰτουμένου παροχὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν Κοινοτήτων Λάκκας, Ἀώου, Ἐλευθέρου, Παλαιοσελίου, Πάδων, Ἁρμάτων καὶ Διστράτου, αἰτουμένων τὴν ἵδρυσιν Ταχυδρομικοῦ Γραφείου Γʹ τάξεως ἐν Παλαιοσελίῳ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀρτεργατῶν Ἄρτης, αἰτουμένου τὴν μὴ συγχώνευσιν τοῦ Ταμείου του καὶ κατοχύρωσιν ἐπαγγέλματος μελῶν του.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ὀργανισμοῦ ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ εἰδικῶν Ταμείων ἀνεγέρσεως Δικαστικῶν Μεγάρων διατάξεων». Ἄρθρον 5. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§4Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ὑπουργὸς ὁμιλήσας τὴν 28ην Νοεμβρίου, ἐτόνισεν, ὑπεραμυνόμενος τῆς εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἰς τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν, ὅτι ἄνευ αὐτῆς τῆς συνεισφορᾶς δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ δικαστικὸν μέγαρον νὰ ἀναγερθῇ καὶ μάλιστα εἶπεν ἐπὶ λέξει: «Θέλω νὰ καταστῇ συνείδησις, ὅτι ἡ ἐξασφάλισις τῶν εἰδικῶν αὐτῶν πόρων συνδέεται ἀπολύτως μὲ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον». Ἀνατρέχοντες εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, βλέπομεν, ὅτι αἱ εἰσφοραὶ αʹ, βʹ καὶ γʹ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5 ὑπολογίζονται ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὅτι δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ εἰδικώτερον ἡ αʹ τὰ 2.500.000 ἐτησίως ἡ βʹ τὰ 3.700.000 καὶ ἡ γʹ τὰς 400.000, σύνολον δηλαδὴ περὶ τὰ 6.600.000. Ἡ πρώτη ἀφορᾶ τὴν εἰσφορὰν αὐτὴν εἰς βάρος τῶν δικηγόρων ἐνώπιον τῶν πρωτοβαθμίων δικαστηρίων. Ἡ δευτέρα ἀφορᾶ τὴν εἰσφορὰν ἔναντι τῶν δευτεροβαθμίων δικαστηρίων καὶ ἡ τρίτη εἶναι τῶν Πταισματοδικείων καὶ Εἰρηνοδικείων. Δηλαδὴ ἐὰν δὲν εἰσπράξῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ 6.600.000 τὸν χρόνον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ μέγαρον, τὸ ὁποῖον ἐκείνη μὲν ὑπολογίζει ὅτι ἡ δαπάνη του θὰ ἀνέλθῃ εἰς 300.000.000 ἤτοι 1.000.000 λίρας χρυσᾶς, τὸ δὲ Γενικὸν Λογιστήριον, συντηρητικώτερον προφανῶς, εἰς 250.000.000. Τὸ ποσὸν τοῦτο τῶν 6.600.000 ἐτησίως ἔναντι μάλιστα ἑνὸς προϋπολογισμοῦ 25.000.000.000 ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, εἶναι σταγὼν ἐν τῷ ὠκεανῷ καὶ ὅμως μετ’ ἐπιμονῆς ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν εἰσφορὰν ταύτην καίτοι, ὅπως ἐτόνισα, ἡ εἰσφορὰ αὕτη δὲν ἐξητάσθη τὸ πρῶτον ἀπὸ τὴν δικηγορικὴν τάξιν τῶν Ἀθηνῶν. Ἤδη κατὰ τὸ 1955 τὴν 19ην Σεπτεμβρίου, ὅπου ὁμιλοῦν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διὰ μακρῶν ἀνέπτυξα ὅτε πλέον εἶχεν ἀρχίσει νὰ λαμβάνῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ μία πολιτισμένη καὶ συγχρονισμένη στέγασις τῶν δικαστηρίων ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπὶ ὑπουργείας τοῦ ἀειμνήστου Θεοφανοπούλου εἶχον ἐξευρεθῆ οἱ πόροι, τὰ σχέδια ἦσαν ἕτοιμα καὶ εἰσήχθη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, τότε πάλιν ἐπροτείνετο διὰ τῆς εἰδικῆς ἐκθέσεως καὶ τοῦ σχετικοῦ ἐκείνου νομοσχεδίου ἡ εἰσφορὰ εἰς βάρος τῶν δικηγόρων. Ἀντέλεξα τότε ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας καὶ πράγματι ὅλοι οἱ δικηγόροι εὕρισκον ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐπιβάρυνσις δι’ οὓς εἰδικώτερον λόγους διατελοῦν οἱ δικηγόροι τῆς πρωτευούσης καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς μίαν κολοσσιαίαν συγκέντρωσιν συζητοῦν, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ γενικὴ συνέλευσις τῶν δικηγόρων ἔχει συγκληθῆ καὶ δι’ ἄλλα θέματα καὶ διὰ τὸ θέμα τῆς εἰσφορᾶς τῶν δικηγόρων. Τότε μετὰ μακρὰν καὶ ἐξονυχιστικὴν συζήτησιν, ἐγένετο ὀνομαστικὴ ψηφοφορία καὶ ἀπερρίφθη ἡ εἰσφορὰ διὰ ψήφων 30 ἔναντι 22. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ πτέρυξ τῆς συμπολιτεύσεως, ἀποτελοῦσα τότε τὸν Συναγερμὸν καὶ ἂς μὴ προβάλλουν ὅτι εἶναι ἄλλο ἀνεξάρτητον ἢ ἰδιαίτερον κόμμα μὲ νέας ἀρχὰς ἡ ΕΡΕ, διότι εἴτε τὸ θέλουν εἴτε μή, εἶναι ἡ διάδοχος τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τὴν κληρονομίαν ἐκείνου νέμονται. Ἀπέρριψε τὴν εἰσφορὰν τότε ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ἀτύχημα εἶναι ὅτι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἡ πρώτη παρέλαβε ἕναν νόμον ἕτοιμον, παρέλαβε τὰ χρήματα καὶ τὰ σχέδια δὲν ἐχώρησε εἰς τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ὀκταωρόφου ἐκείνου ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, ἐπὶ τοῦ δημοσίου ἐκείνου οἰκοπέδου, ἀλλὰ ἀνέβαλε καί, ὅπως λέγει καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, ἐματαίωσε τὴν ἀνέγερσιν, μὲ ποίαν δικαιολογίαν; Ἐγκατελείφθη δὲ ἡ λύσις του, διατί ἐγκατελείφθη; Δὲν εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει, νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐγκατελείφθη ἡ λύσις ἐκείνη, ἡ ὁποία βεβαίως ὡς προσωρινὴ στέγασις προωρίζετο, ἀλλὰ ἔλυε κατὰ τρόπον συγχρονισμένον καὶ πολιτισμένον τὸ μεγάλο πρόβλημα τῆς στεγάσεως τῆς προσωρινῆς βέβαια, τῶν δικαστηρίων τῶν Ἀθηνῶν. Οὕτω λοιπὸν λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς μίαν διετίαν αὐτὸ τὸ ὀκταώροφον θὰ εἶχεν ἀνεγερθῆ ἀπὸ τοῦ 1957, θὰ εἴχομεν ἐκεῖ ποὺ εἶναι αὐτὴ ἡ ἀσχημία τῆς μονωρόφου τρώγλης–καλύβης, ἡ ὁποία δὲν περιποιεῖ τιμὴν εἰς τὸν πολιτισμὸν τῆς χώρας καὶ εἰς τὴν κατὰ τὰ λοιπὰ ὡραίαν ἐμφάνισιν ὡς μεγαλουπόλεως τῆς πρωτευούσης τῶν Ἀθηνῶν, θὰ εἴχομεν ἕνα ὀκταώροφον μέγαρον, εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως μὲ τὰ μισθώματα τῶν καταστημάτων τοῦ ὁποίου θὰ ἐξυπηρετεῖτο τὸ τοκοχρεωλύσιον. Ἰδοὺ ποῖαι ζημίαι προέκυψαν διὰ τὸ δημόσιον διὰ τῆς ματαιώσεως τοῦ σχεδίου ἐκείνου. Καταβάλλομεν 4 ἑκατομμύρια ἐτησίως διὰ μισθώματα τοῦ σημερινοῦ ἀθλίου μεγάρου καὶ ἓν ἑκατομμύριον δι’ ἐπισκευὰς τῶν μονωρόφων οἰκοδομῶν ὅπου στεγάζονται δικαστικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ αἱ ὁποῖαι οἰκοδομαὶ εὑρίσκονται ὡς ἐλέχθη ἐδῶ εἰς ἀθλιεστάτην κατάστασιν. Ἔχομεν συνεπῶς 5 ἑκατομ. ἐτησίως τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ 1957 μέχρι σήμερον ἀνέρχονται εἰς 25 ἑκατομ. Πέραν αὐτοῦ ἔχομεν ζημίαν τοῦ δημοσίου τὴν ἀξίαν τοῦ 8ωρόφου μεγάρου. Ἡ ζημία εἶναι τρομακτική. Εἰς ἄλλην περίπτωσιν θὰ ἐλογοδότουν διὰ τὰς ζημίας αὐτὰς τῆς βαρείας ἀμελείας τῶν συμφερόντων τῆς Ἐπικρατείας. Ἀντ’ αὐτῶν εἶχε τὴν ἀξίωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ψηφίσωμεν κατεπειγόντως εἰς τὴν Εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον καὶ εἶχε τὴν ἀξίωσιν ὡς ἔλεγε προχθές, ἀντὶ ἀντιρρήσεων νὰ ἀκούσῃ ἐπαίνους, καὶ παρεπονέθη διότι εἰς δύο συνεδριάσεις δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου καλεῖται νὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ μέγα θέμα τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ἡμεῖς ἐτονίσαμεν ὅτι δὲν καταλογίζομεν εὐθύνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, διότι ἐπὶ 127 ἔτη δὲν εὗρε λύσιν τὸ μέγα θέμα τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου. Καταλογίζομεν βαρυτάτας εὐθύνας εἰς τὴν ΕΡΕ, διότι ἐματαίωσε τὴν ἀνέγερσιν τοῦ 8ωρόφου κτιρίου τὸ ὁποῖον ἀπὸ 5 ἐτῶν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στεγάσῃ τὰς δικαστικὰς ὑπηρεσίας τῆς πρωτευούσης αἱ ὁποῖαι ἠκούσατε καὶ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τὰς ἀθλίας συνθήκας ἀπὸ στεγαστικῆς ἀπόψεως ὑπὸ τὰς ὁποίας λειτουργοῦν. Δὲν περιποιεῖ τιμὴν ἡ ρυπαρότης, ἡ ἀθλιότης καὶ ἡ ἀχουροειδὴς ἐμφάνισις τῶν δικαστηρίων. Ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν ἔλλειψαν αἱ πιστώσεις διὰ τὰς ἐπισκευὰς κλπ. Ἀλλὰ ποῖος ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν θλιβερὰν αὐτὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν παρουσιάζουν αἱ αἴθουσαι τῶν δικαστηρίων χωρὶς καρέκλας, μὲ μπάγκους ξεδοντιασμένους μὲ φρικτὴν ρυπαρότητα, ὥστε νὰ στηρίζωνται μὲ λίθους τὰ παραθυρόφυλλα τῶν ὁποίων οἱ ὑαλοπίνακες εἶναι σπασμένοι ὡς παρετήρησα σήμερον κατὰ μίαν δικάσιμον; Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἕνας ἄλλος ἀκόμη πόρος ὁ ὁποῖος ἔχει προβλεφθῇ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου. Εἶναι ὁ πόρος ἐκ τῆς διαγραφῆς τῶν ἐνυποθήκων ἀπαιτήσεων. Ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ διαπρεποῦς συναδέλφου ἐν τῇ δικηγορίᾳ καὶ φίλου κ. Μπαμπάκου τὸ 1954 εἶχεν εἰσαχθῆ νομοσχέδιον κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ διεγράφοντο αἱ ὑποθῆκαι δι’ ἀπαιτήσεις αἱ ὁποῖαι ἐξηλείφοντο διὰ τοῦ νόμου 18 τοῦ 1944. Ἀντετάχθην τότε καὶ εἶπον ὅτι ὅταν αὐτοὶ οἱ κύριοι ἐδανείσθησαν χρήματα καὶ διὰ τοῦ νόμου 18 ἀπηλλάσσοντο τῆς ὀφειλῆς δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ λάβουν καὶ ὡς παράσημον τὴν ἐξάλειψιν τῆς ὑποθήκης δωρεάν. Ἐμοῦ εἰσηγουμένου τότε καὶ μετὰ πείσμονα ἀντιδικίαν μετὰ τοῦ κ. Μπαμπάκου ὅστις ἐφρόνει ὅτι δὲν ἤξιζε τὸν κόπον ἡ διαδικασία τῆς ἐξαλείψεως, ἐπέτυχα ὅπως νομοθετηθῇ ἕνα τέλος διὰ τὴν ἐξάλειψιν τῶν ὑποθηκῶν μὲ τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν ἀξίωσιν ὅπως τὸ ἐκ τούτου ἔσοδον χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ἐπίπλωσιν τῶν δικαστηρίων τῆς πρωτευούσης. Ἐματαιώθη τελικῶς ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου καὶ ὅταν ἀνέλαβεν ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὁ ἀείμνηστος Θεοφανόπουλος ἐπανῆλθε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο καὶ ἐψηφίσθη εἰς τὸ ὁποῖον περιελήφθη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ εἰσφορὰ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἀπάλειψιν τῆς ὑποθήκης νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν στοιχειώδη ἐπίπλωσιν τῶν δικαστηρίων, εἰς τὰ ὁποῖα ὅταν ἐπιτύχωμεν οἱ δικηγοροῦντες ἕνα κάθισμα τὸ θεωροῦμεν λαχεῖον. Διότι, ὅπως ἐτόνισα καὶ κατὰ τὴν 17ην Ἀπριλίου, ἀναπτύσσων τὸ ἴδιον θέμα ἐνώπιον τῆς ἰδικῆς μας Βουλῆς, εἶναι, ὅπως καὶ ἀνεπτύχθη διὰ μακρῶν, τόσον θλιβερὰ ἡ κατάστασις εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν κυρίως, ὥστε νὰ συντρέχῃ περίπτωσις ἀκόμη καὶ ἐπαιτείας διὰ στοιχειώδη ἐπίπλωσιν. Καὶ ἐτόνιζα τότε ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ μὴ ὑπάρχῃ μία καρέκλα ὅταν ἀπολογῆται ἕνας κατηγορούμενος καί, ἂν εἶναι δύο συνήγοροι, ὁ ἕνας νὰ μένῃ ὄρθιος. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ συνωστίζωνται εἰς μικρὰ γραφεῖα 5–10 ὑπάλληλοι καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐπίσης μία καρέκλα, νὰ καθίσῃ ἕνας ἀνάπηρος ποὺ θὰ εἰσέλθῃ, ἕνας ἀσθενὴς ἢ ἕνας γέρος. Καί, κύριοι, τὸ ἔσοδον αὐτὸ ποὺ διετέθη; Δὲν διετέθη διὰ τὴν ἐπίπλωσιν τῶν δικαστηρίων Ἀθηνῶν. Διετέθη διὰ νὰ διορισθοῦν ἡμερομίσθιοι ὑπάλληλοι εἰς τὰ ἄμισθα Ὑποθηκοφυλακεῖα διὰ τὴν ἀντιγραφὴν τῶν ἀποφάσεων καὶ ἄλλων ἐγγράφων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔχει ἄλλο ἔσοδον τὸ Δημόσιον. Δὲν θέλω νὰ προχωρήσω περαιτέρω. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅμως μίαν παρομοίαν περίπτωσιν ὅταν διωρίσθησαν 110 διπλωματοῦχοι τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, μίαν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ νῦν Διοικητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἄλλοτε Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. Ἀνδρ. Ἀποστολίδης. Ἠρώτησε τότε, αὐτοὶ οἱ 110 διατὶ συνέβη νὰ διορισθοῦν μόνον ἐκ δύο Νομῶν; Καὶ ἀπεδείχθη, ὅταν καὶ ἐγὼ ἀνεμίχθην εἰς τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὴν ἀνέπτυξα, ὅτι οἱ ἡμίσεις ἦσαν ἀπὸ τὴν Φθιώτιδα, διότι τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο ἐκ Φθιώτιδος καὶ οἱ ἄλλοι ἡμίσεις ἀπὸ τὴν Κορινθίαν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἦτο ἀπὸ τὴν Κορινθίαν! Δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ περισσότερον, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλῃ συνέχειαν δὲν ἔχει παρὰ νὰ καταθέσῃ τὴν κατάστασιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, ὁπότε θὰ ἴδητε πόσοι κατὰ προτίμησιν διωρίσθησαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ἔσοδον αὐτό, τὸ ὁποῖον προωρίζετο δι’ ἔσοδον τῶν δικαστηρίων, διετέθη δι’ ἄλλον σκοπόν. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα, κύριοι, καὶ λέγομεν ὅτι, ἂν δὲν καταβάλλουν οἱ δικηγόροι τὰ 6.600.000 τὸν χρόνον, μὲ ἕνα προϋπολογισμὸν 25 δισεκατομμυρίων, δὲν θὰ γίνῃ, θὰ ματαιωθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον! Εἶναι ἄποψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ ἡμεῖς ἀπαντῶμεν ἐπανερχόμενοι ἐπὶ τοῦ ἐπιχειρήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον, ὅτι «ξεκινᾶτε νὰ στεγάσετε τὴν δικαιοσύνην, ποὺ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τὴν στεγάσετε, μὲ τὸν ζυγὸν τῆς Θέμιδος διαθέτοντα δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά». 9% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, κ. συνάδελφοι, εἶναι τὰ ἔσοδα ἐκ τῶν δικαστηρίων τοῦ Κράτους, τὰ 60% τὰ ἔχει τὸ Πρωτοδικεῖον τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ χαρτόσημα καὶ ἄλλα ἔσοδα. Δαπανᾶ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, διὰ μισθοὺς δικαστικῶν, Δικαστικὰ Μέγαρα κ.λ.π., 6%. Ἑπομένως ἔχει μίαν διαφοράν 3%, ἤτοι ἔχει κέρδος ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ 700.000.000 τὸν χρόνον ἀπονέμον τὴν δικαιοσύνην, ὡς ἔχει ὑποχρέωσιν. Καὶ ἀφοῦ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπονέμῃ τὴν δικαιοσύνην, εἰς τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς ἀρχάς, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ παρέχῃ καὶ στέγην. Ἔρχεται, βεβαίως, καὶ λέγει ὅτι «αὐτὴν τὴν ἀνισότητα, εἰς ὅλα τὰ Πρωτοδικεῖα νὰ ὑπάρχῃ εἰσφορὰ πλὴν 6 Πρωτοδικείων, δὲν τὴν δέχομαι». Καὶ ἀπαντοῦν οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν: Κακῶς, κάκιστα ἐπεβλήθη ἡ εἰσφορὰ εἰς βάρος τῶν δικηγόρων καὶ τῶν ἄλλων Πρωτοδικείων. Πρῶτον, διότι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ στεγάζετε τὰ δικαστήρια. Δεύτερον, διότι ἔχετε ἔσοδον ἐκ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Τρίτον, διότι αὐτὸ τὸ ἔσοδον τῆς εἰσφορᾶς, τοῦ μεγαροσήμου, καὶ τῶν ἄλλων Πρωτοδικείων δὲν διετέθη εἰμὴ σπανίως διὰ τὰ κτίρια τῶν δικαστηρίων, σπανιώτατα δι’ ἐπισκευὰς αὐτῶν, δὲν διατίθεται, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δι’ ὅν σκοπὸν ἐνομοθετήθη.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶσθε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου;

§6Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, μάλιστα. Καὶ ἐπειδὴ ἔγινεν αὐτὴ ἡ καταπίεσις τῶν συναδέλφων τῶν ἐπαρχιῶν, ὑποχρέων νὰ καταβάλλουν τὸ μεγαρόσημον, πρέπει ἐντεῦθεν νὰ ἀρύωνται ἕνα μεγάλο ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν εἶναι ἀνεκτὴ ἡ ἀνισότης, ἐνῷ ἡμεῖς τονίζομεν, ὅτι τὸ δίκαιον ἐπιβάλλει νὰ καταργηθῇ καὶ εἰς τὰ ἄλλα Πρωτοδικεῖα καὶ νὰ χωρήσῃ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνέγερσιν τῶν δικαστηρίων, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅταν ἡ ΕΡΕ αὐτὸ τὸ μεγάλο ἐπιχείρημα πάντοτε προτάσσει, ὅτι «σκάβομεν ὅλην τὴν Ἑλλάδα» —τὸ εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς προχθὲς— καὶ κατασκευάζομεν ἔργα»— ἔργα ὅμως ἄνευ ἱεραρχήσεως, ἔργα, τὰ ὁποῖα κοστίζουν πενταπλάσιον τῶν ὅσων, ἐὰν ὑπῆρχε νοικοκυρωσύνη, θὰ ἐκόστιζον. Καί, βεβαίως, εἶναι ἔργα μακρᾶς πνοῆς, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ διερωτῶμαι, διατὶ νὰ ἀναμένωμεν τὴν μακροχρόνιον ἀπόδοσιν καὶ δὲν ἐπροτιμήθη νὰ γίνῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἦτο κατεπειγούσης ἀνάγκης καὶ θὰ ἀπέδιδε, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅταν ἤλθατε καὶ τὴν μεταλλικὴν δραχμὴν ἀπὸ 0,48 τὴν ηὐξήσατε εἰς 0,80 καὶ διὰ τοῦ διπλασιασμοῦ σχεδὸν αὐτοῦ θὰ ἔχετε τεράστιον ἔσοδον.

§7Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ποῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔγιναν Δικαστικὰ Μέγαρα μὲ τὰ μεγαρόσημα; Νὰ τὸ ξεκαθαρίσωμεν τὸ θέμα.

§8Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐὰν ἐξαιρέσωμεν ἐλάχιστα ποὺ διατίθενται διὰ μικροεπισκευάς, ὑδροχρωματισμούς, ἐλαιοχρωματισμοὺς καὶ ἄλλας τινὰς ἀναγκαίας ἐπισκευὰς ἢ διὰ προμήθειαν στοιχειωδῶν ἐπίπλων, ὅλα αὐτὰ καταλήγουν εἰς τὸν δημόσιον κορβανᾶν, τὰ ἀπορροφᾷ ὁ προϋπολογισμός. Καὶ ὅταν αὐτὸς ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ 12 δισεκατομμύρια τὸ 1955 ἔφθασε τὰ 25 δισ. τὸ 1962, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐξεγείρωνται οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἐπιμένει τὸ Κράτος νὰ συνεισφέρουν διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τὸ Κράτος ἕνα μέγαρον τῆς ἰδικῆς του κυριότητος, νὰ αὐξήσῃ τὴν περιουσίαν του —καὶ διατὶ δὲν εἶναι δικαιολογημένον τὸ αἴτημα τῶν δικηγόρων ἀφοῦ ἔχετε τεράστια ἔσοδα ἀπὸ τὰ δικαστήρια— καὶ ἰδίᾳ τῆς πρωτευούσης, ἀφοῦ θὰ ἔχετε ἕνα σοβαρώτατον κονδύλιον ἀπὸ τὸ ἀκίνητον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, διατὶ ἐπιμένετε εἰς τὴν εἰσφοράν; Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ 5.400 δικηγόρους, μέλη τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ Δικηγόροι οἱ ὁποῖοι θὰ κληθοῦν νὰ καταβάλλουν τὴν εἰσφορὰν αὐτήν, διότι πολλοὶ προερχόμενοι ἐξ ἄλλων ἐπαγγελμάτων, ἀσχολοῦνται ἐλάχιστοι μὲ τὴν Δικηγορίαν ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν σύνταξιν καὶ τὸ ἐφ’ ἅπαξ. Ἐπίσης, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ὡς Νομικοὶ Σύμβουλοι Τραπεζῶν ἢ Ἑταιρειῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ ἕνα τρόπον οἱ πρίγκηπες τῆς δικηγορίας, ἔχουν ἐλαχίστας ὑποθέσεις, ἀλλὰ πολὺ προσοδοφόρους καὶ σπανίως θὰ κληθοῦν νὰ καταβάλουν τὴν εἰσφορὰν καὶ μόνον 1500 δικηγόροι εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες ἀσκοῦν πραγματικὰ τὴν βιοποριστικὴν δικηγορίαν. Αὐτοὶ οἱ 1500 δικηγόροι, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ κληθοῦν νὰ καταβάλουν τὴν εἰσφορὰν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ συμπεριφορὰ τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν δικηγόρων πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς ἀντιδικηγορικὴ πολιτικὴ καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μείνῃ ἄνευ συνεπειῶν. Ἄλλως τε θὰ ἰδῆτε καὶ τὰ ψηφίσματα τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσουν. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὅταν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀφεώρα εἰς τὴν ἐπιβολὴν φόρου εἰς τὰ τουριστικὰ κέντρα, ὅτι εἰσηγήθην τὴν μὴ ἐξαίρεσιν ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ 5% τῶν Κέντρων ὑπερπολυτελείας τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπέρριψε τὴν τροπολογίαν ἀπὸ καθαρῶς κομματικοὺς λόγους, διὰ νὰ μὴ θιγοῦν 5 ἢ 10 κομματικοὶ φίλοι τῆς ΕΡΕ. Ἐὰν ἐπεβάλλετο τότε αὐτὴ ἡ εἰσφορά, θὰ προέκυπτεν ἔσοδον 35 ἑκατ. ἐτησίως καὶ θὰ ἠδύνατο βάσει τοῦ ἐσόδου αὐτοῦ νὰ συναφθῇ δάνειον 1000 ἑκ. δραχ. καὶ νὰ μεταβληθῇ ἄρδην ἡ ὄψις τῆς Πρωτευούσης καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ρυμοτομίας, ἐξωραϊσμοῦ ὡς καὶ ἡ ὄψις τῶν προαστείων, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ περιήρχοντο τὰ 20% τοῦ ἐσόδου. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπογράψει μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Λυκουρέζου. Τὴν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τελικῶς θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ τὴν υἱοθετήσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός. Πάντως, ἀπευθυνόμενος διὰ τελευταίαν φορὰν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, τὸν καλῶ, ἐξ ὀνόματος τῶν δικηγόρων τῶν βιοπαλαιστῶν νὰ διαγράψῃ τὴν εἰσφοράν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τίθεται ἀντιμέτωπος τῆς δικηγορικῆς τάξεως. Ὅσοι τὴν ἐπολέμησαν, τὸ μετενόησαν. Σᾶς ὑπενθυμίζω καὶ κἄποιον ἀληθῶς Μέγαν, τὸν Μέγαν Ναπολέοντα. Τὰ ἔβαλε μὲ τοὺς δικηγόρους καὶ ἐλυπεῖτο, διότι δὲν εἶχον μίαν γλῶσσαν νὰ τὴν κόψῃ καὶ θὰ τὸ γνωρίζητε, ὅτι εἰς τὴν Ἁγίαν Ἑλένην δὲν τὸν ἔστειλαν οἱ ἀντίπαλοι στρατοί, ἀλλὰ οἱ δικηγόροι. Τὰ ἐδάφια αʹ, βʹ, γʹ, καὶ δʹ τῆς πρώτης παραγράφου πρέπει νὰ ἀπαλειφθοῦν, διότι τὸ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον προβλέπεται ἀπὸ αὐτὰ ἀντικαθίσταται πρῶτον ἀπὸ τὸ ἔσοδον ἐκ τῆς διαθέσεως τοῦ οἰκοπέδου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι διπλάσιον σχεδὸν ἀπ’ ὅ,τι ὑπελογίσθη. Τὰ 3.000 τετραγωνικὰ μέτρα τοῦ οἰκοπέδου αὐτοῦ θὰ ἀποδώσουν περὶ τὰ 90 ἕως 100 ἑκατομμύρια περίπου καὶ οὐχὶ 50 μόνον, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ εἰσαγωγικῇ ἐκθέσει. Βεβαίως, εἶναι μεγάλο τὸ ἀκίνητον καὶ ὡς ἐκ τούτου μειοῦται ἡ ἀξία του. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν στοαὶ μὲ μεγάλα καταστήματα ἢ νὰ κατατμηθῇ τὸ οἰκόπεδον, ὅπως ἰσοφαρίζεται τὸ μειονέκτημα. Εἶναι δυνατὸν ἐπίσης νὰ ἔχωμεν ἕνα σοβαρὸν ἔσοδον ἐκ τῆς ὑπεραξίας τῶν πέριξ τοῦ ἀνεγερθησομένου Μεγάρου οἰκοπέδων. Ἐπίσης ἔχομεν ἕνα σοβαρὸν ἔσοδον, διότι ἐδιπλασιάσθη ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς καὶ θὰ διπλασιασθῇ τὸ ἔσοδον ἐκ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι 40 χρόνια δικηγορῶ καὶ νοιώθω τὸν πόνον καὶ τὰς δυσχερείας τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν μόνον ἐκ τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶ ποῖα κριτήρια ὠθοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ ἐπιμένουν εἰς αὐτὴν τὴν εἰσφοράν, ἡ ὁποία θὰ ἀποδώσῃ μόνον περὶ τὰ 6 ἑκατομμύρια εἰς ἕνα προϋπολογισμὸν 25 δισεκατομμυρίων. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς εἰσφορᾶς ταύτης. Καὶ ἄλλοτε προετάθη ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς καὶ ἀπερρίφθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅταν ἡ ἰδία παράταξις ἐκυβερνοῦσε. Τὸ ἔσοδον, ὅπως εἶπον, εἶναι μηδαμινὸν ἔναντι τῆς δαπάνης ποὺ θὰ ἀπαιτηθῇ. Ἡ δυσφορία ὅμως τῶν δικηγόρων καὶ αἱ δυσχέρειαι ποὺ θὰ δημιουργηθοῦν, θὰ εἶναι μεγαλύτεραι. Ἐὰν τοὐλάχιστον, κ. συνάδελφοι, τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, μετὰ τὴν ἐξόφλησιν, περιήρχετο εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως τῶν Δικηγόρων, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο συζητήσιμον. Ἀλλὰ νὰ καλοῦνται οἱ δικηγόροι νὰ αὐξήσουν τὴν περιουσίαν τοῦ Δημοσίου, αὐτὸ δι’ ἡμᾶς εἶναι ἀκατανόητον, τὴν στιγμὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ΕΡΕ ἐζημίωσε τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἀναβολῆς ἐκτελέσεως τῶν σχεδίων περὶ ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Δι’ ὑστάτην φοράν, κ. Ὑπουργέ, σᾶς καλῶ ὅπως δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν καὶ τοῦτο θὰ ἐκτιμηθῇ πολὺ ἀπὸ τὴν Δικηγορικὴν τάξιν, ἄλλως θὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν διεξαγωγῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, διὰ νὰ ἀναλάβῃ ἕκαστος τὰς εὐθύνας του ἔναντι τῆς τάξεως τῶν δικηγόρων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§10Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§12Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παρουσιαζομένη ἀντίδρασις τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ μεγαροσήμου, δὲν εἶναι ἀβάσιμος. Ἐλέχθη ὅτι εἰς πολλὰ Πρωτοδικεῖα ἐπεβλήθη τὸ μεγαρόσημον. Τοῦτο εἶναι πράγματι ἀληθές. Ἀλλὰ ἐκ τοῦ μεγαροσήμου δὲν ἐξεπληρώθη ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐτέθη. Ἡ κατασκευὴ δηλονότι Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Εἰς τὴν Χίον ἐθεσπίσθη τὸ μεγαρόσημον ἀπὸ μιᾶς 25ετίας. Συνελέγησαν ὡρισμένα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐξηνεμίσθησαν κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ διὰ τῶν ἔκτοτε συλλεγέντων χρημάτων δὲν ἔγινε τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Χίου. Συνέβη ὅμως νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ Κράτος ὡρισμένα ἀκίνητα τῆς τέως Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ τῇ ἐνεργείᾳ τοπικῶν παραγόντων, διετέθη διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Πρωτοδικείου Χίου τὸ Μέγαρον τῆς τέως Τραπέζης Ἀθηνῶν. Καὶ οὕτω ἡ στέγασις τοῦ Πρωτοδικείου Χίου συνετελέσθη συμπτωματικῶς, χωρὶς ἡ θέσπισις τοῦ μεγαροσήμου ἐκεῖ νὰ συντελέσῃ διὰ ταύτην. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ὅμως, Χίου καὶ ἡ Εἰσαγγελία ἐξακολουθοῦν νὰ στεγάζωνται εἰς τελείως ἀκατάλληλα οἰκήματα. Καὶ τὸ πρόβλημα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Χίου ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται, παρὰ τὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐπιβολὴν τοῦ μεγαροσήμου. Τὸ μεγαρόσημον ἐπιβαρύνει εὐθέως τοὺς δικηγόρους καὶ ἐμμέσως τὸν λαόν. Καὶ ἐνῷ ἐπιβάλλει αὐτὰς τὰς ἐπιβαρύνσεις δὲν ἀπέδωκε τὸ προσδοκώμενον ἀποτέλεσμα. Εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον ἔχει δημιουργηθῆ ἡ ψυχολογία, ὅτι ἡ ἐφεύρεσις τοῦ μεγαροσήμου σκοπὸν ἔχει τὴν ἐνίσχυσιν τῶν κρατικῶν ἐσόδων καὶ ὄχι τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικῶν Μεγάρων. Συγχρόνως οἱ δικηγόροι ἔχουν ἀντιληφθῆ, ὅτι ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις δὲν ἀντιμετώπισαν μὲ πρακτικὸν πνεῦμα τὸ θέμα τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικῶν Μεγάρων. Εἰδικώτερον διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου τῶν Ἀθηνῶν ἐπεβάλλετο νὰ κυριαρχήσῃ πρακτικὸν πνεῦμα καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ στέγασις τῆς δικαιοσύνης ἀνάλογα μὲ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας. Εἶχον εἴπει προχθές, ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ οἴκημα τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα νὰ κατεδαφισθῇ καὶ νὰ ἀνεγερθῇ ἐκεῖ ὀκταώροφον οἴκημα καὶ κάτωθι τοῦ Μεγάρου νὰ κατασκευασθοῦν καταστήματα. Ὁ κ. Λύχνος εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ Μέγαρον ποὺ στεγάζεται ἡ δικαιοσύνη νὰ ὑπάρξουν καταστήματα. Ἐγὼ ὑπεστήριξα τοῦτο, διότι ἐκ τῶν ἐσόδων τῶν καταστημάτων θὰ ἐγένετο ἡ ἀπόσβεσις τοῦ ποσοῦ ποὺ θὰ ἐδαπανᾶτο διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ὀκταωρόφου μεγάρου. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν θέλωμεν καταστήματα καὶ ἂν ὁ πρῶτος ὄροφος διατεθῇ διὰ τὴν στέγασιν τῶν δικαστικῶν γραφείων, εἶναι δυνατὸν μὲ μικρὰν ἐπιβάρυνσιν ἐκ 12 τὸ πολὺ ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐξευρεθῶσιν ἀπὸ τὰς ἐπενδύσεις νὰ ἀναγερθῇ τὸ ὀκταώροφον οἴκημα χωρὶς μεγάλην ἐπιβάρυνσιν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ δίχως τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μεγαροσήμου ἢ ἄλλων ἐπιβαρύνσεων. Αὐτὴ ἡ πρακτικὴ λύσις δὲν ἐμελετήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν λεωφόρον Ἀλεξάνδρας ἡ Κυβέρνησις τὴν συσχετίζει μὲ τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν λεωφόρον Ἀλεξάνδρας οὔτε τὴν ἀποσυμφόρησιν θὰ ἐπιτύχῃ, ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς δικηγόρους καὶ τὸν λαόν. Ἐκτὸς τούτου οἱ δικηγόροι ἔχουν ἀντιληφθῆ, ὅτι τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ, καθ’ ὅν τρόπον προβλέπεται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ συσταθησόμενος διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου ὀργανισμὸς θὰ καταλήξῃ τελικῶς εἰς παρασιτικὸν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξυπηρετῇ κομματικοὺς φίλους τῆς Κυβερνήσεως, τοὺς ὁποίους θὰ προσλαμβάνῃ καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι χρήσιμοι διὰ τὸν σκοπὸν τοῦ ὀργανισμοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς πρακτικὴν λύσιν καὶ νὰ παύσῃ νὰ ὀνειροπολῇ τὴν ἀνέγερσιν πολυτελοῦς μνημείου. Ἂς μελετήσῃ πρακτικώτερον τὴν ἀνέγερσιν τοῦ μεγάρου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ μὲ ὡρισμένους συνδυασμοὺς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Μεγάρου τούτου, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνῃ πολὺ τὸν Δημόσιον προϋπολογισμὸν καὶ τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν. Ἂς ἀφίσῃ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ πολυτελοῦς μνημείου καὶ ἂς ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα μὲ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας. Ἂς σκεφθῇ μὲ ποῖον τρόπον θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἄμεσον στέγασιν τῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων δικαστηρίων καὶ ἂς ἀφήσῃ διὰ τὸ μέλλον τὴν ἀνέγερσιν τοῦ πολυτελοῦς Δικαστικοῦ Μεγάρου διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀνωτάτων Δικαστηρίων. Τὸ ἐπεῖγον εἶναι ἡ στέγασις τοῦ Ἐφετείου καὶ τῶν κατωτέρων τούτου δικαστηρίων, διότι μὲ τὰ οἰκήματα εἰς τὰ ὁποῖα στεγάζονται σήμερον οὔτε ἡ δικαιοσύνη τιμᾶται οὔτε καὶ τὸ Κράτος. Ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπιβάλλεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ θέμα τῆς ἐπιπλώσεως τῶν δικαστηρίων. Ἐπιμένω εἰς τὴν ἐπίπλωσιν τῶν δικαστηρίων, διότι ἐπισκεφθεὶς τὸ Πταισματοδικεῖον Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον μετεφέρθη εἰς νεόδμητον Μέγαρον, εἶδον μετὰ λύπης μου πεπαλαιωμένα ἔπιπλα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν θὰ τὰ μετεχειρίζετο καὶ ὁ τελευταῖος ἐλεύθερος ἐπαγγελματίας. Εἰς τὸ πρόβλημα τῶν ἐπίπλων ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ ἐξαιρετικὴν σημασίαν. Εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου δὲν ὑπολογίζεται ἡ δαπάνη ἐπιπλώσεως τοῦ νέου Μεγάρου. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐπίπλωσις τοῦ Μεγάρου ἀπαιτεῖ μεγάλην δαπάνην. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀντιμετώπισις τῆς στεγάσεως τῆς δικαιοσύνης, λύεται μόνον διὰ πρακτικῆς λύσεως καὶ τὴν πρακτικὴν αὐτὴν λύσιν τὴν εἰσηγήθημεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἂς τὴν μελετήσῃ καὶ ἂς προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσίν της. Ἐπιμένομεν εἰς τὴν διαγραφὴν τοῦ μεγαροσήμου, διότι ὅπου ἐφηρμόσθη τὸ μεγαρόσημον ἀπέτυχεν. Ἦτο δυνατὸν νὰ πληρώσουν οἱ δικηγόροι πρόσθετον τέλος, ἐὰν τὸ συλλεγησόμενον ποσὸν διετίθετο διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν εἰδικῶν Ταμείων (Νομικῶν, Προνοίας, Ἐπικουρικοῦ) ἀπὸ τὰ ὁποῖα κάποτε θὰ ἀπελάμβανον προσωπικῶς. Ἀλλὰ διὰ τὴν καταβολὴν τοῦ Δημοσίου Κτιρίου δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ πληρώσουν ἐφόσον προσφέρονται ἄλλαι λύσεις τοῦ προβλήματος χωρὶς τὴν ἐπιβάρυνσίν των. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς δικαιοσύνης προσέξατε. Μὴ συνδέσητε τὸ ὄνομά σας μὲ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον, καὶ ἂν ψηφισθῇ, δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Διότι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ὁ Ὀργανισμός, τὸν ὁποῖον προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον Ν.Δ., θὰ καταλήξῃ εἰς παρασιτικὸν μὲ μόνην τὴν εἰσροὴν ἀργοσχόλων. Ἀποσύρατε τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον Ν. Δ. καὶ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νέον σχέδιον Ν.Δ. μὲ πρακτικὰς λύσεις. Ἐκ τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία διεξήχθη ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ μεγαρόσημον θὰ ἀποτύχῃ. Οἱ ἐπιβαρυνόμενοι ἐκ τῆς εἰσφορᾶς δικηγόροι ἔχουν ἀγανακτήσει. Δὲν ἐπιτρέπεται ὁ λαὸς νὰ πληρώνῃ ἐν συνεχείᾳ διὰ νὰ πλουτίζωμεν τὴν περιουσίαν τοῦ Δημοσίου. Παραιτηθῆτε πρὸς τὸ παρὸν τῆς ἀνεγέρσεως πολυτελοῦς μνημείου. Κατασκευάσετε ἓν ἁπλοῦν Μέγαρον διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Ἐφετείου καὶ τῶν κατωτέρων Δικαστηρίων. Καὶ εἰς τὸ μέλλον, ὅταν ὑπάρξῃ εὐχέρεια οἰκονομικὴ εἰς τὸ Κράτος, ἂς ἀνεγερθῇ τὸ ἀναζητούμενον Δικαστικὸν Μνημεῖον πρὸς στέγασιν τῶν ἀνωτάτων Δικαστηρίων. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν πραγματικότητα. Δὲν ἀντέχει ὁ λαὸς νὰ βαστάξῃ τὰς βαρυτάτας φορολογίας, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ἐν συνεχείᾳ ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τοῦ παρόντος σχεδίου Ν.Δ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς ποὺ νομοθετοῦμεν, ἐπιβάλλεται νὰ νομοθετοῦμεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν σημερινὴν πραγματικότητα τοῦ λαοῦ μας. Ἡ σημερινὴ πραγματικότης ἐπιβάλλει πρακτικὰς λύσεις καὶ ὄχι φαντασιώδεις. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον Ν.Δ. δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον δὲν θὰ γίνῃ καὶ τὸ μόνον ποὺ θὰ ἐπιφέρῃ θὰ εἶναι ἡ μόνιμος ἐπιβάρυνσις τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν, χωρὶς λόγον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§14Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω, μὲ τὸν συνάδελφον κ. Ζορμπᾶν, διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Εἶναι ἀνάγκη κἄποτε νὰ στεγασθῇ ἡ Δικαιοσύνη, ἡ ὁποία ἐπὶ 100 ἔτη παραμένει ἄστεγος. Ἀποδίδω εὐθύνην εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπὶ 7ετίαν ποὺ κυβερνᾶ, δὲν ἠδυνήθη νὰ στεγάσῃ τὴν δικαιοσύνην. Αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις εἶχον λάβει τὴν πρόνοιαν διὰ τὴν στέγασιν τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ αἱ διάφοραι ἐσωτερικαὶ ἀνωμαλίαι καὶ ὁ πόλεμος δὲν τοὺς ἐπέτρεψαν νὰ ἐκπληρώσουν τὸν σκοπὸν τοῦτον. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ στεγάσῃ τὴν δικαιοσύνην καὶ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα προέκρινε, δὲν εἶναι ἀντάξια τοῦ σκοποῦ. Ὅταν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διαθέτῃ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ λαοῦ τεράστια ποσὰ διὰ ποικιλίαν ἔργων, εἶναι ἀπαράδεκτον ἡ στέγασις τῆς δικαιοσύνης νὰ ἀφίεται εἰς τὴν συμβολὴν τῶν δικηγόρων. Γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκονται οἱ δικηγόροι. Τὸ Ταμεῖον Νομικῶν, παρέχει ἀνωτάτην σύνταξιν 3.000 δραχμῶν ἐνῷ αἱ συντάξεις τοῦ Ι.Κ.Α. φθάνουν μέχρι 4.500. Καὶ ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ Ταμείου Νομικῶν οἱ δικηγόροι δὲν ἐτόλμησαν νὰ ζητήσουν αὔξησιν τοῦ ἐνσήμου ὑπὲρ αὐτοῦ. Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δικηγόρων, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν διαλύσει. Ὅταν εἴμεθα ἐν ὄψει τοιαύτης καταστάσεως καὶ ὅταν ἀπόψε οἱ δικηγόροι πρόκειται νὰ ἔχουν συγκέντρωσιν διὰ νὰ ἀποφασίσουν διὰ τὸ Ταμεῖον Συνεργασίας, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ θεσπίζεται εἰς βάρος των ἐπιβάρυνσις ἔστω καὶ μιᾶς δραχμῆς. Γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, τὶ ἀφορᾷ τὸ Ταμεῖον Συνεργασίας καὶ πῶς γίνεται ἡ προείσπραξις ἐκ μέρους τοῦ πελάτου τῆς ἀμοιβῆς διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν μὲ ἕνα 500όδραχμον μηνιαίως οἱ χιλιάδες φυτοζωοῦντες δικηγόροι.

§15Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, γνωρίζομεν τὰ πράγματα, καὶ διὰ νὰ μὴν ἀκολουθήσουν καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς διαδεχθοῦν εἰς τὸ βῆμα τὴν ἰδίαν τακτικὴν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶσθε ἐκτὸς θέματος. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον μὲ τὸ Ταμεῖον Συνεργασίας Δικηγόρων.

§16Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει ὅμως σχέσιν 100% μὲ τὸ μεγαρόσημον.

§17Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐβιασθήκατε νὰ μὲ διακόψητε, διότι ἤθελα ἀκριβῶς νὰ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι τοιαύτη ἡ ἐξαθλίωσις τῶν δικηγόρων, ὥστε πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ θεωροῦν σημαντικόν, ὅτι θὰ πάρουν «μερτικὸ» 500 δρχ. Οὔτε δὲ πρόκειται τὸ μεγαρόσημον, ὅπως γνωρίζετε νὰ τὸ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ πελάται. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι δικαιολογημένη ἡ ἐγωϊστική σας ὑπερηφάνεια νὰ θέλετε νὰ συνδέσετε τὸ ἔργον αὐτὸ μὲ τὸ ὄνομά σας. Δὲν δικαιολογεῖται ὅμως τὸ πεῖσμα σας νὰ μὴ θέλετε νὰ ἀκούσετε τὰς συστάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς δὲ τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ μὴ ἀφίνετε ἐλευθερίαν κρίσεως καὶ σκέψεως. Ἂς ἀντιστραφοῦν οἱ ὅροι καὶ τότε τὸ ἔργον θὰ γίνῃ ὑπὸ τὰς εὐλογίας ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, χωρὶς τὸ παραμικρὸν νὰ θιγῇ ὁ ἐγωϊσμός σας. Τὸ πεῖσμα εἰς τὴν πολιτικὴν δὲν φέρει ποτὲ εἰς καλόν. Ἐπιδιώκετε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀνεγείρετε ἕνα τεράστιον μέγαρον καὶ παρουσιάζετε μίαν ἀλχημείαν ἐσόδων 136 ἑκατομμυρίων μὲ τὰ ὁποῖα θὰ καλυφθῇ περίπου τὸ ἥμισυ τῆς δαπάνης, περαιτέρω δὲ λέτε, ὅτι θὰ σκεφθῆτε τί θὰ κάμετε. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρὰ δύο ὀρθαὶ ὁδοί. Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι τὸ Μέγαρον ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν τῶν ἐπενδύσεων, ὁ ὁποῖος ἐκτὸς τῶν ξενοδοχείων, τῶν λεωφόρων, τῆς Ὁμονοίας καὶ τῶν τόσων ἄλλων ἔργων, χρηματοδοτεῖ ἀκόμη καὶ τὰ θρανία τῶν σχολείων. Ἀλλά, θὰ εἶχεν ὑποχρέωσιν πρωτίστως νὰ χρηματοδοτήσῃ τὴν στέγασιν τῆς δικαιοσύνης. Ἐὰν ἡ ὁδὸς αὐτὴ δὲν προκριθῇ τότε ἀπομένει ἡ ὁδὸς τοῦ δανεισμοῦ. Ἀλλὰ ὁ δανεισμός, ἡ σύμβασις συνάψεως τοῦ δανείου πρέπει νὰ γίνῃ μὲ ἀνοικτὸν λογαριασμόν. Δηλαδή, δὲν θὰ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις δανεισμοῦ 300 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ ὁ ὀργανισμὸς θὰ παίρνῃ κατ’ ἔτος τὰ ἀπαραίτητα χρήματα. Τοιουτοτρόπως, ἐὰν τὴν 1ην Ἰανουαρίου πάρῃ ὁ ὀργανισμὸς ἀπὸ τὴν Τράπεζαν 60 ἑκατομμύρια, τὴν 31 Δεκεμβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους τὸ Δημόσιον θὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ πληρώσῃ διὰ τόκους 3.900.000 καὶ διὰ χρεωλύσιον 15 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ τὸν πρῶτο χρόνο 18.900.000. Ἀλλὰ τὰς 18.900.000 δραχμὰς ἤδη τὰς ἔχετε, κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἰσεπράξατε ἀπὸ τὰς ὑποθήκας. Συνεπῶς διὰ τὸ πρῶτον ἔτος ὁ προϋπολογισμὸς δὲν θὰ πληρώσῃ οὔτε δραχμήν. Κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος θὰ πάρετε 60.000.000 καὶ θὰ πληρώσητε τὸ χρεωλύσιον καὶ τόκον διὰ 120.000.000. Δηλαδὴ θὰ χρειασθῆτε περίπου 20.000.000 δραχμάς. Κατὰ τὸν 7ον ἔτος, ὁπότε θὰ περατωθῇ τὸ Μέγαρον, θὰ ὀφείλετε μόνον 210.000.000 δραχμὰς καὶ θὰ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου αὐτοῦ, ἤτοι διὰ χρεωλύσιον καὶ τόκον 20.000.000–22.000.000 δραχμάς. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ, εἶναι σοβαρὸν αὐτὸ τὸ ποσὸν δι’ ἕνα προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι σήμερον εἰς τὸ ὕψος τῶν 25.000.000.000 δραχμῶν καὶ αὔριον δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον ὕψος. Εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιβαρύνετε τοὺς φυτοζωοῦντας δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν; (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Εὐαγγελίδη ὡμιλήσατε πλέον τῆς ὥρας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Σᾶς παρακαλῶ νὰ περιορισθῆτε εἰς τὰ θέματα τοῦ ἄρθρου 5.

§19Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Πρόεδρος εἶχεν τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ ὑπενθυμίσῃ, ὅτι κατὰ τὴν ἀρχικήν μου ὁμιλίαν ἀπησχόλησα τὸ Σῶμα ἐπὶ μίαν καὶ πλέον ὥραν, καὶ ὅτι συνεπῶς πρέπει νὰ εἶμαι συντομώτατος τώρα προκειμένου νὰ συζητηθῇ τὸ ἄρθρον 5. Βεβαίως θὰ εἶμαι συντομώτατος, διότι εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν εἶχον θίξει τὸ ὅλον θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἐνῷ τώρα συζητῶμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, δηλαδὴ ἐπὶ τῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνέγερσις καὶ νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἀποπεράτωσις τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ἄρθρον 5 εἶναι ἐκ τῶν πλέον σημαντικῶν τοῦ νομοσχεδίου διὰ δύο λόγους. Ὁ πρῶτος εἶναι, ὅτι ἄνευ χρημάτων οὐδὲν γίνεται καὶ συνεπῶς, ἐὰν δὲν θεμελιωθῇ κατ’ ἕνα τρόπον ἐπιτυχῆ ἡ χρηματοδότησις εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴν ἀρχίσῃ νὰ γίνεται ἢ καὶ ἐὰν ἀρχίσῃ νὰ μὴ ἀποπερατωθῇ ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος ποὺ θὰ θέλωμεν. Ἀλλὰ εἶναι σημαντικὸν καὶ δι’ ἄλον λόγον. Διότι διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ προβλέπονται οἱ πόροι τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβεν τὴν ἀνοικοδόμησιν νέαι ἐπιβαρύνσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἀκόμη εἰδικώτερον τὰς τάξεις τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἐνῷ τὰ ἄλλα ἄρθρα πιθανὸν νὰ μὴ ἀπασχολήσουν πολὺ τὸ Σῶμα, τὸ ἄρθρον 15, μοιραίως θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ κάπως πλέον ἐκτεταμένως. Εἶπον καὶ εἰς τὴν ἀρχικήν μου ὁμιλίαν, ὅτι ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν τὸ ἔργον πρόκειται νὰ στοιχίσῃ πράγματι 250 ἑκατομμύρια, ὅπως προϋπολογίζει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἢ 300 ἑκατομμύρια ὅπως γεναιοδώρως προϋπολογίζονται ἀπὸ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ δαπανηθῇ τὸ ποσὸν αὐτό, διότι περὶ τοῦ ὕψους ὑπάρχουν σοβαρώταται ἀμφισβητήσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἀκόμη ἀπὸ τὸν εἰδικώτατον περὶ τὰ τεχνικὰ ἔργα βουλευτὴν τοῦ Κόμματός μας κ. Κιτσίκην προχθές, καὶ ἐὰν ἀκόμη λέγω πρόκειται νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 300 ἑκατομ. πάλιν δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ προσδρομὴ εἰς νέας ἐπιβαρύνσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ἀλλὰ γίνεται τοῦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι ἔχει καταντήσει τελευταίως συνήθεια διὰ κάθε ἔργον νὰ δημιουργῆται ἕνας εἰδικὸς πόρος διὰ φορολογίας τοῦ κοινοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της προκειμένου περὶ κατασκευῆς ὡρισμένων ἔργων ἀναγκαίων ἢ προκειμένου περὶ οἱασδήποτε ἄλλης ἀναγκαίας δαπάνης νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της πρὸς ἐκεῖνο τὸ κονδύλιον τὸ μέγα τὸ ὁποῖον ἐπιδέχεται σημαντικὴν μείωσιν κατὰ τὴν γνώμην ὅλων τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀκόμη πολλῶν εἰδικῶν ἐπιστημόνων πρὸς τὸ κονδύλιον τῶν πολεμικῶν δαπανῶν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς λοιπόν, πάντοτε, ἡ Κυβέρνησις ὁσάκις πρόκειται νὰ γίνῃ ἕνα ἔργον εἴτε δρόμος εἶναι αὐτό, εἴτε λιμήν, εἴτε γέφυρα κτλ. ἀμέσως μᾶς φέρει ἓν ἀντίστοιχον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ ἐπιβολῆς ἑνὸς νέου πόρου διὰ νὰ καλυφθῇ ἡ προκύπτουσα δαπάνη. Καὶ τοῦτο ἐνῷ πρόκειται περὶ ἔργων, τὰ ὁποῖα εἰς ὅλα τὰ σύγχρονα Κράτη καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μας μέχρι πρό τινων ἐτῶν, πραγματοποιοῦνται διὰ τῶν συνήθων πόρων τοῦ προϋπολογισμοῦ, δηλαδὴ διὰ τῶν γενικῶν φόρων καὶ ἄλλων ἐσόδων, πολλοὶ δὲ περισσότερον, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς δὲν εὑρίσκετο εἰς τὸ τεράστιον ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον τῶν 25 δισεκατομμυρίων δολλαρίων ποὺ εἶναι εἰς πολὺ μεγαλυτέραν ἀναλογίαν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τοῦ νομίσματος, πρὸς τὰ ποσὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἴσχυαν μέχρι πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν. Ἂς ἔλθωμεν λοιπὸν τώρα εἰς τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Προβλέπει, ὅπως εἶπεν, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου 250 ἑκατομμύρια. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου προκύπτει, ὅτι εἶναι ἐξησφαλισμένον ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε κονδυλίων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει τὸ ἄρθρον 5 ἕνα σημαντικὸν ποσόν. Εἶναι τὰ 50 ἑκατομμύρια εἰς τὰ ὁποῖα κατὰ λίαν μετριόφρονα καὶ μετριοπαθῆ κρίσιν ὑπολογίζεται ἡ ἀξία τοῦ οἰκοπέδου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα κτλ. ἐνῷ, ὅπως εἶπα πρὸ ὀλίγου τὸ ποσὸν τῆς συνολικῆς δαπάνης ὑπολογίζεται κατὰ τρόπον ὑπερβολικὸν εἰς 250 ἢ 300 ἑκατομμύρια. Λοιπὸν ἔχομεν πρῶτον τὸ κονδύλιον τῆς κατηγορίας αὐτῆς. Καθ’ ἡμᾶς πρέπει νὰ εἶναι πολὺ περισσότερα τῶν 50.000.000. Δηλαδὴ πρέπει νὰ εἶναι 70–80 ἑκατομμύρια. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα ἄλλα κονδύλια, τὰ ὁποῖα ὑποβιβάζουν σημαντικῶς τὸ ποσὸν τῶν 250 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν δαπάνην τὴν συνολικήν. Ἐὰν λοιπὸν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἡ δαπάνη θὰ κλιμακωθῇ εἰς μίαν 7ετίαν ἢ 10ετίαν, ἂν ὄχι καὶ περισσότερον, νομίζω, ὅτι καλλιτέρα λύσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ θὰ ἦτο, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει βεβαίως νὰ γίνῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἐπέλεξεν καὶ νὰ γίνῃ πράγματι μεγαλοπρεπὲς καὶ μνημειῶδες ἡ καλλιτέρα λύσις ὅμως θὰ ἦτο νὰ πραγματοποιηθῇ ἕνα δάνειον, τοῦ ὁποίου ἡ ἐξυπηρέτησις νὰ πραγματοποιῆται διὰ τῶν πόρων, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦνται καὶ τοὺς ὁποίους ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀπαριθμήσω. Διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου θὰ πρέπει νὰ διατηρηθοῦν μόνον οἱ πόροι, οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὴν συμβολὴν τοῦ Δημοσίου, τὰ ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε διαθεσίμων ἐν τῇ Τραπέζῃ διὰ παρεμφερῆ σκοπὸν ἔσοδα, τὰς δωρεὰς κλπ. καὶ τὰς προσόδους ἐκ τῶν ἐνοικίων τῶν κυλικείων, καφενείων κλπ. χώρων, τῆς φορολογίας ἐπὶ τῆς δημιουργηθησομένης διὰ τὰ ἀκίνητα τὰ ὠφελούμενα ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Μεγάρου καὶ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ χώρου. Μάλιστα αὐτὸ τὸ τελευταῖον κονδύλιον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον εἶναι ἀπροσδιορίστου ὕψους, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι σημαντικόν. Ἐξ ἄλλου μόνον ἀπὸ ἕνα ὑπόγειον γκαρὰζ π.χ. τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ ἐκ τῶν χρημάτων ποὺ θὰ διατεθοῦν διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον ἐκ τῆς σταθμεύσεως τῶν ἐναλλασσομένων αὐτοκινήτων τῶν δικηγόρων, διαδίκων ἀλλὰ καὶ ἄλλων προσώπων, θὰ ἔχωμεν ἕνα σημαντικὸν ἔσοδον τὸ ὁποῖον προστιθέμενον εἰς τὰ ἄλλα θὰ ὑπερκαλύψῃ τὸ ἀπαραίτητον ποσὸν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου, ὅπερ δάνειον δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξοφληθῇ εἰς τὰ 10 ἔτη, ἀλλ’ ἂς ἐξοφληθῇ εἰς τὰ 20 καὶ τὰ 25 ἔτη, διότι τὸ ἔργον εἶναι πράγματι προωρισμένον νὰ ὑφίσταται ἐπὶ μακροτάτας δεκαετίας. Μὲ αὐτὰ τὰ ἔσοδα λοιπὸν καὶ τὴν συμβολὴν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἥτις προβλέπεται μὲν εἰς τὸ ἄρθρον 5, ἀλλ’ ὅλως ἀορίστως, ἐνῷ δὲν πρέπει νὰ εἶναι κατωτέρα τοῦ ἐλαχίστου τῶν ἐνοικίων, τὰ ὁποῖα καταβάλλει σήμερον κατ’ ἔτος, ὡς μισθώματα διὰ τὰ κτίρια ὅπου στεγάζεται ἡ δικαιοσύνη καὶ ἥτις πρέπει νὰ χορηγῆται μέχρις ἐξοφλήσεως τοῦ δανείου, τὸ ὅλον θέμα λύεται χωρὶς ἀνάγκην νέων φορολογικῶν ἐπιβαρύνσεων τοῦ Ἀθηναϊκοῦ λαοῦ καὶ τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν. Ὑπεστήριξαν ὡρισμένοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον θὰ ἐξυπηρετήσῃ κυρίως τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν, οἱ δικηγόροι θὰ πρέπει νὰ φέρουν τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ἀπαιτηθησομένης δαπάνης, ὅπερ συμβαίνει, εἶπον, καὶ προκειμένου περὶ τῶν δικαστικῶν κτιρίων τῶν ἐπαρχιῶν. Κατ’ ἀρχήν, κ. βουλευταί, κακῶς καὶ οἱ συνάδελφοι τῶν ἐπαρχιῶν ἐπιβαρύνονται μὲ μεγαρόσημα ὅπως τὸ ἐτόνισα ὁμιλῶν καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἀφοῦ ἄλλως τε εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν Δικαστικὸν Μέγαρον ἀνηγέρθη ἐκ τῶν ἐσόδων τοῦ μεγαροσήμου. Ἀλλὰ καὶ ἂν συμβῇ τοῦτο εἰς μίαν ἢ δύο περιπτώσεις δὲν ὑπάρχει ἀναλογία μεταξὺ τῶν δικαστικῶν κτιρίων τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον μιᾶς ἐπαρχίας ἐξυπηρετεῖ μόνον τὰς καθαρῶς δικαστηριακὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως ἢ τῆς ἐπαρχίας. Τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον ὅμως τῶν Ἀθηνῶν, δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνον τὰς δικαστηριακὰς ἀνάγκας τῆς Πρωτευούσης. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀνεγερθῇ Δικαστικὸν Μέγαρον ἵνα στεγασθοῦν εἰς αὐτὸ μόνον τὸ Πρωτοδικεῖον, τὸ Ἐφετεῖον, τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ τὸ Πταισματοδικεῖον —ἐφ’ ὅσον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος σήμερον καλῶς στεγάζονται— θὰ ἤρκει ὁ χῶρος τοῦ οἰκοπέδου τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ δὲν θὰ ἀπητοῦντο τόσα ἑκατομμύρια δραχμῶν, θὰ ἤρκει δὲ ἕνας συνδυασμὸς διὰ τῆς διαθέσεως ἢ τῆς ἐκμισθώσεως τῶν καταστημάτων καὶ ἄλλων χώρων τοῦ ἰσογείου ἵνα ἐξυπηρετηθῇ ἕνα δάνειον διὰ τὴν ἀνέγερσίν του. Δὲν πρόκειται, λέγω, νὰ ἀνεγερθῇ ἕνα Δικαστικὸν Μέγαρον ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ θὰ πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ ἕνα Δικαστικὸν Μέγαρον τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελῇ ἔργον ἀρχιτεκτονικῆς τέχνης καὶ ἀληθὲς κόσμημα διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν πραγματικὸν «μνημεῖον ἐσαεί», διὰ νὰ μεταχειρισθῶ μίαν φράσιν ἀρχαίου συγγραφέως. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, θὰ ὑπερβαίνῃ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς δικαιοσύνης, δὲν θὰ πρέπει διὰ τὰς πέραν τῶν ἐξυπηρετικῶν, διὰ τὰς καλλιτεχνικάς, τὰς διακοσμητικὰς τῆς πρωτευούσης δαπάνας, νὰ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ δικηγόροι καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν, ὅπως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρυνθοῦν διὰ τὸ Μνημεῖον τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτου π.χ. ἢ δι’ ἕνα ἀνδριάντα. Δὲν θὰ πρέπει οἱ δικηγόροι καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν νὰ ἐπιβαρυνθοῦν διὰ τὰς πολυτελεῖς δαπάνας τῆς ἀνεγέρσεως ἑνὸς Δικαστικοῦ Μεγάρου, οἷον τὸ φαντάζεται ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι καὶ οἱ συνάδελφοι τῶν ἐπαρχιῶν θὰ μεταβάλουν ἄποψιν, διότι πρόκειται περὶ Δικαστικοῦ Μεγάρου ἄλλης μορφῆς καὶ εὐρυτέρου προορισμοῦ καὶ ὄχι ἁπλῶς ἐξυπηρετήσεως τῆς δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ἂς προχωρήσωμεν εἰς λεπτομερείας τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῶν ἐπιβαλλομένων νέων εἰσφορῶν, εἶναι σημαντική, δι’ ἕναν λαὸν ἤδη ὑπὲρ βεβαρυμένον φορολογικῶς. Ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τοῦ συνόλου τῶν εἰσφορῶν θὰ εἶναι 13.480.000 ἐτησίως καὶ μόνον διὰ τοὺς δικηγόρους θὰ εἶναι 4.000.000 ἐτησίως, ποσὸν ὑπερβολικὸν διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν 1.000 περίπου δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται μὲ τὰ δικαστήρια καὶ ζοῦν ἀπὸ τὴν ἐργασίαν των αὐτὴν καὶ μόνον. Σήμερον, γίνεται Γενικὴ Συνέλευσις τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία εἶχε ζητηθῆ ἀπὸ ἔτους, ἀλλ’ ἀνεβάλλετο ἑκάστοτε. Κατὰ τὴν Γενικὴν αὐτὴν Συνέλευσιν, θὰ συζητηθῇ κυρίως τὸ θέμα τοῦ Ταμείου συνεργασίας, τῶν δικηγόρων τὸ ὁποῖον, μολονότι ἀποφασισθὲν ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους, δὲν ἐγκρίνεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα θέματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ μείωσις τῶν δικαστικῶν τελῶν. Διότι ὡς γνωστόν, τὰ δικαστικὰ τέλη πρὸ 5ετίας περίπου ηὐξήθησαν κατὰ 50% ἕως 100%, καὶ διότι ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ ἦτο μεγάλη καὶ διὰ τοὺς δικηγόρους καὶ διὰ τοὺς διαδίκους, ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποσχεθῆ τὴν μείωσιν αὐτῶν, χωρὶς ὅμως οὐδέποτε νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ. Θὰ συζητήσῃ ὅμως, ἀναμφιβόλως καὶ ἐπὶ τῶν ἐπιβαλλομένων διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νέων βαρῶν. Δι’ αὐτὰ ὅλα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ πρέπει νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις του περὶ ἐπιβολῆς τοῦ μεγαροσήμου καὶ τῶν ἄλλων προσθέτων εἰσφορῶν, διότι οὐδεμία δικαιολογία ὑπάρχει κατόπιν τῶν ὅσων ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι αἱ δαπάναι διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου δύνανται ἄλλοθεν νὰ ἀντληθοῦν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρύνουν τοὺς δικηγόρους καὶ τὸν λαόν. Θὰ πρέπει λοιπόν, ὡς προεῖπον, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀποσύρῃ τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ κατ’ ἄλλον τρόπον ἕνα ἐκ τῶν παρ’ ἐμοῦ καὶ ἄλλων συναδέλφων ὑποδειχθέντων, τοὺς πόρους διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι διὰ δανείου. Καὶ οἱ πόροι καὶ ἄνευ τῆς εἰσφορᾶς τοῦ ἄρθρου 5 εἶναι ἀρκετοὶ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου. Καὶ αὐτὰ μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὸ μεγαρόσημον. Περαιτέρω, θὰ ἤθελον νὰ κάμω καὶ ἄλλας παρατηρήσεις. Εἰς τὴν παράγρ. ζʹ προβλέπεται πόρος ἐκ τῆς ὑπεραξίας τῶν κτημάτων τῶν πέριξ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ποὺ θὰ δημιουργηθῇ λόγῳ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Μεγάρου. Καὶ λέγει ἡ παράγρ. ζʹ, ὅτι διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῆς ὠφελείας καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐπιβολῆς καὶ βεβαιώσεως τοῦ φόρου αὐτοῦ, θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος 2709)53. Ὁ νόμος αὐτός, ὅμως ἐτροποποιήθη κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούλιον καὶ ηὐξήθη τὸ ποσοστόν του ἀπὸ τὸ ⅓ εἰς τὸ ½ ἐπὶ τῆς ὑπεραξίας. Βεβαίως κατεκρίνομεν τότε τὴν διάταξιν αὐτήν, διότι ἀπετέλει νέαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ δὲν λέγει ἡ διάταξις τῆς παραγρ. ζʹ, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος 2709, ὡς ἐτροποποιήθη αὐξηθέντος καὶ τοῦ ποσοστοῦ τῆς φορολογίας.

§20Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ συμπληρωθῇ ὡς ἰσχύει ἑκάστοτε. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§21Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Δέχομαι τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ γίνῃ συμπλήρωσις, διότι θὰ ἦτο ἄδικον οἱ οἰκοπεδοῦχοι τῶν Ἀθηνῶν νὰ εἶναι εἰς πλεονεκτικὴν θέσιν ἔναντι τῶν ἀγροτῶν τοῦ Σουνίου καὶ ἄλλων περιοχῶν ὅπου ἐπεβλήθη ἡ φορολογία τῶν ὠφεληθέντων ἐκ τῶν ἔργων. Ἀκόμη, ὅπως προεῖπον, δὲν προσδιορίζεται τὸ ὕψος τῆς συμβολῆς τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Νομίζω, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρξῃ στοιχειώδης ἡ ἔννοια τῆς συμβολῆς, θὰ πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰς σημαντικὸν ποσόν, ὥστε καὶ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, καὶ νὰ μὴ συμβῇ, ὅ,τι συνέβη μὲ τὸ κτίριον τοῦ Χημείου τοῦ Πανεπιστημίου τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ἔχει ἀρχίσει πρὸ 7ετίας ἐσταμάτησε λόγῳ ἐλλείψεως πόρων, ὡς λέγεται, καὶ παρὰ τὰς μεγάλας ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς χώρους διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν πρακτικῶν ἀσκήσεων τῶν φοιτητῶν Χημείας καὶ Φαρμακευτικῆς. Ἄλλωστε αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῆς λειτουργίας τῆς δικαιοσύνης ὡς ἐλέχθη ἤδη ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους, εἶναι πολὺ ἀνώτεραι τῶν δαπανῶν τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν καὶ ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἄλλων γενικῶς ἐξόδων διὰ τὴν δικαιοσύνην. Εὔλογον λοιπόν, εἶναι καὶ ἡ συμβολὴ τοῦ Δημοσίου νὰ καθορισθῇ κατὰ τρόπον συγκεκριμένον, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ καὶ βεβαία ἡ κατασκευὴ ἑνὸς ἔργου, τὸ ὁποῖον τόσαι γενεαὶ ὡραματίσθησαν καὶ τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ ταχύτερον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§23Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 5 καὶ ἐξ αὐτοῦ ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον κατηγορήθη ὡς ἀμελέτητον καὶ ἄδικον. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἀμελέτητοι καὶ ἄδικοι ὑπῆρξαν αἱ ἐπικρίσεις ἐναντίον τοῦ νομοθετήματος. Ὁ πλέον εἰδήμων ρήτωρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὰ τοιαῦτα θέματα καὶ σεβαστὸς κατὰ τὰ ἄλλα κ. Κιτσίκης κατηγόρησε τὸ νομοθέτημα, ὅτι δὲν λαμβάνει πρόνοιαν φορολογήσεως τῶν ἰδιοκτητῶν ἀκινήτων εὑρισκομένων πλησίον τοῦ νέου Δικαστικοῦ Μεγάρου. Φοβοῦμαι, ὅτι διέφυγε τῆς προσοχῆς του ἡ παράγραφος ζʹ τοῦ ἄρθρου 5. Ὑπεστήριξεν ἐπίσης, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις κἂν περὶ ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς οἱονδήποτε κεντρικὸν σημεῖον τῆς πόλεως, ἐγκρίνας οὕτω κατὰ ἕνα τρόπον τὴν προκριθεῖσαν θέσιν, ἂν καὶ ἀπέφυγε νὰ τὸ εἴπῃ σαφῶς, εἶπεν ὅμως, ὅτι δὲν λαμβάνονται μέτρα δημιουργίας ὁδῶν προσπελάσεως. Ἀλλά, ὅταν τὰ ἤδη συναλλασσόμενα πρόσωπα ἐξυπηρετοῦνται ἤδη εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐξυπηρετοῦνται μὲ τὰς παραλλήλους ὁδοὺς ἀπὸ Θεμιστοκλέους καὶ ἄνω καὶ μὲ τὰς ὁδοὺς Πατησίων, Βασ. Σοφίας; Ἄλλαι κατηγορίαι εἶναι, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν πρόκειται νὰ συμβάλῃ. Εἶναι ὅμως ρητὴ ἡ διάταξις τῆς παραγράφου ηʹ τοῦ ἄρθρου 5, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ συμβάλῃ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἤδη ἐρχόμεθα εἰς τὴν παράγραφον αʹ. Διετυπώθη ἡ ἄποψις, ὅτι 700 ἢ κατ’ ἄλλους 1.000 ἢ 1.400 δικηγόροι μόνον πρόκειται νὰ καταβάλουν τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος ἀνέρχεται εἰς 17 ἑκατομμύρια ἢ κατ’ ἄλλους 27 ἢ καὶ 73. Ἤδη ὅμως διεσαφήσθη ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ ἀνέλθῃ εἰς 6.600.000. Ἡ παράγραφος αʹ τοῦ ἄρθρου 5 προβλέπει 3 δραχμὰς δι’ ἑκάστην παράστασιν Πρωτοδικείου ἢ Πλημμελειοδικείου, 5 τοῦ Ἐφετείου καὶ 20 δραχ. Ἀρείου Πάγου ἢ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ τὸ ἐλάχιστον ὅριον ἀμοιβῆς εἶναι 350 δραχμαὶ διὰ τὸ Πλημμελειοδικεῖον, 750 διὰ τὸ Ἐφετεῖον καὶ 2.000 διὰ τὸν Ἄρειον Πάγον ἢ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἔχομεν δηλαδὴ ἐπιβάρυνσιν 1%.

§24Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Αὐτὰ τὰ θεωρεῖτε ὡς κατώτατα ὅρια ἐν τῇ πράξει;

§25Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Εἶναι τὰ ἐκ τοῦ Κώδικος προβλεπόμενα, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐκ τῆς δεοντολογίας ἐπιβαλλόμενα ὅρια. Βεβαίως ὑπάρχουν δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι προσφέρονται δίκην αἰτησιογράφου νὰ ἀναλάβουν τὴν ἰδίαν ὑπόθεσιν μὲ 50 δραχμάς. Ἀσφαλῶς ὅμως αὐτοὶ δὲν περιλαμβάνονται μεταξὺ τῶν 1.000 ἢ τῶν 1.400 περὶ ὧν ὡμίλησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἄς σημειωθῇ, ὅτι εἰς Ἀθήνας ἔχομεν τὸ 60% τῶν ὑποθέσεων εἰς πρῶτον βαθμόν, ἐπιπροσθέτως τὴν κίνησιν εἰς βʹ βαθμόν, καὶ τὴν κίνησιν τῶν ἀνωτάτων δικαστηρίων, ὅπερ σημαίνει, ὅτι τὸ 75% τοῦ συνόλου τοῦ δικηγορικοῦ εἰσοδήματος περιέρχεται εἰς τοὺς 1.400 αὐτοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν.

§26Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ὁ κ. Βασιλᾶτος ὡμίλησε διὰ τοὺς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι διωρισμένοι νομικοὶ σύμβουλοι πουθενά, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν δικηγορίαν εἰς τὰς αἰθούσας τοῦ δικαστηρίου.

§27Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Τιμῶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Βασιλᾶτον, δὲν ἐκπροσωπεῖ ὅμως ἅπαντας τοὺς συναδέλφους, οὐδὲ δύναται νὰ στερήσῃ τινὰ τοῦ δικαιώματος νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἅπαντας τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐλέχθη περὶ 700, 1000,1400 δικηγόρων καὶ περὶ ποσῶν 12, 17, 27, 75 ἑκατομμυρίων. Ὁ κ. Βασιλᾶτος ὑπῆρξε περισσότερον πραγματιστὴς ἀναβιβάσας τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ εἰς 6.500 ἑκατομμύρια.

§28Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ εἰσφορὰ καταβάλλεται ἀπὸ τοὺς δικηγόρους. Τώρα, ἐπί τίνος ἐπιπίπτει, εἶναι ἄλλο θέμα. Καταβάλλεται βεβαίως ἀπὸ τὸν δικηγόρον, ὅπως ἄλλαι εἰσφοραὶ καταβάλλονται ἀπὸ τοὺς καταδικαζομένους καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνετε περισσότερον εἰς αὐτό. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει περισσοτέρας παραστάσεις εἰς τὴν δικηγορίαν θὰ εἶναι περισσότερες φορὲς εἰσπράκτωρ τοῦ ἐσόδου αὐτοῦ, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἄλλο τι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἕνας ἔχῃ πολλὰς παραστάσεις, θὰ καταβάλλῃ περισσοτέρας φορὰς τὸν φόρον αὐτόν.

§29Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Αὐτοῦ θὰ διαφωνήσω, κύριε Ὑπουργέ, διότι, ὅταν κανεὶς θὰ παίρνῃ 300 δραχμὲς διὰ μίαν παράστασιν ἢ 2.000 διὰ μίαν παράστασιν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, δὲν θὰ μπορῇ νὰ εἴπῃ δόσε μου καὶ 20 δραχμές. Αὐτὸ τὸ τέλος προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι μᾶλλον ἐπιπίπτει ἐπὶ τοῦ δικηγόρου. Ἀλλὰ εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται συζήτησις περὶ αὐτῆς τῆς ἐπιβαρύνσεως, ὅταν μάλιστα ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν 1500 δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι εἰσπράττουν τὸ 75% τοῦ συνόλου τῶν ἀμοιβῶν καὶ ὅταν πέραν αὐτῶν, ἔχωμεν δεδομένον, ὅτι ὅλοι οἱ δικηγόροι τῶν ἐπαρχιῶν ἀπὸ εἰκοσιπενταετίας καταβάλλουν ἀγογγύστως τὸ μεγαρόσημον.

§30Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὄχι ἁπλῶς ἀγογγύστως, ἀλλὰ ἔχω καὶ αἰτήματα πολλῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων περὶ αὐξήσεως τοῦ τέλους τῆς εἰσφορᾶς.

§31Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κατονομάσῃ τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἔχει αἰτήματα αὐξήσεως.

§32Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πρώτη πρώτη ἡ Ἀμαλιάς.

§33Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἡ Ἀμαλιὰς δὲν ἔχει.

§34Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔχει ἡ Ἀμαλιάς.

§35Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐὰν ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις γίνεται ἀπὸ λόγους καθαρῶς ἀντιπολιτευτικούς, δὲν γεννᾶται ζήτημα. Εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν.

§36Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Θεοχαρίδης ἠθέλησε νὰ μὲ διαψεύσῃ καὶ λέγει, ὅτι δὲν ἔχει ἡ Ἀμαλιάς.

§37Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὰ προπύλαια εἶναι οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν.

§38Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία συνεδριάζει καὶ διασκέπτεται χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει, τί γίνεται ἀπ’ ἔξω. Ἀλλ’ ὁ κ. Θεοχαρίδης εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀμαλιάδα. Ἐνόμισεν, ὅτι θὰ ἔδιδα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ψευδῆ πληροφορίαν;

§39Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο. Ἐνόμισα, ὅτι εἴπατε δι’ ἄλλο Πρωτοδικεῖον.

§40Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν. Αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, προβλέπει, κατόπιν αἰτήματος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πύργου, διπλασιασμὸν τῆς εἰσφορᾶς.

§41Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐὰν ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου ἔχῃ, τυχόν, κριτήρια ἀντιπολιτευτικά, δὲν ἔχω τίποτε νὰ ἀπαντήσω. Ἄλλωστε εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν Ἑλληνικὴν φύσιν τὸ νὰ βλέπωμεν καὶ νὰ ἐξετάζωμεν τὰ πλεῖστα, ἂν μὴ ὅλα, τῶν θεμάτων ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς πολιτικῆς, ἤ, διὰ νὰ ἀκριβολογήσω, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν ὅμως πραγματικῶς δὲν γίνεται ὁ καυγᾶς διὰ τὸ πάπλωμα, ἤτοι δι’ ἀντιπολίτευσιν, ἀλλὰ γίνεται πράγματι διὰ τὰς τρεῖς ἢ πέντε δραχμάς, τότε πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ξεπέφτει πλέον τὸ δικηγορικὸν λειτούργημα πολὺ χαμηλά, ἐκεῖ, ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ πέσῃ.

§42Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἶναι θέμα ἀρχῆς.

§43Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Διατί, κύριε συνάδελφε, ἐφ’ ὅσον εἶναι θέμα ἀρχῆς, οὐδεὶς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τὸ 1935, ποὺ ἐψηφίσθη ὁ πρῶτος νόμος καὶ ἔκτοτε ὅταν ἐγίνοντο συνεχῶς ἐπεκτάσεις, «περὶ ἐπιβολῆς τοῦ τέλους εἰς Τρίκαλα, περὶ ἐπιβολῆς τοῦ τέλους εἰς Ἀμαλιάδα», δὲν ἠκούσθη ποτὲ καμμία φωνὴ καὶ ἀκούονται μόνον τώρα;

§44Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν. Οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν, δεδομένου, ὅτι οἱ δικηγόροι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς παρίστανται καὶ εἰς τὰ δύο Πρωτοδικεῖα, παριστάμενοι εἰς τὰ Δικαστήρια τοῦ Πειραιῶς, καταβάλλουν τὸ μεγαρόσημον καὶ καθίσταται ἐκεῖ τὸ δικόγραφον τῶν αἰτήσεων τῆς ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίας διάστικτον ἀπὸ τὰ διάφορα ἔνσημα, τοῦ Ταμείου Νομικῶν, τοῦ Ταμείου Προνοίας, τοῦ ἐνσήμου ὑπὲρ τοῦ εἰδικοῦ Ταμείου Δικαστικοῦ Μεγάρου Πειραιῶς κλπ.

§45Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐάν, λοιπόν, εἶναι θέμα ἀρχῆς, διατὶ τὸ ἐνεθυμήθητε τώρα, κύριοι συνάδελφοι ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐν τῇ δικηγορίᾳ καὶ δὲν τὸ ἐνεθυμήθητε ἐπὶ 25 χρόνια; Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ κάτω–κάτω, καὶ θὰ τὸ εἴπω αὐτό, νὰ λείψῃ κἄποτε ἡ νοοτροπία τῶν Ἀθηναίων καὶ ἀπευθύνομαι ὄχι μόνον πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῶν Ἀθηνῶν ἐν τῇ Βουλῇ, ὄχι μόνον πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῶν Ἀθηνῶν ἐν τῇ δικηγορίᾳ, ἀλλὰ πρὸς ὅλους σας, πρέπει νὰ παύσῃ πλέον ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἐξ ἀνωτέρας τινὸς δυνάμεως προώρισται νὰ δουλεύῃ διὰ τὰς Ἀθήνας. Νὰ δουλεύῃ εἰς τὰς Ἀθήνας μόνον, ὄχι διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ ὅτι αἱ Ἀθῆναι εἶναι τὸ ὂν ἐκεῖνο τὸ προνομιακόν, τὸ ὁποῖον μοναδικὸν σκοπὸν ἔχει, νὰ ἀπομυζᾷ τὴν ἐπαρχίαν. Ἐνῷ ὁμιλοῦμεν περὶ θέματος ἀρχῆς, δὲν δέχεσθε, ὅτι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη καὶ ἐφηρμόσθη 25 ἔτη, ἐπιβάλλει τὴν ἴσην μεταχείρισιν, ἔστω καὶ τώρα. Διότι ἐπὶ 25 χρόνια καταβάλλομεν ἡμεῖς καὶ ἀκόμη δὲν ἔχομεν ἀποκτήσει Δικαστικὰ Μέγαρα. Ὀλίγαι μόνον πόλεις ἔχουν. Καὶ ἰδοὺ διατί. Διότι τὸ σύνολον τῶν Δικαστικῶν Μεγάρων τῶν ἐπαρχιῶν προβλέπεται νὰ γίνουν ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνεισφέρομεν ἡμεῖς. Καὶ ἐδῶ καλοῦνται νὰ συνεισφέρουν τὸ 2% ἐτησίως διὰ τὰ 5 ἢ 10 χρόνια, ποὺ θὰ κάμῃ διὰ νὰ κτισθῇ. Δὲν εἶναι λογικὸν αὐτό, ἀντίκειται εἰς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐδέχθητε, τὴν ὁποίαν ἐδέχθημεν, τὴν ὁποίαν ἐψηφίσαμεν καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ προκάτοχοί μας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Δὲν ἠμποροῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐρχώμεθα καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι χωρίζομεν τοὺς πολίτας καὶ τοὺς κρίνομεν μὲ δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, οἱ εὐνοούμενοι, οἱ προνομιοῦχοι τῶν Ἀθηνῶν καὶ οἱ δευτέρας ποιότητος πολῖται τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώνουν πάντοτε καὶ διὰ τὰς Ἀθήνας. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς τὴν παράγραφον δʹ τοῦ ἄρθρου 1, κεφάλαιον Α, λέγετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἐπιβάλλονται 3 δραχμαὶ ἐπὶ πάσης αἰτήσεως κλπ. ὑποβαλλομένης πρὸς οἱανδήποτε Δικαστικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ἀθηνῶν, Δικηγορικὸν ἢ Συμβολαιογραφικὸν Σύλλογον Ἀθηνῶν ἢ Σύλλογον Δικαστικῶν Κλητήρων Ἀθηνῶν καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ πρὸς πάντα Ὀργανισμὸν Δημοσίου Δικαίου ὑποκείμενον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι τελείως ἀντίθετη πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν θέτετε, ὅτι δι’ ἕκαστον τόπον τὸ δικαστικὸν ἔνσημον θὰ βαρύνῃ αὐτόν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§46Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, κ. συνάδελφε, νὰ διαγραφῇ.

§47Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ. Ἐπίσης εἰς τὸ κεφάλαιον Θʹ παράγραφος 4 ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Ἡ παράλειψις ἐκπληρώσεως τῶν ἐν τοῖς ἐδαφίοις αʹ–ϛʹ τῆς παραγράφου 1 στίχος αʹ τοῦ παρόντος ἄρθρου ὑποχρεώσεων συνεπάγεται τὸ ἀπαράδεκτον τῶν ἐν αὐτοῖς ἀναφερομένων καὶ τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν τοῦ παραλείποντος ὑπαλλήλου ἢ τῶν ὑποχρέων εἰς τὴν καταβολὴν προσώπων». Δὲν εἶναι νοητὸν αὐτό, ἐὰν ὁ πολίτης δὲν καταβάλῃ, νὰ ὑπόκειται εἰς πειθαρχικὴν δίωξιν. Καὶ τέλος, ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἐλέχθη ἀπὸ συναδέλφους, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Δικαιοσύνη εἰσπράττει τὸ 9% καὶ δαπανᾷ μόνον τὸ 6%, δι’ αὐτὸ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνεται οὐδεμία εἰσφορά ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ αὐξηθοῦν τὰ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰς 9%. Φοβοῦμαι ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ αὐτὴ ἡ ἄποψις, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ διατίθεται τίποτε καὶ τὸ σύνολον τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα διὰ θέματα τοιαῦτα νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον. Ποιοῦμαι μίαν ἔκκλησιν, μακρὰν πολιτικῶν ἀντιθέσεων, ἂς ἴδωμεν μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον τὴν πραγμάτωσιν ἑνὸς ὀνείρου πολλῶν ἐτῶν καὶ ἂς ἀπολαύσῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐμπιστοσύνης ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς.

§48Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ὡμιλήσατε περὶ εὐτελείας τῆς προσπαθείας, λόγῳ τοῦ ποσοῦ, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἰσπράττεται, δὲν εἰσπράττεται ἐφ’ ἅπαξ διὰ κἄθε πρᾶξιν, ἀλλὰ διὰ κἄθε ἐργασίαν δικαστικὴν χρειάζεται αὐτὸ τὸ τέλος. Δὲν νομίζω, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ ἄλλα δικαστικὰ τέλη, ὅτι εἶναι ἀσήμαντον τὸ ποσόν.

§49Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ὄχι. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ κονδύλια τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ μεγάλα, τῶν περιπτώσεων δʹ, εʹ, ζʹ καὶ ηʹ προβλέπεται ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ συναλλασσομένου. Εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς εἴπητε, ὅτι 300 δραχμαὶ διὰ τὴν παράστασιν καὶ 80 δραχμαὶ διὰ τὰ ἔξοδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς διακρίσεως τῶν ἐδαφίων αʹ–γʹ καὶ δʹ–ιʹ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§51Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐγένετο ἔκκλησις πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ ἐκατηγορήθη ἡ Ἀντιπολίτευσις, διότι δὲν ἐξετάζει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, σύμφωνα μὲ τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐξετάζομεν τὰ πάντα ὡς Ἀντιπολίτευσις, καὶ ὡς Ἀντιπολίτευσις κρίνομεν καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Τίμια καὶ καθαρὰ καὶ τὸ μπράβο ποὺ ἠκούσθη ἀπὸ πλευρᾶς τῆς Ε.Ρ.Ε. τὸ ἀναμένομεν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ λέγομεν, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, διότι ἐσπατάλησε δισεκατομμύρια διὰ δαπάνας, εἴτε ἀσκόπους, εἴτε δευτερευούσης διὰ τὸ Κράτος καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν σημασίας. Οὐδεμίαν ἱεράρχησιν εἶχεν εἰς ὅλα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλεσεν. Ἀπέβλεψεν εἰς δημοκοπικοὺς καθαρῶς σκοπούς, διὰ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλεσεν, ἔργα βιτρίνας καὶ ὄχι ἔργα πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν σπατάλην, ἀφῆκε τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ἐκκρεμὲς καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς ζωῆς της.....

§52Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς ἰδικῆς σας ζωῆς, ὄχι τῆς Ε.Ρ.Ε.

§53Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἂν θέλετε, πολλὰς φοράς, εἰς τὸ τέλος τῆς ζωῆς της τὸ ἐνεθυμήθη, ὄχι διὰ νὰ τὸ ἐκτελέσῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ ρίψῃ στάχτην εἰς τὰ μάτια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀναφορικῶς καὶ πρὸς τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν. Τίθεται ἐνώπιόν μας τὸ ἑξῆς ἐρώτημα, διατὶ μεταθέτει τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον εἰς τὴν ἐξορίαν τοῦ Ἀδάμ, καταστρέφοντας ἕνα ἔργον προωρισμένον διὰ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ ἐπὶ ὁλοκλήρους γενεάς, ἐννοῶ τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ, καὶ τὰς μεταθέτει εἰς ἄλλο μέρος ἀκατάλληλον διὰ φυλακὰς καὶ θέλει νὰ δημιουργήσῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον ἐκεῖ ποὺ εἶναι τώρα αἱ φυλακαί. Εἰς τοῦ Γκύζη. Καὶ ἄλλοι ἀγορηταί, ἀλλὰ καὶ ὁ συνάδελφος κ. Κιτσίκης ἀνέπτυξε προχθὲς μὲ ὅλον τὸ κῦρος τῆς ἰδιότητός του, πόσον θὰ εἶναι μεγάλη ἡ ἀποτυχία, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν πράγματι νὰ κτισθῇ ἐκεῖ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Ὁδοὶ προσπελάσεως ἀνύπαρκτοι, θὰ πρέπει νὰ μετατεθῇ τὸ κέντρον κινήσεως τῶν Ἀθηνῶν, τὸ πολεοδομικὸν κέντρον τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὴν συνοικίαν Γκύζη. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ δευτερεῦον θέμα. Τὸ κύριον θέμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ ἄρθρον 5, εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὁποίου εἰσέρχομαι, διότι τὸ ἄρθρον 5 ἀφορᾷ τὴν δαπάνην, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀνέλθῃ ἡ ἀνοικοδόμησις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ τοὺς πόρους, διὰ τῶν ὁποίων θὰ πληρωθῇ ἡ δαπάνη αὐτή. Κύριοι βουλευταί, ὅπως ὅλα τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ ἔγιναν ἄνευ μελέτης, ἄνευ προγράμματος καὶ προϋπελογίζοντο διὰ μικρὰ ποσὰ διὰ νὰ φθάνουν εἰς τὰ τεράστια, τὰ ὁποῖα γνωρίζομεν, ἔτσι καὶ ἐδῶ. Μᾶς λέγει τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον θὰ στοιχίσῃ 300 ἑκατομμύρια, ἄλλοι 250 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τίνος μελέτης; Μελέτη δὲν ὑπάρχει, ἔκτασις γηπέδου τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ δὲν ὑπάρχει, τρόπος οἰκοδομῆς δὲν ὑπάρχει, διαρρύθμισις οἰκοδομῆς δὲν ὑπάρχει, ὑπάρχει μόνον μία μελέτη περὶ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Καταλαβαίνετε τί ἐμπαιγμὸς διὰ τὸν λαόν μας εἶναι αὐτός; Κάθε λογικὸς ἄνθρωπος μίαν καλύβην νὰ θέλῃ νὰ κάμῃ, μίαν μονοκατοικίαν νὰ θέλῃ νὰ κάμῃ, κάμνει ἕνα σχέδιον καὶ τί κοστίζει τὸ κτῖσμα αὐτό.

§54Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νομίζω, κ. Μπακόπουλε, ὅτι μὲ ἀδικεῖτε. Τὸ νομοσχέδιον ξεκινᾶ ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη καὶ ἐγὼ ἐδήλωσα ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν 300.000.000 ἢ τῶν 250.000.000 εἶναι ἐνδεικτικός, κυρία δὲ ἀποστολὴ τοῦ συνιστωμένου ὀργανισμοῦ εἶναι ἡ ἐκπόνησις τῆς μελέτης. Δὲν ἀποδυόμεθα εἰς τὴν περιπέτειαν ἐκτελέσεως ἔργου ἄνευ μελέτης, συνιστῶμεν τὸν ὀργανισμόν, τοῦ ὁποίου πρώτη ἀποστολὴ εἶναι ἡ σύνταξις τῆς μελέτης καὶ δέκα περίπου ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρονται ἀκριβῶς εἰς τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ὁ ὀργανισμὸς θὰ γνωρίζῃ τὸ ὕψος τῆς δαπάνης διὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ; Προεκηρύξαμεν κανένα διαγωνισμὸν βάσει καμμιᾶς προχείρου μελέτης διὰ νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα; Ὄχι. Συνιστῶμεν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος ὡς πρώτην του ἐνέργειαν θὰ ἔχῃ τὴν προκήρυξιν διαγωνισμοῦ μελέτης. Τὰ στοιχεῖα δέ, τὰ ὁποῖα παρέχομεν εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ τὰ ὁποῖα ἐν πολλοῖς ἢ εἰς ὁλόκληρον ἀποδέχεται καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, εἶναι καὶ ἐκεῖνα ἀπολύτως ἐξηκριβωμένα, εἶναι ὅμως ἐνδεικτικά, διότι δὲν γνωρίζομεν οὔτε τὸ εἶδος τῆς κατασκευῆς, οὔτε τὸ ὕψος, οὔτε καὶ τὴν ἀκριβῆ δαπάνην. Γνωρίζομεν μόνον περίπου τὰς ἀνάγκας μας, γνωρίζομεν, ὅτι διὰ τὴν στέγασιν τῶν Δικαστηρίων τῶν Ἀθηνῶν ἔχομεν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς ἐπιφανείας, θὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Ζορμπᾶς, νὰ μὴ εἴπω περὶ πολυκατοικιῶν, διότι τὰ Δικαστήρια δὲν δύνανται νὰ στεγασθοῦν εἰς πολυκατοικίας οὔτε εἶναι δυνατὸν αἱ αἴθουσαι τῶν Δικαστηρίων νὰ συμπιέζωνται εἰς τοὺς ὀρόφους μιᾶς ὀκταωρόφου πολυκατοικίας, οὔτε οἱ διάδρομοι μιᾶς πολυκατοικίας νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν κίνησιν τῶν προσερχομένων εἰς τὰ Δικαστήρια πολιτῶν. Τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον εἶναι εἰδικῆς κατασκευῆς οἰκοδομή, ἡ ὁποία προϋποθέτει καὶ εὐρυτάτους διαδρόμους καὶ ἀερισμὸν καὶ φωτισμὸν καὶ μεγάλους διαδρόμους καὶ ἀκροατήρια, τὰ ὁποῖα καταλαμβάνουν εἰς ὕψος δύο τοὐλάχιστον ὀρόφους καὶ μεγάλα γραφεῖα, ὅπως εἶναι τὰ γραφεῖα συζητήσεων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα μὲ τὴν νέαν δικονομίαν, ὅταν ψηφισθῇ κλπ., καὶ γνωρίζομεν σήμερον περίπου πόσον χῶρον ἔχομεν ἀνάγκην εἰς τετραγωνικὰ μέτρα, διὰ τὰ ἀκροατήρια χωριστὰ καὶ διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν γραφείων ἰδιαιτέρως. Γνωρίζομεν πόσος χῶρος ἀπαιτεῖται εἰς ἔκτασιν, ὄχι εἰς κυβισμὸν διὰ τὴν στέγασιν τῶν Δικαστηρίων τῆς Θεσσαλονίκης, μᾶς τὸ ἀπέδειξεν αὐτὸ ὁ διαγωνισμός, ὁ ὁποῖος ἔγινεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ὁ μέσος ὅρος τῶν μελετῶν τῆς Θεσσαλονίκης ἐκυμάνθη εἰς τὸ ὕψος τῆς ἐπιφανείας, τὴν ὁποίαν περιλαμβάνει ἡ βραβευθεῖσα μελέτη τοῦ κ. Μπονάκου. Ὅταν δὲ ἔχωμεν γνῶσιν τοῦ συντελεστοῦ τῆς δικαστικῆς κινήσεως μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, εἶναι δυνατὸν καὶ μὲ τὴν βάσιν αὐτὴν νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἔκτασιν, τὴν ἐπιφάνειαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν διὰ τὴν στέγασιν τῶν Δικαστηρίων τῆς πρωτευούσης. Μὲ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα δίδομεν ἐνδεικτικῶς τοὺς ἀριθμούς, 300.000.000 μαζὶ μὲ τὰς ἀπαλλοτριώσεις δὲν θὰ ἐπαρκέσουν, ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ἐπαρκέσουν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχω περισσότερα καὶ ἀκριβέστερα στοιχεῖα. Ὅταν θὰ ὁμιλήσω θὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τετραγωνικὰ μέτρα τῆς ἐπιφανείας, τὴν ὁποίαν χρειαζόμεθα καὶ διὰ τὸ ἀκροατήριον καὶ διὰ τὰ γραφεῖα. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῶμεν, ὅτι ἀποδυόμεθα εἰς τὴν περιπέτειαν τῆς ἐκτελέσεως ἔργου χωρὶς μελέτην, ἀφοῦ συνιστῶμεν ἕνα ὀργανισμὸν μὲ κυρίαν ἀποστολὴν τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθύνητε, κύριε Μπακόπουλε, σεῖς προσωπικῶς ἐναντίον μας τὴν κατηγορίαν, ὅτι σπεύδομεν νὰ ἐκτεθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν περιπέτειαν τῆς ἄνευ μελέτης ἀναλήψεως ἑνὸς ἔργου; Ἀκριβῶς αὐτὸ ζητοῦμεν, μελέτην θέλομεν νὰ κάμωμεν καὶ τὴν μελέτην θὰ τὴν κάμῃ ὁ ὀργανισμός.

§55Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω πράγματι ἐκτίμησιν καὶ εἰς τὴν νοημοσύνην καὶ εἰς τὴν εὐθύτητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ χαίρω πολύ, εἰλικρινῶς χαίρω, διότι ὅσα εἶπεν ἀπέδειξαν τὴν εὐθύτητά του, ἐπειδὴ συνεφώνησε μὲ ὅσα ἔλεγα. Τί ἔλεγα; Ἐμεμφόμην τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι προσωπικῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Βεβαίως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, φέρει μέρος τῆς συλλογικῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως ἐν προκειμένῳ, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον θέμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἕν ἀπὸ τὰ μέγιστα πολιτικὰ θέματα ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, τὸ ὁποῖον ρυθμίζεται ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν κυρίαν εὐθύνην τὴν φέρει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἔλεγα, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη, διὰ νὰ ἀποδείξω, διὰ νὰ ὑποστηρίξω ἐν συνεχείᾳ καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μὲ διέκοψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι τάχα τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον θὰ στοιχίσῃ 250 ἢ 300 ἑκατομμύρια δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μὲ τὴν εὐθύτητά του, καταστρέφων τὸν λόγον του, εἶπεν ἐν τέλει, ὅτι βεβαίως τὰ 300.000.000 δὲν φθάνουν, ἰδοὺ ἡ συμφωνία μας. Τί ἄλλο ἔλεγα; Δὲν γνωρίζω τάχα ἀνάγνωσιν διὰ νὰ διαβάσω, ὅτι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου κάμνει ἕνα ὀργανισμὸν καὶ τὸ ἄρθρον 10 ἐπιβάλλει εἰς τὸν ὀργανισμὸν νὰ κάμῃ μελέτην; Θὰ κάμῃ μελέτην, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω τὴν μελέτην, δὲν ξεύρω πόσον θὰ μοῦ κοστίσῃ τὸ ἔργον. Καί, ἑπομένως, τὰ 300 ἑκατομμύρια εἶναι στάχτη στὰ μάτια τοῦ λαοῦ. Καὶ ἂν κρίνωμεν, κύριοι βουλευταί, πῶς ἔγιναν ὅλα τὰ ἔργα τῆς Ε.Ρ.Ε. τὴν τελευταίαν τριετίαν καὶ εἰς ποῖον ὕψος ἔφθασαν, δικαίως φοβούμεθα, ὅτι καὶ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, τὸ ὁποῖον ἀρχίζει, δῆθεν, μὲ 300 ἑκατομμύρια, ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ εἰς τὰ 3 δισεκατομμύρια, τρόπος τοῦ λέγειν. Ἰδού, λοιπόν, οἱ φόβοι ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι βλέπομεν τὸ νομοσχέδιον, πράγματι, μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ αὐτὸ χρειάζεται. Νὰ τὸ βλέπῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὸ πρᾶγμα μὲ τὰ μάτια τὰ ἰδικά της, μὲ τὸ πνεῦμα τὸ ἰδικόν της, οὕτως ὥστε, ἡ συζήτησις, αἱ δύο ἀπόψεις, καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ὁδηγήσουν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν πρέπουσαν ὁδόν. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ὑποστηρίζομεν, δηλαδή, ὅτι, πρῶτον, δὲν θὰ γίνῃ τὸ μέγαρον, δὲν θὰ προφθάσῃ ἡ Ε. Ρ.Ε. οὔτε τὰ θεμέλια νὰ βάλῃ.

§56Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Νὰ ξαναπᾶτε εἰς τὸν Κλαυθμῶνα.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν Κλαυθμῶνα σᾶς τὸν χαρίζομεν. Κῆπος κλαυθμῶνος θὰ εἶναι διὰ σᾶς. Δι’ ἡμᾶς θὰ εἶναι ἡ Δημοκρατία. Δεύτερον, ἐχάσατε ἑπτὰ χρόνια μὲ δισεκατομμύρια δραχμῶν ἐκ ξένου συναλλάγματος καὶ δὲν ἐκάματε τίποτε τὸ σωστὸν εἰς τὸν τόπον. Δρόμους καὶ βιτρίνας. Τίποτε τὸ οὐσιαστικὸν διὰ τὸν λαόν. Ἰδιαιτέρως, εἰς τὸν Νομόν μου, εἰς τὸν Νομὸν Ἀρκαδίας, ποὺ σᾶς ἔχει δώσει ἑπτὰ βουλευτὰς καὶ ἕνα Ὑπουργόν, πετρούλα δὲν ἐσηκώσατε. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ε.Ρ.Ε. Κύριοι βουλευταί, ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἐπίμαχον θέμα, τοῦ μεγαροσήμου. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ δικηγοροῦντες εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶπον: Εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἡμεῖς πληρώνομεν μεγαρόσημον ἐπὶ χρόνια. Καὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν παραπονοῦνται, ὅτι τοὺς ἐπιβάλλετε εἰς τὴν ἰδίαν ὑποχρέωσιν; Ἀπαντῶ: Σήμερον ἕνας ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι τὸ μεγαρόσημον ποὺ πληρώνει ἕκαστος εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, δὲν τὸ πληρώνει μόνον διὰ νὰ γίνῃ Δικαστικὸν Μέγαρον εἰς τὸν τόπον μας, ἀλλὰ διὰ νὰ γίνουν Δικαστικὰ Μέγαρα εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν. Ὁ Ἅγιος Πέτρος θὰ τοὺς τὸ ἀνταμείψῃ. Μίαν ἀγαθοεργὸν πρᾶξιν, ἠμπορεῖ ὁ Ἅγιος Πέτρος νὰ τὴν ἀνταμείψῃ. Ἀλλὰ Δικαστικὰ Μέγαρα οὔτε ἐδῶ, οὔτε πουθενὰ θὰ ἴδουν. Διατί; Διότι ἡ Ἑλληνικὴ πεῖρα εἶναι, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ εἰδικὰ Ταμεῖα, τὰ ὁποῖα συλλέγουν εἰδικοὺς πόρους, πρὸς εἰδικὸν σκοπόν, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, τὴν ὀργάνωσιν, ἐνδεχομένως, τοῦ Ταμείου, τὸν διορισμὸν ὀλίγων ἡμετέρων, νεκρώνονται καὶ οἱ πόροι πηγαίνουν ὅλοι εἰς τὸν δημόσιον κορβανᾶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ μοῖρα ὅλων τῶν εἰδικῶν Ταμείων. Καὶ εἶναι ἀστεῖον νὰ περιμένουν οἱ συνάδελφοί μου, οἱ δικηγόροι τῶν ἐπαρχιῶν, ὅτι μὲ τὸ δικηγορόσημον θὰ ἴδουν, ποτέ, Μέγαρον Δικαστικὸν εἰς οἱανδήποτε ἐπαρχίαν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν, τὴν ἐπιβαλλομένην μὲ τὸ ἄρθρον 5. Ἐλέχθη ἀπὸ πρόσωπον λίαν ἐκτιμώμενον ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ἀγαπητὸν συνάδελφον, ὅτι εἶναι κατάπτωσις διὰ τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν νὰ συζητοῦν δι’ αὐτὴν τὴν μικροεισφοράν. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἔγγραφον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ τὸ ἔστειλε καὶ εἰς ἡμᾶς. Ἡμερομηνία 26.11. 1962. Εἶναι ἔγγραφον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τοὺς δικηγόρους Ἀθηνῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἡ μεγάλη ὕβρις, ἡ μεγάλη προσβολὴ (ἀποσύρω τὸ ὕβρις), ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κατέλθουν εἰς τὸ σημεῖον νὰ κάμουν κουβέντα διὰ τὴν εἰσφοράν. Καὶ λέγει, παράγραφος 3 τοῦ ἐγγράφου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Ὑπογράφει ὁ Πρόεδρος, ὁ Γραμματεύς. «Ἀλλ’ ἐνῷ τοῦτο οὕτως ἀπεφασίσθη, ἐν τούτοις, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, εἰδικώτερον διὰ τοῦ ἄρθρου 5, παράγραφος 5, ἐδάφια αʹ—δʹ, προβλέπεται, σὺν τοῖς ἄλλοις διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ μεγάρου πόρων, ἡ καθιέρωσις ἐν Ἀθήναις μεγαροσήμου, ἤτοι εἰδικὴ εἰσφορὰ καταβαλλομένη κατὰ τὴν ἐν αὐτῷ κλιμάκωσιν ὑπὸ τῶν δικηγόρων κατὰ τὰς δικαστικὰς παραστάσεις ἢ τὴν κατάθεσιν πάσης φύσεως δικογράφων ἢ ὑποβολὴν αἰτήσεων κλπ. Πρὸς τὴν ἐπαχθῆ φορολογίαν ταύτην —γράφει ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος— ὡς ὑπὸ τοῦ κατατεθέντος νομοθετήματος προβλέπεται ἡ Διοίκησις τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ἀπηχοῦσα τὴν ἄποψιν τοῦ συνόλου τῶν μελῶν αὐτοῦ, ἐκδηλωθεῖσαν δι’ ἐντόνου τούτων διαμαρτυρίας καὶ διαβημάτων, ἀντιτίθεται ἀπολύτως καί, ὡς πιστεύει, δικαιολογημένως, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους, οὓς ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν». Καὶ ἀναφέρει τοὺς λόγους. Ἡ βάσις εἶναι, ὅτι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος υἱοθετεῖ, ὡς σύνολον, τὰς ἀπόψεις τῶν μελῶν του, τὰς ὁποίας εὑρίσκει δικαιολογημένας καὶ χαρακτηρίζει τὴν ἐπιβολὴν αὐτήν, ὡς βαρυτάτην φορολογίαν. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπιβολὴ αὐτὴ ἐγένετο καὶ εἰς χρόνον ὄχι ἐπιτετραμμένον. Διότι εἶναι, πράγματι, γεγονός, ὅτι ἡ δικηγορία καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας χειμάζεται. Καὶ ἀντὶ βοηθείας, ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάλλει νέον φόρον, εἰς βάρος τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος. Λέγω τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος, κ. βουλευταί, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν εἶναι καὶ ἡ ἐπιθυμία μου καὶ δὲν εἶναι καὶ πρόσφορον διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ συζητήσωμεν μὲ τί ἐπιβαρύνεται ἕκαστος δικηγόρος, καὶ ἂν αὐτὸς ὁ δικηγόρος ἔχῃ μικρὰς ὑποθέσεις, ὁ ἄλλος μεγάλας. Τὸ θέμα εἶναι ὅτι εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον ἐπιβάλλεται ἕνας νέος φόρος. Ἐδῶ μοῦ δίδεται ἕνα σημείωμα, τώρα ποὺ εὑρίσκομαι εἰς τὸ βῆμα. «Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, συνελθοῦσα ἐκτάκτως, ἀπεφάσισε παμψηφεὶ νὰ ἐναντιωθῇ κατὰ τῆς ἐπιβολῆς μεγαροσήμου διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Ἡ ἀνέγερσις δικαστηρίων ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τῆς Πολιτείας. Δύο χιλιάδες δικηγόροι προσῆλθον κλπ.». Τούτου δὲν εἶχον γνῶσιν ὅταν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ διαμαρτυρίας μεμονωμένων ἀτόμων. Τὸ σύνολον τῶν δικηγόρων παραπονεῖται. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν φορολογίαν αὐτὴν εἶναι δικαιολογημένη καὶ ἀκόμη περισσότερον, ὅταν δὲν ἐκπληροῖ καὶ κανένα σκοπόν. Ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀπὸ ἐμὲ ὅτι τὰ 300 ἑκ., περὶ τῶν ὁποίων συζητοῦμεν δὲν φθάνουν διὰ νὰ γίνῃ τὸ δικαστικὸν μέγαρον. Θὰ δαπανηθοῦν πολὺ περισσότερα ποσά. Ἐλέχθη ἐπίσης ἀπὸ μέρους τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι κατὰ τοὺς ἰδικούς των ὑπολογισμοὺς ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν μὲ τὸ μεγαρόσημον εἶναι 6 ἑκ. ἐτησίως. Πόσον θὰ κρατήσῃ ἡ ἀνέγερσις; Ἤκουσα, ὅτι ἔγινεν ἕνας ὑπολογισμός, ὅτι εἰς 5 ἔτη θὰ ἔχουν καταβληθῆ 30 ἑκ.

§58Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ὁρίζεται χρόνος. Καὶ τὸ μεγαρόσημον γίνεται πάγιον.

§59Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπολογίζεται χρόνος. Κάμνω ἕνα ὑπολογισμόν, παραπάνω ἀπὸ 5 χρόνια θὰ κτίζεται; Καὶ ἐὰν ἀντελήφθητε, εἶπον, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ, διότι δὲν θὰ προφθάσῃ ἡ Ε.Ρ.Ε. νὰ τὸ θεμελιώσῃ.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ εὔχομαι.

§61Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν γίνῃ, θὰ πάῃ 5 χρόνια τὸ κτίσιμον; Δηλαδὴ θὰ καταβληθοῦν 30 ἑκ. Εἰς ἕνα ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπερβῇ 600 ἑκ., ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ὁμιλῶμεν διὰ 30 ἑκ.; Ὑπογραμμίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ ἐπιβολὴ αὐτοῦ τοῦ φόρου ἀποτελεῖ μίαν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως —ἐλέχθη— ἀντιδικηγορικήν, τὸ ἐπιτείνω, ἐχθρικὴν πρὸς τοὺς δικηγόρους. Ἡ Ε. Κ., ἐκ μέρους τῆς ὁποίας λέγω ὅσα θὰ εἴπω, πιστοποιεῖ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἀλήθειαν ὅσων προηγουμένως εἶπον περὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸ ὁποῖον ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐξετέλεσε τὰ ἔργα της ἄνευ μελέτης, ἄνευ προϋπολογισμοῦ, ἄνευ ἱεραρχήσεως, πιστοποιεῖ ἐπίσης ὅτι καὶ ὁ παρὼν νόμος εἶναι ἕνας νέος νόμος, ἕνας νέος φόρος. Ἡ ἱστορία εἶναι σαφής. Κάθε νόμος καὶ ἕνας νέος φόρος. Καὶ ἡ Ε. Κ. δηλοῖ, ὅτι ἀντιτίθεται ἐν τῷ συνόλῳ της διὰ τὴν ἐπιβολὴν εἰς βάρος τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν τοῦ μεγαροσήμου. (Χειροκροτήματα).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§63Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὡμίλησα διὰ μακρῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπ’ ὀλίγον χρόνον ἐπὶ τοῦ ἐπιμάχου ἄρθρου 5. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος προσδιώρισε σαφῶς τὴν θέσιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ἀντιτίθεται εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογιῶν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπὸ μορφὴν εἰσφορῶν καὶ τελῶν καὶ εἰδικώτερον διὰ τοῦ ἄρθρου 5 τὴν ἐπιβολὴν εἰδικῶν εἰσφορῶν εἰς βάρος τῶν πτωχῶν λαϊκῶν τάξεων καὶ τῶν Δικηγόρων Ἀθηνῶν ὑπὸ τύπον μεγαροσήμου παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι οὗτοι, ἀντιμετωπίζουν δυσχερεστάτας βιοτικὰς συνθήκας. Εἴμεθα ὅθεν, τελείως ἀντίθετοι εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων εἰσφορῶν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ παγίως καὶ ὁμοιομόρφως ἐπὶ ἑπτὰ ἤδη ἔτη ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν ἠρκέσθη νὰ ἐπιβάλῃ γενικὰ φορολογικὰ βάρη εἰς βάρος τῆς Ἑλληνικοῦ λαοῦ τοῦ ὕψους τῶν 24 δισεκατομμυρίων, δηλονότι πενταπλασίων περίπου τῶν ὑφισταμένων βαρῶν πρὸ 12ετίας καὶ ἰδίᾳ ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν ἐμμέσων φόρων ποὺ ἔπληξαν καὶ πλήττουν τὰς πτωχὰς λαϊκὰς τάξεις, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς καταθέσεως κατὰ καιροὺς πολλῶν σχεδίων νόμων ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας συστηματικῶς προσεπάθησε νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μεριμνᾷ διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς ἐκτελέσεως ὡρισμένων κοινωφελῶν ἔργων. Ἐκ παραλλήλου ὅμως, ἐθεσπίζοντο διατάξεις ἐπιβολῆς εἰσφορῶν καὶ τελῶν, ὅλαι αὗται αἱ εἰσφοραὶ ποὺ ἐπεβλήθησαν ἀπὸ τὴν ΕΡΕ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καθ’ ὅλην τὴν τελευταίαν 7ετίαν ἐπανέφερον τὸ καταργηθὲν καταθλιπτικὸν καθεστὼς τῶν διαπυλίων τελῶν καὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων φόρων. Ὑπενθυμίζω τὴν ἐπιβολὴν εἰσφορῶν ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν νησιωτῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν λιμενικῶν ἔργων εἰς τὰς νήσους, τὴν ἐπιβολὴν διοδίων διὰ ὁδοποιητικὰ ἔργα ποὺ ἠδύναντο νὰ ἐκτελεσθοῦν ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμὸν ὡς ἐμπίπτοντα εἰς τοὺς σκοπούς του. Περαιτέρω, πρό τινος χρόνου, ἐπεβλήθη νέα αὔξησις ἐπὶ τοῦ χαρτοσήμου καὶ ἐδιπλασιάσθη ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ποὺ προεκάλεσαν μεγάλην ἐπαύξησιν τῶν δικαστικῶν ἐξόδων καὶ τελῶν καὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν πτωχῶν πολιτῶν διὰ τὴν μετατροπὴν τῶν ποινῶν. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιβάλλει μόνον τὸ μεγαρόσημον εἰς βάρος τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν καὶ μάλιστα εἰς βάρος τῆς μαχομένης δικηγορίας, ἀλλ’ ἐπιβάλλει νέας βαρυτάτας φορολογίας εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν λαὸν διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν δικαστικῶν ἐξόδων καὶ τελῶν καὶ ἐπιβολῆς ἐνσήμων κατὰ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων εἰς ὑποθηκοφυλακεῖα καὶ τὴν σύνταξιν συμβολαίων. Ὁ κ. Μπακόπουλος, ἐχαρακτήρισεν, ὀρθῶς, ὡς αὐθαίρετον καὶ μὴ στηριζόμενον εἰς μελέτην τινὰ τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κονδύλιον, συνολικῆς δαπάνης ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεώς του, δὲν προέβη εἰς προσδιορισμὸν τοῦ μεγέθους τῶν δαπανῶν αὐτῶν, ἐπὶ τῇ βάσει ἀντικειμενικῶν κριτηρίων ὡς ὤφειλεν, ἀλλὰ ἁπλῶς καὶ μόνον ἀνεφέρθη εἰς τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις καὶ εἰς πλεῖστα σημεῖα τῆς ἐκθέσεώς του ἐπαναλαμβάνει, ὅτι τὰ προβλεπόμενα ποσὰ ἐξ εἰσφορῶν πολιτῶν καὶ δικηγόρων, καθορίζονται ὡς ταῦτα ὑπελογίσθησαν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Καὶ ἡ μοναδικὴ διαφορὰ προβλέψεως ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀπαιτηθησομένην συνολικὴν δαπάνην ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ὑπολογιζομένην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἰς 300 ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον εἰς 250 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐὰν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἐζήτει στοιχεῖα ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Συντάξεων Νομικῶν καὶ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δικηγόρων Ἀθηνῶν, θὰ ἠδύνατο νὰ πληροφορηθῇ ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία θὰ προκληθῇ εἰς τὴν δικηγορικὴν τάξιν. Ἡ διαμαρτυρία τοῦ Δικηγορικοῦ κόσμου ὀφείλεται καὶ εἰς τὴν διαπίστωσιν ποὺ ἔχει κάμει, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσίς του θὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα. Θὰ εἶναι τοὐλάχιστον τετραπλασία, ὡς προκύπτει ἐκ συγκριτικῆς μελέτης τῶν ἐσόδων ἄλλων Ταμείων. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν ἐπετέλεσε τὸ καθῆκόν του, διότι παρέλειψε νὰ κάμῃ ἀντικειμενικὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὑπῆρχον ὅλαι αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες ἐκτελέσεως τοῦ σπουδαιοτάτου αὐτοῦ ἔργου ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, λόγῳ τῆς τεραστίας ἐπαυξήσεως τῶν φορολογικῶν βαρῶν τοῦ λαοῦ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον παρετηρήθη ἀλόγιστος σπατάλη καὶ διασπάθισις τοῦ δημοσίου χρήματος, ἐκδηλωθεῖσα κυρίως μὲ τὴν κατασκευὴν ἀσκόπων καὶ πολυτελῶν ἔργων, ὡς λ.χ. τοῦ ξενοδοχείου ποὺ ἐκτίσθη εἰς τὴν κορυφὴν τῆς Πάρνηθος, εἰς τοὺς ἀπορρῶγας βράχους της, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βασιλᾶτος, ποὺ παραμένει, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ποιητοῦ, ἔρημον καὶ μόνον καὶ ἐστοίχισεν ὑπὲρ τὰ 100 ἑκατομμύρια δραχμῶν, τὸ ὁποῖον μόνον, ἐξ ὅλων τῶν βουλευτῶν, ὁ κ. Λύχνος, ποὺ καθ’ ἕξιν ὑποστηρίζει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οἱανδήποτε κυβερνητικὴν ἐνέργειαν, ἐθεώρησε χρήσιμον διὰ τὴν χώραν καὶ τὸν λαόν της. Λησμονεῖ, ὅμως, ὁ κ. Λύχνος, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ὀπαδοὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ψέγουν καὶ ὁμιλοῦν εἰρωνικῶς διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ ποὺ εἶναι, κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν Δικαιοσύνης, ἔργον μακρᾶς πνοῆς. Κατηγοροῦμεν, ἐπίσης, τὴν Κυβέρνησιν ὄχι μόνον διότι δὲν ἀνήγειρε τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν κατήρτισεν, ἐπὶ ἑπταετίαν ποὺ εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν, τὴν μελέτην ἢ τοὐλάχιστον τὴν προμελέτην τοῦ πολυτίμου αὐτοῦ ἔργου. Παρὰ ταῦτα, ἐπεδίωξεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐσπευσμένην ψήφισίν του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἤδη ἐπιδιώκει ταύτην εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τὰς εἰς βάρος τοῦ λαοῦ εἰσφοράς.

§64Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, θὰ συνεχισθῇ ἡ εἰσφορὰ αὐτή;

§65Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Οὐδεὶς τίθεται χρονικὸς περιορισμὸς καὶ θὰ ἰσχύῃ εἰς τὸ διηνεκές. Πρόκειται περὶ χαρατσίου, ποὺ θὰ πληρώνῃ συνεχῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ ὄχι μόνον, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει χρονικὸς περιορισμός, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τὸ προηγούμενον διαιωνίσεως τοιούτων βαρῶν. Ὑπενθυμίζω τὴν εἰσφορὰν διὰ τὴν ὕδρευσιν καὶ τὴν ἔκτακτον εἰσφορὰν διὰ τὰς σεισμοπλήκτους νήσους, αἱ ὁποῖαι εἰσφοραί, ἐνῷ ἐτέθησαν δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, ἐξακολουθοῦν ἰσχύουσαι μέχρι σήμερον. Εἶναι ἄλλως τε, αὐτὴ ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ ἐπιβάλλῃ νέα πρόσθετα βάρη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διὰ τῆς μεθόδου τῶν εἰσφορῶν. Θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ δύο ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Δικαιοσύνης καὶ ἅτινα ἔμειναν μέχρι στιγμῆς ἀναπάντητα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν δύο εἰδικοὶ λογαριασμοί. Ὁ ἕνας λογαριασμὸς προέρχεται ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπον τῶν κρατήσεων, ἤτοι ἀπὸ τὰ ⅔ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Νομικῶν διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ ὁ δεύτερος εἶναι ὁ προερχόμενος ἐκ κρατήσεων διὰ κατάθεσιν ἐγγράφων εἰς τὸ Ὑποθηκοφυλακεῖον, ὡσαύτως διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Ἠρωτήθη ἡ Κυβέρνησις, πρῶτον· πόσα εἶναι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα συνεκεντρώθησαν ἐκ μεγαροσήμων εἰς ὅλην τὴν χώραν, ποῦ καὶ πῶς διετέθησαν καὶ ἐὰν τὰ σχετικὰ ἔσοδα, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, εἰσήχθησαν εἰς τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ διετέθησαν δι’ ἄλλους ξένους σκοπούς, καὶ δεύτερον· ἐὰν ἐκ τοῦ κονδυλίου τοῦ συγκεντρωθέντος ἐκ τῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου κατὰ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων εἰς τὸ Ὑποθηκοφυλακεῖον, ἐπληρώθησαν, ἐπὶ τριετίαν καὶ πλέον, μέχρι μονιμοποιήσεώς των, οἱ μισθοὶ ὅλων τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη διώρισεν, ἐνῷ τὸ κονδύλιον τοῦτο ἦτο προωρισμένον διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἡ Κυβέρνησις, ἀμφότερα τὰ ἐρωτήματα ταῦτα, τεθέντα καὶ ἀπὸ ἐμὲ καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, τὰ ἄφησεν ἀναπάντητα. Εἰσέρχομαι ἤδη εἰς τὸ τελευταῖον θέμα τῆς ὁμιλίας μου. Ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην καὶ τὴν πικρίαν μου, διότι, ὡς ἀνέγνωσα εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, τῆς 28.11.1962, σελ. 18, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐξεφράσθη μὲ ἀνεβλάβειαν καὶ κατὰ τρόπον ὑβριστικὸν διὰ τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Ἀθηνῶν, ὅστις εἰς ὅλας τὰς κρισίμους περιστάσεις ἐπρωτοστάτησεν εἰς τοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι τῶν ἐπαρχιῶν, ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῆς Δικαιοσύνης καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν Δικαστικῶν καὶ ἐπὶ ἔτη παλαίουν σκληρῶς διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικῶν Μεγάρων. Παρὰ ταῦτα, ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ κατηγορεῖ τὸν πρῶτον Δικηγορικὸν Σύλλογον τῆς χώρας, κατὰ τρόπον ἀνευλαβῆ, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὑβριστικόν. «...... (ἀναγινώσκει)......». Σήμερον ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος συνῆλθεν εἰς ἐπιβλητικὴν εἰς ὄγκον συγκέντρωσιν καὶ διεμαρτυρήθη ἐντόνως διὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καὶ τίθεται, κ. Πρόεδρε, τὸ ἐρώτημα· ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, δὲν ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ἐκφράσῃ γνώμην διὰ τὸ θέμα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ δὲν δικαιοῦται νὰ διαμαρτυρηθῇ διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῶν βαρῶν; Καὶ ἀφοῦ ἔχει τὸ δικαίωμα αὐτό, ὡς ὀφείλομεν πάντες νὰ ἀναγνωρίσωμεν, μὲ ποῖον δικαίωμα ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ λέγει αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν; Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης: «Δὲν νομίζω, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, περὶ τῆς ὁποίας οὔτε ὁ τόπος, οὔτε ὁ χρόνος εἶναι κατάλληλος νὰ ὁμιλήσω, θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ παρεμποδισθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου». Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ δεινῆς ὕβρεως, διότι δὲν εἶναι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος ἐκεῖνος, ποὺ ἐπεχείρησε ποτὲ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ ἐμφανίζεται ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὡς ἀναρμοδίως ἀναμιγνυόμενος καὶ ἐκφράζων γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὡσαύτως, ἀνεπίτρεπτος καὶ βαρύτατος εἶναι ὁ ὑπαινιγμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τιτρώσκων τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος, «ὅτι δὲν εἶναι ἡ αἴθουσα αὐτὴ ὁ κατάλληλος τόπος καὶ ὁ χρόνος διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ», τῆς ὑποβολῆς τοὐτέστιν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ γνωστοῦ ἐγγράφου, ποὺ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ὑπέβαλεν εἰς αὐτὴν ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ἠθικῶς καὶ πολιτικῶς ἐπιτρεπτόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ Προϊστάμενος τοῦ Δικαστικοῦ καὶ Δικηγορικοῦ Σώματος τῆς χώρας, νὰ ἐκφράζεται, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἀφήνων ὑπονοούμενα διὰ τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Ἀθηνῶν, ὅστις, ὡς προεἶπον, προσέφερε πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος καὶ τὴν Δικαιοσύνην καὶ νὰ ἐμφανίζῃ αὐτόν, ὡς ἐναντιούμενον εἰς τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, διὰ τὸ ὁποῖον σκληρῶς ἐπὶ τόσα ἔτη ἠγωνίσθη. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, εἶναι ἀπολύτως ἀντίθετος καὶ ἀποκρούει τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογικῶν βαρῶν, ὑπὸ τύπον εἰσφορῶν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 5, ἐπιβάλλεται εἰσφορὰ ὄχι μόνον εἰς τοὺς δικηγόρους Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ἐὰν ἡμεῖς ἐπιστεύαμεν, καὶ ἀντελαμβανόμεθα, ὅτι ἡ ἀντίθεσις τῶν δικηγόρων πρὸς τὴν ἐπιβολὴν εἰς βάρος των νέας εἰσφορᾶς, τοῦ μεγαροσήμου, δὲν εἶχεν ἀκλόνητον ἠθικὸν ἔρεισμα, κατόπιν τῶν σκληρῶν βιοτικῶν συνθηκῶν ποὺ ἀντιμετωπίζουν, δὲν θὰ ὑπεστηρίζαμεν τὴν ἀποδοχὴν τοῦ αἰτήματός των, διότι ἔχομεν πλήρη συναίσθησιν τῆς εὐθύνης μας. Διαμαρτυρόμεθα ὡσαύτως, διὰ τὴν ἀνεπίτρεπτον κακομεταχείρισιν τῶν δικηγόρων, ποὺ ἠμποδίσθησαν σήμερον νὰ παρακολουθήσουν τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς μετὰ τὸ πέρας τῆς μεγαλειώδους συνελεύσεώς των, ποὺ εἶχον, ὡς πάντες οἱ Ἕλληνες, ἀναφαίρετον δικαίωμα. Τελικῶς, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὡς ἐτόνισεν καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος, ζητεῖ τὴν διαγραφὴν τῶν σχετικῶν παραγράφων τοῦ ἄρθρου 1, δι’ ὧν ἐπιβάλλονται νέα φορολογικὰ βάρη δυσβάστακτα εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τοὺς δικηγόρους Ἀθηνῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§67Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα ἀφορᾷ τὴν σύστασιν ὀργανισμοῦ ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου καὶ τὴν συμπλήρωσιν τῆς νομοθεσίας τῆς σχετικῆς μὲ τὰ Ταμεῖα ἀνεγέρσεως Δικαστικῶν Μεγάρων. Ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ παρατηρήσω, κατὰ πρῶτον, ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Μεγάρου καὶ ὀρθὸν θὰ ἦτο τὴν θέσιν τοῦ ἄρθρου 5 νὰ κατεῖχεν ἡ μελέτη. Ἐπίσης, εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῇ, ὅτι ἡ συζήτησις ὡς διεξάγεται δείχνει μίαν φοβερὰν ἀλληλεγγύην μεταξὺ ἡμῶν τῶν δικηγόρων, ποὺ βαρυνόμεθα διὰ τῆς εἰσφορᾶς, ὥστε νὰ εἴπῃ ὁ ἁπλοῦς φορολογούμενος πολίτης, διατὶ ὁμιλεῖτε περὶ ὑμῶν καὶ ὄχι περὶ ὅλων τῶν τόσον δεινῶς φορολογουμένων πολιτῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Κύριε Πρόεδρε, μὲ προϋπολογισμὸν 25 δισεκατομμυρίων, ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐγγράφει τὸ ἐλάχιστον ποσὸν τῶν 300 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Μεγάρου. Ἀλλὰ ἡ εἰσφορὰ τοῦ ἄρθρου 5 δὲν πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἄλλως τὸ θέμα. Ἡ περιοχὴ τῶν Φυλακῶν Ἀβέρωφ θὰ ἀξιοποιηθῇ καὶ ὅλα τὰ πέριξ ἀκίνητα θὰ λάβουν μεγάλην ὑπεραξίαν. Ἐρωτῶ, διατὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀναφέρεται ἐπακριβῶς εἰς ποῖον ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ ἡ ὑπεραξία τῶν πέριξ τῆς περιοχῆς ἀκινήτων; Θὰ ἐδιαβάσατε ὅλοι εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον, πρὸ καιροῦ, ὅτι ἡ περιουσία τοῦ δημοσίου εἶναι τεραστία καὶ καθίσταται ὁλοὲν μεγαλυτέρα μὲ τὰς διαφόρους κληροδοσίας. Διὰ τίνα, λοιπόν, λόγον, νὰ μὴ διατεθῇ μέρος αὐτῆς τῆς περιουσίας διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου; Δὲν εἶναι δυνατὸν κ. Πρόεδρε, νὰ ζητῶμεν νὰ συνεισφέρουν διὰ τὸ δικαστικὸν μέγαρον οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπέπεσαν εἰς κάποιον σφάλμα καὶ καταδικάζονται εἰς μίαν ποινήν. Φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, μὲ τὴν εὐθύτητα ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, εὐθύτητα τὴν ὁποίαν δικαίως ἐξῆρεν ὁ κ. Μπακόπουλος ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, νὰ δεχθῇ νὰ ἀναμελετήσῃ τὸ ὅλον θέμα καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι δὲν εἶναι πλέον ἀνεκτὸν νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἔτι περαιτέρω ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ μάλιστα ἡ δεινοπαθοῦσα τάξις τῶν δικηγόρων. (Χειροκροτήματα).

§68Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον ἔχει προκαλέσει τὸ ζωηρὸν ἐνδιαφέρον ὅλων τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Εὔλογον εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον αὐτὸ νὰ ἐκδηλοῦται καὶ διὰ τῆς παρακολουθήσεως τῶν διεξαγομένων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην συζητήσεων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Σήμερον ὅμως συνέβη κάτι εἰς βάρος τῶν δικηγόρων, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ προσβολὴν ἀνεπίτρεπτον εἰς βάρος τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου τοῦ πρώτου δηλονότι ἐπιστημονικοῦ σωματείου τοῦ τόπου. Μετὰ τὸ πέρας τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, τὸ Δ. Συμβούλιον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν καὶ ἕνας ἀριθμὸς δικηγόρων, ἠθέλησαν νὰ ἔλθουν εἰς τὸ Βουλευτήριον διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τὸ θεωρεῖον καὶ ἠμποδίσθησαν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ δυνηθοῦν νὰ πλησιάσουν οὐδὲ εἰς τὸ προαύλιον τοῦ Βουλευτηρίου. Τὸ Δ. Συμβούλιον τοῦ Συλλόγου ἀφοῦ παρέμεινεν ἐπ’ ἀρκετὴν ὥραν εἰς τὸ πεζοδρόμιον, τῇ μεσολαβήσει τινῶν ἐξ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν, οὐχὶ ὁλόκληρον τὸ συμβούλιον, ἀλλὰ μέρος μόνον αὐτοῦ, ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου εἰς τὸ γραφεῖον του. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ παρεμπόδισις τῶν δικηγόρων νὰ παρακολουθήσουν ἀπὸ τῶν θεωρείων τοῦ Βουλευτηρίου, τὴν διεξαγομένην συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος τούτου νομοσχεδίου, εἶναι ἀπαράδεκτος. Ρητὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ πολῖται δύνανται νὰ παρακολουθοῦν τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς κατόπιν ἀδείας τοῦ Προέδρου. Ὁ Πρόεδρος ὅμως τῆς Βουλῆς, ὄχι μόνον δὲν διηυκόλυνε τοὺς δικηγόρους νὰ παρακολουθήσουν τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τοὐναντίον ἠμποδίσθησαν οὗτοι νὰ πλησιάσουν εἰς τὸ Βουλευτήριον. Δι’ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὕβριν θὰ ἔλεγα εἰς βάρος τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος, διαμαρτυρόμεθα.

§69Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν ἔλαβε χώραν τὸ περιστατικὸν τοῦτο καὶ ἐγὼ θὰ διαμαρτυρηθῶ. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἐὰν ἤθελον οἱ κ.κ. δικηγόροι νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφοδιασθοῦν, ὅπως πράττουν ὅλοι οἱ πολῖται, μὲ τὰς σχετικὰς ἀδείας εἰσόδου, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον ἐγκαίρως, καὶ ἐὰν τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν ἔπρεπε νὰ ἀποταθοῦν εἰς ἐμὲ διὰ νὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον νὰ τοὺς δοθοῦν ἄδειαι εἰσόδου εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ἐὰν ἐξ οἱασδήποτε παρεξηγήσεως οἱ κ.κ. δικηγόροι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν ἀπὸ τῶν θεωρείων.

§70Ζ. ΠΑΠΑΛΑΖΑΡΟΥ. Ἐζήτησαν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς ἴδουν καὶ δὲν τοὺς ἐδέχθητε.

§71Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐζήτησαν νὰ μοῦ ἐπιδώσουν ψήφισμα εἰς τὸν διάδρομον τῆς Βουλῆς καὶ ὀρθῶς δὲν ἐδέχθην νὰ ἐγκαταλείψω τὴν αἴθουσαν καὶ τὴν συζήτησιν. Πρόκειται περὶ ἐντελῶς ἄλλου πράγματος.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 33 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, πᾶς πολίτης, δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Βουλευτήριον καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς ἀπὸ τοῦ θεωρείου κατόπιν ἀδείας τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Δὲν γνωρίζω τὶ ἐν προκειμένῳ συνέβη. Ἐὰν οἱ κ.κ. δικηγόροι ἦλθον νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, χωρὶς νὰ ἔχουν ἐφοδιασθῆ μὲ τὰς ἀπαιτουμένας ἀδείας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ ἀπὸ τὴν Φρουρὰν ἡ εἴσοδος. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὁμαδικῆς προσελεύσεως πολιτῶν εἰς τὸ Βουλευτήριον, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ θόρυβον, εἶχεν ὑποχρέωσιν ὁ Πρόεδρος νὰ ἐμποδίσῃ τὴν προσπάθειαν ταύτην τῆς παραβάσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῆς τάξεως ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ. Ἐὰν τέλος, οἱ κύριοι δικηγόροι, ἤθελον νὰ ἴδουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπειγόντως εἰς μίαν τῶν αἰθουσῶν τοῦ Βουλευτηρίου, ἀσφαλῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχουν, ἐὰν ἐδημιουργεῖτο εὐκαιρία.

§73Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξεφράσθην σαφῶς. Τὸ Προεδρεῖον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν παρέμεινεν εἰς τὸ πεζοδρόμιον καὶ τέλος τῇ παρεμβάσει πολλῶν βουλευτῶν, ἐδόθη ἄδεια νὰ εἰσέλθουν 7 μέλη μόνον αὐτοῦ. Αὐτὴ ἡ στάσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἔναντι τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἤδη παρῆλθεν ἔκτοτε μία καὶ ἡμίσεια ὥρα καὶ οἱ κ.κ. δικηγόροι ἀναμένουν εἰς τὰ πέριξ τοῦ Βουλευτηρίου πεζοδρόμια, χωρὶς νὰ δύνανται νὰ παρακολουθήσουν τὴν διεξαγομένην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συζήτησιν. Πρέπει τὸ Προεδρεῖον νὰ δώσῃ λύσιν ἅπαξ διὰ παντὸς εἰς αὐτὰ τὰ θέματα. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἐξέφρασα τὸν φόβον, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐκδηλώνει πρόθεσιν νὰ ἀνεγείρῃ πράγματι Δικαστικὸν Μέγαρον, νὰ ἐκπληρώσῃ, δηλονότι, μίαν πρωτεύουσαν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους ἔναντι τῆς δικαιοσύνης. Αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσαγάγῃ τὴν δικαιοσύνην εἰς τὸν ναόν της, ὡς ἀπεκάλεσε τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν τὴν βλέπω διαγραφομένην εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον. Μετὰ ὅμως τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὑποψία μας αὐτὴ καθίσταται ἔτι μεγαλυτέρα. Οὔτε μία διάταξις ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος νὰ ἀναλαμβάνῃ εὐθέως κἄποιαν εὐθύνην διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἔστω καὶ μέρους τῶν ἀπαιτηθησομένων διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον δαπανῶν. Μόνον εἰς τὴν παράγραφον ηʹ γίνεται λόγος περὶ ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους, περὶ συμβολῆς τοῦ δημοσίου, εἰς δὲ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐπεξηγεῖται ἡ ἀόριστος αὐτὴ διάταξις καὶ ἀναγράφεται, ὅτι ἡ συμβολὴ τοῦ δημοσίου θὰ κλιμακωθῇ εἰς μίαν 5ετίαν. Ἀλλ’ ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ νομοσχεδίου, κύριε Πρόεδρε, εἶναι τόσον ἀόριστος, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ τὴν ὀνομάσωμεν ἁπλοῦν εὐχολόγιον. Καὶ ἐρωτῶμεν ἀπὸ πότε θὰ ἀρχίσῃ ἡ 5ετία, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπάρξῃ συμβολὴ τοῦ δημοσίου εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Μεγάρου; Θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ σήμερον καὶ ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ συνεισφέρῃ τὸ Κράτος; Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, οὐδεμία συγκεκριμένη συμβολὴ τοῦ Κράτους ὑπάρχει διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Μία μόνον συγκεκριμένη διάταξις ὑπάρχει, ἡ φορολογία τῶν 17.000.000 ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 6.000.000 θὰ βαρύνουν τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν. Δι’ αὐτό, δικαίως πρέπει νὰ νομίζωμεν, ὅτι πρόθεσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἡ ἀνέγερσις Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀλλὰ ἡ ἐπιβολὴ νέας φορολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ καταβάλλεται εἰς τὸ διηνεκές, ἔστω καὶ ἂν δὲν γίνῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Αὐτὸ εἶναι τὸ συγκεκριμένον περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Ἐξετέθη ἡ κατάστασις τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου καὶ ἰδίως τῶν Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ταμείου συνεργασίας, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ὡρισμένων ψιχίων καὶ ἔρχεται τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον νὰ βαρύνῃ τοὺς δικηγόρους μὲ 1.500 δραχμ. ἐτησίως. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι ἀφοῦ πληρώνουν αἱ Ἐπαρχίαι, διατὶ νὰ μὴ πληρώνουν καὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ διότι ἔγινε μία κακὴ ἀρχὴ πρέπει νὰ συνεχισθῇ; Εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Γιαννούσης, διατὶ δὲν ἐζητήσαμεν τὴν κατάργησιν τοῦ μεγαροσήμου τῶν Ἐπαρχιῶν. Ἡμεῖς, ἐζητήσαμεν τὴν κατάργησιν πάσης εἰδικῆς εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία ἔχει ἐπιβληθῆ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν δραστηριότητα τοῦ Κράτους καὶ ἀνάγονται εἰς τὰς δαπάνας τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν τὸ Κράτος ἔχῃ ὑποχρέωσιν καὶ ἀσφαλῶς ἔχει, νὰ στεγάσῃ τὴν δικαιοσύνην, θὰ πρέπει πρῶτον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἰδικόν του χρέος καὶ κατόπιν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς ἄλλους θυσίας. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα. Ἐὰν δὲν γίνῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Ἀθηνῶν τὶ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δύναται νὰ στεγάζεται ἡ δικαιοσύνη εἰς αὐτὸ τὸ αἶσχος τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα; Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ αἶσχος τῆς καλύβης πρέπει νὰ ἐκλείψῃ, διότι εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὸν πολιτισμόν. Ἡ Κυβέρνησις διὰ καμμίαν ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν δὲν ἔχει δείξει τὴν ἀδιαφορίαν τὴν ὁποίαν ἔδειξε καὶ δεικνύει διὰ τὴν δικαιοσύνην. Ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ τοῦ 1951 ἐτετραπλασιάσθη καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀδιαφορεῖ μόνον διὰ τὴν στέγασιν τῶν δικαστηρίων καὶ τῶν σχολείων. Μόνον εἰς αὐτοὺς τοὺς χώρους πέφτουν οἱ σοφάδες εἰς τὰ κεφάλια τῶν δικηγόρων καὶ τῶν πολιτῶν. Ἐὰν εἶναι ὀρθόν, ὅπως ὑποχρέωσις τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι νὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν στέγασιν τῆς δικαιοσύνης, ἔστω καὶ προσωρινῶς μέχρι τῆς κατασκευῆς τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, αὐτὴ ἡ δαπάνη θὰ ἀνήρχετο εἰς 12.000.000 δραχμὰς τοὐλάχιστον ἐτησίως, ποσὸν τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ δάνειον ἐπὶ μίαν 25ετίαν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβληθῇ αὐτὴ ἡ βαρυτάτη φορολογία. Ἀντὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις μεταθέτει τὸ ἀμετάθετον αὐτὸ βάρος δαπανῶν στεγάσεως τῆς Δικαιοσύνης, ἐπιδιώκει νὰ καταβάλλουν οἱ δικηγόροι τὴν δαπάνην διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τὸ Κράτος ἕνα Μέγαρον ἰδικῆς του ἰδιοκτησίας καὶ νὰ ἀπαλλαγῇ, ὁ προϋπολογισμὸς ἀκόμη καὶ τῆς σήμερον καταβαλλομένης δαπάνης διὰ μισθώματα. Αὐτὴ ἡ τακτικὴ τῆς ἐπιβολῆς φορολογίας διὰ κάθε ἔργον καὶ μάλιστα, ὅταν τὴν φορολογίαν αὐτὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ τὴν σηκώσουν οἱ ὦμοι τῶν φορολογουμένων, εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ πρέπει νὰ σταματήσῃ. Δὲν δεχόμεθα τὴν ἐπιβολὴν εἰδικῆς φορολογίας καὶ τὴν ἀπεμπόλισιν τῶν εὐθυνῶν τοῦ Κράτους διὰ μίαν καλὴν καὶ χρηστὴν διοίκησιν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἀποδεχόμεθα ταῦτα καὶ δι’ αὐτὸ θὰ καταψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον 5.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§75Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἄρθρου, ἐπιβάλλεται μία φορολογία εἰς ὡρισμένην τάξιν πολιτῶν, διὰ τοῦ μεγαροσήμου καὶ διὰ τοῦ 10% ἐπὶ τῆς δικαστικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν. Ἐπιβάλλεται μία νέα φορολογία εἰς τοὺς δικηγόρους, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Δικηγορικὸν Σῶμα χειμάζεται. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον. Νομίζομεν, ὅτι δὲν τιμᾷ τὸ Κράτος νὰ ζητᾷ ἀπὸ τοὺς δικηγόρους νὰ συμβάλουν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν στέγασιν τῆς δικαιοσύνης. Νομίζομεν, ὅτι ἡ κατασκευὴ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου διὰ τὴν στέγασιν τῆς δικαιοσύνης πρέπει νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Διότι σκεφθῆτε, ἐὰν ὁ πολίτης ὁ ὁποῖος ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον ἢ τὴν Νομαρχίαν θὰ πρέπει νὰ καλῆται νὰ πληρώνῃ διὰ τὴν κατασκευὴν ἢ τὴν συντήρησιν τῆς Νομαρχίας ἢ τοῦ οἰκήματος εἰς τὸ ὁποῖον στεγάζεται τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πρόκειται περὶ ἀνταποδοτικοῦ τέλους. Ἡ καθιέρωσις τοῦ μεγαροσήμου εἶναι ἀναχρονισμός. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν ἔτει 1962, ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ Ὑπουργοῦντος τοῦ φίλου μου κ. Παπακωνσταντίνου νὰ θεσπίσωμεν αὐτό, τὸ ἀναχρονιστικὸν μέτρον; Ἠκούσθη ἡ φωνή, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἰσχύει διὰ τὰς Ἐπαρχίας, διατὶ νὰ μὴ εἰσφέρῃ καὶ ἡ ἀριστοκρατία τῶν Ἀθηνῶν; Δὲν βλέπω μὲ συμπάθειαν, ἂν καὶ δὲν πρόκειται περὶ ἀριστοκρατίας, τὴν καθιέρωσιν αὐτοῦ τοῦ ἀναχρονιστικοῦ μέτρου μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι τοῦτο ἰσχύει διὰ τὰς Ἐπαρχίας. Ἕνα εἶναι ὀρθόν: Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ καταργήσῃ τὰ μεγαρόσημα τῶν ἐπαρχιακῶν Πρωτοδικείων. Αὐτὸ ἐπερίμενα, κ. Πρόεδρε, νὰ ζητήσουν οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ὄχι τὴν καθιέρωσιν μεγαροσήμου καὶ διὰ τὰς Ἀθήνας. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 5 εἰς τὸ στοιχεῖον Αʹ καθιερώνει τὸν τρόπον ἐξευρέσεως ὡρισμένων ποσῶν. Θέλετε νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἶναι ὀρθὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ 16.000.000 ἐτησίως. Ἀλλὰ εἰς ἕνα κεφάλαιον τῆς τάξεως τῶν 400 ἑκατομ. τὸ ποσὸν τῶν 16 ἑκατομ. εἶναι ἀσήμαντον. Διατὶ συνεπῶς ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτὴν τὴν συμβολήν; Δύναται νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διακόπτομεν ἐν ἀνάγκῃ, διὰ ποῖον λόγον ἐπιμένει εἰς αὐτὴν τὴν συμβολικὴν συμπαράστασιν τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν; Ἀλλὰ ἐὰν ἐξ ἑτέρου ὑποθέσωμεν, ὅτι τὰ ἀναγραφόμενα κονδύλια εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου δὲν εἶναι ἀκριβῆ, ἀλλὰ πολὺ μεγαλύτερα, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ ἐπαχθεστάτης φορολογίας εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς ὁποίας ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§77Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ συζητουμένη διάταξις εἶναι ἀδικαιολόγητος καὶ ἄδικος, ἔχει ἤδη ἀποκαλυφθῆ καὶ ἀποδειχθῆ ἀπὸ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως. Αἱ συζητήσεις ὑπῆρξαν καὶ μακραὶ καὶ ἐξαιρετικῶς ἔντονοι. Τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι περιωρισμένον καὶ δὲν ἐνδιαφέρει ἀποκλειστικῶς τοὺς δικηγόρους Ἀθηνῶν. Συνεκίνησε καὶ συγκινεῖ πέραν τῆς Βουλῆς καὶ τὸν Τύπον, ἀλλὰ νομίζω καὶ τὴν κοινὴν γνώμην. Τὸ θέμα συνάπτεται μὲ τὴν ἐπιβολὴν μιᾶς νέας —εἰς τὴν συνέχειαν τόσων ἄλλων — ἐξοργιστικῆς φορολογίας ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως καὶ μὲ τὴν ἀπονομὴν καὶ τὴν λειτουργίαν τῆς δικαιοσύνης. Ἀπὸ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν τὸ θέμα καθίσταται εὐρύτερον. Ὀρθότατα, ἑπομένως, ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν ἀντιμετώπισε τὸ πρόβλημα εἰς αὐτήν του τὴν ἔκτασιν, καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ὁ ἀγών του ἀποτελεῖ ἀγῶνα πρωτοπορείας. Διότι ἐὰν οἱ δικηγόροι, ὡς ἐλπίζομεν, κατορθώσουν νὰ θραύσουν τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, τακτικὴν ἐπιβολῆς νέων ἐπαχθῶν εἰσφορῶν καὶ φορολογιῶν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς νέου ἔργου, τὸ μεγαρόσημον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ ὁρόσημον διὰ τὸν τερματισμὸν αὐτῆς τῆς ἀντιλαϊκῆς φορομπηχτικῆς κυβερνητικῆς τακτικῆς. Κύριε Πρόεδρε, προεῖπον, ὅτι τὸ συζητούμενον θέμα συνάπτεται μὲ τὴν ὑψίστην λειτουργίαν τῆς δικαιοσύνης. Πράγματι, πέραν ἀπὸ τοῦ νὰ ὑπάρχουν νόμοι διὰ τῶν ὁποίων προβλέπεται ἡ κατὰ τὸν ὀρθὸν τρόπον ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης, ὑπάρχουν καὶ οἱ ἄλλοι οὐσιώδεις παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐξασφαλίζουν τὴν ὀρθὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ὑπάρχει τὸ Δικαστικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται καλυτέρας ὑλικῆς ἐνισχύσεως, ὥστε νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποδώσῃ, ἀπερίσπαστον εἰς τὸ ἔργον του, ὑπάρχει τὸ Σῶμα τῶν Δικηγόρων. Καὶ ὅταν τὸ Σῶμα τῶν Δικηγόρων εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν ἐξαθλιώσεως, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν μεγάλην ἀποστολήν του τὴν τόσον σύμφυτον μὲ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ἐξ ἄλλου ἡ ὑλικὴ ἐμφάνισις τῆς δικαιοσύνης, ἤτοι ὁ τρόπος ποὺ στεγάζεται εἶναι ἐπίσης ἀποφασιστικὸς εἰς τὴν ὅλην λειτουργίαν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἀσκεῖ εὐεργετικὴν ἢ δυσμενῆ ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τῶν λειτουργῶν της, Δικαστῶν καὶ Δικηγόρων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν δικαζομένων καὶ τοῦ συνόλου τῆς κοινωνίας. Ὅτι γενικῶς εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰδικῶς εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἡ στεγαστικὴ κατάστασις εἶναι ἀθλία, ἔχει ἤδη ἐξαντλητικῶς ἐκτεθῆ καὶ ἀποτελεῖ ἄλλωστε πασίδηλον γεγονός. Δι’ αὐτό, ἐπαινῶ τὴν πρωτοβουλίαν διὰ τὴν ἵδρυσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου ἀξίου τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ ὕπαρξις μνημείου Μεγάρου εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἔχει σημασίαν ὄχι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ποὺ ἀνεφέρθη ἀπὸ συνάδελφον τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι δηλαδὴ ὅτε μετέβη μετά τινος ξένου εἰς τὸ συγκρότημα τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα, ᾐσθάνθη ἐντροπήν, ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι πέραν τῶν ἐντυπώσεων οἱουδήποτε ξένου, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συμφύρεται εἰς τὰ σημερινὰ δικαστικὰ κτίρια, τότε πρέπει νὰ συνεχώμεθα ἀπὸ ἐντροπήν. Ἀντελήφθην, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει γενικὴ σύμπτωσις διὰ τὴν σημασίαν τῆς εὐπρεποῦς καὶ ἀνέτου στεγάσεως τῆς Δικαιοσύνης. Ἐὰν ὁ σκοπός, κ. Πρόεδρε, εἶναι τόσον μέγας, τίθεται τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἡ ἐπιλεγεῖσα μέθοδος διὰ τὴν ἐπίτευξίν της εἶναι ἡ ἐπιβεβλημένη, ἐὰν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἡ σύγκρισις τοῦ σκοποῦ πρὸς τοὺς τρόπους, τὴν διαδικασίαν καὶ τὰς μεθόδους, ποὺ ἐπέλεξεν ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖ ὕβριν. Διότι ἕνα Κράτος, τὸ ὁποῖον σέβεται τὸν ἑαυτόν του καὶ τιμᾷ τὴν σημασίαν τῆς Δικαιοσύνης, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ στηρίξῃ εἰς τὴν λῃστρικὴν καὶ ἐξοντωτικὴν φορολόγησιν τῶν δικηγόρων τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Στηρίζει αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον φορολόγησιν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἀπατηλὸν ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσφέρῃ ὁ προϋπολογισμός. Πρόκειται διὰ τὸ παμπάλαιον ἐπιχείρημα τῆς Ψωροκώσταινας, τὸ ὁποῖον ἐκράτησεν ὑποανάπτυκτον τὴν χώραν. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, λόγῳ τῆς ἀντιδραστικῆς προελεύσεώς της. Ἀλλά, ἐρωτᾶται ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπικαλεῖται τὸ ἐπιχείρημα τῆς στενότητος τῶν κονδυλίων τοῦ προϋπολογισμοῦ, διατὶ νὰ λησμονεῖ, ὅταν καλῇ καὶ ὑποχρεώνῃ τὴν πλειοψηφίαν, νὰ ψηφίζῃ πελωρίας χαριστικὰς ἀπαλλαγὰς εἰς ὄφελος τῶν μεγάλων ὠργανωμένων συμφερόντων. Δὲν εἶναι μήπως ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εὑρίσκει τὴν δυνατότητα νὰ διαθέτῃ τεράστια ποσά, πέραν τοῦ Μὸν–Παρνὲς καὶ τῶν λοιπῶν ἐπιδεικτικῶν καὶ ἀχρήστων κατασκευῶν καὶ διὰ τὴν συντήρησιν Ἀνακτόρων, ὅπως εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογικήν μου περιφέρειαν, ὅπου συντηρεῖται Ἀνάκτορον 400.000 λιρῶν. Τοῦτο ἀνηγέρθη διὰ τὸ σπάνιον ἐνδεχόμενον διαμονῆς τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος καὶ διὰ κατοικίαν τοῦ Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος. Ἤδη δὲ ἐπειδὴ ἡ τοποθεσία του κρίνεται ἀκατάλληλος, διότι δὲν ἔχει πλησίον πράσινον καὶ γίνεται σκέψις νὰ ἀνεγερθῇ ἄλλο ἀνάκτορον εἰς Σέϊχ–Σοῦ τῆς Θεσσαλονίκης — τὴν γνωστὴν διὰ τὸ πλούσιον πράσινον καὶ τὴν ἐκεῖ δρᾶσιν τοῦ διαβοήτου καὶ ἀσυλλήπτου εἰσέτι «Δράκου τοῦ Σέϊχ–Σοῦ». Ἐρωτῶ, λοιπόν, ἡ θεωρία περὶ δυσχερειῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ προβάλλεται μονομερῶς καὶ ἐξοργιστικῶς ὡς πρόσχημα ἀντιλαϊκῶν φορολογιῶν; Τὸ ἐπιχείρημα περὶ οἰκονομιῶν δὲν εὐσταθεῖ καὶ ἀπὸ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως: Ἐλέχθη ὅτι, ἐὰν τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον ἱδρυθῇ εἰς τὸν χῶρον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ, ἢ θὰ πρέπει νὰ ὀργανώσωμεν τὴν τοποθεσίαν πολεοδομικῶς, ἢ ἄλλως τοῦτο θὰ παραμείνῃ ἕνα μέγαρον φάντασμα. Ἡ ὀργάνωσις ὅμως τῆς τοποθεσίας σημαίνει διάθεσιν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων. Διότι, εἰς τὴν περιοχὴν Γκύζη, Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας, μέχρι τῶν προσβάσεων τῶν Τουρκοβουνιῶν, δὲν ὑπάρχουν ὁδοὶ προσπελάσεως, δὲν ὑπάρχουν στοιχειωδῶς αἱ ἐπιβαλλόμεναι πολεοδομικαὶ προϋποθέσεις. Θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ πολεοδομικὴ κοσμογονία; Πότε, καὶ πῶς, μὲ ποίαν δαπάνην; Ἐὰν ναί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὰς δαπάνας. Τότε ὅμως διατὶ ἡ προσπάθεια οἰκονομικῆς ἐξοντώσεως τῶν δικηγόρων; Ἐὰν πάλιν δὲν θὰ ὀργανωθῇ πολεοδομικῶς ἡ περιοχὴ τότε ἢ θὰ ἔχωμεν Δικαστικὸν Μέγαρον ἄχρηστον, ἢ ὅτι ὁ ὅλος θόρυβος γίνεται ἁπλῶς διὰ νὰ ἐπωφεληθῇ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ρουκέτταν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπιβάλῃ ἄλλην μίαν εἰσφοράν. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι περίεργος καὶ ἀπαράδεκτος πλέον ἡ τακτικὴ αὐτὴ τῶν εἰσφορῶν. Προχθές, εἴχομεν τὴν ὑποχρεωτικὴν εἰσφορὰν εἰς βάρος τῶν ἐργατοϋπαλλήλων τῆς χώρας, περίπτωσις ἡ ὁποία ἤδη ἔχει ὑπὸ κατηγορίαν διὰ παραπομπὴν εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Ὑπουργόν. Ὑπάρχει ἡ ἐξοργιστικὴ σχολικὴ εἰσφορά, ἡ ὁποία δι’ ἐγκυκλίων μὲν τοῦ Ὑπουργοῦ Παιδείας χαρακτηρίζεται ὡς προαιρετική, ἀλλὰ εἰσπράττεται ὡς ὑποχρεωτική. Ὑπάρχει καταδικαστικὴ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Ξάνθης, τὸ ὁποῖον κατεδίκασε τὴν σχολικὴν ἐπιτροπήν, διότι εἰσέπραξεν ὑποχρεωτικῶς τὴν σχολικὴν εἰσφοράν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ πλέον, ἀσχέτως κομματικῶν πεποιθήσεων ἡ Βουλὴ αὐτὴ νὰ ψηφίζῃ ἀδιαμαρτυρήτως τὴν μίαν κατόπιν τῆς ἄλλης τὰς εἰσφορὰς– φορολογίας; Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ θέσῃ ἕνα τέρμα εἰς τὴν τακτικὴν αὐτὴν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ θεωρήσῃ, ὅτι αὐτὴ ἡ εὐκαιρία τοῦ Δικαστικοῦ μεγαροσήμου εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐξοργιστική; Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἡ πλειοψηφία, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐνσυνειδήτως ἔχει πεισθῆ, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 καὶ εἰδικώτερον τὰ ἐδάφια αʹ ἕως εʹ εἶναι διατάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθοῦν καὶ παρὰ ταῦτα διὰ λόγους κομματικῆς πειθαρχίας θὰ χωρήσῃ εἰς τὴν ψήφισίν των, τότε ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος, ἡ πλειοψηφία, ἀναμφιβόλως υἱοθετοῦν μίαν τακτικὴν ἐχθρικὴν κατὰ τῶν δικηγόρων. Ἡ ἐμμονὴ τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας εἰς τὴν διάταξιν ἀπὸ κακῶς ἐννοουμένην κομματικὴν πειθαρχίαν θὰ σημάνῃ πλέον, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἐπαφίεται εἰς τὴν ἀγωνιστικὴν προσπάθειαν τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ἤδη ἤρχισαν μίαν πάλιν ἐναντίον αὐτῆς τῆς διατάξεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς γνωστὸν οἱ δικηγόροι σήμερον εἶχον μίαν μεγαλειώδη συγκέντρωσιν. Μετὰ τὴν συγκέντρωσιν, ἀριθμὸς ἐξ αὐτῶν ἠθέλησε νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς διὰ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν. Οἱ ἐπιστήμονες αὐτοὶ δὲν ἠμποδίσθησαν, ὡς ἐλέχθη, ἀπὸ τὴν φρουρὰν τῆς Βουλῆς. Ἠμποδίσθησαν ἀπὸ εἰδικὸν ἀπόσπασμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τοὺς διευθυντὰς τῆς Ἀστυνομίας καὶ Ἀσφαλείας. Τοὺς ἀπηγορεύθη, κ. Πρόεδρε, νὰ πλησιάσουν ἔστω καὶ εἰς τὸ προαύλιον τῆς Βουλῆς. Τὶ ἐζήτησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί; Ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Σώματος ὡρισμένοι νὰ ἴδουν τοὺς ἁρμοδίους καὶ οἱ ὑπόλοιποι νὰ ἀνέλθουν εἰς τὰ θεωρεῖα τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἀπάντησις ἦτο ἀπαγορευτική. Δὲν ἐπετράπη νὰ εἰσέλθουν οὔτε εἰς τὸ προαύλιον τοῦ Μεγάρου. Ἐρωτᾶται, ποῦ βαδίζει ἡ Κυβέρνησις μὲ αὐτὰ τὰ μέτρα; Ἡ Κυβέρνησις ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ συγκρατήσῃ τὴν ὀργὴν τοῦ λαοῦ, προβαίνει εἰς τοιαύτας ἐνεργείας, προβαίνει εἰς τὴν λῆψιν τοιούτων σπασμωδικῶν μέτρων, ὅπως ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν σήμερον, δηλαδὴ ἡ κατάσχεσις μιᾶς ἐφημερίδος καὶ ἡ σύλληψις τοῦ διευθυντοῦ καὶ ἱδρυτοῦ της.

§78Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ Κυβέρνησις, κύριε Ἐφραιμίδη, δὲν ἐνεργεῖ κατασχέσεις ἐφημερίδων.

§79Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐνδιαφέρον εἶναι, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐκδίδονται ἐγκύκλιοι μυστικαὶ καὶ αἱ ὁποῖαι τίθενται ἐν συνεχείᾳ εἰς ἐφαρμογήν, κατάσχονται ἐπαναλαμβάνω ἐφημερίδες.

§80Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ὁμιλῶν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ νὰ ἐπανορθώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἄποψίν του δικαίωμά του· δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον.

§81Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ ἐγκύκλιοι ἐκδίδονται μυστικαὶ καὶ ἐφημερίδες κατάσχονται. Δι’ αὐτὸ καταλήγων λέγω, ὅτι τὸ ὅλον θέμα εὑρίσκεται πλέον εἰς τὰς χεῖρας τῶν δικηγόρων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ σταματήσῃ αὐτὸν τὸν ἀντιλαϊκὸν φορομπηχτικὸν κατήφορον εἰς τὸν ὁποῖον ὁδηγεῖ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§83Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Ζητῶ τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω μίαν ἀποκατάστασιν. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα, μοῦ ἀνεκοινώθη δέ, ὅτι καὶ ἕτερος κ. συνάδελφος εἶπε κάτι σχετικόν, ὅτι ἀπηγορεύθη ἡ εἴσοδος εἰς τοὺς δικηγόρους καὶ ὅτι δὲν ἐδέχθην ἐπιτροπὴν δικηγόρων κ.λ.π. Πρῶτον, ὅσον ἀφορᾶ τὴν συγκέντρωσιν, ἐὰν αὐτὴ γίνεται μακρὰν τοῦ Βουλευτηρίου, τὴν εὐθύνην τὴν φέρουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ τὴν εὐθύνην τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως καὶ εἴτε δικηγόροι εἶναι εἴτε οἱανδήποτε ἄλλου ἐπαγγέλματος πολῖται, ἅπαντες οἱ Ἕλληνες πολῖται εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τηρῶμεν τοὺς νόμους καὶ νὰ ὑπακούωμεν εἰς τοὺς ὑπευθύνους διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν ὑποφαινόμενον, ἐὰν ἐδέχθην ἢ ὄχι ἐπιτροπήν, τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἐδέχθην τὴν ἐπιτροπήν, ἀφοῦ προηγουμένως διετύπωσα τὸ παράπονον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν συνεδριαζούσης τῆς Βουλῆς καὶ ἐχούσης νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπὶ θέματος, τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἐγὼ νὰ δέχομαι ἐπιτροπὰς εἴτε ὑπὲρ τοῦ νομοθετήματος εἴτε κατὰ αὐτοῦ διότι τότε θὰ μετεβάλετο τὸ γραφεῖον μου εἰς ἕν εἶδος παρακοινοβουλίου. Ἔργον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ διευκολύνῃ τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, νὰ διευθύνῃ αὐτάς, οὐδέποτε ὅμως νὰ δέχεται εἰς τὸ γραφεῖον του, διαρκούσης μιᾶς συζητήσεως, ἐπιτροπὰς καὶ οὕτως εἰπεῖν νὰ γίνεται ὑπερδιοικητής, ὑπεράνω καὶ αὐτῆς τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι οἱ συνομιληταί μου κατηνόησαν τὰς ἀπόψεις μου αὐτάς, διότι μοῦ ἐζήτησαν περίπου συγγνώμην —δὲν ἀκριβολογῶ— διὰ τὸ ἐπεῖγον καὶ διὰ τὸ κάπως ἄτοπον —δὲν μοῦ εἶπον τὴν λέξιν— ἀλλὰ μίαν ἄλλην παρεμφερῆ φράσιν ἣν δὲν ἐνθυμοῦμαι. Ἐξήγησα εἰς τὸ Συμβούλιον τὸ δυσχερὲς τῆς θέσεώς μου, διότι οὔτε τὴν συνεδρίασιν ἠδυνάμην νὰ διακόψω οὔτε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καλέσω εἰς τὸ Γραφεῖον μου διαρκούσης συνεδριάσεως. Ἀφῆκα ὅμως νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι κατά τινα τρόπον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἐλάμβανε γνῶσιν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὡς βάσις, ὅτι ὅταν ἡ Βουλή, δηλαδὴ οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους συζητοῦν ἕνα νομοσχέδιον, τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν εἶναι δυνατὸν οἱαδήποτε τάξις ἐνδιαφερομένων, ὅσον καὶ ἂν αὕτη ἵσταται ὑψηλὰ καὶ ἵσταται ὑψηλὰ ἡ τάξις τῶν δικηγόρων, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκείνην τὴν στιγμὴν νὰ νοθεύηται, οὕτως εἰπεῖν, ἡ ἄσκησις τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ διὰ παρεμβάσεων ἢ ἐνεργειῶν Ἐπιτροπῶν ἢ ὁμαδικῶν συγκεντρώσεων. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου ἐξῆλθε τοῦ γραφείου μου εὐχαριστημένη ἐκ τοῦ τρόπου ποὺ τοὺς ἐδέχθην καὶ ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ, χωρὶς βεβαίως ταῦτα νὰ ἐξέρχωνται ἐκ τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ἀπεσαφήνισα προηγουμένως διὰ τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἄλλωστε ἐπρόκειτο περὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, εἰς ὃν καὶ ἐγὼ ἀνήκω, ὑπερήφανος διὰ τὸ ἐπαγγελμά μου αὐτὸ καὶ τὸν τίτλον μου ὡς δικηγόρου. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸ Σῶμα ὁλόκληρον, ὅτι τὸ ἐξαίρετον καὶ ἐντιμότατον Σῶμα τῶν δικηγόρων καὶ οἱαδήποτε ἄλλη Ἐπιτροπὴ Ἑλλήνων πολιτῶν θελήσῃ νὰ ἴδῃ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸν βλέπει ἀμέσως. Οὐδέποτε ὅμως διαρκούσης τῆς συζητήσεως ἐπὶ νομοθετήματος ἐπὶ σκοπῷ ἀμέσου ἐπεμβάσεως τοῦ Προέδρου καὶ ἀσκήσεως ὑπ’ αὑτοῦ τοιαύτης ἢ ἄλλης ἐπιρροῆς εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος. Τὸ Σῶμα ὅταν βουλεύεται, βουλεύεται μόνον καὶ δίδει λόγον εἰς τὸν λαὸν τοῦ ὁποίου εἶναι ἐντολοδόχος. (Χειροκροτήματα).

§84Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν εἶπον, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν ἐδέχθη τὴν Ἐπιτροπὴν ἢ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, διότι τὸ θέμα δὲν ἦτο αὐτό. Δὲν μὲ ἀπησχόλησε τὸ θέμα ἐὰν θὰ ἐδέχετο ἢ ὄχι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τοὺς δικηγόρους. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεσήμανα ὡς ἀπαράδεκτον εἶναι, ὅτι ἀφοῦ προσῆλθεν εἷς ἀριθμὸς δικηγόρων καὶ ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἔπρεπε νὰ τοὺς ἐμποδίσωμεν νὰ ἔλθουν καὶ νὰ παρακολουθήσουν τὴν συζήτησιν. Ἐξ ἄλλου οὐδαμῶς ἐξεδηλώθη περίπτωσις διασαλεύσεως τῆς τάξεως. Οἱ δικηγόροι ἠμποδίσθησαν καὶ εἰς τὸ προαύλιον ἀκόμη τῆς Βουλῆς νὰ πλησιάσουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε οἱ ὑπεύθυνοι τῆς Βουλῆς, οὔτε ἡ Ἀστυνομία νὰ ἐμποδίσουν ἐλάχιστον ἀριθμὸν δικηγόρων νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, καθ’ ἥν στιγμὴν μάλιστα συνεζητεῖτο νομοθέτημα ἁπτόμενον κατ’ ἐξοχὴν θίγον τὰ συμφέροντά των. Ἐπειδὴ ὅμως ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον, ὅτι διαρκούσης τῆς συζητήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δέχεται ἐπιτροπάς, ἀπαντῶ, ὅτι δὲν ἐξετίμησεν ὀρθῶς τὰ πράγματα, ὅτι διὰ τῆς προσελεύσεως τῶν ἐνδιαφερομένων ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθῇ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι αὐτὴ ἡ τακτικὴ ἐτηρήθη καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Δὲν εἶναι μακρὰν ὁ χρόνος, ὁπότε Ὑπουργὸς συζητουμένου ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι πρὸ ὀλίγου ἐδέχθη τηλεφώνημα ἀπὸ τὸν Ὠνάσην διὰ νὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν τάδε καὶ τάδε τροπολογίαν.

§85Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εἶναι ἀνακριβὲς αὐτό, κύριε συνάδελφε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἄλλο ἡ Βουλή. Ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι γνωμοδοτικὸν Σῶμα καὶ ἡ Βουλὴ τὸ κυρίαρχον Σῶμα. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἐπρόκειτο περὶ συμβάσεως, διὰ τὴν ὁποίαν πολλοὶ βουλευταί, ἐζήτουν πληροφορίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας αὐτάς. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνεται παρεξήγησις διὰ νὰ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις. Κύριοι, δὲν προάγεται τὸ Κοινοβούλιόν μας μὲ τοιαύτας συζητήσεις. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ λεχθέν, ὅτι ἠμποδίσθησαν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Κοινοβούλιον, οἱ δικηγόροι, ὁρίζει ρητῶς τὸ ἄρθρον 33 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον οὔτε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, ὅσον καὶ ἂν ἐπεθύμει, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ παραβιάσῃ, διότι πρῶτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ὑπεύθυνος τηρητὴς τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι διὰ νὰ εἰσέλθῃ τὶς εἰς τὸ Κοινοβούλιον πρέπει νὰ εἶναι ἐφωδιασμένος μὲ τὸ εἰσιτήριον τὸ ὁποῖον δίδεται διὰ τῶν βουλευτῶν. Ἐὰν οἱ κ.κ. δικηγόροι, ἐνδιαφέροντο νὰ παρακολουθήσουν τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν καὶ ἐφρόντιζον, ὅσοι δήποτε καὶ ἂν ἦσαν, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐφωδιασθοῦν μὲ ἄδειαν εἰσόδου. Καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος οὐδέποτε τὸ ἠρνήθη αὐτὸ καὶ εἶναι γνωστὴ ἡ συμπεριφορά του. Ἐὰν ὅμως ἤρχοντο ὁμαδικῶς, καθ’ ὃν τρόπον ὑποπτεύομαι, ὅτι ἦλθον, μὲ μίαν προσπάθειαν νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τοῦ περιβόλου, αὐτὸ δὲν ἦτο κανονικόν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. Πρόεδρος, πρέπει νὰ σταματήσῃ.

§87Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐπιτρέπετε δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος ζητήματος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς λεχθέντα ἀναφορικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης διὰ τὴν ἐντὸς τῆς Βουλῆς εἴσοδον τῶν δικηγόρων, καλῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα. Διότι οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διέταξε τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσόδου. Τὸ ζήτημα ὅμως αὐτό, εἶναι ζήτημα δευτερεῦον. Τὸ κυρίως ζήτημα εἶναι τὸ πῶς καὶ πότε κατώρθωσε νὰ φθάσῃ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν δικηγόρων μέχρι τοῦ γραφείου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, δοθέντος, ὅτι δύναται πᾶς τις πολίτης νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ παρεμποδίσῃ τὴν εἴσοδον εἰς τὸν αὐλόγυρον τῆς Βουλῆς, ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ εἰς τοὺς δικηγόρους Ἀθηνῶν καὶ νὰ φερθῇ εἰς αὐτοὺς ἀνεπιτρέπτως, ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Βεβαίως, δὲν καταλογίζεται οὔτε εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, οὔτε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης εὐθύνη τις. Καταλογίζεται ὅμως τοιαύτη εἰς ἐκείνους, ποὺ ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως. Δὲν ἐπετρέπετο ποτὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ νομίσῃ, ὅτι ἡ τάξις τῶν δικηγόρων θὰ ἦτο ἱκανὴ νὰ διασαλεύσῃ τὴν τάξιν. Ἀλλοίμονον ἐὰν φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἡ Κυβέρνησις νὰ θεωρῇ τοὺς δικηγόρους ὡς ἐπικινδύνους διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν. Δὲν γνωρίζομεν ἐπακριβῶς πῶς ἐφέρθη ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν δικηγόρων. Ὅμως, κ. Πρόεδρε, ἡ αὐριανὴ ἡμέρα θὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐπακριβῶς περὶ τῶν λαβόντων χώραν. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις θὰ κωφεύσῃ ἢ θὰ προσπαθήσῃ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐνέργειαν τῶν ὀργάνων της. Ἂν ὅμως ἐξακριβωθῇ, ὅτι ἡ συμπεριφορὰ τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως ἦτο σκαιὰ ἀπέναντι τῶν δικηγόρων, ἐκφράζομεν τὴν βαθεῖαν θλῖψιν μας διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις.

§88Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Κύριε Πρόεδρε, τὸ Συμβούλιον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸ ὁποῖον μὲ ἐπεσκέφθη, δὲν μοῦ ἔκαμε νῆξιν περὶ τῶν ὅσων ἤκουσεν ὁ κ. Μπακόπουλος. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβῆ τὰ ὅσα διεβιβάσθησαν εἰς τὸν κ. Μπακόπουλον.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, οἱ συγκεντρωθέντες ἦσαν 2.000, ὡς ἐλέχθη ὑπὸ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τότε δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ δοθῇ διαταγὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ὄργανα τῆς τάξεως.

§90Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶμαι εὐτυχής, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ πρῶτος, ἂν ὅσα ἔφθασαν μέχρις ἡμῶν, εἶναι ἀνακριβῆ καὶ ὅτι τὸ Σῶμα τῶν Δικηγόρων δὲν ὑπέστη καμμίαν προσβολήν.

§91Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἔγινε λόγος ἐκ μέρους σας περὶ ἀκριβείας τῶν ἀκουσθέντων καὶ ἐν συνεχείᾳ τῶν λεχθέντων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, συμβαίνει νὰ εἶμαι μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶπον ὡρισμένα πράγματα σχετικῶς μὲ τὰ ἐπεισόδια αὐτά, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ διευκρινίσω τὰ θέματα. Εἶπα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐγένετο συγκέντρωσις τῶν δικηγόρων εἰς τὸ θέατρον «Ἀκροπόλ», ἐκεῖ ἦσαν περὶ τοὺς 2.000 δικηγόροι καὶ ὅτι ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν αὐτήν, ἕνας ἀριθμὸς περίπου 200–300 ἔφθασε μέχρι τῆς λεωφόρου Κηφισιᾶς προκειμένου νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ἑπομένως, εἶναι δύο θέματα, πρῶτον, τὸ πόσοι συνεκεντρώθησαν ἐκεῖ καὶ δεύτερον, τό πόσοι ἔφθασαν μέχρις ἐδῶ. Ὑπάρχει καὶ δεύτερον σημεῖον, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρημπόδισαν τὴν εἴσοδον τῶν δικηγόρων δὲν ἦσαν οἱ ἄνδρες τῆς φρουρᾶς τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ὑπῆρχεν εἰδικὸν ἀστυνομικὸν ἀπόσπασμα μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας καὶ τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν. Αὐτοὶ τοὺς παρημπόδισαν νὰ εἰσέλθουν ἔστω καὶ εἰς τὸ προαύλιον τῆς Βουλῆς, παρὰ τὴν παράκλησίν των, ὅτι ἐδῶ εἰς τὸ πεζοδρόμιον τῆς ὁδοῦ Κηφισιᾶς καὶ τὴν κυκλοφορίαν παρεμποδίζομεν καὶ τοὺς πολίτας νὰ κυκλοφοροῦν κανονικῶς, ἀφήσατέ μας νὰ εἰσέλθωμεν τοὐλάχιστον εἰς τὸ προαύλιον. Εἰσῆλθεν ἤδη ἡ ἐπιτροπὴ μέσα, εἶπον, διὰ νὰ πληροφορηθῶμεν τί γίνεται μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπολύτως μᾶς ἐνδιαφέρει. Περὶ ὅλων αὐτῶν εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν τοῦ εἶχον λεχθῆ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν δικηγόρων, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπεκοινώνησε, θὰ εἶχε λάβει γνῶσιν καὶ θὰ ἐγνώριζε τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ὑπάρχουν 300 δικηγόροι εἰς τὴν λεωφόρον Κηφισιᾶς, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν τοὺς ἐπετράπη.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρα προέκυψε σαφῶς, ὅτι δὲν ἦτο θέμα οὔτε Προέδρου Βουλῆς, οὔτε Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χ. Ρουχωτᾶς.

§93Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Πρὸ 4ετίας, κ. συνάδελφοι, ἐγένετο ἐν Ἀθήναις Διεθνὲς Συνέδριον Νομομαθῶν, προερχομένων ἐξ Ἰνδιῶν, Γαλλίας, Ἀγγλίας καὶ Σκανδιναυΐας. Τὸ Διεθνὲς Νομικὸν Συνέδριον. Τὸ Συνέδριον αὐτὸ παρηκολούθησεν ἀναπαράστασιν τῆς «Ὀρεστείας» εἰς τὸν Ἱερὸν Βράχον τῆς Ἀκροπόλεως καὶ τὸν χῶρον τῆς Πνυκὸς καὶ ἐμνήσθησαν τοῦ θεσμοῦ τῶν ὁρκωτῶν Δικαστηρίων καὶ τῆς ψήφου τῆς Θεᾶς Ἀθηνᾶς. Ἐπειδὴ παρέστην καὶ ἐγὼ ὡς δικαστὴς τότε, εἰλικρινῶς ᾐσθάνθην ὑπερηφάνειαν διὰ τὴν προσγενομένην μοι τιμὴν καὶ ὡς δικαστὴς καὶ ὡς Ἕλλην. Εὐτυχῶς ὅμως, οἱ ξένοι φιλοξενούμενοί μας νομικοί, δὲν ἐπεσκέφθησαν τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια. Διότι ἂν τὰ ἐπεσκέπτοντο, θὰ ἔλεγον, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἀπόγονοι, ἀμαυρώνομεν τὴν ἱστορίαν τῶν προγόνων μας. Καθεὶς Ἕλλην πολίτης, ἕνα θὰ εἶχεν ὄνειρον καὶ μίαν εὐχὴν θὰ διετύπωνε. Νὰ ἴδῃ κἄποτε ἀνεγειρόμενον τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Καὶ τοῦτο, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως, ἐγὼ τοὐλάχιστον, θὰ εἶχα μίαν χαρὰν ἄν, ἔστω καὶ τὴν 12ην ὥραν, διεπίστωνα, ὅτι ἐπιτυγχάνεται ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἐνδόμυχοι εἶναι αἱ εὐχαί μας καὶ διακαὴς ὁ πόθος ὅλων μας. Ἀπὸ πολλοὺς ἁρμοδίους ὑπεστηρίχθη ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ἦτο ὁ χῶρος τοῦ Πολιτικοῦ Νοσοκομείου. Ὅταν ἐξηγγέλθη ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον θὰ ἀνεγείρετο εἰς τὸν χῶρον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ, ᾐσθάνθην μίαν ἀπαγοήτευσιν. Νομίζω, ὅτι ἡ εὐχὴ ποὺ ἔχομεν νὰ γίνῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ ἡ εὐχὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνεγείρῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, δὲν πραγματοποιοῦνται, διότι δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ λύσις τῆς ἱδρύσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὸν χῶρον τῶν φυλακῶν Ἀβέρωφ. Ἡ λύσις αὐτὴ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐκείνη, ποὺ προσεδόκα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Δικαιοσύνη. Ἐπίσης, ἡ ἵδρυσις ὀργανισμοῦ διὰ τὴν ἵδρυσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ, διότι οἱ διάφοροι ὀργανισμοὶ ἱδρύονται διὰ τὴν δημιουργίαν θέσεων καὶ τὴν ἱκανοποίησιν φιλικῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν προσώπων. Δεδομένου δέ, ὅτι δὲν καθορίζεται καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ διορισθοῦν εἰς τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι τόσοι οἱ ὑπάλληλοι, ὥστε νὰ μὴ ἐπαρκοῦν τὰ ποσὰ ποὺ θὰ εἰσπράττωνται ἀπὸ τὸ μεγαρόσημον διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν μισθῶν. Διὰ τὴν τύχην τῶν μεγαροσήμων, ἔχω πικρὰν πεῖραν. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, τὴν Κεφαλληνίαν, εἰσεπράττετο ἐπὶ ἔτη μεγαρόσημον, διὰ τὴν ἵδρυσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου.

§94Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν περιφέρειάν σας, οὐδέποτε ἐλειτούργησε Ταμεῖον διὰ τὴν εἴσπραξιν δικαστικοῦ μεγαροσήμου.

§95Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰσεπράττετο πρὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἐκ τοῦ μεγαροσήμου λοιπὸν αὐτοῦ, ἱδρύθη ἕνα Δικαστικὸν Μέγαρον, τὸ ὁποῖον κατεστράφη ἐκ τῶν σεισμῶν, διότι ἦτο κακότεχνον καὶ κατεπλακώθησαν ἐντὸς αὐτοῦ ἕνδεκα ἀτυχεῖς ὑπάλληλοι. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ θέσις τοῦ χώρου τῶν φυλακῶν, ἡ ὁποία ἐπελέγη διὰ τὴν ἵδρυσιν Δικαστικοῦ Μεγάρου, εἶναι ἀκατάλληλος, διότι θὰ χρειασθῇ ἡ μεταφορὰ καὶ τῶν γραφείων ὅλων ἐκείνων τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν Δικαιοσύνην ὁπότε, θὰ δημιουργηθῇ πρόβλημα συγκοινωνιακὸν διὰ τὴν μεταφορὰν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν Δικαιοσύνην. Ἐὰν ἀνεγείρετο τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον ἐκεῖ ὅπου εἶναι σήμερον τὸ Πολιτικὸν Νοσοκομεῖον, δὲν θὰ ἐδημιουργοῦντο συγκοινωνιακὰ προβλήματα. Κύριοι βουλευταί, ὅπως ἐθεσπίσθη ἡ μετατροπὴ τῶν ποινῶν διὰ νὰ ἱδρυθοῦν κατάλληλοι φυλακαί, χωρὶς νὰ ἱδρυθῇ ἔστω καὶ μία, τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ καὶ μὲ τὸ μεγαρόσημον. Τὰ χρήματα ἐκ τοῦ μεγαροσήμου, θὰ περιέλθουν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Διὰ μίαν ἁπλῆν μήνυσιν, θὰ χρειασθοῦν τοὐλάχιστον 20 δραχμαὶ διὰ μεγαρόσημα. Αὐτὰ θὰ τὰ πληρώνουν οἱ δικηγόροι, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν, θὰ τὰ καταβάλῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι ὁ δικηγόρος, καὶ εἶμαι καὶ ἐγὼ δικηγόρος, εἰς τὴν ἀμοιβήν του θὰ ὑπολογίζῃ καὶ τὸ μεγαρόσημον. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει ὁ προϋπολογισμὸς νὰ εἶναι φειδωλὸς διὰ τὴν εὐπρεπῆ ἐμφάνισιν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως δὲν πρέπει νὰ εἶναι φειδωλὸς καὶ διὰ τὴν Παιδείαν. Πρέπει λοιπόν, νὰ διατεθῇ ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ ἀπαραίτητον ποσὸν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἤμην Πρόεδρος τοῦ Ναυτοδικείου, συνέλαβα τὴν ἰδέαν νὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον ἀνεγέρσεως καταλλήλου Ναυτοδικείου. Ἔκαμα ἕνα λογαριασμὸν πόσον περίπου θὰ στοιχίσῃ τὸ Ναυτοδικεῖον καὶ κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ ἱδρυθῇ διὰ τῆς διαθέσεως τῶν ἐνοικίων, τὰ ὁποῖα ἐπληρώνοντο ὡς ἐνοίκιον διὰ τὸ οἴκημα, ὅπου ἐστεγάζετο τὸ Ναυτοδικεῖον καὶ τὸ Ναυτολογικὸν Γραφεῖον. Πράγματι, διὰ τῶν ἐνοικίων τριῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα κατεβάλλοντο διὰ τὸ Ναυτοδικεῖον καὶ Ναυτολογικὸν Γραφεῖον, ἤτοι ἑνὸς ἑκατομμυρίου περίπου, ἀνηγέρθη ἕνα εὐπρεπέστατον καὶ κατάλληλον Ναυτοδικεῖον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τί ἔλεγον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διαταγὴν τῆς ἀποχωρήσεώς μου ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. «Θεωρῶ τὸν ἑαυτόν μου ἰδιαιτέρως εὐτυχῆ, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Προεδρίας μου, χάρις εἰς τὸ ἐκδηλωθὲν ἀμέριστον ἐνδιαφέρον τοῦ Α)ΓΕΝ Ἀντιναυάρχου κ. Π. Λάππα πρὸς τὴν Ναυτικὴν Δικαιοσύνην, ἐχορηγήθη κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. Β)191)1954 ἡμετέρας ἀναφορᾶς, ἡ πίστωσις καὶ ἐστεγάσθη ἤδη τὸ Ναυτοδικεῖον εἰς νεόδμητον Δικαστικὸν Μέγαρον. Δύναται νὰ ὑπερηφανεύεται τὸ Β. Ν., διότι τὸ Ναυτοδικεῖον εἶναι τὸ πρῶτον Δικαστήριον εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης, τὸ ὁποῖον κατεσκευάσθη διὰ τὸν προορισμὸν τοῦτον καὶ ἐστεγάσθη εἰς ὡραίαν καὶ εὐρύχωρον θολωτὴν αἴθουσαν, μὲ ἀθόρυβον ἐλαστικὸν δάπεδον καὶ εἶναι εὐπρόσωπον καὶ ἐπιβλητικόν, συντελοῦν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ κύρους τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ σεβασμοῦ εἴς τε τοὺς δικάζοντας καὶ δικαζομένους. Ἡ ἐκφρασθεῖσα ἐπιθυμία τοῦ Α)ΓΕΝ, ὅπως οἱ συνήγοροι κατὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τῶν καθηκόντων των, εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ναυτοδικείου, περιβάλλωνται τὴν δικαστικὴν τήβεννον, διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῶν συλλειτουργῶν τῆς Θέμιδος κ.κ. δικηγόρων εἰς περίοπτον θέσιν, εὗρεν ἀπήχησιν καὶ ἀνταπόκρισιν εἰς τοὺς κ.κ. ἐκπροσώπους τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, καὶ ἐδημιούργησεν ἀρίστην ἐντύπωσιν εἰς ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν, ἰδίᾳ εἰς τὸν ἐπιστημονικὸν κόσμον καὶ εὐελπιστοῦμεν, ὅτι τὸ Ναυτοδικεῖον θὰ ἀποτελέσῃ τὸ ὑπόδειγμα, τόσον διὰ τὴν στέγασιν τῶν Δικαστηρίων μας ἐν γένει, ὅσον καὶ διὰ τὴν λαμπρὰν καὶ ἐπιβλητικὴν ἐπιβολὴν τῶν λειτουργῶν τῆς Θέμιδος καὶ ἡ Δικαιοσύνη, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸν Ἱερὸν Βράχον τῆς Ἀκροπόλεως καὶ τῆς Πνυκός, ἐφώτισε τὴν οἰκουμένην, θὰ ἐπανεύρῃ τὸ ἀρχαῖον κάλλος της». Πράγματι, τὸ Ναυτοδικεῖον ἱδρύθη εἰς τὴν θέσιν, ὅπου εἰς τὴν ἀρχαιότητα συνεδρίαζε τὸ Ναυτοδικεῖον, ἀρχαῖον ἐπινήϊον Ναυτοδικεῖον Φρεατύος. Αὐτὴν τὴν νοικοκυρωσύνην θὰ ἤθελα νὰ ἐπιδειχθῇ καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Κατὰ συνέπειαν, φρονῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον 5 θὰ πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ κᾶθε νομοθέτημα νὰ θέτωμεν καὶ νέα βάρη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς θὰ ἔπρεπε νὰ διαθέσῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ ἀπαλείψῃ τὸ ἄρθρον, καὶ θὰ ἀναζητήσῃ πόρους ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, διὰ νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὸν λαόν. Πρῶτος ἐγὼ θὰ ἱκανοποιηθῶ, ἐὰν ἀναγραφῇ εἰς τὴν πλάκα τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐγράφη καὶ τὸ ἰδικόν μας εἰς τὸ νεόδμητον Ναυτοδικεῖον. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν λαὸν διὰ νὰ εὕρῃ τὸ ποσὸν ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ τὸ ποσὸν νὰ τὸ ἐπιβαρυνθῇ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός. Μόνον τότε τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἀναγραφῇ χρυσοῖς γράμμασι.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§97Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, διετύπωσα τὰς ἀπόψεις μου, διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας. Ἐτόνισα δέ, ὅτι δι’ ἡμᾶς εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀνέγερσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας. Τοῦτο, καθὼς καὶ τὴν ἐπιβολὴν εἰσφορᾶς εἰς βάρος τῶν δικηγόρων οὔτε ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀποδέχεται, ὡς ἐδηλώθη ὑπὸ τοῦ κ. Μπακοπούλου. Ἀκόμη καὶ οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας, ὅπου πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, ἀποκρούουν μετ’ ἀγανακτήσεως τὴν ἐγκατάστασιν τῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν εἰς τὴν περιφέρειάν τους. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἕνα ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον διενεμήθη ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῶν συνοικιῶν πέριξ τῶν Φυλακῶν Ἀβέρωφ καὶ τὸ ὁποῖον διενεμήθη εἰς πολιτευτὰς Ἀθηνῶν, ἐμὲ μοῦ τὸ παρέδωσεν ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Γ. Μελᾶς. Εἰς τὸ ὑπόμνημά των οἱ κάτοικοι διατυπώνουν τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ ἀνεγερθῇ τὸ μέγαρον εἰς τὴν περιφέρειάν των, ἀκόμη καὶ ἂν ἀξιοποιηθῇ ἡ περιοχή, διότι μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιοχῆς θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ καταβάλουν τεράστια ποσά, ὡς φόρον ὑπεραξίας καὶ ἐπειδὴ δὲν θὰ ἔχουν νὰ τὰ καταβάλουν, θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν περιοχὴν αὐτήν. Εἰς τὸ ὑπόμνημά των οἱ κάτοικοι ὑποδεικνύουν τὸν χῶρον, ὅπου ἦσαν τὰ προσφυγικὰ καταστήματα, πλησίον τοῦ Ἀντικαρκινικοῦ Ἰνστιτούτου. Πάντως, δι’ ἡμᾶς καὶ δι’ ὁλόκληρον τὸν δικηγορικὸν κόσμον, ἀποκρούεται ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ἀπὸ τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν. Εἶπον εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, ὅτι ὑπάρχουν τὰ παλαιὰ σημεῖα, ὅπου δύναται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον. Εἶναι δυνατὸν μὲ πρακτικὰς λύσεις τὸ παλαιὸν Δικαστικὸν κτίριον τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα νὰ ἀνεγερθῇ εἰς 8ώροφον κτίριον διὰ νὰ συμπεριλάβῃ ὅλας τὰς Δικαστικὰς Ὑπηρεσίας τῆς πρωτευούσης, αἱ ὁποῖαι διεξάγονται πλημμελῶς εἰς τὴν τρώγλην τῆς ὁδοῦ Σανταρόζα καὶ τὸ Ἀρσάκειον. Ἡ ἀνέγερσις τοῦ μεγάρου εἰς τὴν ὁδὸν Σανταρόζα, δὲν θὰ ἐπιφέρῃ καθυστέρησιν εἰς τὴν διεκπεραίωσιν τῶν δικαστικῶν ὑποθέσεων, διότι τὰ διάφορα γραφεῖα, τὰ ὁποῖα στεγάζονται εἰς τοῦτο, εἶναι ὀλίγα καὶ δύνανται νὰ στεγασθοῦν εἰς μικρὰ κτίρια ἐνοικιαζόμενα μέχρι τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ μεγάρου, ἡ ὁποία εἰς χρόνον θὰ εἶναι σύντομος. Ἡ ἀνέγερσις 8ωρόφου μεγάρου εἰς τὴν ὁδὸν Σανταρόζα θὰ στεγάσῃ ὅλας τὰς Δικαστικὰς Ὑπηρεσίας τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τοῦ Ἐφετείου. Ἐν συνεχείᾳ, ὅταν δοθῇ ἡ εὐκαιρία, προχωροῦμεν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Καὶ ἐννοῶ, ὡς τοιοῦτον, τὸ Μέγαρον τοῦ Ἀρσακείου, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καλύψῃ πλήρως ὅλας τὰς δικαστικὰς ἀνάγκας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε σκοπὸν νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω εἰς τὴν ἀνέγερσιν νέων Δικαστικῶν Μεγάρων, δι’ ἄνεσιν τῶν Δικαστικῶν Ὑπηρεσιῶν, ἠδύνατο νὰ ἀπαλλοτριώσῃ τὸ Δημοτικὸν Νοσοκομεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐστεγάζοντο τὸ Ἐφετεῖον, τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ καὶ ἡ Δικαιοσύνη θὰ ἐστεγάζετο ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀντεμετώπιζε τὴν ἀντίδρασιν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντελήφθησαν τί πρόκειται νὰ πληρώσουν καὶ ἕως πότε. Νομίζω, ὅτι πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἡ ἀνέγερσις νέου Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀλλ’ ἡ ἐπιβολὴ νέων φορολογιῶν. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, δὲν ὑπάρχει σχέδιον, δὲν ὑπάρχει οἰκονομικὴ μελέτη, ὑπάρχει μόνον ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ λογιστηρίου, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω καὶ μεγάλην ἐμπιστοσύνην, διότι κατὰ τρόπον μαντικὸν καθορίζει τὰς διαφόρους δαπάνας. Δὲν ὑπάρχει συνεπῶς, ἔκθεσις σαφὴς καὶ μετ’ ἔλεγχον τῶν στοιχείων, διὰ νὰ γνωρίζωμεν τί πρόκειται νὰ εἰσπράξετε καὶ τί ποσὸν πρόκειται νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀναφέρει τὸ ποσὸν ποὺ θὰ εἰσπραχθῇ, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ πόσας ὑποθέσεις ἐκδικάζει ὁ Ἄρειος Πάγος, πόσας ὑποθέσεις ἐκδικάζει τὸ Ἐφετεῖον καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ πόσαι μηνύσεις ὑποβάλλονται, ὥστε ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ νὰ ἐλέγξωμεν τὸ τί θὰ εἰσπραχθῇ καὶ τί θὰ δαπανηθῇ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ μεγάρου. Καὶ ἐνῷ δὲν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔσπευσε νὰ φέρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, διότι, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, δὲν εἶναι πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀνέγερσις Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἀλλ’ ἡ ἐπιβολὴ νέων φορολογιῶν. Ἡ διάθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι κατ’ ἐξοχὴν φορολογική.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ ἄρθρον 5. Τὰς παρατηρήσεις σας τὰς ἐκάματε εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν.

§99Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ παρατηρήσεις μου δὲν εἶναι σημεριναὶ ἢ χθεσιναί, εἶναι παρατηρήσεις παλαιαί, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν μάλιστα ἀπὸ τὴν πλευρὰν τὴν ἰδικήν σας, μετουσιώθησαν εἰς νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐφηρμόσθη. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι πρόκειται περὶ φορολογίας, διπλῆς μάλιστα φορολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς δικηγόρους καὶ τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει κατατρομάξει τὸν λαὸν μὲ τὴν συνεχῆ ἐπιβολὴν φορολογιῶν. Ὅλα τὰ σχέδια Ν. Δ)των, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἐπεβάρυναν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ νέας φορολογίας. Μὲ τὸ αἰτιολογικὸν τῆς μειώσεως τῶν φόρων, ἡ Κυβέρνησις εὗρεν εὐκαιρίαν νὰ ἐπιβάλῃ φόρους 1 δισεκατομμυρίου 800 ἑκατομμυρίων, μὲ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατ’ εὐφημισμὸν ἔφερε τὸν τίτλον τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ φόρων 500 ἑκατομμυρίων, διὰ δὲ τῶν σχεδίων Ν.Δ., τὰ ὁποῖα ἀφεώρων τὴν ἀνέγερσιν διδακτικῶν κτιρίων, ὕδρευσιν καὶ φωτισμόν, τὴν ἑνοποίησιν τῶν σιδηροδρόμων καὶ τὰ διόδια κλπ., ἡ Κυβέρνησις ἐπέβαλεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νέους φόρους, οἱ ὁποῖοι ἐν τῷ συνόλῳ των εἶναι τῆς τάξεως τῶν 3 δισεκατομμυρίων. Καὶ διερωτᾶται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ποῦ θὰ φθάσωμεν; Ἀλλὰ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διὰ δηλώσεων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν καὶ ὑπὸ τοῦ Τύπου ἀνεγράφη, ὅτι καὶ τὸ 1960 καὶ τὸ 1961 εἴχομεν δύο δισεκατομμύρια καὶ πλέον ὑπερέσοδα καὶ ὅτι καὶ τὸ 1962 ἔχομεν πλεόνασμα ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν, δὲν ἔχει διαθέσει τὰ 400 ἢ 500 ἑκατομμύρια ποὺ θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Ἀθηνῶν, ἀλλ’ ἐπιβάλλει εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον καὶ τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν, τὴν καταθλιπτικὴν αὐτὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία καὶ βαρεῖα εἶναι καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς θὰ διατηρηθῇ. Ὑπῆρχε λοιπὸν τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτηθησόμενον διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ τὸ διαθέσῃ. Προτιμᾷ νὰ καταφύγῃ εἰς νέας φορολογίας. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι μόνον ἡ φορολογία ἐκ τοῦ μεγαροσήμου διὰ τοὺς δικηγόρους. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ στοιχίσῃ περισσότερον εἰς τοὺς δικηγόρους εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς μεταβάσεως εἰς τὴν λεωφόρον Ἀλεξάνδρας δὶς τῆς ἡμέρας. Διότι τὰ γραφεῖα των οἱ δικηγόροι κατ’ ἀνάγκην θὰ τὰ διατηρήσουν εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Ἐὰν ὑπολογισθοῦν τὰ ἔξοδα αὐτά, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς αἰτίας αὐτῆς θὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐκ τοῦ μεγαροσήμου. Θὰ ὑπερβαίνῃ, ἐὰν μόνον 2.000 κινοῦνται ἡμερησίως, τὰς 10.000 δραχμάς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ δαπάνη αὐτή. Πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν καὶ τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίστανται ὅσοι ἀπὸ ἐπείγουσαν ἐργασίαν θὰ ἀναγκάζωνται νὰ χρησιμοποιοῦν ταξὶ διὰ νὰ προλαμβάνουν καὶ τὰς δικασίμους καὶ τὰς ἐξωδικαστηριακὰς ἐργασίας των. Καὶ θὰ εἶναι δαπάνη διαρκής, εἰς τὸ διηνεκές, ἀνυπολόγιστος εἰς ἔκτασιν. Τὴν ἰδίαν δαπάνην θὰ ὑφίσταται καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ ὑπολογίζεται εἰς 10.000 ἡμερησίως ἡ κίνησις εἰς τὰ Δικαστήρια. Ἡ δαπάνη τῆς διπλῆς μεταβάσεώς των εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας θὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 20.000 ἡμερησίως. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ μεγαροσήμου, Δικαστικὸν Μέγαρον δὲν γίνεται. Σᾶς θέτω ὑπ’ ὄψει τὴν πόλιν τῶν Ἰωαννίνων, ὅπου δὲν ὑπάρχει Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ τὰ Δικαστήρια εἶναι χειρότερα τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκ τοῦ μεγαροσήμου ἔχουν εἰσπραχθῆ μέχρι σήμερον 971.000 δραχμαὶ μόνον ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 30ετίαν, ἐνῷ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῶν Ἰωαννίνων διὰ νὰ στεγάσῃ ὅλα τὰ Δικαστήρια τῆς πόλεως θὰ ἀπαιτήσῃ 15 ἑκατομμύρια δραχμάς. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ τὸ ποσὸν τῶν 15 ἑκατομμυρίων ἐνδεχομένου δανείου μὲ τὰς 20 χιλιάδας δραχμὰς ποὺ εἰσπράττονται κατὰ μέσον ὅρον μηνιαίως εἰς τὰ Ἰωάννινα ἀπὸ τὸ μεγαρόσημον; Τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ καὶ εἰς Ἀθήνας. Διότι τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ μεγαροσήμου εἶναι μηδαμινὸν ἔναντι τοῦ ποσοῦ τῶν 500 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον θὰ χρειασθῇ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου εἰς τὴν Λεωφόρον Ἀλεξάνδρας. Ἀλλὰ παρ’ ὅτι ἐμφανίζεται μικρόν, εἶναι λίαν ἐπαχθὲς διὰ τὴν χειμαζομένην τάξιν τῶν δικηγόρων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κ. Ὑπουργέ, σᾶς συνιστῶ νὰ ἀφίσητε αὐτὰ τὰ μεγαλεπίβολα σχέδια καὶ νὰ ἐπανέλθητε εἰς τὸ σχέδιον τοῦ ἀειμνήστου Θεοφανοπούλου, νὰ ἀνεγείρητε τὸ ὀκταώροφον μέγαρον εἰς τὴν ὁδὸν Σανταρόζα, ὅπου θὰ δυνηθῆτε νὰ στεγάσητε τὰ περισσότερα Δικαστήρια τῶν Ἀθηνῶν καὶ σὺν τῷ χρόνῳ προχωρεῖτε διὰ τὰ ὑπόλοιπα. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν συγκατατίθεται εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῶν νέων αὐτῶν φορολογιῶν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μὴ σπεύδετε εἰς τὴν κατεδάφισιν τῶν Φυλακῶν Ἀβέρωφ. Ἴσως πολὺ σύντομα χρειασθοῦν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, δι’ ὅσα ἔχει κάμει μέχρι σήμερον. Ἔχουν καὶ ἄνεσιν καὶ ἀξιοπρεπὲς ὄνομα ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην φυλακήν.

§100Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, κ. Πρόεδρε, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐμφανίζεται τόσον ἀδιάλλακτος καὶ ἐμμένει εἰς τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 5 ὡς ἔχει, διατάξεως διὰ τῆς ὁποίας ἐπιβάλλεται ἀδικαιολόγητος καταθλιπτικὴ φορολογία εἰς βάρος τῆς δικηγορικῆς τάξεως τῆς πρωτευούσης. Ἡ διαφωνία μας, ἡ ὁποία ὤξυνε τόσον πολὺ τὴν συζήτησιν, ὥστε νὰ κινδυνεύῃ νὰ μὴ ψηφισθῇ καὶ σήμερον τὸ νομοσχέδιον, συνίσταται, κ. Πρόεδρε, εἰς διαγραφὴν τῆς διατάξεως ἐπιβολῆς τῶν φορολογιῶν ἐδαφίων αʹ, βʹ, γʹ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ πρὸ πάντων τῆς χειμαζομένης τάξεως τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν. Ἐκ τῶν φορολογιῶν τούτων, θὰ εἰσπραχθοῦν 4–5 ἑκατομμύρια τὸν χρόνον. Τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι μηδαμινὸν διὰ τὴν ἀπαιτηθησομένην συνολικὴν δαπάνην τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἐνῷ εἶναι σημαντικὴ ἐπιβάρυνσις, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, διὰ τοὺς δικηγόρους τῶν Ἀθηνῶν, ἀντιθέτως διὰ τὸν δημόσιον προϋπολογισμὸν εἶναι ἀσήμαντος. Ἡ δαπάνη διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον, κ. Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ βαρύνῃ μόνον τὴν τάξιν τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ἡ Πολιτεία ἐξυπηρετεῖται, συνεπῶς, θὰ πρέπει ἡ διὰ τὰ μέγαρα δαπάνη νὰ ἐπιβάλλεται εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, ἔχει καὶ πολλὰς ἀτελείας, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν τὴν δυσπιστίαν περὶ τοῦ ἂν τελικὰ θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀνοικοδόμησις τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Κατ’ ἀρχὴν δὲν ὑπάρχει ἔστω καὶ μία προμελέτη διὰ νὰ γνωρίζωμεν ποῖον ποσὸν περίπου θὰ ἀπαιτηθῇ συνολικὰ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ μεγάρου. Δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη ποῖα ποσὰ καταβάλλονται δι’ ἐνοίκια τῶν Δικαστικῶν Ὑπηρεσιῶν καὶ ποία ἡ τιμὴ τῶν ἐκποιηθησομένων ἀκινήτων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ποία ἡ διαφορά, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς φορολογουμένους. Πῶς λοιπὸν μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν νέων ἐπιβαρύνσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπιβαρύνσεων χρονικῶς ἀπροσδιορίστων, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τὴν πεῖραν ποὺ ἔχομεν, γνωρίζομεν, ὅτι ἐπιβάλλονται προσωρινῶς, ἀλλὰ παραμένουν ἐπ’ ἄπειρον ἰσχύουσαι; Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ πρέπει νὰ παύσῃ νὰ εἶναι ἀδιάλλακτος καὶ προτείνω νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ συζητουμένου ἄρθρου μέχρι καταρτίσεως ὁριστικῆς τεχνικῆς μελέτης, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἐμφανίσῃ τὸ ὕψος τῆς δαπάνης τοῦ ἔργου καὶ μετὰ ταῦτα, ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ ἐπιβάρυνσις τῶν δικηγόρων, νὰ γίνῃ, ἀλλὰ ἐπὶ χρονικὸν διάστημα ἐκ τῶν προτέρων καθοριζόμενον καὶ ἀποκλειστικὰ πρὸς κάλυψιν τῆς διαφορᾶς ταύτης.

§101Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἰς μίαν ἐνδιάμεσον ἀπάντησίν του, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκοπεύει νὰ κάμῃ Δικαστικὸν Μέγαρον καὶ ὄχι πολυκατοικίας. Μὲ αὐτὸ ἤθελε προφανῶς νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἰδικήν μου πρότασιν, ποὺ ὡμίλησα περὶ πολυκατοικιῶν. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἐχρησιμοποίησα τὴν λέξιν «πολυκατοικία» ὑπὸ τὴν καθημερινὴν αὐτῆς ἔννοιαν, δηλαδὴ τὴν ἔννοιαν ἑνὸς κτιρίου πολυωρόφου. Ἡ πολυκατοικία ὅμως, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν διαφέρει, ἐὰν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς κατοικία ἀνθρώπων ἢ ἐὰν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς γραφεῖα ἢ Δικαστήρια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀντελήφθη βεβαίως, ὅτι χρησιμοποιῶν τὴν λέξιν πολυκατοικίαν, ἐννοοῦσα πολυώροφον κτίριον κατάλληλον διὰ Δικαστήρια. Παρὰ ταῦτα, ὁ κ. Ὑπουργός, ἠθελημένως ἔδωσεν ἄλλην σημασίαν εἰς τοὺς λόγους μου, προφανῶς διὰ νὰ μειώσῃ τὴν ἀξίαν τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὰς ἀπόψεις μας.

§102Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ δεχθοῦν παράτασιν τῆς ταλαιπωρίας των ἐπὶ μικρὸν ἀκόμη, διὰ νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν καὶ τὰς προηγηθείσας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Εἶχα παρατηρήσει εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 28ης Νοεμβρίου, ἐπανέλαβα δὲ καὶ διὰ δηλώσεως, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς χθεσινὰς ἐφημερίδας, ὅτι, δηλαδή, ἐπιφυλάσσομαι νὰ δώσω τὰ στοιχεῖα τῆς οἰκονομικῆς βάσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ οἰκείου ἄρθρου, τοῦ ἄρθρου 5, τοῦ ἀναφερομένου εἰς τοὺς πόρους τοῦ ὀργανισμοῦ, μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη σήμερον ἡ Βουλή. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἤδη νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ στοιχεῖα. Ἀσφαλῶς δὲ εἰς τοῦτο ἀναφέρεται καὶ ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν παρεξήγησεν, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐβοίας συνάδελφος. Ὁμιλῶν εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 28ης Νοεμβρίου ἔλεγα, ὅτι «εἰδικὰ Ταμεῖα ... (ἀναγινώσκει)...». Ἡ πρότασις προεβλήθη ὡς ὕβρις κατὰ τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου, τοὐλάχιστον κατὰ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν. Καὶ ἀνεζητήθη εἰς αὐτήν, ὅπως καὶ εἰς συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τὸ ἔτος 1957, ἀπὸ τὸν ὄντως ἐπιμελῆ ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Εὐβοίας καὶ ἄλλη περίπτωσις καθυβρίσεως τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου ἐκ μέρους μου, διὰ νὰ θεμελιωθῇ ἡ θέσις ἡ ἀντιδικηγορική, τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει ὁ ὁμιλῶν τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν, ὁ ὁποῖος κακῇ τῇ μοίρᾳ διευθύνει τὰ πράγματα τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης. Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ θεωρηθοῦν ὅσα θὰ εἴπω ὡς στρεφόμενα ἐναντίον οἱουδήποτε. Δὲν διέκοψα οὐδένα, πλὴν μόνον τὸν ἀξιότιμον κ. Μπακόπουλον καὶ ἐκεῖνον τῇ ἀδείᾳ του. Καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὴ μὲ διακόψουν, διότι δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ περισσότερον ἡ συνεδρίασις. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι εὐχάριστος διὰ λόγων κενῶν. Αὐτὸ εἶναι δι’ ὅλους εὐχερές. Νομίζω, ὅτι αἱ πράξεις ἔχουν σημασίαν καὶ ἐκ τῶν ἔργων κρίνονται πάντες. Καὶ αἱ πράξεις μου ὡς Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης καὶ ὡς Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν καθ’ ὃ χρόνον διῴκησα τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν πᾶν ἄλλο, παρὰ ἀντιδικηγορικὴν διάθεσιν ἀποδεικνύουν. Καὶ κάτι πλέον αὐτοῦ. Αἱ πράξεις μου καὶ αἱ πράξεις γενικώτερον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ἀποδεικνύουν, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἐπελύθησαν προβλήματα, τῶν ὁποίων τὴν λύσιν ἀνέμενεν ἐπὶ πολὰς δεκαετίας ὁ δικηγορικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ ἐκδήλωσιν ἀντιδικηγορικὴν ἢ ὄχι, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον πᾶς δικηγόρος τῆς Ἑλλάδος εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται τὴν ἑσπέραν αὐτὴν νὰ κριθῇ ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ὁμιλῶν πρὸς ὑμᾶς ἔναντι τῶν δικηγόρων τῆς Ἑλλάδος. Ὁ ὁμιλῶν τὴν στιγμὴν αὐτήν, εἶναι καὶ ἐκεῖνος δικηγόρος, προέρχεται ἀπὸ τοὺς μαχομένους, ὅπως ἐλέχθη, δικηγόρους, εἰς τὴν μαχομένην δικηγορίαν θὰ ἐπανέλθῃ, ὅταν θὰ παύσῃ νὰ πολιτεύεται ἢ ὅταν θὰ τὸν ἀπαλλάξουν οἱ συμπολῖται του καὶ γνωρίζει καὶ τὰ προβλήματα καὶ τὰς ἀνάγκας καὶ τὸν πόνον τῆς ἀσκήσεως τοῦ δικηγορικοῦ λειτουργήματος. Δὲν νομίζει ὅμως, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ ἀπευθύνῃ ἰδιαιτέρους λόγους στοργῆς καὶ ἀφοσιώσεως πρὸς τοὺς δικηγόρους. Εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν εἶναι ἐντολοδόχος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι ἐντολοδόχος τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου. Καὶ ὡς ἐντολοδόχος τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ χειρισθῇ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του. Κύριοι συνάδελφοι, γίνεται σύγχυσις μεταξὺ διαφόρων λογαριασμῶν καὶ διαφόρων πόρων. Ἔχει καταστῆ γνωστὸν ὑποθέτω ἀρκετά, ὅτι εἰς τὸν τόπον μας λειτουργοῦν ἤδη 52 Εἰδικὰ Ταμεῖα ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕν ἔχει τὸν εἰδικὸν τίτλον, «Ὀργανισμὸς Ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου Θεσσαλονίκης». Καὶ ὑπάρχουν 58 Πρωτοδικεῖα εἰς ὅλην τὴν χώραν. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι μόνον εἰς 5 Πρωτοδικεῖα δὲν λειτουργοῦν Εἰδικὰ Ταμεῖα. Τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα ἔχουν συσταθῆ ἀπὸ τοῦ 1935 καὶ ἐντεῦθεν. Εἶπον προχθὲς εἰς δηλώσεις μου εἰς τὸν Τύπον, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι τὰ Εἰδικὰ αὐτὰ Ταμεῖα περιβάλλονται πράγματι μὲ στοργὴν ἀπὸ τοὺς ἐπαρχιακοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὶς ἢ τρὶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑπεβλήθη αἴτημα Δικηγορικῶν Συλλόγων αὐξήσεως τῶν πόρων, αὐξήσεως τῆς εἰσφορᾶς τῆς καταβαλλομένης εἴτε ὑπὸ τῶν δικηγόρων εἴτε ἀμέσως ὑπὸ τῶν διαδίκων, διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα εὐχερέστερον εἰς τοὺς σκοπούς των. Καὶ ἔφερα ὡς παράδειγμα καὶ τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον τῆς Ἀμαλιάδος καὶ τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον τοῦ Νομοῦ Ἠλείας, τοῦ Πύργου, τοῦ ὁποίου ἐπίσης οἱ πόροι διπλασιάζονται διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου κατ’ αἴτησιν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πύργου. Τοὺς πόρους τῶν Εἰδικῶν τούτων Ταμείων διαχειρίζονται ἀποκλειστικῶς τὰ Διοικητικὰ Συμβούλια τῶν Ταμείων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦνται ὅπου μὲν ἑδρεύει Ἐφετεῖον, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν, τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸν διευθυντὴν τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἕνα οἰκονομικὸν ὑπάλληλον ἢ Διευθυντὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπου δέ, δὲν ἑδρεύει Ἐφετεῖον, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον καὶ τὸν Εἰσαγγελέα Πρωτοδικῶν, τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸν Νομομηχανικὸν καὶ τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον. Καὶ ἡ Διοίκησις τοῦ Ταμείου ἀσκεῖται ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναμίξεως καὶ παρεμβάσεως τοῦ Κράτους. Τὰ οἰκονομικά των δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Οὐδέποτε, τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν ἀπὸ τοῦ 1945, τὰ ἔσοδά των Εἰδικῶν τούτων Ταμείων εἶχον σχέσιν οἱανδήποτε μὲ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Καὶ διὰ τῶν πόρων αὐτῶν ἀντιμετωπίζονται διάφοροι ἀνάγκαι τῶν Εἰδικῶν Ταμείων, ἀγοράζονται οἰκόπεδα διὰ τὴν ἀνέγερσιν Δικαστικῶν καταστημάτων εἰς τὴν ἕδραν τῶν Πρωτοδικείων ἢ Εἰρηνοδικειακῶν καταστημάτων εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἐκτὸς τῆς ἕδρας τοῦ Πρωτοδικείου. Συνάπτονται δάνεια μὲ ἐγγύησιν τὰς ἀποδόσεις τῶν ἐσόδων τούτων, τὰ ὁποῖα ἐκχωροῦν τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα εἰς τοὺς δανείζοντας Ὀργανισμούς, ὅπως εἶναι τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ τὰ Ταχυδρομικὰ Ταμιευτήρια. Βεβαίως εἰς τὴν προσπάθειάν των προστίθεται καὶ ἡ βοήθεια τοῦ εἰδικοῦ λογαριασμοῦ, διότι τὴν ὅλην δαπάνην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀναλάβῃ μόνον τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον. Καὶ διὰ νὰ συνοψίσω, τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα διαχειρίζονται τοὺς πόρους των ἄνευ οἱασδήποτε ἀναμίξεως τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχω εἴπει ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1958 ἢ τοῦ 1959, ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Καλλία, ἐψηφίσθη ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεδόθησαν τὰ ⅗ τοῦ ἄλλοτε περικοπέντος πόρου πρὸς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν καὶ τὰ ⅖ τῆς ἀποδόσεως τοῦ πόρου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς μετατροπῆς τῆς ποινῆς καὶ ἐπὶ τῶν καταλογιζομένων ἐξόδων ἐπὶ τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων τῶν Ποινικῶν Δικαστηρίων, περιῆλθον εἰς εἰδικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὴν ἀνέγερσιν δικαστικῶν καταστημάτων εἴτε εἰς τὴν Πρωτεύουσαν εἴτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ὁ Εἰδικὸς οὗτος λογαριασμὸς ἔχει ἐπιχορηγήσει μέχρι τῆς στιγμῆς τὴν ἀνέγερσιν σημαντικοῦ ἀριθμοῦ Εἰρηνοδικείων, καθ’ ἅπασαν τὴν Ἐπικράτειαν, ἰδιαιτέρως εἰς τὰς ἀκριτικὰς περιοχάς, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἀνέγερσιν ὡρισμένων Πρωτοδικείων. Τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἔχει διαθέσει ὁ λογαριασμὸς μέχρι σήμερον, νομίζω, ὅτι ἀνέρχονται περίπου εἰς 18 ἑκατομμ. δραχμάς. Ἔχει δὲ ὑπόλοιπον σήμερον 6 ἕως 8 ἑκατομμ. δραχμὰς περίπου. Καὶ εἶπον ἀκόμη, ὅτι ἐκ τοῦ αὐτοῦ λογαριασμοῦ κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ σχετικοῦ νόμου κατεβλήθησαν ἀμοιβαὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῶν Ὑποθηκοφυλακείων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι δεδομένον. Φαίνεται, ὅτι ὁ ἀξιότιμος καὶ ὄντως ἐπιμελὴς ἐξ Εὐβοίας βουλευτής, δὲν πρόσεξε τὴν ἀπάντησιν.

§103Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Πότε τὴν ἐδώσατε;

§104Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ ἐπανέλθω πλέον, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα τῆς σημερινῆς συζητήσεως. Εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὰ 52 Πρωτοδικεῖα λειτουργοῦν τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα συνεισφέρουν οἱ δικαζόμενοι, εἴτε ἀμέσως ὡς διάδικοι, εἴτε ὡς καταδικαζόμενοι εἰς τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια, εἴτε διὰ τῶν δικηγόρων, κατὰ τὴν διενέργειαν τῶν διαφόρων διαδικαστικῶν πράξεων. Καὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα παραστάσεως εἰς ὅλα τὰ δικαστήρια τοῦ Πειραιῶς, ὅπως καὶ οἱ δικηγόροι τοῦ Πειραιῶς παρίστανται εἰς τὰ δικαστήρια τῶν Ἀθηνῶν, καὶ οἱ δικηγόροι λέγω τῶν Ἀθηνῶν, καταβάλλουν μεγαρόσημον παριστάμενοι εἰς τὰ δικαστήρια τοῦ Πειραιῶς. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἐννοήσω πῶς δὲν ἐξανίσταται ἡ συνείδησίς των καὶ δὲν ἐπικαλοῦνται τὴν πενίαν καὶ τὰς δυσχερείας τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος προκειμένου νὰ καταβάλουν τὸ μεγαρόσημον ἐμφανιζόμενοι εἰς τὰ δικαστήρια τοῦ Πειραιῶς, ἐπαναστατοῦν ὅμως, ὅταν πρόκειται νὰ καταβάλλουν τὴν εἰσφορὰν ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀθηνῶν, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ κατὰ ἕνα μέρος ἡ χρηματοδότησις τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς πρωτευούσης. Ἐὰν ὁ γενικὸς προϋπολογισμός, ἦτο δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλας τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται εἰς τὸν τόπον, φυσικὰ δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα. Ἀλλά, ἂν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, ὁ γενικός, ἀντεμετώπιζεν ὅλας τὰς ἀνάγκας, μοιραίως θὰ ἀνέκυπτεν ἡ ἀνάγκη αὐξήσεως τῶν ἐσόδων του, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ ἀριθμοὶ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ δεδομένα τῶν δυνατοτήτων αὐτοῦ, δὲν θὰ ἦσαν ἱκανὰ νὰ καλύψουν καὶ ἄλλας ἀνάγκας ἀπεριορίστως. Κατὰ συνέπειαν, ἢ δὲν θὰ καλυφθῇ ἄλλη ἀνάγκη κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἀνεγέρσεως τῶν δικαστηρίων, ἐὰν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς ἀνελάμβανε τὸ βάρος, ἐπὶ θυσίᾳ δηλαδὴ τῶν ἔργων τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλισθοῦν μεγαλύτεραι δυνατότητες διὰ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Ἔργα ἄνευ θυσιῶν δὲν ἐξασφαλίζονται. Ἀπομένει ἑπομένως, πρὸς κρίσιν τὸ ἂν ἡ δαπάνη τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου πρέπει νὰ καλυφθῇ ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ τοὺς πόρους τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἢ πρέπει νὰ διατεθοῦν καὶ εἰδικοὶ πόροι. Ἀλλά, εἰς ποῖον ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ δαπάνη διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ Μεγάρου; Ἐλέχθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη. Ὑπεμνήσθη καὶ ἄλλοτε παρ’ ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἐπανάληψιν τονίζεται εἰς τὴν ἔκθεσιν, ὅτι βεβαίως δὲν ὑπάρχει μελέτη. Διότι τὴν μελέτην ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν καὶ ὀκτὼ μακρότατα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρονται ἀκριβῶς εἰς τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης. Διότι ἡ πρώτη ἀποστολὴ τοῦ συνιστωμένου Ὀργανισμοῦ θὰ εἶναι ἡ προκήρυξις ἀρχιτεκτονικοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προσχεδίου. Ἐν συνεχείᾳ ἡ σύνταξις τοῦ ὁριστικοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ σχεδίου καὶ κατόπιν ἡ σύνταξις τῶν ἄλλων ὁριστικῶν μελετῶν. Ἐλέχθη ἀκόμη, ὅτι τὸ πάθημα τῆς Ὁμονοίας καὶ τῆς Πάρνηθος καὶ αἱ ὑπερβάσεις, ὤθησαν τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον. Διὰ νὰ μὴ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου ὑπερβάσεις, ἐξώγκωσε σκοπίμως τὴν δαπάνην, τὴν πιθανολογουμένην διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εἶναι ἀτυχής, δὲν εἶναι ἀκριβής. Βεβαίως δὲν ὑπάρχει μελέτη. Ὑπάρχουν ὅμως στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἐκτιμήσεις ἐφ’ ὧν ἐβασίσθη καὶ ἡ σύνταξις τοῦ νομοσχεδίου. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι τὸ Διοικητικὸν πρόγραμμα, αἱ ἀνάγκαι δηλαδὴ εἰς χώρους τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ στεγασθοῦν. Ὑπολογίζεται πόσοι χῶροι χρειάζονται εἰς ἐμβαδὸν καὶ βάσει αὐτῶν γίνεται τὸ τεχνικὸν πρόγραμμα τὸ ὁποῖον καταλήγει εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα. Κατὰ τὸ τεχνικὸν πρόγραμμα, διὰ τὰ γραφεῖα ἀπαιτεῖται ἐπιφάνεια 47650 τ.μ. καὶ διὰ τὰ ἀκροατήρια ἀπαιτεῖται ἐπιφάνεια 33000 τ.μ. Ὁμιλῶ περὶ ἐπιφανείας καὶ οὐχὶ περὶ ὄγκου. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπιφανείας καὶ τοῦ ἀπαιτουμένου ὕψους τοῦ ἀκροατηρίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν γραφείων ἀφ’ ἑτέρου, εἶναι δυνατόν, νὰ γίνῃ ἐκτίμησις κατὰ προσέγγισιν καὶ τοῦ ὄγκου τοῦ δικαστηρίου καὶ περαιτέρω μὲ τὸν μέσον ὅρον μιᾶς δαπάνης 500 δραχμῶν κατὰ κυβικὸν μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν μίαν προσωρινὴν ἐκτίμησιν τῆς δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐνδείξεις. Τὰ ἀποτελέσματα τοῦ διαγωνισμοῦ τοῦ ἐνεργηθέντος διὰ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον Θεσσαλονίκης. Ἐκεῖ αἱ ὑποβληθεῖσαι μελέται κατὰ μέσον ὅρον ἐζήτησαν ὄγκον 160 χιλιάδων κυβικῶν μέτρων περίπου. Τὸν αὐτὸν ὄγκον προβλέπει καὶ ἡ βραβευθεῖσα μελέτη. Ὁ πολλαπλασιασμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τούτου μὲ τὸν ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζει τὴν σχέσιν τῆς δικαστηριακῆς κινήσεως Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἐπίσης πρόχειρον ἐκτίμησιν τοῦ ὄγκου τὸν ὁποῖον θὰ ἀπαιτήσῃ τὸ Δικαστικὸν Μέγαρον τῶν Ἀθηνῶν. Βάσει ὅλων αὐτῶν κατελήξαμεν εἰς τὸ ὅτι ἡ δαπάνη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὁπωσδήποτε μικροτέρα τῶν 250 ἑκατομ. χωρὶς νὰ ὑπολογισθῇ ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν παρακειμένων χώρων, ἵνα αὐξηθῇ ἡ ἔκτασις ἡ καταλαμβανομένη σήμερον ἀπὸ τὰς φυλακὰς καὶ τὸ νοσοκομεῖον κρατουμένων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τῶν στοιχείων τούτων, διότι, ὅπως σᾶς εἶπον, τὴν μελέτην ζητοῦμεν ὡς πρῶτον ἔργον τοῦ ὑπὸ σύστασιν διαγωνισμοῦ. Καὶ θὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον διακόπτων τὸν κ. Μπακόπουλον, ὅτι δὲν ἀποδυόμεθα εἰς τὴν περιπέτειαν τῆς ἐκτελέσεως ἔργου χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τὴν δαπάνην καὶ χωρὶς μελέτην. Ἀναζητοῦμεν μελέτην. Θὰ προβῶμεν εἰς τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου. Ἐλέχθη ἐν συνεχείᾳ, ὅτι συνεισφορὰ τοῦ δημοσίου εἶναι ἀσήμαντος ἢ ἀνύπαρκτος. Ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καταφαίνεται τὸ ἄνοιγμα τὸ ὁποῖον ἀφήνει ὁ ὑπολογισμὸς τῶν πόρων, τοὺς ὁποίους δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν ἀξίαν τοῦ οἰκοπέδου τοῦ σημερινοῦ τετραγώνου ἐπὶ τοῦ ὁποίου στεγάζεται τὸ Πρωτοδικεῖον μεταξὺ τῶν ὁδῶν Πανεπιστημίου, Σταδίου καὶ Σανταρόζα καὶ Ἀρσάκη. Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν θὰ ὑποβληθῇ μόνον εἰς τὴν δαπάνην ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ ἐνδεχομένως πέραν τῶν πόρων οἱ ὁποῖοι καθιεροῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ ὑποστῇ μόνον τὴν θυσίαν τῆς διαθέσεως τοῦ πολυτίμου γηπέδου τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὰς ὁδοὺς Ἀρσάκη καὶ Σανταρόζα. Θὰ ὑποστῇ ἐπίσης τὴν δαπάνην τῆς ἀνεγέρσεως νέων φυλακῶν, νέου νοσοκομείου, νέων γυναικείων φυλακῶν καὶ νέων κεντρικῶν ἀποθηκῶν εἰς τὸν Κορυδαλλόν. Διότι παρ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Παπασταύρου τὸ Κράτος εἶναι ἀποφασισμένον νὰ μεταφέρῃ τὸ συγκρότημα τοῦτο εἰς τὴν νέαν θέσιν, ἡ ὁποία ἔχει καθορισθῆ διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν φυλακῶν τῆς πρωτευούσης καὶ ὡς πρωτεύουσαν ἐννοῶ καὶ τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰς Ἀθήνας.

§105Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Προβλέπετε νὰ εἶσθε τόσον πολλοί;

§106Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος νομίζῃ, ὅτι διὰ τοὺς ἐργασθέντας διὰ τὰ κοινὰ καὶ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέλαβον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, εἰς τὸ ὕψος τῶν 50 δισεκατομμυρίων περίπου διὰ νὰ τὸ φθάσουν εἰς τὰ 96 δισεκατομμύρια, ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος πιστεύῃ, ὅτι δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέλαβον τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα ἀπὸ τὸ γνωστὸν ὕψος διὰ νὰ τὸ φθάσουν ἐκεῖ ὅπου ἔφθασεν, ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐκ Θεσπρωτίας καὶ ἀγαπητὸς φίλος κ. Παπασταύρου πιστεύῃ, ὅτι ὅσοι εἰργάσθησαν διὰ νὰ ἔχῃ ἡ Ἑλλὰς τὴν ὄψιν τὴν σημερινήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀκούει κανεὶς καθημερινῶς ἰδίᾳ δὲ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ καιρὸν ἀπουσιάζουν ἀπὸ τὸν τόπον μας, ἐὰν δι’ αὐτοὺς ἐπιφυλάσσεται ἡ καταδίκη καὶ αἱ φυλακαί, τότε ἡμεῖς θὰ ἀναμείνωμεν τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ καὶ θὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν ἐτυμηγορίαν του.

§107Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αὐτὰ εἰς ἄλλην συζήτησιν, κύριε Ὑπουργέ. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος.

§108Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν συνηθίσει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ ὁμιλῶμεν προχείρως περὶ καταδίκης καὶ περὶ φυλακῶν. Θὰ ἤθελα, ὅμως πρὶν φθάσωμεν εἰς τοὺς ἀφορισμοὺς αὐτοὺς καὶ εἰς τὰς διαπιστώσεις περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπάρξεως μεγάλων φυλακῶν διὰ τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν ἐγκληματιῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐγκλεισθοῦν εἰς αὐτάς, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, νὰ ἀναπολήσουν τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἡ Ἑλλὰς πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν καὶ νὰ τὴν συγκρίνουν μὲ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον καὶ νὰ ἐρωτήσουν οἱονδήποτε Ἕλληνα καὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον διὰ νὰ πληροφορηθοῦν ἐὰν ποτὲ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἶχε σημειωθῆ, ἡ πρόοδος τὴν ὁποίαν σημειώνει ὁ τόπος μας κατὰ τὴν τελευταίαν 7ετίαν. Δὲν ἐξησφαλίσθη, φυσικά, ἡ εὐτυχία τοῦ τόπου, ἀλλὰ ἐτέθησαν τὰ θεμέλια τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ ἐπειδὴ γίνεται λόγος περὶ τοῦ ὄγκου καὶ τοῦ μεγέθους τῶν ἔργων καὶ περὶ τῆς προόδου τὴν ὁποίαν ἐπετέλεσεν ὁ τόπος μας ὑπὸ τὰς Κυβερνήσεις τῆς ΕΡΕ, ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου —τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ— ἐπειδὴ γίνεται καὶ λόγος περὶ σπαταλῶν τάχα καὶ περὶ ἔργων βιτρίνας, θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω μόνον τοῦτο. Μόνον διὰ τὰ ἔτη 1961 καὶ 1962 ἀπὸ τὸν ὄγκον τῶν δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα διατίθενται διὰ τὰς ἐπενδύσεις, περιέρχονται εἰς τὴν γεωργίαν, τὴν ἁλιείαν καὶ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ διὰ τὸ 1961 τὰ 31% καὶ διὰ τὸ 1962 τὰ 27% διὰ τὰς συγκοινωνίας καὶ τὰς τηλεπικοινωνίας διὰ τὸ 1961 τὸ 24% καὶ διὰ τὸ 1962 τὰ 20%, διὰ τὴν βιομηχανίαν τὰ μεταλλεῖα τὸ 1961 23% καὶ διὰ τὸ 1962 τὰ 31%, διὰ τὰ νομαρχιακὰ ταμεῖα 9% τὸ 1961, καὶ 5% τὸ 1962, διὰ τοὺς ἄλλους τομεῖς 10% τὸ 1961 καὶ 11% τὸ 1962. Καὶ διὰ τὸν τουρισμόν, τὰ μουσεῖα καὶ τὰ μνημεῖα τὸ 1961 3% καὶ τὸ 1962 6%. Καὶ διὰ νὰ ἐπαναλάβω, διὰ τὴν γεωργίαν, τὴν ἁλιείαν, τὰ ἐγγειοβελτιωτικά, τὰς συγκοινωνίας καὶ τὴν βιομηχανίαν διατίθενται περίπου τὰ 90% τοῦ ὄγκου τῶν ἐπενδύσεων. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἔργα τῆς βιτρίνας, διὰ τῶν ὁποίων ἀλλάζει πραγματικῶς ἡ ὄψις τῆς ὑπαίθρου καὶ χάρις εἰς τὰ ὁποῖα τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος περίπου διπλασιάζεται ἐντὸς τῶν ἐτῶν περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶμεν. Ἔφθασε μακρὰν ὁ λόγος, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη. Ἔφθασε μακρὰν ὁ λόγος, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὸ θέμα τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου τῆς πρωτευούσης, τὸ ὁποῖον χρονίζει ἀπὸ 120 ἐτῶν ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν.

§109Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Κωλέττη.

§110Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπὶ πλέον εἰς τὸν συνιστώμενον ὀργανισμὸν περιέρχεται καὶ τὸ ὑπερτίμημα τὸ αὐτόματον, τὸ ὁποῖον πραγματοποιοῦν τὰ ἀκίνητα, τὰ παρὰ τὸν χῶρον εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀνεγερθοῦν τὰ δικαστήρια ἐκ τῶν ἔργων τούτων. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐκ τῶν ἐκτεθέντων κατέστη φανερόν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιζητεῖται ἡ ἐπίλυσις ἑνὸς προβλήματος τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλλάδα, τοὐλάχιστον τὴν πρωτεύουσαν αὐτῆς, ἐπὶ ἕνα αἰῶνα. Ὅτι ἀναζητεῖται λύσις προβλήματος, ἥτις κατέστη ὁπωσδήποτε ἐπιτακτικὴ καὶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀναζητήσει πόρους καὶ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐγγυᾶται τὴν ὀρθὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Ἐπεθύμουν, κύριοι βουλευταί, νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο. Γνωρίζω τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη περὶ τὴν ἐπιβολὴν τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν διαδικαστικῶν πράξεων, αἱ ὁποῖαι διενεργοῦνται ἀπὸ τοὺς δικηγόρους. Εἶπον, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω πῶς οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν καταβάλλουν αὐτὴν ἀγογγύστως εἰς τὸν Πειραιᾶ, δυσανασχετοῦν δέ, προκειμένου νὰ τὴν καταβάλλουν εἰς τὰς Ἀθήνας. Πέραν αὐτοῦ νομίζω, ὡς παλαιὸς δικηγόρος, ὅτι οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἴδιοι νὰ ἀξιώνουν διὰ τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Ἀθηνῶν, θέσιν καὶ κατάστασιν προνομιακὴν ἔναντι τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῶν Ἐπαρχιῶν. Ὅταν οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι Καλαβρύτων, καθὼς ἐπίσης καὶ τῶν Γρεβενῶν καὶ Λασηθίου καὶ τῆς Λευκάδος καὶ Εὐρυτανίας, ἄνευ οὐδεμιᾶς διαμαρτυρίας προσφέρονται, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν καταβολὴν τῆς εἰσφορᾶς δὲν γνωρίζω διατὶ οἱ δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν θὰ θελήσουν οἱ ἴδιοι νὰ γίνουν ἀφορμὴ ματαιώσεως μιᾶς προσπαθείας ἡ ὁποία εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ ὀνείρου, τὸ ὁποῖον ἐγαλούχησεν ἐπὶ ἑκατονταετίαν περίπου, τοὺς ἀτυχεῖς Ἀθηναίους νομικούς. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§111Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὶ ἔχει εἰς τὸ ἐνεργητικόν της ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ καὶ τὶ ἔχει εἰς τὸ παθητικόν της, δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἀναβιβάζει εἰς τὰ χαρτιὰ τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα τοῦ Ἕλληνος, ἀλλὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν ἐπήραμεν ἀπὸ τὸ κονσόρτσιουμ. Περὶ αὐτοῦ ὅμως δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας καὶ ἁρμοδιότητος ἄλλης. Πέραν αὐτῶν, ἡ διαφωνία μας μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, παραμένει ριζικὴ καὶ ὅλα ὅσα οὗτος εἶπεν οὐδόλως ἐκλόνισαν τὰ ἐπιχειρήματά μας. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἀφοῦ τὰ μικρὰ Πρωτοδικεῖα δὲν διαμαρτύρονται, διὰ ποῖον λόγον διαμαρτύρεται ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν. Ἄς τὰ ἐρωτήσῃ ὅμως καὶ θὰ ἴδῃ τὶ ἀπάντησιν θὰ λάβῃ. Πέραν ὅμως αὐτῶν, κ. Ὑπουργὸς ἐπανέλαβε καὶ σήμερον τὴν βαρεῖαν κατὰ τῶν δικηγόρων φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε καὶ ἄλλοτε εἴπει. Εἶχεν εἴπει, ὅτι οἱ δικηγόροι δὲν δύνανται νὰ ἔχουν γνώμην «...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ ἐπανέλαβεν ἀτυχῶς τὴν φράσιν «προκαλούμενος θόρυβος». Ὥστε ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος ἐκπροσωπῶν 5.000 δικηγόρους εἶναι θορυβοποιὸς καὶ ἡμεῖς, καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι, εἴμεθα ἐπίσης θορυβοποιοί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρίπτωμεν προπέτασμα καπνοῦ ἐπειδὴ δὲν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ἐπιχειρήματά μας, ὅπως δὲν ἠδυνήθη νὰ μᾶς εἴπῃ διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἀπὸ τοῦ 1957 ἄφησε μίαν τρώγλην διὰ νὰ στεγάζῃ τὴν δικαιοσύνην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσε συνεντεύξεις, ὅτι εἴμεθα θορυβοποιοί. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἐμμένετε εἰς τὰς θέσεις σας καὶ ἡμεῖς ἐμμένομεν ἀπαρασαλεύτως εἰς τὴν ἰδικήν μας. Καὶ θὰ ἴδωμεν ποῖος θὰ μετανοήσῃ διὰ τὴν τόσην κατὰ τῶν δικηγόρων πρόκλησιν.

§112Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. ..... (Ἐν μέσῳ θορύβου ζητεῖ τὸν λόγον).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. Ζορμπᾶ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβητε τὸν λόγον διὰ τρίτην φοράν. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ μέρους τοῦ κ. Ζορμπᾶ). Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν δύναται ὁ κ. Ζορμπᾶς νὰ λάβῃ τὸν λόγον διὰ τρίτην φοράν.

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως εἶναι τὸ ἄρθρον 5 τοῦ συζητουμένου σχεδίου. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν βουλευτῶν κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Ἔχει ὑποβληθῆ ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν πρότασις πρὸς διεξαγωγὴν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης τροπολογίας ὑπὸ τῶν κ.κ. Βασιλάτου καὶ Λυκουρέζου περὶ διαγραφῆς τῶν ἐδαφίων αʹ, βʹ καὶ γʹ τῆς 1 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὁ ἀριθμὸς τῶν παρισταμένων συναδέλφων, θὰ παρακαλέσω νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ ἡ ψηφοφορία νὰ διεξαχθῇ τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 1.15′ π.μ.)