1962.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25η

Δευτέρα 5 Φεβρουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Φιλιππίδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπριλλάκης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Συμφωνίας τῆς συνιστώσης Σύνδεσιν μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν σχετικῶν πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παληός, Δ. Καρατζένης, Ν. Ἀθανασίου καὶ Σ. Πολυζωγόπουλος, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)1960 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Οἰκονομόπουλος, Χ. Μπουγᾶς, Ε. Σκορδίλης καὶ Μ. Μυριδάκης, καταθέτουν τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)1960 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μανιαδάκης, Χ. Ἀθανίτης, Γ. Μεταξᾶς, Γ. Βιτούλιας, Λ. Δερτιλῆς, Κ. Ράλλης, Κ. Παπαγεωργίου, Π. Κλῆς, Ι. Πωλιουδάκης, Μ. Κοτσώνης, Ν. Παρθενιάδης, Ι. Βαρβιτσιώτης, Α. Μπασιάκος, Θ. Δοδόπουλος, Μ. Μυριδάκης, Σ. Πολυζωγόπουλος καὶ Ν. Φαρμάκης, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 4053)60 «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Χίου, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην ὑποκατάστασιν μελῶν του δι’ ἑτέρων προσώπων μὴ ἐκτελωνιστῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Σ. Ἀθανασιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀνδρέα Ι. Ξανθοπούλου Μυλωθροῦ καὶ κατοίκου Ἀρδάσης–Κοζάνης, αἰτουμένου χορήγησιν προσωρινῆς ἀδείας λειτουργίας τοῦ κυλινδρομύλου του μέχρι λήψεως σχετικῆς Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Λούλης καὶ Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἀνωτάτου Ἐθνικοῦ Συντονιστικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἑνιαίας Ἠπείρου, αἰτοῦντος ἀπελευθέρωσιν Βορείου Ἠπείρου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κ. Τσαγκαροσπύρου, Δ. Μυλωνᾶ κλπ. Κουρέων Γαργαλιάνων, διαμαρτυρομένων κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑποκαταστήματος Ι.Κ.Α. Κυπαρισσίας, δι’ ὧν ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἐργοδόται κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Δημάρχου Καβάλας, αἰτουμένου διάνοιξιν καὶ κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Κουντουριώτου, χρησιμοποιηθησομένης ὡς Ἐθνικῆς ὁδοῦ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Τακάλου Στυλιανοῦ, κατοίκου Ὑπαπαντῆς–Θεσσαλονίκης, πολιτικοῦ ἀναπήρου, αἰτουμένου χορήγησιν ἀναπηρικοῦ ἁμαξίου. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ρωσοπροσφύγων Κρηνίδων–Καβάλας, αἰτουμένου Γεωργικὴν καὶ Στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δημάρχου Σερρῶν, Προέδρου Ἐμπορικοῦ Συλλόγου κλπ., αἰτουμένων συμπλήρωσιν τῆς Μητροπολιτικῆς ἕδρας. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Δούκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐκτάκτων ὑπαλλήλων Ἀγροτικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, αἰτουμένου μονιμοποίησιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Θ. Ἀνδρεάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐργατοϋπαλλήλων ἐργοστασίου Τσίτση Ἐδέσσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν παρὰ τῶν ἐργοδοτῶν των κατακράτησιν δεδουλευμένων μισθωμάτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Π. Κατσώτας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θυμάτων Γερμανικῆς Κατοχῆς «Ὁ Φοῖνιξ», αἰτουμένης παράτασιν τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων ἀποζημιώσεως ἐπὶ τρίμηνον διὰ τοὺς ἐκπροθέσμους. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἰδιοκτητῶν Ἀστικῶν Λεωφορείων μείζονος τύπου Αʹ, διαμαρτυρουμένου διὰ τὰς κυρώσεις αἵτινες ἐπιβάλλονται κατὰ τῶν Λεωφορειούχων ἐκ τῆς προκλήσεως καυσαερίου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας τῆς συνιστώσης σύνδεσιν μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν σχετικῶν πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς». Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§8Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος. Λυποῦμαι διὰ τοῦτο, ἀλλὰ ὅποιος θέλει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, πρέπει νὰ ἔρχεται προηγουμένως εἰς τὸ γραφεῖον μου.

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Ὥστε, διὰ νὰ ζητήσῃ τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ πρέπει, προηγουμένως, νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ γραφεῖον σας, κ. Πρόεδρε;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, τὸ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὑπάρχει συνεδρίασις, ὅτι παρεβιάσθη ὁ Κανονισμὸς καὶ ζητεῖται ὁ λόγος ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐδῶ πρὶν ἢ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις ζητεῖται ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ ὑποστηρίξητε, κ. Ἠλιοῦ, ὅτι δὲν παρέχομεν τὴν εὐχέρειαν πρὸς περιγραφὴν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§12Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ πλάνην ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ὅλα τὰ πολιτικὰ Κόμματα, ἐκτὸς τῆς Ε.Δ.Α., συμφωνοῦν, ὅτι ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν θὰ ἔχῃ εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τῆς χώρας, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἔχει ἀπομονωθῆ, ὅτι ὅλος ὁ ἐπιστημονικὸς κόσμος, ὅλαι αἱ παραγωγικαὶ τάξεις, ὁ βιομηχανικός, βιοτεχνικὸς καὶ ἀγροτικὸς κόσμος ἀποβλέπουν εἰς τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ὡς εἰς μέγα, ἱστορικὸν οἰκονομικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἔξοδον τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν ἐξαθλίωσιν καὶ τὴν διάνοιξιν ὁδοῦ πρὸς τὴν εὐημερίαν. Τὸ ἀντίθετον συμβαίνει. Ὅλοι ἀνεξαρτήτως, καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη, ἀντιμετωπίζουν τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας, ὕστερα ἀπὸ τὴν σύνδεσιν μετὰ δέους. Δέχονται, ὅμως, τὸ μέτρον τῆς συνδέσεως ὡς πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀναγκαιότητα. Τὸ βασικὸν ἐπιχείρημά των εἶναι, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπερχομένην θύελλαν —φράσις τοῦ κ. Κασιμάτη. Ἡ διαφορά μας μὲ τὰ λοιπὰ πολιτικὰ Κόμματα εἶναι, ὅτι ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀναγκαιότητα. Ἐγγράφησαν καὶ γράφονται καθημερινῶς πολλὰ εἰς τὸν ἡμερήσιον καὶ καθημερινὸν τύπον, διὰ τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας τῆς συνδέσεως. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι κανεὶς δὲν ξεύρει τὶ μᾶς περιμένει. Αἱ θριαμβολογίαι τῶν κυβερνητικῶν, ἀλλὰ καὶ μερικῶν ἐφημερίδων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι χωρὶς περιεχόμενον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἐπιστημονικὴ ἀντίκρουσις τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι ἀπὸ ἄποψιν οἰκονομικὴν θὰ ἔχῃ μέγιστον ἀνασταλτικὸν ἀντίκτυπον στὴν ἐξέλιξιν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, θὰ δυσχεράνῃ σὲ μέγιστον βαθμὸν κάθε προσπάθειαν, ὄχι μόνον τῆς βαρείας ἐκβιομηχανίσεως, τὴν ὁποίαν ὁριστικὰ θὰ ματαιώσῃ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλαφρᾶς, τῶν μέσων καταναλώσεως, τὴν ὁποίαν σοβαρώτατα θὰ περιορίσῃ, ὅτι θὰ ἐπηρεάσῃ δυσμενέστατα καὶ τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, ἡ ὁποία ἐπίσης θὰ συμπνιγῇ στὰ ὅρια ποὺ ἐπιτρέπουν τὰ συμφέροντα τῶν χωρῶν ποὺ παράγουν ὅμοια γεωργικὰ προϊόντα. Ἡ θεωρία ποὺ ἀναπτύσσεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ σχεδίου νόμου, εἰς τὰς ὁμιλίας τῶν εἰσηγητῶν καὶ τῶν Ὑπουργῶν, θέτει προϋποθέσεις καὶ δυνατότητας ἀνεφίκτους. Κατ’ αὐτὴν πρέπει ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν προσαρμογήν της εἰς τὸν τρόπον παραγωγῆς εἰς τὰς ἀνεπτυγμένας οἰκονομίας τῶν ἕξ χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Ἀποτελεῖ οἰκονομικὸν ἀξίωμα, ὅτι πρὸς ἑνοποίησιν ἐθνικῶν οἰκονομιῶν εἶναι ἀνάγκη αἱ πρὸς σύνδεσιν οἰκονομίαι νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον ἀναπτύξεως, χωρὶς τοῦτο νὰ σημαίνῃ, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἀφορᾷ ἐξ ἴσου τοὺς δύο μεγάλους τομεῖς τῆς οἰκονομίας. Τὴν γεωργίαν καὶ τὴν βιομηχανίαν. Ἡ Ὁλλανδία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν γεωργικὴ χώρα, τὸ Βέλγιον κατ’ ἐξοχὴν βιομηχανική, ἐν τούτοις, ἡ συνεργασία θὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος καὶ διὰ τὰς δύο. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποανάπτυκτοι καὶ γεωργικῶς καὶ βιομηχανικῶς. Εἰς τὴν θεωρίαν τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ ἀντιτάσσεται ἡ Ἑλληνικὴ πραγματικότης. Ἡ θεωρία τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ δὲν εὐσταθεῖ, διότι εἶναι πραγματικῶς ἀδύνατη ἡ ἐλάττωσις τῆς ἀποστάσεως ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιπέδου παραγωγικότητος μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ἑνοποιημένων οἰκονομιῶν τῶν βιομηχανικῶς τεραστίως ἀνεπτυγμένων χωρῶν τῆς Εὐρώπης, μέσα εἰς τὸν χρόνον τῶν 12 ἢ 22 ἐτῶν ποὺ προβλέπει ἡ συμφωνία συνδέσεως. Ἀντιθέτως, ἡ ἀπόστασις αὕτη θὰ αὐξάνεται συνεχῶς, διότι ἡ τελειοποίησις τῶν τεχνικῶν μεθόδων εἰς τὰς ἕξ βιομηχανικὰς χώρας θὰ βαίνῃ κατὰ γεωμετρικὴν πρόοδον, ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανικὴν παραγωγὴν ἐντὸς τῆς Κ.Ε.Α., ἡ ὁποία ἂν δὲν καταπνιγῇ ὁλοσχερῶς, μοιραίως θὰ βελτιώσῃ πολὺ βραδέως τὰς μεθόδους της κατὰ τρόπον ποὺ θὰ τὴν ἀφήνῃ κάθε τόσο περισσότερον πίσω ἀπὸ τὴν βιομηχανικὴν παραγωγὴν τῶν ἕξ. Ἡ βασικὴ προϋπόθεσις τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς, ποὺ ἐπαναλαμβάνουν ὅλοι οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς συνδέσεως καὶ υἱοθετεῖ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις εἶναι ἀνέφικτος εἰς τὸ μικρὸν διάστημα τῶν μεταβατικῶν περιόδων. Αἱ εἰδικαὶ ρυθμίσεις θὰ δημιουργήσουν, ἴσως, κἄποιαν εὐφορίαν σήμερον εἰς τὰς ἐξαγωγὰς ἀγροτικῶν προϊόντων, ἀλλὰ δὲν θὰ προωθήσουν τὴν ἐκβιομηχάνισιν. Σήμερον, τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, χαρακτηρίζει χαμηλὴ παραγωγικότης, ἤτοι τό παραγόμενα κατ’ ἀπασχολούμενον ἀγαθά, μὲ συνέπειαν μέγα κόστος καὶ αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν. Εἷς ἀπὸ τοὺς συντελεστὰς τῆς χαμηλῆς παραγωγικότητος, ἴσως, ὁ σημαντικώτερος, εἶναι τὸ χαμηλὸν μορφωτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ. Στὴν ὕψωσιν τοῦ μορφωτικοῦ ἐπιπέδου, εἰς τὴν ἐξάλειψιν τοῦ ἀναλφαβητισμοῦ ἔπρεπε νὰ συγκλίνουν ὅλαι αἱ προσπάθειαι ἀνασυγκροτήσεως ποὺ προϋποθέτουν αὔξησιν παραγωγικότητος. Ὑψηλὴ παραγωγικότης καὶ ἀναλφαβητισμὸς, εἶναι ἀσυμβίβαστα. Ἡ ἀπὸ ἑξαετίας Κυβέρνησις Καραμανλῆ παρεγνώρισε τὸ γεγονός, ὅτι ἡ παιδεία ἀποτελεῖ τεράστιον συντελεστὴν ἐπιτυχίας μιᾶς ὀρθῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Συμφώνως πρὸς δεδομένα τῆς προηγουμένης γενικῆς ἀπογραφῆς, ποσοστὸν 24% τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ ἦσαν ἀναλφάβητοι μὲ τὴν ἀκόλουθον κατὰ κατηγορίας ἀνάλυσιν: Ἀστικὸς πληθυσμὸς ἀναλφάβητοι 16% ἡμιαστικὸς πληθυσμὸς ἀναλφάβητοι 23% καὶ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἀναλφάβητοι 30%. Δὲν εἶναι γνωστὰ εἰσέτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς τελευταίας ἀπογραφῆς. Συμφώνως, ὅμως, πρὸς πολλὰς ἐνδείξεις, τὸ γενικὸν ποσοστὸν τῶν ἀναλφαβήτων, μικρὰν σχετικῶς μείωσιν, θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ σημειώσει ἐντὸς τῆς μεταξὺ τῶν δύο ἀπογραφῶν δεκαετίας 1951–1961. Κατὰ τὸ 1961 καὶ συμφώνως πρὸς τὰ δεδομένα τῆς διενεργηθείσης ἀπογραφῆς, τὸ ἓν τρίτον σχεδὸν τοῦ συνολικοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ἀναλφάβητοι. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ ἀνταγωνιστικὴ μὲ τὸν ἐργαζόμενον λαὸν ἀναλφάβητον, ἀνίκανον νὰ παρακολουθήσῃ νέας μεθόδους παραγωγῆς; Οὕτω ἡ συνολικὴ παραγωγικότης τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας εὑρίσκεται τὸ πολύ, εἰς τὸ ἓν τρίτον τῆς μέσης παραγωγικότητος τῶν ἓξ χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, ἤτοι τὴν γεωργίαν, τὴν βιομηχανίαν, καὶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγικότης εἰς τὴν γεωργίαν εἶναι τὰ 37% τῆς μέσης παραγωγικότητος τῆς γεωργίας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν ἀντιστοίχως τὰ 38%. Ἐξ ἄλλου, τὴν ὀξύτητα τοῦ προβλήματος δίδει καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἐντὸς τῆς πενταετίας 1955–59, ἡ παραγωγικότης τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας παρουσίασε ἀνεπαίσθητον αὔξησιν. Αἱ χῶραι τῆς Ε.Ο.Κ. ἔχουν ὑψηλότατον ἐπίπεδον μορφωτικῆς στάθμης τοῦ λαοῦ. (Ὀλλανδία — Παπαληγούρας). Τὸ θαῦμα ἀνασυγκροτήσεως τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὀφείλεται στὴν καταπληκτικὴν ὕψωσιν τῆς παιδείας, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν παντελῆ ἐξάλειψιν τοῦ ἀναλφαβητισμοῦ. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι τὸ σημαντικώτερον τῶν μέσων παραγωγῆς. Τὸ ἀξίωμα αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι βαθειὰ ριζωμένο στὴν συνείδησίν μας καὶ νὰ στρέψωμεν ὅλην μας τὴν προσοχὴν στὴν ἀνάπτυξιν, στὸν πολλαπλασιασμό, στὴν καλλιτέρευσιν αὐτοῦ τοῦ μέσου παραγωγῆς, δηλαδή, τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ νέος ἐργάτης καὶ ὁ νέος ἀγρότης πρέπει νὰ ἀποκτήσουν τὴν ἀνάγκην τῆς μορφώσεως. Πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὸν λαὸν καὶ ἰδίως εἰς τὸν ἐργαζόμενον κόσμον, βαθύτατα συνειδητὴ ἡ σημασία ἐπιστήμης, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τῆς ζωῆς, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν κοινωνικῶν καὶ ἀνθρωπίνων ἀναγκῶν, διὰ τὴν μελέτην τῶν πολυσυνθέτων ζητημάτων τῆς παραγωγῆς. Κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ., δὲν ἔχομεν τεχνικὰ στελέχη. Διὰ τὴν ἵδρυσιν νέων βιομηχανιῶν μετακαλοῦμεν ξένους. Αὐτοὶ συντάσσουν ἐκθέσεις, μελέτας ἀμφιβόλου ποιότητος. Αὐτοὶ κρίνουν τὰς προσφορὰς εἰς τοὺς διαγωνισμούς, δημιουργοῦντες ἑκάστοτε δισταγμοὺς διὰ τὸ κίνητρον τῶν ἀποφάσεών των καὶ συντάσσουν τὰς συμβάσεις ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ποὺ οὔτε κἂν μεταφράζονται. Αὐτοὶ παρακολουθοῦν τὴν ἐφαρμογήν των. Αἱ ἀνωμαλίαι καὶ αἱ ὑπερβάσεις ποὺ σημειοῦνται εἰς τὰς ἐκτελέσεις, πολλάκις ὀφείλονται εἰς τὴν ἀνάμιξιν τῶν ξένων δῆθεν ἐμπειρογνωμόνων καὶ μελετητῶν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς θεωρητικὰς ἀναπτύξεις, περὶ μεγάλων ἀγορῶν, οὔτε νὰ ἀναφέρω ξένα παραδείγματα περὶ δυσμενῶν συνεπειῶν οἰκονομικῆς ἑνοποιήσεως, διὰ τῆς καταρρίψεως τῶν δασμολογικῶν ἐμποδίων, εἰς περιπτώσεις ἀνισοϋψῶν ἐπιπέδων οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ὅπως τὸ παράδειγμα τῆς ἑνώσεως ἐθνικῆς καὶ οἰκονομικῆς Νοτίου καὶ Βορείου Ἰταλίας, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν, ἄλλως τε, ὁ κ. Ἡλιοῦ. Περιορίζομαι εἰς τὸ τεράστιον Ἑλληνικὸν πρόβλημα καὶ ἐπισημαίνω τὰς ὀλεθρίας συνεπείας τῆς συνδέσεως διὰ τὴν χώραν μας, ἀναφερόμενος εἰς τὰς γνώμας τοῦ ἐπιστημονικοῦ καὶ πολιτικοῦ κόσμου. Πολλαὶ γνῶμαι, χωρὶς νὰ ἀντιτίθενται εἰς τὴν σύνδεσιν δημιουργοῦν, μὲ τὰς ἀνεφίκτους προϋποθέσεις ποὺ θέτουν διὰ τὴν σύνδεσιν, ὡς αὐτὰς τὰς ὁποίας ἀνέφερα τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ, μεγίστην ἀπαισιοδοξίαν. Ἀναφέρω λ.χ. τὸ ἄρθρον τοῦ Ὑπουργοῦ κ. Γρ. Κασιμάτη. «Ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ» εἰς τὸ σύγγραμά του «Ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ Κόσμος» (σελ. 99). Τὸν κ. Κασιμάτην ἐμνημόνευσαν πολλοὶ ὁμιληταί. Εἶναι ἐν τούτοις ὑπὲρ τῆς συνδέσεως. Αὐτὴ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀναγράφει: «Εἶναι, βεβαίως, ἀληθές, ὅτι ἡ σύστασις τελωνειακῆς ἑνώσεως μεταξὺ χωρῶν διαφόρου βαθμοῦ οἰκονομικῆς καὶ τεχνικῆς ἀναπτύξεως ἐμπερικλείει σοβαροὺς κινδύνους ἀναστολῆς τῆς οἰκονομικῆς προόδου ἀκόμη δὲ καὶ ὑποχωρήσεως πρὸς κατώτερα ἐπίπεδα εἰσοδήματος καὶ ἀπασχολήσεως, διὰ τὴν ἀσθενεστέραν καὶ ὀλιγώτερον ἀνεπτυγμένην ἐξ αὐτῶν. Ἀλλὰ κλπ.». Οἱ «Τάϊμς» τῆς Ν. Ὑόρκης (9.1.62) γράφουν: «Ἀντιμετωπίζει τὸ ἐνδεχόμενον οἰκονομικῆς καταστροφῆς ἢ ὑψίστης εὐημερίας ἡ Ἑλλάς, μὲ τὴν σύνδεσίν της εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Τὸ ἕνα δὲ ἢ τὸ ἄλλο ἀποτέλεσμα, ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς δυνατότητος τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως ὑποστῇ τοιαύτας μεταβολάς, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ προβληθῇ εἰς τὴν τεραστίαν συναγωνιστικὴν Ἀγοράν». Ἐρωτῶ: Νομίζετε, ὅτι μεταξὺ τῶν δύο ἐνδεχομένων ἔχουν καμμίαν δυνατότητα νὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ μεταβολαί, αἱ ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἐπιτυχίαν; Ὁ κ. Παπανδρέου, ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἂν καὶ ἀποδέχεται τὴν σύνδεσιν, διότι καὶ αὐτὸς ἀποδέχεται τὴν πολιτικὴν ἐξάρτισιν ἀπὸ τὴν Δύσιν, ἐτόνισεν, ἐν τούτοις εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας, ὅτι ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν, εἶναι «συμμετοχὴ εἰς ἕνα σκληρότατον ἀγῶνα ζωῆς καὶ θανάτου», χωρὶς νὰ ἐκδηλώσῃ καμμίαν αἰσιοδοξίαν, ὅτι τὸν ἀγῶνα θὰ τὸν κερδίσῃ ἡ ζωὴ καὶ ὄχι ὁ θάνατος. Καὶ ἐπιλέγει: «Ὄταν μία καθυστερημένη χώρα εἰσέρχεται εἰς τὴν ἰδίαν οἰκονομικὴν οἰκογένειαν, μὲ χώρας ἀνεπτυγμένας, θὰ ἐκτεθῇ εἰς βαρύτατον κίνδυνον». Προαισθάνεται καταστροφήν. Ὁ δὲ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνης, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἀρκεῖται εἰς τὴν ἀποικιακὴν σύνδεσιν, ἀλλ’ ἤθελε τὴν πλήρη ἔνταξιν, ὡς ἰσοτίμου μέλους, ὁμολογεῖ, ὅτι ἂν δὲν ληφθοῦν σκληρὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα καθ’ ἡμᾶς εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποβῶσιν ἀποτελεσματικά, ὁσονδήποτε σκληρὰ καὶ ἂν εἶναι, «θὰ ἴδωμεν, ὄχι μόνον τὰς ξένας βιομηχανίας, τῶν συνεταίρων μας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, νὰ κατακτοῦν διὰ παραρτημάτων των τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ τὰς μεγάλας ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ ἐγκαθίστανται εἰς τὴν ὁδὸν Ἑρμοῦ καὶ νὰ μονοπωλοῦν τὸ Ἑλληνικὸν ἐμπόριον. Πρόκειται περὶ τοῦ σοβαρωτάτου ἐκ τῶν κινδύνων ποὺ διατρέχομεν καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα νὰ μεταβληθῶμεν εἰς ἐντελῶς ἀσήμαντον οἰκονομικὸν παράγοντα, νὰ ἐξουθενωθῶμεν οἰκονομικῶς». Ἀλλαχοῦ, ὁ ὑπέρμαχος τῆς ἐντάξεώς μας, ὡς ἰσοτίμου μέλους κ. Μαρκεζίνης, λέγει: «Βαδίζομεν κυριολεκτικὰ εἰς τὰ τυφλά. Δὲν ὑπάρχει κἂν μελέτη, ἐκ τῆς ὁποίας νὰ γίνεται φανερόν, ποῖαι ἐκ τῶν βιομηχανιῶν θὰ ἐξαφανισθοῦν, διὰ τῆς συνδέσεως καὶ ποῖαι ἔχουν τὰς δυνατότητας ἐπιβιώσεως καὶ ἀναπτύξεως. Ἐνῷ δὲν ὑπάρχουν ἐπιστημονικοὶ ἀπολογηταὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἀποτελέσματος τῆς συνδέσεως, ἀντιθέτως ὑπάρχουν προφητικαὶ διαπιστώσεις τῶν συνεπειῶν, ἀπὸ σημαινούσας προσωπικότητας τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης τῆς Ἑλλάδος, ἐξαιρετικὰ ἐνδιαφέρουσαι. Ὑπάρχουν μελέται ποὺ ἐγράφησαν, ὅταν ἀκόμα συνεζητεῖτο ἡ σύνδεσις μὲ τὴν Ε.Ζ.Ε.Σ. ἢ τὴν Ε.Ο.Κ. Ὄλαι προσφέρουν πολυτίμους σκέψεις ἀνεπιφυλάκτως καταδικαστικὰς τῆς συνδέσεως. Αἱ μελέται αὗται δίδουν τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς ἀναπτυχθείσας θεωρίας τῶν κ.κ. Ὑπουργοῦ καὶ Ὑφυπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, καθὼς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου. Αἱ δύο ἐξ αὐτῶν φέρουν τὴν ὑπογραφὴν προσωπικοτήτων τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ κόσμου, ἀσφαλῶς δὲ οὐδόλως προσκειμένων εἰς τὴν πολιτικὴν ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Ε.Δ.Α. Μεταξὺ τῶν ἀνεπιφυλάκτως καταδικαστικῶν ἐπιστημονικῶν μελετῶν, ἀναφέρω τὴν δημοσίαν ὁμιλίαν τοῦ καθηγητοῦ κ. Δημ. Βεζανῆ εἰς τὸν Παρνασσόν, τὰ ἄρθρα εἰς τὸ «Ἔθνος» 22 καὶ 23 Μαΐου 1961 τοῦ κ. Εὐαγγέλου Μπιτσαξῆ, ὅστις θεωρεῖ ἐντελῶς ἀποτυχημένην τὴν οἰκονομικήν μας προσπάθειαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς δύο μελέτας, τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσε καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἀλλὰ εἰς τὰς ὁποίας ἐπιμένω περισσότερον, διότι περιέχουν πλήρη ἀνάλυσιν τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας γίνεται ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος. Αἱ βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θεμελιοῦται ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος «ἔναντι τῶν τάσεων τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Ἑνοποιήσεως» —αὐτὸς εἶναι ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου— δὲν ὑπάρχουν καὶ ὁλόκληρον τὸ οἰκοδόμημα τῶν σκέψεων καταρρέει. Ἡ μελέτη αὐτὴ ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν ἐξ αἰτίας τοῦ ὀνόματος τοῦ συγγραφέως καὶ τοῦ ρόλου, τὸν ὁποῖον ἔπαιξε καὶ παίζει οὗτος εἰς τὴν πολυκύμαντον περιπέτειαν τῆς συνδέσεως. Ἐδημοσιεύθη στὸ «Ἀρχεῖον Μελετῶν καὶ Ὁμιλιῶν» τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὑπ’ ἀριθ. 2 καὶ ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ἰωάννην Πεσμαζόγλου, τὸν ὑποδιοικητὴν τῆς Τραπέζης, τὸν χειριζόμενον ἀπὸ τετραετίας τὸ ζήτημα τῆς συνδέσεως καὶ ὑπογράφοντα τὴν συμφωνίαν. Τὸ συμπέρασμα ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ κ. Ἰωάννου Πεσμαζόγλου, τὸν ὁποῖον θὰ ἐφαντάζετο κανεὶς διαπρύσιον κήρυκα καὶ ἀποκαλυπτικὸν συνήγορον, μὲ ἀδιάσειστα ἐπιχειρήματα τῶν πλεονεκτημάτων τῆς συνδέσεως, ποὺ ἐπεδίωξε καὶ ἐπέτυχεν ὕστερα ἀπὸ διαπραγματεύσεις τριῶν ἐτῶν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψε, ὡς πληρεξούσιος Ὑπουργὸς καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπιτροπῆς, εἶναι πραγματικὰ καταπληκτικόν. Θὰ ἦτο ἀπαραίτητον νὰ λεχθῇ, διὰ ποίους λόγους καὶ κατὰ ποῖον τρόπον ἀπαρνεῖται σήμερον ὁ κ. Πεσμαζόγλου τὰς τότε ἀναπτυχθείσας κατηγορηματικὰς γνώμας του. Συμφωνῶ μὲ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπῄνεσαν τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Πεσμαζόγλου, διὰ τὰς προσπαθείας τὰς ὁποίας κατέβαλαν πρὸς ἀποδοχὴν ἀπὸ τοὺς ἓξ κάποιων «εἰδικῶν ρυθμίσεων», αἱ ὁποῖαι, ὅμως, οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον εἶναι δυνατὸν νὰ κλονίσουν τὰ ἀτράνταχτα ἐπιχειρήματα ἐναντίον τῆς προσχωρήσεως εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ποὺ διετύπωσε εἰς τὸ βιβλίον του. Δὲν διστάζει νὰ καταδικάσῃ τὴν κατάργησιν τῆς δασμολογικῆς προστασίας, γράφων λ.χ. στὴν σελ. 20, ὅτι: «Ἡ ἐξαφάνισις τῆς δασμολογικῆς προστασίας, πρὶν ἐξασφαλισθοῦν συνθῆκαι σχεδὸν πλήρους ἀπασχολήσεως εἰς τὰς νοτιομεσογειακὰς χώρας, (δηλαδή, στὴν Ἑλλάδα) κινδυνεύει νὰ προκαλέσῃ σοβαρὰν ἀνάσχεσιν τῆς οἰκονομικῆς των ἀναπτύξεως, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται καὶ κάμψις τῆς οἰκονομικῆς των δραστηριότητος μὲ σοβαρὰς κοινωνικοπολιτικὰς συνεπείας» νὰ χαρακτηρίσῃ (σελ. 21) ὡς ἐθνικῶς ἀπαράδεκτον λύσιν τὴν μαζικὴν μετανάστευσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει υἱοθετήσει ὡς πολιτικὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ προβλέπει ἡ συμφωνία εἰς ἀπεριόριστον ἔκτασιν. Νὰ τονίσῃ ὅτι (σελ. 21) «ἐνῷ εἰς τὰς βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένας χώρας τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης τὰ εἰσοδήματα θὰ αὐξάνωνται, πιθανώτατα μὲ συμπτώματα ὑπεραπασχολήσεως καὶ πληθωρισμοῦ, εἰς τὰς οἰκονομικῶς ἀσθενεῖς χώρας τῆς Νοτίου Εὐρώπης (ἑπομένως εἰς τὴν Ἑλλάδα) ὑπάρχουν σοβαροὶ κίνδυνοι ἐπεκτάσεως τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως», ὅτι «τοιούτου εἴδους ἐξελίξεις θὰ προκαλέσουν ποικίλας διαταραχὰς καὶ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἀντιθέσεων μεταξὺ τῶν ταχέως προαγομένων καὶ τῶν ἐν καθυστερήσει χωρῶν, μὲ σοβαρὰς κοινωνικοπολιτικὰς συνεπείας». Ὁ κ. Πεσμαζόγλου ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα σημαίνει ἐγκατάλειψιν κάθε προσπαθείας βαρείας ἐκβιομηχανίσεως. Εἰς τὴν σελίδα 41 γράφει: «ἡ δὲ ἐπιταχυνομένη τεχνικὴ πρόοδος θὰ ὁδηγήσῃ κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῆς παραγωγῆς τῶν βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένων χωρῶν εἰς «προηγμένα» βιομηχανικὰ εἴδη καθ’ ὃν χρόνον τὰ ἁπλούστερα προϊόντα ἐλαφροτέρας βιομηχανίας θὰ ἐγκαταλείπωνται εἰς τὰς ὀλιγώτερον ἀνεπτυγμένας χώρας μὲ ἀργούσας ἐργατικὰς δυνάμεις». Χωρὶς ὅμως δισταγμὸν καὶ μὲ φράσεις δριμυτάτας ἐναντίον τῆς συνδέσεως ἐκφράζεται καὶ ὁ τακτικὸς καθηγητὴς τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας στὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν κ. Δημοσθένης Στεφανίδης εἰς διαφόρους μελέτας του, περιληφθείσας εἰς τὸ ἐκδοθὲν σύγγραμμά του «Ἐθνικὴ Οἰκονομικὴ Πολιτική», ἐπισημαίνων τὰς ὀλεθρίας συνεπείας. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μερικὰς ἀπὸ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Στεφανίδη ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐκταθῶ κάπως περισσότερον εἰς αὐτάς, λόγῳ τοῦ κύρους τοῦ καθηγητοῦ τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας. Λόγου χάριν στὴν σελ. 172 γράφει: Συγκεκριμένως ἐλησμονεῖτο καὶ δυστυχῶς λησμονεῖται σήμερον ἔτι, ὅτι τὴν ἐξέχουσαν ἐμποροβιομηχανικὴν θέσιν τῆς Ἀγγλίας, ἐδημιούργησε πρωτοφανὴς συνδυασμὸς προστατευτικῶν μέτρων διαρκείας δύο καὶ πλέον αἰώνων, ἐλησμονεῖτο καὶ λησμονεῖται ὅτι ἡ μεταγενεστέρα ἀνταγωνίστρια τῆς ἀγγλικῆς, γερμανικὴ βιομηχανία, διῆλθε — παρ’ ὅλην τὴν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν τοῦ φυσικοῦ συντελεστοῦ — μέσῳ μακροχρονίου ἐπίσης καὶ ἐντόνου δασμολογικῆς προστασίας. Ἐλησμονεῖτο τέλος ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ τῶν Ἡν. Πολιτειῶν ἐστηρίζετο μέχρι τῶν παραμονῶν τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου καὶ ἐν πολλοῖς στηρίζεται ἀκόμη ἐπὶ τῶν προστατευτικῶν δασμῶν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἐξιχθέντων ἀναλόγως τῶν φιλοπροστατευτικῶν διαθέσεων τοῦ εἰς τὰς προοδευτικὰς ἐκλογὰς ἐπικρατοῦντος Κόμματος εἰς λίαν ὑψηλὰ ἐπίπεδα. Ἡμεῖς εἴμεθα τολμηρότεροι. Ἀποτινάσσομεν τοὺς δασμοὺς εἰς 12 καὶ 22 ἔτη μόνον. Ἡ Γερμανία εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ε.Ο.Κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Ο.Κ. εἶναι ὁ Γερμανὸς καθηγητὴς οἰκονομολόγος Βάλτερ Χαλστάϊν. Ἀπάντησιν εἰς τὴν πολιτικὴν σημασίαν τῆς συνδέσεως ἀποτελεῖ ἡ ἑξῆς περικοπή: Ὁ κ. Στεφανίδης γράφει στὰς σελ. 175 καὶ 176: «Ὅ,τι δὲν ἐπέτυχεν ἡ Γερμανία διὰ τῆς δυνάμεως τῶν ὅπλων ἐπιδιώκεται εἰρηνικῶς». «Ἡ ἰμπεριαλιστικὴ ὁρμὴ ἐκδηλουμένη μὲ πολιτικά, ἀλλὰ καὶ οἰκονομικὰ μέσα, λαμβάνει ἑκάστοτε τὰς ποικιλοτέρας ἀποχρώσεις. Ταύτης καρπὸς εἶναι ἡ συμφωνία τῆς Ρώμης τῆς 25ης Μαρτίου 1957». Στὰς σελ. 178 καὶ 179 τοῦ βιβλίου του διατυποῦνται αἱ ἑξῆς σκέψεις: Αἱ καθυστερημέναι χῶραι ὀπισθοδρομοῦν ἐντὸς τῆς οἰκονομικῶς ἀνομοιόμορφα κράτη περιλαμβανούσης τελωνειακῆς ἑνώσεως, ἐνῷ αἱ προηγμέναι προάγονται ὁλονὲν περισσότερον, ἐπὶ ζημίᾳ —ἐννοεῖται— τῶν καθυστερημένων. Ὅ,τι χάνουν αἱ πρῶται εἰς πλοῦτον καὶ εἰς πληθυσμὸν τὸ κερδίζουν αἱ δεύτεραι. Ἰδοὺ διατὶ αἱ τοιαῦται τελωνειακαὶ ἑνώσεις ἐθεωρήθησαν πάντοτε ὡς παρὰ φύσιν καὶ ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς μέσα τῆς αἰσχροτέρας μεταξὺ τῶν λαῶν οἰκονομικῆς ἐκμεταλλεύσεως, λέγει ὁ κ. Στεφανίδης. Σχετικὰ μὲ τὸν ἐκσυγχρονισμὸν καὶ τὴν ἀνταγωνιστικότητα ποὺ ἐλπίζομεν νὰ ἐπιτύχωμεν ἐντὸς τῶν μεταβατικῶν περιόδων πρὸς ἄρσιν τῶν τελωνειακῶν δασμῶν ποὺ προβλέπει ἡ συμφωνία (σελ. 186) «αἱ οἰκονομικῶς προηγμέναι χῶραι θὰ ἐπιτελοῦν ἅλματα, καθ’ ὃν χρόνον ἡμεῖς θὰ κάμνωμεν βήματα πρὸς τὰ πρόσω». Σελ. 182. «Ἂν ἡ Ἑλλὰς ἐλάμβανε τὴν ἀπόφασιν νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν, θὰ ἔπρεπε ἐν πρώτοις, νὰ ἀποβάλῃ τὴν ἐλπίδα περαιτέρω ἐκβιομηχανίσεώς της. Ἡ ἐκβιομηχάνισις, ὅμως, τῆς πατρίδος μας, ἀποτελεῖ ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου δι’ αὐτήν». Σελ. 191. «Συμμετοχὴ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Ε.Ο.Κ., μόνον, ὡς ἐθνικὴ αὐτοκτονία, θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ». Παρακάτω: «Ἡ Ἑλλὰς θὰ παρέμενε τότε μία ἀκραιφνῶς γεωργικὴ χώρα μὲ σποραδικὰς ἐκδηλώσεις τουριστικῆς δραστηριότητος, μόλις δυναμένη νὰ θρέψῃ ἀξιοπρεπῶς τὸ ἥμισυ τοῦ σημερινοῦ πληθυσμοῦ της». Εἰς τὴν μελέτην τοῦ Ε.Β.Ε.Α. ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος ἔναντι τῆς ΕΖΕΣ» συνοψίζεται, ὡς ὀλέθριον τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τῆς συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν. Ἐννοεῖται τὰ αὐτὰ ἰσχύουν καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν προσχωρήσεως εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. (Βλ. σελ. 69 τῆς ὡς ἄνω μελέτης). Κύριοι βουλευταί, ὡς ἀναφέρει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι ὁμιληταί, δεδηλωμένος σκοπὸς τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης ἦτο ἡ δημιουργία εὐρυτάτου οἰκονομικοῦ χώρου 170 ἑκατομμυρίων πληθυσμοῦ, ἑνοῦντος τὰ ἐδάφη τῶν συνορευουσῶν ἓξ χωρῶν καὶ ἐντὸς τοῦ ὁποίου τὰ ἐμπορεύματα θὰ κυκλοφοροῦν ἐλεύθερα χωρὶς νὰ συναντοῦν κανέν ἐμπόδιον, ἐνῷ εἰς τὰ ἐσωτερικὰ σύνορα τοῦ οἰκονομικοῦ χώρου θὰ ἐφαρμόζεται ἑνιαῖον ἐξωτερικὸν δασμολόγιον. Ἡ δημιουργία τῆς μεγάλης γεωγραφικῆς καὶ οἰκονομικῆς περιοχῆς, ἐθεωρήθη ἀπαραίτητος, διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῶν βιομηχανικῶν κρατῶν τῆς Εὐρώπης, ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἡ ἀποτίναξις τοῦ ζυγοῦ τῶν ἀποικιακῶν χωρῶν, ἀπεστέρησε τὰ βιομηχανικὰ κράτη τῆς Εὐρώπης τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν χωρῶν αὐτῶν τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀφρικῆς. Διότι πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ εἰσοδήματος κατὰ κεφαλὴν τῶν ἓξ χωρῶν, ὑπερτριπλασίου τοῦ Ἑλληνικοῦ προέρχεται ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν. Διὰ νὰ συλλάβωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἀλκὴν τοῦ βιομηχανικοῦ κολοσσοῦ ποὺ λέγεται Ε.Ο.Κ. ἀναφέρομεν, ὅτι εἰς τὸν συνολικὸν ὄγκον τοῦ διεθνοῦς ἐμπορίου ἐξάγουν αἱ χῶραι τῆς Ε.Ο.Κ. τὰ 35% τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, ἐνῷ οἱ Η.Π.Α. μόνον τὸ 26%. Ἔπρεπε, λοιπόν, ν’ ἀντιμετωπισθῇ τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ἀνευρέσεως καὶ κατακτήσεως ξένων ἀγορῶν διὰ τὴν εὐθηνὴν προμήθειαν πρώτων ὑλῶν, ἐργατικῶν χειρῶν καὶ τὴν τοποθέτησιν βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ κεφαλαίων. Οἱ ὑπήκοοι ἑκάστης τῶν ἓξ χωρῶν δύνανται, ὄχι μόνον νὰ κυκλοφοροῦν ἐλευθέρως ἀπὸ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην τῶν χωρῶν αὐτῶν, ἀλλὰ δύνανται ν’ ἀσκοῦν οἱανδήποτε οἰκονομικὴν δραστηριότητα ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους μὲ τοὺς ὑπηκόους τῆς χώρας των, δηλαδή, νὰ ἐγκαθιστοῦν ἐπιχειρήσεις. Ἡ ἐλευθερία ἐγκαταστάσεως ἀποτελεῖ βασικὴν ἀρχὴν τῆς Ε.Ο.Κ. Δίδεται προτίμησις εἰς τὰς βιομηχανικὰς ἐγκαταστάσεις. Οὕτω, τὸ ἄρθρον 5 τῆς συμφωνίας καθιεροῖ ὡς βασικὴν ἀρχὴν τῆς Συνδέσεως τὴν ἀπαγόρευσιν πάσης διακρίσεως, λόγῳ ἐθνικότητος μεταξὺ τῶν ὑπηκόων καὶ ἐπιχειρήσεως τῆς Ἑλλάδος, ἀφ’ ἑνός, καὶ τῶν χωρῶν–μελῶν τῆς Κοινότητος, ἀφ’ ἑτέρου. Μόνον διὰ τὰς κρατικὰς προμηθείας (πρωτόκολλον ἀριθ. 1), ἡ διάκρισις θὰ καταργηθῇ ἐντὸς τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῶν 22 ἐτῶν. Ὁ ἀνταγωνισμὸς —ὅστις φοβούμεθα, ὅτι θὰ ἀποβῇ θανάσιμος διὰ τὴν Ἑλληνικὴν δραστηριότητα— παραμένει ἀκέραιος. (Βλ. ἄρθρον 5). Οἱ ξένοι —πρόσωπα καὶ ἐπιχειρήσεις— θὰ μᾶς κατακλύσουν. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι Κοινὴ Ἀγορὰ σημαίνει ἑνοποίησιν τῶν ἐθνικῶν οἰκονομιῶν τῶν χωρῶν ποὺ τὴν ἀποτελοῦν, ὡς ἱδρυτικὰ ἰσότιμα, μέλη, ὡς ἂν πρόκειται διὰ μίαν οἰκονομίαν μὲ ἀποικίας καὶ συνδεομένας μὲ γεωργικὰς χώρας λ.χ. τὴν Ἑλλάδα. Ἀπώτερος σκοπὸς εἶναι, ὅπως ὁ εὐρύτατος αὐτὸς οἰκονομικὸς χῶρος ἀποκτήσῃ καὶ πολιτικὴν ἑνότητα. Πράγματι, ἡ συνθήκη τῆς Ρώμης προσδιορίζει τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὄχι μόνον σὰν οἰκονομικὸν σκοπόν, ἀλλὰ καὶ σὰν πολιτικὴν κοινοπραξίαν. Οὕτω, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἐξεγέρσεως τῶν ὑποαναπτύκτων, τέως ἀποικιακῶν λαῶν, ἡ Δυτικὴ Εὐρώπη συνεσπειρώθη εἰς οἰκονομικὸν καὶ πολιτικὸν σύνολον. Τὰ κράτη της, τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο, ἔχασαν τὰς ἀποικίας των. Τὸ οἰκοδόμημα τῆς ἀποικιοκρατίας κατέρρευσεν. Οἱ ὡς χθὲς ὑπόδουλοι λαοὶ ἀπέκτησαν τὴν ἀνεξαρτησίαν των καὶ ἐθεμελίωσαν ἰδικάς των βιομηχανίας ἢ εἰσάγουν βιομηχανικὰ προϊόντα ἀπὸ τὰς χώρας ποὺ ἐξυπηρετοῦν καλλίτερα τὰ οἰκονομικά των συμφέροντα. Τὰ κράτη τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης, τὰ ὁποῖα κυρίως ἐστήριξαν τὴν οἰκονομικήν των ἀνάπτυξιν εἰς τὴν ἐξαντλητικὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἀποικιῶν, ἀνεζήτησαν μὲ τὴν ἕνωσίν των διεύρυνσιν τοῦ οἰκονομικοῦ χώρου μέσα εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἀποικίας μέσα εἰς τὴν Εὐρώπην, ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς συνδέσεως ὑποαναπτύκτων γεωργικῶν χωρῶν μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὡς ἀντιστάθμισμα τῶν ὑπερποντίων ἀπολεσθεισῶν ἀποικιῶν. Πρώτη ἐκ τῶν τελευταίων ἀποικιῶν ἀποκτηθεῖσα ἀπὸ τῆς συνδέσεως ὑπῆρξεν ἡ Ἑλλάς. Μέσα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἑνότητα ἦσαν ἡ κατάργησις τῶν τελωνειακῶν προστατευτικῶν καὶ ταμειακῶν δασμῶν καὶ κοινὴ οἰκονομικὴ βιομηχανικὴ πολιτική. Ἡ κατάργησις τῶν τελωνειακῶν ἐμποδίων ἐπιτελεῖται βαθμηδόν, μεσολαβούσης μεταβατικῆς περιόδου. Μὲ τὴν οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν αὐτὴν ἑνότητα συνεδέθη ἡ Ἑλλάς, ὄχι ὡς ἰσότιμον μέλος, χωρὶς δικαίωμα ψήφου. Τὰ δικαιώματα ποὺ τῆς παρέχουν τὸ συμβούλιον Συνδέσεως τοῦ ἄρθρου 65 καὶ ἡ διαιτησία τοῦ ἄρθρου 67, περὶ ὧν θὰ ὁμιλήσωμεν, εἶναι πενιχρά. Εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δέχεται τὰς ἀποφάσεις καὶ νὰ τὰς ἐκτελῇ, χωρὶς νὰ μετέχῃ εἰς τὰς συζητήσεις καὶ νὰ τὰς ἐπηρεάζῃ μὲ τὴν γνώμην της. Ἀναλαμβάνει τεραστίας ὑποχρεώσεις, χωρὶς ἀντίστοιχα δικαιώματα. Δημιουργεῖται καθεστὼς ἀποικιακῆς ἐξαρτήσεως, πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν μεγάλων μονοπωλίων τῆς Εὐρωπαϊκῆς Δύσεως, διὰ πρώτας ὕλας καὶ τοποθέτησιν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἡ Ε.Ο.Κ. ἀποβλέπει στὴν ὀργανικὴν σύνδεσιν τῶν ἓξ οἰκονομιῶν. Αἱ ἐθνικαὶ οἰκονομίαι τῶν ἓξ κρατῶν ὁμοιάζουν. Τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον εὑρίσκεται εἰς τὸ αὐτὸ περίπου ὕψος, πολλαπλάσιον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μὲ βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν σχεδὸν τὴν αὐτήν, ἀπέχουσαν τεραστίως τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλλάδος. Ἐν γένει ὑπάρχουν κολοσσιαῖαι διαφοραὶ μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τῶν οἰκονομιῶν τῶν ἓξ χωρῶν τῆς Κοινότητος. Ἡ μέση ἀνὰ κάτοικον βιομηχανικὴ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος, δὲν εἶναι μεγαλυτέρα τοῦ ἑνὸς ἑβδόμου τῆς μέσης ἀνὰ κάτοικον βιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς

Ε.Ο.Κ.

Ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία ἔχει ὑψηλὸν κόστος παραγωγῆς. Ἔχει ἀσυγχρόνιστον μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ εἶναι κατακερματισμένη σὲ μικρομονάδες. Πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀλλάξῃ σὲ τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ γίνῃ ἀνταγωνιστική; Αἱ προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας θέτουν ὅλοι οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς συνδέσεως, λ.χ. ἡ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανικῆς, πρέπει εἰς τὸ διάστημα τῶν μεταβατικῶν περιόδων νὰ ἐξομοιωθῇ, οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, μὲ τὴν Γερμανίαν, μὲ τὸ Βέλγιον καὶ μὲ τὰς ἄλλας βιομηχανικὰς χώρας ποὺ ἀποτελοῦν τὴν Ε.Ο.Κ.! Ἡ Ε.Ο.Κ. ἀποβλέπει εἰς τὴν δημιουργίαν εὐνοϊκῶν συνθηκῶν ἀνταγωνισμοῦ τῆς βιομηχανίας τῶν ἓξ χωρῶν μὲ βιομηχανίας τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Δείχνει, ὅμως, μεγάλην προθυμίαν, παρὰ τὸν ἀνταγωνισμόν, νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς Ἀμερικανούς. Ἀναζητεῖ διευκόλυνσιν τῶν ἀμερικανικῶν ἐξαγωγῶν. Ἡ Οὐάσιγκτων ἀνταποδίδει τὴν προθυμίαν ἐξυπηρετήσεως καὶ κυρίως διὰ πολιτικοὺς σκοπούς, ὄχι μόνον δὲν ἀντιτάσσεται, ἀλλὰ εὐνοεῖ τὰς ἐπιδιώξεις τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἄλλωστε, αἱ τελευταῖαι εἰδήσεις μᾶς πληροφοροῦν, ὅτι ἐπίκειται μείωσις τῶν δασμῶν, διὰ τὰ ἀμερικανικὰ προϊόντα, βιομηχανικὰ καὶ ἀγροτικά, λ.χ. τὸν καπνὸν εἰς τὸν χῶρον τῆς Ε.Ο.Κ. καὶ πλήρης ἕνωσις τῶν Η.Π.Α. μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Κατ’ οὐσίαν ἡ αἰχμὴ τῆς Ε.Ο.Κ. στρέφεται πρὸς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ὁπωσδήποτε τὰ ἓξ κράτη ἐξόχως βιομηχανικὰ (τὰ τρία δὲ ἐξ αὐτῶν, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἰταλία, ἐπίσης, ἐξόχως γεωργικὰ) πραγματοποιήσαντα εἰς μέγιστον βαθμὸν τὰς τελειοποιήσεις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἐπεδίωξαν τὴν δημιουργίαν εὐρυτάτου κοινοῦ οἰκονομικοῦ χώρου, διὰ τὴν διοχέτευσιν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἀπὸ κοινοῦ καθιέρωσιν πολιτικῆς περαιτέρω βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Ἀποτελεῖ ἡ Ε.Ο.Κ. συγχρόνως εὐρύτατον κλειστὸν συνασπισμὸν συμφερόντων τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν μονοπωλίων τῆς Εὐρώπης. Εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν δὲν ἠθέλησε ἀκόμη νὰ συμμετάσχῃ ἡ Μεγάλη Βρεταννία, διότι ἐπιθυμεῖ νὰ διατηρήσῃ τὰ πλεονεκτήματα τῶν ἐμπορικῶν της σχέσεων καὶ δεσμῶν μὲ τὴν Κοινοπολιτείαν. Ἐξ ἄλλου ἡ Ε.Ο.Κ. θίγει ὡρισμένα συμφέροντα τῆς ἀγγλικῆς χρηματιστικῆς ὀλιγαρχίας. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἡ Μεγάλη Βρεταννία, ἐπεδίωξε μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης, τὴν δημιουργίαν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ζώνης Ἐλευθέρων Συναλλαγῶν, τὴν ΕΖΕΣ, ποὺ θὰ περιελάμβανεν ὅλας τὰς χώρας τοῦ Ὀργανισμοῦ Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς συνεργασίας. Ἡ Μεγάλη Βρεταννία ἀπέβλεπε μόνον εἰς τὴν κατάργησιν τῶν βιομηχανικῶν δασμῶν, μὲ σκοπὸν νὰ διευκολύνῃ τὰς ἐξαγωγάς της εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας, ἀλλὰ δὲν ἤθελε παράλληλα νὰ διευκολύνῃ τὰς εἰσαγωγὰς ἀγροτικῶν προϊόντων ἐκ μέρους ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, διότι εἶχε συμφέρον νὰ προστατεύσῃ τὰς εἰσαγωγὰς ἐκ τῶν χωρῶν τῆς Κοινοπολιτείας. Μὲ τὴν ΕΖΕΣ ἐπεδίωξε κατ’ ἀρχὰς νὰ συνδεθῇ ἡ Ἑλλάς, κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀκατανόητον. Τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1958 συνῆλθον οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Χωρῶν τοῦ ΟΕΟΣ ποὺ ἀπετέλουν τὸ Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἀπέρριψαν τὸ σχέδιον περὶ

ΕΖΕΣ.

Μετὰ τὴν ἀποτυχίαν αὐτήν, ἡ Μεγάλη Βρεταννία ἐπεδίωξε τὴν ἕνωσιν μὲ χώρας ἐκτὸς τῆς Ε.Ο.Κ. ὑπὸ ὅρους συμβιβαζομένους μὲ τοὺς οἰκονομικοὺς δεσμοὺς της μὲ τὴν Κοινοπολιτείαν καὶ ἐσχημάτισε τὴν Ζώνην Ἐλευθέρων Συναλλαγῶν τῶν ἑπτὰ ἢ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Συνεργασίαν Ἐλευθέρου Ἐμπορίου (EUROPEAN FREE TRADE ASSOGIA-TION ἢ EFTA) πληθυσμοῦ 90 ἑκατομμ. Αἱ Χῶραι αὐταὶ εἶναι αἱ τρεῖς Σκανδιναυϊκαί, Σουηδία, Νορβηγία, Δανία, ἡ Αὐστρία, ἡ Ἑλβετία καὶ ἡ Πορτογαλλία. Κάθε τόσο συζητεῖται ἡ συγχώνευσις τῆς Ε.Ο.Κ. μὲ τὴν μικρὰν ζώνην τῶν ἑπτὰ εἰς μίαν Εὐρωπαϊκὴν Ζώνην Ἐλευθέρων συναλλαγῶν. Ὁ λόγος ποὺ ἐμποδίζει αὐτὴν τὴν συγχώνευσιν δὲν εἶναι μόνον οἰκονομικός, ἀλλὰ καὶ πολιτικός. Οὔτε αἱ Σκανδιναυϊκαὶ χῶραι, οὔτε ἡ Ἑλβετία δέχονται νὰ εἰσέλθουν εἰς πολιτικὸν συνασπισμὸν στρεφόμενον κατὰ τῶν σοσιαλιστικῶν χωρῶν. Εἰδικώτερα πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ Σουηδία, ἡ Ἑλβετία καὶ ἡ Αὐστρία εἶναι χῶραι πολιτικῶς οὐδέτεραι. Αἱ χῶραι αὗται δὲν ἠμποροῦν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τῶν ἓξ κυρίως, διότι ἡ ὀργάνωσις τῆς Ε.Ο.Κ. ἔχει πολιτικὰς ἐπιδιώξεις καὶ ἀποβλέπει εἰς δυναμικὴν πολιτικὴν ὀργάνωσιν καὶ ἕνωσιν ὅλων τῶν μελῶν της. Διὰ χώρας, ὅμως, πολιτικῶς οὐδετέρας ἡ προσχώρησις εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. θὰ ἔθετεν εἰς κίνδυνον τὴν διατήρησιν τῆς πολιτικῆς καὶ ἐθνικῆς των οὐδετερότητος. Ἐν τούτοις αἱ χῶραι αὗται ἔχουν οἰκονομίας ὁμοίας μὲ τὰς οἰκονομίας τῶν ἕξ. Ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Ἐρλάντερ, εἰς τελευταῖον λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐτόνισεν, ὅτι ὡς εἶναι πεπεισμένος, ἡ πλειονότης τοῦ Σουηδικοῦ λαοῦ δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν συμμετοχὴν τῆς Σουηδίας εἰς τὴν Ε.Κ.Α., ἐφ’ ὅσον τοῦτο θὰ σημάνῃ ἐγκατάλειψιν τῆς πολιτικῆς τῆς οὐδετερότητος καὶ μείωσιν τῆς Σουηδικῆς κυριαρχίας. «Θὰ ἦτο καταστρεπτικόν, εἶπε, νὰ διαδοθῇ ἡ ἰδέα, ὅτι ἡ Σουηδικὴ Κυβέρνησις ἀναγκάζεται νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν διὰ τὴν συμμετοχήν της εἰς τὴν Ε.Κ.Α. φοβουμένη μήπως ἀπομονωθῇ οἰκονομικῶς». Ἡ συνθήκη τῆς Ρώμης ὁμιλεῖ μόνον διὰ τὴν βιομηχανικὴν οἰκονομίαν τῶν ἓξ Κρατῶν. Ἀποσκοπεῖ τὴν ἀνάπτυξιν εἰς μέγιστον βαθμὸν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγικότητος ἐντὸς τῶν εὐρέων πλαισίων τῆς Ἑνώσεως. Ἡ ἀγροτικὴ παραγωγὴ ἐξῃρέθη τότε τῆς Ε.Ο.Κ. Τὰ γεωργικὰ προϊόντα μπῆκαν εἰς δευτέραν μοῖραν. Οὔτε κἂν ἐθίγη τότε ὁ συντονισμὸς τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς. Προεβλέπετο, ὅμως, μὲ τὸ ἄρθρον 3 παρ. 2 τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης ἡ μελέτη τῶν προβλημάτων τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας καὶ ἡ καθιέρωσις βραδύτερον κοινῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ὡρίμασεν ἓν συνεχεία ἡ σκέψις, ὅτι ἡ τελωνειακὴ ἕνωσις θὰ ἔπρεπε νὰ περιλάβῃ καὶ τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ 1959 μιὰ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ε.Ο.Κ. ὑπέβαλε στὰ ἁρμόδια ὄργανα προτάσεις διὰ τὴν «κοινὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν». Τὴν 14ην Ἰανουαρίου 1962 ἐπετεύχθη μετὰ πολυμήνους προσπαθείας ἡ σύμπτωσις τῶν ἓξ ἐπὶ μιᾶς κοινῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς. Ἡ Ἑλλὰς ἐπεδίωξε κἄποιαν προνομιακὴν μεταχείρισιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων εἰς τὰς χώρας τῶν ἓξ, ἐνῷ ἐγκατέλειψε κἄθε προσπάθεια ἐξασφαλίσεως τῆς ἐκβιομηχανίσεώς της. Ἠγνόησε τὸ γεγονός, ὅτι προέχων ρόλος τῆς Ε.Ο.Κ. εἶναι πάντοτε ὁ βιομηχανικὸς καὶ συνεκέντρωσε τὰς προσπαθείας της εἰς τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα. Αἱ δυσκολίαι ποὺ ἀντιμετωπίζουν αἱ γεωργικαὶ χῶραι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὅπως ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία ἐν τούτοις ἔχει εἰς μέγαν βαθμὸν ἀνεπτυγμένην οἰκονομίαν, προδικάζουν πολὺ μεγαλυτέρας δυσκολίας διὰ τὴν Ἑλλάδα, μετὰ τὴν ἀποικιακὴν σύνδεσίν της μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Ἡ συμφωνία τῆς 14. 1.1962 δέν δικαιολογεῖ αἰσιοδοξίαν. Ὁπωσδήποτε ἡ Ἑλλὰς ἐγκατέλειψε κἄθε ἐλπίδα ἐκβιομηχανίσεως καὶ παρεδόθη εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. μὲ τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὴν ἀγροτικήν της οἰκονομίαν. Ἀλλὰ ἡ ἀγροτικὴ μας οἰκονομία ἔχει μεγάλην καθυστέρησιν, μέγα κόστος παραγωγῆς, ἐνῷ ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία τῆς Ε.Ο.Κ. ἔχει μονοπωλιακὴν συγκρότησιν καὶ μεγάλην ὑπεροχήν. Ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γαλλία ἐντείνουν εἰς μέγαν βαθμὸν τὴν καλλιέργειαν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν, γεγονός, ὅπερ δημιουργεῖ σοβαρὰ προβλήματα, διὰ τὰ ὅμοια προϊόντα τῆς χώρας μας. Ἡ γεωργική μας παραγωγὴ θὰ διατρέξῃ ἀγωνιώδη περιπέτειαν καὶ θὰ βρίσκεται πάντοτε κάτω ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ξένων. Ἡ Κοινὴ Ἀγορά, ὄχι μόνον δὲν προωθεῖ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὰ ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα τοῦ ὑψηλοῦ κόστους, πολὺ ὑψηλοτέρου τοῦ κόστους παραγωγῆς τῶν ἀνεπτυγμένων χωρῶν, χωρὶς νὰ τὸ θεραπεύσῃ. Ὅταν εἰς τὴν Γαλλίαν, ὅπου τὸ κόστος παραγωγῆς εἶναι ἀσυγκρίτως κατώτερον τοῦ Ἑλληνικοῦ, δημιουργοῦνται κρίσεις τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας, ὅπως ἡ πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι αἱ τιμαὶ πωλήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων, δὲν ἱκανοποιοῦν τοὺς παραγωγοὺς συγκριτικὰ μὲ τὸ κόστος παραγωγῆς, διότι δὲν καλύπτουν τὰ ἔξοδα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνταγωνιστικὴ ἡ γεωργική μας παραγωγή; Ἡ ἀγωνία θὰ αὐξηθῇ, ὅταν συνδεθοῦν ἡ Ἱσπανία, ἡ Τουρκία καὶ τὸ Ἰσραήλ, χῶραι παράγουσαι ὁμοειδῆ ἀγροτικὰ προϊόντα, ὁπότε ὁ συναγωνισμὸς θ’ ἀποβῇ θανάσιμος διὰ τὴν Ἑλλάδα, διότι αἱ χῶραι αὐταὶ ἔχουν παραγωγικὰς καὶ ἐξαγωγικὰς δυνατότητας σημαντικῶς ὑπερτέρας εἰς τὰ προϊόντα, ἀκριβῶς, ἐκεῖνα, ὅπως ὁ καπνός, ἡ σταφίς, τὸ λάδι, τὰ ἑσπεριδοειδῆ, ποὺ συνιστοῦν τὸ μέγιστον μέρος τῆς ἐξαγωγῆς ἀγροτικῶν προϊόντων διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ εἰδικὴ ρήτρα διαφυγῆς τοῦ ἄρθρου 10, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς συνδέσεως, δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα προνομιακὴν μεταχείρισιν μιᾶς τῶν χωρῶν τῶν ἕξ, συγκεκριμένως τῆς Ἰταλίας, εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος. Αἱ δασμολογικαὶ ποσοστώσεις, περὶ ὧν τὸ ἄρθρον 21 καὶ τὸ πρωτόκολλον 8, διὰ τὰς συνολικὰς εἰσαγωγὰς μὲ μειωμένον δασμὸν ἢ ἀτέλεια, ἐκ τῶν χωρῶν διμερῶν συμφωνιῶν, δηλαδή, κυρίως τῶν ἀνατολικῶν χωρῶν, ἀνερχόμεναι τὸ πολὺ εἰς 10% τῶν εἰσαγωγῶν τοῦ τελευταίου ἔτους, εἶναι ἀνεπαρκέσταται. Ἀλλὰ καὶ ἡ δῆθεν εὐνοϊκὴ αὕτη διάταξις καταργεῖται εἰς τὸ τέλος τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῶν 12 ἐτῶν. Ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμὸς ποὺ προβλέπεται ἀπὸ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κ.Ε.Α., δημιουργεῖ μεγάλους κινδύνους. Πρέπει ἀκόμη μιὰ φορὰ νὰ σημειωθῇ ἡ μεγάλη καθυστέρησις τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας σὲ σύγκρισιν μὲ τὴν οἰκονομίαν τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. ποὺ ἔχει μονοπωλιακὴν ὀγκώδη συγκρότησιν. Ἡ καθυστέρησις δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς δυσμενεῖς φυσικοὺς ὅρους, ὅπως ἀφήνει νὰ διαφανῇ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ σχεδίου νόμου. Βέβαια, εἶναι γεγονός, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀρκετὰ πεδινὰ ἐδάφη, ὅτι μέγα μέρος τῶν ἐδαφῶν μας ἰδιαίτερα τὰ ἐπικλινῆ καὶ τὰ ὀρεινά, εἶναι κατεστραμμένα ἀπὸ τὴν διάβρωσιν, πτωχὰ εἰς ὀργανικὰς οὐσίας καὶ θρεπτικὰ στοιχεῖα, ξηρικά, χωρὶς νερό. Ἄλλαι χῶραι, μὲ δυσμενεστέρας ἀκόμη φυσικὰς συνθήκας, ὅπως ἡ Ἑλβετία, τὸ Ἰσραὴλ κλπ., ἔχουν πολὺ ἀνωτέραν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν, διότι μὲ ἐπίπονον δαπανηρὰν προσπάθειαν, ὑπερεπήδησαν τὰς δυσχερείας. Ἡ καθυστέρησίς μας πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ καὶ εἰς ἄλλα αἴτια, κυρίως εἰς τὴν πενιχρότητα τῶν ἐπενδύσεων καὶ τὸ ὑποανάπτυκτον τῆς βιομηχανίας. Χωρὶς βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία ἀδυνατεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἀνώτερα ἐπίπεδα παραγωγῆς. Πρέπει νὰ καταλάβωμε, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀνάπτυξις τῆς Ἀγροτικῆς Οἰκονομίας, χωρὶς ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας. Εἷς ἄλλος λόγος, πολὺ δυσμενὴς διὰ τὴν ἀνταγωνιστικὴν ἱκανότητα τῆς Ἀγροτικῆς μας Οἰκονομίας εἶναι ἡ διάρθρωσις τῆς κατανομῆς τοῦ γεωργικοῦ ἐδάφους. Ὁ ἀνταγωνισμὸς μὲ τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. καὶ ἡ προσπάθεια ὑποβιβασμοῦ τῶν τιμῶν θὰ ἐξαφανίσουν τὰς μικρὰς καὶ ὀλιγώτερον ἀποδοτικὰς μικροϊδιοκτησίας. Εἰς αὐτὸ ἄλλως τε τείνει ἡ κοινὴ ἀγροτικὴ πολιτικὴ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Εἰς τὴν σύνοδον τῶν Ὑπουργῶν ἐξεφράσθη ἡ πεποίθησις, ὅτι αἱ κάτω τῶν 30 στρεμμάτων γῆς μικροεκμεταλλεύσεις εἶναι καταδικασμέναι. Ἀλλὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀγροτικαὶ ἐκμεταλλεύσεις κάτω τῶν 10 στρεμμάτων, ἀποτελοῦν τὸ 37%, ἐκμεταλλεύσεις 10–50 στρεμμάτων, φθάνουν τὸ 51% τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ καὶ κατέχουν τὸ 43% τῶν ἐκτάσεων. Τὶ θὰ γίνῃ μὲ αὐτὰς εἰς τὰς ὁποίας, κυρίως ἀπασχολεῖται ὁ ἀγροτικός μας πληθυσμός; Εἰς τὰς δυσμενεῖς συνθήκας παραγωγικότητος καὶ ἀνταγωνιστικότητος, πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ ἀνεπάρκεια τεχνικῶν μέσων, (πρὸ παντὸς φθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, τρακτέρ, γεωργικῶν μηχανῶν, ἐργαλείων, γεωργικῶν φαρμάκων, ἐγκαταστάσεων ἐναποθηκεύσεως, ὑγειονομικῆς ὀργανώσεως διὰ τὰ ζῶα καὶ τὰ φυτὰ κλπ.) ἡ ἔλλειψις τῆς τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν γεωργῶν καὶ ὁ ἐφοδιασμὸς τῆς γεωργίας μας, μὲ ἐθνικὰ λιπάσματα, περὶ τὰ ὁποῖα ὡμίλησε ὁ κ. Βασματζίδης. Αἱ χῶραι τῆς Ε.Ο.Κ. ἔχουν πολὺ ἀνεπτυγμένας βιομηχανίας λιπασμάτων, τὰ παρέχουν εἰς χαμηλωτάτας τιμὰς καὶ εὐνοοῦν τὴν εὐρεῖαν χρησιμοποίησίν των. Ἡ σύγκρισις τῶν ἀποδόσεων καὶ τοῦ κόστους παραγωγῆς μὲ τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ., εἶναι συντριπτικὴ διὰ τὴν ἀγροτικὴν μας Οἰκονομίαν. Καμμία σύγκρισις δὲν χωρεῖ μὲ τὴν γαλλικὴν παραγωγήν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ αὕτη διέτρεξε πρὸ μηνῶν κρίσιν. Ἐνῷ εἰς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία ἀνέβηκε μετὰ τὸν πόλεμον εἰς ὑψηλὰ ἐπίπεδα παραγωγῆς μὲ σημαντικὴν μείωσιν τοῦ κόστους, χάρις εἰς πλουσιώτατον μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ ἐφαρμογὴν νέων μεθόδων, ἡ Ἑλληνικὴ ἀγροτικὴ οἰκονομία ἔχει φθάσει εἰς χαμηλότατον, ἐπίπεδον παραγωγῆς καὶ ὑψηλὸν κόστος μὲ μεγάλην ὑποαπασχόλησιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Πῶς μία τοιαύτη ἀγροτικὴ οἰκονομία θὰ γίνῃ ἀνταγωνιστικὴ εἰς τὸ ἐλάχιστον διάστημα ποὺ τῆς ἀπομένει διὰ τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τῶν προστατευτικῶν δασμῶν; Μέχρι σήμερον οἱ δασμοὶ ἐπροστάτευσαν τὴν ὁλότητα τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Ἡ κατάργησίς των θὰ κλείσῃ τὰ ἐργοστάσια σακχάρεως, διότι ἡ τευτλοκαλλιέργεια θὰ εἶναι ἀσύμφορος. Ἡ συμφωνία ἀπέφερε τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα. Ηὐνοήθη κἄπως ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ καπνοῦ καὶ τῆς σταφίδος, λ.χ., διὰ τῶν διατάξεων τοῦ πρωτοκόλλου 10. Ἀλλὰ ηὐνοήθη τὸ ἀμερικανικὸν αἴτημα περὶ εἰδικῆς μειώσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δασμολογίου τῶν χωρῶν τῆς ΕΟΚ, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀμερικανικὰ καπνά. Τὸ μόνον ποὺ φαίνεται, ὅτι ἐπετεύχθη εἶναι, ὅπως ἡ μείωσις τοῦ ἐξωτερικοῦ δασμοῦ ἔναντι τῶν ἀμερικανικῶν καπνῶν, μὴ εἶναι κατωτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀνεγνωρίσθη διὰ τὰ ἑλληνικὰ καπνά. Σημειοῦμεν, ὅτι τὸ πρωτόκολλον 15 τῆς συμφωνίας συνδέσεως προβλέπει, ὅτι οἱ δασμοὶ τῆς ΕΟΚ ἔναντι τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν θὰ μειωθοῦν κατὰ 50% ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἰσχυούσας τὴν 1.1.1957 ἀμέσως μετὰ τὴν θέσιν εἰς ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας καί, ὅτι θὰ καταργηθοῦν προοδευτικῶς μέχρι τῆς 31.12.67. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὰ ἀμερικανικὰ καπνὰ θὰ εἶναι ὁ μέγας ἀνταγωνιστὴς τῶν ἑλληνικῶν. Ἂν μάλιστα πραγματοποιηθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἕνωσις ΗΠΑ καὶ ΕΟΚ περὶ ἧς αἱ τελευταῖαι εἰδήσεις, ὁ ἀνταγωνισμὸς δυνατὸν ν’ ἀποβῇ θανάσιμος διὰ τὴν καπνικήν μας οἰκονομίαν. Ἐπεταχύνθησαν ἐπίσης αἱ δασμολογικαὶ μειώσεις ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῶν ἓξ καὶ ὡρίσθησαν εἰς 40–50% ἀμέσως μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συμφωνίας διὰ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, διὰ δὲ τὰ γεωργικὰ κατὰ 30% ἕως 35%. Εἰδικῶς διὰ τὴν σταφίδα ὁ δασμὸς θὰ μειωθῇ κατὰ 50% ὅπως διὰ τὸν καπνὸν ἡ δὲ πλήρης κατάργησις τῶν δασμῶν στὸ τέλος τοῦ 1969. Διὰ τὰ τρία ἐξαγωγικὰ προϊόντα τῆς Ἑλλάδος, τὰ ἑσπεριδοειδῆ, τὰς νωπὰς σταφυλὰς καὶ τὰ ροδάκινα καθωρίσθησαν διὰ τοῦ πρωτοκόλλου 18 ἐπίπεδα ἐξαγωγῶν ὡς ἑξῆς: 22.000 τόννους διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ, 15.000 τόννους διὰ τὰς νωπὰς σταφυλὰς καὶ 40.000 τόννους διὰ τὰ ροδάκινα. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ πρωτοκόλλου 18, ἀποτελεῖ εἰδικὴν ρήτραν διαφυγῆς ὑπὲρ τῶν χωρῶν τῆς ΕΟΚ καὶ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος (βλ. σελ. 8 σχ. νόμου). Σημειωτέον, ὅτι τὸ 1961 ἐξήχθησαν ἑσπεριδοειδῆ 80.000 τόννοι συνολικῶς ἐξ ὧν μόνον 4124 τόν. πρὸς τὴν Ε.Ο.Κ., νωπαὶ σταφυλαὶ 25.000 ἐξ ὧν 11.700 πρὸς τὴν κοινότητα καὶ ροδάκινα 31.500 ἐξ ὧν 30.000 τόννοι πρὸς τὴν ΕΟΚ. Διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ 1960 αἱ ἀνατολικαὶ χῶραι ἀπερρόφησαν τὸ 67% τῶν ἐξαχθεισῶν ποσοτήτων λεμονίων, τὸ 77% τῶν πορτοκαλιῶν καὶ 73% τῶν μανδαρινιῶν ἐν συνόλῳ δὲ εἰς ἀξίαν τὸ 50% τῶν ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ νωπῶν καρπῶν. Διὰ τὰ κρασιά μας, ἡ συμφωνία προβλέπει ἁπλῶς ἄνοιγμα δασμολογικῶν ποσοστώσεων ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος (πρ. 14), ἐντὸς δὲ τῶν ὁρίων αὐτῶν μόνον θὰ ἔχουν τὰ κρασιά μας ἴσην μεταχείρισιν μὲ τὰ κρασιὰ ποὺ προέρχονται ἀπὸ χῶρες–μέλη τῆς ΕΟΚ. Τί θὰ γίνῃ μὲ τὸ κοινὸν δασμολόγιον διὰ τὰς τρίτας χώρας ποὺ πρέπει ὁπωσδήποτε εὐθυγραμμιζόμενον βαθμηδὸν νὰ εἰσαχθῇ πλήρως ἐντὸς 22 ἐτῶν; Τί θὰ συμβῇ μὲ τὴν ὕψωσιν τῶν δασμολογικῶν τειχῶν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας; Αἱ ἀνταλλαγαὶ δυσχεραίνονται καὶ τελικὰ ματαιοῦνται. Ἡ ἐξαγωγὴ γεωργικῶν προϊόντων στὰς ἀνατολικὰς χώρας θὰ σταματήσῃ καὶ θὰ παραμείνῃ ἡ δυνατότης ἐξαγωγῆς πρὸς τὰς χώρας τῆς ΕΟΚ στὰ ἐπίπεδα ποὺ ἀνέφερα, ὅπου ὅμως ὁ ἀνταγωνισμὸς θὰ εἶναι σκληρότατος. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς νέας καταστάσεως, κἄτι λέγει ἡ συνθήκη συνδέσεως, ὅτι θὰ γίνῃ «ἀπὸ κοινοῦ», ποὺ ἐννοεῖται δὲν παρέχει καμμίαν ἀσφάλειαν διὰ εὐνοϊκὴν λύσιν ὑπὲρ τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων (βλ. ἄρθρον 60 τῆς συμφωνίας). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔδωσε ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν μελλοντικῶν ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας. Ἀλλ’ αἱ ἐξηγήσεις αὗται, ὑπῆρξαν ἀόριστοι καὶ ἀσαφεῖς. Δὲν γνωρίζω πῶς ἀπεκατεστάθησαν αἱ ἐμπορικαὶ σχέσεις μεταξὺ Ἰταλίας καὶ Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἀλλὰ ὁ κίνδυνος τῆς διακοπῆς δι’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον παραμένει ἀπειλητικός. Ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὡμίλησε διὰ μακρῶν, ἀμφισβητήσας, ὅτι αἱ ἀνταλλαγαὶ μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας συμβάλλουν εἰς τὴν λύσιν τοῦ μεγάλου προβλήματος τῶν ἐξαγωγῶν. Πάντως τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὰ δασμολογικὰ τείχη διὰ τὰς εἰσαγωγὰς ἐκ μέρους τρίτων χωρῶν σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ἐλάττωσιν μέχρις ἐκμηδενισμοῦ, ἔναντι προϊόντων τῆς ΕΟΚ, καθίστανται ἀπαγορευτικαί. Ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα δασμολογικῶν τινων ποσοστώσεων στὴν Ἑλλάδα, δηλαδὴ ἐλαττώσεως ἢ καὶ πλήρους εὐθυγραμμίσεως τῶν δασμῶν ἐπὶ προϊόντων προερχομένων ἀπὸ χώρας ἐκτὸς τῆς ΕΟΚ μὲ ἐκείνους ποὺ ἰσχύουν διὰ τὴν ΕΟΚ ἀλλὰ μόνον μέχρι 10% τῶν συνολικῶν εἰσαγωγῶν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὰς τρίτας χώρας ἐκτὸς τῆς ΕΟΚ. Τὰ ὅρια αὐτὰ εἶναι ἀνεπαρκέστατα καὶ ὑπογραμμίζουν τὴν ἀπαγόρευσιν ἐμπορικῶν συναλλαγῶν μὲ χώρας ἐκτὸς τῆς ΕΟΚ. Ἂν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν πιθανὴν σύνδεσιν μὲ τὴν ΕΟΚ χωρῶν ποὺ ἀνταγωνίζονται τὴν Ἑλλάδα εἰς παραγωγὴ ὁμοίων γεωργικῶν προϊόντων, ἡ κατάστασις γίνεται ἀπελπιστική. Ἡ Ὁλλανδία, τὸ Βέλγιον καὶ ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἔχουν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν μὲ ἔντονον κτηνοτροφικὸν χαρακτῆρα. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὰς χώρας αὐτὰς δημιουργεῖ σοβαρὰ προβλήματα ὑπάρξεως διὰ τὴν ἰδικήν μας κτηνοτροφίαν ποὺ ἀποτελεῖ βασικὸν κλάδον τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας. Οὕτω ἡ εὔνοια ὑπὲρ τῶν κρατῶν–μελῶν τῆς ΕΟΚ ἐξεδηλώθη καὶ εἰς τὰ κτηνοτροφικά, κυρίως κρέατα καὶ γαλακτοκομικὰ προϊόντα, ποὺ ἐνδιαφέρουν κυρίως τὴν Ὁλλανδίαν (βλ. ἄρθρον 37 καὶ πρωτόκολλον 13). Καθιερώθη σημαντικὴ δασμολογικὴ μείωσις τῶν εἰσαγωγῶν 20–40% ἐντὸς τῆς πρώτης δεκαετίας καὶ ὁλοσχερὴς ἐκμηδένισις κατόπιν. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλληνικῆς κτηνοτροφίας, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ πενταετὲς πρόγραμμα ἀναστέλλεται ὁριστικά. Ὁ ἀνταγωνισμὸς τῶν γαλακτοκομικῶν καὶ λοιπῶν προϊόντων τῆς Ὁλλανδίας θ’ ἀποβῇ ἐξοντωτικὸς γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν στὴν κυρίαν ἀποστολὴν τῆς ΕΟΚ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς βιομηχανικῆς οἰκονομίας τῶν ἕξ. Ἡ συμφωνία συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν ΕΟΚ ἀναφερομένη στὴν τελωνειακὴν Ἕνωσιν προβλέπει προοδευτικὴν κατάργησιν τῶν δασμῶν. Ἡ πρώτη μείωσις πραγματοποιεῖται κατὰ τὴν ἔναρξιν ἰσχύος τῆς συμφωνίας, κατόπιν δὲ μὲ ρυθμὸν 10% ἀνὰ δεκαοκτάμηνον στὰ πρῶτα ἐννέα ἔτη καὶ 10% ἐτησίως σὲ ὑπολειπόμενα, τρία, δεδομένου ὅτι προβλέπεται μεταβατικὴ περίοδος 12 ἐτῶν, ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συμφωνίας διὰ τὰ εἴδη τὰ μὴ παραγόμενα στὴν Ἑλλάδα. Κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ τὰ εἴδη τὰ ἀναγραφόμενα εἰς πίνακα τοῦ παραρτήματος 1 τῆς Συμφωνίας, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει μέγα μέρος τῶν παραγομένων στὴν Ἑλλάδα βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν προϊόντων, ἡ μεταβατικὴ περίοδος βαθμιαίας καταργήσεως τῶν τελωνειακῶν δασμῶν θὰ εἶναι 22 ἐτῶν. Κατὰ τὴν ἔναρξιν ἰσχύος τῆς συμφωνίας πραγματοποιεῖται μείωσις 5%. Ἄλλαι τρεῖς μειώσεις 5% κατὰ τριάντα μῆνας. Ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ δεκάτου ἔτους ἐφαρμόζονται αἱ μειώσεις τῆς προηγουμένης μεταβατικῆς περιόδου τῶν 12 ἐτῶν ἐπὶ τοῦ ἀπομένοντος 80% τῶν δασμῶν. Διὰ τὴν προστασίαν νεοϊδρυομένων βιομηχανιῶν, δηλαδὴ οἱασδήποτε σοβαρᾶς νέας βιομηχανίας, δεδομένου, ὅτι ἡ βιομηχανικὴ δραστηριότης τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὑποτυπώδης, ἔχει δὲ ἐπανειλημμένως λεχθῆ σὲ ὅλους τοὺς τόνους, ὅτι ἡ ἵδρυσις νέων καὶ πρὸ παντὸς βιομηχανιῶν ὑποδομῆς ἀποτελεῖ ἐπιτακτικὴν ἀξίωσιν γιὰ τὴν ἐπιβίωσίν μας, δύνανται νὰ ἐπιβληθοῦν νέοι δασμοὶ ἐντὸς τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῶν 12 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν δύνανται νὰ διατηρηθοῦν περισσότερον ἀπὸ ἐννέα ἔτη. Καὶ ἐπειδὴ ἡ δημιουργία νέων βιομηχανιῶν δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἀμέσως, ἡ διατήρησις τῆς προβλεπομένης δασμολογικῆς προστασίας δυνατὸν νὰ εἶναι μικρά. Ἐὰν λόγου χάριν ἡ νέα βιομηχανία ἱδρυθῇ τὸ δωδέκατον ἔτος ἀπὸ τῆς ἰσχύος τῆς συμφωνίας συνδέσεως, δηλαδὴ τὸ τελευταῖον ἔτος τῆς μεταβατικῆς περιόδου τοῦ ἄρθρου 6, ἡ προστασία τῆς νεοϊδρυομένης βιομηχανίας δὲν θὰ διαρκέσῃ πέραν τῶν ἐννέα ἐτῶν καὶ θὰ διακοπῇ ἀποτόμως ἐντὸς τοῦ ἑπομένου ἔτους. Μετὰ τὴν ἐννεαετίαν θὰ καταργοῦνται προοδευτικῶς εἰς τρόπον ὥστε κατὰ τὸ τέλος τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῶν 22 ἐτῶν νὰ ἔχουν ἐξαλειφθῆ. Οἱ νέοι δασμοὶ θὰ ἀφοροῦν προϊόντα τῶν νέων βιομηχανιῶν, αἱ εἰσαγωγαὶ τῶν ὁποίων ἐκ τῆς Κοινότητος δὲν ὑπερβαίνουν τὸ 10%, τοῦ συνόλου τῶν ἐξ αὐτῆς εἰσαγωγῶν κατὰ τὸ 1958. Δηλαδὴ ἂν ἡ ΕΟΚ, εἰσάγῃ στὴν Ἑλλάδα ἓν προϊὸν εἰς μεγάλην ποσότητα, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ δασμοὺς διὰ τὴν προστασίαν ὁμοειδοῦς νέας βιομηχανίας. Ἐπίσης μὲ τοὺς αὐτοὺς περιορισμοὺς ἐπιτρέπεται αὔξησις τῶν ἰσχυόντων δασμῶν μέχρις ἀνωτάτου ἐπιπέδου 25% ἐπὶ τῆς ἀξίας. Μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῶν 12 ἐτῶν, αἱ τυχὸν ἱδρυόμεναι βιομηχανίαι δὲν ἔχουν καμμίαν προστασίαν. Ἄν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν χαμηλοτάτην βιομηχανικὴν στάθμην τῆς Ἑλλάδος, τὴν κυριολεκτικὴν ἀνυπαρξίαν σοβαρᾶς ἐκσυγχρονισμένης βιομηχανίας καὶ μάλιστα βαρείας, πρέπει νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι οἱ ὅροι αὐτοὶ διὰ τὴν ἵδρυσιν νέων βιομηχανιῶν εἶναι δυσμενέστατοι καὶ σημαίνουν ἀναστολὴν κάθε προσπαθείας ἐκβιομηχανίσεως, ἰδίως βαρείας ἐκβιομηχανίσεως. Αἱ οἰκονομίαι τῆς ΕΟΚ ὅταν ἔχουν σοβαρὰ ἐξαγωγικὰ συμφέροντα θὰ καθιστοῦν ἀδύνατον τὴν ἵδρυσιν κάθε νέας βιομηχανίας ἐφ’ ὅσον θὰ ἐμποδίζουν τὴν δασμολογικὴν προστασίαν, ὑποστηρίζουσαι, ὅτι δὲν συντελοῦν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας, προστασίαν ὅμως ἀπαραίτητον διὰ τὴν βρεφικὴν ἡλικίαν τῆς νέας βιομηχανίας, διαρκοῦσαν ὅμως πολλὰς δεκάδας ἂν ὄχι ἑκατοντάδας χρόνια μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ θὰ ἀποκτήσῃ ρώμην ἀνταγωνιστικήν, ὅπως συνέβη μὲ τὴν ἀγγλικήν, τὴν γερμανικήν, τὴν ἀμερικανικὴν βιομηχανίαν. Κάτω ἀπὸ συνθήκας εἰδικῆς προστασίας πρέπει νὰ περάσῃ κάθε ὑποανάπτυκτος οἰκονομία διὰ νὰ ἐπιβιώσῃ. Τὸ ἄρθρον 18 τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν δῆθεν προστασίαν νεοϊδρυομένων βιομηχανιῶν εἶναι τὸ δυσμενέστερον ὅλων. Τὸ ἀναμφισβήτητον συμπέρασμα εἶναι, ὅτι κατόπιν τῆς συνδέσεως μὲ τὴν ΕΟΚ, ὅλαι μας αἱ ἐλπίδες ἀνασυγκροτήσεως καταρρέουν. Ἡ ὑπάρχουσα βιομηχανία μας κατὰ τὸ μέγιστον μέρος θὰ ἐξαφανισθῇ. Ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Καψάλης εὗρε μακρὰν τὴν προθεσμίαν τῶν 22 ἐτῶν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι μέσα σὲ 22 χρόνια θὰ γιγαντωθῇ ἡ τόσον πρωτόγονος εἰς πολλοὺς κλάδους ἐμβρυωδῶς ἀνεπτυγμένη Ἑλληνικὴ βιομηχανία μας σὲ σημεῖον, ὥστε νὰ γίνῃ ἀνταγωνιστικὴ τῶν μεγάλων βιομηχανιῶν τῆς Εὐρώπης καὶ νὰ καλύψῃ τὴν ἀπόστασιν ποὺ τὴν χωρίζει ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον προόδου τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας, τοῦ Βελγίου, τῆς Ὁλλανδίας καὶ τοῦ Λουξεμβούργου, δηλαδὴ τῆς συμπυκνωμένης βιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς Εὐρώπης, ποὺ βρίσκεται στὸ ὕψιστον σημεῖον τελειοποιήσεως. Ὅτι ὅταν θὰ πέσουν τὰ τείχη καὶ συντελεσθῇ ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμός, ὅταν καταργηθοῦν οἱ ἐπιδοτήσεις τῶν ἐξαγωγῶν, θὰ μποροῦμεν νὰ συναγωνισθῶμεν στὸν τόπο μας τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα τῆς Γερμανίας ἢ νὰ δημιουργήσωμεν βιομηχανίας Ἑλληνικάς, ποὺ θὰ ἐξάγουν βιομηχανικὰ προϊόντα στὰς χώρας τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς, τὰς τόσον βιομηχανικὰ ἀνεπτυγμένας. Πολὺ πρὶν τερματισθῇ ἡ μεταβατικὴ περίοδος θὰ ἐξαφανισθοῦν ὅλαι αἱ βιομηχανίαι μὲ σαθρὰς βάσεις, ποὺ εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχουν στὴν νεογέννητον ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, ποὺ ποτὲ δὲν γνώρισε πραγματικὴν συμπαράστασιν τοῦ Κράτους λόγου χάριν μὲ τὴν παροχὴν εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος (τὸ ἀκριβὸ βιομηχανικὸ ρεῦμα εἶναι ἡ πιὸ σαθρὰ βάσις) ἢ εὐθηνοῦ ἀκαθάρτου πετρελαίου (μαζούτ). Εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῇ, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως κόστους ἔχομεν τὸ ἀκριβώτερον ἠλεκτρικὸν ρεῦμα τοῦ κόσμου. Ἡ τιμὴ κόστους εἰς τὴν ἔξοδον τῶν ἐργοστασίων παραγωγῆς ἀνέρχεται εἰς 35 λεπτὰ κατὰ κιλοβατώραν (εἰς τὴν Γαλλίαν 18, εἰς τὴν Γερμανίαν 19) ὡς προκύπτει ἀπὸ τοὺς ἐτησίους ἰσολογισμοὺς τῆς Δ.Ε.Η., χωρὶς ἐξυπηρέτησιν κεφαλαίων ἐγκαταστάσεως, δεδομένου ὅτι ὅλοι οἱ σταθμοὶ παραγωγῆς ἱδρύθησαν μὲ κεφάλαια τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἐξαιρέσει τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ Ἐργοστασίου Μέγδοβα. Εἰς τὴν τιμὴν κόστους τῶν 35 λεπτῶν δὲν περιλαμβάνονται ἔξοδα διανομῆς. Μὲ τοιοῦτον κόστος εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ γεωργικὴ οἰκονομία καὶ ἡ βιομηχανία. Τὸ Διϋλιστήριον, τὸ ὁποῖον κατεσκεύασε τὸ κράτος δαπανῆσαν 24 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ τὸ ὁποῖον παρέδωσε πρὸς ἐκμετάλλευσιν εἰς Ἑταιρείαν, τῆς ὁποίας τὰ 86% τῶν μετοχῶν ἔχει ὁ Νιάρχος, παράγει προϊόντα τῶν ὁποίων αἱ τιμαὶ εἶναι πολὺ ὑψηλότεραι τῶν διεθνῶν καὶ ἡ ποιότης προϊόντων κακή, τοὐλάχιστον τοῦ ἀκαθάρτου πετρελαίου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ΟΒΑ, ἀλλὰ καὶ ὁ πρόεδρος τῆς Γενικῆς Ἑταιρείας Τσιμέντων κ. Ἀλ. Τσάτσος, καθὼς καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων, ἀλλὰ καὶ πρόεδρος τῆς Ἑταιρείας Τσιμέντων «Τιτὰν» κ. Λ. Κανελλόπουλος, διετύπωσαν μὲ ἐξαιρετικὰ ἔντονον τρόπον τὴν ἀγανάκτησίν των διὰ τὰς τιμὰς τοῦ μαζούτ, προϊόντος τοῦ Ἑλληνικοῦ Διϋλιστηρίου, ποὺ ἀποτελεῖ πρώτην ὕλην τῆς βιομηχανίας τσιμέντου καὶ τὴν τιμὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ὁ κ. Τσάτσος ὁμιλῶν πρὸς τὴν συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Ἑταιρείας, τονίζει, ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος παραμένει σὲ ἐπίπεδα «διπλάσια τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης διὰ ὁμοειδεῖς βιομηχανίας»· ὁ κ. Λ. Κανελλόπουλος λέγει, «τὸ πετρέλαιον πωλεῖται ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ Κρατικὰ Διϋλιστήρια μὲ 19 δολλάρια κατὰ τόννον, ὅταν προσφέρεται διεθνῶς καὶ ἀγοράζεται ἀπὸ τὰς ξένας τσιμεντοβιομηχανίας εἰς τιμὴν 12–13 δολλάρια κατὰ τόννον». Ἐπὶ τῆς μέσης τιμῆς διαθέσεως τοῦ τσιμέντου κατὰ τὸ 1960 τὸ μαζοὺτ καὶ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια ἀπερρόφησαν τὸ 33,71%. Καὶ αἱ δύο βεβαιοῦν, ὅτι τὰ προϊόντα τῆς τσιμεντοβιομηχανίας, δὲν εἶναι ἐξαγώγιμα ἐξ αἰτίας τοῦ ὑψηλοῦ κόστους. Εἶναι πολὺ ἀφελές, ἑπομένως, νὰ ἐξαρτοῦν οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς συνδέσεως τὴν αἰσίαν ἔκβασιν ἀπὸ τὸ «ἂν φανῇ ἱκανὴ ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀξιουμένην συναγωνιστικότητα», ὡς ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀξίωσις νὰ εἶναι τὸ ἁπλούστερον πρᾶγμα τοῦ κόσμου. Ἐπὶ πλέον οἱ περισσότεροι κλάδοι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιβιώσουν ὅταν θὰ τερματισθῇ ἡ μεταβατικὴ περίοδος λόγῳ ἀνταγωνιστικῆς ἀδυναμίας. Βέβαια οἱ ὑποστηρικταὶ τῆς συνδέσεως τονίζουν, ὅτι ἀναγκαία προϋπόθεσις διὰ τὴν ἐπιβίωσίν μας ἀποτελεῖ ἡ ὑποβίβασις τοῦ κόστους τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς διὰ νὰ γίνωμεν ἀνταγωνιστικοί. Τὸν ὑποβιβασμὸν ὅμως τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς τὸν θέλουν νὰ πραγματοποιηθῇ μὲ «ἄρσιν ἐπιβαρύνσεων τοῦ κόστους ποὺ ἐπεβλήθησαν ἐν ὀνόματι τῆς κοινωνικότητος» καὶ τῆς «ἀλληλεγγύης τῶν πολιτῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν κοινωνικῶν κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον σκοπῶν ἢ πρὸς δημιουργίαν χώρων προωρισμένων νὰ ἀνακουφίσουν τάξεις τινὰς τοῦ ἑλληνικοῦ κοινωνικοῦ συνόλου», ὅπως κατὰ λέξιν γράφει ὁ κ. Λ. Κανελλόπουλος. Μὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐδημοσίευσαν σειρὰν ἄρθρων τὸ «Βῆμα» καὶ ἡ «Βιομηχανικὴ Ἐπιθεώρησις», ἡ ὁποία στὸ τεῦχος τοῦ Ἀπριλίου 1961, σελ. 25, ζητεῖ «νὰ καταργηθοῦν αἱ πάσης φύσεως ἐπιβαρύνσεις τῶν παραγομένων προϊόντων, ὡς εἰσφοραὶ στρατεύσεως, ἐργατικῆς ἑστίας, ἐπαγγελματικοῦ κινδύνου». Ὅλοι οἱ συνδεόμενοι μὲ τὸ μέγα κεφάλαιον ζητοῦν τὴν κατάργησιν τῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων τῶν ἐργαζομένων (φόροι ὑπὲρ τρίτων), δηλαδὴ ἀξιοῦν νὰ λύσουν τὸ πρόβλημα τοῦ κόστους τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, οἱ ἐργαζόμενοι μὲ τὰς ἀπολαυὰς τῆς πείνης, νὰ στερηθοῦν τῶν συντάξεων, τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως καὶ βοηθημάτων ποὺ τοὺς παρέχουν τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, γιὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὰς τιμὰς ποὺ συμφέρουν στοὺς μεγαλοβιομηχάνους. Αὐτοί, φυσικὰ δὲν δέχονται νὰ ὑποβληθοῦν σὲ καμμίαν θυσίαν κερδῶν γιὰ νὰ ἐπιτύχουν χαμηλὸν κόστος. Πρέπει ὁ ἐξαθλιωμένος Ἕλλην ἐργάτης μὲ τὰ ἐξευτελιστικὰ ἡμερομίσθια ν’ ἀντιληφθῇ τὸ πατριωτικόν του καθῆκον καὶ νὰ θυσιασθῇ διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ χαμηλὸν κόστος. Καὶ διὰ μὲν τὴν ὑπάρχουσαν εἰς ἐμβρυώδη κατάστασιν μηχανολογικὴν καὶ μεταλλοτεχνικὴν βιομηχανίαν ἢ διὰ τὰ σχέδια βαρείας ἐκβιομηχανίσεως δηλαδὴ ἱδρύσεως Ἑλληνικῶν βιομηχανιῶν μεταλλουργικῶν καὶ κατασκευῆς μηχανῶν δὲν μπορεῖ πλέον νὰ γίνεται λόγος. Ἀποτελοῦν ὄνειρα ποὺ διελύθησαν. Φυσικὰ δὲν ἐννοοῦμεν βιομηχανίας τύπου «ἀλουμινίου» ποὺ εἶναι ξέναι ἁπλῶς ἐγκατεστημέναι στὸν Ἑλληνικὸν χῶρον μὲ σκοπὸν τὴν οἰκονομικωτέραν ἀπομύζησιν τῶν πρώτων ὑλῶν καὶ δὲν συντελοῦν καθόλου στὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος. Ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι δῆθεν ἡ ἵδρυσις βαρειῶν βιομηχανιῶν λόγου χάριν μεταλλουργίας, ὄχι ξένων ἀλλὰ ἑλληνικῶν, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀντιμετωπισθῇ, διότι αἱ νέαι αὐταὶ βιομηχανίαι θὰ ἐφήρμοζαν νέας μεθόδους καὶ θὰ παρῆγαν προϊόντα σὲ τιμὴν ἀνταγωνιστικὴν τῶν προϊόντων τῆς βιομηχανίας τοῦ Κροὺπ ἢ τοῦ Σνάϊντερ ποὺ ἔχουν δῆθεν παλαιὰς ἐγκαταστάσεις, δὲν εἶναι σοβαρός. Ἄλλωστε τὸ παράδειγμα τῆς βαρείας βιομηχανίας Λαρύμνης βοᾶ διὰ τὸ ψεῦδος τοῦ ἰσχυρισμοῦ. Πρέπει νὰ τὸ καταλάβουμε. Ὕστερα ἀπὸ τὴν σύνδεσιν ἡ βαρεῖα ἐκβιομηχάνισις τῆς Ἑλλάδος ματαιοῦται ὁριστικά. Μόνον ἡ παράδοσις τῶν μεταλλευμάτων μας στοὺς ξένους μᾶς ἀπομένει, διὰ νὰ ἐκκαμινευθοῦν ἀδιάφορον ποῦ, ἐδῶ ἢ στὶς χῶρες τῆς Ε.Ο.Κ. Ἄλλως τε, καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Δερτιλῆς, ἐγκαταλείπει τὴν ἰδέαν τῆς ἐκβιομηχανίσεως μὲ τὸν ἰσχυρισμόν, «ὅτι θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς βιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀπαιτοῦν ὑψηλὴν στάθμην τεχνολογικῆς ἀναπτύξεως». Παραβλέπει, ὅτι καὶ αὐταὶ αἱ ἀσήμαντοι ἀπὸ ἀπόψεως συμβολῆς εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν θὰ ἔχουν τρομακτικὸν ἀνταγωνισμόν. Ἡ σημερινὴ Ἑλληνικὴ βιομηχανία εἰσφέρει 20% στὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Εἶναι ἐλαφρὰ βιομηχανία καὶ ἀπασχολεῖ περὶ τὰ 200.000 ἄτομα. Ὁ δασμολογικὸς ἀφοπλισμὸς θὰ θέσῃ σὲ ἄμεσον κίνδυνον κεφάλαιον 400 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ποὺ ἔχει ἐπενδυθῆ στὴν ὑπάρχουσαν ἐλαφρὰν βιομηχανίαν καὶ θὰ τὸ περιορίσῃ τὸ πολὺ στὸ μισό, ὅπως λέγει τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον, στὴν μελέτην του ποὺ ἀνέφερα, γιατὶ μὲ τὴν δυνατότητα ἐγκαταστάσεων ξένων βιομηχανιῶν, θὰ ἠμποροῦν νὰ ἔλθουν στὴν Ἑλλάδα ὁμοειδεῖς ἐπιχειρήσεις τῆς ἀλλοδαπῆς ποὺ μὲ τὴν ἐπιστημονικωτέραν ὀργάνωσιν καὶ τὸν συγχρονισμένον τεχνικὸν ἐξοπλισμόν τους, θὰ ἔχουν μικρὸν κόστος παραγωγῆς καὶ θὰ μεταβληθοῦν εἰς θανάσιμον ἀνταγωνιστὴν τῶν Ἑλληνικῶν. Ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν λόγων καὶ αἱ ἐλαφραὶ βιομηχανίαι εἰδῶν καταναλώσεως, ὅπως αἱ ὑφαντουργικαί, χημικαί, πυρηνελαιουργίας, λιπασμάτων, ὑαλουργίας, πλαστικῶν εἰδῶν, ἐλαστικοῦ, συσκευῶν ἠλεκτρικῶν, συσκευῶν μηχανολογικῶν, τσιμέντου, ξύλου, δέρματος, ἐνδύσεως, ὑποδήσεως καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι, θὰ πρέπει νὰ ἀγωνισθοῦν ἀπεγνωσμένα διὰ νὰ διατηρηθοῦν. Λόγου χάριν, μετὰ τὴν ἄρσιν τῶν δασμῶν ἡ Ἑλληνικὴ ὑποδηματοποιΐα θὰ ὑποστῇ τὸν ξένον ἀνταγωνισμὸν σὲ ἐξοντωτικὸν βαθμόν. Τὸ κόστος παραγωγῆς εἶναι πολὺ ὑψηλότερον τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ, ἂν καὶ τὰ ἡμερομίσθια εἶναι ἐξευτελιστικά. Στὴν Ἑλλάδα ἡ ὑποδηματοποιΐα ἔχει τὸν χαρακτῆρα βιοτεχνίας. Μετὰ τὴν πάροδον τῆς πρώτης πενταετίας ἀπὸ τῆς εἰσόδου μας στὴν Ε. Ο.Κ. θὰ κατακλυσθοῦμεν ἀπὸ τὰ παπούτσια τῶν χωρῶν τῆς

Ε.Ο.Κ.

Ὁ κ. Ἀποστολάκης, πρόεδρος τῆς Ὁμοσπονδίας ὑποδηματοποιῶν, ἐτόνισε, ὅτι «ἀποτελεῖ οὐτοπίαν ἡ προσδοκία, ὅτι ὑπάρχει ἐντὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, χῶρος γιὰ τὴν τοποθέτησιν, ἔστω καὶ ἑνὸς ζευγαριοῦ Ἑλληνικῶν ὑποδημάτων». Αἱ προοπτικαὶ διὰ τὴν ἐριοβιομηχανίαν καὶ πλεκτοβιομηχανίαν εἶναι δυσμενέσταται. Μόνον (ὅπως λέγει ὁ πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Βιομηχάνων Βαμβακουργίας κ. Κατσάμπας) διὰ τὰς βιομηχανίας τοῦ βαμβακουργικοῦ κλάδου, δημιουργοῦνται εὐνοϊκαὶ προοπτικαὶ χάρις στοὺς δύο βασικοὺς παράγοντας λειτουργίας τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν, τὴν ὕπαρξιν ἀφθόνων καὶ ἐκλεκτῆς ποιότητος πρώτων ὑλῶν καὶ ἐπαρκοῦς ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Διὰ τὰς ἐξαγωγὰς βαμβακερῶν ὑφασμάτων θὰ συναντήσωμεν, ὅμως, τὸν ἀνταγωνισμὸν τῆς Αἰγύπτου, Ἰσραήλ, Ἱσπανίας, Πορτογαλίας. Ἐννοεῖται, ἡ ἐξαίρεσις τῆς βαμβακουργίας ἀπὸ τὸν γενικὸν ὄλεθρον τῆς βιομηχανίας μας, ἔστω καὶ καχεκτικῆς, δὲν δικαιολογεῖ καμμίαν ἐλάττωσιν τῆς μεγίστης ἀπαισιοδοξίας. Ἀντιθέτως, τὴν ὑπογραμμίζει. Ἡ χημικὴ βιομηχανία θὰ διατρέξῃ τὸν μεγαλύτερον κίνδυνον ἀπὸ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., διότι ἐκτὸς τῆς ἄρσεως τῶν δασμῶν προϋποθέτει συνεχῆ ἀνανέωσιν τοῦ τεχνολογικοῦ ἐξοπλισμοῦ, γιὰ τὴν δημιουργίαν νέων προϊόντων ποὺ ἐπιβάλλονται ἀπὸ τὰς ἐρεύνας. Ἡ χημικὴ βιομηχανία τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. συνεχῶς ἐξελίσσεται καὶ ἀναπτύσσεται, ἀπέκτησε ὑψίστην παραγωγικότητα σὲ βαθμὸν ποὺ θὰ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ τὴν παρακολουθήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ χημικὴ βιομηχανία. Ἰδιαιτέρως θὰ ὑποφέρῃ ἡ φαρμακοβιομηχανία ἀπὸ τὴν ἄρσιν τῆς δασμολογικῆς προστασίας. Διατρέχει μεγίστους κινδύνους ἐξοντώσεως. Αἱ χῶραι τῆς Ε.Ο.Κ. ἔχουν φαρμακοβιομηχανίας καθαρῶς ἐξαγωγικάς, ἐνῷ ἡ Ἑλληνικὴ φαρμακοβιομηχανία ἀπευθύνεται κυρίως στὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, ὀλιγώτερον δὲ τοῦ ἑνὸς δεκάτου τῆς παραγωγῆς της, εἶναι ἐξαγώγιμον. Ἡ σύγκρισίς της μὲ τὴν φαρμακοβιομηχανίαν τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, εἶναι συντριπτική. (Βλ. ἄρθρον Α. Κολοκυθᾶ δελτίον ΕΒΕΑ Μάϊος 1961). Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι τὸ κόστος τῶν προϊόντων τῶν τριῶν ἐργοστασίων σακχάρεως ποὺ εὑρίσκονται ὑπὸ κατασκευὴν (Λάρισα, Σέρραι, Θεσσαλονίκη), θὰ εἶναι σημαντικὰ ὑψηλότερον ἀπὸ τὸ διεθνές. Δὲν πρόκειται φυσικὰ δι’ ἐξαγωγάς, ἀλλὰ γιὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν μὲ ἀνταγωνιστάς, ὄχι μόνον τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ., ἀλλὰ καὶ τρίτας χώρας ποὺ παρὰ τὸ ὑψηλὸν δασμολογικὸν τεῖχος θὰ ἠμποροῦν νὰ εἰσάγουν σάκχαριν φθηνοτέραν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικήν. Ἡ σάκχαρις ἐστοίχισε τὸ 1961 7,28 δραχμ. τὸ κιλό. Προβλέπεται, ὅτι τὸ 1962 θὰ στοιχίσῃ 6 δραχμ. Ἡ εἰσαγομένη σάκχαρις τῆς Κούβας στοιχίζει 1,85–2 δραχ. Ἡ ζημία ἐκ τῆς ἐγχωρίου σακχάρεως, λόγω ἀπωλείας ἐκ φορολογίας, ἀνέρχεται εἰς 2,80 κατὰ κιλόν. Εἶναι πραγματικὰ καταπληκτικόν, διατὶ ἱδρύθησαν τὰ ἐργοστάσια σακχάρεως, ἐφ’ ὅσον ἐπεδιώκετο ἡ σύνδεσις μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὰς βιομηχανίας λιπασμάτων. Ἡ βιοτεχνία μας θὰ συντριβῇ. Οἱ βιοτέχναι μας γνωρίζουν τὶ τοὺς περιμένει καὶ εὑρίσκονται σὲ ἀπερίγραπτη ἀναστάτωσιν. Προϊόντα ξένης βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας θὰ κατακλύσουν τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν. Στὰς 8.1.61 σὲ σύσκεψιν στὸ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν, οἱ βιοτέχναι διαπιστώνουν: «Μὲ τὴν σύνδεσιν στὴν Κοινὴν Ἀγοράν, οἱ μισὲς βιοτεχνικὲς ἐπιχειρήσεις θὰ κλείσουν, ἡ βιοτεχνικὴ παραγωγὴ θὰ μειωθῇ σὲ 50% καὶ ἀπὸ τοὺς 300.000 ὑπαλλήλους —ἐργάτες τῆς βιοτεχνίας, οἱ μισοί, δηλαδή, 150.000 θὰ μείνουν ἄνεργοι, δηλαδή, θὰ προστεθοῦν στοὺς 700.000 ἀνέργους». Ὁ ἐκμηδενισμὸς τῶν δύο αὐτῶν παραγόντων τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας, θὰ ἀποβῇ θανάσιμος. Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων τοῦ κράτους θὰ ὑποστῇ μείωσιν κατὰ σοβαρώτατον ποσοστὸν ἐξ αἰτίας τῆς καταργήσεως τῶν δασμῶν καὶ θὰ ἀναζητήσῃ τὴν ἰσοσκέλισίν του μὲ νέας φορολογίας ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Ἄλλως τε τὸ ἄρθρον 17, παρ. 3, τῆς συμφωνίας, προβλέπει τὴν ἀντικατάστασιν τῶν καταργουμένων δασμῶν μὲ ἐσωτερικὸν φόρον. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ καθορίζει, ὅτι οἱ τελωνειακοὶ δασμοὶ «ταμιευτικοῦ» χαρακτῆρος, δύνανται νὰ μετατραποῦν εἰς ἐσωτερικοὺς φόρους. Ἀλλὰ ταμιευτικοῦ χαρακτῆρος εἶναι ὅλοι οἱ τελωνειακοὶ δασμοὶ εἰδῶν πολυτελείας καὶ εἰδῶν μὴ παραγομένων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Θὰ μεταβληθοῦν ὅλοι εἰς ἐσωτερικοὺς φόρους μὲ ἐπίπτωσιν, φυσικά, εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Καὶ οἱ προστατευτικοὶ δασμοί, πῶς θ’ ἀντικατασταθοῦν; Ὁ ἀντίκτυπος εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικὰ θὰ ἔχῃ σὰν ἀποτέλεσμα νὰ ὑποβιβασθῇ σὲ ἐπικίνδυνον βαθμὸν κάθε δαπάνη, λόγου χάριν εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας (γιατί, φυσικά, μὲ τὴν σημερινὴν κυβερνητικὴν νοοτροπίαν, δὲν θὰ ὑποβιβασθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι), ποὺ ἐν τούτοις ἀποκτᾶ ἰδιαιτέραν σπουδαιότητα, ἂν θέλωμεν νὰ γεφυρώσωμεν τὸ χάσμα ποὺ χωρίζει ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῶν στελεχῶν καὶ τεχνολογικοῦ ἐξοπλισμοῦ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰς βιομηχανικὰς χώρας. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἀποτελεῖ οὐτοπίαν κάθε προσπάθεια ἀναπτύξεως καὶ ἐκβιομηχανίσεως τῆς παραγωγῆς μας, τῆς μεταποιήσεως τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων καὶ ἀξιοποιήσεως τῶν μεταλλευμάτων μας, μὲ σκοπὸν τὴν ἐξασφάλισιν κερδῶν, χάριν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι χάριν τῶν ξένων μονοπωλίων. Στὴν πραγματικότητα, ἡ ἐκβιομηχάνισις ματαιοῦται ὁριστικὰ καὶ ἐξαφανίζεται τὸ ὅραμα μιᾶς πλουσίας βιομηχανικῆς Ἑλλάδος. Μόνον ἐγκαταστάσεις ξένων βιομηχανιῶν, χάρις στὴν ὑπὸ τῶν ἄρθρων 47 καὶ 48 προβλεπομένην ἐλευθέραν ἐγκατάστασιν ξένων ὑπηκόων καὶ ἐπιχειρηματιῶν, καθὼς καὶ στὴν ἐλευθέραν κίνησιν κεφαλαίων μὲ ὅρους προνομιακούς, γιὰ τὴν λήστευσιν τῶν μεταλλευμάτων μας, θὰ εἶναι δυνατή, ὅπως ἔγινε μὲ τὸ διϋλιστήριον (ἀμερικανικὸν μονοπώλιον), τὸν λευκόλιθον τῆς Βάβδου (Αὐστριακὸν μονοπώλιον), τὸ ἀλουμίνιον (Γαλλικὸν μονοπώλιον), ποὺ ἀποτελοῦν πρότυπα ἀποικιακῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν πρώτων ὑλῶν καὶ τοῦ εὐθηνοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ἀπὸ τὰ ξένα μονοπώλια. Ἐκβιομηχάνισις τῆς Ἑλλάδος θὰ σημαίνῃ τὴν ἐγκατάστασιν ξένων ἐπιχειρήσεων, μὲ σκοπὸν τὴν ἀπομύζησιν τοῦ φυσικοῦ πλούτου τῆς χώρας, δηλαδή, τὴν δημιουργίαν ἀποικιακῆς ζώνης ἐντὸς τῆς Ε.Ο.Κ. Ὅταν γενικευθῇ ἡ κατασκευὴ καὶ ἐκμετάλλευσις μεγάλων προνομιακῶν βιομηχανικῶν μονάδων ἐγκατεστημένων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸ ξένον κεφάλαιον, θὰ ἔχωμεν πλήρη ἀπεμπόλησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας. Ἡ ἀνάπτυξις ὑπὸ τοιούτους ὅρους εἰς εὐρεῖαν ἔκτασιν ἑνὸς ἢ περισσοτέρων τομέων βιομηχανικῆς παραγωγῆς στηριζομένη στὴν ὕπαρξιν ἀφθόνων καὶ πολυτίμων μεταλλευμάτων στὸ ὑπέδαφος, δὲν θὰ σημαίνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ καταλήστευσιν τοῦ ὑπογείου πλούτου, χωρὶς κανὲν οἰκονομικὸν πλεονέκτημα διὰ τὴν χώραν. Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἀνήκοντος εἰς Ἑλληνικὰ χέρια βιομηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ θὰ ἐκμηδενισθῇ σὲ σύγκρισιν μὲ τὸν ἀνήκοντα σὲ ξένους ἐπιχειρηματίας. Οὐσιαστικὰ ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανικὴ οἰκονομία θὰ περιέλθῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ξένων. Αἱ ξέναι ἐπιχειρήσεις θ’ ἀναπτύξουν βιομηχανικὴν δραστηριότητα στὴν Ἑλλάδα, ἐξυπηρετοῦσαν τὰ δικά των συμφέροντα καὶ εἰς βάρος τῶν Ἑλληνικῶν. Αἱ δὲ ἑλληνογερμανικαὶ συμφωνίαι δίδουν στὴν Γερμανίαν τὸ προβάδισμα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ξένων ἐπιχειρήσεων. Τὰ ξένα καὶ εἰδικῶς τὰ γερμανικὰ κεφάλαια, θ’ ἀποκτήσουν δικαιώματα συντριπτικὰ τῆς νομισματικῆς καὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος τῆς Ἑλλάδος. Ἄλλως τε, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι αἱ διατάξεις τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης προβλέπουν τὴν ἐλευθέραν ἐγκατάστασιν εἰς ὅλην τὴν περιοχὴν τῆς Ε.Ο.Κ., μὲ σκοπὸν νὰ προωθήσουν τὴν περαιτέρω βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῶν ὑπερβιομηχανικῶν χωρῶν αὐτῆς εἰς βάρος τῶν βιομηχανικῶς ὑπαναπτύκτων ἢ γεωργικῶν χωρῶν, διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ φυσικοῦ πλούτου τῶν τελευταίων, μὲ σκοπὸν τὴν εὐρυτάτην οἰκονομικὴν ἀκτινοβολίαν, ἀκόμη καὶ ἔξω τῶν ὁρίων τῆς Ε.Ο.Κ. καὶ τὸν ἀνταγωνισμὸν μὲ τὰ ἄλλα μεγάλα βιομηχανικὰ συγκροτήματα φαινομενικῶς μὲ τῶν Η.Π.Α., ἀφοῦ ἤδη ἡ ἀμερικανικὴ βιομηχανία ἔχει μὲ θυγατέρας ἐπιχειρήσεις εἰσδύσει εἰς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ., ἀλλὰ πραγματικὸν καὶ ἐξαιρετικὰ ἔντονον ἀνταγωνισμὸν μὲ τὴν Ε.Σ.Σ.Δ. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, σημαίνει ἀπεριόριστον εἰσαγωγὴν ἀγαθῶν ἀπὸ χώρας ποὺ πρὶν ἀπὸ ἕνα αἰῶνα κυριαρχοῦν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν βιομηχανίαν καὶ διαθέτουν ἀσυγκρίτως ὑψηλὰ παραγωγικὰ μέσα, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν κατάπληξιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, βιομηχανικῆς, βιοτεχνικῆς, ἀκόμα καὶ αὐτῆς τῆς γεωργικῆς. Τὸ ἄρθρον 26 τῆς συνθήκης συνδέσεως, προβλέπει, ὅτι «ἡ Ἑλλὰς προβαίνει εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ποσοτικῶν περιορισμῶν ἐκ τῶν κρατῶν–μελῶν τῆς Κοινότητος εἰσαγωγῶν», βαθμηδὸν εἰς τρόπον, ὥστε «πάντες οἱ ποσοτικοὶ περιορισμοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰσαγωγῶν, δέον ὅπως καταργηθοῦν εἴκοσι δύο τὸ βραδύτερον ἔτη, μετὰ τὴν θέσιν ἐν ἰσχύϊ τῆς συμφωνίας». Ἀλλὰ πῶς θὰ πληρωθοῦν αὐταὶ αἱ ἀπεριόριστοι εἰσαγωγαί; Αἱ ἀοριστολογίαι τῶν ἄρθρων 58 καὶ 60 τῆς συμφωνίας συνδέσεως καὶ τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 108 καὶ 109 τῆς συνθήκης τῆς Εὐρώπης, δὲν ἀπομακρύνουν τὸν κίνδυνον τελείας νομισματικῆς καταρρεύσεως. Αἱ «διαβουλεύσεις» τοῦ ἐδ. 2 τοῦ ἄρθρου 58, δὲν θὰ σώσουν τὴν κατάστασιν, ὅταν αὕτη ἀπειληθῇ σοβαρῶς ἀπὸ τὴν τεραστίαν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τὸν περιορισμὸν τῶν ἐξαγωγῶν. Τὸν κίνδυνον ἐπαυξάνουν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 61, καθ’ ὃ αἱ πληρωμαὶ διενεργοῦνται εἰς τὸ νόμισμα τῆς χώρας εἰς τὴν ὁποίαν διαμένουν ὁ πιστωτὴς κεφαλαίων ἢ ἐν γένει οἱ δικαιοῦχοι, διὰ τὰς προσφορὰς ἐμπορευμάτων ἢ ὑπηρεσιῶν. Τὸ ἄρθρον 63 τῆς συνθήκης συνδέσεως μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ἀπαγορεύει «συναλλαγματικὸν περιορισμὸν ἐπηρεάζοντα τὰς κινήσεις κεφαλαίων μεταξὺ τῶν κρατῶν–μελῶν τῆς Κοινότητος καὶ τῆς Ἑλλάδος». Ἀφ’ ἑτέρου αἱ ἐξαγωγαὶ Ἑλληνικῶν προϊόντων πρὸς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. παρουσιάζουν συνεχῆ μείωσιν καὶ τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰς χώρας αὐτὰς εἶναι τὸ περισσότερον ἐλλειμματικόν. Ὁ τέως Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Δερτιλῆς πρὶν ἀπὸ μερικοὺς μῆνες, παρουσίασε μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν «ἔντονον ἐλλειμματικότητα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου καὶ τὴν τεραστίαν διαφορὰν μεταξὺ εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν εἰς τὰς συναλλαγὰς μετὰ τῶν Δυτικῶν χωρῶν. Μόνον διὰ τὸ ἔτος 1960 αἱ ἐκ τῶν χωρῶν τοῦ ΟΕΟΣ εἰς συνάλλαγμα εἰσαγωγαί μας ἀνῆλθον εἰς 390,4 ἑκατομμύρια δολλάρια ἔναντι ἐξαγωγῶν 133,1 ἑκατομμ. δολλαρίων. Ἤτοι παρουσίασαν ἔλλειμμα 257,3 ἑκατομμ. δολλαρίων», ποὺ σημαίνει ἀναλογίαν ἐξαγωγῶν–εἰσαγωγῶν 34 τοῖς ἑκατόν, μόνον. Ὁ ἴδιος θεωρεῖ, ὡς θεραπείαν τῆς ἐλλειμματικότητος τοῦ ἰσοζυγίου τὴν στροφὴν «πρὸς τὰς χώρας διμερῶν συμφωνιῶν», (δηλαδή, κυρίως τὰς Ἀνατολικὰς χώρας), ἵνα οὕτω δημιουργηθῇ αὐτόματος τρόπος ἀπορροφήσεως τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Ἡ τόσον ἐπικίνδυνος κατάστασις ποὺ διεξετραγῴδησε τὸν περασμένον Φεβρουάριον (24.2.61) εἰς τοὺς ἐμπορικοὺς συμβούλους καὶ ἀκολούθους τῶν χωρῶν τοῦ «Ὀργανισμοῦ Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ Ἀναπτύξεως», ὁ τέως Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, τώρα θὰ χειροτερεύσῃ. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., σημαίνει ἀθρόαν, ἀπεριόριστον αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν ἀπὸ τὰς Δυτικὰς χώρας μὲ ἐλεύθερον συνάλλαγμα, ἐνῷ θὰ ὀρθωθοῦν δασμολογικὰ τείχη, ἀπαγορευτικά, διὰ τὰς εἰσαγωγὰς ἀπὸ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, μὲ ἀνταλλαγὴν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Καὶ ἐνῷ ἡ Ε.Ο.Κ. ἀπαγορεύει οὐσιαστικὰ τὰς ἐξαγωγὰς γεωργικῶν προϊόντων εἰς τὰς ἀνατολικὰς χώρας, περιορίζει αἰσθητὰ τὰς ἐξαγωγάς της πρὸς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. (βλέπε ρήτρα διαφυγῆς). Τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα, παρὰ τὰς ἀφαντάστους δυσκολίας πολιτικῆς φύσεως, ἐτοποθετοῦντο κάθε χρόνο σὲ αὐξανόμενον ποσοστὸν στὰς Ἀνατολικὰς Χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ τὰς Ἀσιατικάς. Ἡ Κίνα παρέμενε πάντα μία μεγάλη ἐλπὶς τοῦ μέλλοντος. Ἀλλά, ὅλαι αὐταὶ αἱ χῶραι ἀνέπτυξαν καὶ ἦσαν διατεθειμέναι νὰ προαγάγουν ἀνοδικὰ τὰς ἐμπορικὰς σχέσεις, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀνταλλαγῆς προϊόντων. Σήμερον, ὅμως, μὲ τὸ δασμολογικὸν τεῖχος ποὺ ὑψώνεται, ἡ εἰσαγωγὴ μὲ ἀνταλλαγὴν προϊόντων καθίσταται ἀδύνατος, διότι τὰ Εὐρωπαϊκὰ προϊόντα μὲ ἐλεύθερο συνάλλαγμα θὰ εἶναι ἀσυναγώνιστα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς ὁμιλίαν τῆς περασμένης Πέμπτης, προσεπάθησε νὰ καθησυχάσῃ τὴν κοινὴν γνώμην εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Νομίζω, ὅτι δὲν ἐπέτυχε καὶ τὸ ζήτημα παραμένει ἀκέραιον. Ἐπιδοτήσεις, τιμαὶ συγκεντρώσεως γεωργικῶν προϊόντων, τιμαὶ ἀσφαλείας, διὰ τὰς ὁποίας δίδει μάχην σήμερον ὁ ἀγροτικός μας κόσμος τίθενται ὑπὸ αἵρεσιν. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὰ ἄρθρα 6, 39 καὶ 41, καθ’ ὃ ἡ τελωνειακὴ Ἕνωσις συνεπάγεται τὴν κατάργησιν τῶν δασμῶν, ὡς καὶ παντὸς μέτρου ἰσοδυνάμου ἀποτελέσματος. Εἶναι πολὺ πιθανόν, ἂν ὄχι βέβαιον, ὅτι τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως, περὶ οὗ ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 39 θὰ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς καταργήσεως μέτρων ἀντιτιθεμένων εἰς τὸν ἀνταγωνισμόν. Τὰ ἄρθρα 41 καὶ 43 τῆς συνθήκης συνδέσεως, τὰ ὁποῖα ὁμιλοῦν γιὰ «καθεστὼς ἐλαχίστων τιμῶν κάτω τῶν ὁποίων αἱ εἰσαγωγαὶ δύνανται νὰ ἀνασταλοῦν», οὐδόλως σημαίνουν δικαίωμα ἐξαγορᾶς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ὑπὸ τοῦ Κράτους σὲ τιμὲς ἀνώτερες τῶν προσφερομένων. (Πρβλ. ἐπίσης ἄρθρον 53). Πάντως, ὁ συνδυασμὸς τῶν ἄρθρων 6, 39 καὶ 41 δικαιολογεῖ φόβους δημιουργίας συνθηκῶν, διὰ τὰς τιμὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, καθόλου ἱκανοποιητικάς, διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅπου τὸ κόστος παραγωγῆς εἶναι ὑψηλόν. Δὲν δίδεται στὴν Ἑλλάδα κανένα δικαίωμα ἀμύνης ἐναντίον μέτρων ποὺ θίγουν τὰ ἐμπορικά της συμφέροντα, διατυπώνουσα κἄποιαν γνώμην γιὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῶν ἕξ. Τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 65 τῆς συμφωνίας, προβλέπει λῆψιν ἀποφάσεων καὶ ὁμοφωνίαν, ἑπομένως, δικαιώματα ἀρνησικυρίας, τόσον τῶν ἕξ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὅσον καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Φοβούμεθα, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν συνηθίζει ν’ ἀρνῆται εἰς τοὺς μεγάλους της «φίλους» θὰ ὑποκύπτῃ ἑκάστοτε πρὸ τῆς ἀπειλῆς ἀσκήσεως τοῦ Βέτο. Ἀλλὰ καὶ ἂν αὐτὸ δὲν συμβῇ, ἀλλὰ προκύψουν διαφοραί, τὰς ὁποίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ λύσῃ τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως, θὰ παραπέμπωνται εἰς ἓν ἐκ τῶν ὑφισταμένων διεθνῶν δικαστηρίων ἢ εἰς ξένην, φυσικά, διαιτησίαν. (Βλ. ἄρθρ. 67). Τόσον τὰ Διεθνῆ Δικαστήρια, ὅσον καὶ ἡ ξένη διαιτησία, κυριαρχοῦνται ὑπὸ τῶν ἕξ καὶ ἡ ἐλπὶς νὰ δικαιωθῇ ὑπ’ αὐτῶν, ἡ ἀποικία Ἑλλὰς εἶναι ἐλαχίστη. Ἔχομεν πικρὰν πεῖραν τῶν ἀποφάσεων ξένων διαιτησιῶν. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι δὲν μετέχομεν ἐνεργῶς εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ὑπουργῶν, τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Κοινοβουλίου τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος ποὺ ἔχουν ἀποφασιστικὲς δικαιοδοσίες. Σήμερον γίνονται πολύπλοκοι διαπραγματεύσεις γύρω ἀπὸ τὸ κοινὸν ἐμπορικὸν δασμολόγιον τῆς Ε.Ο.Κ. Ζητεῖ ἐπιμόνως ἡ Ἀμερικὴ νὰ ἐλαττωθοῦν οἱ δασμολογικὲς ἐπιβαρύνσεις, γιὰ τὰ Ἀμερικανικὰ καπνὰ καὶ νὰ εὐνοηθοῦν τὰ καπνὰ τῶν Η.Π.Α., ἔναντι τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν πάντοτε ἐρήμην τῆς Ἑλλάδος. Σήμερον τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ χάνουν ἔδαφος εἰς τὴν Γερμανίαν ἐξ αἰτίας τοῦ δυσμενοῦς ἀνταγωνισμοῦ τῶν γερμανικῶν καὶ ἀμερικανικῶν καπνοβιομηχανικῶν συμφερόντων. Ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα κἄθε δικαίωμα χαράξεως βιομηχανικῆς, γεωργικῆς, ἐμπορικῆς πολιτικῆς καὶ καταδικάζεται εἰς σιωπὴν διὰ τὴν οἰκονομικὴν τῆς Ε.Ο.Κ. Ἡ ἐξάρτησίς της ἀπὸ τὴν Ε.Ο.Κ. εἶναι τῆς αἰσχροτέρας μορφῆς. Ἡ οἰκονομικὴ βοήθεια ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ τὸ πολὺ τὰ 125 ἑκατομμύρια δολλάρια, παρεχομένη, ὡς ἔντονον δάνειον ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Τράπεζαν Ἐπενδύσεων (βλ. πρωτόκολλον χρηματοδοτήσεως) μὲ ἀνώτατον ὅριον χρόνου ἀποσβέσεως 25 ἔτη. Ἡ οἰκονομικὴ αὐτὴ βοήθεια κατοχυρώνει τὴν κυριαρχίαν τοῦ ξένου κεφαλαίου καὶ ἐξασφαλίζει στὴν Ε.Ο.Κ. τὸν ἀπόλυτον ἔλεγχον ἐπὶ οἱουδήποτε προγράμματος ἐκτελέσεως ἔργων. Τὸ ἀνοικτὸν θέμα τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ παλαιοῦ ἐξωτερικοῦ Ἑλληνικοῦ χρέους, δὲν ἀναφέρεται, οὔτε στὴν συμφωνίαν, οὔτε στὰ ἐπισυναπτόμενα πρωτόκολλα. Φαίνεται, ὅμως, ὅτι ἐδόθη διαβεβαίωσις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ καταβάλῃ προσπαθείας πρὸς ρύθμισιν τῶν παλαιῶν χρεῶν της. Δὲν γνωρίζομεν, ἂν καὶ πῶς διετυπώθη ἡ γραπτὴ αὐτὴ διαβεβαίωσις καὶ ποίου βαθμοῦ δεσμεύσεις δημιουργεῖ. Ἐννοεῖται, ρύθμισις τῶν παλαιῶν χρεῶν, σημαίνει, πλήρη οἰκονομικὴν ἐξόντωσιν καὶ διάθεσιν τῶν νέων δανείων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν παλαιῶν. Τρομακτικὴ διαρροὴ τοῦ ἐργατικοῦ μας δυναμικοῦ θὰ ἐπακολουθήσῃ. Τὰ ⅔ τῶν ἐργοστασίων μας θὰ κλείσουν καὶ ἡ ἀνεργία θὰ ἐπιταθῇ εἰς τρομακτικὸν βαθμόν. Γενικὰ θὰ ὀξυνθῇ στὸ ἔπακρον τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως. Ἤδη τὸ πενταετὲς, ἐν ὄψει τοῦ ἐνδεχομένου τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. εἶναι ἐξαιρετικὰ δυσοίωνον διὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας καὶ τοποθετεῖ τὶς ἐλπίδες του στὴν μετανάστευσιν. Τώρα μὲ τὴν πραγματοποίησιν τῆς συνδέσεως, ἡ φυγὴ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα θὰ λάβῃ μορφὴν πανικοῦ. Ἤδη ὁ πανικὸς ἤρχισε. Τὰ ἄρθρα 44–46 τῆς συμφωνίας θέτουν τὴν ἀρχὴ τῆς πλήρους ἐλευθερίας, διὰ τὴν κίνησιν τῶν ἐργατῶν. Ἡ πλήρης αὐτὴ ἐλευθερία θ’ ἀπογυμνώσῃ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸ ἐργατικὸν δυναμικόν της. Εἶναι λάθος νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ ἀφθονία εὐθηνῶν ἐργατικῶν χειρῶν θὰ προσελκύσῃ τὸ ξένον κεφάλαιον καὶ ὅτι οὕτω θ’ ἀνασταλῇ ὁ πανικὸς τῆς μεταναστεύσεως. Ἡ ἕνωσις τῆς Ἰταλίας παρέχει κτυπητὸν παράδειγμα. Ὁ Ἰταλικὸς Νότος, ἐστήριζε τὴν οἰκονομίαν του εἰς τὴν γεωργίαν καὶ βιομηχανίαν, ὁ Βορρᾶς εἰς τὴν βιομηχανίαν. Ὁ Νότος εἶχε μέγα πλεονέκτημα ἐργατικῶν χειρῶν. Μετὰ τὴν ἕνωσιν τὸ πλεόνασμα τῶν ἐργατικῶν χειρῶν ποὺ διέθετεν ἡ Νότιος Ἰταλία, μετηνάστευσε πρὸς Βορρᾶν μὲ μορφὴν διαρκῶς ἐπιταχυνομένην καὶ ὅταν ἐκορέσθη ἡ ζήτησις τοῦ Βορρᾶ, ἤρχισε νὰ ἐκπατρίζεται. Ἄν καὶ παρῆλθεν εἷς αἰὼν, ἡ Νότιος Ἰταλία ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ὑποανάπτυκτος. Ἡ αἰσιοδοξία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ρίπτωμεν νέον ἑκάστοτε ἐργατικὸν δυναμικὸν εἰς τὴν παραγωγὴν, δὲν δικαιολογεῖται ἐκ τῶν ξένων παραδειγμάτων. Καὶ ὅμως, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπροσωπείας κ. Πεσματζόγλου ἔγραφε (σελ. 25 καὶ 35 τῆς ἐν ἀρχῇ μνημονευθείσης μελέτης του), ὅτι ἡ δημιουργία συνθηκῶν πλήρους ἀπασχολήσεως ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν δασμολογικῶν μειώσεων καὶ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῆς Ε.Ο.Κ. Ἀλλὰ τὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ; Νὰ μείνωμεν μακρὰν τῆς τῶν βιομηχανικῶς προηγμένων Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν ἐντὸς Ε.Ο.Κ. ἢ τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἑπτὰ τοῦ Ἐλευθέρου Ἐμπορίου, παρὰ τὸν ἐπισειόμενον ἀπὸ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς ὑποτελείας κίνδυνον τῆς ἀπομονώσεως; Ἀσφαλῶς ναί. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. σημαίνει ἀπεριόριστον αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν καὶ περιορισμὸν εἰς τὸ ἐλάχιστον τῶν ἐξαγωγῶν, διὰ τῆς μειώσεως τῆς παραγωγῆς βιομηχανικῆς καὶ γεωργικῆς. Ἀλλὰ ἡ μόνη θεραπεία τῆς ἐντόνως ἐπικινδύνου οἰκονομικῆς μας ἐξαθλιώσεως εἶναι ἀντιθέτως ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς μὲ σκοπόν, ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ μεγαλυτέρου μέρους τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ἐλάττωσιν τῶν εἰσαγωγῶν, αὔξησιν δὲ παράλληλον τῶν ἐξαγωγῶν πρὸς τὰς χώρας ποὺ δέχονται ἀνταλλαγὴν προϊόντων, ὡς βάσιν τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ δὲν ὁδηγεῖ στὴν ἀπομόνωσιν, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐλευθερίαν συναλλαγῶν. Ἡ θεωρία τῶν ἀποδεχομένων τὴν σύνδεσιν καὶ φοβουμένων τὴν ἀπομόνωσιν εἶναι γνωστή. Λέγουν, ὅτι ὁ προστατευτισμὸς περιορίζει τὴν παραγωγὴν ἀγαθῶν γιὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐσωτερικῆς μόνον ἀγορᾶς. Δὲν θὰ ὑπάρχῃ, ἑπομένως, ἡ εὐρυτάτη ἀγορὰ ποὺ ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν διὰ τὸν ἐκσυγχρονισμὸν τῶν βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων. Ὅτι κάτω ἀπὸ συνθήκας ἀπομονώσεως καὶ προστατευτισμοῦ τὸ κόστος παραγωγῆς θὰ εἶναι μεγάλο. Τοιαῦτα ἐπιχειρήματα ἰσχύουν διὰ τοὺς ἕξ, τοὺς βιομηχανικὰ πανίσχυρους, ὄχι διὰ τὴν ὑποανάπτυκτον Ἑλλάδα, τῆς ὁποίας, ὅπως ἀπεδείξαμεν, ἡ ἐκβιομηχάνισις εἶναι ἀδύνατος, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ σύνδεσις μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Ἡ εὐθυγράμμισίς μας μὲ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Ο.Κ. ἀποτελεῖ τεράστιον ὀλέθριον σφάλμα. Ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι ἡ σύνδεσις μᾶς τοποθετεῖ στὸ αὐτὸ ἐπίπεδον μὲ τοὺς οἰκονομικὰ ἀνεπτυγμένους, ὅτι θὰ ἔχῃ σὰν ἀποτέλεσμα τὴν ἐξίσωσιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τὴν ὕψωσιν τοῦ βιοτικοῦ μας ἐπιπέδου εἰς τὴν στάθμην τῶν οἰκονομικῶς πανισχύρων Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, εἶναι ἢ πολὺ ἀφελὴς ἢ ἔχει σκοπὸν νὰ συγκαλύψῃ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς παραδίδεται ἁλυσόδετη στὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν μονοπωλίων τῆς Εὐρώπης, συμφέροντα ποὺ ρυθμίζουν τὴν πολιτικὴν τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῇ, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς Ἑνώσεως εἶναι κυρίως πολιτικός. Αἱ προσπάθειαι πρὸς οἰκονομικὴν ἑνοποίησιν ἀπέβλεπον πάντοτε καὶ εἰς πολιτικὰς ἐπιδιώξεις. Ἄλλωστε ὁ σκοπὸς τῆς δημιουργίας, ὄχι μόνον οἰκονομικῆς ἀλλὰ καὶ πολιτικῆς ἑνότητος, εἶναι διάχυτος εἰς τὴν συνθήκην τῆς Ρώμης. Τὰ σχέδια Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς ἐνσωματώσεως πηγάζουν ἀπὸ ἰμπεριαλιστικὴν πολιτικὴν τῶν Εὐρωπαϊκῶν κυβερνητικῶν καθεστώτων καὶ ἰδίως τῆς Γερμανίας. Ἡ ἐπιδίωξις τῆς Ε.Ο.Κ. συνδέεται μὲ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν σοσιαλιστικῶν χωρῶν. Ὁ Γερμανὸς καθηγητὴς οἰκονομολόγος κ. Βάλτερ Χαλστάϊν εἰς ἄρθρον του ὑπὸ τὸν τίτλον: «Οἰκονομικὴ καὶ Πολιτικὴ Ἑνοποίησις» εἶναι ἀπολύτως σαφής. Γράφει: Ἡ οἰκονομικὴ ἑνοποίησις δὲν ἐπενοήθη οὔτε ἐπραγματοποιήθη ὡς σκοπὸς καθ’ ἑαυτόν. Αἱ «Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Εὐρώπης» δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ἰδεῶδες τῶν ποιητῶν καὶ φιλοσόφων τοῦ 18ου αἰῶνος. Ἀποκτοῦν τὸ περιεχόμενον ποὺ ἔδωσε ὁ ἰμπεριαλισμὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τῶν ὁποίων ἀποβλέπουν νὰ δημιουργηθοῦν. Ὁ σκοπὸς τῆς Ε.Ο.Κ. καὶ τῆς συνθήκης συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. εἶναι πολιτικός. Ἀποβλέπει ὄχι εἰς τὴν ἕνωσιν, ἀλλὰ εἰς τὸν χωρισμὸν τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ κόσμου. Θὰ δυσχερανθῇ πολὺ ἡ οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ συνεργασία εἰς πανευρωπαϊκὴν βάσιν. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ Ἀμερικανικὸν κεφάλαιον ἔχει εἰσχωρήσει βαθειὰ στὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς Γαλλίας, τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, τῆς Ἰταλίας καὶ ἄλλων χωρῶν. Σὲ ὅλην τὴν Εὐρώπην ἔχουν δημιουργηθῆ παραρτήματα τῶν μεγαλυτέρων Ἀμερικανικῶν μονοπωλίων. Ὁ ἔλεγχος τῶν οἰκονομιῶν καὶ τῆς πολιτικῆς τῶν Ἕξ ἀπὸ τὰ ἀμερικανικὰ μονοπώλια θὰ εἶναι καταθλιπτικός. Ἡ Ε.Ο.Κ. κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία ἀποβλέπει πάντοτε, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Μπίσμαρκ, στὴν οἰκονομικὴν ἡγεμονίαν τῆς Εὐρώπης μὲ ὠμὸν ρεαλισμόν. «Ἡ πολιτικὴ τῆς Γερμανίας ἀναπτύσσεται εἰς κυριαρχοῦσαν δύναμιν ἐν Εὐρώπῃ», γράφει ὁ κύριος Μαρκεζίνης. Ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. σημαίνει, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, τὴν διάνοιξιν μιᾶς εὐρυτάτης λεωφόρου γιὰ τὴν οἰκονομικὴν διείσδυσιν τῆς Γερμανίας εἰς τὸ νευραλγικὸν αὐτὸ σημεῖον, ποὺ ἀποτελεῖ ὁρμητήριον διὰ τὰς οἰκονομικὰς ἀποβάσεις στὰς χώρας τῆς Ἐγγὺς καὶ Μέσης Ἀνατολῆς. Αἱ ἀνεμπόδιστοι ἐγκαταστάσεις ξένων βιομηχανιῶν, δηλαδή, κατὰ τὸ πλεῖστον Γερμανικῶν, διὰ τὰς ὁποίας ὁμιλεῖ ἡ συμφωνία συνδέσεως μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν αὐτῆς, ἡ «συνθήκη ἐγκαταστάσεως καὶ ναυσιπλοΐας» μὲ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν θὰ δημιουργήσουν τὸ προγεφύρωμα διὰ τοιαύτην ἐξόρμησιν. Σκοπός, λοιπόν, τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. εἶναι πολιτικὸς καὶ ὄχι οἰκονομικός. Μεταβαλλόμεθα εἰς μίαν ἐπαρχίαν τῆς Δύσεως καὶ τὸ κάμνομεν αὐτὸ μὲ ἄπειρη ἀγαλλίασιν, διότι θὰ ἔχωμεν τὴν τιμὴν νὰ εἴμεθα οἱ «πτωχοὶ συγγενεῖς» τῶν Ἕξ. Ἡ ἀγάπη τῶν «ὑψηλῶν μας συγγενῶν» εἶναι γνωστὴ ἀπὸ τὸ παρελθόν. Ὅταν ἦτο Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ἀργότερα ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ κατηρτίζοντο προγράμματα ἀνασυγκροτήσεως ἀτελῆ βέβαια, καὶ ἀφελῆ κἄπως, ἀλλὰ πάντως ἐθνικὰ καὶ μὲ κεντρικὴν ἰδέαν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλλοντο εἰς τὸν «Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας» ἐξέσπασε λυσσώδης ἀντίδρασις ἐναντίον τῆς χώρας μας ἐκ μέρους τῶν βιομηχανικῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης, ἀκριβῶς, ἐκείνων ποὺ ἀπετέλεσαν ἀργότερον τὴν Ε.Ο.Κ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας τότε εἰς τὸν Ο.Ε.Ο.Σ., καθηγητὴς κ. Λέανδρος Νικολαΐδης, κατήγγειλε τὴν ἀντίδρασιν τῶν δυτικοευρωπαϊκῶν δυνάμεων καὶ τῶν Η.Π.Α., εἰς ἄρθρον του δημοσιευθὲν εἰς τὰ «Τεχνικὰ Χρονικά». Μᾶς ἔλεγαν, ὅτι εἴμεθα χώρα γεωργικὴ καὶ πρέπει νὰ παραμείνωμεν γεωργική, ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψωμεν κάθε ἰδέαν ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος. Τὸ 1952 υἱοθέτησε τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς ὁ ἀείμνηστος Βαρβαρέσος στὴν πλήρη ἡττοπαθείας ἔκθεσίν του πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν Πλαστήρα, δεχθείς, ὅτι εἴμεθα γεωργικὴ χώρα καὶ ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀνέλθωμεν οἰκονομικῶς μὲ τὴν ἐκβιομηχάνισιν, ἡ ὁποία ποτὲ δὲν θὰ γίνῃ ἀνταγωνιστική. Αὐτὰς τὰς ἀπόψεις ὑπεστήριζαν τότε οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ οἱ Δυτικοευρωπαῖοι. Ἔτσι ἐματαιώθη κάθε προσπάθεια σχετικὴ μὲ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Αὐτὴ θὰ εἶναι καὶ σήμερον ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν θ’ ἀκολουθήσουν οἱ ξένοι συνεταῖροι μας εἰς τὴν σύνδεσιν, ἡ ρεαλιστικὴ καὶ ἐκσυγχρονισμένη πολιτικὴ ἔναντι τῆς Ἑλλάδος, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Ὁμιλῶ μὲ πολὺν καημὸν καὶ ἀγανάκτησιν, γιατὶ εἶμαι ὁ πρῶτος ποὺ τὸ 1943, μέσα στὴν κατοχήν, ὡς πρύτανις τοῦ Πολυτεχνείου, ἐπρόβαλα τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, ὡς τὴν μοναδικὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος καὶ εἶπα, ὅτι ἡ ἐκβιομηχάνισις ὀφείλει νὰ εἶναι ὁ σκοπὸς ὅλων ἐκείνων, ποὺ θὰ ἡγηθοῦν τῶν τυχῶν τῆς χώρας μας εἰς τὸ μέλλον. Ἡ ἀντίδρασις τῶν βιομηχανικῶν χωρῶν ἐξεδηλώθη καὶ ἀργότερον ποικιλοτρόπως, λόγου χάριν, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Λαρύμνης. Ἡ οἰκτρὰ ἀποτυχία τῆς πρώτης προσπαθείας βαρείας ἐκβιομηχανίσεως πρέπει νὰ θεωρηθῇ σὰν «ἔγκλημα ἐκ προμελέτης» κατὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ ὀφείλεται εἰς τὸν Κρούπ. Πάντως, βέβαιον εἶναι, ὅτι καμμία ἐκ τῶν χωρῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος δὲν ἔχει συμφέρον νὰ ἐκβιομηχανισθῇ ἡ Ἑλλάς, ν’ αὐξήσῃ τὰς ἐξαγωγάς της, νὰ βελτιώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ της. Ἀλλὰ καὶ στὸν τομέα τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας ἔχομεν λυσσώδεις ἀνταγωνιστάς. Ἡ ἀντίδρασις τῆς Ἰταλίας ὑπῆρξε γεγονὸς πολὺ χαρακτηριστικόν. Καὶ ἂν ἐπῆλθε κάποιος συμβιβασμός, δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν διὰ τὸ μέλλον. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι αἱ διενέξεις καὶ μεταξὺ τῶν μελῶν ἀκόμη τῆς Ε.Ο.Κ., λόγου χάριν, μεταξὺ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας καὶ τῆς Ἰταλίας ἐκδηλοῦνται καθημερινά. Παραβιάζονται συχνὰ ἄρθρα τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης. Καὶ ἂν διαφοραὶ μεταξὺ τῶν ἰσοτίμων μελῶν διευθετοῦνται κατὰ κάποιον τρόπον μὲ τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Δικαστήριον τῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος, δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν δικαίωσιν τῆς ὑπαναπτύκτου ἀποικίας τῆς Ε.Ο.Κ. ποὺ λέγεται Ἑλλάς, ἀπὸ τὴν δῆθεν διαιτησίαν τὴν προβλεπομένην πρὸς ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν. Ὅταν προκύψουν συμφέροντα τῶν μονοπωλίων ἢ τῆς οἰκονομίας τῶν ἰσχυρῶν μελῶν τῆς Ε. Ο.Κ., καμμία διαιτησία δὲν θὰ δικαιώσῃ τὴν Ἑλλάδα. Προσεδέθημεν οἰκονομικῶς ἀρρήκτως μὲ τὴν Δύσιν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι μόνον δυτικο–εὐρωπαϊκὴ χώρα. Εἶχεν ἀνέκαθεν καὶ τὰς ἀνέπτυξε τελευταῖα, στενὰς σχέσεις μὲ τὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἀποβλέπει εἰς τὴν δημιουργίαν ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ τὴν Κίνα, εἶναι χώρα Βαλκανικὴ καὶ ἀνέπτυξεν ἀναλόγους σχέσεις μὲ τὰς ἀνατολικὰς σοσιαλιστικὰς χώρας καὶ τὴν Ε.Σ.Σ.Δ., ποὺ κάθε μέρα εὐρύνονται περισσότερον καὶ δημιουργοῦν μεγάλας ἐλπίδας διὰ τὸ μέλλον. Αἱ ἐλπίδες αὐταὶ καταρρέουν ὕστερα ἀπὸ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Δημιουργοῦνται ἀνυπέρβλητοι φραγμοὶ ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ τὰς χώρας ἔξω ἀπὸ τὴν περιοχὴν τῆς Ε.Ο.Κ. καὶ αἱ Ἑλληνικαὶ ἐξαγωγαὶ πρὸς τὰς χώρας αὐτὰς ποὺ ἔφθασαν στὰ 60% τῶν συνολικῶν ἐξαγωγῶν μας, (ἐξ αὐτῶν 84% αἱ βιομηχανικαὶ) ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἐκμηδενισθοῦν. Εἰς αὐτὸν τὸν ἀμφιβόλου ἀξίας, πάντως ξένον, πολιτικὸν σκοπόν, προσφέρεται ὡς οἰκονομικὸν ὁλοκαύτωμα ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ Ἑλλὰς συνδεομένη, ὅπως συνεδέθη μὲ τὴν Ε.Ο.Κ., χάνει πλέον κἄθε ἴχνος οἰκονομικῆς καὶ πολιτικῆς ἀνεξαρτησίας, κἄθε ἐλευθερίαν ρυθμίσεως τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς της πολιτικῆς. Ἀπὸ ἄποψιν πολιτικὴν ἡ σύνδεσις μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. θὰ δημιουργήσῃ ἀποπνικτικὴν ἀτμόσφαιραν στερήσεως κἄθε δυνατότητος ἐλευθέρας ἀντιμετωπίσεως, σύμφωνα ἑκάστοτε μὲ τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, ὄχι μόνον τῶν ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐσωτερικῶν πολιτικῶν προβλημάτων. Αἱ οἰκονομικαὶ ἐξαρτήσεις ἀπὸ τὴν Ε.Ο.Κ. τὴν μεταβάλλουν εἰς ἄβουλον πιόνι τῆς πολιτικῆς τῶν Δυτικῶν δυνάμεων, ἀνίκανον ν’ ἀντιταχθῇ εἰς οἱανδήποτε πολιτικήν των ἀξίωσιν. Ἀλλά, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπιδιώκουσα μὲ τόσην ἐπιμονὴν τὴν σύνδεσιν, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀπέβλεψεν εἰς οἰκονομικὰ ὠφελήματα, (ἡ μελέτη τοῦ κ. Πεσμαζόγλου σαφῶς τὸ ἀποκλείει, ἐφ’ ὅσον οὐδεμία τῶν προϋποθέσεων ποὺ θεωρεῖ ὡς ἀπαραιτήτους εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ), ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐν γνώσει τῶν καταστροφικῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν, ἠθέλησε νὰ προσθέσῃ νέας ἁλύσεις διὰ τὴν πολιτικὴν ὑποδούλωσιν τῆς χώρας, νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς «ρωμαϊκὴν ἐπαρχίαν». Ἀποτελεῖ ἔγκλημα ἡ σύνδεσις, ἀλλὰ τὸ ἔγκλημα ἔγινεν ἐκ προμελέτης. Ἡ Κυβέρνησις, ἀναμφισβητήτως ἐγνώριζε τὰς ὀλεθρίας οἰκονομικὰς συνεπείας, διότι ἀσφαλῶς ὁ κ. Πεσμαζόγλου τὴν προειδοποίησε καὶ ἐπεσήμανε τοὺς τρομεροὺς κινδύνους. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ εἶχε τὴν ἔμμονον σκέψιν ν’ ἁλυσοδέσῃ ἀκόμη περισσότερον τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰ δεσμὰ τῆς ὑποτελείας, ἀδιαφοροῦσα διὰ τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν καὶ αὐτὸ τὸ ἐπέτυχε μὲ τὴν σύνδεσιν. Καθαρῶς πολιτικοὶ ὑπολογισμοὶ παρεμέρισαν τὰ ἀτράνταχτα ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Πεσμαζόγλου καὶ ἐπέβαλαν τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμφωνίας. Καθίσταται σαφές, ὅτι μὲ τὴν σύνδεσιν ὕστερα ἀπὸ τὴν ὁποίαν οἱ Ἕξ καὶ ὄχι ἡμεῖς θὰ εἶναι οἱ ρυθμισταὶ τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς, γινόμεθα ὁ «πτωχὸς συγγενής», ὁ ἀξιοθρήνητος οὐραγὸς τῆς ὁμάδος τῶν Ἕξ καὶ τῶν κυριαρχούντων τὴν ὁμάδα μονοπωλίων. Ἐδέχθημεν συμφωνίαν συνδέσεως ποὺ θ’ ἀποτελέσῃ φραγμὸν ἀνυπέρβλητον διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας καὶ θὰ καταστήσῃ τὴν Ε.Ο.Κ. ὑπέρτατον ρυθμιστὴν τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ μας ἐμπορίου. Ἡ Ε.Ο.Κ. θὰ ἐλέγχῃ τὴν γεωργικήν μας παραγωγήν, θὰ παρεμποδίζῃ μέχρις ἐκμηδενίσεως τὰς ἐξαγωγὰς πρὸς τὰς ἀνατολικὰς χώρας, χωρὶς ἡ Ἑλλὰς νὰ δικαιοῦται ὄχι βέβαια νὰ διατυπώνῃ γνώμην διὰ τὴν ἀκολουθουμένην πολιτικὴν τῶν Ἕξ, ἀλλὰ οὐδὲ κἂν νὰ ψελλίσῃ διαμαρτυρίαν διὰ τὴν ἄδικον κακομεταχείρισίν της ὡς ἀποικίας. Ἡ Ἑλλὰς θὰ κρατηθῇ μονίμως εἰς κατάστασιν ὑπαναπτύξεως μὲ χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον. Θὰ παραμείνῃ ὑπανάπτυκτον ἐξάρτημα τῶν Ἕξ, ἀγορὰ διὰ τὰ βιομηχανικά των εἴδη, πηγὴ προμηθείας τῶν πρώτων ὑλῶν εὐθηνῶν γεωργικῶν προϊόντων, πρὸ παντὸς δὲ εὐθηνῶν ἐργατικῶν χειρῶν. Κύριοι βουλευταί, εὔχομαι εἰλικρινῶς νὰ διαψευσθῶ καὶ νὰ δικαιωθοῦν οἱ ἀπολογηταὶ τῆς συνδέσεως. Ἀλλὰ ἡ ἀπαισιοδοξία μου εἶναι βαθυτάτη. Δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν πολιτικὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἀκλόνητον πεποίθησιν, ὅτι βαίνομεν πρὸς οἰκονομικὸν ἀφανισμόν. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διακόπτων τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν στὴν συνεδρίασιν τῆς περασμένης Τετάρτης, εἶπε μίαν μεγάλην ἀλήθειαν. Ὅτι τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς εἶναι κατὰ 80% θέμα τῶν ὀκτώμισυ ἑκατομμυρίων τῶν Ἑλλήνων. Ὁ κ. Καραμανλῆς ἔχει δίκαιον. Ἀλλὰ ἀντὶ νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν ἕνωσιν τῶν 8½ ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων μὲ τὴν ἄνευ προηγουμένου τεραστίαν προσπάθειαν ἐδημιούργησε καὶ ἐντείνει κάθε μέρα περισσότερον τὸν ὀλέθριον ἐθνικὸν διχασμόν. Παρὰ τὰς δηλώσεις του ὁ κ. Καραμανλῆς δὲν κατανοεῖ τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ἡ ἑνότης ὅλων τῶν ἁγνῶν καὶ ζωντανῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους εἰς μίαν ὠργανωμένην προσπάθειαν, διὰ τὴν εὐημερίαν καὶ τὸν ἐκπολιτισμόν. Δὲν κατανοεῖ, ὅτι μὲ μέτρα λήθης καὶ εἰρηνεύσεως, μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ μεγάλου πατριώτου Μανώλη Γλέζου καὶ τὴν εἴσοδόν του εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἑνότητα καὶ τὸν συντονισμὸν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ, νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς αὐτὸν αἰσιοδοξίαν καὶ ἐνθουσιασμόν. Δὲν κατανοεῖ, ὅτι κάτω ἀπὸ καθεστὼς διχασμοῦ καὶ τρομοκρατίας δὲν μπορεῖ νὰ κινητοποιηθῇ ὁ μέγιστος καὶ ἀποφασιστικὸς παράγων διὰ κάθε ἐπιτυχίαν οἰκονομικῶν ἐπιδιώξεων, ὁ λαϊκὸς παράγων. Δὲν κατανοεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρέπει νὰ πείσῃ τὸν λαόν, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συμφωνίας ἀποτελεῖ ἰδικήν του ὑπόθεσιν, ὅτι ἀποβλέπει ὄχι εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν συμφερόντων τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ἀλλὰ τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Ποῦ εἶναι τὰ 8½ ἑκατομμύρια περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ; Ἀλλὰ καὶ ἂν κατανοῇ τὰς ἀληθείας ταύτας ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰς ἐφαρμόσῃ, διότι εἶναι δεσμία τῆς ἰδίας της ἀντιλαϊκῆς ἀνελευθέρας πολιτικῆς. Ἀφ’ ἑτέρου, τὸ τεράστιον θέμα τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ποὺ πρόκειται νὰ ἔχῃ ἀπροσμετρήτους συνεπείας πολιτικὰς καὶ οἰκονομικὰς διὰ τὴν χώραν μας, χειρίζεται Κυβέρνησις χωρὶς κῦρος, μὲ ἀμφισβητουμένην νομιμότητα, προελθοῦσα ἐξ ἐκλογῶν νόθων, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν ὑπὸ καθεστὼς τρομοκρατίας. Τοιαύτη Κυβέρνησις μὲ μειωμένον ἠθικὸν ὄχι μόνον ἐντός, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ προβῇ εἰς τὰς διαρθρώσεις τῆς οἰκονομίας μας, νὰ ἐμπνεύσῃ πίστιν καὶ ἐνθουσιασμὸν εἰς τὸν λαόν, νὰ τὸν ἑνώσῃ εἰς τὴν τεραστίαν προσπάθειαν, νὰ λάβῃ τὰ κοινωνικοπολιτικὰ μέτρα, ποὺ θὰ δικαιολόγουν ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον κἄποιαν αἰσιοδοξίαν διαφυγῆς τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν ἐπερχομένην θύελλαν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ὑποτελείας, τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ, δὲν ἔχει ἠθικὸν ἀνάστημα διὰ νὰ ὑπεραμυνθῇ τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν ἀγῶνα μεταξὺ αὐτῆς ὡς ἀποικίας καὶ τῶν κυριάρχων κρατῶν τῆς Ε.Ο.Κ., ὁ ὁποῖος θὰ διεξάγεται εἰς κάθε περίπτωσιν ἐφαρμογῆς τῆς τόσον σκοτεινῆς, πολυπλόκου καὶ ἀορίστου συμφωνίας συνδέσεως. Ἄν δὲν εἰσακουσθῇ ἡ πατριωτικὴ φωνὴ τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ἡ σύνδεσις μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ἀποβῇ μοιραία, τοὐλάχιστον ἂς συντριβῇ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ προτοῦ συντριβῇ ἡ Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§14Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντον.). Ἐπειδὴ ὁ ρήτωρ δὲν ἠθέλησε νὰ μοῦ δώσῃ τὸ δικαίωμα διακοπῆς, διὰ τοῦτο δὲν προέβην εἰς καμμίαν διακοπήν. Ἄλλωστε, δὲν γνωρίζω, ἐὰν τοῦτο θὰ ἦτο καὶ σκόπιμον. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ εἴπω, ὀλίγα τινὰ πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἀποκαταστήσω, εἰς τὰς πραγματικάς των διαστάσεις, ὡρισμένας κρίσεις καὶ ἐπὶ ὡρισμένων πραγμάτων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ προσώπων. Κατ’ ἀρχήν, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι τὸ βασικὸν ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ὁ μόλις πρὸ ὀλίγου κατελθὼν τοῦ βήματος ρήτωρ ἀνεῦρεν εἰς ὅλην τὴν ὑπόθεσιν τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, εἶναι τὸ πολιτικὸν ἐπιχείρημα καὶ ἀτυχῶς δι’ αὐτόν, κατέληξεν εἰς ἕνα πολιτικὸν ἐπίσης ἐπιχείρημα, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν διὰ τὴν οἰκονομικὴν σύνδεσιν, ἐὰν προϋπῆρχον ὡρισμέναι πολιτικαὶ προϋποθέσεις, διὰ νὰ πᾶμε πρὸς τὸ ἐγχείρημα αὐτό. Λοιπόν, τὸ πολιτικὸν θέμα εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει περισσότερον τὸν κ. συνάδελφον καὶ ὄχι τὸ οἰκονομικόν. Δεύτερον, ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐπεκαλέσθη τὴν μαρτυρίαν ὡρισμένων προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπευθύνως ἐχειρίσθησαν τὴν ὅλην ὑπόθεσιν τῶν διαπραγματεύσεων μὲ τὰς χώρας–μέλη τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς. Καὶ εἰς ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα ἠρκέσθη εἰς τὴν ἀναφορὰν μεμονωμένων φράσεων καὶ ἀπέδειξε τὴν καλοπιστίαν μὲ τὴν ὁποίαν ἐχειρίσθη τὸ ὅλον θέμα. Ἀνέφερε, δηλαδή, τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰς τὴν σελίδα 20 τοῦ βιβλίου τοῦ κ. Πεσμαζόγλου, ὁ ἴδιος ὁ κ. Πεσμαζόγλου μᾶς λέγει, ὅτι ἡ ἐξαφάνισις τῆς δασμολογικῆς προστασίας, πρὶν ἐξασφαλισθοῦν συνθῆκαι σχεδὸν πλήρους ἀπασχολήσεως εἰς τὰς Νοτιομεσογειακὰς Χώρας, κινδυνεύει νὰ προκαλέσῃ ἀνάσχεσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεώς των. Παρέλειψε νὰ διαβάσῃ τὴν ἀμέσως ἑπομένην φράσιν, ὅτι ἑπομένως εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ἐπιβάλλεται νὰ ληφθοῦν εἰδικὰ μέτρα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως ταύτης.

§15Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δὲν ἀλλάζει τίποτε.

§16Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντον.). Παρακαλῶ, ὅπως δὲν διέκοψα ἐγὼ τὸν ρήτορα, νὰ μὴ μὲ διακόπτετε καὶ σεῖς. Ἐπίσης ἀνέφερεν, ὅτι ὁ κ. Πεσμαζόγλου λέγει εἰς τὴν σελίδα 21 τοῦ βιβλίου του, ὅτι: Ἐνῷ εἰς τὰς χώρας τῆς Δ. Εὐρώπης τὰ εἰσοδήματα θὰ αὐξάνωνται πιθανότατα μὲ συμπτώματα ὑπεραπασχολήσεως καὶ πληθωρισμοῦ εἰς τὰς οἰκονομικῶς ἀσθενεῖς χώρας τῆς Ν. Εὐρώπης ὑπάρχει σοβαρὸς κίνδυνος ἐπεκτάσεως τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως. Τὸ λέγει πράγματι αὐτό, ὁ κ. Πεσμαζόγλου, προσθέτει, ὅμως, ὁ κ. Πεσμαζόγλου, ὅτι τοιούτου εἴδους ἀνώμαλοι ἐκδηλώσεις θὰ ἀποτελέσουν τὴν βεβαίαν συνέπειαν μιᾶς ἐλευθέρας διακινήσεως ἐμπορευμάτων μεταξὺ τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, ἐὰν δὲν συναποφασισθῇ ἕνα σύστημα ἐπαρκῶς ἰσχυρᾶς διορθωτικῆς παρεμβάσεως. Τί σημαίνει τοῦτο; Εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐν μεγαλυτέραις λεπτομερείαις εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δηλαδὴ ἁπλῆ καὶ μόνον μετακίνησις τῶν ἐμπορευμάτων ἐνδεχομένως νὰ ἔχῃ αὐτὰς τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἡ πρώτη φράσις τοῦ κ. Πεσμαζόγλου ἀναφέρει. Πρέπει, ὅμως, εἰς μίαν οἰκονομικὴν ἕνωσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἁπλῆ τελωνειακὴ ἕνωσις, ἐφ’ ὅσον ἀντιμετωπισθοῦν θέματα διορθωτικὰ τῆς οἰκονομίας, νὰ ἔχωμεν τὴν αἰσιοδοξίαν, ὅτι πράγματι θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρέλειψε καλοπίστως ὁ μόλις κατελθὼν τοῦ βήματος ὁμιλητὴς εἶναι τὸ ἑξῆς πρᾶγμα: Ὅτι ὁ κ. Πεσμαζόγλου εἰς τὸ ἴδιον βιβλίον ἔλαβε ρητῶς καὶ ἀπεριφράστως θέσιν ἐπὶ αὐτῶν τῶν θεμάτων, διότι ἀναφέρει τὸ ἑξῆς χαρακτηριστικὸν εἰς τὴν σελίδα 13: «Διὰ νὰ ἀναπτυχθῶμεν ταχύτερον ἔχομεν ἀνάγκην διευρύνσεως τῶν ὁρίων τῆς Ἑλληνικῆς ἀγορᾶς διὰ τῆς συνδέσεώς μας μετὰ τῶν χωρῶν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς». Εἰς τὴν σελίδα 13 εἶναι μία ἀρκετὰ μεγάλη φράσις. Ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ κ. Πεσμαζόγλου τίθεται ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς καὶ κατ’ ἀπόλυτον καὶ ἀναμφισβήτητον τρόπον. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ρήτορα διὰ νὰ διαψεύσῃ τὸν ἑαυτόν του νὰ διαβάσῃ ὁ ἴδιος τὴν σελίδα αὐτήν. Ἐπίσης ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον σοβαρὸν διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας, αὐτὴν τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀναγνωρίζει πλήρως, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δηλώσει ἐπανειλημμένως, ὅπως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔπραξεν ἐνώπιόν σας. Θὰ ἀνεμένωμεν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ προβῇ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ὀρθὴν ἑρμηνείαν τῶν ἄρθρων τῆς συμφωνίας συνδέσεως, διότι καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὑπῆρξεν ἠθελημένη ἢ ἀθέλητος παρερμηνεία τῶν ἄρθρων τῆς συνδέσεως. Παράδειγμα: Ἀνέφερεν ὁ κ. Κιτσίκης, ὅτι εἰς περίπτωσιν διαταράξεως τῶν συναλλαγματικῶν μας συνθηκῶν, ἐάν, δηλαδή, ἡ Ἑλλὰς εὑρεθῇ εἰς μίαν στιγμήν, εἰς συναλλαγματικὰς δυσχερείας, ὅτι ναὶ μὲν βέβαια εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα, ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐπιβάλῃ νέους περιορισμούς, σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 63 τῆς συμφωνίας εἰς τὴν κίνησιν τῶν κεφαλαίων. Τοῦτο εἶναι ἀνακριβές, διότι ὁ κανὼν τοῦ ἄρθρου 63 δὲν κατισχύει τῆς ρήτρας διαφυγῆς τοῦ ἄρθρου 60. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, καὶ ἐὰν πάρωμεν αὐτὸ ὡς δεδομένον, ὅτι ἔχει δίκαιον, καὶ πάλιν ὁ ρήτωρ παραγνωρίζει τὸ ἑξῆς: Ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν καθεστὼς πλήρους ἐλέγχου τῆς κινήσεως κεφαλαίων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ συνάλλαγμα πρὸς τὰ ἔξω, ἐὰν δὲν ἔχωμεν ἔγκρισιν κατ’ ἀρχὴν τῆς ἁρμοδίας Νομισματικῆς ἀρχῆς. Ἐπίσης ἡ εἰσαγωγὴ τῶν κεφαλαίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ γίνεται ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Ὅταν, λοιπόν, λέγωμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωμεν νέους περιορισμοὺς εἰς τὴν κίνησιν τῶν κεφαλαίων σκιαμαχοῦμεν, διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωμεν νέους περιορισμούς, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει καθεστὼς πλήρους ἐλέγχου. Αὐτό, εἶναι τὸ λογικὸν καὶ αὐτὸ βγαίνει ἀπὸ τὴν σύμβασιν ἐὰν ἐντρυφήσωμεν εἰς τὴν μελέτην της. Θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ σᾶς εἴπω, ἕνα ἄλλο δεῖγμα τῆς ἐπιπολαιότητος, μὲ τὴν ὁποίαν ἐξετάζονται τὰ θέματα αὐτά, διὰ τοὺς ταμιευτικοῦ χαρακτῆρος δασμούς. Ἡ Ἑλλάς, νομίζω, ὅτι εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ νέους ταμιευτικοὺς δασμούς. Εἶπεν, ὅτι ἐπὶ μίαν 6ετίαν μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρήσωμεν τοὺς ταμιευτικούς μας δασμοὺς ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἐπιβάλλουν αἱ συνθῆκαι ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὸν τόπον καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ὑπάρξεως τῶν δασμῶν αὐτῶν. Θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτῶν νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἡ ἑξαετία, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ἰσχύει μόνον διὰ τὴν διατήρησιν ἀμειώτων ταμιευτικῶν δασμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀμέσως νὰ μετατραποῦν εἰς ἐσωτερικῆς φύσεως ὅρους. Ἐξ ἄλλου, ὡς γνωστόν, ταμιευτικοὶ εἶναι οἱ δασμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν προστατευτικὸν χαρακτῆρα, δηλαδή, κατ’ ἀρχὴν οἱ δασμοί, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλονται ἐπὶ εἰδῶν μὴ παραγομένων ἐν τῇ χώρᾳ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς δασμούς, ἡ μεταβατικὴ περίοδος, εἶναι 12ετής. Δὲν εἶναι, λοιπόν, τὸ διάστημα τῆς 6ετίας. Ὁ ρήτωρ ἀνεφέρθη, ἐπίσης, εἰς ὡρισμένα θέματα, συγκεκριμένα, ὅπως τὸ θέμα τῆς βαμβακουργίας. Διατί, ὅμως, εἰς τὴν βαμβακουργίαν δὲν θὰ εἴμεθα ἀνταγωνιστικοὶ ὅταν ἔχωμεν τὴν πρώτην ὕλην, ὅταν ἔχωμεν τεχνικὰς ἐγκαταστάσεις ἀρτιωτάτας; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι φοβούμεθα τὸν ἀνταγωνισμὸν ἐκ μέρους τῆς Τουρκίας, τῆς Αἰγύπτου ἢ τοῦ Σουδάν, ὅταν δὲν ὑφίστανται οἱ δασμοὶ διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν βαμβακουργικῶν μας προϊόντων πρὸς τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης, ἐνῷ θὰ ἐπιβάλλωνται ἐπὶ τουρκικῶν προϊόντων ἢ ἄλλων πραγμάτων; Καὶ κατὰ ποίαν ἔννοιαν, λογικήν, δὲν θὰ αὐξάνωμεν τὴν ἀνταγωνιστικήν μας ἱκανότητα ἔναντι τῆς Τουρκίας, τῆς Αἰγύπτου ἢ τοῦ Σουδάν; Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεξαρτήτως τῶν λεπτομερειῶν, ἀνεξαρτήτως τῆς παρερμηνείας τῶν διατάξεων, ἡ ὁποία ἔγινεν, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζει, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς μίαν ἐποχὴν ὀδύνων, ὅπως εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι χρειαζόμεθα ἀναμφισβητήτως μεγάλην καὶ ὡργανωμένην προσπάθειαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Ἀλλ’ ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τοὐλάχιστον τὸ καλόπιστον, τὴν σοβαρότητα, τὴν ὁποίαν ἐπισημαίνει ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὴν ἐπωμίζεται καὶ ἡ ἰδία ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι θὰ ἔχῃ διαβάσει καὶ θὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον ἀλληλοσυσχετίσει τὰς διατάξεις τῆς συμφωνίας τῆς Συνδέσεως.

§17Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δικαιοῦμαι καὶ δὲν προτίθεμαι νὰ προβῶ εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κιτσίκης. Ἐν τούτοις, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ προβῶ εἰς μίαν διευκρίνησιν ἐπὶ ἑνὸς βασικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Κιτσίκης: Τὸ θέμα τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς οἰκονομίας μας, ἡ ὁποία κατ’ αὐτὸν ἐγκαταλείπεται καὶ τὸ περίεργον, ὅτι πρὸς ἀπόδειξιν τούτου ἀνεφέρθη εἰς τὸ ἄρθρον 18 τῆς Συμφωνίας Ἀθηνῶν, τοῦ ὁποίου τὴν ἔννοιαν ἐνεφάνισε κατὰ τρόπον ἀντίστροφον. Κατ’ ἀρχήν, ἡ Συμφωνία Ἀθηνῶν ἔχει τριῶν εἰδῶν διατάξεις. Ἔχει, πρῶτον, διατάξεις ἀφορώσας καὶ τὰ δύο συμβαλλόμενα μέρη, ἔχει, δεύτερον, διατάξεις ἀφορώσας τὴν Ἑλλάδα, ἔχει, τρίτον, διατάξεις ἀφορώσας τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. Κοινὴ διάταξις διὰ τὰ συμβαλλόμενα μέρη εἶναι ἡ ἀπαγορεύουσα εἰς ταῦτα τὴν ἐπιβολὴν νέων δασμῶν ἢ τὴν αὔξησιν τῶν ὑφισταμένων. Τὸ ἄρθρον 18 τῆς Συμφωνίας τῶν Ἀθηνῶν ἀποτελεῖ παραχώρησιν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τούτου διασφαλίζεται ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας μας, διότι ἐπιτρέπεται εἰς ταύτην, ἐν περιπτώσει ἱδρύσεως νέων μεταποιητικῶν δραστηριοτήτων, ἤτοι βιομηχανιῶν νέων, νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν ν’ ἀποταθῇ εἰς τὸ συμβούλιον τῆς Συνδέσεως καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιβολὴν δασμοῦ, μὴ προβλεπομένου, εἰς τὸ ἐν ἰσχύϊ δασμολόγιον μέχρι 25%. Τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως δὲν δεσμεύεται ὡς πρὸς τὸ χρονικὸν ὅριον καὶ τὸ ποσόν. Ἐπειδή, ὅμως, αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Συνδέσεως πρέπει νὰ λαμβάνωνται μὲ ὁμοφωνίαν καὶ ἄρα ἡ Κοινότης διαθέτει «βέτο», ἐλήφθη περαιτέρω ἡ ἀσφάλισις. Ἤτοι προβλέπεται, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει αὐτόνομον δικαίωμα νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐντὸς τῆς 12ετίας καὶ διὰ ποσὸν μέχρι 10% ἐπὶ τῶν εἰσαγωγῶν μας ἐκ τῶν χωρῶν τῆς Ε. Ο.Κ. τοῦ ἔτους 1958, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπιβάλῃ δασμὸν 25% διὰ χρονικὸν διάστημα 9 ἐτῶν. Αἱ εἰσαγωγαί μας ἐκ τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. τοῦ ἔτους 1958 ἀνῆλθον εἰς 241 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἄρα, διὰ ποσὸν 24.100.000 δολλαρίων ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ ἐπιβάλῃ δασμὸν 25% διὰ διάρκειαν 9 ἐτῶν, διὰ πᾶσαν νέαν μεταποιητικὴν δραστηριότητα. Ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας μας διασφαλίζεται, ὡς ἐκ τούτου, διότι, ἐκτὸς τοῦ δασμολογικοῦ μας ἀφοπλισμοῦ, ὅστις προβλέπεται εἰς τὸ ἐν ἰσχύϊ δασμολόγιον τῶν 22 ἐτῶν ἢ τῶν 12 ἐτῶν κατὰ περίπτωσιν, προεβλέφθη διὰ τοῦ ἄρθρου 18 τῆς Συμφωνίας τῶν Ἀθηνῶν ἡ ἐπιβολὴ νέων δασμῶν, ἐφ’ ὅσον διὰ τούτων πρόκειται νὰ προστατευθῇ νέα μεταποιητικὴ δραστηριότης. Αὐτὴ εἶναι, κ. συνάδελφοι, ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 18 τῆς Συμφωνίας τῶν Ἀθηνῶν καὶ οὐχὶ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Κιτσίκης.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§19Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχής, διότι διαδέχομαι εἰς τὸ βῆμα ἕνα ἐπιστήμονα λαμπρόν, τὸν κ. Κιτσίκην, μετὰ τοῦ ὁποίου μᾶς χωρίζουν διάφοροι πολιτικαὶ πεποιθήσεις καί, φυσικά, ἔχομεν διάφορες ἀντιλήψεις καὶ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος. Πράγματι, κ. συνάδελφοι, τὸ θέμα τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἔχει καὶ οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν σημασίαν. Βαδίζομεν πρὸς τὴν σύνδεσιν μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγορὰν διὰ πολιτικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς λόγους. Ξεκινῶ ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς λόγους. Θὰ ἤμην διστακτικὸς ἔναντι τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, ἐὰν ἀπὸ μακροῦ χρόνου δὲν ἔβλεπα τὴν προσέγγισιν Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως. Ἀπὸ ἐτῶν ὑπεστήριξα, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς θὰ δώσουν τὰ χέρια καὶ θὰ μείνωμεν ἡμεῖς μόνοι νὰ ἀλληλοϋβριζώμεθα. Κύριοι συνάδελφοι, χάριν τῆς Κίνας, ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις θὰ συνδέσῃ τὴν τύχην της μὲ τοὺς ὑπολοίπους λευκοὺς καὶ μίαν ἡμέραν ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ θὰ περιλάβῃ καὶ τὴν Κομεκόν. Ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ δημιουργήσῃ μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νὰ δύναται νὰ συζητήσῃ μὲ τὴν Ἀνατολὴν καὶ μὲ τὴν Δύσιν. Ἀπόδειξις τῆς ἀνάγκης αὐτῆς εἶναι ἡ στάσις τῆς Ἰταλίας, ἡ ὁποία χάρις εἰς τὴν διπλωματικὴν ἰδιοφυΐαν τῶν μελῶν της, σπεύδει νὰ κάνῃ σοσιαλιστικὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ διαπραγματευθῇ καλλίτερα μὲ τοὺς Ρώσους καὶ πρώτη νὰ εἰσπράξῃ τὴν ἐπαφὴν Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως. Ἄλλη ἀπόδειξις τῆς προβλεπτικότητος τῶν Ἰταλῶν εἶναι καὶ τὸ περίφημον περὶ Β. Ἠπείρου ἔγγραφον τοῦ Ἐπιτελείου της. Οἱ Ἰταλοὶ πρὸ καιροῦ ἔστειλαν εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο. ἕνα ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτουν διὰ τοὺς Ἀλβανοὺς τὴν Β. Ἤπειρον καὶ τὰ Ἰωάννινα. Ἔπραξαν τοῦτο, διότι προέβλεπον τὴν σύνδεσιν τῆς Γιουγκοσλαβίας μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ ἰδίως μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ ἠθέλησαν νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς Ἀλβανίαν, ἀποτρέποντες Ἑλληνικὴν καὶ Γιουγκοσλαβικὴν διείσδυσιν. Τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει σήμερον εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ μὲ πείθει, ὅτι οἱ Δυτικοί, θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα συντόμως, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συνεννοηθοῦν καὶ θὰ ἑνωθοῦν μὲ τοὺς Σοβιετικοὺς καὶ λόγῳ τῆς ἀπειλῆς τοῦ Μάο Τσὲ Τούγκ, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ θέσις των καὶ ἡ ὕπαρξίς των εἶναι εἰς τὴν Εὐρώπην. Κύριοι βουλευταί, πάντοτε εἰς τὴν ζωήν μου ἔνοιωθα ὡς Εὐρωπαῖος καὶ πάντοτε ἐπίστευσα εἰς τὸ ἰδανικὸν τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τῆς Πανευρώπης. Ἤμην δὲ τόσον πεπεισμένος περὶ τοῦ ἰδανικοῦ αὐτοῦ, ὥστε ἐνθυμοῦμαι ἀκόμη μίαν διάλεξιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ὡς νεαρὸς ἐσωτερικὸς μαθητὴς εἰς Ἀναργύρειον Σχολήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐφοίτων «περὶ Κ.Τ.Ε.». Καὶ ἀφ’ ἧς πρὸ 12 ἐτῶν μοῦ ἐγένετο ἡ τιμὴ νὰ ἐκπροσωπήσω τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἠθέλησα εἰς τὸ ἰδανικὸν αὐτὸ νὰ δώσω σάρκα καὶ ὀστᾶ καὶ μοῦ ἐδόθη μάλιστα πρὸς τοῦτο ἡ εὐκαιρία ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Εὐρώπης ὁπότε ὑπεστήριξα τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ε.Ο.Κ. Δυστυχῶς διεφώνησα μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐπελαγοδρομοῦσεν εἰς προσπαθείας συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Ζ.Ε.Σ. Ἔκτοτε ἡ προσπάθειά μου αὕτη ἐσυνεχίσθη καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, διὰ μίαν τελωνειακὴν ἕνωσιν τῆς Εὐρώπης. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, μετὰ λύπης μου, νὰ διαφωνήσω πρὸς τὸν φίλτατον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούραν, ὁ ὁποῖος ἐξεκίνησεν ἀπὸ ἀντίθετον δρόμον διὰ νὰ ἱστορήσῃ παρομοίας κατὰ τὸ παρελθὸν προσπαθείας. Ἔφερε παραδείγματα ἑνώσεων μεταξὺ ὁμοειδῶν ἐθνικῶς κρατῶν. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε ξεκινήσει ἀπὸ τὴν περίοδον τοῦ 1837 μὲ τὸν Λέοντα Φωσέ, νὰ ἐσυνέχιζε τὴν ἔρευνάν του μὲ τὸν MALI κατὰ τὸν Πὼλ LEROY–BEAULIEU καὶ τόσους ἄλλους διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τοὺς Τιτόνι, Μπριοὺν κλπ., διὰ νὰ συναντήσῃ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡραματίσθησαν τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν τῆς Εὐρώπης καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς τὸν Γάλλον Ὑπουργὸν Λουσιέ, ὁ ὁποῖος, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξεν ὁ πρόδρομος τῆς οἰκονομικῆς Εὐρωπαϊκῆς συνεργασίας. Ἀνεφέρθησαν διάφοροι οἰκονομολόγοι, ἐλησμονήθη ὅμως, νὰ ἀναφερθῇ καὶ εἶχε κἄθε λόγον ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν ἀναφέρῃ, εἷς ἐκ τῶν μεγίστων οἰκονομολόγων τοῦ κόσμου, τὸν ὁποῖον τόσον ὡραῖα ἐξεμεταλλεύθη ὁ κομμουνισμός, ὁ Ρικάρντο, ὁ ὁποῖος εἰς τὰς ἐργασίας του ἀναφέρει, ὅτι αἱ εἰσαγωγαὶ εἶναι νόμιμος αἰτία τῶν ἐξαγωγῶν. Καὶ βάσει τοῦ συλλογισμοῦ αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε κατ’ ἐμέ, ἡ Κυβέρνησις νὰ στερεώσῃ τὸ οἰκονομικόν της κατασκεύασμα. Ἐπειδὴ ὁ κ. Παπαληγούρας ἐσπούδασεν εἰς τὴν Γερμανίαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐν ἀρχῇ, νὰ τοῦ ἀναφέρω ἄλλον οἰκονομολόγον Γερμανὸν αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸν Μὰξ Σίππελ, ὁ ὁποῖος ἔλεγε, καὶ ἐπίσης εἶναι ἀπαραίτητον νὰ τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα: Ὅτι καὶ ὁ εὐθηνότερος σῖτος τοῦ κόσμου εἶναι ἀρνητικὸς ἐὰν δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὸν ἀγοράσῃ ἔναντι ἀνταλλαγῆς. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ε.Ο.Κ., ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτήν; Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις εἶπε, διὰ τοῦ στόματος τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπανέλαβε πρὸ ὀλίγου καὶ ὁ Ὑπουργὸς κ. Μποῦτος, ὅτι ἔχομεν ἀρχὴν ὠδίνων ἀκαθορίστων καὶ μιὰ καὶ κάνομεν ἀκαδημαϊκὴν συζήτησιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω τὸν Σίλλερ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὸ ἀκαθόριστον συνιστᾷ τὸ τρομερόν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ καθωρισμένον, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει εἰς τὸν νοῦν νὰ συλλάβῃ τὶς ἔννοιες καὶ νὰ βγάλῃ λογικὰ συμπεράσματα. Μᾶς λέγετε, ὅτι ἀρχίζουν αἱ ὠδῖνες. Αὐτὸ ὅταν τὸ ἀκούῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, τὸν ὁποῖον σεῖς καλεῖτε νὰ στερεώσῃ τὸ οἰκοδόμημα, διὰ τὸ ὁποῖον σεῖς ἔχετε τὴν εὐθύνην. Τὸν φοβίζει. Ὅλοι μας ἔχομεν τὴν εὐθύνην κατὰ πρῶτον λόγον σεῖς καὶ κατὰ δεύτερον ἡμεῖς. Κύριοι, πρέπει νὰ καθορίσητε σαφῶς τὶ ζητεῖτε ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ τὶ προσφέρει ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ λαὸς νὰ στερεώσῃ τὴν προσπάθειάν της. Κύριοι βουλευταί, ἡ εἴσοδός μας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀπαραίτητος. Τοὺς πολιτικοὺς λόγους εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου. Εἶναι ἀπαραίτητος, διότι ὅπως λέγει καὶ τὸ Εὐαγγέλιον «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἡ ἐποχὴ, κύριοι, τῆς αὐταρκειακῆς οἰκονομίας, καθὼς παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτί, καὶ ὄχι μόνον παρῆλθεν ἀνεπιστρεπτί, ἀλλὰ ἀπέδειξεν, ὅτι ἐφαρμογὴ αὐταρκειακῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ ἐν καιρῷ πολέμου, διότι κυρίως οἱ ὑποστηρικταὶ της τὴν ἐξεθείαζον, ὡς τὸν καλλίτερον τρόπον ἀμύνης εἰς ἐποχὴν πολέμου, καὶ ἀπέδειξεν καὶ ἡ καταστροφὴ τῆς Ἰταλίας καὶ ἡ καταστροφὴ τῆς Γερμανίας, ὅτι ἡ αὐταρκειακὴ πολιτικὴ εἶναι μία φενάκη ἀπομακρύνουσα τοὺς λαοὺς, τὸν ἕνα ἀπὸ τὸν ἄλλον, μὴ προσφέρουσα οὐδὲν τὸ θετικὸν καὶ δημιουργοῦσα κινδύνους πολέμου. Ὡς ἐκ τούτου, ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ἕνας ἄλλος τρόπος, καὶ αὐτὸς ἦτο ἡ ἐπαφὴ τῶν λαῶν, καὶ αὐτὴ ἐγένετο διὰ τῆς οἰκονομικῆς ἐπαφῆς καὶ διὰ τῆς διπλωματικῆς, φυσικά. Ἐλέχθη, κύριοι, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον καθηγητὴν κ. Κιτσίκην καὶ σεβαστὸν συνάδελφον, ὅτι οἱ Εὐρωπαῖοι ποὺ δὲν ἔχουν κανένα λόγον νὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ κλείσωμεν τὰς βιομηχανίας των —λογικώτατα οὐδεὶς δανείζει καὶ βοηθεῖ ἄλλον διὰ νὰ ἀνοίξῃ παραπλεύρως ἀπὸ τὸ ἰδικόν του κατάστημα, κατάστημα ὁμοειδῶν εἰδῶν— πλὴν, ὅμως, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἔχω ὡρισμένας ἀμφιβολίας καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τῶν φίλων μας αὐτῶν, καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τὴν Ἑλληνικήν. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει μία παροιμία, τὴν ὁποίαν ἔχει χρησιμοποιήσει ἕνας σοφὸς νομοδιδάσκαλος, ὁ Γέριγκ, καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν μίαν φορὰν ἐβάδιζον εἰς τὴν ἔρημον μία καμήλα καὶ ἕνα βῶδι φορτωμένα. Τὸ βῶδι στὸν δρόμον ἐκουράστηκε καὶ λέγει στὴν καμήλα, σὲ παρακαλῶ πᾶρε λίγο ἀπὸ τὸ φορτίο μου, ἡ καμήλα ἠρνήθη. Ἐντὸς ὀλίγου τὸ βῶδι ἐψόφησε, καὶ ἔτσι ἡ καμήλα φορτώθηκε καὶ τὸ φορτίο τοῦ βοδιοῦ καὶ τὸ τομάρι του. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἂν μᾶς θέλουν οἱ δυτικοευρωπαῖοι, μᾶς θέλουν, διότι μᾶς ἔχουν ἀνάγκην. Δὲν ὑπάρχουν, κύριοι, οὔτε εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, οὔτε εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν αἰσθήματα, τὰ αἰσθήματα ὑπῆρχον κἄποτε εἰς τὸν ἔρωτα, δὲν ξεύρω ἂν ὑπάρχουν καὶ τώρα. Τὰ αἰσθήματα σιγὰ–σιγὰ εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ζωῆς παρεχώρησαν τὴν θέσιν τους εἰς τὸν ψυχρὸν ὑπολογισμόν, καὶ ὁ ψυχρὸς ὑπολογισμὸς τῶν δυτικοευρωπαϊκῶν δυνάμεων, λέγει, ὅτι ὁ γεωστρατιωτικὸς χῶρος Ἑλλάς, εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν ἄμυναν τοῦ Δυτικοῦ κόσμου, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον, βεβαίως, δὲν γίνει ἐκεῖνο ποὺ εἶπον προηγουμένως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Εἶπε καὶ μίαν ἄλλην ἀλήθειαν ὁ κ. Κιτσίκης, ὡμίλησε περὶ τῶν βλέψεων τῆς Γερμανίας πρὸς τὴν Ἀνατολήν. Ἐνθυμοῦμαι εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν ὁμιλῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διὰ τὰς γενικωτέρας οἰκονομικὰς σχέσεις μὲ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἀνέφερα μίαν φράσιν τοῦ τότε Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν τῆς Γερμανίας, ὁ ὁποῖος ἐνώπιον μάρτυρος τοῦ ἀνταποκριτοῦ τῆς «Ἐλευθερίας» εἰς τὴν Βόννην κ. Μαθιοπούλου, μοῦ εἶπεν, κ. Σαββόπουλε, ἡμεῖς ἔχομεν ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν νὰ βοηθήσωμεν τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ λόγους ἠθικῆς, διότι οἱ προκάτοχοι πολλὰ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔπραξαν, ἀλλά, κ. Σαββόπουλε, κυρίως διὰ λόγους οἰκονομικούς, διότι βιαζόμαστε νὰ προλάβωμεν τὴν ἀνακατάληψιν τῆς λεκάνης τῆς Μεσογείου, ἀπὸ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν. Θὰ τὸ προλάβουν καὶ εἶναι πρὸς τιμήν των. Διότι, κύριοι, κάθε λαός, ὁ ὁποῖος ἐγκαταλείπει τὰ ὄνειρα μὲ τὰ ὁποῖα ἐγαλουχήθη, φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι καταδικασμένος νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν βαρβαρότητα. Οἱ Γερμανοὶ δὲν ἐγκαταλείπουν τὰ ὄνειρά τους, ἤδη εἶναι ὑποχρεωμένοι, τὰ ὄνειρα αὐτὰ νὰ τὰ συνδυάσουν μὲ τὰ ὄνειρα ὡρισμένων ἄλλων λαῶν, διότι ἀνάγκα καὶ οἱ Θεοὶ πείθονται καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ πιστεύοντες καὶ πάλιν εἰς αὐτὰ ποὺ σᾶς εἶπα δὲν ἐμπῆκε ἡ Μεγάλη Βρεταννία ἀκόμη εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ ἔτσι ἡ διαμάχη μεταξὺ τῆς Μ. Βρεταννίας καὶ Γερμανίας, δὲν εὑρίσκεται, βεβαίως, εἰς κατάστασιν καλμαρίσματος. Λοιπόν, ἡ Γερμανία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀξιοποιήσῃ τοὺς πόρους τοὺς Ἑλληνικοὺς καὶ κυρίως νὰ ἀνακτήσῃ τὴν λεκάνην τῆς Μεσογείου, διὰ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἡμεῖς διαπραγματευόμενοι καὶ γνωρίζοντες πάντα ταῦτα, τὶ πράττομεν; Βεβαίως, ὁ ἀξιότιμος Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μποῦτος, ἴσως, νὰ μὴ τὰ γνωρίζῃ τόσον καλά, ὁ σύμβουλός του κ. Πεσμαζόγλου, νομίζω, ὅτι δὲν τὰ γνωρίζει καθόλου, ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅμως, ἔχει πλήρη γνῶσιν τῶν ἀπαιτήσεών μας ἀπέναντι τῆς Γερμανίας καὶ γνωρίζει αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐγώ, ὁ ἐλάχιστος τῶν βουλευτῶν ἔμαθα μὲ 1, 2, 3 ἐπισκέψεις. Πολὺ περισσότερον τὰ γνωρίζουν οἱ χειριζόμενοι τὸν τόπον αὐτόν. Δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀξιοποιήσουν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι μόνον ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας ἡ Ἑλλὰς ἐδέχθη ἐκβιασμὸν κυρίως ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ὑπογράψῃ ἐπιστολήν, βάσει τῆς ὁποίας ἀναλαμβάνει ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ πάρῃ τὸ ἐξ 125 ἑκατομμ. δολλαρίων δάνειον, ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν ἐντὸς Αʹ χρονικοῦ διαστήματος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ προπολεμικοῦ ἐξωτερικοῦ της χρέους. Ἡ Ἑλλάς, βεβαίως, εἶναι χώρα ἔντιμος καὶ θὰ πρέπει νὰ πληρώσῃ. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, διὰ ποῖον λόγον δὲν ζητοῦνται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑλλάδος ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τῆς ὀφείλονται. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, πλὴν τῆς Αὐστρίας —καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Αὐστριακῆς Κυβερνήσεως— ἡ ὁποία ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις της πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ὄχι μόνον τὰς προερχομένας ἐκ τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀναγομένας εἰς τὸν Πρῶτον Παγκόσμιον Πόλεμον, οὐδεμία ἄλλη χώρα νὰ ἔχῃ ἐκπληρώσει τὰς ὑποχρεώσεις αὐτάς. Καὶ πράγματι, οὐδεμία ἄλλη χώρα ἐφέρθη εὐπρεπῶς ἀπέναντι τῆς ἡρωοτόκου αὐτῆς γῆς. Μόλις προσφάτως εἴχαμε τὸν Ἰταλικὸν ἐκβιασμὸν —καθ’ ἅ τοὐλάχιστον, λέγει ἡ Κυβέρνησις— τῆς παραγγελίας τῶν τριῶν πλοίων. Οἱ Γερμανοὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ὀφείλουν ὡς πολλάκις ἀνέφερα καὶ ὡς θὰ ἐπαναλάβω καὶ μὲ νέαν ἐπερώτησίν μου εἰς τὴν Βουλήν. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀσκῶ Ἀντιπολίτευσιν ἁπλῶς, διὰ νὰ ἐπιτίθεμαι, χωρὶς λόγον καὶ δὲν ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνδυάζουν τὴν ὕπαρξίν των ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μὲ τὴν ὀξύτητα. Αἰσθάνομαι, ὅμως, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957, ὅτε πλέον καθίστατο βεβαία ἡ εἴσοδός μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὅτι δὲν ἔλαβε τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὴν προσαρμογὴν τῆς οἰκονομίας μας πρὸς τὴν πραγματικότητα αὐτήν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ψυχικῶς ταιριάζουμε περισσότερον πρὸς τὴν Δύσιν. Ἐκτιμῶ ὅσα ἡ πτέρυξ τῆς Ἀριστερᾶς ἀνέφερε καὶ ἐνδεχομένως, νὰ ἔχῃ περισσότερον δίκαιον. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αἱ ἐξαγωγαί μας πρὸς τὴν Ἀνατολὴν αὐξάνονται, ἐνῷ αἱ πρὸς τὴν Δύσιν μειοῦνται. Ἴσως νὰ εἶναι τρύκ. Αὐτοί, ὅμως, εἶναι ἀριθμοὶ δεδομένοι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν ὁ μέσος Ἕλλην, ὁ Ἕλλην νοικοκύρης, ψυχικῶς νὰ νοιώσῃ τὸν ἑαυτόν του περισσότερον συγγενῆ πρὸς τοὺς εὑρισκομένους βορείως καὶ ἀνατολικῶς τοῦ Βελιγραδίου, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται βορείως καὶ δυτικῶς τούτου. Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς καταρρεύσεως τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας, ἀφ’ ὅτου ὁ Ἑλληνισμὸς μετελαμπάδευσε τὰ φῶτα του εἰς τὴν Δύσιν, ἡ περιοχὴ αὕτη τοῦ κόσμου συνεδέθη στενῶς μὲ τὸν τόπον μας. Μὲ τοὺς Ρώσους οὐδέποτε ἐπολεμήσαμεν. Μὲ τοὺς Ἰταλοὺς ἐπολεμήσαμεν. Οἱ Γάλλοι μᾶς ἐξηπάτησαν εἰς τὴν Μ. Ἀσίαν. Πολλὰ ἔπραξαν οἱ Ἄγγλοι εἰς βάρος μας —καὶ μόλις προσφάτως εἰς τὴν Κύπρον. Ἀλλὰ τὶ τὰ θέλετε, εἴμεθα συγγενεῖς μὲ αὐτούς, εἴμεθα Εὐρωπαῖοι. Εὔχομαι οἱ δύο κόσμοι κἄποτε νὰ συνεννοηθοῦν καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι αὐτὸ θὰ συμβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς ἀνθρωπότητος. Πρὸς τὸ παρόν, ὅμως, αὐτὴ ἦτο ἡ ὁδός, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐπιλέξωμεν, ἡ ἄγουσα πρὸς τὴν σύνδεσιν τῆς Χώρας μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν πολλὰ προβλήματα. Προβλήματα ἀφορῶντα εἰς τὴν βιομηχανίαν, τὴν βιοτεχνίαν, τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, τὴν ναυτιλίαν μας καὶ τὸ ἐμπόριον. Τὸ σοβαρώτερον ἐξ αὐτῶν τῶν θεμάτων εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς βιομηχανίας. Εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς πρωτοενεφανίσθη ἡ πρώτη ἐν Ἑλλάδι βιομηχανία εἰς τὴν Σῦρον καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸν Πειραιᾶ, οὐδὲν ὑπῆρξε σχέδιον διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς βιομηχανίας, διότι τὰ παλαιὰ ἐκεῖνα χρόνια τὰ πάντα εὑρίσκοντο εἰς τὴν παιδικὴν ἡλικίαν καὶ ὑπῆρχε φόβος πᾶσα συμπίεσις τοῦ βρέφους νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν κύφωσιν. Μεταγενεστέρως καὶ ἰδίως, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς βιομηχανίας ἔλαβε πολὺ κακὸν δρόμον. Πολλοὶ ἐδημιούργησαν ἀνορθολογίστους βιομηχανίας ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν συνεχείᾳ μετὰ ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἄλλοι μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑποχρεωθοῦν οἱ ἑκάστοτε κυβερνῶντες νὰ τὰς προστατεύσουν εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Καὶ ἐπροστατεύθησαν βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ δὲν ἐξεπλήρουν τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ δὲν κατέβαλον τοὺς τόκους, κατεσκεύαζον ἐν τούτοις ἐκ παραλλήλου ἰδιωτικὰ σκάφη ἀξίας πολλῶν χιλιάδων λιρῶν. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλομεν νὰ ἐρευνήσωμεν τὰ τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, κατὰ τρεῖς τρόπους. Πρῶτον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς πρώτας ὕλας, βιομηχανίας ἐπεξεργαζομένας ἐγχωρίους πρώτας ὕλας καὶ βιομηχανίας ἐπεξεργαζομένας πρώτας ὕλας εἰσαγομένας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Δεύτερον, ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος τοῦ παραγομένου εἴδους. Καὶ τρίτον, ἀπὸ ἀπόψεως κόστους τοῦ παραγομένου εἴδους. Ὁ συνδυασμὸς τῆς ἐρεύνης αὐτῆς θὰ μᾶς δείξῃ ποῖαι βιομηχανίαι εἶναι διατηρήσιμοι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ποῖαι βιομηχανίαι καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν εἰσερχώμεθα εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλειφθοῦν εἰς τὴν τύχην των. Διότι, κ. βουλευταί, εἶναι προτιμότερον νὰ κόψῃ κανεὶς ἕνα μέλος τοῦ σώματος, τὸ ὁποῖον ἠσθένησε, παρὰ ν’ ἀφήσῃ τὸ ἀσθενῆσαν αὐτὸ μέλος τοῦ σώματος, νὰ καταστρέψῃ ὁλόκληρον τὸν ὀργανισμόν. Καὶ διερωτᾶται κανείς, θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ βάλῃ μὲ τοὺς ἰσχυροὺς αὐτοὺς παράγοντας μὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν κατεσκεύαζον κτίρια 30 καὶ 40 χιλιάδων λιρῶν, ἔλεγον, ὅτι δὲν εἶχον νὰ πληρώσουν τοὺς τόκους τῶν δανείων ποὺ εἶχον λάβει καὶ τοὺς ἐπάγωναν, θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ βάλῃ μὲ αὐτούς, ὥστε ν’ ἀπαλλαγῇ ὁ κρατικὸς ὀργανισμὸς ἀπὸ αὐτὰ τὰ παράσιτα; Ἐὰν ναί, εὖγε της. Ἐὰν ὄχι, ἀλλοίμονον.

§20Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, πῶς θὰ τὰ βάλῃ μαζί τους;

§21Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρώτημα ὑπέβαλον. Ὑπάρχει ἐπίσης τὸ θέμα τῆς βιοτεχνίας, τὸ ὁποῖον εἶναι συναφὲς μὲ τὴν βιομηχανίαν. Ἡ βιομηχανία ὑπέφερε εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Δὲν ἐπερίμενε νὰ ὑποφέρῃ ἡ βιοτεχνία, ἀφ’ ἧς θὰ συνδεθῶμεν μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα. Ἐὰν κάμετε μία βόλταν εἰς τοὺς τομεῖς ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους εὑρίσκοντο τὰ ἐργαστήρια ἐκεῖνα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔβγαινε ἡ χαρὰ τῶν ἤχων, ἡ ἁρμονία τῶν ἤχων, ἡ ὁποία, ἴσως, ἐνέπνευσε τὸν Ραχμάνικωφ νὰ συνθέσῃ τὸ ἀριστούργημά του...

§22Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Μήπως τὸ ἀριστούργημα αὐτό, ὀφείλεται εἰς τὴν ἱκανότητα τοῦ Μουσουργοῦ καὶ ὄχι εἰς τὴν ἁρμονίαν τῶν ἤχων, τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε.........

§23Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κάθε τι, τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἐργασίαν, πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν ἀπήχησιν εἰς τὴν ψυχήν μας. Μακάρι νὰ ἦτο αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερον καὶ νὰ μὴ ἦτο ἁπλῶς ἡ σύλληψις μιᾶς στιγμῆς. Ἐκεῖ ὅπου ἠκούετο ἡ ἁρμονία τῶν ἤχων, σήμερον ὑπάρχει ἡ νέκρα καὶ ἀκόμη δὲν ἔχομεν εἰσέλθει εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. Ὁμιλῶμεν περὶ μονοπωλίων, ἀλλὰ δημιουργῶμεν τὰς προϋποθέσεις καὶ ὑποθάλπομεν τὴν δημιουργίαν ἰσχυρῶν μονοπωλίων. Ποῦ εἶναι ἡ σιδηροβιομηχανία τοῦ Πειραιῶς, ποῦ εἶναι τὰ περίφημα καρνάγια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐζοῦσε τόσος κόσμος; Ἔσβυσαν.

§24Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Ἡ τεχνικὴ ἐξέλιξις.

§25Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ὑπάρχει ἡ τεχνικὴ ἐξέλιξις. Σήμερον ἔχετε ἀναισθησιολόγους, ἀλλὰ δὲν φεύγετε ἀπὸ τὸ πλευρὸν τοῦ ἀσθενοῦς. Δὲν ἀφήνετε εἰς τὸν ἀναισθησιολόγον νὰ κάμῃ τὴν ἐγχείρισιν, τὴν κάμνετε μόνος σας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπῆγε κοντὰ εἰς τὸν ἀσθενοῦντα ὀργανισμὸν τῆς βιοτεχνίας. Ὑπῆρχαν πάρα πολλοὶ τρόποι διὰ νὰ διασωθῇ ἡ βιοτεχνία. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν ἑταιρεῖαι περιωρισμένης εὐθύνης δανειοδοτούμεναι ὑπὸ τοῦ Κράτους. Θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Κράτους νὰ γίνουν συνεταιρισμοὶ παραγωγικοί, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ μετέχουν οἱ βιοτέχναι. Δὲν ἐγένετο καμμία προσπάθεια πρὸς διάσωσιν τῆς βιοτεχνίας. Πόσοι ἐξ ἡμῶν δὲν ἐκτύπησαν πόρτας διὰ νὰ χορηγηθῇ ἕνα δάνειον εἰς μίαν βιοτεχνίαν ἐπὶ ματαίῳ. Πῶς θέλετε νὰ σταθοῦν αἱ βιομηχανίαι, ἐὰν δὲν λαμβάνεται οὐδεμία μέριμνα ὑπὲρ αὐτῶν; Καὶ ἐρωτῶ, ποῖαι εἶναι αἱ παγωμέναι πιστώσεις καὶ εἰς ποίας χεῖρας εὑρίσκονται τὰ ἑκατομμύρια αὐτά; Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Πατριάρχης τῆς πτέρυγος αὐτῆς, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τῆς πτέρυγος αὐτῆς, ὁ Λένιν, γράφει εἰς μίαν μελέτην του «μονοπώλιον, ὁ τελευταῖος σταθμὸς τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ». Ἔτσι, νομίζω, ὅτι τὸ γράφει. Καὶ συνεχίζων γράφει, τὰ ἑξῆς: «Ἐὰν θέλετε νὰ ἴδητε νὰ καταρρέῃ τὸ ἀστικὸν οἰκοδόμημα, ἀφήσατε νὰ ἐνισχυθοῦν τὰ μονοπώλια, διότι οὕτω αὐξάνεται ἡ τάξις τῶν ἐξαθλιωμένων καὶ ἡ ἀγανάκτησις». Θὰ ἔλθῃ μία ἐποχὴ ποὺ μία ριπὴ ἀνέμου θὰ εἶναι ἱκανὴ νὰ γκρεμίσῃ τὸ σκωληκόβρωτον Δυτικὸν οἰκοδόμημα». Τοῦτο ἐν πολλοῖς συνέβη εἰς τὸν τόπον αὐτόν, καὶ διαφωνῶ, δὲν γνωρίζω μὲ ποῖον ἐκ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ὁ ὁποῖος εἶπεν προηγουμένως, ὅτι εἰς τὸν κόσμον —νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ τὸ εἶπεν— ὅτι εἰς τὸν κόσμον δὲν συνέβη καὶ ἐὰν ὁ Μὰρξ ἔλθῃ...

§26Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Ἡ ἔννοια τῆς παρατηρήσεώς μου ἦτο ἡ ἑξῆς: Ἐλέγετο καὶ προεβλέπετο, ὅτι αἱ μεγάλαι βιομηχανίαι καὶ αἱ μεγάλαι παραγωγικαὶ μονάδες θὰ ἐξηφάνιζον τὰς μικρὰς ἐπιχειρήσεις. Στατιστικῶς ἔχει ἀποδειχθῆ, ὅτι παρὰ τὴν συγκέντρωσιν κεφαλαίων εἰς χεῖρας ὀλίγων, δὲν συνέβη νὰ ἔχωμεν μονοπωλιακῆς μορφῆς ἐκμεταλλεύσεις. Ὁ ἀριθμὸς τῶν μικρῶν ἐπιχειρήσεων, εἰς ποσοστὸν ἐπὶ συνόλου παραγωγῆς μιᾶς χώρας, αὐξάνεται ἀντὶ νὰ κατέρχεται. Τὰ εἶπον αὐτὰ διὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς παρατηρήσεις συναδέλφου τῆς Ἀριστερᾶς καὶ νὰ τοῦ τονίσω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ στηρίζεται ἀπολύτως εἰς τὸν Μάρξ, διότι τὰ πλεῖστα ἐξ ὅσων εἶπεν, δὲν ἔχουν ἐπαληθευθῆ μέχρι σήμερον.

§27Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία διὰ ν’ ἀναπτύξω περισσότερον τὸ θέμα. Δὲν εἶχον τὴν εὐχέρειαν νὰ μελετήσω τὰς διεθνεῖς Στατιστικὰς καὶ ἴσως, ἔχετε δίκαιον. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ὑποδείξητε μίαν στατιστικήν, ἡ ὁποία νὰ δικαιολογῇ τὸν συλλογισμόν σας εἰς τὴν χώραν μας, εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ὡς παράδειγμα σᾶς ἀναφέρω βιομηχανίαν, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε καλλίτερον παντὸς ἄλλου. Πόσοι ἦσαν οἱ μικροκατασκευασταὶ τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα παράγει ἡ ΕΒΓΑ προπολεμικῶς καὶ πόσοι παρέμειναν, ἀφ’ ἧς ἱδρύθη ἡ ΕΒΓΑ. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ. Ὅταν ἔγινε ἡ ΕΒΓΑ ἔπρεπε νὰ τοὺς συγκεντρώσῃ τὸ Κράτος καὶ νὰ δημιουργήσῃ ἕνα συνεταιρισμόν. Τοὺς ἄφησε ἐγκαταλελειμμένους καὶ ἐξηφανίσθησαν.

§28Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι ἡ λεπτότης τῶν συζητήσεων καὶ σχέσεων, δὲν ἐπιτρέπει νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τοιαύτας λεπτομερεῖς συζητήσεις καὶ ν’ ἀναφερώμεθα εἰς θέματα βιομηχανιῶν μὲ τὰς ὁποίας, ἴσως, ἠμπορεῖ κανεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ συγγενεύῃ. Δὲν θέλω νὰ τὸ λάβω ὡς αἰχμήν, διότι ὅπως ἔχετε εἴπει διακρίνεσθε διὰ τὰ φιλικὰ πρὸς ἐμὲ αἰσθήματα, ἀλλὰ ἐὰν οἱοσδήποτε ἄλλος τὸ ἔλεγε, θὰ ἐλάμβανε ὁπωσδήποτε ἄλλην ἀπάντησιν.

§29Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέφερον ἕνα συγκεκριμένον παράδειγμα, χωρὶς νὰ ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ θίξω κανένα. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶχον τοιαύτην πρόθεσιν, θ’ ἀναφέρω καὶ ἕνα παράδειγμα ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μου. Εἶπον διὰ τὴν Α βιομηχανίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν θέλετε ν’ ἀναφέρω ὄνομα. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἐγένετο ἡ Α βιομηχανία, ἡ ὁποία ἔθεσε ἐπὶ ποδῶν τοὺς βιοτέχνας, τοὺς μικροκατασκευαστὰς τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα κατασκευάζει ἡ βιομηχανία αὐτή. Ἐὰν τοὺς βιοτέχνας αὐτοὺς τοὺς συνεκέντρωνε τὸ Κράτος καὶ ἔκαμνεν ἕνα συνεταιρισμὸν α ἢ β μορφῆς, τότε, νομίζω, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ζήσουν καὶ θὰ ἦτο μία χρήσιμος παραγωγικὴ μονὰς εἰς τὸν τόπον. Διὰ νὰ σᾶς βγάλω ἀπὸ τὴν παρεξήγησιν, θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἕνα παράδειγμα, ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μου. Ὁ μακαρίτης ὁ πατήρ μου μοῦ ἐκληροδότησε μίαν βιομηχανίαν, τὴν ΑΒΕΖΑΠ. Ἐπειδὴ ἤμην ἀνίκανος, διότι ἐπροτίμησα, ἀντὶ τῆς βιομηχανίας, τὰς σπουδάς μου καὶ τὴν πολιτικήν, ἐρωτῶ: Ἔπρεπε νὰ ἀπευθυνθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸ Κράτος καὶ νὰ ζητήσω δασμολογικὴν προστασίαν, διὰ νὰ διατηρήσω τὴν ἄχρηστον αὐτὴν οἰκονομικὴν μονάδα, διὰ τὴν ἀχρήστευσιν τῆς ὁποίας πταίω ἐγὼ ὁ ἴδιος; Θὰ ἤμην ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου, ἐὰν ἐζήτουν τοιοῦτον τι. Πόσοι ἄλλοι βιομήχανοι τὸ ἔκαμαν αὐτό; Ἔχομεν βιομηχανίας τοῦ τύπου τῆς ἀειμνήστου βιομηχανίας τῆς ἰδικῆς μου, νὰ στέκωνται μὲ δασμοὺς ὄρθιαι. Αὐτὴν τὴν λέγετε ὑγιᾶ οἰκονομικὴν πολιτικήν; Τότε ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐγγραφῶ ἐκ νέου εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ὑπάρχει ἐν συνεχείᾳ τὸ θέμα τοῦ κόστους εἰς τὴν βιομηχανίαν. Κύριε Ὑπουργέ, μοῦ ἐδόθη ἔγγραφον ἀπὸ τοὺς σοκολατοποιούς, οἱ ὁποῖοι μοῦ ἀναφέρουν, ὅτι ὅταν κάμουν ἐξαγωγήν, τοὺς ἐπιστρέφεται ὁ δασμός, ὄχι ὅμως καὶ ἡ εἰσφορά. Καὶ ὅλα αὐτὰ λέγονται ὑγιὴς βιομηχανικὴ πολιτικὴ τοῦ τόπου. Πᾶμε πάρα κάτω. Ὡμίλησαν ἀρκετοὶ συνάδελφοι διὰ τὰ θέματα τῶν τεύτλων καὶ περὶ τῆς τιμῆς τῆς σακχάρεως. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ τευτλόπιττα, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται εἰς τὴν γεωργίαν καὶ τὴν κτηνοτροφίαν, πωλεῖται πρὸς 1,20–1,50 κατὰ κιλόν. Πρὸ αὐτοῦ οἱ ὀρυζοκαλλιεργηταὶ ἐπώλουν καὶ ἐκάλυπτον ἕνα μεγάλο τμῆμα τῆς δαπάνης τῆς καλλιεργείας των, τὴν πίτταν ἀπὸ τὴν ὄρυζαν, πρὸς 2 –2,5 κατὰ κιλόν. Ἤδη ἡ ὑπόθεσις τῆς πίττας αὐτῆς πάει χαμένη καὶ φυσικὰ οἱ ὀρυζοκαλλιεργηταὶ ὑφίστανται ἕνα μεγάλο κτύπημα, διότι εἰς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς φέρετε καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς ὡρισμένων προϊόντων, ἀναφέρεσθε εἰς τὴν ἐκκοκκισμένην ὄρυζαν, ἡ ὁποία ἀπαλλάσσεται τοῦ δασμοῦ καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἰσάγεται εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἀδασμολόγητος. Ἐρωτῶ, λοιπόν, τὶ θὰ γίνουν οἱ ὀρυζοκαλλιεργηταί;

§30Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι ἡ πίττα τῶν τεύτλων πωλεῖται πρὸς 1,40 τὸ κιλόν. Ἀλλὰ καθὼς γνωρίζω, τὰ τεῦτλα πωλοῦνται ἐπὶ τοῦ ἀγροῦ πρὸς 44 λεπτὰ τὸ κιλόν. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ ὑποπροϊὸν νὰ ἔχῃ τριπλασίαν ἀξίαν;

§31Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως, νὰ πρόκειται περὶ συμπεπυκνωμένου προϊόντος, πάντως ἡ τιμὴ κατὰ κιλὸν εἶναι ἄνω τῆς δραχμῆς. Πᾶμε τώρα εἰς τὸ θέμα τοῦ κόστους καὶ ἐρωτᾶται, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κρατηθῇ μία βιομηχανία, ὅταν αἱ ἐπιβαρύνσεις τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἐπιτοκίων καὶ τῶν διαφόρων εἰσφορῶν ἀναβιβάζουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς κατὰ 50%; Δὲν ὑποστηρίζω, βεβαίως, ὅτι πρέπει νὰ μειωθῇ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς εἰς βάρος τῆς ἀσφαλίσεως. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ περιωρισθοῦν τὰ ἔξοδα διοικήσεως καὶ νὰ γίνῃ ἑνοποίησις τῆς ἀσφαλίσεως. Ἀκόμη, ὅταν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὸ ἐπιτόκιον τῶν πιστώσεων εἶναι ἐλάχιστον ἐνῷ εἰς ἡμᾶς φθάνει τὸ 18% νομίζετε, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ βιώσιμος βιομηχανία καὶ νὰ συναγωνισθῶμεν τοὺς ξένους; Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι θὰ ἐξαναγκασθοῦν οἱ δικοί μας κεφαλαιοῦχοι, λόγῳ τῆς ἐλευθερίας τῆς διακινήσεως τῶν κεφαλαίων, νὰ προσαρμοσθοῦν εἰς τὰ διεθνῆ νόμιμα. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ γίνῃ αὔριον. Ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπάρξῃ τὸ αὔριον, πρέπει νὰ ζήσωμεν τὸ σήμερον. Καὶ διὰ νὰ ζήσωμεν τὸ σήμερον ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ κάμωμεν θυσίας ἀμέσως, διότι κἄθε ἡμέρα ποὺ παρέρχεται ἐπιβαρύνει τὸ σύνολον, μειώνει τὸν ζῆλον τῶν ἐπιχειρηματιῶν καὶ ὑπονομεύει τὸ ἐθνικὸν οἰκοδόμημα. Ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ εἰσπράξῃ ἀμέσως τὰς παγωμένας πιστώσεις καὶ νὰ τὰς τοποθετήσῃ εἰς τομεῖς ἱκανοὺς νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὸν συναγωνισμόν, μέσα εἰς τὴν νέαν οἰκονομικὴν οἰκογένειαν. Ὡς πρὸς τὴν γεωργίαν μόνος ἀντίπαλός μας εἶναι ἡ Ἰταλία, ἡ ὁποία καὶ ἐζήτησε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ρήτρας τῶν 22 ἐτῶν. Νομίζω, ὅτι ἐὰν βοηθηθῇ ἡ γεωργία, θὰ κατορθώσῃ νὰ ἀντεπεξέλθῃ. Ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ βοήθεια; Σήμερον οἱ περισσότεροι χωρικοὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὰς φυλακάς, διότι δὲν πληρώνουν. Διατὶ νὰ μὴ θελήσωμεν νὰ κάμωμεν μίαν ὑποχώρησιν ἀκόμη παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν χρεῶν τους καὶ μειώσεως τοῦ ἐπιτοκίου; Κύριοι, εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα, ἕν εἶδος ἐμπορίου κάνει, δυστυχῶς, μὲ τοὺς ἀγρότας. Ἔχομεν καὶ ὡρισμένους ἐπισφαλεῖς ἀπὸ τοὺς χρεώστας μας. Διατὶ νὰ μὴ θελήσωμεν νὰ κάμωμεν ἕνα μικρὸν συμβιβασμὸν παρατάσεως τῶν χρεῶν τῶν ὀφειλῶν τῶν ἀγροτῶν καὶ μειώσεως τοῦ ἐπιτοκίου; Ὅσον ἀφορᾷ τὰ λιπάσματα, τὸ ἐχειρίσθη ὁ κ. Βασματζίδης, ἄριστα. Πράγματι, τὸ κόστος τῶν λιπασμάτων ἀπὸ πλευρᾶς Ἑλληνικῶν βιομηχανιῶν πρὸς τὸ παρὸν εἶναι μεγάλον, πλὴν ὅμως, λόγῳ τοῦ αὐριανοῦ συναγωνισμοῦ, συναγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, εἶναι καὶ πραγματικότης μὲ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν οἰκογένειαν, θὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς ἐπιχειρηματίας νὰ περιστείλουν τὸ κόστος καὶ νὰ γίνουν καὶ πραγματικοὶ βιομήχανοι. Φέρω ἕνα ἄλλο παράδειγμα πάλιν, ἀφορῶν ἐμέ. Ὁ μακαρίτης ὁ πατήρ μου ἦτο βιομήχανος, ἀλλά, κύριοι, δὲν ἦτο βιομήχανος, διότι βιομήχανος, ὁ ὁποῖος τὰ κέρδη τῆς βιομηχανίας του τὰ κάμνει σπίτια, καὶ εὐτυχῶς καὶ τὰ ἔκαμε, διότι ἠμπορῶ νὰ ζῶ σήμερον ἐγώ, δὲν εἶναι βιομήχανος. Τοιαύτης μορφῆς εἶναι οἱ περισσότεροι βιομήχανοι σήμερον εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι, βιομηχανικὴ συνείδησις καὶ ἐκεῖνο εἶναι τὸ μόνον τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δίκαιον. Ἕνα βιομήχανον εἴχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ ἐπειδὴ μᾶς ἀντεστρατεύθη εἰς τὰς περασμένας ἐκλογὰς τὸν ἐκαθαρίσαμεν, τὸν Μποδοσάκην, ὅλοι οἱ ἄλλοι εὐπρεπεῖς κύριοι, θαυμάσιοι ἄνθρωποι, περίφημοι κοσμοπολῖται, ἀλλά, ἂς μοῦ συγχωρεθῇ ἡ ἔκφρασις, μπεζαχτάδες καὶ ὁ μπεζαχτὰς μὲ τὴν βιομηχανίαν, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν τομέα τῶν λιπασμάτων θὰ πρέπει καὶ τὸ Κράτος νὰ παρέμβῃ, ἀλλὰ καὶ ἡ πραγματικότης εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἐξαναγκάσῃ αὔριον τοὺς ἰδίους τοὺς βιομηχάνους νὰ περιορίσουν τὰ κέρδη των, ἀλλὰ σήμερον τὶ θὰ κάμωμεν, καὶ ἐδῶ εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ Κράτους. Κύριοι, τὰ προϊόντα μας εἶναι εὐγενῆ προϊόντα καὶ ἐρωτᾶται, αὐτοὶ οἱ διάφοροι ὀργανισμοὶ οἱ ἐξαγωγικοὶ τὶ ἔχουν κάνει; Τοὺς παρηκολούθησε ποτὲ τὸ Κράτος, τοὺς ἐνίσχυσε ποτέ, τοὺς ἤλεγξε ποτὲ τὸ Κράτος, ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ φοβερὰ εἰς βάρος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὄχι τοῦ ξένου εἰσαγωγέως ἀπάτη, νὰ ἔχῃ μέσα πάσης φύσεως καὶ πάσης μορφῆς εἴδη; Ὅλα αὐτά, κύριοι, δὲν βαρύνουν τὸ 80% τῶν Ἑλλήνων, βαρύνουν τὴν Κυβέρνησιν, βαρύνουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπευθύνως διαχειρίζονται τὸ θέμα. Ἔχομεν, κύριοι, τὸν τομέα τοῦ ἐμπορίου. Ὑπῆρξαν πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἀνησύχησαν, διότι δὲν ἔχει διαφωτισθῆ ἡ Κοινὴ γνώμη καὶ εἶπον, ὅτι καὶ τὸ Ἑλληνικὸν ἐμπόριον θὰ καταστραφῇ. Ἔ, ὄχι, κύριοι, αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι. Εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν ἐμπόριον, ὅτι θὰ ὑποστῇ ζημίας καὶ διότι ὁ Ἕλλην ἔμπορος θεωρεῖται σήμερον ὡς ὁ καλλίτερος τοῦ κόσμου καὶ διότι αὔριον τὸ πρωΐ μὲ τὴν ἐλευθερίαν μετακινήσεως κεφαλαίων καὶ ἀτόμων, ὅταν θὰ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ θὰ ἐνοχλῇ τὸν ἄλφα ἔμπορον, θὰ παίρνῃ τὴν ἕδραν του, τὰ λεπτά του καὶ θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ Μιλᾶνον νὰ ἐγκατασταθῇ, ὁπότε ὁ ἔμπορος δὲν θὰ ζημιωθῇ, ἀλλὰ ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία. Τὶ πρέπει νὰ γίνῃ, λοιπόν; Κατ’ ἀρχὴν νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὶ σημαίνει ἔμπορος εἰς τὸν τόπον αὐτόν, διότι ὑπάρχουν ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἐξεκίνησαν πουλῶντας τσατσάρες πρὸ δυὸ ἐτῶν καὶ ἔτυχε νὰ ἔχουν τὴν εὔνοιαν τῆς τύχης καὶ ἀτόμων καὶ σήμερον παρουσιάζονται μὲ ἀξιώσεις εἰσαγωγέων καὶ ἐξαγωγέων. Κύριοι, κατ’ ἀρχὴν εἰς τὸ ἐμπόριον ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ἀνασυγκροτήσωμεν τοὺς ὀργανισμοὺς τῶν εἰσαγωγέων καὶ ἐξαγωγέων ποὺ νομίζω, ὅτι ἦτο τοῦ κ. Στεφανοπούλου ἐργασία εἰς τὸ παρελθόν, διότι μόνον ἔτσι τὸ συλλογικὸν αὐτὸ ὄργανον θὰ ἠμπορέσῃ νὰ περιορίσῃ τὰς κακὰς ἕξεις ἐνίων ἐκ τῶν ἐμπόρων μας καὶ νὰ προωθήσῃ γενικώτερον τὸ ἐμπόριον. Κύριοι βουλευταί, ἄλλην μίαν παρατήρησιν, διότι ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα, παρατήρησιν ἀφορῶσα τὴν Ναυτιλίαν. Καὶ εἰς τὴν Ναυτιλίαν θὰ ἀντιμετωπίσωμεν περιπετείας ὄχι ὀλίγας, δὲν εἶναι τόσον ἀκριβὴς ἡ ἔκφρασις, εἶναι πολὺ ἀνατριχιαστική, καὶ καλὸν θὰ εἶναι νὰ μὴ τὴν ἀκούῃ ὁ κόσμος, θὰ ἀντιμετωπίσωμεν μεγάλας περιπετείας, πότε κύριοι; Τὴν ὥραν ποὺ θὰ εἰσέλθῃ ἡ Μεγάλη Βρεταννία εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα. Δι’ αὐτὸ καλὸν θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἤδη νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐκπλήξεων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τομέα αὐτόν. Κύριοι, σᾶς ἐκούρασα. Λυποῦμαι, διότι χωρὶς νὰ θέλω ἠνώχλησα καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὸν παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ δεχθῇ τὴν ἔκφρασιν τῆς ἁγνῆς μου φιλίας καί, κύριοι, ἀφοῦ σᾶς εὐχαριστήσω, εὔχομαι ὁλοψύχως ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν σήμερον ὅλοι συζητοῦμεν, νὰ ἀποβῇ πραγματικῶς χρήσιμος διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γιαννόπουλος, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Α. Ρουσσόπουλος, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Γ. Λούλης....

§33Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ διαγραφῶ καὶ νὰ ἐγγραφῶ εἰς τὸ τέλος.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἀπὼν διαγράφεται, ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Χ. Γραμματίδης, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Σ. Μπασιάκος, ἀπὼν διαγράφεται. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἀπὼν διαγράφεται.

§35Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πρόδηλον, ὅτι ὅταν προχωρήσητε τόσον πολὺ εἰς τὸν κατάλογον, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον σειρὰν δέκα καὶ δώδεκα, δὲν τὸ ἀνέμενον καὶ ἔφυγαν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μήπως τὸ ἀνέμενε τὸ Προεδρεῖον;

§37Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι δικαίωμα τοῦ Προεδρείου νὰ προχωρήσῃ καὶ εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θέλῃ νὰ κλείσῃ τὴν συζήτησιν καὶ νὰ τὸ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχήν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν μίαν συμφωνίαν. Νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν εἰς δύο συνεδριάσεις, ἔστω ἀκόμη, νὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ὅσοι προλάβουν νὰ ὁμιλήσουν. Ἄλλως, ἐὰν προχωρήσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου, θὰ κλείσητε τὴν συζήτησιν ἀπόψε.

§38Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. (Ὑφ. Συντονισμοῦ). Νὰ κλείσωμεν τὴν συζήτησιν. Ἄλλως τε, ἡ ἀπροθυμία τῶν κ.κ. συναδέλφων νὰ προσέλθουν, δεικνύει ἢ τὸ μέγεθος τοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον ἔχουν ἢ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Βουλή, ὕστερα ἀπὸ τόσας συνεδριάσεις, ἀσφαλῶς, κατετοπίσθη ἐπὶ τοῦ θέματος.

§39Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὑπέβαλον μίαν πρότασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον δὲν τὴν ἀποδέχεται, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Ὁ κ. Κελτεμιλίδης εἶναι ἐδῶ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Κελτεμλίδη, ἔχετε τὸν λόγον.

§41Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν, τῆς ὁποίας ἡ ἐπικύρωσις ζητεῖται μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου, εἶναι ἕνα γεγονὸς σημαντικὸν καὶ ἔχει τοῦτο ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ πάντας, διότι καθορίζεται ἡ περαιτέρω πορεία τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι διὰ τῆς δημιουργίας μιᾶς μείζονος ἑνιαίας ἐλευθέρας οἰκονομίας, στὰ πλαίσια τῆς ὁποίας θὰ ἐνταχθῇ καὶ ἡ χώρα μας, ἐντὸς τῆς ὁποίας δὲν θὰ ὑπάρχουν ἐμπόδια κινήσεως ἐμπορευμάτων, προσώπων καὶ κεφαλαίων, ὅτι δῆθεν θὰ δημιουργηθοῦν εὐνοϊκαὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἐπὶ ἀσφαλῶν καὶ ὑγιῶν βάσεων ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ κυβερνητικὴ ἐπιχειρηματολογία ἐξαντλεῖται εἰς ἀμφιβόλου θεωρητικῆς καὶ πρακτικῆς σημασίας ἐπιχειρήματα. Ἀλλὰ καὶ αὐτὰ πάντοτε ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τοῦ ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον δημιουργηθῇ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο ἐσωτερικῶς. Αἱ πρόσφατοι δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς ἐπιτυχίας ἐξαρτᾶται καὶ βαρύνει κατὰ 80% τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην καὶ πεποίθησιν διὰ τὰ ἀγαθὰ ποὺ θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν σύνδεσίν μας καὶ ἐπιρρίπτει ἐκ προοιμίου τὰς εὐθύνας εἰς τὸν λαόν. Ὁ βασικὸς θεωρητικὸς πυρὴν τῆς κυβερνητικῆς ἐπιχειρηματολογίας συνίσταται εἰς τὸ ὅτι, ἐὰν ἡ οἰκονομία μας τεθῇ ἐπὶ ἀνταγωνιστικῆς βάσεως μὲ τὰς ἀνεπτυγμένας οἰκονομίας τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, δῆθεν θὰ ὠφεληθῇ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας καὶ θὰ δημιουργηθῇ ἡ βάσις τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡ ἀντιεπιστημονικὴ αὐτὴ ἄποψις γίνῃ δεκτή, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἀγορὰ στὴν ἀνεπτυγμένη οἰκονομία τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. δὲν εἶναι ἀνταγωνιστική, ἀλλὰ ἐπικρατοῦν ἰσχυρὰ μονοπώλια ποὺ περικλείουν ὅλας τὰς προϋποθέσεις, διὰ τὴν καταλήστευσιν τῶν ἐθνικῶν πόρων, τῶν μὴ ἀνεπτυγμένων χωρῶν, ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς. Μέ τέτοια ἐπιχειρήματα, ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ πείσῃ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι συμφέρει ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Κ.Α. Συμφωνοῦμεν, κ. βουλευταί, καὶ ἡμεῖς, ὅτι ἡ σήμερον συζητουμένη σύμβασις εἶναι ἱστορικῆς σημασίας. Ἀλλὰ μὲ τὴν ἔννοιαν, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης προετοιμάζεται ἡ καταστροφὴ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ περισσότερον ἀπὸ ὅλα ἡ ὁλοκληρωτικὴ κατάρρευσις τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας. Δὲν τὰ λέγομεν αὐτά, κ. βουλευταί, ἀπὸ Ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν. Τὴν ἰδίαν μὲ ἡμᾶς γνώμην ὑποστηρίζουν καὶ πλῆθος ἐπιφανῶν οἰκονομολόγων τῆς χώρας μας καὶ ἐκπρόσωποι τῶν παραγωγικῶν τάξεων. Διὰ τὰς ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Κ.Α. ἐπὶ τῆς βιομηχανίας μας δὲν θὰ ὁμιλήσω. Θὰ ἀναφερθῶ μὲ ὀλίγας λέξεις εἰς τὰς ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν ΕΚΑ ἐπὶ τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας. Ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία τῆς Ἑλλάδος θὰ εἶναι ὁ κλάδος, ὁ ὁποῖος θὰ ὠφεληθῇ περισσότερον παντὸς ἄλλου κλάδου καὶ προβάλλεται τοῦτο ὡς ἀντιστάθμισμα στὰ πλήγματα τῆς βιομηχανίας μας ἀπὸ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Κ.Α. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι μὲ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. δημιουργοῦνται θανάσιμοι κίνδυνοι ποὺ θὰ ἀπειλήσουν τὴν ἴδια τὴν ὑπόστασιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας μας, διότι ἡ Ἑλληνικὴ ἀγροτικὴ οἰκονομία εἶναι λίαν καθυστερημένη καὶ ἀπόλυτα καὶ συγκριτικὴ ἐν συγκρίσει μὲ τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν τῶν Χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Ὄχι μόνον εἴμεθα ἁπλῶς καθυστερημένοι καὶ πτωχοὶ εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα, ἀλλὰ ὅλοι οἱ ἀγροτοοικονομικοὶ δεῖκται ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία εἰς τὰς χώρας τῆς ΕΚΑ εὑρίσκεται εἰς ὀγκώδη ὑπεροχὴν ἔναντι τῆς ἰδικῆς μας οἰκονομίας. Καὶ ἔχει διαπιστωθῆ, ὅτι, ὅταν συνδεθῇ μία χώρα οἰκονομικῶς ἀνεπτυγμένη μὲ μίαν ἄλλην οἰκονομικῶς ἀσθενεστέραν, ἡ περισσότερον ἀνεπτυγμένη χώρα θὰ ἀναπτυχθῇ ἔτι περισσότερον καὶ ἡ οἰκονομικῶς ἐξησθενησμένη, θὰ ἐξασθενήσῃ ἔτι περρισσότερον. Παράδειγμα ἀποτελοῦν αἱ πτωχαὶ περιοχαὶ τῶν Η. Π. τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἡ νότιος Ἰταλία. Ἐπίσης ἡ διάρθρωσις τῆς ἑλληνικῆς γεωργικῆς οἰκονομίας εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ συναγωνισθῇ τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Μὲ τὴν σύνδεσίν μας δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιζήσουν παρὰ αἱ μεγάλαι ἀγροτικαὶ ἐπιχειρήσεις καὶ αἱ μεσαῖαι. Παρ’ ἡμῖν ὅμως τοιαῦται ἐπιχειρήσεις εἶναι ἐλάχισται. Ἡ ἰδική μας ἀγροτικὴ ἐκμετάλλευσις ἔχει τὸν οἰκογενειακὸν χαρακτῆρα καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύναται παρὰ νὰ ὑποκύψῃ στὸν ἀνταγωνισμὸν τοῦ ἐπιχειρηματικοῦ χαρακτῆρος τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων τῆς Ε.Κ.Α. Ὁ κ. Κιτσίκης ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι ἡ εἰσηγητὴς τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου διακηρύσσει, ὅτι αἱ γεωργικαὶ ἐπιχειρήσεις τῶν 30 στρεμμάτων καὶ κάτω εἶναι καταδικασμέναι εἰς ἀφανισμόν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸ 50% τῆς γεωργικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἰδικῶν μας, εἶναι τῆς ἐκτάσεως τῶν 10–50 στρεμμάτων. Ἀλλ’ ἀκόμη καὶ οἱ φυσικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐπηρεάζουν ἀποφασιστικῶς τὴν παραγωγικότητα στὴν ἀγροτικὴ οἰκονομία, εἶναι εἰς βάρος τῆς χώρας μας. Ὑπεστηρίχθη εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ μικρὸς κλῆρος καὶ ἡ πτωχεία τοῦ ἑλληνικοῦ ἐδάφους συντελοῦν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Σχετικὴ μὲ τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας τῶν χωρῶν τῆς ΕΟΚ εἶναι ἐνδιαφέρουσα ἡ σύγκρισις δύο βασικῶν κλάδων, τῆς κτηνοτροφίας καὶ τῶν ὀπωροκηπευτικῶν. Ἡ σημασία τῆς κτηνοτροφίας καὶ αἱ ἄμεσοι καὶ ἔμμεσοι ἐπιδράσεις ἐπὶ τῆς οἰκονομίας εἶναι γνωσταί. Ἡ κτηνοτροφία ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο ὀργανικὸ συμπλήρωμα τῆς γεωργίας. Ἡ μορφὴ τῆς κτηνοτροφίας μας δεσπόζεται σήμερα ἀπὸ τὴν νομαδικήν, ἡμινομαδικὴν ποιμενικὴν ἐκτροφὴν μικρῶν ζώων. Ἡ προηγμένη σταυλικὴ μορφὴ ἐκμεταλλεύσεως τῶν μεγάλων ζώων, μόλις ἄρχισε νὰ ἀναφαίνεται. Συγκρινομένη ἡ κτηνοτροφία μας μὲ τὴν κτηνοτροφίαν τῆς Ε.Ο.Κ., ἐμφανίζει ἀπειλητικὴν καθυστερημένην εἰκόνα. Τὰ βασικὰ στοιχεῖα τῆς συγκρίσεως ἀποδεικνύουν: α) Ὅτι αἱ βασικαὶ κτηνοτροφικαὶ μονάδες εἰς τὴν ἰδίαν γεωργοκτηνοτροφικὴν ἐπιφάνειαν εἶναι (κατὰ FAO):

β) Ὁ βαθμὸς ἀξιοποιήσεως τῶν κτηνοτροφικῶν μονάδων ἀπὸ τὴν παραγωγικὴ ἀγελαδοτροφία, ἡ ὁποία ἀποδεικνύει καὶ τὸν δείκτην τῆς κτηνοτροφικῆς προόδου εἶναι:

γ) Ἡ μέση κατὰ κεφαλὴν ἀπόδοσις τῆς ἀγελαδοτροφίας εἰς γάλα εἶναι:

Αἱ ἀποδόσεις αὐταὶ ἐκφράζουν τὸ ἡμιάγριον τῶν φυλῶν διὰ τὴν χώραν μας καὶ τὸν πρωτογονισμὸν τῶν συνθηκῶν διατροφῆς καὶ συντηρήσεως καὶ τὸν πλέον ἐπιστημονικὸν τρόπον ἀσκήσεως τῆς ἀγελαδοτροφίας διὰ τὰς ἄλλας χώρας τῆς Ε.Ο.Κ. Ἀπὸ τὴν ἄποψη: Τοῦ συνολικοῦ ὄγκου παραγωγῆς, τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως, τῶν τάσεων εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ κατανάλωσιν, τῶν μέσων εἰς ἐπιστημονικὴν ἐπεξεργασίαν, συντήρησιν, ἐμπορίαν, ἡ σύγκρισις μὲ τὰς χώρας τῆς Κ.Α. μᾶς ἐμφανίζει πρωτογόνους. Οἱ χῶρες τῆς Ε.Ο.Κ. καλύπτουν τὶς ἀνάγκες εἰς κτηνοτροφικὰ προϊόντα. Ἡ Ὁλλανδία ἔρχεται εἰς τὴν κορυφὴν τῶν προοδευμένων χωρῶν: Ἀπὸ ἄποψη, ἐπιστημονικῆς προόδου φυλῶν, συνθηκῶν διατροφῆς, βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας, τυποποιήσεως, ποικιλίας προϊόντων, εἶναι ἡ πρώτη χώρα μεταξὺ τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Διαθέτει πολλὰ πλεονάσματα εἰς χαμηλὰς τιμάς. Ἔτσι μὲ τὶς πρῶτες ποσοστιαῖες μειώσεις τῶν δασμῶν, τὰ κτηνοτροφικὰ προϊόντα τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. θὰ κατακλύσουν τὴν ἀγοράν μας. Ἡ κτηνοτροφία μας, τῆς ὁποίας τὸ κύριον προστατευτικὸν μέτρον εἶναι σήμερα οἱ δασμοί, θὰ εἶναι ὁ πρῶτος κλάδος ποὺ θὰ ὑποκύψῃ. Θὰ κλονιστοῦν ὄχι μόνον ἡ κτηνοτροφία ἡ δική μας, ἀλλὰ ἀκόμη οἱ καλὰ ὠργανωμένες κτηνοτροφικὲς ἐπιχειρήσεις τῆς Ἰταλίας καὶ αὐτῆς τῆς Γαλλίας. Τὰ ἀνωτέρω προδιαγράφουν τὴν τύχην τῆς κτηνοτροφίας μας. Καμμία ἀμφιβολία δὲν ὑπάρχει, ὅτι εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ε.Ο.Κ. ἡ κτηνοτροφία μας δέχεται πλῆγμα. Οἱ συνέπειες δὲν ἀφοροῦν μόνον ἀπώλειαν ἢ μείωσιν τοῦ κτηνοτροφικοῦ εἰσοδήματος ἢ καὶ τὴν τύχην τῶν κτηνοτρόφων. Ἐπεκτείνονται πολὺ πέραν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία ἀδύνατον νὰ ἀναπτυχθῇ χωρὶς τὴν ὀργανικὴν σύνδεσιν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας. Ἐν συντομίᾳ θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω καὶ μὲ τὴν τύχην τοῦ δευτέρου κλάδου, τῶν ὀπωροκηπευτικῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι ὁ κλάδος τῶν ὀπωροκηπευτικῶν θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις θὰ ὠφεληθῇ παντὸς ἄλλου μὲ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Οἱ καλλιέργειες αὐτὲς ἀποτελοῦν τὴν ἐντατικώτερη μορφὴ γεωργικῆς ἀξιοποιήσεως. Ἀπὸ τὰ ὀπωροκηπευτικὰ ἐξαγώγιμα, ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν τὰ ἑσπεριδοειδῆ, αἱ σταφυλαί, τὰ ροδάκινα καὶ τὰ μῆλα. Ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὀπωροκηπευτικῶν καλλιεργειῶν ἔρχεται ἡ Ἰταλία. Κατέχει τὸ 80% τῶν ἐξαγωγῶν μεταξὺ τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Κύριος πελάτης εἶναι ἡ Δυτικὴ Γερμανία, ποὺ καλύπτει τὸ 81% τῶν προμηθειῶν της ἀπὸ τὴν Ε.Ο.Κ. Δεσπόζει εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν λαχανικῶν κατὰ 51% ἡ Ἰταλία καὶ 27% ἡ Ὁλλανδία. Ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω συνθήκας τῆς κυριαρχίας τῆς Ἰταλίας εἰς τὰς εἰσαγωγὰς εἰς τὴν Ε.Ο.Κ., τῆς ηὐξημένης παραγωγῆς εἰς ὅλας τὰς χώρας, μὲ σοβαρὸν ἀνταγωνιστὴν διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ τῆς Ἱσπανίας, ποὺ κατέχει ἰσχυρὰς ἐξαγωγικὰς θέσεις εἰς τὰς τῆς Ε.Ο.Κ., ἡ τύχη τῶν ὀπωροκηπευτικῶν μας εἶναι προδικασμένη. Πέραν ἀπὸ τὰ εἰδικὰ σύμφωνα καὶ πρωτόκολλα, τὰ γενικὰ καὶ εἰδικὰ στοιχεῖα, θετικὰ ἢ ἀρνητικά, ποὺ συνθέτουν τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν τῶν ὀπωρικῶν καὶ καθορίζουν πολὺ περισσότερον τὰς πραγματικὰς δυνατότητας ποὺ δυνάμεθα νὰ ἐπωφεληθῶμεν, εἶναι: 1) Εἶναι ἰδιαίτερα δύσκολον εἰς τὰ ὀπωροκηπευτικά, ὅπου ἡ ἐμπορικὴ ἐμφάνισις κυριαρχεῖ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς καταναλώσεως, νὰ κατακτήσουν μίαν ἀγορὰν κατακτημένην, ὅταν διαθέτουν μαζικήν, συγχρονισμένην, εἰδικευμένην παραγωγήν, καλὴν ὀργάνωσιν ἐμπορίου, εἰδικευμένα ἐξαγωγικὰ στηρίγματα. 2) Ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γαλλία σκληροὶ ἀνταγωνισταί, λόγῳ μικροτέρας ἀποστάσεως. 3) Ἡ παραγωγή μας διεσπαρμένη, τὰ εἴδη καὶ αἱ ποικιλίαι μας προσανατολισμέναι διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Δὲν ἔχουμε ἑνιαῖον τύπον καὶ συνεχῆ ἐφοδιασμόν. 4) Ἡ ποιότης εἶναι ἔννοια σχετική, διότι ναὶ μὲν ὑπερτεροῦμεν εἰς τὰ ὀπωροκηπευτικά, ἀλλὰ ὑστεροῦμεν στὶς ἀπαιτήσεις τῆς ἐμπορικῆς τῆς καταναλώσεως. Ἔτσι, διὰ λόγους ὀργανώσεως καὶ καθοδηγήσεως τῆς παραγωγῆς, μειονεκτοῦμεν ἀπὸ τῆς χῶρες τῆς Ε.Ο.Κ. 5) Τὸ κοινὸν δασμολόγιον ἔναντι τῶν τρίτων χωρῶν, εἶναι ἀμφίβολον ἂν θὰ τὸ ἐπωφεληθοῦμε, λόγῳ ἀνταγωνισμοῦ Ἱσπανίας, Ἰσραὴλ κλπ. 6) Ἡ συναγωνιστικότης τῶν ὀπωροκηπευτικῶν ἐξ αἰτίας ἀποδόσεων καὶ τῆς σχέσεως γενικὰ τῶν συντελεστῶν τῆς διαμορφώσεως τοῦ κόστους παραγωγῆς εἶναι πολὺ μικρή. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ὄχι μόνον δὲν διαφαίνονται ὀφέλη, ἀλλ’ ἀντιθέτως, δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀντίστροφον λειτουργίαν. Τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἰσχυροποιοῦν οἱ ὑψηλοὶ δασμοί:

Ἀνάλογος, ἀδιστάκτως ἀρνητική, διαγράφεται ἡ θέσις καὶ ὅλων τῶν ἄλλων προϊόντων μας. Εἰς τὴν σύνδεσιν τῆς χώρας μὲ τὴν Κοινὴ Ἀγορά, προβάλλει ἡ Κυβέρνησις μὲ ἔμφασιν τὰ προβλήματα ἐμπορικοῦ χαρακτῆρος καὶ ἰδιαίτερα τῆς διαθέσεως τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων. Ὑποστηρίζει, ὅτι στὰ 160 ἑκατ. τοῦ πληθυσμοῦ τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, μὲ τὸ ἀνεβασμένο βιοτικό του ἐπίπεδο καὶ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν εἰς τὰς χώρας αὐτὰς θὰ εὕρουν ἀσφαλῆ τοποθέτησιν τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα. Οἱ χῶρες ὅμως τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς δὲν εἶναι μονάχα χῶραι καταναλωτικαί, ἀλλὰ καὶ παραγωγικαί. Εἰς σιτηρὰ καλύπτουν τὸ 95% τῶν ἀναγκῶν τους, στὸ κρέας τὸ 96–98%, στὰ αὐγὰ τὸ 100% κ.ο.κ. Ὑστεροῦν μονάχα στὰ φροῦτα, ὅπου ἡ παραγωγή τους καλύπτει τὸ 82% μονάχα. Ἡ σπουδαιότερη ἐξαγωγικὴ χώρα εἶναι ἡ Ὁλλανδία μὲ ποσοστὸν 40% καὶ ἡ ὁποία δεσπόζει στὰ κτηνοτροφικὰ προϊόντα ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ χώρου τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἀκολουθεῖ ἡ Γαλλία μὲ 30%, ἡ Ἰταλία κλπ. Στὶς εἰσαγωγὲς ἀγροτικῶν προϊόντων τὴν πρώτην θέσιν κατέχει ἡ Δυτικὴ Γερμανία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸν στόχον ὅλων τῶν ἄλλων ἐξαγωγικῶν χωρῶν καὶ ἰδιαίτερα τῆς Ἰταλίας διὰ τὰ ὀπωροκηπευτικὰ προϊόντα, τῆς Γαλλίας διὰ τὸν σῖτον καὶ τῆς Ὁλλανδίας διὰ τὰ κτηνοτροφικὰ εἴδη. Ἀπὸ τὴν λεπτομερέστερη ἀνάλυσιν τοῦ ἐμπορίου τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων στὶς χῶρες τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, προκύπτει: α) Ὅτι τὸ ἐμπόριον διεξάγεται κατὰ κύριον λόγον καὶ σὲ σχέσιν 3:1, διὰ λόγους πιθανὸν γεωγραφικοὺς μεταξὺ τῶν ἰδίων χωρῶν. β) Ἡ κίνησις τῶν ἐξαγωγῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, σὲ σχέσιν μὲ τὶς εἰσαγωγὲς αὐξάνει σὲ ὅλες τὶς χῶρες. Στὴν Ἰταλία, τὴν τελευταία 5ετία 1954–58, οἱ ἐξαγωγὲς αὐξήθηκαν κατὰ 35% ἔναντι αὐξήσεως εἰσαγωγῶν 40%. γ) Οἱ εἰσαγωγὲς ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ ἰδιαίτερα σὲ εἴδη διατροφῆς ἀπὸ τὶς ἔξω χῶρες τοῦ συμφώνου μειώνεται συνεχῶς ἐνῷ ἀντίθετα οἱ ἐξαγωγὲς αὐξάνουν. δ) Ἀξιοσημείωτη εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ μεγάλη εἰδίκευσις τῶν ἐξαγωγῶν κατὰ χῶρες. Ἡ Ὁλλανδία προμηθεύει τὸ 96% τῶν αὐγῶν, τὸ 95% τοῦ βουτύρου, τὸ 84% τῶν ἄλλων τυροκομικῶν προϊόντων καὶ τὸ 64% τῶν κρεάτων καὶ τῶν ζώων. Ἡ Γαλλία στὶς ἐξαγωγὲς σίτου τὸ 88% καὶ τοῦ οἴνου 71%, ἡ Ἰταλία στὶς ἐξαγωγὲς τῶν φρούτων τὸ 71%. Οἱ χῶρες τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς διαθέτουν καλὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἐμπορίου των, εἰδικευμένα ἐξαγωγικὰ στηρίγματα καὶ εὐνοϊκὴν πολιτικὴν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ τὰς ἐκτοπίσῃ κανείς. Μὲ τοὺς ὅρους αὐτοὺς παραγωγῆς καὶ ἐμπορίας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων στὶς χῶρες τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, τὴν ἀπάντησιν στὸ τὶ πρέπει νὰ ἀναμένουν οἱ Ἕλληνες γεωργοὶ ἀπὸ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν τὴν δίδει ἡ τελευταία ἐξέγερσις τῶν Γάλλων χωρικῶν. Καὶ στὴν Γαλλία, τὰ ἐμπνευσθέντα τὴν Κοινὴν Ἀγορὰ μονοπώλια, εἶχον καλλιεργήσει τὴν ἴδια ὅπως καὶ στὴν χώραν μας ἄποψιν, ὅτι τὰ 160 ἑκατ. τῶν «Εὐρωπαίων» θὰ ἦσαν ἱκανὰ νὰ ἀπορροφήσουν τὴν ηὐξημένην ἀποδοτικότητα τῆς Γαλλικῆς γεωργίας καὶ νὰ τῆς ἐπιτρέψουν μίαν ἀκόμη μεγαλύτερη αὔξησιν στὸ μέλλον. Τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα, οἱ ἴδιες ὑποσχέσεις ὅπως καὶ ἐδῶ. Ἡ πραγματικότητα ὅμως ποὺ προέκυψεν ἀπὸ τὴν ἕως τώρα ἐφαρμογὴν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διέψευσε τὰ ὑπὲρ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐπιχειρήματα καὶ ἀπέδειξεν ἀστήρικτα τὰ πλεονεκτήματα. Ἔτσι ἡ ηὐξημένη σήμερα Γαλλικὴ παραγωγὴ βρίσκεται μὲ ὀγκώδη περισσεύματα, ποὺ δὲν βρίσκουν καμμίαν διέξοδον στὶς χῶρες τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, γιατὶ ἡ κάθε χώρα προσπαθεῖ νὰ ἐπωφεληθῇ καὶ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἰδίαν της παραγωγήν. Ἡ χώρα μας καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων μειονεκτεῖ σὲ σχέση μὲ τὶς χῶρες τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἀγροτικός μας κόσμος δὲν τύχει ἰδιαιτέρας προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι ὀδυνηρά, τοὐλάχιστον εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ ἡ ἔνταξίς μας εἰς τὴν κοινὴν ἀγοράν, θὰ ἔχῃ βαρυτάτας συνεπείας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ πρέπει νὰ πάρωμεν μίαν θέσιν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἡ θέσις μας πρέπει νὰ εἶναι ἀρνητική.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διαπιστῶ ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Ἐλλείψει ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.30′ μ.μ.)