1961.02.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71η

Τρίτη 28 Φεβρουαρίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἡ βουλευτὶς κ. Β. Θανασέκου ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας καὶ Κ. Χιωτάκης ζητοῦν 10ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινεν τὴν χορήγησιν τῶν αἰτουμένων ἀδειῶν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς κλπ.

§8Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς παρ. Αʹ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 3966) 1959 καὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Δ. 10)16 Σεπτεμβρίου 1926 κ.λ.π. καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κ. Ν. 4952)1931 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς Πρεσβευτικῆς καὶ Προξενικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου κ.λ.π.». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς Συμφωνίας περὶ ἀνταλλαγῆς προγραμμάτων μέσῳ ταινιῶν τηλεοράσεως». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος ὑπογραφείσης ἐν Παρισίοις τὴν 13ην Δεκεμβρίου 1957 Εὐρωπαϊκῆς συμβάσεως ἐκδόσεως». 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς προσωρινῆς Εὐρωπαϊκῆς Συμφωνίας ἀφορώσης εἰς τὰ συστήματα κοινωνικῆς ἀσφαλείας, τὰ σχετικὰ μὲ τὸ γῆρας, τὴν ἀναπηρίαν καὶ τοὺς ἐπιζῶντας καὶ τοῦ προσηρτημένου αὐτῇ πρωτοκόλλου». 4) «Περὶ κυρώσεως τῆς προσωρινῆς Εὐρωπαϊκῆς Συμφωνίας ἀφορώσης τὴν Κοινωνικὴν Ἀσφάλειαν — ἐξαιρουμένων τῶν τομέων γήρατος, τῆς ἀναπηρίας καὶ τῶν ἐπιζώντων — καὶ τοῦ προσηρτημένου αὐτῇ πρωτοκόλλου». 5) «Περὶ κυρώσεως τῆς Συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀνωτάτου Στρατηγείου τῶν ἐν Εὐρώπῃ Συμμαχικῶν Δυνάμεων (SHAPE) διὰ τὴν φορολογικὴν καὶ δασμολογικὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐν Ἑλλάδι Στρατηγείων τοῦ Ν.Α.Τ.Ο.». 6) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ρώμῃ, τὴν 26ην Μαΐου 1956, μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας Συμφωνίας περὶ ἀεροπορικῶν μεταφορῶν», καὶ 7) «Περὶ κυρώσεως Ἐμπορικῆς Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Λιβάνου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Μπάρμπας, Β. Πανούσης καὶ Ν. Ἀθανασίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μυριδάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Μικροϊδιοκτητῶν πωλησάντων ἀκίνητα ἐπὶ κατοχῆς αἰτουμένου ὑπαγωγὴν τῶν μελῶν του εἰς τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Α. Ν. 1323)49. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Ζαχάρως διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐκπρόθεσμον διατήρησιν τοῦ ὑλικοῦ ἐντὸς τῶν Ξενοδοχείων Λουτρῶν Καϊάφα μετὰ τόσον χρόνον ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς μισθώσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἀνωτάτης Συνομοσπονδίας πολεμιστῶν καὶ τραυματιῶν Ἑλλάδος αἰτουμένης ὅπως αἱ ὑφιστάμεναι ὀργανώσεις πολεμιστῶν συγχωνευθοῦν καὶ προσχωρήσουν ὑπ’ αὐτὴν διὰ τὴν περαιτέρω ἐπιτυχῆ διαχείρισιν τοῦ ἀγῶνος των. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Δ. Κωστῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ὑπάτης, αἰτουμένου ὅπως ἓν ἐκ τῶν 4–5 παραρτημάτων Δημοσίου Ψυχιατρείου Ἀθηνῶν ἱδρυθῇ καὶ εἰς τὴν ἐν λόγῳ πόλιν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν 30 οἰκογενειῶν τέως κατοίκων τοῦ Συνοικισμοῦ Βραχώνιον περιοχῆς Παρανεστίου ἀγωνιστῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ ὑπερασπιστῶν τοῦ συνοικισμοῦ των κατὰ τὴν ἐνεργηθεῖσαν τὴν 12ην Αὐγούστου 1944 ὑπὸ μεγάλων βουλγαρικῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ἐξοντωτικὴν κατ’ αὐτοῦ ἐπίθεσιν καὶ καθ’ ἣν ἐξετελέσθησαν ὑπὸ τῶν Βουλγάρων συλληφθέντες αἰχμάλωτοι μετὰ τρίωρον σκληρὰν μάχην ἀφοῦ ἔρριψαν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ καὶ τὴν τελευταίαν σφαῖραν 25 ἀγωνισταί, αἰτουμένων τὴν ἀπονομὴν συντάξεως θεμελιωμένης ἐπὶ ἀνακριτικοῦ πορίσματος εὑρισκομένου εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ὑπηρεσίαν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Δ. Παπαθανασόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ σταφιδοκτηματικοῦ Συλλόγου Ἀμαλιάδος, αἰτουμένου ρύθμισιν τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. ἀγροτικῶν χρεῶν, κατάργησιν τοῦ τόκου ὑπερημερίας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Σβώλου, Κ. Σωτηρίου καὶ Γ. Σπηλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συλλόγου Σπουδαστῶν Ἀνωτάτης Σχολῆς Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν, αἰτουμένου θέσπισιν μεταφορᾶς καὶ δευτέρου μαθήματος ἀπὸ τοῦ πρώτου εἰς τὸ δεύτερον ἔτος καὶ ἐκ τοῦ δευτέρου εἰς τὸ τρίτον. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Κωνσταντάρας, Θ. Κεραμιτσιόγλου καὶ Α. Τσιάντος, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς ἁλωνιστῶν Ξάνθης ἐκ τῶν κ. κ. Α. Γαροβατσέα, Δ. Τζάρτου καὶ ἄλλων, αἰτουμένης ἐξαίρεσιν τοῦ κλάδου ἐκ τοῦ θεσμοῦ τῶν Γεωργικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ τῆς συναφοῦς εἰσφορᾶς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Ἀράπης, Δ. Παινέζης, Δ. Καρακουλουξῆς, Ε. Μπενᾶ καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μελῶν τῆς Ἑνώσεως μηχανοξυλουργῶν καὶ κιβωτοποιῶν Πειραιῶς, αἰτουμένης τροποποίησιν τοῦ Ν. Δ. 4104)1960 «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Ἀνάληψις καὶ Προφήτης Νομοῦ Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένων κατὰ βουλευτῶν Ε.Δ.Α. ἐπισκεφθέντων τὰ χωρία των καὶ ὁμιλησάντων κατ’ ἀποφάσεως Κυβερνήσεως διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Θανασέκου, Β. Ἐφραιμίδης, Μ. Σβώλου, Κ. Δεσποτόπουλος καὶ Γ. Σπηλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἀσθενῶν πολιτικῶν κρατουμένων τοῦ Νοσοκομείου «Ἅγιος Παῦλος», αἰτουμένων τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐπαγγελματιῶν Ἐμπόρων καὶ Βιοτεχνῶν Νομοῦ Ἡρακλείου, αἰτουμένων χορήγησιν 5ετῶν δανείων διὰ τὴν ἀναβίωσιν τῶν ἐπιχειρήσεών των, ἐπέκτασιν τοῦ μέτρου χορηγήσεως τροφίμων καὶ πρὸς τοὺς ἀδυνάτους ἐξ αὐτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Η. Μπρεδήμας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Π. Τασσοπούλου καὶ Γ. Σπυράτου κατοίκων Δήμου Ζωγράφου, διαμαρτυρομένων διὰ κακοποίησίν των παρ’ ὀργάνων ΚΔʹ Ἀστυνομικοῦ Τμήματος Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Π. Μερλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ κ. Σπύρου Ζακοπούλου αἰτουμένου ὅ,τι δεῖ πρὸς ἀποφυγὴν κινδύνου καταστροφῆς ἱστορικῆς πλατείας Καλαμῶν κλπ. Ὁ Δήμαρχος Ναυπλιέων ἀποδοκιμάζει τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθ. 206 ἐπερωτήσει τῆς Ἑνιαίας Δημοκρατικῆς Ἀριστερᾶς, ἀναφορικῶς μὲ ἀνάμιξιν τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων εἰς θέματα πειθαρχικῶν μέτρων κατὰ μελῶν των ὡς ἀντιβαινούσης εἰς ρητὰς διατάξεις τῆς νομοθεσίας «περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται αἱ πρὸς τὸν ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1, 2, 3 καὶ 4 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐρωτήσεων ἔχει ληφθῆ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, συνεπῶς διαγράφονται.

§10Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας, ἐπὶ τῆς ὁποίας μᾶς ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀφεώρα τὴν κωμόπολιν Ἀστακοῦ. Ἡ κωμόπολις Ἀστακοῦ, ὅπως καὶ ἄλλαι κωμοπόλεις τῆς ἐπαρχίας μας στεροῦνται θαλασσίας συγκοινωνίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶχε δηλώσει εἰς τὴν ἀπάντησίν του, ὅτι ἐξετάζει τὸ ζήτημα τῆς θαλασσίας συγκοινωνίας ἐν τῷ συνόλῳ του. Θὰ παρεκάλουν, ὅπως μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργός, ἐὰν ὑπεγράφη καὶ ἑτέρα σύμβασις καὶ ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ συγκοινωνία διὰ θαλάσσης εἰς τὰς περὶ ὧν πρόκειται περιφερείας.

§11Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ἡ σύμβασις ἡ ἀφορῶσα τὰς ἀγόνους γραμμὰς δὲν ὑπεγράφη ἀκόμη. Ὅ,τι ἰσχύει διὰ τὸν Ἀστακόν, ἰσχύει καὶ διὰ τὴν κωμόπολιν Ξηρομέρου. Σήμερον ἰσχύει ὅ,τι ἴσχυε καὶ πρὸ μηνῶν. Ὅταν θὰ ὑπογραφῇ ἡ νέα σύμβασις ἡ ἀφορῶσα τὰς ἀγόνους γραμμάς, θὰ μεριμνήσωμεν καὶ θὰ ἀσκήσωμεν ὅλην τὴν ἐπιρροήν μας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν θαλασσίων συγκοινωνιῶν εἰς τὴν περὶ ἧς πρόκειται περιοχήν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς τὴν ἀναγραφεῖσαν εἴδησιν, καθ’ ἣν ὁ πλοίαρχος τοῦ ὑπερωκεανείου «Πατρὶς» ἀπηγόρευσε τὴν ἐπὶ τοῦ πλοίου του ἐπιβίβασιν ἐπαναπατριζομένου ὁμογενοῦς.

§13Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐθνικὸν Βῆμα» τοῦ Σίνδεϋ Αὐστραλίας, εἰς τὸ φύλλον τῆς 28.9.60, εἶδον δημοσιευομένην εὐχαριστήριον ἐπιστολὴν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου τῆς Κοινότητος Ἀδελαΐδος πρὸς τὰς Κοινότητας Μελβούρνης καὶ Βικτωρίας διὰ τὰς προσπαθείας τῶν Κοινοτήτων αὐτῶν, προκειμένου νὰ ἐπαναπατρισθῇ ὁ ὁμογενὴς Μαυρίδης εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ἀπεδεικνύετο, ὅτι ὁ πλοίαρχος τοῦ ὑπερωκεανείου «Πατρὶς» ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ τὸν ὁμογενῆ Μαυρίδην, ἐπιθυμοῦντα τὸν ἐπαναπατρισμόν του εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸ αἰτιολογικόν, ὅτι δὲν χαίρει ἄκρας ὑγείας. Τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον μὲ πικρίαν μοὶ ἀνεκοινώθη ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων, ἔκαμεν ἐντύπωσιν καὶ εἰς ἐμὲ καὶ συνεκίνησεν ἡ προσπάθεια τῆς Κοινότητος Μελβούρνης νὰ συντρέξῃ εἰς τὴν ἐπιστροφὴν ἑνὸς ὁμογενοῦς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ πλοίαρχος τοῦ «Πατρὶς» ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ τὸν ὁμογενῆ αὐτὸν καὶ θὰ ἦτο θλιβερόν, ἐὰν τὴν τοιαύτην ἄρνησιν τὴν ἐνεστερνίζοντο καὶ ἄλλοι πλοίαρχοι. Ἠρώτησα καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἐὰν περιέπεσεν ἡ εἴδησις αὕτη εἰς τὴν ἀντίληψίν του, ἐὰν ἤλεγξε τὴν ἀλήθειαν τῶν καταγγελλομένων, καὶ ἀκόμη ποῖα μέτρα φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν, ὥστε οἱ ἐπιθυμοῦντες τὸν ἐπαναπατρισμόν των εἰς τὴν πατρίδα των ὁμογενεῖς, νὰ τυγχάνουν διαφορετικῆς μεταχειρίσεως ἀπὸ ἐκείνης τῆς ὁποίας ἔτυχον ὑπὸ τοῦ πλοιάρχου τοῦ «Πατρίς».

§14Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθές, ὡς διεπιστώθη ἀπὸ τὴν ἐξέτασιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη τὸ Κεντρικὸν Λιμεναρχεῖον Πειραιῶς, ὅτι ὁ πλοίαρχος τοῦ ὑπερωκεανείου «Πατρὶς» ἠρνήθη ὄχι μόνον εἰς ἕνα, ἀλλὰ εἰς δύο ἀσθενεῖς νομίμως καὶ μὲ εἰσιτήριον ἐπιθυμοῦντας τὸν ἐπαναπατρισμόν των ἀπὸ Αὐστραλίας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἄρνησις ὅμως ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἀσθενῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνθέξουν εἰς ἕνα ταξείδιον 25 ἡμερῶν. Τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα διεξάγουν τὴν συγκοινωνίαν μὲ τόσον μακρυνὰς περιοχὰς διαθέτουν πλήρη νοσοκομεῖα μὲ ἰατροὺς καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρουν πᾶσαν περίθαλψιν, ἀλλ’ ὄχι εἰς ἀσθενεῖς τῆς καταστάσεως τῶν δύο αὐτῶν ὁμογενῶν καὶ διὰ ταξείδιον τόσον μακρᾶς διαρκείας. Συμφέρον τῆς ἑταιρείας εἶναι νὰ μεταφέρῃ ἐπιβάτας ἀπὸ Αὐστραλίαν εἰς Ἑλλάδα, δεδομένου ὅτι, ἐνῷ ἀπὸ Ἑλλάδος εἰς Αὐστραλίαν τὰ πλοῖα εἶναι ὑπερπλήρη, ἀπὸ Αὐστραλίας εἰς Ἑλλάδα εἶναι σχεδὸν κενά. Εἶχε, συνεπῶς, κάθε συμφέρον ἡ ἑταιρεία νὰ δεχθῇ τὴν μεταφορὰν τῶν περὶ ὧν πρόκειται, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον θὰ κατέβαλον τὸ κανονικὸν εἰσιτήριον. Ἡ ἑταιρεία δὲν ἠρνήθη, ἠρνήθη ὁ ἰατρός, διότι ἔκρινεν, ὅτι θὰ ἦτο βέβαιος ὁ θάνατος τῶν ἀσθενῶν τούτων ἐντὸς τοῦ πλοίου. Ἐζήτησε μάλιστα καὶ πιστοποιητικὸν ἰατροῦ τῆς πόλεως, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ προκύπτῃ, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται συγκεκριμένος ἀσθενὴς ἠδύνατο νὰ ταξειδεύσῃ, δι’ ἕνα τόσον μακρυνὸν ταξεῖδι. Οὐδεὶς ἰατρός, ὅμως, ἠθέλησε νὰ ἐκδώσῃ μίαν τοιαύτην βεβαίωσιν. Ὁ ἰατρὸς αὐτὸς θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ τιμῆς καὶ ὄχι ψόγου, διότι ἔκαμε τὸ καθῆκον του. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμία διαμαρτυρία ἐγένετο, ἡ εἴδησις μόνον ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ὁ ἰατρός, ἐπαναλαμβάνω, ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ τοὺς ἀσθενεῖς, καὶ ὀρθῶς, κατὰ τὴν κρίσιν μας, διότι ὁ θάνατος αὐτοῦ ἐν πλῷ, ἦτο σχεδὸν βέβαιος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαΐμης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, κατὰ ποῖον τρόπον ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος καὶ διασφαλίζεται ἡ τήρησις τῶν προστατευτικῶν διὰ τοὺς ἐργαζομένους εἰς πλοῖα ἐκτελοῦντα πλόας εἰς Αὐστραλίαν κλπ.

§16Ι. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχει δημοσιευθῆ κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι ὅλα τὰ δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ πλοῖα, ἰδίᾳ τῶν ἐκτελούντων πλόας πρὸς τὴν Αὐστραλίαν καταπατοῦνται, ὥστε οἱ ἐργαζόμενοι εἰς αὐτὰ ναυτικοὶ νὰ ἀναγκάζωνται νὰ ζητήσουν τὴν φυγήν. Ἐρωτᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὸν ἔλεγχον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν κειμένων διατάξεων περὶ προστασίας τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ ἐμπορικά μας πλοῖα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Δεσποτόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§18Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὅσα εἶπεν ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, ἐκτίθενται εἰς ἀνταπόκρισιν καὶ ἐνισχύονται καὶ ἀπὸ τὸ Προξενεῖον τῆς Ἑλλάδος ἐν Σίδνεϋ. Παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔλεγχος τῆς συμπεριφορᾶς τῶν προϊσταμένων πλοιάρχων πρὸς τὸ προσωπικόν. Διότι ἤδη, κ. Πρόεδρε, εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ἐπανειλημμένων κρουσμάτων ἀποδράσεων. Νομίζω, ὅτι, οὔτε καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις ἐπιθυμοῦν τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως, διότι ὑφίστανται ζημίαν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πρωϊμάκης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§20Ε. ΠΡΩΪΜΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§22Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Συνιστῶ κι’ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γλιγλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§24Π. ΓΛΙΓΛΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§25Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι ἐντὸς τῶν πλοίων ὑπάρχει πλήρης συνεργασία καὶ σεβασμὸς τῶν δικαιωμάτων ὁλοκλήρου τοῦ προσωπικοῦ. Ἐὰν ἐξεδηλώθησαν ὡρισμένα κρούσματα ἀποδράσεων, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς κακὴν συμπεριφορὰν τῶν πλοιάρχων, ἀλλὰ εἰς τοὺς μαθητευομένους ναυτικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς ἀντικειμενικὸν σκοπὸν οὐχὶ τὴν σταδιοδρομίαν των εἰς τὸ Ναυτικὸν ἐπάγγελμα, ἀλλὰ τὴν μετανάστευσιν. Μὴ διαθέτοντες οἱ μαθητευόμενοι οὔτε τὰ οἰκονομικὰ μέσα νὰ ταξιδεύσουν, οὔτε τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπιτύχουν, λόγῳ τῶν ὑφισταμένων περιορισμῶν, τὴν μετανάστευσίν των εἰς τὰς χώρας ποὺ ἐπιθυμοῦν, ἐπιδιώκουν διὰ τῆς ἀποκτήσεως ναυτικοῦ φυλλαδίου καὶ τῆς ἐν συνεχείᾳ ναυτολογήσεώς των εἰς πλοῖα τὰ ὁποῖα πλέουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν μετανάστευσίν των. Ἀπὸ στατιστικὴν τὴν ὁποίαν ἔχω, κύριοι συνάδελφοι, προκύπτει, ὅτι σχεδὸν ὅλοι οἱ ἀποδράσαντες εἶναι μαθητευόμενοι, διότι ἁπλούστατα, ὡς προεῖπον, σκοπός των ἦτο νὰ μεταναστεύσουν καὶ ὄχι νὰ σταδιοδρομήσουν ὡς ἐπαγγελματίαι ναυτικοί. Φαντασθῆτε τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα μένουν μὲ ἐλλιπῆ σύνθεσιν μετὰ τὴν ἀπόδρασιν τῶν μαθητευομένων αὐτῶν ναυτικῶν, δὲν δύνανται νὰ κινηθοῦν, διότι οἱ κανονισμοὶ τοὺς ἀπαγορεύουν τὴν ἀναχώρησιν μὲ ἐλλιπῆ σύνθεσιν. Ἀναγκάζονται, συνεπεία τῆς καταστάσεως αὐτῆς νὰ ἀποστέλλουν πληρώματα ἀεροπορικῶς εἰς τὴν Αὐστραλίαν ἢ ἀλλαχοῦ, ποὺ ἀπαιτοῦν τεραστίας δαπάνας, διὰ νὰ συμπληρώσουν τὴν σύνθεσιν τῶν πλοίων. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἡ ἔλλειψις συνεργασίας πλοιάρχου καὶ πληρώματος ἡ αἰτία τῶν ἀποδράσεων. Εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἐπιθυμία τῶν νέων νὰ μεταναστεύσουν διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἀποκτήσεως ναυτικοῦ φυλλαδίου. Ἄλλωστε, θὰ ἴδητε εἰς τὸ συνελθὸν Παναυτικὸν Συνέδριον, ὅτι οὐδεμία διαμαρτυρία ὑπάρχει κατὰ τῶν πλοιάρχων, ἀντιθέτως, πλήρης συνεργασία καὶ σεβασμὸς ἐπικρατεῖ. Ἐπαναλαμβάνω, αἱ ἀποδράσεις ἔχουν ὡς σκοπὸν τὴν μετανάστευσιν καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τοὺς ναυτικοὺς ἐπαγγελματίας, κατὰ κανόνα.

§26Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀμφιβάλλομεν, ὅτι συνέβησαν καὶ τοιαῦται ἀποδράσεις. Τὸ σύνολον, ὅμως, τῶν ἀποδράσεων, δὲν ὀφείλεται εἰς αὐτὸ καὶ μόνον τὸ αἴτιον.

§27Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ στατιστικήν, τὴν ὁποίαν ἔχω, προκύπτει, ὅτι ἐκ τῶν 70 ἀποδράσεων οἱ 53 εἶναι μαθητευόμενοι μὲ λευκὰ φυλλάδια, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐξ ἀρχῆς τὴν πρόθεσιν καὶ εἶχον θέσει ὡς σκοπόν των διὰ τῆς ἐξασφαλίσεως ναυτικοῦ φυλλαδίου νὰ ἐπιτύχουν τὴν μετανάστευσιν καὶ ὄχι νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα.

§28Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, κ. Ὑπουργέ, σεῖς ἀμφισβητεῖτε τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἐμπορικοῦ μας Ἀκολούθου εἰς Σίδνεϋ.

§29Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ὄχι, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι οἱ ἀποδράσαντες δὲν εἶναι ναυτικοί, ἀλλὰ μετανάσται, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων.

§30Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν περιελαμβάνοντο εἰς τὴν κατηγορίαν ποὺ ἀναφέρατε καὶ ἔφυγον, ἔφυγον λόγῳ τῆς κακῆς συμπεριφορᾶς.

§31Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν ἔφυγον λόγῳ κακῆς συμπεριφορᾶς, ἔφυγον, διότι καὶ αὐτοὶ εἶχον συγγενεῖς καὶ προετίμησαν τὴν μετανάστευσιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ἱκανοποιηθοῦν αἰτήματα ναυτικῶν συνταξιούχων.

§33Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι συγκεκριμένη καὶ ἀφορᾷ ἕνα ἀξιωματικὸν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ αὔξησιν τῆς συντάξεώς του ἀπὸ τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔδωκεν οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Ὑπάρχουν, ἐπίσης, παρομοίας φύσεως περιπτώσεις 6–7 ἄλλων ναυτικῶν. Παρακαλεῖται, λοιπόν, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τὶ ἐν προκειμένῳ συμβαίνει.

§34Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ αἴτημά των ἀντίκειται εἰς τὴν Νομοθεσίαν περὶ συντάξεων τοῦ ΝΑΤ. Ζητοῦν αὔξησιν τῆς συντάξεως. Τοῦτο, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μεμονωμένως εἰς τὸν αἰτοῦντα ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον. Ἐδόθησαν τελευταίως ὡρισμέναι αὐξήσεις, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθοῦν νέαι καὶ μάλιστα εἰς μεμονωμένους καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως. Ἐὰν εἰς τὸ μέλλον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ ΝΑΤ ἐπιτρέψουν τὴν ἀντιμετώπισιν περαιτέρω αὐξήσεων, ἡμεῖς θὰ αἰσθανθῶμεν ἰδιαιτέραν χαρὰν διὰ τὰς τυχὸν αὐξήσεις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Κ. Δεσποτοπούλου καὶ Ε. Πρωϊμάκη, σχετικῶς μὲ τὴν πορείαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν σύνταξιν Κώδικος Δημοσίου Ναυτικοῦ Δικαίου, ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§36Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριοι συνάδελφοι, ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν ἄρθρων τινῶν, ὡρισμένων νόμων, διὰ νὰ εἶναι πλήρης ἡ σύνταξις τοῦ Κώδικος. Ἔχομεν, λοιπόν, παρακαλέσει τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὴν μελέτην δι’ ὡρισμένας τροποποιήσεις καὶ δι’ αὐτὸ καθυστερεῖ ἡ ψήφισίς του.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Σαββοπούλου, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διατὶ ἐξακολουθοῦν ἀδικούμενα τὰ πληρώματα τῶν κατὰ τὸν πόλεμον ἐπιταχθέντων πλοίων «Κορινθία», «Ἰωνία» καὶ «Κορυτσᾶ» διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Α. Λασκαρίδη καὶ Κ. Κωνσταντάρα, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ πληροφορηθοῦν ἐὰν ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα τῆς ἐκτελέσεως στοιχειωδῶν λιμενικῶν ἔργων εἰς τὴν Σκάλαν Ποταμιᾶς Θάσου, ὁ κ. ὑπουργός, ἔχει τὸν λόγον.

§38Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας εἶναι ἀναρμόδιον ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τῆς ἐρωτήσεως τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ ἀπευθυνθοῦν εἰς τὸν συνάδελφον ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Γ. Ἀράπη, Τ. Βουλοδήμου καὶ Δ. Παινέζη, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθοῦν διὰ ποῖον λόγον ἡ Ἑλληνικὴ Βασιλικὴ Πρεσβεία τοῦ Τόκιο διὰ τῆς διαταγῆς της πρὸς τὰ ἐν Ἰαπωνίᾳ Ἑλληνικὰ Προξενεῖα ἀπαγορεύει τὴν θεώρησιν διαβατηρίων εἰς Ἕλληνας ναυτικούς, ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§40Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Καὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς τὸ περιεχόμενον, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐν τούτοις, ἔχω ζητήσει πληροφορίας ἁρμοδίως.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συσχετισθεισῶν ἐπερωτήσεων εἰς τὰ θέματα τῆς ἐπαρχίας. Ὁ κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14 σχετικῆς ἐπερωτήσεως.

§42Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Νόβας καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι ἐδήλωσαν, ὅτι παραιτοῦνται. Δεύτερον, ἐδήλωσεν ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος ΑΦΕΔΚ ὁ κ. Τούμπας, ὅταν ἐκαλέσατε ἐμὲ νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ συζητηθοῦν, κατὰ μίαν δικονομίαν τῆς ἐμπνεύσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅλαι αἱ ἐπερωτήσεις ὅλων τῶν Κομμάτων δι’ ἑνὸς ὁμιλητοῦ, ὁ κ. Τούμπας ἐδήλωσεν, ὅτι ἐκ μέρους τοῦ Κόμματός του θὰ ὁμιλήσουν μόνον τρεῖς. Ὁ κ. Μαῦρος, ὁ κ. Κωστῆς καὶ ὁ κ. Ζίγδης, νομιμοποιούμενοι ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι δὲν μετέσχον τοῦ Κόμματος τῆς ΑΦΕΔΚ. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ἐὰν οὕτω δὲν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ ἔχει οὕτω, ὑπῆρξεν ἡ ἐκφώνησις τῶν ὀνομάτων καὶ ἡ διαγραφὴ τῶν ἀπουσιαζόντων. Τὶ γίνεται ἐπ’ αὐτοῦ; Πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίζωμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχω κληθῆ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐπερωτήσεως εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐνῷ εἶχον ὅλοι οἱ ἄλλοι συνάδελφοι τῆς πρώτης ἐπερωτήσεως διαγραφῆ, τὴν δευτέραν ἡμέραν νὰ ἀποκλειώμεθα, διότι ἤλλαξαν οὗτοι γνώμην καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν, νὰ συνεχίζεται ἀκόμη ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς. Κατὰ ποίαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπερωτῶντες, οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν, δὲν διαγράφονται; Καὶ κατὰ ποίαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν —ἐκτὸς ἐὰν ἀποδοκιμάσῃ τὸν κ. Τούμπαν, ὡς μὴ δεσμεύοντα τὸ Κόμμα— ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν παρὰ μόνον τρεῖς, ἔρχεται τώρα, δι’ ἄλλων ἀγορητῶν νὰ συνεχίσῃ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως; Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἓν εἶδος συμπαιγνίας, διότι τὴν πρώτην ἡμέραν ἐκαλέσατε ἐμὲ καὶ τὴν δευτέραν τὸν κ. Πρίφτην, καὶ τώρα ἐμφανίζεται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Νόβας, ὁ ὁποῖος, ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνόματός του ἀπουσίαζε καὶ ἔπρεπε νὰ διαγραφῇ. Ὁ Κανονισμός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἑρμηνεύεται πότε οὕτω καὶ πότε ἄλλως.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία συμπαιγνία καὶ ἀπορῶ, πῶς τὸ λέγετε αὐτό. Ὅταν σᾶς ἐκάλεσα νὰ ὁμιλήσητε καὶ παρεχώρησα τὴν θέσιν εἰς τὸν κ. Πρίφτην, ἠγέρθησαν ἀντιρρήσεις, καὶ ἐδηλώθη, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἀντίρρησις τοῦ Σώματος εἰς τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, ὅπως δι’ ἑκάστην ἐπερώτησιν ὁμιλήσῃ ἀπὸ ἕνας συνάδελφος. Κατὰ συνέπειαν, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπῆρχεν ἀντίρρησις, τὸ Σῶμα ἐπανῆλθεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14. Ὅταν δέ, δὲν παραιτῆται τις τοῦ λόγου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαγράφεται. Ἐπίσης, εἰς τὸ Προεδρεῖον δὲν ἐδηλώθη ἐκ μέρους τῆς ΑΦΕΔΚ αὐτὸ ποὺ εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν μόνον 3 συνάδελφοι.

§44Η. ΗΛΙΟΥ. Αὐτὸ καθιστᾷ τὴν ὑπόνοιαν, πεποίθησιν, ὅτι πρόκειται περὶ συμπαιγνίας, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχετε εὐθύνας.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, κ. Ἠλιοῦ, διότι ἐκφράζεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἴχνος συμπαιγνίας. Ἡ παράκλησις, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν, εἶναι, παραιτουμένου τοῦ κ. Νόβα τοῦ λόγου, νὰ παρασχεθῇ εἰς τὸν κ. Μαῦρον ἡ εὐχέρεια δι’ ὀλίγων νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εἰς θέμα, τὸ ὁποῖον παρενέπεσεν εἰς τὸ θέμα τοῦ ΟΒΑ. Καὶ κατόπιν ν’ ἀκολουθηθῇ ἡ σειρά, ὅπως εἶχε καθορισθῆ ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας πρότασιν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἕνας συμβιβασμὸς καὶ νὰ λήξῃ τὸ θέμα.

§47Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ συνηθίζω νὰ ἀναλαμβάνω πάντοτε τὰς εὐθύνας τοῦ Προεδρείου, εἴτε προεδρεύων αὐτοπροσώπως, εἴτε ὄχι, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ἠλιοῦ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, προσεκτικώτερος εἰς τὰς λέξεις τὰς ὁποίας μεταχειρίζεται. Τὸ λέγω δὲ αὐτὸ διὰ τὴν λέξιν, τὴν ὁποίαν ἤδη μετεχειρίσθη. Διότι τὸ Προεδρεῖον ἐν προκειμένῳ ἔδειξε ποίαν κατεύθυνσιν ἤθελε νὰ δώσῃ εἰς τὸν χειρισμόν, εἰς τὴν «δικονόμησιν», ἂς εἴπωμεν, τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς καὶ ἀμέσως μετὰ τὸν πρῶτον ἀγορητήν, νομίζω, ὅτι ἐκάλεσε τὸν κ. Πρίφτην. Ἀτυχῶς, εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ Βουλὴ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀκολουθήσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει καθιερωθῆ ὡς νομολογία, οὕτως εἰπεῖν, κατὰ τὸ παρελθόν. Ὅταν συσυζητοῦνται πολλαὶ ἐπερωτήσεις, τὸ Προεδρεῖον φροντίζει νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον εἷς ἕκαστος, ἐξ ἑκάστης ἐπερωτήσεως, εἰς τρόπον, ὥστε ὅλα τὰ Κόμματα νὰ ἀκούωνται. Δὲν περιέχει ὁ Κανονισμὸς εἰδικὰς διατάξεις περὶ «συσυζητήσεως» ἐπερωτήσεων. Ἐπὶ πλέον δέ, ὁσάκις γενικεύεται μία ἐπερώτησις, καὶ νομίζω, ὅτι ἐγενικεύθη ἡ ἐπερώτησις αὕτη προχθὲς περὶ τὸ πέρας τῆς συνεδριάσεως, ἐγγράφονται κατὰ σειρὰν ὅλοι οἱ ἐπερωτῶντες, ὅπως καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ ἀκολουθεῖται πλέον ἡ διαδικασία γενικευθείσης ἐπερωτήσεως. Συνεπῶς, δὲν ὑπῆρξε, κ. Ἠλιοῦ, καμμία «συμπαιγνία». Καὶ ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι δηλαδή, τὸ Προεδρεῖον ἠκολούθησε τὴν καθιερωμένην καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν γραμμὴν καὶ ἔδειξε τὴν αὐτὴν πρόθεσιν. Εὑρίσκεσθε ἐν ἀδίκῳ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Εἶπον, τότε, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὅτι δὲν ἔχω κανένα λόγον προτιμήσεως, ἢ συμπαθείας πρὸς τὸν κ. Ἠλιοῦ, ἢ τὸν κ. Πρίφτην. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον καὶ εἰς τὰς ὑπὸ συζήτησιν ἐπερωτήσεις προσεπάθησε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν γραμμήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἐν ὁμοίᾳ περιπτώσει καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Ἐὰν τώρα ἡ πλειοψηφία —ὅταν λέγω πλειοψηφία δὲν ἐννοῶ μόνον τὴν κυβερνητικήν, ἀλλὰ γενικώτερον τῆς Βουλῆς— δὲν ἠκολούθησε τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν γραμμὴν αὐτήν, τὶ ἠθέλατε νὰ κάμῃ τὸ Προεδρεῖον; Ἐφήρμοσε τὴν δοθεῖσαν ἐν προκειμένῳ ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀκολουθῆσαν τὴν γνώμην τῆς γενικῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω, ὅτι ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζα τότε, εἶναι ἡ πλέον ὀρθόδοξος ἄποψις. Τώρα, ἰδίως, ὅτε ἐπεκράτησεν ἡ ἀρχὴ νὰ ὑπογράφουν τὰς ἐπερωτήσεις πέντε καὶ ἓξ βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται συντόμως αἱ ἐπερωτήσεις, οὔτε —χρησιμοποιῶ λέξιν, ἥτις εἶναι καὶ ὀλίγον κακόηχος καὶ δυσκολοπρόφερτος —«συσυζήτησις», ἀλλὰ θὰ παρατείνωνται ἐπὶ μακρὸν αἱ συζητήσεις τῶν ἐπερωτήσεων. Ἐνῷ εἶχεν ἐκφρασθῆ ἡ ἐπιθυμία, καὶ ἐγὼ προσεπάθησα, νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως τερματίζεται εἰς δύο τὸ πολὺ συνεδριάσεις ἡ συζήτησις ἑκάστης ἐπερωτήσεως. Δὲν βλέπω νὰ γίνεται τοῦτο. Κύριε Ἠλιοῦ, κατόπιν τῶν ἁπτῶν καὶ σαφῶν ἐξηγήσεων τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωσα, ἀναλαμβάνων πάντοτε τὰς εὐθύνας τοῦ Προεδρείου, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ἄποψίν σας.

§48Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ συγχωρῆτε, διότι θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον πιστεύω. Χωρὶς νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸν χαρακτηρισμόν, τὰ πράγματα δὲν δικαιώνουν τὰς ἀπόψεις σας, ὅπως δὲν δικαιώνουν τὸν ἐπίλογον τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου. Πρῶτον, ἀνεξαρτήτως τοῦ τὶ ἔγινε κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν συνεζητήθη ἡ ἐπερώτησις, μετὰ τὸν κ. Μαῦρον καὶ τὸν δώσαντα τὴν ἀπάντησιν κ. ὑπουργόν, ἐκλήθημεν ἡμεῖς, ἀλλὰ διότι εἶχε παρέλθει ἡ ὥρα καὶ διότι εἶχε περίπου ἀποσυρθῆ τὸ μέγιστον μέρος τῶν βουλευτῶν, διεκόπη ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἑπομένην. Καὶ εἴχομεν ἡμεῖς, οὐδενὸς ἀντιλέγοντος, δεκτῆς γενομένης τῆς δικονομίας αὐτῆς, τὸν λόγον. Ἔρχεται ἡ δευτέρα συνεδρίασις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς καὶ ἔκαμεν ὁ κ. Τούμπας τὴν δήλωσίν του. Διότι, ἢ φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχω αἴσθησιν τοῦ τὶ γίνεται εἰς τὸν αἰσθητὸν κόσμον καὶ ὀνειρεύομαι, ἢ ὁραματίζομαι πράγματα ποὺ δὲν ἔγιναν, ἢ πράγματι ἔγιναν καὶ πρέπει νὰ ξεκαθαρίσῃ τὸ ζήτημα. Ἐδηλώθη, ἢ δὲν ἐδηλώθη ἀπὸ τὸν κ. Τούμπαν; Ἐζήτησα νὰ φέρουν τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ἐὰν ὄντως ἐγένετο ἡ δήλωσις. Σήμερον, δὲν ἐκαλέσατε νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὁ ἔχων σειράν, ἀλλὰ ἐκλήθη ὁ κ. Νόβας. Δὲν βλέπω κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠδυνάμην νὰ μὴ ἐκφράσω τὸ αἴσθημα, ὅτι αἰφνιδιαζόμεθα καὶ ὅτι καὶ πάλιν ἐπιχειρεῖται νὰ μὴ λάβωμεν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, ὅταν βλέπωμεν, χωρὶς καμμίαν περὶ τοῦ ἀντιθέτου ἀνακοίνωσιν τοῦ Προεδρείου, νὰ καλῆται ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, δὲν εἶναι ζήτημα προσώπου, τοῦ ὁποίου ἡ σειρά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχει παρέλθει καὶ ἔχει δηλώσει τὸ Κόμμα του, ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσῃ. Τώρα, τὶ ἐλέχθη; Ὅτι θὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ δηλώσῃ, ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσῃ. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβεβαίωσιν τῶν ἀπόψεών μας ἡ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου πρότασις. Ἀποτελεῖ μίαν δικαίωσιν καὶ ἐπιβεβαίωσιν καὶ συγχρόνως ἕναν εὔσχημον συμβιβασμόν, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔκλεινα τὸ ζήτημα. Δὲν ἀνακοινοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι παραιτοῦνται τοῦ λόγου. Δὲν ἀνέρχονται εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἴπουν, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. Αὐτὸ εἶναι πρωτάκουστον.

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀκούσατε, ἀφοῦ θέλετε πλήρεις ἐξηγήσεις. Ὁ κ. Μαῦρος παρεκάλεσε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔκρινεν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόδοξον ἐπὶ θέματος προκληθέντος ἐκτὸς τῆς Βουλῆς νὰ δίδεται ὁ λόγος πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Καὶ ἐσκέφθημεν, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ προσεγγίσωμεν εἰς μίαν λύσιν, ἡ ὁποία νὰ φαίνεται ὀρθόδοξος. Εἴπομεν νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Νόβας, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπε μίαν διακοπὴν ἀπὸ τοῦ βήματος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ παραβιασθῇ ὁ ὀρθόδοξος τρόπος διεξαγωγῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν ἡ διακοπή. Ἠκολουθήσαμεν μίαν σχολαστικὴν ὀρθοδοξίαν.

§50Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ διακοπὴ τοῦ ἔχοντος σειρὰν νὰ ὁμιλήσῃ ἔχει ὅλα τὰ ἀντικειμενικὰ στοιχεῖα τῆς συμπαιγνίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂς λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Νόβας, νὰ δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις του.

§51Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Καὶ ἄνευ τῶν λεχθέντων, δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ νὰ ὁμιλήσω ἀπόψε. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ παρακαλέσω, ἀντιθέτως, ὅπως μὴ ὁμιλήσω ἀπόψε, διότι πυρέσσω, ὄχι μόνον ἀπὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ φλεγμονήν, ἀτυχῶς τοῦ λάρυγγος. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Μαῦρον καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν ἐπαρχιῶν δὲν διεκδικῶ προτεραιότητα εἰς τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν, πάντως ὅμως δὲν παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, διότι ἔχω καὶ τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις νὰ ἐκθέσω πρὸς τὸ Σῶμα, πέραν τῶν μέχρι τοῦδε λεχθέντων.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§53Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης, συζητουμένης τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν κατάστασιν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, εἶχον ἀνακινήσει ἕνα ζήτημα παρεμπιπτόντως, ἀναφερόμενον εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ ὁ ΟΒΑ. Εἶχον ἐκφράσει τὴν ἀμφιβολίαν, ἐὰν μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἔχει συγκροτηθῇ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιόν του εἶναι δυνατὸν ὁ Ὀργανισμὸς νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ὁ νομοθέτης τοῦ ἔχει τάξει. Καὶ εἶχον ἀναφέρει, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ὁ Ὀργανισμός, ὅταν ἕνα μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐκπροσωπῇ τὸν Οἶκον Πεσσινέ, ἕτερον τὸν Οἶκον Κρούπ, τρίτον μέλος ἐκπροσωπῇ ἕνα Ἰταλικὸν ἐργοστάσιον καὶ τέταρτον μέλος ἐκπροσωπῇ ἕνα ἐργοστάσιον ἀγγλικόν. Κύριοι βουλευταί, ὁ παριστάμενος κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διακόψας με ἀμέσως, παρετήρησεν, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὴν Διοίκησιν τοῦ ΟΒΑ, εἶναι τοιαύτης ἐντιμότητος, ὥστε κατὰ τὴν κρίσιμον στιγμὴν τῆς λήψεως ἀποφάσεων, θὰ ἀγνοήσουν τὰ ἀτομικά των συμφέροντα, τὰ ἰδιωτικά των συμφέροντα, καὶ θὰ ἐνδιαφερθοῦν μόνον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο παρενέβη ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, κ. Παπανδρέου, καὶ εἶπεν, ὅτι, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐντιμότητος τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, τὸ πρόβλημα εἶναι πρόβλημα ἀρχῆς, ἐὰν δηλαδὴ ὑπάρχῃ ἀσυμβίβαστον τῆς ἰδιότητος ἑνὸς μέλους τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ συγχρόνως ἐκπροσώπου ἑνὸς ἐπιχειρηματίου ἢ συνεταίρου ἑνὸς ἐπιχειρηματίου, ὁ ὁποῖος ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργου, τὸ ὁποῖον προωθεῖ ὁ Ο.

Β. Α.

Κύριοι βουλευταί, τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης, τὴν Πέμπτην, ἔλαβον ἐπιστολὴν τοῦ Προέδρου τοῦ ΟΒΑ, κ. Ἀλεξάνδρου Τσάτσου, εἰς τὴν ὁποίαν μοῦ ἔλεγεν ὅτι, καθ’ ὅσον ἐκεῖνος τοὐλάχιστον γνωρίζει, οὔτε μέλος τι τῆς Διοικήσεως τοῦ ΟΒΑ, οὔτε συγγενής τις ἐξ αἵματος ἢ ἀγχιστείας συμβούλου τινός, ἐκπροσωπεῖ τοὺς ἀνωτέρω Οἴκους. Πρόκειται περὶ τῶν τεσσάρων Οἴκων, τοὺς ὁποίους παραδειγματικῶς ἀνέφερα–Ἰταλικοῦ, Ἀγγλικοῦ, Κροὺπ καὶ Πεσσινέ. Τὸ γράμμα ἔφθασεν εἰς τὸ γραφεῖον μου μὲ τὴν ἔνδειξιν «ἐπεῖγον», ἀλλὰ ἡμίσειαν ὥραν μετὰ τὴν ἄφιξιν τῆς ἐπιστολῆς ἐλαμβάνετο τηλεφώνημα ἀπὸ τὸν ΟΒΑ, ὅτι εἶχε παραλειφθῆ εἰς τὸ γράμμα τοῦ κ. Τσάτσου ἓν «ὑστερόγραφον». Τὸ ὑστερόγραφον, ἔλεγεν, ὅτι: «Ἀντίγραφον τῆς παρούσης ἐπιστολῆς ἀπεστάλη εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ». Εἶχον ἀρχίσει νὰ συντάσσω ἀπάντησιν ἔγγραφον εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ ΟΒΑ, ἀλλά, ὅταν ἀνέγνωσα τὸ ὑστερόγραφον, τὸν ἐπῆρα εἰς τὸ τηλέφωνον καὶ τοῦ εἶπον: «Προφανῶς, αὐτὴ ἡ ἐπιστολὴ προορίζεται διὰ δημοσιότητα: καὶ ὁ καλύτερος τρόπος εἶναι νὰ λάβω τὸν λόγον αὔριον τὸ ἑσπέρας, δηλαδὴ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σὲ παρακαλῶ νὰ συναντήσῃς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μὲ προκαλέσῃ, διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλος κοινοβουλευτικὸς τρόπος, ὥστε νὰ εἴπω ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅ,τι ἔχω νὰ εἴπω». Συγχρόνως, εἶπον εἰς τὸν κ. Τσάτσον, ὅτι «τὰ τέσσαρα αὐτὰ ὀνόματα τὰ ἀνέφερα ἐντελῶς παραδειγματικῶς καὶ ὡς τρόπον τοῦ λέγειν». Τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα εἶναι, ἐὰν μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συνεταῖροι Οἴκων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐνδιαφέρον εἰς ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐκτελεῖ ὁ ΟΒΑ. Ἐὰν αὐτὸς ὁ Οἶκος εἶναι ὁ Κρούπ, ἢ ὁ Πεσσινέ, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἐγὼ ἀνέφερα δύο ὀνόματα, τὰ ὁποῖα εἶχον πρόχειρα καὶ εἶναι καὶ γνωστὰ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Εἶπον δὲ εἰς τὸν κ. Τσάτσον, ὅτι, οὐδὲν ἄτοπον ὑπάρχει, ἐσὺ ὁ ἴδιος νὰ εἶσαι ἀντιπρόσωπος τοῦ Κρούπ, διότι, καθ’ ὅσον γνωρίζω, ὁ Κροὺπ οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἐξεδήλωσε μέχρι στιγμῆς, δι’ οὐδὲν ἔργον τοῦ ΟΒΑ. Ζήτημα γεννᾶται, ἐὰν ὁ Οἶκος Κροὺπ ἐκδηλώσῃ ἐνδιαφέρον, διότι τότε δημιουργεῖται ὄντως πρόβλημα. Κύριοι βουλευταί, τὴν Παρασκευὴν ἦλθον ἐνωρὶς καὶ ἔφυγα τελευταῖος. Ἀνέμενα μέχρι τοῦ μεσονυκτίου εἰς μάτην τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἀνακινήσῃ τὸ θέμα. Δὲν τὸ ἔπραξε καὶ ὑπέθεσα, ὅτι σοφώτεραι σκέψεις εἶχον ἐπικρατήσει καὶ ὅτι, κατόπιν συνεννοήσεως τοῦ κυρίου Τσάτσου μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, εἶχε προτιμηθῆ νὰ μὴ γίνῃ περαιτέρω ἀνακίνησις τοῦ θέματος τοῦ ΟΒΑ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλά, φαίνεται, ὅτι εἶχον πλανηθῆ, διότι τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν «Καθημερινὴν» ἐπιστολὴ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας κ. Μάρτη, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι «εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Διοίκησιν τοῦ ΟΒΑ ἐκπροσωποῦν συμφέροντα ἢ ἐπιχειρήσεις συνδεομένας μὲ τὴν δραστηριότητα τοῦ ΟΒΑ». Καὶ προσθέτει ὁ κ. ὑπουργός: «Εἶναι λυπηρόν, ὅτι ὁ βουλευτὴς κ. Μαῦρος, χωρὶς νὰ προσκομίσῃ στοιχεῖα, ἀναφερόμενος εἰς ἀνευθύνους προφανῶς πληροφορίας, ἀπέβλεψεν εἰς τὸ νὰ κλονίσῃ τὸ κῦρος τοῦ ΟΒΑ καὶ τῶν διοικούντων αὐτὸν καὶ νὰ βλάψῃ τὰ συμφέροντα τῆς χώρας». Κύριοι βουλευταί, ἐδοκίμασα κατάπληξιν μὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, διότι ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἀνεκινήθη εἰς τὴν αἴθουσαν, ἐπροτίμησε νὰ καταφύγῃ εἰς τὰς στήλας τοῦ ἡμερησίου Τύπου καὶ ἀπὸ αὐτῶν νὰ ἀπευθύνῃ ἐναντίον μου τὴν βαρυτάτην κατηγορίαν, ὅτι ἐπιδιώκω ἐκ προθέσεως τὸν κλονισμὸν τοῦ κύρους τοῦ ΟΒΑ, διὰ νὰ βλάψω τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Ἀπέστειλα ἀμέσως ἐπιστολὴν εἰς τὴν «Καθημερινὴν» καὶ εἶπον, ὅτι θὰ ζητήσω σήμερον τὸν λόγον διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ἐν τῷ μεταξύ, εἶχε δημοσιευθῆ καὶ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Τσάτσου, ὁ ὁποῖος ἐπαναλαμβάνει εἰς τὸν Τύπον ὅσα σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου καί, συνεπῶς, μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὰ δύο θέματα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Κύριοι βουλευταί, ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἐπὶ τοῦ ἀνακινηθέντος θέματος τρεῖς ἁρμόδιοι παράγοντες, ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ ΟΒΑ, εἶναι τελείως διάφοροι, εἶναι ἐκ διαμέτρου ἀντίθετοι καὶ γρονθοκοποῦνται μεταξύ των. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἀπέκλεισεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ νὰ εἶναι ἐκπρόσωποι ἢ μέτοχοι ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρονται δι’ ἔργα ἐκτελούμενα ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἁπλῶς ἔρριψε τὸ βάρος εἰς τὴν ἐντιμότητα τῶν μελῶν τῆς Διοικήσεως τοῦ ΟΒΑ καὶ εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν κρίσιμον στιγμὴν θὰ ἀρθοῦν ὑπεράνω τῶν συμφερόντων των καὶ θὰ κρίνουν μόνον μὲ βάσιν τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας λέγει, ὅτι, οὐδὲν μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ ἔχει σχέσιν οἱανδήποτε μὲ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρονται δι’ ἔργα ὑπ’ αὐτοῦ προωθούμενα. Καὶ ἐντελῶς εἰδικὴν θέσιν λαμβάνει ὁ Πρόεδρος τοῦ ΟΒΑ, ὁ ὁποῖος δὲν λέγει, ὅτι τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ οἱανδήποτε ἐπιχείρησιν, ἀλλ’ ἀναφέρεται ἀποκλειστικῶς καὶ συγκεκριμένως εἰς τὰς τέσσαρας περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσα — τὸ Ἰταλικὸν ἐργοστάσιον, τὸ Ἀγγλικὸν ἐργοστάσιον, τὸν Οἶκον Πεσσινὲ καὶ τὸν Οἶκον Κρούπ. Κύριοι βουλευταί, εἶπον εἰς τὸν κ. Τσάτσον, ὅτι, ἐὰν αὐτὸ τὸν ἱκανοποιῇ, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι, οὐδεὶς ἀπὸ τοὺς τέσσαρας αὐτοὺς Οἴκους ἔχει σχέσιν, καθ’ ὅσον γνωρίζω, μὲ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ. Αὐτὸ τὸ ἀνέφερα ἐντελῶς παραδειγματικῶς. Ἀλλὰ τὶ ἀξίαν ἔχει, ἐάν, ἀντὶ τοῦ Κροὺπ εἶναι ἕνας ἄλλος Οἶκος, ἐὰν ἀντὶ τοῦ Γαλλικοῦ εἶναι ἕνα Γερμανικὸν ἐργοστάσιον, ὡς θὰ ἴδητε ἐντὸς ὀλίγου; Κύριοι βουλευταί, καὶ μετὰ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Προέδρου τοῦ ΟΒΑ τὸ πρᾶγμα παραμένει ἀκέραιον, ὡς τὸ εἶχον θέσει εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης. Ἀντικαταστήσατε τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, διὰ τῶν ἑξῆς: Ἐκεῖ ποὺ εἶπον «ὁ Οἶκος Πεσινὲ» γράψατε «ὁ Οἶκος Σαὶν Γκομπέν» καὶ εἰς τὴν θέσιν τοῦ «Οἴκου Κρούπ», θέσατε τὴν λέξιν «Οἴκου Τσίμερ». Εἰς τὴν θέσιν «Ἰταλικὸν ἐργοστάσιον» θέσατε τὴν λέξιν «Γαλλικὸν ἐργοστάσιον» καὶ ἀντὶ τῆς λέξεως «Ἀγγλικὸν ἐργοστάσιον» θέσατε τὴν λέξιν «Γερμανικὸν ἐργοστάσιον». Καὶ θὰ ἀποδείξω, εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. ἔχουν συνεταιρισθῆ μὲ τοὺς ξένους οἴκους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, οἴκους, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἔργων, τὰ ὁποῖα προωθεῖ ὁ ὀργανισμός. Κύριοι βουλευταί, ὁ Οἶκος Σὲν Γκομπὲν ἔχει συνεταιρισθῆ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἔχει συγκροτηθῆ ἤδη ἀνώνυμος ἑταιρεία καὶ ἔχει ζητήσει —τὴν 24ην Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους— ἀπὸ τὴν εἰδικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐκδίδει τὴν ἄδειαν διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῶν ἐπενδύσεων τῶν ξένων κεφαλαίων, τὴν εἰσαγωγὴν ὡρισμένων κεφαλαίων πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ἐθνικὴ Τράπεζα, μέλος τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. καὶ ξένος Οἶκος Σαὶν Γκομπέν. Ἐνδιαφέρον ἔχει ἐκδηλώσει ὁ γερμανικὸς Οἶκος Τσίμερ, συνεταιρισθεὶς μὲ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν. Ἐνδιαφέρον εἶναι πιθανὸν νὰ ἐκδηλώσῃ καὶ ὁ Οἶκος Νιάρχου, ὁ ὁποῖος μετέχει ἐπίσης τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὀργανισμοῦ, νὰ συνεταιρισθῇ μὲ τὸν ἀμερικανικὸν Οἶκον INTERNATIONAL MINE-RAL AND CHEMICAL. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας παρέχω, κ. βουλευταί, εἶναι ἀπολύτως ἠλεγμέναι καὶ ἔχουν κατ’ ἐπανάληψιν γραφῆ εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον, ὥστε δὲν πρόκειται περὶ μυστικῶν, τὰ ὁποῖα ἀποκαλύπτω. Τὴν 14ην Ἰουλίου 1960 εἶχε συγκροτηθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας σύσκεψις, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ο.Β.Α. Ἐκεῖ ἐδηλώθη, ὅτι ἐνδιαφέρον διὰ ἕνα ὡρισμένον ἐργοστάσιον λιπασμάτων ἐξεδήλωσεν ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὸν Οἶκον Σαὶν Γκομπέν, ὡς καὶ ὁ Οἶκος Νιάρχου, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸν Ἀμερικανικὸν Οἶκον, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσα πρὸ ὀλίγου. Αὐτὴ εἶναι εἴδησις τοῦ παρελθόντος Ἰουλίου. Εἰς τὴν σύσκεψιν, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεκοινοῦτο ἐπισήμως εἰς τοὺς μετέχοντας Ὑπουργούς, ὅτι μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. εἶχον συνεργασθῆ μὲ ξένους Οἴκους διὰ τὴν κατασκευὴν ὡρισμένων ἔργων, εἰς αὐτὴν τὴν σύσκεψιν μετεῖχεν ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, κ. Μάρτης —νομίζω, ὅτι ἦσθε Ὑπουργὸς Βιομηχανίας καὶ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1960— καὶ ἀπορῶ διὰ τὸ θάρρος του, νὰ εἴπῃ χθὲς διὰ τῆς ἐπιστολῆς του εἰς τὴν «Καθημερινήν», ὅτι οὐδὲν μέλος τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. ἔχει σχέσιν μὲ ξένους Οἴκους, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ ἔργα τοῦ Ο.Β.Α. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνεκινήσαμεν, εἶναι ἠθικῆς —ἂν θέλετε— καὶ οἰκονομικῆς τάξεως. Θὰ μοῦ εἴπητε: Ὑπάρχει κανένα ἄτοπον εἰς τὸ νὰ συνεργασθῇ ὁ κ. Ἀνδρεάδης μὲ μίαν γερμανικὴν ἑταιρείαν, ὁ κ. Νιάρχος μὲ μίαν ἀμερικανικὴν ἢ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μὲ μίαν γαλλικήν; Οὐδεμία ἀντίρρησις ὑπάρχει. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας θὰ γίνῃ ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ἢ τὰ μέλη τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. Ἐπιχειρηματίαι θὰ κάμουν τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ φυσικὰ θὰ τὴν κάμουν, ἐφ’ ὅσον ἔχουν συμφέρον. Θὰ κάμουν τὴν ἀνασυγκρότησιν, διὰ νὰ κερδίσουν. Ἀλλὰ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα, ἠθικῆς καὶ οἰκονομικῆς τάξεως εἶναι τοῦτο, ὅτι εἶναι ἀδύνατον οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐπιχειρηματίαι νὰ μετέχουν τῆς διοικήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος κρίνει τὰς προτάσεις των καὶ τὰς προτάσεις τῶν ἀνταγωνιστῶν των. Κύριοι βουλευταί, τὴν 11ην Φεβρουαρίου 1961 ὁ Ο.Β.Α. ἐκυκλοφόρησε τὴν πρώτην του διακήρυξιν διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου φωσφορικῶν λιπασμάτων καὶ ἐκάλει εἰς ἓν εἶδος διεθνοῦς διαγωνισμοῦ νὰ τοῦ ὑποβληθοῦν προτάσεις μέχρι τῆς 15ης Μαρτίου. Ἐδῶ εἶναι ἡ διακήρυξις, ἡ ὁποία περιέχει ἀναλυτικοὺς ὅρους. Τὶ θὰ γίνῃ; Τὴν 16ην Μαρτίου θὰ κλεισθοῦν εἰς ἕνα δωμάτιον οἱ 7 διοικοῦντες τὸν Ο.Β.Α., διὰ νὰ ἐξετάσουν τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν καὶ νὰ εὕρουν μεταξὺ αὐτῶν ἐκείνην, ἡ ὁποία συμφέρει περισσότερον εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, μεταξὺ αὐτῶν τῶν 7, θὰ ὑπάρχουν 3, ἢ ἐνδεχομένως 4, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐνδιαφέρον ἄμεσον, ὄχι πλέον ὡς ἐκπρόσωποι, ἀλλὰ συνεταῖροι ὡρισμένων προτάσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβληθοῦν πρὸς ἐξέτασιν. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἔρευνα, τὴν ὁποίαν θὰ κάμουν θὰ εἶναι ἀντικειμενικὴ καὶ ὄχι χαριστική; Πιστεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. ἀκόμη καὶ ἐκεῖνα, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται, τὰ ὁποῖα ἔχουν συμφέρον ἄμεσον εἰς τὰς ἐξεταζομένας προτάσεις, τὴν στιγμὴν τὴν κρίσιμον, θὰ λησμονήσουν τελείως τὰ ἀτομικά των συμφέροντα καὶ θὰ ἐνδιαφερθοῦν διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους; Δηλαδή, φαντάζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὸ αʹ μέλος τοῦ Ο.Β.Α. θὰ εἴπῃ: Κύριοι, μολονότι ἔχω συμμετοχὴν εἰς τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐνώπιόν σας πρὸς κρίσιν, νομίζω, ὅτι τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα ἐξυπηρετεῖ ἡ πρότασις τοῦ ἀνταγωνιστοῦ μου καὶ παρακαλῶ νὰ ταχθῆτε ὑπὲρ αὐτῆς. Κατὰ πόσον θὰ συμβῇ αὐτό, εἶναι —θὰ ἔλεγον— μᾶλλον ἀπίθανον, διότι εἰς τὸν μάταιον αὐτὸν κόσμον, εἰς τὸν ὁποῖον ζῶμεν, ὑπάρχει μία τάσις νὰ ταυτίζωνται τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα μὲ τὰ ἀτομικὰ ἑνὸς ἑκάστου, ὑπάρχει χειροτέρα ἀκόμη τάσις, τὴν ὁποίαν ἀπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, εἰς τὴν ἐπιστολήν του εἰς τὴν «Καθημερινὴν» νὰ θεωρῇ, ὅτι τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα μονοπωλιακῶς τὰ ὑποστηρίζει ἐκεῖνος καὶ ἡμεῖς, ὅταν διαφωνοῦμεν, τὰ βλάπτομεν, ἐκ προθέσεως. Διὰ νὰ ἀποδώσῃ ὁ διαγωνισμὸς τῆς 15ης Μαρτίου, πρέπει νὰ ἔχουν τὴν πεποίθησιν, ὅσοι μετέχουν, ὅτι θὰ κριθοῦν ἐπὶ ἴσοις ὅροις, ἀπὸ ὄργανον ἀδιάβλητον. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν αὐτὸ τὸ ἀδιάβλητον δὲν ἐξασφαλισθῇ, εἰς τὸ μέλλον θὰ συμβαίνῃ πάντοτε τοῦτο. Μὲ ὅλην τὴν δραστηριότητα τοῦ Ο.Β.Α., εἰς κᾶθε προκήρυξίν του θὰ μετέχουν μόνον 3 ἢ 4 ξένοι ἢ ντόπιοι ἐπιχειρηματίαι, ὅσοι ἐξησφάλισαν ἐκ τῶν προτέρων συνεταιρισμὸν μὲ ἕνα ἀπὸ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. Εἶναι, κύριοι βουλευταί, θεμελιώδης νόμος τῆς Δημοκρατίας, τὸ ἀσυμβίβαστον τῆς ἰδιότητος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος κρίνει, μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ κρινομένου. Τὸ καταστάλαγμα αὐτῆς τῆς θεωρίας εὑρίσκεται εἰς τὸ ἄρθρον 36 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι: «Ὁ δικαστὴς δὲν δύναται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐκδίκασιν ὑποθέσεως, ἐὰν ἔχῃ ἰδιωτικὸν συμφέρον ἄμεσον ἢ ἔμμεσον ἢ πόρρωθεν». Αὐτὰ λέγει ἡ Πολιτικὴ Δικονομία.

§54Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐπιτρέπετε, νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν;

§55Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μάλιστα, κ. Ὑπουργέ.

§56Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). ἀνεφέρατε τὸ ἐργοστάσιον Σαὶν Γκομπέν, τὸ ἐργοστάσιον Τσίμερ καί, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, εἴπατε, ὅτι πέραν αὐτῶν ὑπάρχει ἕνα γαλλικὸν ἐργοστάσιον καὶ ἓν ἀγγλικόν. Τὰ ἴδια εἶναι αὐτὰ τὰ δύο;

§57Γ. ΜΑΥΡΟΣ. «Ἀγγλικὸν» δὲν εἶπον. Ὡμίλησα περὶ τοῦ γερμανικοῦ ἐργοστασίου καὶ περὶ τοῦ γαλλικοῦ.

§58Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὥστε περὶ αὐτῶν τῶν δύο ὡμιλήσατε καὶ ὄχι ἄλλων; Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἀμερικανικόν, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἠμπόρεσα νὰ συγκρατήσω;

§59Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἀμέσως.

§60Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχει σημασίαν. Συνεπῶς, πρόκειται περὶ τοῦ ἐργοστασίου Σαὶν Γκομπέν, τὸ ὁποῖον ἔχει συνεταιρισθῆ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ περὶ τοῦ ἐργοστασίου Τσίμερ —ἐρωτῶ, διὰ νὰ ἀποσαφηνίσω— τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι ἀντιπροσωπεύει ὁ κ. Ἀνδρεάδης. Ἀνεφέρατε, ἐπίσης, ἓν Ἀμερικανικὸν ἐργοστάσιον, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἔχει σημασίαν καὶ τὸ ὁποῖον συνεργάζεται μὲ τὸν κ. Νιάρχον.

§61Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἀπορῶ, διατὶ δὲν γνωρίζετε ποῖον εἶναι τὸ Ἀμερικανικὸν ἐργοστάσιον.

§62Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἐπρόσεξα τὸ ὄνομα αὐτοῦ, διότι εἶναι πολὺ μακρύ.

§63Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἰς τὴν σύσκεψιν τῆς 14ης Ἰουλίου 1960, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ἦσθε καὶ σεῖς παρών. Κατ’ αὐτὴν ἀνεκοινώθη, ὅτι ὁ Οἶκος Νιάρχου, συνεργάζεται μὲ τὸν μεγάλον Ἀμερικανικὸν Οἶκον INTERNATIONAL MINERAL ANT CHEMICAL.

§64Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἐνθυμοῦμαι τὶ ἀνεκοινώθη τότε, οὔτε καὶ ποῖα ἐργοστάσια ἀνεφέρθησαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ ἀντιληφθῶ —καὶ ἀντελήφθην καλῶς— εἶναι, ὅτι ἀνεφέρατε σεῖς αὐτὰ τὰ τρία ἐργοστάσια, δηλαδὴ τὸ Ἀμερικανικὸν τὸ ὁποῖον συνεργάζεται μὲ τὸν κ. Νιάρχον, τὸ Σαὶν Γκομπέν, τὸ ὁποῖον συνεργάζεται μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὸ ἐργοστάσιον Τσίμερ, τὸ ὁποῖον συνεργάζεται μὲ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαῦρο, θὰ σᾶς παρεκάλουν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ συντομεύσητε.

§66Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε. Τελειώνω. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ ἡ ἀρχὴ, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν καὶ ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται, μὲ τόσην εὐαισθησίαν εἰς τὴν πρᾶξιν, οἱ ἐξ ὑμῶν δικηγοροῦντες, θὰ ἔχουν πολλάκις ἐκπλαγῆ, ὅταν βλέπουν εἰς τὰ δικαστήρια, νὰ ἐξέρχεται ἀπὸ τὴν σύνθεσιν ἑνὸς δικαστηρίου ὡρισμένος δικαστής, δηλῶν κώλυμα, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν διὰ ποῖον λόγον. Ἐρωτῶμεν δέ, διατὶ ἔφυγεν ὁ τάδε Ἀρεοπαγίτης. Πιθανόν, βεβαίως, κἄποιος συγγενής του νὰ εἶχεν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ὑπόθεσιν καὶ διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου, φεύγει ὁ Αʹ Ἀρεοπαγίτης. Αὐτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, εἶναι κατευθυντήριος γραμμή, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς ὅλον τὸ νομικὸν σύστημα τῆς χώρας. Ἐὰν εἴχομεν Διοικητικὸν Κώδικα, θὰ ὑπῆρχε καὶ αὐτὴ ἡ ἀρχή. Ἀλλά, τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει, δὲν παύει νὰ εἶναι κατευθυντήριος γραμμή, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ συμπεριφέρωνται οἱ πολῖται εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν συμβαίνει νὰ εἶναι, οἱ ἴδιοι, κριταὶ καὶ κρινόμενοι. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον, πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, νὰ κάμω μίαν σύστασιν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας, τὸν κ. Μάρτην. Ἔγραψεν εἰς τὴν ἐπιστολήν του, ὅσα εἶπον εἰς τὴν Βουλήν, τὰ εἶπον σκοπίμως, διὰ νὰ κλονίσω τὸ κῦρος τοῦ Ο.Β.Α. καὶ διὰ νὰ βλάψω τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, εἶναι νομικὸς καὶ γνωρίζει, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον διέπραξεν, ἀπὸ τῶν στηλῶν πρωϊνῆς ἐφημερίδος, εἶναι βαρύτατον ποινικὸν παράπτωμα, τιμωρούμενον μὲ φυλάκισιν, ἀναλόγως τῆς περιπτώσεως, μέχρι δύο ἢ μέχρι 5 ἐτῶν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, εἰς οἱοδήποτε μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν διαφωνῇ, μὲ οἱονδήποτε ρήτορα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ χρησιμοποιῇ αὐτὴν τὴν συνταγήν, ὅτι οἱ ἔχοντες διάφορον γνώμην, βλάπτουν ἐκ προθέσεως τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Διηρωτήθην, ἐὰν ἔπρεπε νὰ καταθέσω μήνυσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Δὲν τὸ ἔπραξα, ὅμως, διότι κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπὸ παραδρομήν, ἴσως, μοῦ ἀπέδωσεν, ὅτι ἐκ προθέσεως ἐπεδίωξα βλάβην τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Καὶ θέλω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα, εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τῶν ὁλοκαυτωμάτων ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, εἰς τὴν ὁποίαν ἐσχάτως, ἄνευ οὐδενὸς λόγου, ἐπιδίδεσθε. (Χειροκροτήματα).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§68Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ο.Β.Α. εἶναι, ὡς γνωστόν, Ἀνώνυμος Ἑταιρεία. Μέτοχοι τῆς Ἑταιρείας εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ Δημόσιον, μετὰ εἶναι τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα, μαζὶ μὲ τὴν Ἰονικὴν καὶ Λαϊκήν, καὶ ἀριθμὸς ἰδιωτῶν. Τὸ καταστατικὸν αὐτῆς τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας, δὲν τὸ ἔχω, βεβαίως, πρόχειρον, ἀλλά, βεβαίως, ὁρίζει, ὅτι εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἑπταμελές, τὸ Δημόσιον ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ 3 μέλη καὶ ὅλαι αἱ ἄλλαι κατηγορίαι ἀπὸ ἕνα μέλος ἑκάστη. Τὰ τρία μέλη, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, εἶναι οἱ κ.κ. Τσᾶτσος, Σινιόσογλου καὶ Σπέντζας. Προηγουμένως ἦτο ὁ κ. Καλαμαριώτης, ὁ ὁποῖος παρητήθη διὰ λόγους ὑγείας. Ἐκ μέρους τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, εἶναι ὁ δικηγόρος κ. Οἰκονομόπουλος. Μετέχουν δὲ δι’ ἐκπροσώπων, ὅπερ εἶναι σύμφωνον καὶ μὲ τὸν νόμον περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ σύμφωνον μὲ τὸ καταστατικὸν τῆς Ἀνωνύμου αὐτῆς Ἑταιρείας, ἐκ μέρους τῶν ἄλλων μετόχων, μετέχουν πρόσωπα ὑποδεικνυόμενα ὑπὸ τῶν μετόχων, αὐτῶν τῶν ἄλλων. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ἐὰν οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Δημοσίου ἢ ἔστω καὶ ὁ ἐκ μέρους τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων μετέχων τοῦ Συμβουλίου, ἐάν, λέγω, αὐτὰ τὰ πρόσωπα, τυχόν, δὲν εἶναι ἐν τάξει. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει θέμα, διότι καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην τῆς παρελθούσης Τετάρτης, σαφῶς ἐδηλώθη ἀπὸ ὅλους, ὅτι οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, ὡς πρὸς τὴν ἐντιμότητα τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν. Ἐὰν ὑπάρχῃ σχέσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ τὴν Σαὶν Γκομπὲν καὶ τὴν Ἑταιρείαν Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων, αὐτὸ εἶναι ὑπόθεσις τῶν μετόχων, δηλαδή, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ δὲν θὰ ἦτο νοητὸν νὰ ἐπιβάλωμεν ἡμεῖς εἰς ἕνα μέτοχον, ὁ ὁποῖος μετέχει —δὲν ἔχω τώρα πρόχειρον τὸ ποσοστόν, ἀλλὰ εἶναι τῆς τάξεως τοῦ 20%, ἂν μὴ καὶ περισσότερον— δὲν θὰ ἦτο νοητόν, λέγω, νὰ ἐπιβάλωμεν ἡμεῖς, ποῖον ὁ μέτοχος αὐτὸς θὰ ὥριζεν ὡς ἐκπρόσωπον εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο.Β.Α. Τὸ ἴδιον ἰσχύει καὶ προκειμένου περὶ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης διὰ τὸν Οἶκον Τσίμερ, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Μαῦρος. Τὸ ἴδιον ἰσχύει, ἐπίσης, καὶ διὰ τὸν κ. κ. Νιάρχον, ὁ ὁποῖο δὲν εἶναι μὲν ὁ ἴδιος μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ ἀντιπροσωπεύεται διὰ τοῦ κ. Συριώτη, ὁ ὁποῖος, πιθανόν, νὰ ἀντιπροσωπεύῃ ἓν ἐργοστάσιον. Ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν μετέχει αὐτὴ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ ὁ Διοικητὴς αὐτῆς κ. Χέλμης....

§69Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε κάτω, κ. συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ὁμιλήσητε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Σᾶς παρακαλῶ ἡσυχία.

§71Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι λυπηρόν, ὅτι μόλις τίθενται τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, ὑπάρχουν ὡρισμένοι συνάδελφοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οἱ ὁποῖοι ἐκνευρίζονται. Δὲν εἶναι Κοινοβουλευτικὸν αὐτὸ τὸ σύστημα. Ὅπως ἡμεῖς εἴχομεν τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσωμεν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, χωρὶς νὰ τὸν διακόψωμεν, ζητήσαντες μόνον διευκρινήσεις εἰς ἐκεῖνα ποὺ εἶπε, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐπιβάλλεται νὰ ἀκουσθῶμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὴν ἰδίαν ὑπομονήν, τὴν ὀφειλομένην ἄλλως τε. Ἔλεγα, λοιπόν, ὅτι ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι δὲν παρακάθηται εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ ὁ Διοικητὴς αὐτῆς, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ὑπάρχει διαφορά, ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης, τὰ πράγματα καὶ τὰ συμφέροντα εἶναι περισσότερον συνδεδεμένα μὲ τὸν Διοικητὴν καὶ ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι καὶ πέραν αὐτοῦ, ἐὰν θέλετε, ὁ ἐκπρόσωπος τῶν ἰδιωτῶν μετόχων, ὁ κ. Συριώτης, ἠμπορεῖ νὰ σκέπτεται καὶ τὰ συμφέροντά του, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι λόγῳ τῆς μεγάλης συμμετοχῆς εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ Ο.Β.Α. καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης εἶναι ἀμφίβολον, ἐὰν οἱ ἐκπρόσωποι αὐτῶν τῶν δύο μετόχων, προκειμένου νὰ λάβουν μίαν ἄλφα ἢ βῆτα ἀπόφασιν, θὰ ὑποστηρίξουν τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ ὁ μέτοχος ἐντὸς τοῦ Ο.Β.Α. ἢ τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκτὸς τοῦ Ο.Β.Α., τὰ ὁποῖα εἶναι σημαντικώτατα, λόγῳ τῆς σημαντικωτάτης συμμετοχῆς, ἀνεξαρτήτως ὅλων αὐτῶν, ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἀποτελουμένη, ὡς εἶπον, ἀπὸ 3 μέλη ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου καὶ ἕνα μέλος ἐκ μέρους τῶν Ταμείων Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, δὲν ἀνεφέρθη, ὅτι ἔχει οἱασδήποτε μορφῆς σχέσιν μὲ αὐτὰ τὰ ἐργοστάσια. Συνεπῶς, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ ἡ Κυβέρνησις, θὰ πρέπει νὰ ἐλεγχθῇ μόνον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἰδικῶν της καὶ ἐὰν θέλετε, ἐπὶ πλέον καὶ τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων. Τὸ ὅτι τὸ Δημόσιον συνεταιρίσθη μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν καὶ τοὺς ἰδιώτας μετόχους, αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα ἀναγόμενον εἰς τὴν ὑπόστασιν τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Ἔπρεπε νὰ σχηματισθῇ τὸ κεφάλαιον τῶν 1.200 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξουν συνεπῶς συνεταῖροι καὶ δὲν ἔπρεπε αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις νὰ εἶναι μόνον τοῦ Δημοσίου. Αὐτὰ ἐξηγήθησαν ὅλα πρὸ ἑνὸς ἔτους, ὅταν συνεζητήθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐψηφίσθη. Ὑπάρχουν, βεβαίως, καὶ ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μίαν ἄλφα ἢ βῆτα σχέσιν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἢ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἀπ’ ἔξω, οἱ ὁποῖοι, ἐπίσης, εἶναι συνδεδεμένοι μὲ διάφορα ἐργοστάσια καὶ οἱ ὁποῖοι, ἐπίσης, ἐνδιαφέρονται νὰ ὑποστηρίξουν τὰ συμφέροντά των. Αὐτοὶ δέ οἱ ἀπ’ ἔξω, δὲν ἔχουν συμφέροντα εὑρισκόμενα ἐντὸς τοῦ Ο.Β.Α., ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα. Καὶ αὐτοὶ οἱ ἀπ’ ἔξω —καὶ ἐπιθυμῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι κάμνω κανένα, βεβαίως, ὑπαινιγμὸν ἀπολύτως, οὔτε ὅτι συσχετίζω αὐτὰ ποὺ θὰ εἴπω τώρα μὲ τὰς συζητήσεις εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, οὐδαμῶς— αὐτοὶ οἱ ἀπ’ ἔξω, κύριε Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι βλέπουν, ἐνδεχομένως, κινδυνεύοντα τὰ συμφέροντά των, αὐτοὶ εἶναι ποὺ κάμνουν ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἐπαναλαμβάνω, τόσον πολὺ θόρυβον. Ἀλλὰ ὅλαι αὐταὶ αἱ προτάσεις συνεδέθησαν κύριε Πρόεδρε, μὲ ἕνα αἴτημα, τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἐξαγορᾶς ὡρισμένης ποσότητος λιπασμάτων ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἡ Κυβέρνησις, νομίζει, ὅτι τοιαύτην δέσμευσιν δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι κατόπιν αὐτοῦ, ἴσως, καὶ τὰ ἐργοστάσια, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Μαῦρος ἀπὸ τοῦ βήματος, πολὺ περισσότερον, ὅμως, οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς κάμνουν τόσον θόρυβον ἀμφιβάλλω, ἐὰν θὰ ἐνδιαφερθοῦν διὰ νὰ μετάσχουν εἰς τὴν ἵδρυσιν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Δὲν βλέπω, λοιπόν, ποῦ καὶ πῶς γρονθοκοποῦνται τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ὑφ’ ἡμῶν. Τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε, εἶναι, ἔχομεν ἢ δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν ἐντιμότητα, τίνων; Ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο. Β.Α. Συνεφωνήσαμεν ὅλοι, ὅτι ἔχομεν ἐμπιστοσύνην, ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ καμμία πληροφορία, ἐάν τις ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων γνωρίζῃ τίποτε εἰς βάρος αὐτῶν, τότε ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τὸ καταγγείλῃ κατὰ τρόπον συγκεκριμένον καὶ θετικόν, καὶ μέχρις ὅτου ὑπάρξῃ τοιαύτη καταγγελία, μὲ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἀπόψεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνδρῶν ἐντίμων καὶ ἱκανῶν, θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ τοὺς ἐμπιστευώμεθα καὶ θὰ τοὺς ἐνθαρρύνωμεν ὥστε νὰ μὴ ἐπηρεασθοῦν εἰς τὴν δραστηριότητά των, ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἔχει τὸν λόγον.

§73Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι βουλευταί, συνήθισα νὰ ἀντιμετωπίζω τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα μοῦ γεννῶνται εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ εἰς τὴν ἀτομικὴν ζωήν, πάντοτε μὲ εἰλικρίνειαν καὶ εὐθαρσῶς. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπω εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ πιστεύῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐγὼ νὰ κήδωμαι καὶ νὰ φροντίζω τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, περισσότερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ καὶ πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως ὑπολήπτομαι καὶ ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ. Ἀλλὰ ὀφείλει νὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθη τὸ θέμα, ἄφηνε νὰ δηλωθῇ, ὅτι ἔβλαπτε τὰ συμφέροντα τοῦ Ο.Β.Α. καὶ ἔβλαπτε, συνεπῶς, τὰ γενικώτερα συμφέροντα εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἀπέβλεψε διὰ τοῦ Ο.Β.Α. Τὶ εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του τῆς Τετάρτης, τῆς πρώτης δηλαδὴ συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως καὶ τοῦ ἀνακοινωθέντος θέματος τοῦ Ο.Β.Α. Ὁ κ. Μαῦρος εἶπεν, ὅτι διερωτῶμαι ἐὰν αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ Ο.Β.Α. καὶ ἐφ’ ὅσον μετέχοντα πρόσωπα εἰς τὴν διοίκησιν ἔχουν ἀτομικὰ συμφέροντα, διερωτῶμαι, ποῖος θὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἀτομικὰ συμφέροντα. Βεβαίως, ὁ κ. Μαῦρος ἀπόψε εἶπεν, ὅτι τρόπος τοῦ λέγειν ἦτο ποὺ ἀνέφερε τοὺς Οἴκους Κρούπ–Πεσινέ κλπ.

§74Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὄχι, τὸ ἐπαναλαμβάνω σήμερα, μένω ἐκεῖ.

§75Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Μένετε ἐκεῖ. Ἀλλὰ εἴπατε συγκεκριμένους Οἴκους καὶ ἀφήσατε ἐντυπώσεις.

§76Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τὰ ὀνόματα σχῆμα λόγου, ὄχι τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα.

§77Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Αὐτὸ λέγω. Ἀναφέρατε συγκεκριμένους Οἴκους καὶ μόνον ἀπόψε ἀναφέρατε, ὅτι ἦτο σχῆμα λόγου ἡ ἀναφορά σας εἰς τοὺς συγκεκριμένους Οἴκους. Ἄλλως τε συνδυάσατε καὶ μὲ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ὡς ἄτομα. Ἀφοῦ ἀνεφέρατε συγκεκριμένους Οἴκους καὶ ἀνεφέρατε ἀτομικὰ συμφέροντα, ἐν συνεχείᾳ σᾶς διακόπτει ὁ κύριος Ἠλιοῦ, καὶ ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν αὐτό, διότι σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, οὔτε ἐπίστευσα, οὔτε πιστεύω, οὔτε θὰ ἐπέτρεπα εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ δηλώσῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Μαῦρος εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν τῆς πολιτικῆς του σταδιοδρομίας ἐσκεμμένως νὰ ἀποβλέπῃ εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τοῦτο κατηγορηματικῶς τὸ λέγω, ἀλλ’ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἄφησε νὰ χειρισθῇ τὸ θέμα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ κ. Μαῦρος, ἐπιτρέπει, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τοῦ εἴπῃ κανείς, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς βλάπτει τὰ συμφέροντα τοῦ Ο.Β.Α. Τὶ ἔγινεν, ὅταν ὡμίλησεν ὁ κ. Μαῦρος περὶ ἀτομικῶν συμφερόντων καὶ περὶ συγκεκριμένων Οἴκων, τοὺς ὁποίους τότε δὲν κατωνόμασεν; Διέκοψεν ὁ κ. Ἡλιοῦ καὶ εἶπεν ὁ κ. Ἡλιοῦ: «Νομίζω, ἐν ὄψει τῶν καταγγελιῶν, αἱ ὁποῖαι ἄλλως τε εἰς πολλοὺς δὲν εἶναι κἄτι τι τὸ μυστικὸν καὶ τὸ καινούργιον, ἔχετε χρέος νὰ κατανομάσητε πρόσωπα καὶ ἀντιπροσωπευτικοὺς Οἴκους». Ἀπαντᾶ δὲ ὁ κ. Μαῦρος: «Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω χρέος νὰ κατονομάσω πρόσωπα καὶ Οἴκους, ὡμίλησα ἀπολύτως σαφῶς. Τὰ γνωστὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συνθέτουν τὴν Διοίκησιν τοῦ Ο.Β.Α. εἶναι γνωστά. Ὅτι τὰ ἴδια πρόσωπα ἐμφανίζονται ἐκπρόσωποι συμφερόντων ξένων οἴκων καὶ αὐτό, ἐπίσης, δὲν εἶναι μυστικόν». Δηλαδή, ἄφησε ὁ κ. Μαῦρος ἐκείνην τὴν στιγμὴν νὰ νοηθῇ εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ἡλιοῦ —καὶ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ἡλιοῦ εἶχε κἄποιαν ἰδιορρυθμίαν— κἄποια ὑπόνοια, ἐνῷ ἀνεμένετο ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἰδικῶς, ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον καὶ λόγῳ τῆς διακοπῆς καὶ τοῦ τρόπου διακοπῆς τοῦ κ. Ἡλιοῦ, νὰ μὴ ἀφήσῃ ὑπονοίας καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ ἔκθετον τὸ θέμα τῶν ἀνυπάρκτων ἀτομικῶν συμφερόντων. Ἐπιμένω εἰς τὸ θέμα τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων καὶ ἔχει σημασίαν αὐτό. Αὐτὸ θὰ εἴπῃ, ὅτι ἔχει συμφέροντα ὁ κ. Χέλμης προσωπικῶς, ἔχει ὁ κ. Ἀνδρεάδης προσωπικῶς, ἔχει ὁ κ. Ἀλ. Τσάτσος προσωπικῶς; Αὐτό, ὅμως, εἶναι ἀναληθές. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Μαῦρον, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ θελήσῃ, ἐὰν δευτερολογήσῃ, νὰ κάμῃ τὴν διάκρισιν, ὅτι ἀτομικὸν συμφέρον, οὐδενὸς μέλους τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. ὑπάρχει. Σᾶς εἶπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρὸ ὀλίγου, ἡ Διοίκησις τοῦ Ο.Β.Α. ἀποτελεῖται ἀπὸ 7 μέλη, 4 ὑπέδειξεν τὸ Δημόσιον καὶ οἱ 3 ἄλλοι εἶναι ἐκ μέρους τῶν μετόχων. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι κατὰ 24% μέτοχος καὶ ἐκπροσωπεῖται διὰ τοῦ Διοικητοῦ της, ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα ἔχει βάλει τὰ 10%, εἶναι μέτοχος κατὰ 10% καὶ ἐκπροσωπεῖται διὰ τοῦ Διοικητοῦ της, εἶναι Ἀνώνυμος Ἑταιρεία καὶ οἱ ἄλλοι μέτοχοι, οἱ ἰδιῶται, ἐκπροσωποῦνται ὑπὸ τοῦ κ. Συριώτη. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἀτομικὸν συμφέρον δὲν ὑπάρχει εἰς οὐδὲν μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Διὰ τὰ 4 μὲν μέλη, τὰ ὁποῖα ὑπέδειξε τὸ Κράτος, ἔχει αὐτὸ τὴν εὐθύνην. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποστῇ οἱανδήποτε κριτικήν, ἂν τὰ 4 μέλη ἔχουν διαπράξει οἱανδήποτε κακὴν ἐνέργειαν ἢ ἔχουν οἱανδήποτε εὐθύνην. Ἡ Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ εἰς οἱονδήποτε στάδιον ἐπικρίσεις διὰ τὰ μέλη αὐτά. Καὶ τώρα ἔρχομαι διὰ τὰ ὑπόλοιπα μέλη. Ὑπόλοιπα μέλη εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα καὶ οἱ ἰδιῶται. Ὁ κ. Μαῦρος ἀνεφέρθη εἰς μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν, διότι ἀπὸ ἐκεῖ ἠρύσθη τὰς πληροφορίας καὶ καταλαβαίνω ἀπὸ ποῦ τὰς ἠρύσθη.

§78Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Νὰ τὸ ξεκαθαρίσετε, κ. Ὑπουργέ. Ἀπὸ ποῦ;

§79Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀσφαλῶς, ἀπὸ κανένα ἀνταγωνιστὴν ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει μία προϊστορία εἰς τὸ θέμα τῶν φωσφορικῶν. Ὅταν ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἑταιρείαν τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων ἐγένοντο προσφοραὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι εἰς τὸν ΟΒΑ, διαφόρων Οἴκων, 4–5 Οἴκων, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Μεταξὺ τῶν συμμετασχόντων Οἴκων ἦτο ἡ προσφορὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία συνέπραττε μὲ τὸν Οἶκον Σαὶντ–Γκομπέν, καὶ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία συνέπραττε μὲ τὸν Οἶκον Τσίμερ, ὑπεβλήθησαν δὲ αἱ προσφοραὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Οὐδείς, ὑποθέτω, δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἢ ἡ Ἐμπορικὴ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ συμπράξῃ μὲ οἱονδήποτε Οἶκον τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ κάμῃ ἑταιρείαν. Ὁ κ. Κωστόπουλος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἔχει ὑπ’ ὄψει του περὶ αὐτῶν καὶ τῶν συμφερόντων, τῶν Τραπεζῶν, ἐπὶ διαφόρων βιομηχανιῶν. Ἐν τῇ προόδῳ τοῦ χρόνου, ἀπεφασίσθη τὸ ἑξῆς: Αἱ ξέναι ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι εἶχον προσφέρει διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων, ἔθετον ἕνα ὅρον. Νὰ κάμουν τὴν ἑταιρείαν τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἐξασφαλισθοῦν μακροχρόνια συμβόλαια τῆς Α. Τ.Ε. Δηλαδή, δὲν ἀνελάμβανον τὸν ἐμπορικὸν κίνδυνον, συνεπῶς, ἦτο ἐξησφαλισμένη ἡ διάθεσις, καὶ ἐξησφαλισμένη ἡ βιομηχανία. Κατόπιν αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις, ἀπεφάσισε νὰ μὴ δώσῃ τὰ φωσφορικὰ εἰς ξένην ἑταιρείαν, ἀλλὰ νὰ κάμῃ ἑλληνικῶν συμφερόντων ἑταιρείαν, ἐφ’ ὅσον οὐσιαστικῶς τὸ Κράτος θὰ ἦτο ὁ ἀγοραστὴς (δηλαδὴ ἡ ΑΤΕ) καὶ νομίζω ὀρθῶς ἔπραξεν. Ἐδηλώσαμεν, κατόπιν τούτου πρὸ καιροῦ, ὅτι ὁ ΟΒΑ θὰ ἀνελάμβανε τὴν εὐθύνην νὰ κάμῃ τὴν ἑταιρείαν τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων. Ἀνέκυψε, συνεπῶς, τὴν ἰδίαν στιγμὴν εἰς τοὺς ἀνταγωνιστὰς τῶν δύο Τραπεζῶν, διότι ἔτσι μόνον ἐξηγεῖται ἡ ὅλη αὐτὴ σκέψις καὶ ἐμφάνισις τοῦ θέματος ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον, τὸ ἐρώτημα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμπράξωμεν, ὅταν προσφέρωμεν καὶ ἡμεῖς, προσφέρετε καὶ σεῖς ποὺ εἶσθε ἀνταγωνισταὶ καὶ εἶσθε μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ; Ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα εἶχε συμφωνήσει, ὡς εἶπον, μὲ τὸν Οἶκον Τσίμερ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μὲ τὸν Οἶκον Σαὶντ–Γκομπέν. Μὲ τὸν Οἶκον Τσίμερ, νομίζω, θὰ συνέπραττε καὶ ὁ Ἀγγλικὸς Οἶκος Βίκερς, δι’ αὐτὸ ἀνεμίχθη καὶ ἀγγλικὸς Οἶκος. Καὶ εἰς τὸν ΟΒΑ πρόκειται νὰ ὑποβληθοῦν αἱ προτάσεις συμμετοχῆς κατὰ μειοψηφίαν καὶ οὐχὶ λήψεως ἀποφάσεως ἀναθέσεως κατὰ πλειοψηφίαν εἰς ξένον οἶκον. Κύριοι βουλευταί, τὰς προτάσεις αὐτὰς θὰ τὰς κρίνῃ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ ΟΒΑ. Μέσα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον εἶναι καὶ ὁ κ. Χέλμης καὶ ὁ κ. Ἀνδρεάδης. Κατ’ ἀρχήν, τὴν πλειοψηφίαν τὴν ἔχουν οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Δημοσίου, δεύτερον, ὁ ΟΒΑ, ὅταν θὰ ὑποβληθοῦν αἱ προτάσεις, ἀναμφισβητήτως, θὰ κάμῃ μίαν Ἐπιτροπὴν ἐκ τεχνικῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὰς προτάσεις καί, ἐνδεχομένως, θὰ ζητήσῃ καὶ τὴν συνδρομὴν τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν, τῶν κρατικῶν τεχνικῶν, διὰ νὰ ἀξιολογήσουν τὰς προτάσεις καὶ συνεπῶς εἶναι ἐξησφαλισμένον καὶ τὸ ἀδιάβλητον καὶ ἡ δημοσιότης. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως ἀπὸ αὐτό, ἐπειδὴ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα συνέπεσε νὰ ἔχῃ συμπράξει πρὶν ἀκόμη ἀνατεθῇ εἰς τὸν ΟΒΑ, νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὴ συμμετέχεις; Ἀνεξαρτήτως ἀπὸ αὐτό, πλὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα. Ἕνας λόγος, συνεπῶς, ἐπὶ πλέον διὰ νὰ ἐξασφαλισθοῦν τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων συμμετεχόντων εἶναι, ὅτι εἶναι δύο ἀνταγωνισταὶ ἐντὸς τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἐκτός, συνεπῶς, τῆς ἐγγυήσεως, ὅτι ἡ πλειοψηφία εἶναι ἐκ κρατικῶν λειτουργῶν, ἐὰν τελικῶς ὑποβάλουν προτάσεις ἡ Ἐθνικὴ καὶ ἡ Ἐπιτροπή, ὑπάρχει καὶ ἡ ἐγγύησις, ὅτι δύο ἐκπροσωποῦν ἀνταγωνιστρίας Τραπέζας. Συνεπῶς, νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι, ὅταν ἐδέχθημεν, ὅτι ὁ ΟΒΑ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὴν σημερινὴν σύνθεσιν, καὶ ὀρθῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἐπειδὴ συνέπραξε μὲ μίαν ἑταιρείαν, νὰ ἀποβληθῇ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ. Δὲν νομίζω, ὅτι μεγαλυτέρα ἐγγύησις τοῦ ἀδιαβλήτου τῆς ἀποφάσεως ἢ τῆς συμπράξεως ἐν προκειμένῳ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Ἐμπορικῆς εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ τὸν Διοικητήν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ γενικώτερον θέμα τοῦ ΟΒΑ. Διότι πρὸ δεκατετραμήνου ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ κάμῃ μίαν μεγάλην ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Ἄλλωστε συζητεῖται ἄλλη ἐπερώτησις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ συνεχισθῇ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα δι’ ὀλίγων μόνον νὰ θίξω τὸ θέμα τῆς ἀνάγκης τῆς δημιουργίας τοῦ ΟΒΑ, τοὺς ἐπιδιωχθέντας σκοποὺς καὶ τὰ ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἀναπτύξεως εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία μας, ἐθεώρησεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ ἕν ὄργανον, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, εἰς τὸ στάδιον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία μας, ἦτο ἐπιφυλακτικὴ καὶ διστακτική. Καὶ δικαιολογημένως. Πρῶτον, ὑπῆρχε μία προϊστορία ἀνωμάλου πολιτικῆς, οἰκονομικῆς καὶ νομισματικῆς καταστάσεως. Δεύτερον, ἐν ὄψει τῶν συζητήσεων τῶν νέων σχημάτων εἰς τὴν Εὐρώπην, ἦτο φυσικόν, κάθε ἐπιχειρηματίας νὰ εἶναι διστακτικός, πρὶν ἢ διαμορφωθῇ ἡ ὅλη κατάστασις, εἰς τὸ νὰ ἀναπτύξῃ μεγάλην δραστηριότητα. Καί, τρίτον, ὅτι αἱ βιομηχανίαι ποὺ ἐπρόκειτο ἢ πρόκειται νὰ ἱδρυθοῦν εἶναι νέαι βιομηχανίαι, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει πάντοτε ἕνας δισταγμὸς καὶ μία δυσχέρεια προσαρμογῆς. Πέραν αὐτοῦ, πολλαὶ ἀπὸ αὐτὰς τὰς βιομηχανίας εἶναι βραδείας καὶ μακρᾶς ἀποδόσεως. Συνεπῶς, κύριοι συνάδελφοι, ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ ἕν ὄργανον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς σκοποὺς αὐτούς. Καὶ ἐπελέγη τὸ σχῆμα τοῦ ΟΒΑ, τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας, ὥστε νὰ ἔχῃ καὶ τὴν εὐελιξίαν τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμφάνισιν τῆς ἰδιωτικῆς μορφῆς καὶ νὰ συγκροτηθῇ ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν καὶ ἐνδιαφέρον καὶ νὰ ἀλληλοελέγχωνται καὶ νὰ ὑποβοηθοῦν τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. Ὁ ΟΒΑ οὐδέποτε ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ἀνακοπὴν τῆς ἀτομικῆς δραστηριότητος καὶ τῆς ἀτομικῆς πρωτοβουλίας. Ἀντιθέτως, ἐγένετο διὰ νὰ ὑποβοηθήσῃ καὶ νὰ χειραγωγήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν καὶ ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν. Ἐπίσης, πρέπει νὰ γνωρίζετε καὶ νὰ γνωρίζῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι, διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ ΟΒΑ καὶ μόνον ἐκεντρίσθη τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἰδιωτῶν ἐπιχειρηματιῶν, Ἑλλήνων καὶ ξένων. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐδηλώθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὡρισμένας βασικὰς βιομηχανίας θὰ τὰς ἱδρύσῃ ὁ ΟΒΑ, ἐξεδηλώθη ἐνδιαφέρον καὶ ἐνδιαφέρον λίαν ἱκανοποιητικὸν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Τὰ αἰτήματα τῶν ἐνδιαφερομένων ἰδιωτῶν, ὅταν ἐξεδηλώθησαν πρὶν ἢ ἐμφανισθῇ ὁ ΟΒΑ, ἦσαν πολὺ δυσμενῆ διὰ τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Ἀφ’ ἧς ἐνεφανίσθη ὁ ΟΒΑ τὰ πράγματα ἤλλαξαν. Καὶ ἀποτελεῖ ἕνα σοβαρὸν ὅπλον εἰς χεῖρας τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἡ ὕπαρξις τοῦ ΟΒΑ καὶ ἡ δραστηριότης του πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Δι’ αὐτό, κύριοι, ὅταν ἐξετοξεύθησαν αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπε προχθὲς ὁ κ. Μαῦρος καὶ ἐγένετο ἡ συζήτησις, καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο, ἀπήντησα διὰ τῆς ἐπιστολῆς μου πρὸς τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν κάμει ὡρισμένα σχόλια, τὰ ὁποῖα προφανῶς ἐστηρίχθησαν εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Μαύρου. Ὁ κ. Μαῦρος ἔθιξε τὸ θέμα του τὸ προσωπικόν, κατὰ τρόπον ἔντονον. Καὶ ὀρθῶς. Ἀλλά, κ. Μαῦρο, θέλω νὰ κλείσω τὴν ἀγόρευσίν μου ἐπαναλαμβάνων, ὅτι, οὐδέποτε διενοήθην, ὅτι σεῖς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποβλέψετε εἰς τὴν βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθητε τὸ θέμα, ἐπέτρεψε νὰ διατυπωθῇ ἐπίκρισις, ὅτι βλάπτονται οὕτω τὰ συμφέροντα τοῦ ΟΒΑ καί, συνεπῶς, τοῦ Δημοσίου καὶ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μὲ τὰς σημερινὰς διευκρινήσεις, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ σᾶς μείνῃ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι δὲν εἶναι τὰ πράγματα ὅπως τὰ ἰσχυρίσθητε καὶ νομίζω, ἐπίσης, ὅτι τὴν λέξιν «ἀτομικὸν συμφέρον» θὰ πρέπει νὰ τὴν διορθώσητε καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τὸ κάμετε. Διότι ἀτομικὸν συμφέρον οὔτε ὑπῆρξεν, οὔτε ὑπάρχει. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξετε, ὅτι ὁ κ. Χέλμης καὶ ὁ κ. Ἀνδρεάδης ἔχουν ἀτομικὸν συμφέρον. Ἐκπροσωποῦν τὴν Τράπεζαν καὶ συνεπῶς ἀτομικὸν συμφέρον δὲν ὑπάρχει.

§80Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐπειδὴ ἀνέφερα, ὅτι ὡρισμένοι, ἔχοντες συμφέρον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν προκαλοῦν θόρυβον, θόρυβον, ἐπαναλαμβάνω, ὄχι ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ ζητήσω καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἐργοστασίων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν. Ὁ κ. Νεῦρος, ὁ ὁποῖος ἀρχικῶς ἀντιπροσώπευε μίαν ἀμερικανικὴν ἑταιρείαν Γκρέϊς καὶ κατόπιν μίαν ἐπίσης ἀμερικανικὴν ἑταιρείαν...... Αὐτός, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ὁ προκαλῶν τὸν θόρυβον, ὄχι, ἐπαναλαμβάνω, ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῆς. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, εἶναι πάλιν ἡ ὥρα 9.00′. Συζητοῦμεν ἐπερώτησιν διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι δὲν θεωρεῖ τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐπαρχίας θέμα ποὺ πρέπει νὰ διαιρῇ, ἀλλ’ ἀντιθέτως, θέμα ποὺ πρέπει νὰ μᾶς ἑνώνῃ. Πότε μὲ τὸν ΟΒΑ, πότε διότι ἡ διαδικασία ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ἀπαντήσεις της δὲν ἱκανοποιεῖ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πότε μὲ τοὺς διαφόρους ὑπαινιγμοὺς περὶ ἐγγράφων συσσωρευομένων εἰς τὰ ὑπουργικὰ γραφεῖα καὶ πότε δὲν γνωρίζω διὰ τὶ ἄλλο, ἔχομεν ἀναλώσει τὸν μισὸν ἀπὸ τὸν χρόνον τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς εἰς θέματα ἐκτὸς τοῦ κυρίου θέματος, τὸ ὁποῖον τόσον πολὺ ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν αἴθουσαν καὶ ἐκτὸς αὐτῆς ὅλον τὸν λαόν, ἀντὶ νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας καὶ μὲ τὸ τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ νὰ καλλιτερεύσῃ ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας. Εἶναι λυπηρόν, ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ παρεμπίπτοντα ζητήματα ἐκτρέπεται ἡ συζήτησις ἀπὸ τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ θέματος. Ἄλλο, ἐὰν ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως δὲν προέκυψαν προτάσεις θετικαί, ἱκαναὶ νὰ βελτιώσουν πράγματι ἢ νὰ ὑποδείξουν μέτρα πρακτικὰ διὰ τὴν ταχυτέραν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἄλλο αὐτό. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἀσχοληθῶμεν καὶ μὲ τὸ θέμα τοῦτο τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν τόσον πολὺ πονοῦμεν ὅλοι;

§81Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ προσωπικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε σήμερον μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, τὸ θεωρῶ λῆξαν, μετὰ τὰς δηλώσεις του. Ἐπίσης, προβαίνω εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι, ὅταν ἐχρησιμοποίησα τὴν φράσιν «ἀτομικὸν συμφέρον» ἠννόουν συμφέροντα ἰδιωτικά, συμφέροντα Ὀργανισμῶν ἰδιωτικῶν, ἄσχετα πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§82Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὑπηνίχθητε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§83Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Περιμένετε, κ. Ὑπουργέ. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ὁ ΟΒΑ εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία, ὅπως μία ἐκ τῶν χιλίων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία ἰδιαζούσης μορφῆς. Διότι ἀσκεῖ, κατὰ ἕνα τρόπον, παραχωρημένην δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ἀνώνυμος ἑταιρεία, νομικὸν πρόσωπον Ἰδιωτικοῦ Δικαίου εἶναι καὶ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, κατὰ παγίαν νομολογίαν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ἐν τούτοις, δι’ αὐτῆς τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἔχει μετόχους, ἀσκεῖ τὸ Κράτος τὴν νομισματικήν του πολιτικήν. Ὁ ΟΒΑ, διὰ νὰ ἴδητε τὶ εἴδους ἀνώνυμος ἑταιρεία εἶναι, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει τοῦτο. Προεκήρυξε διεθνῆ δημόσιον διαγωνισμὸν διὰ τὴν ἵδρυσιν φορέως κατασκευῆς ἑνὸς ἐργοστασίου. Ποῖος ἔκαμε τὸ ἔργον αὐτὸ προηγουμένως; Τὸ Κράτος. Ἄρα, σήμερον, κατὰ παραχώρησιν ὁ ΟΒΑ ἀσκεῖ ἁρμοδιότητας, αἱ ὁποῖαι προηγουμένως ἀνῆκον εἰς τὸ Κράτος, ἢ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος. Ἄλλωστε, κύριε Ὑπουργέ, ὅταν ὁ Ο.Β.Α. κατασκευάσῃ ἕνα φορέα, ξεύρετε τὶ σημαίνει αὐτό; Τίθεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ φορέως αὐτοῦ ὁλόκληρος ὁ πιστωτικὸς Ὀργανισμὸς τῆς χώρας. Ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε εἰς τὴν διακήρυξιν, ὅτι ὁ ξένος Οἶκος θὰ εἰσφέρῃ τόσα χρήματα καὶ ὅλα τὰ ἄλλα θὰ τὰ πάρῃ ἀπὸ τὸν ΟΧΟΑ κλπ., ὅλα ὅμως αὐτὰ τὰ ἐπιτυγχάνει, διότι ἔχει προκριθῆ ἀπὸ τὸν ΟΒΑ, ὅτι ἡ πρότασίς του εἶναι ἡ καλλιτέρα καὶ ἀκολουθεῖ ἡ κατακύρωσις εἰς αὐτόν. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε, προεκάλεσε πράγματι συγκίνησιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ἔγκυρον ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ «Καθημερινή», εὐθυγραμμίσθη ἀπολύτως μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ συνεταιρίζεται. Καὶ ἀπαντῶ εἰς μίαν πρόκλησιν ποὺ ἐκάματε πρὸς τὸν κ. Κωστόπουλον. Ἀσφαλῶς πρέπει αἱ Τράπεζαι νὰ συνεταιρίζωνται. Ἀλλά, ὅταν κάμῃ διεθνῆ διαγωνισμὸν ὁ Ο. Β.Α., διὰ νὰ εὑρεθῇ ἕνας φορεὺς καὶ εἰς αὐτὸν μετέχουν ὁ κ. Νιάρχος, ὁ κ. Ἀνδρεάδης κλπ., τότε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ, εἶναι τοῦτο. Νὰ ἀνατεθῇ ἡ κρίσις διὰ τὴν καλυτέραν πρότασιν εἰς ἄλλο ὄργανον, διὰ νὰ δώσητε τὴν ἐντύπωσιν εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους καλεῖτε νὰ ὑποβάλουν προτάσεις, ὅτι ἡ κρίσις θὰ εἶναι ἀδιάβλητος καὶ θὰ γίνῃ ἐπὶ ἴσοις ὅροις. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι, τὶ σχέσιν ἔχουν αὐτὰ τὰ παρεμπίπτοντα μὲ τὴν ἐπερώτησιν τῆς ἐπαρχίας; Τὴν ἔκτασιν, κατ’ ἀρχήν, ποὺ ἔλαβε τὸ θέμα, τὴν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὄχι ἡμεῖς. Ἀλλά, εἰδικῶς τὸ θέμα τὸ συζητούμενον σήμερον ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν ἐπαρχίαν, διότι ἔχει σχέσιν ἄμεσον μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Γνωρίζετε ποῖον εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ὑπαίθρου. Εἶναι πρόβλημα ἀκριβοῦς κόστους λιπασμάτων. Καὶ ὅταν προγραμματίζωμεν ἕνα ἐργοστάσιον λιπασμάτων, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρας προτάσεις, διὰ νὰ ἐκλέξωμεν μεταξὺ αὐτῶν τὴν καλλιτέραν. Ὅταν τὰς προτάσεις αὐτὰς κρίνουν πρόσωπα ἐνδιαφερόμενα δι’ ἄλλας προτάσεις, εἶναι φυσικόν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐνδιαφερομένων θὰ περιορισθῇ εἰς ἐκείνους, ποὺ ἔχουν ἐπιτύχει νὰ συνεταιρισθοῦν μὲ κἄποιο ἀπὸ τὰ μέλη τοῦ ΟΒΑ. Συμπέρασμα τῶν συζητήσεων εἶναι, ὅτι, ταχέως ἐπιβάλλεται ἡ μεταρρύθμισις τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τοῦ ΟΒΑ, ἵνα ἐπιτραπῇ εἰς ἄλλο ὄργανον νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν μετεχουσῶν ἐκ τοῦ ΟΒΑ ἐπιχειρήσεων. Διὰ τὸν κύριον ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ τοῦτο. Ἀνεφέρθη εἰς ὡρισμένους θορυβοποιούς, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν θόρυβον ἐκτὸς τῆς αἰθούσης καὶ ἐμνημόνευσε τὸν κ. Νεῦρον. Κύριε Πρόεδρε, τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κατέθεσα ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν τὰ ἔχω ἀπὸ οὐδένα θορυβοποιὸν ἄλλωστε οὐδὲν μυστικὸν στοιχεῖον κατέθεσα. Ὅσα εἶπον ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βήματος, ἔχουν γραφῆ εἰς τὰς καθημερινὰς ἐφημερίδας. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας καὶ τὸ «Βῆμα» καὶ τὴν «Ναυτεμπορικήν». Εἶναι αἱ ἐφημερίδες ποὺ γράφουν, ὅτι ὁ Τσίμερ εἶναι μὲ τὸν κ. Ἀνδρεάδην, ὁ Σαὶντ Γκομπὲν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κλπ. Αὐτὰ εἶναι στοιχεῖα ποὺ ἔχουν γραφῆ εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ προσφύγω εἰς πηγὰς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς.

§84Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐτόνισα, ὅτι αὐτὸ τὸ λέγω, χωρὶς νὰ τὸ συσχετίσω μὲ τὴν διεξαγομένην συζήτησιν.

§85Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶναι ὑπαινιγμός.

§86Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν συνηθίζω ὑπαινιγμούς. Τὸ γνωρίζετε καὶ τὸ γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ αἴθουσα. Ἐτόνισα, ὅτι δὲν συσχετίζω τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος γίνεται ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, μὲ τὴν ἐν τῇ αἰθούσῃ συζήτησιν. Καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ποὺ ἀνέφερον τὸν θόρυβον αὐτόν, εἶπον, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τῆς αἰθούσης.

§87Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν θὰ ἤμουν ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔφερον ἐντὸς τῆς Βουλῆς, συμφέροντα ἐκτὸς τῆς Βουλῆς.

§88Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Διατὶ τὸ λέγετε αὐτό; Σᾶς ἐκατηγόρησε κανείς;

§89Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐκάματε ἕνα ὑπαινιγμόν.

§90Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἡ θέσις ἦτο σαφής, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς.

§91Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ὑπῆρξεν ἀπολύτως γόνιμος. Ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας εἰς τὴν «Καθημερινὴν» ἔγραψεν, ὅτι οὐδὲν ἀπολύτως μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΒΑ ἔχει σχέσιν μὲ ἐπιχειρήσεις, ἢ συμφέροντα, συνδεόμενα μὲ τὴν δραστηριότητα τοῦ ΟΒΑ. Καὶ ἀπόψε ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ ἀντίθετον ἀκριβῶς συμβαίνει.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μου νὰ συναγάγω μερικὰ συμπεράσματα. Κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Μαύρου, τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος, ἐδημιουργήθησαν ὡρισμέναι ἐντυπώσεις. Αἱ ἐντυπώσεις αὐταὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ διαλυθοῦν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἦτο ἡ πρόθεσις τοῦ κ. Μαύρου νὰ δημιουργήσῃ τὰς ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας ὑπαινίσσομαι. Ἐδημιουργήθη, δηλαδή, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐτοποθέτησεν εἰς τὸν ΟΒΑ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν ἀνεγνώρισε καὶ ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι εἶναι ἔντιμα, δυνατὸν νὰ ἔχουν συμφέροντα, ἢ ἔχουν συμφέροντα ἀντιτιθέμενα πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ΟΒΑ, ὡς φορέως μιᾶς ἀποστολῆς ἐθνικῆς. Πρὸ ὀλίγου —καὶ μόνον δι’ αὐτὸ ἐγείρομαι καὶ συνάγω τὸ συμπέρασμα— ἠγέρθη ὁ κ. Μαῦρος, μετὰ τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, καὶ εἶπεν, ὅτι ἡ συζήτησις κατέληξεν εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἰδικῆς του καταγγελίας. Ὄχι, ἡ συζήτησις κατέληξεν εἰς τὴν διασαφήνισιν τῆς ὅλης ὑποθέσεως, διασαφήνισιν, ἡ ὁποία —ἐν πάσῃ περιπτώσει— δὲν ἐπιβεβαιώνει τὴν καταγγελίαν του. Διότι, ὅταν ὁ κ. Μαῦρος, καθ’ ὃν ἀφῃρημένον τρόπον καὶ γενικόν, εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διοικοῦν τὸν ΟΒΑ ἔχουν ἀτομικὰ συμφέροντα, δηλαδή, εἶναι συνδεδεμένα μὲ ἑταιρείας ξένας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποβάλει προτάσεις, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ κρίνῃ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ ΟΒΑ, τὶ ἐντύπωσις προεκλήθη καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης; Ἐδημιουργήθη ἐντύπωσις, ἡ ὁποία δικαιολογεῖ τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ὄχι ὡς πρὸς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας διεσαφήνισε καὶ ἀνεκάλεσεν, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὸ οὐσιαστικὸν αὐτῆς περιεχόμενον. Τὶ ἐντύπωσις, λοιπόν, ἐδημιουργήθη; Ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐτοποθέτησε πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ ἐτοποθετήθησαν ἐκεῖ ὡς φορεῖς τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, συνεβλήθησαν μὲ ἑταιρείας καὶ οὕτω ἐν τῇ συνειδήσει των ἐσημειώθη ἡ διασταύρωσις δύο ἀντιθέτων, ἢ ἐν πάσει περιπτώσει, παραλλήλων καὶ ἐνδεχομένως ἀντιθέτων ἀντιλήψεων, νοοτροπιῶν καὶ ἐπιθυμιῶν. Κύριε Μαῦρο, αὐτὸ δὲν συνέβη. Καὶ διηυκρινίσθη ἀπόψε, τὸ ὅτι εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία ὁ ΟΒΑ, ὅτι μετέχει τοῦ Ο. Β.Α. ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δι’ ἑνὸς σοβαρωτάτου ποσοστοῦ μετοχῶν, ὅπως μετέχουν καὶ ἡ Ἐμπορικὴ καὶ ἄλλοι ἰδιῶται. Αὐτὸ ἦτο γνωστόν. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸ καταγγείλετε. Ἐδῶ ὑπάρχει —ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Μαῦρος νὰ κάμω αὐτὴν τὴν φιλικὴν παρατήρησιν— ἐδῶ ὑπάρχει μία κἄποια ἀντιπολιτευτική, ἐλαφρῶς ἀντιπολιτευτική, πονηρία. Ἀφῆκεν ὁ κ. Μαῦρος νὰ ὑπονοηθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως καὶ κατόπιν καὶ τῆς ἰδικῆς του ἀναγνωρίσεως δὲν συνέβη, ἀφῆκε νὰ ὑπονοηθῇ, ὅτι τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ὡς Κράτος ἐτοποθετήσαμεν, ἀνέλαβον τὴν ἐκπροσώπισιν συμφερόντων ἀντικειμένων πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ ΟΒΑ. Αὐτό, ὅμως, δὲν συνέβη. Τὸ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μετέχει, αὐτὸ ἦτο γνωστόν. Ἔπρεπε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ τὸ πολεμήσῃ ὁ κ. Μαῦρος —δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ τὸ ἐπολέμησε— καὶ ἔπρεπε νὰ συστήσῃ ἄλλον τρόπον δημιουργίας καὶ συνθέσεως τοῦ φορέως. Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισε, καὶ ἔτσι εἰσέρχομαι δι’ ὀλίγων εἰς τὴν οὐσίαν, ὅτι ὁ φορεὺς δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι κρατικός. Εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι κατ’ οὐσίαν ὁ ΟΒΑ εἶναι ἐκχωρημένη κρατικὴ ὑπηρεσία. Ὄχι, ἀκριβῶς, ἡ Κυβέρνησις ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε φορεὺς ἰδιωτικός, δὲν ὑπῆρχε φορεὺς Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, προέβαινε διὰ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἰς τὴν προκήρυξιν τῶν διαγωνισμῶν. Κατ’ ἀνάγκην ἐγίνετο τοῦτο καὶ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸ ἔργον αὐτό. Ἔπρεπε νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν τοιαύτην ἁρμοδιότητα, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς οἰκονομίας μας. Ὁ κ. Μαῦρος ἠδύνατο νὰ συστήσῃ μεταβολὴν τοῦ ἰσχύοντος νόμου, νὰ ἀσκήσῃ θεωρητικὴν κριτικὴν διὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, ὄχι ὅμως νὰ ἀσκήσῃ ἀντιπολίτευσιν διὰ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, βάσει τοῦ νόμου. Ὁ νόμος εἶναι νόμος τοῦ Κράτους. Ἠδύνατο ὁ κ. Μαῦρος νὰ ζητήσῃ μεταβολὴν αὐτοῦ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ εἶναι ὁ ἀρχιεπιχειρηματίας καὶ νὰ κάμῃ διαγωνισμοὺς διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανιῶν. Ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι τὸ Κράτος ἔπρεπε νὰ παραχωρήσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἁρμοδιότητας εἰς τὸν ΟΒΑ, μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν συμμετοχὴν εἰς αὐτὸν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων. Θὰ ἦτο ἴσως προτιμότερον οἱ ἰδιῶται νὰ ἔδιδον ὅλα τὰ κεφάλαια. Τὸ ὅτι, πάντως, μετέχουν εἰς τὸν ΟΒΑ ἡ Ἐθνικὴ καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἐπιχείρημα ἀποκλεισμοῦ τῶν ἐκπροσώπων των εἰς τὰς κρίσεις καὶ ἀποφάσεις, βάσει τοῦ ἄρθρου τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τοῦ ἰσχύοντος διὰ τοὺς δικαστάς. Ἐδῶ ὑπάρχει ἡ σύγχισις τῶν ἐννοιῶν, ἡ σκόπιμος, διότι εἶναι πολὺ ἔξυπνος ὁ κ. Μαῦρος καὶ δὲν παραδέχομαι, ὅτι ἔπεσε θῦμα πραγματικῆς συγχύσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, νὰ γίνεται ἐπίκλησις, προκειμένου περὶ Α.Ε. —ὅπως εἶναι ὁ ΟΒΑ— τοῦ ἄρθρου τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Πρόκειται περὶ Α.Ε., ἡ ὁποία ἐκφράζει τὰ συμφέροντα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν, ἀφοῦ εἰσέφερον αὗται κεφάλαια διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ΟΒΑ. Ἑπομένως, τὸ συμπέρασμα τῆς ὅλης συζητήσεως εἶναι τελείως διάφορον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον μὲ ὀλίγας λέξεις συνήγαγεν ὁ κ. Μαῦρος. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ κριτικὴ ἡ ἀσκηθεῖσα ἦτο περιττή. Αὕτη ἔπρεπε νὰ ἀσκηθῇ, ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νόμος. Ἔχει, βεβαίως, καὶ σήμερον τὸ δικαίωμα ὁ κ. Μαῦρος νὰ ἀναπτύξῃ ἀπόψεις ἀντιθέτους πρὸς τὸν νόμον, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνδυάσῃ τοῦτο μὲ κριτικὴν καὶ ἔλεγχον. Θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι προτιμοτέρα θὰ ἦτο ἡ ἄποψις νὰ διατηρήσῃ τὸ Κράτος τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ ΟΒΑ ἢ νὰ εἶναι ὁ ΟΒΑ καθαρῶς κρατικὴ ἐπιχείρησις. Ἡ ἄποψις αὐτή, βέβαια, ἔχει καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθοῦν σήμερον, ὅτι διὰ τὴν σύνθεσιν μιᾶς ἀνωνύμου ἑταιρείας, οἵα ὁ ΟΒΑ, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ θέμα ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας διὰ τοὺς μετέχοντας εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Αὐτὸ εἶναι τόσον σαφές, ὥστε δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον ν’ ἀσκηθῇ ἔλεγχος, καθ’ ὃν τρόπον ἠσκήθη ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον. Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος ὀφείλονται εἰς σκόπιμον σύγχυσιν ἐννοιῶν. (Χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία διεξήχθη ὑπῆρξεν ὠφέλιμος. Ὑπάρχουν δύο χωριστὰ θέματα. Πρῶτον, θέμα ἀρχῆς: Ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ ὀργανισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον κριτὴς νὰ εἶναι ὁ ἀνταγωνιστής; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς. Ἐὰν εἰς ἕνα ὀργανισμόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζει ἡ χώρα τὴν οἰκονομικήν της ἀνάπτυξιν, εἶναι ἐπιτετραμμένον τὰ μέλη τῆς Διοικήσεως νὰ εἶναι ταὐτοχρόνως καὶ κρίνοντες καὶ κρινόμενοι. Νὰ ἀποφασίζουν αὐτοὶ ἐὰν θὰ προτιμηθοῦν αἱ ἰδικαί των προτάσεις, αἱ προτάσεις τῶν Οἴκων, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωποῦν ἢ αἱ προτάσεις τῶν ἀνταγωνιστῶν των. Ἡ Κυβέρνησις κάμνει σύγχυσιν δύο χωριστῶν θεμάτων, τῆς ἀνάγκης ὑπάρξεως τοῦ Ο.Β.Α. καὶ τοῦ τρόπου τῆς λειτουργίας του. Ἐρώτημα πρῶτον: Χρειάζεται ὁ Ο.Β.Α.; Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ Ο.Β.Α. χρειάζεται. Καὶ τὸ μέλλον θὰ κρίνῃ τὴν ἀπόδοσίν του. Ἐρώτημα δεύτερον: Ποῖος εἶναι ὁ καλλίτερος τρόπος λειτουργίας του; Ἐφ’ ὅσον ἀνεγνωρίσθη εἰς τὰ μέλη τῆς διοικήσεως τὸ δικαίωμα νὰ ἔχουν ἐπιχειρήσεις καὶ νὰ εἶναι ἐκπρόσωποι ἐπιχειρήσεων, ἐρωτᾶται, ἐπιτρέπεται τὸ δικαίωμα τῆς κρίσεως τῶν προτάσεων νὰ ἀνήκῃ εἰς τὰ μέλη τῆς διοικήσεως; Αὐτὸ εἶναι τὸ εἰδικὸν ἐρώτημα. Ἀλλά, προφανῶς, ἀποτελεῖ ἠθικῶς ἀσυμβίβαστον καὶ οἰκονομικῶς ἐπικίνδυνον, ἀνταγωνισταὶ νὰ κρίνουν τὰς ἰδικάς των καὶ ἀντιπάλους προτάσεις. Εἶναι τοῦτο τόσον προφανές, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατυποῦται ἀντίθετος ἰσχυρισμός. Τόσον αὐτὸ εἶναι βέβαιον, ὥστε εἰς τὸ ἀρχικὸν καταστατικὸν τοῦ Ο.Β.Α. ὑπῆρχε τὸ ἄρθρον 9 παράγραφος 2, τὸ ὁποῖον ὥριζε: «Προκειμένου περὶ τῶν ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διοριζομένων τριῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τὸ ἀξίωμα αὐτῶν εἶναι ἀσυμβίβαστον, πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ μετόχου τοῦ διευθυντοῦ ἢ ἄλλου ἀντιπροσώπου διοικητικοῦ ἢ ἄλλου ὑπαλλήλου ἐμπορικῶν ἑταιρειῶν ἢ ἐπιχειρήσεων». Εἶναι καταφανές, ὅτι ὑπάρχει ἀσυμβίβαστον τῶν δύο ἰδιοτήτων.

§95Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὶ εἶναι τὸ σχέδιον αὐτό;

§96Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι τὸ σχέδιον τοῦ καταστατικοῦ τοῦ Ο.Β.Α. ἀπὸ τὸ ὁποῖον διεγράφη τελικῶς αὐτὴ ἡ διάταξις.

§97Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἔχει ἐπίσημον σφραγῖδα καὶ ὑπογραφήν; Δὲν πρόκειται περὶ ἐπισήμου ἐγγράφου.

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ προσκομισθῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον διὰ νὰ χρειάζεται ἡ σφραγίς. Τὸ προσκομίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅπου ἀρκεῖ ἡ ἀξιοπιστία μου. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ βασικὸν θέμα καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ προσοχὴν καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, ὄχι μὲ τὸ πρῖσμα τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶναι θέμα γενικῆς ἀρχῆς. Ἐρωτῶ, διατὶ τὸ Σύνταγμα καθορίζει τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ βουλευτοῦ μὲ ὡρισμένας οἰκονομικὰς σχέσεις του; Καὶ οἱ βουλευταὶ εἶναι ἔντιμοι ἄνθρωποι, ἐν τούτοις καθιερώθη ἀσυμβίβαστον. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο σήμερον διὰ τὰ μέλη τοῦ Ο.Β.Α.: Ἐὰν ἔρχεται πρὸς κρίσιν μία πρότασις τοῦ Οἴκου τὸν ὁποῖον αὐτοὶ ἐκπροσωποῦν, ἀνακύπτουν δύο ἐντιμότητες, μία ἐντιμότης ἀπέναντι τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου καὶ μία ἐντιμότης ἀπέναντι τοῦ συμφέροντος τοῦ Οἴκου τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦν. Ποίαν ἐντιμότητα ἀπὸ τὰς δύο θὰ παραβιάσουν; Καὶ τοὺς θέτομεν εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν νὰ παραβιάσουν τὴν μίαν ἐντιμότητα. Νὰ τὴν «συμβιβάσουν», ἀκούω νὰ λέγῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν συνέβαινε νὰ ἔχουν ἐκπροσώπησιν Οἴκων, δὲν θὰ εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἀνάγκην τοῦ συμβιβασμοῦ, θὰ ἐνεπνέοντο μόνον ἀπὸ τὴν ἐντιμότητα ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ἰδοὺ διατὶ εἶναι ἀπολύτως βάσιμος ἡ ἀρχή, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑποβάλλει πρότασιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ἴδιος κριτὴς τῶν ἰδικῶν του καὶ τῶν ἀντιπάλων προτάσεων. Ἑπομένως, ἐὰν διατηρηθῇ ὁ νόμος καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα τῶν μελῶν νὰ ἔχουν ἐπιχειρήσεις καὶ νὰ ἐκπροσωποῦν ἐπιχειρήσεις, πρέπει τὸ δικαίωμα τῆς κρίσεως τῆς προτάσεως νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἄλλο ἔγκυρον ὄργανον. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ πρῶτον θέμα. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ τὴν συμμερίζεται. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα. Ἐρωτᾶται: Συνέβη ἡ περίπτωσις νὰ καταστατοῦν καὶ κρίνοντες καὶ κρινόμενοι; Νὰ πρόκειται νὰ κρίνουν καὶ ἰδικάς των προτάσεις καὶ προτάσεις συναγωνιστῶν. Ὁ φίλος βουλευτὴς κ. Μαῦρος ἀπέδειξεν, ὅτι συνέβη. Καὶ αὐτὸ τὸ περιστατικὸν ἐξηγεῖ τὴν ἐπικαιρότητα τῆς συζητήσεως. Ἐπεβεβαιώθη, ὅτι πράγματι ὁ Ο.Β.Α. ἐκλήθη νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ προτάσεων Οἴκων οἱ ὁποῖοι ἐξεπροσωποῦντο ἀπὸ μέλη τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Αὐτὸ συνέβη. Καὶ ἐὰν δὲν συνέβη μέχρι τοῦδε δι’ ἐκπροσώπους τοῦ Δημοσίου, οὐδὲν κωλύει ἐκ τοῦ νόμου νὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον. Κατὰ τοῦτο ἑπομένως ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Μαύρου καὶ ἡ ἀρχικὴ διὰ τὸ ἀσυμβίβαστον καὶ ἡ δευτέρα διὰ τὰ συγκεκριμένα περιστατικά, ἐπεβεβαιώθη κατὰ τρόπον ἀπόλυτον. Προσέφερε τοιουτοτρόπως μὲ τὴν ὁμιλίαν του μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν. Δὲν ἔβλαψεν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἀλλ’ ἀντιθέτως ὠφέλησε τὸ δημόσιον συμφέρον. Ὁ τρόπος τῆς λειτουργίας τοῦ Ο.Β.Α., βλάπτει τὸ δημόσιον συμφέρον. (Χειροκροτήματα).

§99Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς πληροφορήσω κατ’ ἀρχήν, ὅτι οὐδεμία ἀπόφασις τοῦ Ο.Β.Α. ἐλήφθη, ἐπ’ οὐδεμιᾶς προτάσεως. Εἶναι ἐκκρεμὲς τὸ θέμα, διότι εἰς τὰς 15 Μαρτίου πρόκειται νὰ ὑποβληθοῦν αἱ προτάσεις. Πρέπει ὅμως νὰ γίνῃ παραδεκτόν, ὅτι ἀπὸ μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν τελείως ἰδιόρρυθμον, ἐγενίκευσεν ἡ ἀντιπολίτευσις τὸ θέμα καὶ ἔδωσε τὴν μορφὴν τὴν ὁποίαν ἔδωσε κακῶς, διότι ἡ περίπτωσις ἦτο ἡ συγκεκριμένη τῶν φωσφορούχων λιπασμάτων καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῶν φωσφορούχων ὑπάρχει ἡ προϊστορία τὴν ὁποίαν προανέφερον.

§100Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Προωθεῖται καὶ τὸ θέμα τοῦ χάλυβος.

§101Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Δὲν ἐλήφθη ἀκόμη καμμία ἀπόφασις.

§102Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ ληφθῇ.

§103Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀναμείνατε ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ χάλυβος, ἐν καιρῷ θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἡ ἄδεια ἐδόθη μόνον εἰς ἰδιώτην, εἰς τὸν Ἀγγελόπουλον. Ἐνῷ ἐπανειλημμένως ἐτονίσθη, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἀφήνει ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἐνῷ ἀπεδείχθη, ὅτι ἐδόθη εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ παραδεκτόν, ὅτι ἀπὸ μίαν εἰδικὴν περίπτωσιν μεμονωμένην καὶ τελείως ἰδιόρρυθμον, ὅπως τὴν ἀνέπτυξεν ἡ ἀντιπολίτευσις, ἐγενικεύθη κακῶς τὸ θέμα. Ἂς πάρωμεν τώρα τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα συμμετέχουν εἰς τὸν Ο.Β.Α. καὶ ὀρθῶς συμμετέχουν, διότι εἶναι Ἀνώνυμος Ἑταιρεία εἰς τὴν ὁποίαν συνεισέφερον ἡ μὲν Ἐθνικὴ Τράπεζα 24% ἡ δὲ Ἐμπορικὴ Τράπεζα 10%. Συνεπῶς, εἶχον δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ἐκπροσωποῦνται. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα συμμετέχουν καὶ εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ἐκπρόσωποι καὶ τῶν δύο Τραπεζῶν ὑπάρχουν καὶ εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Καὶ ἐκεῖ λαμβάνονται ἀποφάσεις πολλὲς φορὲς αἱ ὁποῖαι συμπλέκονται μὲ τὰ συμφέροντα τῶν Τραπεζῶν αὐτῶν καὶ συμπλέκονται καὶ μὲ συμφέροντα ἄλλων ἀτόμων, ἄλλων ἐπιχειρηματιῶν. Συνεπῶς, τί θὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Θὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα συμμετέχει εἰς τὸν Ο.Β.Α., θὰ εἴπωμεν, κύριε Διοικητὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ κύριε Διοικητὰ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης, φύγετε ἀπὸ τὴν μέσην;

§104Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Βεβαίως!

§105Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ τὸ εἴπωμεν;

§106Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι περίεργον! Ἀναφέρεσθε εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα εἶναι μέτοχοι. Πολὺ σωστά, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἀντιπροσωπεύονται εἰς τὸ Συμβούλιον. Ὁσάκις ὅμως κρίνωνται ἰδικαί των προτάσεις, ἔναντι ἄλλων ἀνταγωνιστῶν, δὲν δύνανται νὰ εἶναι κριταί. Τόσον παράξενον εἶναι αὐτό; Εἶναι ἄξιον τῆς κοινῆς λογικῆς καὶ τῆς στοιχειώδους ἠθικῆς.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Ἡ σκέψις τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ἡ ὁποία ἀπέχει τῶν σκέψεων τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, εἶναι χαρακτηριστική. Δὲν ἔχει γίνει πλήρως κατανοητόν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ Δημοσίου Ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας, λειτουργούσης ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως.

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως). Λάθος! λάθος!

§109Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀνεξαρτήτως καὶ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ὑποστηρίζω, πρῶτον, ὅτι εἰς τὸ ἑπταμελὲς Συμβούλιον, τέσσαρες εἶναι οἱ ἐκπρόσωποι οὐσιαστικῶς τοῦ Δημοσίου. Συνεπῶς, ἡ πλειοψηφία δὲν εἶναι οὔτε μὲ τὴν Ἐμπορικήν, οὔτε μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Δεύτερον, ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης, ὁσάκις αἱ Τράπεζαι συμπράττουν εἰς μίαν τοιαύτην πρότασιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι κάνουν προτάσεις διαβλητάς, διότι ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐκπροσωπεῖ μὲν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ εἶναι ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ὄχι μόνον τὰ συγκεκριμένα πρόσωπα, ἀλλὰ πάντως οἱ Διοικηταὶ τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης εἶναι πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην, πρόσωπα ἀδιάβλητα. Ἀλλὰ πλέον αὐτοῦ, εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν σᾶς εἶπον, ὅτι τὰς προτάσεις ὁ Ο.Β.Α. θὰ τὰς θέσῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν εἰδικῆς τεχνικῆς ἐπιτροπῆς, διότι πρόκειται περὶ τεχνικῶν θεμάτων καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ πρόσθετον ἐγγύησιν, ὅτι ἡ ἀπόφασις θὰ εἶναι ἀδιάβλητος. Ἰδοὺ διατὶ νομίζω, ὅτι ὁ συσχετισμὸς καὶ ἡ ἐπέκτασις τοῦ θέματος ὑπῆρξεν ἀτυχής.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§111Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κατὰ τὴν πρώτην του ἀγόρευσιν ἐπεκαλέσθη τὴν μαρτυρίαν μου διὰ νὰ διαπιστωθῇ ὁ ἐθνικὸς χαρακτὴρ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως περιττὴ ἡ μαρτυρία μου, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀποτελεῖται κατὰ τὰ ¾ ἀπὸ μετόχους Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου καὶ Ἱδρύματα καὶ εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι ὁ ἑκάστοτε Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἔχει 10 μετοχὰς καὶ τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦται νὰ ἔχῃ ἐκ τοῦ Καταστατικοῦ καὶ δὲν ἔχει οὐδὲν ἄλλο ἰδιωτικὸν συμφέρον. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν ἁπλουστεύεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ οὔτε περιορίζεται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Πρῶτον, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλων Τραπεζῶν, τῶν ὁποίων προέχει ὄχι ὁ ἐθνικός, ἀλλὰ ὁ ἰδιωτικὸς χαρακτήρ, καὶ τῶν ὁποίων οἱ Διοικηταὶ δὲν ἔχουν δέκα μετοχάς, ἀλλὰ ἑκατοντάδας χιλιάδων μετοχάς. Δεύτερον, διότι πέραν τῶν ἰδιωτικῶν αὐτῶν Τραπεζῶν, διὰ τὰς ὁποίας μάλιστα ἐν παρενθέσει θὰ ἐξέφραζον τὴν ἀπορίαν πῶς ἡ Κυβέρνησις μετὰ τόσης ἱκανοποιήσεως ἀντιμετωπίζει τὴν μεταβολήν των εἰς Τραπέζας ὑποθέσεων δηλαδὴ εἰς BANQUES D’ AFFAIRES ὅταν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι BANQUE D’ AFFAIRES ἀπὸ καταβολῆς, τώρα μετ’ ἐκπλήξεως βλέπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνθαρρύνει τὴν μεταβολὴν μιᾶς τῶν καλυτέρων Τραπεζῶν καταθέσεων εἰς Τράπεζαν ὑποθέσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ ἀποτελεῖ παρένθεσιν καὶ ἂς μὴ τὸ ἀναμίξωμεν εἰς τὸ θέμα, διότι κἄποτε θὰ τὸ συζητήσωμεν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἄλλης συζητήσεως. Πέραν ὅμως αὐτῶν τῶν Τραπεζῶν τῶν ἰδιωτικῶν, ὑπάρχουν καὶ ἰδιῶται μέτοχοι, ἐκπροσωποῦντες καθαρῶς ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Πέραν τούτου ὑπάρχει καὶ τὸ πελώριον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ μόνον γνώμην τοῦ ἰδίου, οὔτε καὶ ἄποψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος διὰ μιᾶς διακοπῆς του συνεφώνησε πρὸς αὐτό. Εἶναι ἄποψις ὁλοκλήρου τῆς κοινῆς γνώμης. Διότι εἶναι ἀδιανόητον εἰς ἕνα ὀργανισμὸν τοιαύτης ἐκτάσεως καὶ ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τμῆμα ἐφαρμογῆς κυβερνητικοῦ προγράμματος ἀναπτύξεως, εἶναι ἀδιανόητον τὰ ἴδια πρόσωπα νὰ εἶναι κριταὶ καὶ κρινόμενα, θὰ πρέπει ἓν ἀπὸ τὰ δύο νὰ συμβαίνῃ. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἡ μορφὴ τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Ο.Β.Α. εἶναι ἡ ἐνδεικνυομένη καὶ ὅτι ἔπρεπεν εἰς τὸ συμβούλιον νὰ ὑπάρχουν ἐκπρόσωποι τῶν Πιστωτικῶν Ἱδρυμάτων, ὥστε νὰ διευκολύνεται ἡ χρηματοδότησις τῶν ἔργων ἀναπτύξεως. Ἄλλως τε δὲν νομίζω, ὅτι τελικὸς προορισμὸς τῆς συμμετοχῆς τῶν Πιστωτικῶν Ἱδρυμάτων εἰς τὸν Ο.Β.Α. εἶναι νὰ εἶναι μέτοχοι ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν μέτοχοι, ἀλλὰ τὸ νὰ διευκολύνουν τὴν διοχέτευσιν τῶν ἀρχικῶς ἀναλαβόντων μετοχὰς εἰς τὴν μεγάλην ἀποταμίευσιν. Πρόκειται περὶ ἄλλης ἐκτροπῆς τοῦ Ο.Β.Α. διὰ τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω ἄλλην φοράν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ Ο.Β.Α. εἶναι μία ἰδιότυπος ὀργάνωσις ὄχι μία ἁπλῆ Ἀνώνυμος Ἑταιρεία συνισταμένη βάσει τοῦ νόμου περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐχρειάσθη νὰ ψηφισθῇ εἰδικὸς νόμος περὶ συστάσεως τοῦ Ο.Β.Α. καὶ δὲν συνεστήθη βάσει τοῦ νόμου περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν μετὰ τόσης εὐκολίας ἀπὸ τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια, κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ὑποστηρίζεται, ὅτι ὁ Ο.Β.Α. εἶναι μία ἁπλῆ Ἀνώνυμος Ἑταιρεία. Εἶναι μία ἰδιότυπος ὀργάνωσις, ἡ ὁποία ἀσκεῖ κρατικὴν λειτουργίαν, δηλαδὴ τὸ πρόγραμμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἰς τὸν κλάδον τῆς βιομηχανίας. Ἑπομένως, εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἠθικῶς νὰ εἶναι τὰ ἴδια πρόσωπα κριταὶ καὶ κρινόμενοι, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Διότι, ἀσχέτως τῶν διαφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται ἐντὸς ἑνὸς συμβουλίου καὶ διαφορῶν αἱ ὁποῖαι, ἐνδεχομένως, ἠμπορεῖ νὰ καταλήξουν καὶ εἰς ἕνα συμβιβασμὸν μεταξὺ τῶν συγκρινομένων συμφερόντων, ἀσχέτως τῶν διαφορῶν καὶ τῶν ἐνδεχομένων συμβιβασμῶν, ποίαν ἐμπιστοσύνην θέλετε νὰ ἔχουν οἱ τρίτοι ξένοι κεφαλαιοῦχοι ἢ ἐκπρόσωποι διεθνῶν συνδικάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιαφερόμεθα νὰ προβαίνουν εἰς προτάσεις καὶ ὑποβάλλουν προτάσεις, εἰς ἕνα τοιοῦτον ὀργανισμόν, μέλη τοῦ ὁποίου ἐκπροσωποῦν συναγωνιστάς των; Εἶναι, συνεπῶς, καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ἀνεπίτρεπτος ἡ συνέχισις τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί του, διότι ἐθεώρησεν ὡς παρεκτραπεῖσαν τὴν συζήτησιν καὶ παρεμποδίζουσαν τὴν ἐπάνοδον εἰς τὴν βασικὴν ἀρχὴν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ἐπαρχίας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι παρακολουθοῦν τὴν συζήτησιν καὶ διὰ τοῦ ραδιοφώνου καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων, μεθ’ ἱκανοποιήσεως θὰ δεχθοῦν τὴν προσωρινὴν αὐτὴν ἀναβολήν, διὰ νὰ λυθῇ τὸ ἐπίμαχον αὐτὸ ἠθικὸν θέμα, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως τὸ ἐπίμαχον θέμα ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Διότι, χωρὶς νὰ προτείνω τὴν μεταβολὴν τῆς συνθέσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο. Β.Α., τάσσομαι ἀνεπιφυλάκτως μὲ τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει τὰ θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα κρίνονται προτάσεις, μὲ τὰς ὁποίας συνδέονται μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α., νὰ μὴ κρίνωνται πλέον ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ο.Β.Α. ἢ ἐπὶ τέλους, νὰ κρίνωνται ἐν ἀπουσίᾳ τῶν μελῶν τῶν ἐνδιαφερομένων.

§112Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὁ ἀξιότιμος κ. Κωστόπουλος, ὑπῆρξε Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Θὰ γνωρίζῃ, ἐὰν ἐνθυμῆται, ποῖοι μετεῖχον τότε τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης. Μετεῖχον, ναὶ ἢ ὄχι, καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον πιστώσεις ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν;

§113Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ σχέσιν ἔχει;

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἔχει σχέσιν.

§115Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι μία ἀνώνυμος ἑταιρεία.

§116Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀνώνυμος, ὅμως, Ἑταιρεία τῆς μορφῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία, ὅπως εἴπατε ἀποτελεῖ ἵδρυμα αὐτόχρημα ἐθνικόν. Προχωρῶ περαιτέρω εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ποὺ ἔχει ἄλλον ἰδιότυπον προορισμόν. Δὲν ὑπῆρχον ἐντὸς αὐτῆς καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον πιστώσεις ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος;

§117Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα.

§118Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀλλ’ ἡ συζήτησις αὐτή, κ. Πρόεδρε, προεκλήθη, διότι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, δὲν ἔχει γίνει ἀκόμη πλήρως κατανοητόν, τὶ πράγματι εἶναι ὁ Ο.Β.Α. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε εἶναι καθωρισμένον εἰς τὸν νόμον, εἴτε εἰς τὸ καταστατικὸν τοῦ Ο.Β.Α., ἐρωτᾶται, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸν Ο.Β.Α., ἐκπροσωποῦντες τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἔχουν ἰδιωτικὰ συμφέροντα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀντιτίθενται πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ο.Β.Α.; Ἐπ’ αὐτοῦ ἐδόθη ἀπάντησις. Καὶ συνεφώνησαν ὅλοι, ὅτι δὲν ἔχει κανεὶς ἀμφιβολίαν, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἱκανότητα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν τιμιότητα τῶν προσώπων αὐτῶν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§120Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐσκόπουν νὰ λάβω τὸν λόγον καθόλου, διότι ἡ τοποθέτησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἀγροτικῆς Φιλελευθέρας Ἑνώσεως, ὑπῆρξε πλήρης. Μοῦ ἔκαμεν, ὅμως, ἐντύπωσιν ἡ ἐπιμονὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀρνῆται πράγματα αὐταπόδεικτα. Διότι τὸ Συμβούλιον τοῦ Ο.Β.Α. ἀπαρτίζεται ἐν τῷ συνόλῳ περίπου, πλὴν τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐμποδίζονται, ἡ ἰδιότης της ἄλλως τε τὸ λέγει, διότι εἶναι βιομήχανοι, δὲν ἐμποδίζονται ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκπροσωποῦν, ἐνδεχομένως, ἰδιωτικὰ συμφέροντα καὶ προκειμένου περὶ ἐνεργειῶν ἐκ μέρους τοῦ Ο.Β.Α., ὅπως π.χ. ἡ δημιουργία φορέως, ποὺ εἶναι ἡ κυρία ἀποστολὴ τοῦ Ο.Β.Α. Τίθεται, λοιπόν, τὸ πρόβλημα, ἢ μᾶλλον ἐτέθη τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸν ἐπερωτήσαντα, κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν ταὐτοχρόνως τὰ πρόσωπα αὐτὰ νὰ εἶναι κριταὶ καὶ κρινόμενα, ὅταν συμπίπτῃ νὰ ἐκπροσωποῦν συμφέροντα, τὰ ὁποῖα κρίνονται, προκειμένου περὶ προτάσεων, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται εἰς τὸν Ο.Β.Α. Καὶ εἰς αὐτὸ ἐπιμόνως ἡ Κυβέρνησις προτάσσει πρῶτον τὸ θέμα τῆς ἐντιμότητος τῶν προσώπων καὶ δεύτερον, ἐπιμόνως ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ αὐταπόδεικτα πράγματα περὶ τῆς κοινῆς λογικῆς. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον δὲν ὑπάρχουν δι’ ἡμᾶς ὕποπτα πρόσωπα, ὑπάρχουν ἀπαράδεκτοι καταστάσεις καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φύγῃ κανείς. Διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν δέχεται κανείς, ὅτι πρέπει, διὰ νὰ λυθῇ ἕνα θέμα ἀρχῆς, νὰ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, εἰς κἄθε περίπτωσιν ποὺ τίθεται θέμα ἀρχῆς, διότι δὲν ἐτέθη θέμα περὶ προσώπων, ἐτέθη ἕνα θέμα ἀρχῆς. Πρόκειται περὶ ἀπαραδέκτου καταστάσεως. Εἰς τὸ δεύτερον θέμα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνῆται κανεὶς πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι τῆς κοινῆς λογικῆς. Ἔντιμοι ἄνθρωποι εἶναι ὅλοι καὶ ἐν τούτοις ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ὡς δικαστὴς ἔχει κάμει μίαν σταδιοδρομίαν ἀπολύτως ἄψογον καὶ ἔφθασε εἰς τὸ ἐπίζηλον ἀξίωμα τοῦ Ἀρεοπαγίτου, ὀφείλει νὰ δηλώσῃ κώλυμα καὶ τὸ κάμνει ὁσάκις κρίνεται ὁ πέμπτος ἐξάδελφος τῆς συζύγου του, δι’ ἕνα θέμα ποὺ ἀφορᾷ ὀλίγας δραχμὰς ἢ ἑνὸς μηνὸς φυλάκισιν, ὀφείλει νὰ δηλώσῃ κώλυμα. Ἐν συνεχείᾳ εἰς ὅλους τοὺς πλειοδοτικοὺς διαγωνισμοὺς ποὺ διενεργεῖ τὸ Κράτος, αἱ προτάσεις εἶναι κλεισταὶ. Ἐκεῖνοι ποὺ θὰ κρίνουν δὲν εἶναι ἔντιμοι ἄνθρωποι; Καὶ διατὶ εἶναι ὕποπτοι ἄνθρωποι; Διότι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ γνωριμία, γνῶσις τῶν προσώπων ποὺ ὑποβάλλουν τὰς προτάσεις, διότι πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ἀδιάβλητον. Ἀλλὰ πέραν τούτου, ἐπειδὴ βλέπω καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τοῦ Πανεπιστημίου, τὰ χαρτιὰ ποὺ ὑποβάλλουν οἱ φοιτηταὶ κρίνονται ἀνωνύμως καὶ καλύπτεται τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου. Δὲν εἶναι ἔντιμοι οἱ καθηγηταί; Ὥστε, ὁσάκις ἡ νομοθεσία ἢ ἡ πρακτικὴ λαμβάνει πρόνοιαν, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἀδιάβλητον ὡρισμένων ἐνεργειῶν, πρέπει διὰ τῆς ἐντιμότητος τῶν προσώπων νὰ καταργοῦμεν τὰς διατάξεις αὐτάς; Διατὶ τἄχα οἱ ἄνθρωποι νὰ μὴ εἶναι ἔντιμοι; Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἔντιμοι, ἀλλὰ αἱ ἀξιώσεις τῆς κοινῆς λογικῆς καὶ τῆς κοινῆς ἠθικῆς, εἶναι ἀδιαίρετοι, εἶναι ἀδιαίρετοι δι’ ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Ὡς ἄνθρωποι εἶναι ἔντιμοι ἄνθρωποι, ἐκφράζουν, ὅμως, τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, ἐπίσης. Εἶπεν κατὰ τρόπον, πολὺ παραστατικὸν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἀγροτικῆς Φιλελευθέρας Ἑνώσεως, ὅτι ὑπάρχουν δύο ἐντιμότητες. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι εἶναι μία ἡ ἐντιμότης καὶ ἀκεραία, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἐννοοῦμεν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν ὑστεροβουλίαν. Ὅλη ἡ προσπάθεια τῆς νομοθεσίας, τῆς Διοικήσεως καὶ τοῦ Κρατικοῦ Ὀργανισμοῦ, εἶναι νὰ βοηθήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν ἰδιωτικὴν ὑστεροβουλίαν. Ἐὰν χάριν τῆς συζητήσεως μεταβληθοῦν εἰς δύναμιν καὶ τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔρχονται, διὰ νὰ μετάσχουν εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ νὰ πάρουν μίαν ἐπιχείρησιν, μεταφρασθοῦν εἰς φιλανθρωπίαν, ἡ ὁποία γίνεται χάριν τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ καὶ ὄχι εἰς ἐπιχειρήσεις τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἔχει καλῶς νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν γελιέται κανένας ἀπὸ τοῦ Ἕβρου μέχρι τῆς Κρήτης, οὔτε εἰς τὰς πόλεις, οὔτε εἰς τὰ χωριὰ, ὅτι κἄτι ἄτακτον ὑπάρχει εἰς τὴν σύμπτωσιν ἰδιότητος, κριτοῦ καὶ κρινομένου. Εἰς τὴν διοίκησιν ἑνὸς Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνεξαρτήτως τοῦ τύπου, πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§122Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐλάχιστα, κ. Πρόεδρε, ἔχω νὰ προσθέσω εἰς ὅσα ἀνεπτύχθησαν ἕως τώρα. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν καὶ τὴν ταξικὴν ἀκόμη πλευράν. Ἐκεῖνο ποὺ προέκυψεν ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν συζήτησιν εἶναι, ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ἔχει τεθῆ κάτω ἀπὸ τὸν ἔλεγχον μεγάλων ὠργανωμένων συμφερόντων ἐπικοινωνούντων μὲ τὸ ξένον μονοθεμελιακὸν κεφάλαιον. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐάν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ κ. Ἀνδρεάδης συνεβλήθη μὲ τὸν δεῖνα Γερμανικὸν Οἶκον ἢ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα συνεβλήθη μὲ τὸν δεῖνα Γαλλικὸν Οἶκον. Τίποτε δὲν ἀποκλείει καὶ ὁ κ. Τσάτσος καὶ ὁ κ. Σινιόσογλου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὸν ὀργανισμὸν μεγάλα συμφέροντα καὶ ἐν τούτοις ἐκφράζουν τὴν θέλησιν τὴν γενικὴν περὶ τοῦ πῶς καὶ ὑπὸ ποίας συνθήκας θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐκβιομηχάνισις. Ὅλα αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ ξένους μεγάλους Οἴκους μονοπωλιακοὺς καὶ δὲν ξεύρει κανεὶς ἐὰν ὁ Οἶκος Σνάϊντερ τοῦ ὁποίου ἕνας εἶναι ἀντιπρόσωπος ἀπὸ τοὺς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους διοικοῦντας μὲ τὸν Οἶκον Σεκομπέν, ποία σχέσις καὶ ποία ἀλληλοσύνθεσις καὶ ποία ἐπιρροὴ ὑπάρχει. Κάτω ἀπὸ αὐτὲς τὶς συνθῆκες εἶναι φυσικὸν, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις καὶ ἡ ἐκβιομηχάνισις δὲν πραγματοποιεῖται πρὸς ὄφελος τοῦ λαοῦ καὶ αὐτὸ εἶναι ποὺ σχετίζει τὴν ἐπιβάρυνσιν καὶ τὰς τιμὰς τῶν λιπασμάτων, αὐτὸ εἶναι ποὺ σχετίζει τὴν ἐπιβάρυνσιν ὅλου τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου εἰς τὰς τιμὰς ἐνεργείας, διότι ὄχι πλέον δι’ ἕνα Οἶκον, ὁ ὁποῖος εἶναι προωρισμένος νὰ διευκολύνῃ τὴν ἵδρυσιν ἐπιχειρήσεων ὅπως εἶναι ὁ Ο.Β.Α. ἀλλὰ διὰ χρημάτων τῶν προϋπολογισμοῦ, διὰ χρημάτων, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ τὴν φορολόγησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Λ.χ. ἐφτιάξαμε τὸ διϋλιστήριον, ἀλλὰ ἡ κηδεμόνευσις τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀπὸ τὰ μεγάλα συμφέροντα, ἔκαμεν, ὥστε τὸ διϋλιστήριον ποὺ ἐδημιουργήθη μὲ κεφάλαιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ἀποκλείσουν, φερ’ εἰπεῖν τὴν ὑπερεκμετάλλευσιν ἀπὸ τὰ μονοπώλια πετρελαίων, νὰ παραχωρηθοῦν εἰς τὸ μονοπώλιον πετρελαίων, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν κ. Νιάρχον, ὁ ὁποῖος δι’ αὐτὸ εὑρίσκεται καὶ εἰς τὸν Ο.Β.Α., ἔχει βάλει καὶ ἐκεῖ τὴν ἐπιρροήν του μὲ ἀποτέλεσμα, ποῖον; Ὅτι προμηθεύεται ἡ οἰκονομία τὸ πετρέλαιον καὶ τὴν βενζίνην ἀκριβώτερα ἀπ’ ὅ,τι ἐὰν δὲν εἶχε γίνει τὸ διϋλιστήριον. Ἀλλὰ ἡ ἐκβιομηχάνισις, ἡ ὁποία γίνεται μόνον μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσπράξεων τοῦ δημοσίου καὶ ὄχι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ παραγομένου κόστους καὶ εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν, δὲν εἶναι ἐκβιομηχάνισις εἶναι ὅ,τι δήποτε ἄλλο θέλετε, εἶναι εὐκαιρία πλουτισμοῦ τῶν μεγάλων μονοπωλίων ἀπὸ τὴν κηδεμονίαν τῶν ὁποίων ἐπήγαμε νὰ ἀπαλλαγοῦμε. Ἐπομένως, νομίζω, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις, ἐφώτισεν τοῦτο τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ οὐσιῶδες, ὅτι εἰς τοὺς λύκους ἀνετέθη ἡ φύλαξις τῶν προβάτων. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἤρχισαν νὰ ἐπικαλοῦνται, ὅτι δὲν παρακάθηται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ ὁ κ. Χέλμης. Ἤθελα νὰ ξεύρω, τὸ αὐτὸ δὲν γίνεται καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποχωρίσωμεν τὴν ἰδιότητα τοῦ φυσικοῦ προσώπου ἀπὸ τοῦ νομικοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἱδρύσει ἢ εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπενδύσει τὰ συμφέροντά του καὶ νὰ λέγωμεν, ὅτι ὑπάρχει σύγκρουσις συμφερόντων. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἐπεκαλέσθησαν τὶ γίνεται μὲ τοὺς Δικαστὰς καὶ τοὺς βουλευτάς. Ἐγὼ θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ πάρα πέρα ἀπὸ τὸ ἀστικὸν μας δίκαιον, ὅτι ἐπὶ τέλους ἐὰν συγκρούωνται καὶ ὑπάρχῃ ἡ ὑπόνοια νὰ συγκρίνεται τὸ συμφέρον τοῦ πατρὸς μὲ τὸ παιδί, ὁρίζεται εἰδικὸς ἐπίτροπος ἀπὸ τὸ Δικαστήριον. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν συγκρούεται ἢ ὑπάρχει ὑπόνοια νὰ συγκρούεται τὸ συμφέρον τῆς μητρὸς μὲ τὸ ὀρφανὸν πατρὸς παιδί της, διορίζεται ὁ Παρεπίτροπος, νὰ ἐκπροσωπῇ τὰ συμφέροντα τοῦ παιδιοῦ. Δὲν εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ἀναγάγωμεν εἰς ἀτομικὴν ἐντιμότητα. Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν. Ἔχει ἔννοιαν, ἡ ὁποία ὑπὸ τὴν ταξικήν της σημασίαν εἶναι ἔννοια πολὺ ἐλαστική.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης, ἔχει τὸν λόγον.

§124Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν καὶ ἀπόψε, ὑπέμνησεν, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος τῆς ἐπαρχίας τὸ ὁποῖον συζητεῖται ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ ἑνώνῃ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς, οὕτως ὥστε τὸ συμπέρασμα αὐτῆς τῆς συζητήσεως νὰ εἶναι ἡ προβολὴ τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ βοηθήσουν τὴν ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν νὰ ἀναπτυχθῇ μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἐπιβάλλει ὁ ροῦς τῶν ἀναγκῶν ποὺ ἀντιμετωπίζομεν σήμερον. Εἶναι γεγονός, κύριοι, ὅτι πρὶν ἀρχίσῃ τὸ θέμα αὐτὸ νὰ συζητῆται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπῆρχεν μία περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπαρχιακὰ θέματα προεβλήθησαν ἐντονώτατα ἀπὸ τὸν Τύπον καὶ ἐνδεικτικῶς αἱ ἐφημερίδες τοῦ 1959 ἀνέφερον πλῆθος ἐπὶ θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴν ἐπαρχίαν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει)......». Προσφάτως δὲ ἀπὸ μίαν σταχυολόγησιν τοῦ Ἀθηναϊκοῦ καί, ἰδιαίτερα, τοῦ Ἐπαρχιακοῦ Τύπου προκύπτει, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει πάρει δραματικὰς διαστάσεις. Ἀκούσατε: «...... (ἀναγινώσκει)......». Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν σημερινὸν Τύπον ἀναφέρεται ἡ σύσκεψις τῶν ἐπροσώπων τῶν ὀργανώσεων τῶν παραγωγικῶν τάξεων εἰς τὸ Ἀγρίνιον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν κρίσεως, ὁμοίαν τῆς ὁποίας δὲν ἔχει γνωρίσει ὁ τόπος: «... ... (ἀναγινώσκει)......». Αὐτὰ τὰ γεγονότα ποὺ περιγράφονται εἰς τὸν Ἐπαρχιακὸν καὶ Ἀθηναϊκὸν Τύπον καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἔκτασις εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἀπηχοῦν μίαν δραματικὴν πραγματικότητα, εἶχον καὶ ἀναλόγους ἐπιβεβαιώσεις ἀπὸ ἐξωελληνικοὺς παράγοντας. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἔκθεσις, ἐν προκειμένῳ, τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ ἐπὶ τῇ παραδόσει τῆς ἀρχῆς εἰς τὸν νέον Πρόεδρον κ. Κέννεντυ, ὅπως ἐπίσης καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως, διὰ τὴν μὴ ἀπασχόλησιν ἑνὸς μεγάλου τμήματος τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας. Καὶ εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως καὶ ἡ κυβερνητικὴ πλευρὰ ἀνεγνώρισεν, ὅτι ὑφίσταται θέμα ἐπαρχίας. Ἐνδεικτικῶς ἀναφέρω τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν» πρὸ 10ημέρου, καὶ ἀκόμη τὴν φράσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως, ὅτι οὐδὲν ἀμφισβητεῖ, ὅτι ὑπάρχουν ἀνάγκαι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἀλλ’ ὅτι ὅλα πᾶνε καλλίτερα. Νομίζω, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἐνισχύουν τὴν ἄποψιν, ὅτι τὸ θέμα ὑπάρχει. Κατὰ τὴν πρώτην φάσιν τῆς συζητήσεως, κύριοι, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ὑπῆρξεν κίνδυνος νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς παρεξήγησιν, ὅτι ὑφίσταται μία ἀντιδικία μεταξὺ Κέντρου καὶ Ἐπαρχίας. Καθ’ ἡμᾶς ἡ παρεξήγησις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν πλεῖστα ὅσα ζητήματα τῆς Πρωτευούσης πρὸς λύσιν. Ὑπάρχουν συνοικίαι αἱ ὁποῖαι στεροῦνται ὕδατος καὶ φωτισμοῦ, εἶναι γνωστὴ, ἐπίσης, ἡ ἔκτασις τῆς ὑποαπασχολήσεως καὶ τῆς ἀνεργίας μέσα εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Ἀλλὰ ἀκόμη ἀπὸ τὸν τρόπον ποὺ ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν τὸν διαχωρισμὸν μεταξὺ τῆς ὑπαίθρου καὶ ἐπαρχίας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἡ παρεξήγησις, ὅτι ἡ ὕπαιθρος, δηλαδὴ ἡ κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικὴ τάξις, εἶναι κἄτι τὸ διάφορον ἀπὸ τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα. Καὶ ὁ διαχωρισμὸς αὐτὸς εἶναι καθ’ ἡμᾶς, ἐπίσης, ἐσφαλμένος. Ὕπαιθρος καὶ ἐπαρχία μέχρι καὶ τῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων, ἀποτελοῦν ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀνάγκης μίαν διαλεκτικὴν ἑνότητα, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον νὰ διαχωρισθοῦν καὶ εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐξελίσσονται τὰ δύο σκέλη τῆς ἑνότητος αὐτῆς, εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἰς τελευταίαν ἀνάλυσιν θὰ καθορίσῃ τὴν ἀνάπτυξιν ὅλης ἢ τομέως τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος. Δι’ αὐτὸ πρὶν φθάσωμεν εἰς τὸ νὰ συζητήσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς ἐπαρχίας, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὰ γεννεσιουργὰ αἴτια τῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως αὐτὴν τὴν στιγμὴν μαστίζει τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, διὰ νὰ μπορέσωμεν ἔτσι νὰ κρίνωμεν καὶ τὰς ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι διατυποῦνται διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως. Τὸ κυριώτερον χαρακτηριστικὸν ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς συνθέσεως καὶ οἰκονομικῆς δραστηριότητος εἰς τὴν χώραν εἶναι, ὅτι τὸ 48% τοῦ ἐργατικοῦ καὶ πληθυσμιακοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας, ἀσχολεῖται μὲ τὴν γεωργίαν. Καὶ αὐτὸ τὸ 48%, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι λόγῳ τοῦ ὄγκου του ἀποτελεῖ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ἐσωτερικῆς καταναλωτικῆς ἀγορᾶς καὶ ἐὰν αὐτὸ τὸ 48% τὸ ἀναζητήσωμεν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἀναμφισβητήτως ἡ ἀπορροφητικὴ καταναλωτική του ἱκανότης εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ καθορίζῃ καὶ τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα τῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων καὶ ἐπιχωρίων, ὅπου ὑπάρχουν εἰς τὴν κἄθε περιφέρειαν. Ἡ χώρα μας, ἐπαναλαμβάνω, ἀναμφισβητήτως ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν γεωργική. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιδέχεται, οὔτε ἀλχημιστικὰς ἑρμηνείας, οὔτε διαστρεβλώσεις. Ἐπομένως, κἄθε μεταβολὴ εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος εἶναι ἀποφασιστικὸς παράγων, ὄχι μόνον διὰ τὴν διαμόρφωσιν τοῦ συνολικοῦ ὕψους τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ καὶ ἀποφασιστικὸς παράγων διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς συνολικῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, δηλαδὴ τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τῶν καθ’ ἕκαστον ὑπολοίπων κλάδων τῆς οἰκονομίας. Στασιμότης, ἢ κρίσις εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν, εἶναι τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ παρασύρῃ ἀναμφισβητήτως σὲ στασιμότητα καὶ σὲ κρίση καὶ τὰ μεσαῖα στρώματα καὶ θὰ ἔχῃ ὁπωσδήποτε καὶ τὶς ἀντανακλάσεις της ἐπὶ τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, δεδομένου, ὅτι διὰ τῆς κρίσεως, ἢ στασιμότητος περιορίζεται τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἐπομένως, περιορίζεται ἡ πελατεία καὶ ἡ κατανάλωσις τῶν βιομηχανικῶν μας εἰδῶν καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τοὐλάχιστον διὰ τὰ εἴδη τῆς ἐσωτερικῆς μας βιομηχανίας, κύριος καταναλωτὴς εἶναι ὁ ἀγροτικός μας κόσμος. Κύριοι συνάδελφοι, ἔγινε μία προσπάθεια νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ πορεία τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς. Ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ ὅροι, στασιμότης καὶ κάμψις. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, θὰ περιορισθῶ νὰ εἴπω, ὅτι μεταξὺ 1957 ποὺ παρατηρεῖται ὁ ὑψηλότερος δείκτης ἀγροτικῆς παραγωγῆς καὶ τὸ 1960, ὑπάρχει μία κάμψις 7% εἰς τὸν συντελεστὴν καθ’ ὑπολογισμόν. Εἰς τὴν φυτικὴν παραγωγὴν παρατηρεῖται μία κάμψις ἀνερχομένη εἰς 13%. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κύριοι, δὲν παραγνωρίζεται, οὔτε ἀπὸ τὴν τελευταίαν ἔκδοσιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία περιέχει μελέτην τοῦ Διοικητοῦ της καὶ Καθηγητοῦ κ. Ζολώτα. Εἰς τὴν μελέτην αὐτὴν ἀναφερόμενος εἰς τὸ θέμα τοῦ περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ, λέγει τὰ ἑξῆς: Παρὰ τὴν καταβληθεῖσαν μεγάλην προσπάθειαν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας..... (ἀναγινώσκει) .....». Ὑπάρχει, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ διαπίστωσις διὰ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγροτικὴν παραγωγήν. Γενικῶς ἔχει γίνει παραδεκτόν, ὅτι αὐτὴ ἡ παραγωγὴ ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ, ἀντιπροσωπεύει ὡς εἰσόδημα τὸ 33% τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος καὶ χαρακτηριστικῶς ἔχει ἀναφερθῆ, ὅτι ἐὰν τὸ 1957 ἀπέφερε εἰσόδημα 23.793.000 δραχμ., τὸ 1960 κατ’ ἐκτίμησιν ἀπέφερε εἰσόδημα 23.450.000 δραχ. Καὶ ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, ὅτι, ὅταν ἀνέφερε ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κοινωνικοῦ Κόμματος, κ. Στεφανόπουλος, παρεμβαίνων ἠμφισβήτησε τὸν τελευταῖον ἀριθμὸν καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην του, εἶναι ἀκόμη πολὺ μικρότερον. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν, χωρὶς νὰ ἀμφισβητηθοῦν ὁ γενικὸς δείκτης τοῦ κατὰ κεφαλὴν ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, εἶναι ἐτησίως 290 δολλάρια καὶ ὑπολογίζεται, ὅτι τὸ ἐξ ἀγροτικῆς ἀπασχολήσεως εἰσόδημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι 140 δολλάρια κατὰ κεφαλὴν τὸν χρόνον. Αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, ἐὰν τὸν ἀναγάγωμεν εἰς δραχμάς, διότι ἔχομεν πολὺ συνηθίσει, ὅταν ὁμιλοῦμεν εἰς δολλάρια νὰ χάνωμεν τὴν αἴσθησιν τῆς δραχμῆς, σημαίνει 4.200 δραχμ. περίπου εἰς τὰς 350 δραχμ. τὸν μῆνα.

§125Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κάμετε σαφῆ διάκρισιν μεταξὺ γεωργικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος;

§126Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Γεωργικὸν εἰσόδημα ἐννοῶ τὸ ἐκ δασῶν, ἁλιείας καὶ κτηνοτροφίας. Τὸ ἀγροτικὸν εἶναι τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς φυσικῆς παραγωγῆς. Τουλάχιστον αὐτὴ ἡ ὀρθολογία ἔχει γίνει παραδεκτή.

§127Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ πρέπει, κ. συνάδελφε, νὰ προσδιορίσωμεν τὴν διάκρισιν μεταξὺ τοῦ γεωργικοῦ καὶ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, διὰ νὰ μὴ παρεξηγοῦμεν τοὺς ἀριθμούς. Γεωργικὸν εἰσόδημα εἶναι τὸ ἐκ τῆς γεωργίας προερχόμενον εἰσόδημα. Εἶναι ἡ κατ’ ἀντικείμενον κρίσις περὶ τοῦ εἰσοδήματος. Τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα εἶναι ἐκεῖνο ποὺ οἱ ἀγρόται πραγματοποιοῦν. Εἶναι καθ’ ὑποκείμενον προσδιορισμὸς τοῦ εἰσοδήματος. Ὑπάρχουν εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα δὲν προέρχονται ἐκ τῆς γεωργίας καὶ τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα. Φέρ’ εἰπεῖν, τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον πηγαίνει εἰς τὰ χωριὰ, εἶναι ἀγροτικὸν εἰσόδημα, δὲν εἶναι γεωργικόν.

§128Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ὅταν ὁμιλοῦμεν δι’ ἀγροτικόν, ἐννοοῦμεν τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς.

§129Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διὰ νὰ κρίνωμεν τὴν κατάστασιν τοῦ ἀγρότου, θὰ κρίνωμεν τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἐν τῷ συνόλῳ, εἰς ὃ περιλαμβάνεται καὶ τὸ γεωργικόν.

§130Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐὰν εἰς ἕνα χωρίον ἡ παραγωγὴ μειωθῇ ἀπὸ 10 χιλ. κιλὰ σιτάρι εἰς 2.000 καὶ ἀντιστοίχως αὐξηθῇ τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα, δὲν ἠμποροῦμε νὰ εἴπωμεν, ὅτι ηὐξήθη τὸ εἰσόδημα τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας.

§131Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὁμιλῶ περὶ μιᾶς διακρίσεως, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ διὰ νὰ μὴ κάμνωμεν σύγχυσιν. Δὲν ὡμίλησα περὶ αὐξήσεως ἢ μειώσεως, ἁπλῶς ἔκαμα τὴν διάκρισιν ποῖον εἶναι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα καὶ ποῖον τὸ γεωργικόν.

§132Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ συμφωνοῦμεν. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀναγωγὴ τὴν ὁποίαν ἔκαμα αὐτῶν τῶν δολλαρίων εἰς δραχ., δὲν μᾶς ὁδηγεῖ μακριά, ἐὰν σκεφθῶμεν πόσαι μετατροπαὶ ἔγιναν εἰς τὸν πίνακα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης περὶ τῆς συνθέσεως τῶν ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν ὅπου ἀναφέρονται ἐπὶ 1.026.000 οἰκογενειῶν αἱ 563.000 ἔχουν εἰσόδημα 300 δραχμ. μηνιαίως. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἀρκεσθῶ εἰς αὐτὰ τὰ στοιχεῖα θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐπισήμους πίνακας, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν τὸ 1957 μὲ συνεργασίαν τῆς Νομαρχίας Κερκύρας μὲ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ οἱ ὁποῖοι πίνακες, κ. συνάδελφοι, ἀπέδωσαν τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα 5μελὴς ἐλαιοκαλλιεργητικὴ οἰκογένεια ἀναφέρομαι εἰς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχω ἀπὸ ἐπισήμους πηγάς, 5μελὴς οἰκογένεια...... (ἀναγινώσκει)......». Ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 5.144, εἰς δὲ τὰ ἔτη τῆς ἀσοδείας ἀνέρχονται εἰς 3.324 δραχμ. 5μελὴς ἀμπελουργικὴ οἰκογένεια μὲ κυρίαν ἀγροτικὴν ἀπασχόλησιν τὴν ἀμπελουργίαν.... (ἀναγινώσκει)....». Εἰς ἐποχὴν ἐσοδείας 5.145 δραχμ. καὶ εἰς ἐποχὴν ἀσοδείας 3.065 δραχμ. Ἐξαίρεσιν ἀποτελεῖ ἡ λαχανοκηπουρικὴ οἰκογένεια, ἡ ὁποία μὲ τὴν ἰδίαν σύνθεσιν, ἀποκομίζει καθαρὸν εἰσόδημα 12.050 δραχμ. Ἐκεῖ ποὺ συνετάγησαν οἱ πίνακες αὐτοί, ἀπὸ τὴν Νομαρχίαν Κερκύρας —ἂν ἀμφισβητοῦνται ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς εἶναι ἄλλο θέμα— ἀναφέρονται ἀνάλογοι πίνακες ἐκτιμήσεων δι’ ὀκταμελῆ οἰκογένειαν ἡμιορεινοῦ τύπου εἰς τὴν Μεσαριὰ μὲ 9.870 καὶ διὰ 5μελῆ μικτὴν εἰς τὴν Ἀργολικὴν πεδιάδα 15.120. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἀνεξαρτήτως τοῦ εἰς ἀπολύτους ἀριθμοὺς ὑπολογισμένου εἰσοδήματος αὐτὸ τὸ 33%, ποὺ ἀναλογεῖ εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν ὡς εἰσόδημα, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι μένει εἰς τὰ χέρια, κατὰ οὐσιῶδες ποσοστόν, τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἄν σκεφθῇ κανεὶς τὴν παρέμβασιν τῶν φόρων, τῶν τόκων, τὴν συμμετοχὴν τοῦ ἐμπορίου, ἀκόμη, ἂν θέλετε, καὶ τὴν ἀνισότητα τῶν ἀνταλλαγῶν, θὰ ἴδωμεν πῶς δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν μέσων, δοθέντος, ὅτι εἶναι εὐρυτάτη ἡ καταναλωτικὴ μᾶζα καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀντανακλᾶ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐμμέσων φόρων, πῶς τὸ εἰσόδημα φαλκιδεύεται ἀκόμη περισσότερον. Ὑπάρχει ἕνας δείκτης, ὅτι ἐνῷ ἡ ἄμεσος φορολογία, μὲ δείκτην 100 τὸ 1957, ἔπεσε τὸ 1960 εἰς 94,8, ἡ ἔμμεσος φορολογία, ἡ φορολογία δηλαδή, ἡ ἐπιβαρύνουσα τὰ εὐρύτερα λαϊκὰ στρώματα καί, ἑπομένως, ἐκείνη ποὺ ἀφαιρεῖ μεγαλύτερον ποσοστὸν ἀπὸ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα, ἀνῆλθεν εἰς 120,4. Καὶ διὰ νὰ μὴ ξεχνᾶτε, ἡ σχέσις μεταξὺ ἀμέσου καὶ ἐμμέσου φορολογίας εἰς τὰ τέσσαρα ἔτη ἀπὸ 1 πρὸς 3,4 τὸ 1957, ἀνῆλθεν εἰς 1 πρὸς 4,35 τὸ 1960. Ἑπομένως, τὸ εἰσόδημα αὐτό, τὸ ὁποῖον κατὰ ἕνα σοβαρώτατον ποσοστὸν δὲν ἐκχρηματίζεται, διότι προκειμένου μάλιστα καὶ περὶ ὡρισμένων ὀρεινῶν περιοχῶν θὰ εἶναι ἀστεῖον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἐκχρηματιζομένου εἰσοδήματος, ὑφίσταται αὐτὴν τὴν περαιτέρω φαλκίδευσιν ἐκ φόρων καὶ τῶν τόκων τῶν γνωστῶν, ὄχι μονάχα τῶν ἀποδιδομένων διὰ τὸν δανεισμὸν εἰς τὴν Α.Τ.Ε., ἀλλὰ καὶ τῶν τόκων τῶν ὑπερόγκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἱ τρέχοντες εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Αὐτὸ τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, μειώνεται, ἐξακολουθεῖ καὶ θὰ εἶναι πάντοτε, κ. συνάδελφοι, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι, ὁ καθοριστικὸς παράγων τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ἰδιαίτερα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας καί, εἰς γενικώτερον πλαίσιον, ὅλων τῶν κλάδων τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας μας. Ἐὰν θέλετε καὶ μερικὰ ἄλλα ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν καὶ ἐπαναλαμβάνεται καὶ εἰς τὴν Στατιστικὴν Ἐπετηρίδα τῆς Ἐθνικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ 1960, ὅτι δηλαδὴ ἐπὶ συνόλου εἰσοδήματος δηλωθέντος 10.470 ἑκατομμ., εἰς ἐπαλήθευσιν ἐκείνων ποὺ λέγω, τὰ 7.273 ἑκατομμ. ἀναλογοῦν εἰς δηλωθὲν εἰσόδημα τῆς Πρωτευούσης καὶ 3.197 ἑκατομμ. εἶναι τὸ δηλωθὲν εἰσόδημα ἐξ ὁλοκλήρου τῆς ὑπολοίπου χώρας, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἀστικῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων καὶ τῆς ὑπαίθρου.

§133Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς ὑπομιμνήσκω, ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἀπαλλάσσεται τῆς φορολογίας εἰσοδήματος.

§134Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, κ. Ὑπουργέ, πῶς ἐπηρεάζει τὸ εἰσόδημα καὶ τῶν ἀστικῶν κέντρων. Ἔχω καὶ ἀναλυτικὸν πίνακα πόσοι φορολογοῦνται ἀπὸ 12.000 καὶ ἐπάνω. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἕνα, κ. συνάδελφοι, ἐνδεικτικὸν στοιχεῖον. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀπὸ ὅλες τὶς ἀνάλογες πλευρὲς διὰ νὰ εἶναι τὸ ἀπολύτως καθοριστικόν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι εἶναι σαφέστατα ἐνδεικτικόν. Εἰς τὸ Δελτίον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, Νο1, σ. 16, ἀναφέρεται ἡ γεωγραφικὴ κατανομὴ τῶν καταθέσεων παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ. Οὕτως, ἐπὶ συνόλου καταθέσεων ταμιευτηρίου, ὄψεως καὶ ἐπὶ προθεσμίᾳ, 6.574 ἑκατομμ. δραχμῶν τὰ 4.334.500 ἀναλογοῦν εἰς καταθέσεις τῆς περιοχῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ 2.240.600 δι’ ὅλην τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Ἐπαναλαμβάνω, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν τὸ θεωρῶ ἀπολύτως καθοριστικὸν αὐτό, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἀνάλογους δεῖκτες γεωγραφικῆς κατανομῆς τῶν καταθέσεων καὶ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν, ἀλλὰ δοθείσης τῆς ἐκτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ Ὑποκαταστήματα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς παραδόσεως ἐμπιστοσύνης ποὺ ἔχει δημιουργηθῆ, νομίζω, ὅτι εἶναι ἕνας δείκτης σαφέστατα ἐνδεικτικὸς τῆς τεραστίας διαφορᾶς, ἡ ὁποία ὑπάρχει. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, νομίζω —κατὰ τὴν γνώμην μου πάντοτε— ὅτι ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον μᾶς δείχνει αὐτὴν τὴν γενικὴν κατάστασιν. Καὶ τὸ στοιχεῖον αὐτὸ προέρχεται, ἐπίσης, ἐκ τῆς Στατιστικῆς Ἐπετηρίδος τοῦ 1960. Ἐνῷ, δηλαδή, τὸ 1938 τὸ σύνολον τῶν ἐν Ἑλλάδι καταναλισκομένων καθημερινῶς θερμίδων ἀνήρχετο εἰς 2.607 κατὰ κεφαλήν, τὸ 1959, κ. συνάδελφοι, ἡ διαφορὰ εἶναι μόνον 52 θερμίδες, δηλαδή, ἔχομεν καταναλισκόμενες θερμίδες 2.659, εἰς σύνθεσιν δὲ 54,4% προερχόμενες ἀπὸ σιτηρά. Καὶ ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς, ὅτι ἐνῷ τὰ δημητριακὰ τὰ καταναλισκόμενα τὸ 1938 συνολικὰ ἦσαν 163 κιλὰ κατ’ ἔτος, τὸ 1959 εἶναι μόνον 151 κιλὰ κατ’ ἔτος. Ἐὰν ἀναλογήσωμεν αὐτὲς τὶς θερμίδες, κ. συνάδελφοι, καὶ σκεφθοῦμε τὶ καταναλίσκεται εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, τὶ καταναλίσκεται εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα καὶ τὶ εἰς τὰ μικρότερα ἀστικὰ κέντρα τῆς ἐπαρχίας, θὰ ἴδωμεν τὶ μένει ὡς κατανάλωσις τῶν μεγάλων ἀγροτικῶν μαζῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἔξω ἀπὸ τὴν περίμετρον αὐτήν. Καὶ νομίζω, ὅτι τὸ στοιχεῖον καὶ τῆς συνθέσεως, διότι δὲν ὑπάρχει διαφορὰ μεγάλη, οὔτε εἰς τὴν σύνθεσιν, δυστυχῶς, τὸ στοιχεῖον τῆς συνθέσεως, λοιπόν, τοῦ ἡμερησίου σιτηρεσίου καὶ τὸ ὕψος τῶν θερμίδων, δείχνουν ἂν ἔχωμεν κάμει τόσα βήματα πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν, ὅσα θέλει νὰ ὑποστηρίζῃ ἡ Κυβερνητικὴ πλευρά. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐπανέλθω εἰς ἐκεῖνο ποὺ εἶπα εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι ὁ καθοριστικὸς ρόλος διὰ τὴν κίνησιν τῆς οἰκονομίας, διὰ τὴν προώθησιν τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος ἢ τὸ «γεωργικὸν εἰσόδημα», διὰ νὰ παραδεχθῶ τὴν σωστὴν ὁρολογίαν, βγαίνει μονάχα ἀπὸ τὸ ἐκχρηματιζόμενον, ἀπὸ τὸ κομμάτι ἐκεῖνο τῆς παραγωγῆς, ποὺ εἶναι ἡ ἐμπορευματικὴ παραγωγή, τὰ ἐμπορεύματα, δηλαδή, ἢ τὰ προϊόντα ποὺ μπορεῖ νὰ πωλήσῃ ὁ ἀγρότης, διὰ νὰ καλύψῃ ἄλλας του ἀνάγκας. Ἐὰν ἀπὸ αὐτὸ τὸ 33% ἀφαιρέσωμεν τὴν αὐτοκατανάλωσιν καὶ ὑπολογίσωμεν, ἔστω καὶ ἰδεατῶς, τὰ ὅρια τοῦ ἐκχρηματιζομένου ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, τότε θὰ ἴδωμεν, ἀκριβῶς, εἰς τὶ συνίσταται ἡ γενικωτέρα οἰκονομικὴ καχεξία ὅλων τῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων τῆς Χώρας. Θὰ ἴδωμεν διατὶ ἀκούονται εἰς τὸν τύπον αἱ διαμαρτυρίαι πρὸς τὴν Βουλήν, ὡς αἰτήματα, αὐταὶ αἱ διαρκεῖς κραυγαί, φωναὶ ἀγωνίας, διὰ νὰ σωθῇ μία σειρὰ μεγάλων ἀστικῶν κέντρων τῆς ἐπαρχίας, τὰ ὁποῖα κάποτε ἀνθοῦσαν, ὄχι πλέον ἀπὸ ἕνα μαρασμόν, ἀλλὰ ἀπὸ μίαν γενικωτάτην οἰκονομικὴν κατρακύλα, ποὺ ἀπειλεῖ γενικώτερον τὴν ὑπόστασίν τους. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ κρίσις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέρχεται ἀπὸ τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τῆς ἀπορροφητικῆς καταναλωτικότητος τῶν ἀγροτικῶν μαζῶν. Καὶ αὐτὴ ἡ ἔλλειψις εἶναι ἐκείνη, ποὺ δημιουργεῖ κρίσιν καὶ διαμαρτυρίας, σὰν τὴν ἐπαγγελματικὴν τοῦ Ἡρακλείου, τῆς Μυτιλήνης, τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν καὶ τῶν παραγωγικῶν ὀργανώσεων, τὸ πρόσφατον, τὸ προχθεσινὸν τοῦ Ἀγρινίου. Ὅλοι αὐτοὶ προσεπάθησαν νὰ δώσουν τὸν χαρακτῆρα τῆς ἐντόνου οἰκονομικῆς καταρρεύσεως τῶν ἀστικῶν αὐτῶν κέντρων, προκειμένου νὰ προκαλέσουν τὸ ἐνδιαφέρον, διὰ νὰ ἀναστηλωθῇ γενικώτερον ἡ οἰκονομία τους. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, εἶναι πολὺ χαρακτηριστικώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἀναφερόμενος εἰς τὴν μεταξὺ τοῦ 1955 καὶ 1959 αὔξησιν τῶν φοιτώντων μαθητῶν εἰς τὰ Δημοτικὰ Σχολεῖα, κατὰ 4,1%, τὴν ἐθεώρησεν ὡς στοιχεῖον ἀναπτύξεως τῆς ὑπαίθρου. Ἄς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς νὰ τοῦ ὑπομνήσω, πρᾶγμα ποὺ ἄλλως τε εἶναι γνωστὸν εἰς ὅσους ζοῦμεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι ἀξιόλογα τὰ μικρὰ παιδιὰ ἠμποροῦν νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον τοῦ χωριοῦ τους καὶ ὁ πατέρας τους ἢ νὰ γυρίζῃ ἀνὰ τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα εἰς ἀνεύρεσιν ἐργασίας, ἢ νὰ σπρώχνει καροτσάκι εἰς τὰς παρόδους τῆς Ὁμονοίας, ἢ νὰ περιμένῃ εἰς τὴν ὁδὸν Ἀθηνᾶς, διὰ νὰ κάμῃ ἕνα μεροκάματο τὴν ἑβδομάδα. Αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφερθῇ, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1954 ἐτέθη εἰς αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν ὁ νόμος περὶ ὑποχρεωτικῆς φοιτήσεως εἰς τὰ Δημοτικὰ Σχολεῖα. Ἑπομένως, ἡ αὔξησις αὐτὴ ὀφείλεται, ἴσως, ἢ μᾶλλον καθ’ ἡμᾶς, ἀπολύτως, εἰς αὐτὸν κυρίως τὸν λόγον καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ ἐνδεικτικὸν στοιχεῖον εὐημερίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα δεύτερον θέμα κριτικῆς εἶναι, τὸ ἐὰν ὑπῆρχεν δυνατότης ἀναπτύξεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀγροτικὸν τομέα τῶν καλλιεργουμένων ἐκτάσεων, ἐὰν ἀκόμη, τὰ 400 ἑκατομμ. δολλάρια τῶν ἀρδευτικῶν καὶ ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, ὅπως ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος, κ. Μαῦρος, τὰ ὁποῖα ἐξωδεύθησαν, ἀπέδωσαν καὶ ποῖα ὑπῆρξαν τὰ συγκεκριμένα ἀποτελέσματα τῶν ἔργων αὐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀρνηθῇ κανεὶς, ὅτι ἔγινεν αὐτὴ ἀναμφισβητήτως ἡ καθ’ ἡμᾶς τοποθέτησις τῶν 400 ἑκατομμ. δολλαρίων. Ἀλλὰ εἶναι, ἐπίσης, γεγονός, ὅτι τὰ ἀποτελέσματά της ὑπῆρξαν πολὺ πενιχρά. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ πάλιν εἰς τὸ πρόγραμμα περιφερειακῆς ἀναπτύξεως, εἰς τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ζολώτας, πῶς ἔγιναν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἔχω ὅμως ὑπ’ ὄψει μου δύο σταθεροὺς ἀριθμούς. Κατὰ τὸ 1959 ἐπὶ συνόλου 36 ἑκατομμ. στρεμμάτων καλλιεργουμένων ἐκτάσεων, εἴχαμεν μόνον ἕνα 11% καλλιεργουμένων στρεμμάτων, ἐνῷ τὸ 1960 ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀνέβηκε ἀπὸ 11 εἰς 12 μόνον τοῖς ἑκατόν. Εἶναι γεγονός, ὅτι τοῦτο ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐπιχειρηματολογίας, τὴν ὁποίαν καὶ ἀποδεχόμεθα, ὅτι ἔγινε δριμεῖα κριτική, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπεζητήθη ἡ ἀξιοποίησις τῶν ἔργων. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι συγκεκριμένος, ἀνεφέρθη, ὅτι ἔλλειψε καὶ ὁ προγραμματισμός, ὅτι ἔλλειψε δὲ ἀκόμη κυρίως ὅ,τι ἀξιοποιεῖ καὶ κάμνει οἰκονομικὸν παράγοντα τὰ ἔργα αὐτά, ἡ συμπλήρωσις τῶν δευτερευόντων καὶ τριτευόντων δελτίων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἄλλα ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν ἰδίαν τύχην. Διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἔγιναν τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα κάποτε, ὄχι μόνον ἡ παράταξίς μας, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, συζητουμένης τῆς κυρώσεως τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαβικῶν συμφωνιῶν, εἴχαμεν ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ πρέπει διὰ γενικωτέρας μελέτης, ἰδιαιτέρως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Β. Ἑλλάδα, νὰ λυθῇ τὸ ὑδροοικονομικὸν ζήτημα τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, συνεστήθη μία μόνιμος Ἑλληνογιουγκοσλαβικὴ Ἐπιτροπή, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὑδροοικονομικῆς συμφωνίας, καὶ κατὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ πρακτικοῦ τῆς 1ης συνεδριάσεως ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα, νομίζω, μᾶς δίδουν τὸ κλειδί, διὰ νὰ ἐννοήσωμεν, διατὶ ἡ διάθεσις τῶν 400 ἑκατομμ. δολλαρίων δι’ ἐγγειοβελτιωτικὰ καὶ ἀρδευτικὰ ἔργα, δὲν ἀπέδωσε. Λέγει εἰς τὴν σελίδα 195, ὅτι: Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διὰ τῶν τεχνικῶν της κλπ. ὑπελόγισε τὰ ἐκτελεσθέντα καὶ τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ἔργα τοῦ Ἀξιοῦ μὲ ροὴν τοῦ Ἀξιοῦ εἰς τὸ μίνιμουμ τῆς καθόδου τῶν ὑδάτων τὸν Ἰούλιον, 35 κυβικὰ κατὰ δευτερόλεπτον καὶ μάξιμουμ 45 κυβικὰ κατὰ δευτερόλεπτον. Καὶ ἡ Γιουγκοσλαβικὴ ἀντιπροσωπεία ἀντιπαραθέτει εἰς αὐτὸ — πρᾶγμα, ποὺ δείχνει, ὄχι πλέον τὴν ὠφελιμότητα καὶ τὴν σκοπιμότητα τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἐγένετο— ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτοί, βάσει τῶν ὁποίων, κατὰ τὴν δήλωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας, κατεσκευάσθη τὸ φράγμα τῆς στροφῆς τοῦ Ἀξιοῦ ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, δὲν εἶναι ἀκριβὲς καὶ κατὰ συνέπειαν, θὰ πρέπει νὰ ἀναθεωρηθῇ ὅλον τὸ σύστημα καὶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ γίνῃ καὶ περαιτέρω δέσμευσις ὑδάτων ἀπὸ ἀνάλογα ἔργα εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς αὐτὸ τὸ παράδειγμα, κ. συνάδελφοι, ὄχι διότι, νομίζω, ὅτι δίδει τὴν λύσιν, ἀλλὰ διότι μὲ ὅσα ἀνέφερον οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, καὶ μὲ τὴν μικρὰν ἀπόδοσιν εἰς ἀρδευομένας γαίας, ἀνεξαρτήτως τῶν δυσκολιῶν ἀπαλλοτριώσεως καὶ παρεμφερῶν ζητημάτων, ἀποδεικνύεται, ὅτι τὰ 400 ἑκατομμ. δολλάρια εἶναι κεφάλαιον νεκρόν, εἶναι ἕνα χρηματικὸν ἐμπόρευμα, ἂς εἴπωμεν, χωρὶς οἰκονομικὰ καὶ παραγωγικὰ ἀποτελέσματα, χωρὶς ἀξιολόγως νὰ αὐξηθοῦν αἱ ἀρδευόμεναι ἐκτάσεις, χωρὶς ἀξιολόγως νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς Ἑλληνικῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Καὶ εἶναι γνωστόν, διότι ἐπανειλημμένως τὸ συζητήσαμε ἐδῶ, ὅτι ὑπάρχουν δυνατότητες τριπλασιασμοῦ τῶν ἀρδευομένων Ἑλληνικῶν ἐκτάσεων μὲ ὅλες τὶς πάρα πέρα συνέπειες τῆς παραγωγῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἠμποροῦσε κανείς, πλὴν τοῦ Ἀξιοῦ νὰ ἀναφέρῃ καὶ ἄλλα παραδείγματα. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς χαρακτηρισμοὺς ἐγκύρων οἰκονομολόγων, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὶς ἴδιες λύσεις μὲ ἡμᾶς, αἱ ὁποῖαι θεμελιώνουν τὰς ἀπόψεις μας. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα χαρακτηριστικὸν παράδειγμα ποὺ δείχνει μὲ ποῖον τρόπον ἔγινε ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων. Ἤρκεσε πρὸ μηνός, κ. συνάδελφοι, μία νεροποντή, ἀναμφισβητήτως μεγάλη, εἰς τὴν Ζάκυνθον, τὴν νεόδμητον μετὰ τοὺς σεισμούς, διὰ νὰ μεταβληθῇ ἡ πόλις αὕτη εἰς μίαν ἀπέραντον λίμνην καὶ νὰ κτυποῦν οἱ κώδωνες, διὰ νὰ σταλοῦν βάρκες, διὰ νὰ σώσουν τοὺς κινδυνεύοντας κατοίκους. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργός, ἐφ’ ὅλων αὐτῶν, καθὼς καὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔθιξαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, θὰ ἀντιπαραθέσῃ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν.

§135Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν θὰ ἀντιπαραθέσω τὴν ἀναδιάρθρωσιν, ὅπως λέγετε τῶν καλλιεργειῶν, ἀλλὰ θὰ ἀποδείξω, ὅτι ὅλοι οἱ ἰσχυρισμοί σας, σχετικῶς μὲ τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἶναι ἐσφαλμένοι, διότι δὲν ὑπολογίζετε τὰς τεραστίας δυσκολίας τὰς ὁποίας παρουσιάζει ἡ ἀξιοποίησις τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς πλείστας χώρας ταῦτα ἀπέδωσαν μετὰ 20ετίαν.

§136Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς λέγω ὅ,τι πιστεύω. Δὲν ἔχω λόγους ἀντιδικίας. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι βασικὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα γίνωνται κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον γίνονται τοῦ Ἀξιοῦ, ἄνευ δηλαδὴ προγραμματικῆς μελέτης ἐπὶ τῶν βασικῶν ὑδατίνων γραμμῶν τῆς Χώρας, καθὼς καὶ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον, οὕτως ὥστε 20ετία δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν ταῦτα, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὀλιγώτερον δαπανηρά, τότε, ἀναμφισβητήτως, ὄχι οὔτε 100ετία.

§137Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐπισημαίνω μίαν ἀντίφασιν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ ὁμιλία σας. Εἴπατε προηγουμένως, ὅτι αἱ ὑδάτιναι δυνατότητες τῆς Χώρας εἶναι, νὰ τριπλασιασθοῦν αἱ ἀρδευόμεναι ἐκτάσεις, δηλαδὴ ἐννέα–δέκα ἑκατομμύρια στρέμματα. Ἀκριβῶς, τὸ 5ετὲς πρόγραμμα καί, περαιτέρω, ἡ ἐξέλιξις τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, προβλέπει ἐπέκτασιν τῶν ἀρδευομένων ἐκτάσεων. Ὅταν λέγετε, ὅμως, αὐτό, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀμφισβητῆτε, τὰς δυνατότητας ἀποδόσεως τοῦ Ἀξιοῦ.

§138Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν τὰς ἀμφισβητῶ ἐγώ, τὰς ἀμφισβητεῖ ἐπίσημον ἔγγραφον......

§139Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Λαμβάνετε ὡς δεδομένον τὰς ἀντιλήψεις τῶν Γιουγκοσλάβων καὶ ἀγνοεῖτε τὰς διαπιστώσεις τῶν ἰδικῶν μας ὑπηρεσιῶν. Ἄλλως τε ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν στηρίζεται πρὸ παντὸς εἰς τὴν αὔξησιν, εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἀρδευομένων ἐκτάσεων.

§140Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ὑποχρεωθῶ καὶ πάλι νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἀναφέρομαι εἰς παρατηρήσεις ἐπισήμου οἰκονομικοῦ συμβούλου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ κ. Ζολώτα, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι μικρὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπιτευχθῇ μέχρι σήμερον, ἀπὸ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν.

§141Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Ζολώτας, αὐτὰ τὰ ὁποῖα γράφει, δὲν τὰ γράφει ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ὡς οἰκονομικοῦ συμβούλου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὰ γραφόμενά του ἀποτελοῦν μίαν μελέτην του, ὡς ἐπιστήμονος. Νομίζω, ὅτι οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ γραφεῖον του, τὸ πολυτελὲς καὶ μὴ εὑρισκόμενος εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν πραγματικότητα τῆς ὑπαίθρου, νὰ φθέγγεται καθ’ ὃν τρόπον φθέγγεται ὁ κ. Ζολώτας.

§142Δ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, διατὶ νὰ ἀντιδικοῦμεν ἐπὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς πελαγοδρομίαν; Ἡ Κυβέρνησις βάσει τοῦ πενταετοῦς προγράμματος ὑπολογίζει κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος κατὰ 4,4% καὶ σήμερον ἔχομεν μείωσιν 10%.

§143Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἤλπιζον, ὅτι ὁ κ. Πρίφτης, δὲν θὰ ἐδέχετο τὴν διακοπὴν τοῦ συναδέλφου κ. Παπαθανασοπούλου, ἡ ὁποία ἀποβλέπει μόνον εἰς τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Διότι ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1960 ἐπεκράτησαν καιρικαὶ συνθῆκαι τοιαῦται, ὥστε εἴχομεν καταστροφὰς εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ ἐκεῖθεν μείωσιν τοῦ εἰσοδήματος. Εἶναι γνωστόν, ἄλλως τε, ὅτι τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸν παράγοντα «καιρικαὶ συνθῆκαι». Ὅταν εἴχομεν, λοιπόν, αὐτὰς τὰς ἐξαιρετικῶς δυσμενεῖς συνθήκας διὰ τὸ 1960, δὲν ἐπιτρέπεται, ἐὰν θέλωμεν νὰ σοβαρευώμεθα, νὰ συγκρίνωμεν τὴν παραγωγὴν τοῦ 1960 μὲ τὴν παραγωγὴν τῶν ἄλλων ἐτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖαι ἐπεκράτουν αἱ συνήθεις καιρικαὶ συνθῆκαι, αἱ ἄνευ, βεβαίως, καταστροφῶν κλπ.

§144Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐγὼ δέχομαι τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ἀναμφισβητήτως ἡ ἄποψις αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν ὡραιοτέραν πύλην διὰ νὰ μποῦμε εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς ἀσκουμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολιτικῆς τῶν ἀποθεμάτων. Δέχομαι, ὅτι ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸν παράγοντα «καιρικαὶ συνθῆκαι», ἀλλὰ αὐτό, ἀκριβῶς, κ. Ὑπουργέ, δημιουργεῖ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχετε.

§145Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δημιουργεῖ, ὅμως, κ. συνάδελφε καὶ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν. Τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ ὁμολογῆτε ποία εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ νὰ μὴ τὴν ἀγνοοῦμεν διὰ νὰ δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις.

§146Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα θὰ τὸ θέσωμεν εἰς τὴν λογικωτέραν βάσιν. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν θὰ ἀποφέρῃ ἄμεσα ἀποτελέσματα. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι ηὐξήθη ὁ ὄγκος τῆς παραγωγῆς καὶ ὅτι ἐκαλλιτέρευσεν ἡ ποιότης εἰς τὸ μέτρον τῶν προσδοκιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§147Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, οὔτε ὁ Ὑπουργός, οὔτε αἱ Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, παραλογίζονται, ὥστε νὰ πιστεύουν, ὅτι ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ἀπὸ τοῦ δευτέρου ἔτους, ἠμπορεῖ νὰ φανοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς αὐτῆς.

§148Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπα, διότι εἴχατε προσδιορίσει μεγαλυτέραν τὴν ἀπόδοσιν, μίαν ὑπόθεσιν κάμνω, διατὶ σᾶς ξενίζει; Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα ἔγιναν. Θὰ δημιουργηθῇ τὸ πρόβλημα τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ τὸ παραδέχονται πολλοὶ οἰκονομικοὶ παράγοντες, ὅτι ἕνας ἐκ τῶν παραγόντων τῆς καλλιεργείας, εἶναι ἡ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος. Διότι, κ. Ὑπουργέ, δημιουργεῖται ἀμέσως τότε, διὰ μίαν προγραμματισμένην ἐπὶ ὀρθῶν βάσεων οἰκονομία, τὸ θέμα τῆς ἀσκήσεως τῆς ὀρθῆς πολιτικῆς ἐπὶ τῶν τιμῶν καὶ τῶν ἀποθεμάτων, θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι ὁπωσδήποτε συνῃρτημένον μὲ τὴν ἀσκουμένην πολιτικὴν ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν, μὲ τὴν αὐξανομένην καταναλωτικὴν δυνατότητα τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς καὶ ταὐτοχρόνως αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ πρὸ παντὸς μὲ μίαν ὀρθολογικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία θὰ τείνῃ ὁλονὲν καὶ περισσότερον νὰ μειώσῃ τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται μεταξὺ τῶν τιμῶν κόστους τῆς παραγωγῆς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ τῆς τιμῆς διαθέσεως αὐτῶν. Καὶ ἐρωτῶ καὶ θέτω ὑπ’ ὄψει σας, κύριοι συνάδελφοι, ποία προστασία ἀσκεῖται ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς; Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀποφύγω τὸν πειρασμόν, ἀπὸ ἐλαιοπαραγωγικὴν περιφέρειαν προέρχομαι καὶ θέλω ἁπλῶς νὰ ὑπομνήσω, διότι συντόμως θὰ ἀποτελέσῃ θέμα ποὺ θὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν ἡ ἀσκηθεῖσα πολιτικὴ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου. Εἴχομεν παραγωγὴν τὸ 1959–60 ἡ ὁποία ὑπελογίσθη εἰς 160.000 τόννους καὶ ἔπεσεν εἰς τοὺς 140.000. Διὰ τὴν ἐσοδείαν 1960–61 εἴχομεν ἀρχικῶς αἰσιοδόξους προοπτικάς, παραδέχομαι τὰς δυσμενεῖς καιρικὰς συνθήκας, παραδέχομαι, ὅτι ἦτο μία ἀπὸ τὶς ἐξαιρετικὲς δακοχρονιές, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ἀρχίσαμεν ἀπὸ 100.000 τόννους διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τοὺς 50.000 τόννους. Ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα, διότι καὶ τὸ 1959–60 ἐφώναζαν οἱ παραγωγοὶ συγκέντρωσιν καὶ τιμὴν ἀσφαλείας. Καὶ συγκέντρωσις σημαίνει, νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰ χέρια τοῦ Κράτους ρυθμιστικὰ ἀποθέματα, ὥστε νὰ ἐπεμβαίνῃ ἐγκαίρως διὰ τὴν στήριξιν καὶ τῶν τιμῶν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν προστασίαν τῆς καταναλώσεως, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν τὰ φαινόμενα τοῦ 1956 ποὺ τὸ λάδι ἔφθασεν εἰς 40 δραχμ. τὴν ὀκᾶν, χωρὶς νὰ ἐγγυᾶται κανείς, ὅτι αὐτὸ ἦτο ἐλαιόλαδον ἀπὸ ἐληὲς ἢ ἦτο ἀνάμικτον μὲ σπορέλαιον. Καὶ ἐφθάσαμεν λόγῳ τῆς ἐλλείψεως πολιτικῆς ἀποθεμάτων καὶ τιμῶν συγκεντρώσεως, νὰ πουλᾶμε τὸ λάδι μὲ 11,50 δραχμ. καὶ νὰ εἰσάγωνται μουργέλαια μὲ 16,50. Νὰ ἐγκρίνωμεν συγκέντρωσιν διὰ παραγωγὴν ἐκτιμηθεῖσαν εἰς 60.000 τόννους, τὰ τέλη σχεδὸν τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1961, ὅταν, ὄχι πιὰ ὁ μικρός, ἀλλὰ οὔτε ὁ μέσος παραγωγὸς δὲν εἶχε λάδι, ὄχι γιὰ νὰ πουλήσῃ, ἀλλὰ ἀντιμετώπιζε ζήτημα αὐτοκαταναλώσεως. Ἄλλο παράδειγμα. Ὑπάρχει ἡ πρόσφατος περίπτωσις τῆς εἰσαγωγῆς τῶν 1.125 τόννων φασολίων ἀπὸ τὴν Ἀβησσυνίαν καὶ ἐδόθη ἡ ἐξωφρενικὴ ἐξήγησις, ὅτι αὐτὰ μᾶς προσεφέρθησαν μὲ δραχ. 4,20 τσὶφ Πειραιᾶ, ἐνῷ τὰ Ἑλληνικὰ φασόλια, δὲν προσεφέροντο ἐπὶ ἔλαττον τῶν 5.50 δραχμ. ἀπὸ τὴν περιοχὴν Ἕβρου. Μά, πρὸς Θεοῦ, ὑποτίθεται, ὅταν δίδωνται τοιαῦται ἀνακοινώσεις, ὅτι ἐκεῖνος ποὺ τὶς ἐκδίδει θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ μερικοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἄνοιξαν καὶ μίαν ἐμπορολογίαν καὶ ξεύρουν, ὅτι αἱ τιμαὶ τσὶφ Πειραιᾶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καλλίτεραι τῶν ἐσωτερικῶν τιμῶν, πρῶτον, διότι τὸ Ἑλληνικὸ φασόλι εἶναι καλλιτέρας ποιότητος καὶ δεύτερον, διότι εἰς τὸ τσὶφ δὲν ὑπολογίζονται δασμοί, ἐκτελωνισμοὶ κλπ. καὶ ἐμπορικὸν κέρδος ἀκόμη, μέχρι τῆς τελικῆς διαμορφώσεως τῆς τιμῆς καὶ διότι, ἐὰν ὑπῆρχε καὶ μία διαφορὰ ἀπὸ 10 καὶ 20 λεπτά, ἀναμφισβητήτως, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι προτιμητέα τὰ Ἑλληνικὰ φασόλια ἀπὸ τὰ φασόλια τῆς Αἰθιοπίας. Καὶ σήμερον γράφουν αἱ ἐφημερίδες, ὅτι ἀντιμετωπίζεται ἡ εἰσαγωγὴ κρομμύων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι ἡ τιμὴ τῶν κρομμύων ἔφθασε εἰς τὰς 3–3,40 δραχμ. τὸ κιλόν. Εἶναι βλέπετε τόσον τεράστιες αἱ ποσότητες τῶν κρεμμυδιῶν ποὺ θὰ καταναλωθοῦν, ὥστε ἐὰν πληρωθοῦν ὀλίγον ἀκριβότερα τὰ Ἑλληνικὰ κρεμμύδια, θὰ διαταραχθῇ ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης. Ἐπίσης, μὲ τὴν πατάτα ἀπεφασίσθη ἡ εἰσαγωγὴ αὐτῆς, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν συνεζήτησεν ἡ Βουλὴ διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ρυζιοῦ καὶ βάμβακος ἐν ὄψει τῆς συγκομιδῆς ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαγορεύωνται αἱ εἰσαγωγαὶ αὐταί, ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν πιθανῶς παρεξηγήσιμον, ἀλλὰ διότι θὰ εἶναι σκοπιμώτερον τὸ μικρὸν αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι μερικὲς ἡμέρες ἢ ἑβδομάδες, νὰ πληρωθῇ τὸ ἐγχώριον προϊὸν καὶ ἀκριβώτερα ἔστω προκειμένου νὰ γίνῃ τὸ στραπατσάρισμα τῆς τιμῆς, ὅπως γίνεται μὲ τὶς εἰσαγωγὲς τῶν ὁμοειδῶν προϊόντων.

§149Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Λησμονεῖτε, ὅτι ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ἐπέρχεται κατὰ τὰς ἐποχὰς ποὺ ἔχουν φύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν καὶ εἶναι εἰς τὰ χέρια τῶν κερδοσκόπων ἐμπόρων. Κερδίζουν οἱ ἔμποροι. Καὶ ἐρωτῶ, τὶ ἠθέλατε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀφίσῃ νὰ ὀργιάσῃ ἡ ἐμπορικὴ κερδοσκοπία εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν, χωρὶς κανένα κέρδος τῶν παραγωγῶν; Ἢ νὰ προστατεύσῃ τὰς τιμάς;

§150Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐλησμονήσατε, ὅτι οἱ 1.125 τόννοι φασολίων εὑρίσκονται εἰς τὸν Ἕβρον καὶ ὅτι ἡ πατάτα, ἡ ὁποία θὰ εἰσαχθῇ, ἐνῷ ὑπάρχουν ἀποθέματα πατάτας καὶ εἰς τὴν Ἀρκαδίαν καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Θηβῶν......

§151Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας) Ἡ πατάτα τελειώνει ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§152Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, τὸ νὰ λέγετε, ὅτι εἶναι στὰ χέρια τοῦ ἐμπορίου, δὲν ἀποτελεῖ δικαιολογίαν, οὔτε ἐπιχείρημα. Εἶσθε Κυβέρνησις καὶ ἔχετε ὅλα τὰ μέσα, οὕτως ὥστε τὰ ρυθμιστικὰ ἀποθέματα νὰ εἶναι στὰ χέρια σας πρὸς προστασίαν παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως καὶ ὄχι στὰ χέρια τοῦ ἐμπορίου. Κύριοι συνάδελφοι, ἀκόμη, θὰ ἤθελα νὰ τὸ ἀποφύγω, δὲν ἠμπορῶ ὅμως, εἶναι τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν. Ἐδῶ ὑπάρχει μία ἀλληλογραφία, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰ ἀθηναϊκὰ φύλλα τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος, ὅτι προεκρίθη ἡ εἰσαγωγὴ μηχανῶν ἕλξεως διὰ τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους ἀπὸ Οἶκον, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ τοῖς μετρητοῖς καὶ δὲν προεκρίθησαν ἄλλοι Οἶκοι, οἱ ὁποῖοι προσέφερον μὲ μικροτέραν τιμὴν καὶ μὲ πληρωμὴν εἰς Ἑλληνικὰ ἀγροτικὰ προϊόντα, εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐπὶ προθεσμίᾳ. Αὐτὸ τὸ τελευταῖον, τὸ ἐπὶ τοῦ πιεστηρίου παράδειγμα, θὰ ἀναφέρω σὰν χαρακτηριστικόν, διότι θὰ ἦτο, ἴσως, μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ ὁ ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος γίνεται, ἀτερμάτιστος, ἐὰν δὲν εἴχομεν νὰ ὑποδείξωμεν τὰ μέσα. Καὶ τὰ εἴχομεν ὑποδείξει κατὰ καιροὺς καὶ ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὑπὸ μορφὴν προτάσεως νόμου καὶ κατ’ ἄλλας περιπτώσεις. Βασικὸν ἐπιχείρημα εἶναι νὰ δοθῇ οἰκονομικὴ ἀνακούφισις ἔτσι ποὺ νὰ ἀποκτήσῃ μεγαλυτέραν ἀγοραστικὴν ἱκανότητα ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ παρασύρῃ εἰς ἀνάρρωσιν καὶ τὴν ἐπαρχίαν καὶ θὰ ἔχῃ τὰς γενικωτέρας εὐεργετικὰς ἐπιπτώσεις ἐπὶ ὅλων τῶν κλάδων τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἐπροτείναμεν μέτρα οὐσιώδη. Εἴπομεν, διερευνήσατε τὰ ἀγροτικὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ὅσον καὶ ἂν λέγωμεν, ὅτι ρευστοποιοῦνται τῶν τρεχόντων ἐτῶν μέχρι ποσοστοῦ 69% ἀποτελοῦν ἕνα βραχνᾶν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ ἡ διαρρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν δὲν εἶναι αἴτημα ποὺ προεβλήθη μόνον ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἶναι αἴτημα ἡ διαρρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, τὸ ὁποῖον, ὄχι μόνον ἀπὸ πρωτοβάθμιες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κορυφαῖες συνεταιριστικὲς ὀργανώσεις, κατὰ καιροὺς ἔχει διεκδικηθῆ. Ἐπροτείναμεν, κατὰ καιρούς, τὴν προστασίαν τῆς Ἑλληνικῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς διὰ ρυθμιστικῶν νομοθετικῶν μέτρων, ὥστε νὰ μὴ εἰσάγωνται ὁμοειδῆ ποὺ παράγονται ἐν ἐπαρκείᾳ εἰς τὴν χώραν μας. Ἐκάματε, ἀνεξαρτήτως γεωγραφικοῦ πλάτους ἢ ἂν θέλετε πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις τὰς γεωγραφικάς, ἐκάματε τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα μέσον πληρωμῆς τῶν εἰσαγωγῶν μας, ὅπως ἔχουν κάμει αἱ περισσότεραι χῶραι καὶ ἀντ’ αὐτοῦ, μέσα εἰς τὰ τελευταῖα χρόνια, δὲν ἔχομεν παρὰ μίαν διαρκῆ κάμψιν τῶν ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν, μὴ παρακολουθουμένην ἀπὸ ἄλλην κάμψιν τῶν ἑλληνικῶν εἰσαγωγῶν. Πέραν, ὅμως, ὅλων αὐτῶν τῶν μέτρων, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα, τὸ ἀγροτικὸν προϊὸν πάσχει καὶ ἀπὸ ἄλλο πρᾶγμα. Πάσχει, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν διακίνησίν του, διότι εὑρίσκεται μακρὰν τῶν τόπων διαθέσεως, πληρώνει μεγάλα κόμιστρα καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι συζητουμένου τοῦ Ν.Δ. περὶ αὐξήσεως τῶν κομίστρων, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον ἐπίπτωσιν ἐπὶ τοῦ κόστους τῆς διακινήσεως, ἰδιαιτέρως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἔγινε μακρὰ συζήτησις, χωρὶς τελικῶς νὰ πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ προέλθῃ εἰς τὸ μέτρον αὐτό. Ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὸ εὐρύτατον ἔχει συζητηθῆ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ, διότι εἶναι καὶ οἱ ἄλλοι οἰκονομικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, ἡ παρουσία τῶν μεσαζόντων δηλαδή, τῶν ὁποίων δὲν ἔχει κατορθωθῆ ὁ ἐξοβελισμὸς καὶ φυσικά, μὲ αὐτὸ δὲν ἐννοῶ τὸ ὑγιὲς ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον διαθέτει κεφάλαια διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων, δικαιοῦται τὰ ποσοστὰ τοῦ κέρδους του, ἀλλὰ ἐννοῶ τὴν παρασιτικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος. Ἂν δὲν κατορθωθῇ νὰ ἐξοβελισθοῦν οἱ μεσάζοντες, διότι οἱ συνεταιρισμοὶ ἀποτελοῦν ἓν διωγκούμενον οἰκονομικὸν στοιχεῖον, δὲν θὰ τοὺς ἐπιτραπῇ νὰ γίνουν αὐτοδύναμοι ἐμπορικαὶ ὁμάδες, ὥστε νὰ παίξουν τὸν σωστό τους ρόλο, καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς καὶ διὰ τὸν ὀρθόδοξον τρόπον τῆς ἐμπορικῆς τῶν ἀγροτῶν πίστεως. Συνέπεια αὐτῆς τῆς καταστάσεως εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τώρα τελευταίως ἔχει δημιουργήσει τόσας ἀνησυχίας καὶ ἐγεννήθη τὸ θέμα τῆς μεταναστεύσεως. Καὶ καθορίζω, ὅτι, ὅταν λέγωμεν μετανάστευσιν ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον δὲν ἐννοοῦμεν μόνον τὴν φυγὴν πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ καὶ τὴν φυγὴν πρὸς τὰ ἀστικὰ κέντρα. Καὶ λέγω τὴν λέξιν φυγή, διότι ὁ τρόπος ποὺ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον αὐτὸ ἐπ’ ἐσχάτων —καὶ πιστεύω, ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἔχουν πικρὰν πεῖραν τῆς συρροῆς πρὸς τὰ ἀστικὰ κέντρα— ὁ τρόπος ποὺ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον αὐτὸ δὲν εἶναι ἡ λογικὴ ἀνακατάταξις τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ποὺ γίνεται εἰς χώρας φευγούσας ἀπὸ τὸ στάδιον τῆς κατ’ ἐξοχὴν γεωργικῆς παραγωγῆς διὰ νὰ περάσουν πρὸς τὴν ἐκβιομηχάνισιν, ἀλλ’ εἶναι φυγὴ ἀπὸ ἀπελπισίαν, διότι τὸ νὰ φεύγουν μὲ τὰ πόδια διὰ νὰ πᾶνε εἰς τὸ κυνῆγι ἑνὸς ἡμερομισθίου γίνεται μόνον ἀπὸ ἀπόγνωσιν. Καὶ αὐτὸ μοῦ θυμίζει τὰ λόγια ἑνὸς συμπολίτου μου πού, ὅταν τοῦ εἶπον «τὶ ἦλθες ἐσὺ ἐδῶ στὴν Ἀθήνα;» μοῦ ἀπήντησεν «ἦλθα νὰ πεθάνω μὲ τοὺς πολλούς». Αὐτὴ εἶναι ἡ μορφὴ τῆς μεταναστεύσεως ποὺ αὐτοεδημιουργήθη, διότι, ὅταν γίνεται παραδεκτόν, ὅτι, καίτοι κατηναλώθησαν ὡρισμένα κεφάλαια διὰ τὴν ἐπαρχίαν δὲν ἀπέδωσαν, ὥστε νὰ συγκεντρωθῇ ὁ ἀπαιτούμενος πληθυσμὸς εἰς τὴν ὕπαιθρον, ποὺ εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Εἶχε γίνει μία προσπάθεια ἀναθεωρήσεως τῶν ἀριθμῶν τῶν δημοσιογραφικῶν ἐρευνῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς μεταναστεύσεως. Εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναφέρεται ὁ ἀριθμὸς τῶν 143 χιλ., διὰ νὰ ἀναιρεθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 300 χιλ., ἀναφέρονται δηλαδὴ μόνον οἱ μονίμως μεταναστεύσαντες. Ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχει ἕνας ὀγκώδης ἀριθμὸς 16 χιλ. τὸ 1958, 13 χιλ. τὸ 1959 καὶ 102 χιλ. τὸ 1960, ἐκεῖνοι ποὺ προσωρινῶς ἢ μὲ τουριστικὰ διαβατήρια, χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν, ὅτι ἕνας ἀριθμός, ὅπως ἀπεκάλυψεν ἀποψινὴ ἐρώτησις, κατορθώνει νὰ μεταναστεύῃ δι’ ἄλλου τρόπου, μπαρκάροντας ὡς ναυτολογημένοι καὶ βγαίνοντας στὸ πρῶτο λιμάνι. Τὸ φαινόμενον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνησυχαστικὸν πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι οἱ τελευταῖοι στατιστικοὶ ἀριθμοὶ ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀποδώσουν. Διότι θὰ πρέπει νὰ τὸ χαρακτηρίσωμεν ὄχι ὡς δυνάμενον νὰ πάρῃ τὰς διαστάσεις ποὺ ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ, λόγῳ τῶν ὑφισταμένων μεταναστευτικῶν διατάξεων, θὰ πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν ὡς τάσιν πρὸς φυγήν. Δηλαδή, ἂν κἄποια ἰδεατὴ στιγμὴ ἔπεφταν τὰ ὅρια τὰ περιοριστικά, τότε θὰ ἦτο ἕνα κῦμα ὁλόκληρον καὶ εἶναι ἕνα κῦμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἐπεκταθῇ μὲ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, μετὰ τὰς τελευταίας προτιμήσεις, τὰς ὁποίας δείχνει ἡ Ὁμοσπονδιακὴ Γερμανία ὄχι μόνον διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἐργατικῶν χειρῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ ἀγροτεργάτας, τοὺς ὁποίους εὑρίσκει πολὺ καταλλήλους διὰ τὴν χώραν της. Κύριοι συνάδελφοι, μέσα εἰς τὸ θέμα τῆς συζητήσεως εὐρύτατα συνεζητήθη καὶ ἀνεπτύχθη τὸ βιομηχανικὸν δυναμικὸν τῆς ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Ἂν τὰ μέτρα τὰ κυβερνητικά, ποὺ ἔχουν ληφθῆ διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν βιομηχανίαν, ἀπέδωσαν. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνέφερε τὸ ἑξῆς: Ὅτι αἱ ἄδειαι ἐπεκτάσεως καὶ ἱδρύσεως νέων ἐπιχειρήσεων, ἀπὸ 1.542 ποὺ ἦσαν τὸ 1955, ἀνῆλθον, διὰ τὴν πρωτεύουσαν, εἰς 1.668 τὸ 1960, ἐνῷ διὰ τὴν ἐπαρχίαν, ἀπὸ 1.462 ἔγιναν 5.349. Ἀνεξαρτήτως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, μεταξὺ ἀδείας καὶ πραγματοποιήσεως ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις, μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν σοβαρολογοῦμεν, ὅταν θέλωμεν νὰ μετρήσωμεν τὰς ἀδείας τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀντιπροσωπεύουν ἵδρυσιν ἐλαιοτριβείων καὶ μύλων, τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν περιπτώσεων, μὲ τὰ βιομηχανικὰ μεγαθήρια ποὺ γίνονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ἀκόμη, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν διαφορὰν αὐτὴν εἰς ἄλλα στοιχεῖα καὶ θὰ ἀναφερθῶ εἰς μερικά, ποὺ νομίζω, ὅτι δὲν ἐθίγησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους. Ἡ ἀξία τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς εἰς τὰ 1957 ἦτο 18.850 ἑκατ. δραχμῶν καὶ κἄτι χιλιάδες. Ἐξ αὐτῶν, ἡ περιοχὴ Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἐπραγματοποίησε 12.344 ἑκατομμύρια. Δηλαδή, τὸ 65%. Ὅταν θέλωμεν νὰ ἴδωμεν τὴν κατανομὴν τοῦ βιομηχανικοῦ δυναμικοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν ὁπωσδήποτε παίζει ρόλον ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἴδωμεν ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν χορηγηθεισῶν ἀδειῶν ἱδρύσεως ἢ ἐπεκτάσεως, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀπασχολουμένων ἐργατῶν, τοῦ ὄγκου τῆς βιομηχανίας καὶ τῶν πραγματοποιουμένων εἰσοδημάτων. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ παραγωγὴ εἰς δραχμὰς καὶ εἰς ποσοστά, ὡς ἐξάγεται ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ Συνδέσμου Ἑλλήνων Βιομηχάνων ἢ ἀπὸ τὴν στατιστικὴν ἐπετηρίδα, ἀπὸ ὅπου δυστυχῶς μόνον δυνάμεθα νὰ πληροφορηθῶμεν, διότι ἐπισημότερα στοιχεῖα δὲν ὑπάρχουν. Εἰς τὸ κέντρον ἔχομεν τὸ 63,25% ἀπασχολουμένων, εἰς δὲ τὰς ἐπαρχίας ἔχομεν τὸ 36,75%. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν κατανομὴν τῶν ἐπιχειρήσεων, διότι αὐτὴ παρουσιάζει τὴν ἰδίαν εἰκόνα ποὺ δίδουν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί. Θὰ ἀναφερθῶ, ὅμως, εἰς τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τὴν μεταποίησιν. Ἡ περιοχὴ πρωτευούσης τὴν 31.12.57 ἔχει πιστώσεις διὰ τὴν μεταποίησιν 69,4%, ἡ Θεσ)νίκη 10,3% καὶ ὅλα τὰ ἄλλα διαμερίσματα 20,3%. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς ἐπενδύσεις ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου —τὰ στοιχεῖα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε, ὅτι δὲν ἀφίστανται τῆς πραγματικότητος, διότι εἶναι παρμένα, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὸ Δελτίον Συνδέσμου Ἑλλήνων Βιομηχάνων, ἀπὸ ἐκδόσεις τοῦ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κλπ.— αἱ ἐπενδύσεις, λοιπόν, ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου, ἔχουν ὡς ἑξῆς: «Τὸ 1956 εἰς τὴν περιοχὴν πρωτευούσης, ἐπενδύσεις ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου εἰς ἐργοστάσια.... (ἀναγινώσκει)....». Κύριοι συνάδελφοι, προτιμῶ τὸν ὅρον «κατοικία», διότι δὲν ἐννοῶ μὲ τὴν μεθοδολογίαν τῶν δωματίων, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐξισώσω τὰ πολυώροφα μεγαθήρια τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν κυριωτέρων δρόμων, μὲ τὰ δωματιάκια ἢ τὶς μικρὲς κατοικίες ποὺ γίνονται εἰς τὰς ἐπαρχίας. Συνέπεια τούτου, ὅτι δὲν ἔγινεν ἐκμετάλλευσις ὅλων τῶν μέσων διὰ νὰ γίνῃ μία, ὄχι βεβαίως ἀνάλογος, ἀλλὰ σύμμετρος τοὐλάχιστον κατανομὴ τοῦ βιομηχανικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας, εἶναι ἡ κατάστασις, ὅπως παρουσιάζεται εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις καὶ τῶν ὁποίων ἁπλῆ ἀνάγνωσις τῶν τίτλων τῶν ἐφημερίδων μᾶς τὴν δείχνει.

§153Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἠμφισβητήθη οὔτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε καὶ ἀπὸ κανένα ἄλλον, ὅτι ἡ κατάστασις εἰς τὴν ἐπαρχίαν πρέπει καὶ δύναται νὰ καλλιτερεύσῃ. Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ὄχι ποία εἶναι ἡ κατάστασις σήμερον εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἐν συγκρίσει μὲ τὴν πρωτεύουσαν, ἀλλ’ ἐάν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς τελευταίας πενταετίας, ἐπῆλθεν ἢ ὄχι βελτίωσις εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Εἶναι, ἐὰν αἱ ἐπενδύσεις καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σαφῶς προσανατολισμένη πρὸς τὴν βελτίωσιν τῆς ζωῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα τίθεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ἄλλο, προκειμένου νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἕνα ἄλλο ἐρώτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφέρει νὰ δοθῇ ἀπάντησις: Τὶ δύναται νὰ γίνῃ εἰς τρόπον, ὥστε νὰ συντελεσθῇ μὲ ρυθμὸν ταχύτερον ἀκόμη ἡ βελτίωσις τῆς ζωῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἐπ’ αὐτοῦ, ὑπάρχει καμμία πρότασις πρακτική;

§154Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἀναφερόμεθα, κ. Ὑπουργέ, εἰς συγκεκριμένας προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ μακροῦ ἔχουν ὑποβληθῆ, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ γενικωτέρα κρίσις εἶναι γνωστή. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν συμβαίνει καὶ τοῦτο. Ὑπάρχει ὁ λεγόμενος ἐπαρχιακὸς ὑπερεπαγγελματισμός. Οἱ ἀθρόες ἀπομακρύνσεις ἐργατῶν ἀπὸ βασικές τους δουλειές, τὸ κλείσιμον ἐργοστασίων, ἡ ἀδυναμία, ἄλλωστε, ἀνθουσῶν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν τους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀπόλυσιν ὑπαλλήλων, ἔχουν δημιουργήσει μίαν κατάστασιν, ὥστε εἰς κἄθε δρόμον στὴν ἐπαρχίαν νὰ ξεφυτρώνουν κἄτι ἀπίθανα μαγαζιά, μπακάλικα, καφενεῖα, τσαγκαράδικα, πρᾶγμα ποὺ ὁδηγεῖ εἰς τὴν κατασπατάλησιν τῆς μικρᾶς ἀποζημιώσεως τῶν 10, τῶν 20 καὶ τῶν 30 χιλ. δραχμῶν ποὺ ἔλαβον οἱ ἀπομακρυθέντες ἀπὸ τὰς ἐργασίας των. Καὶ οὕτω περιπλέκεται ἔτι περισσότερον ἡ κατάστασις εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Συνέπεια ὅλων αὐτῶν εἶναι, ὅτι καὶ ἐκεῖνο ποὺ λέγεται πνευματικὴ καὶ πολιτιστικὴ κίνησις εἰς τὴν ἐπαρχίαν, νὰ εὑρίσκεται καὶ αὐτὴ εἰς μαρασμόν. Καὶ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Μαῦρος νὰ πιστεύω, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασίς του νὰ ἀποδεχθῇ ὅλος ὁ πνευματικὸς καὶ καλλιτεχνικὸς κόσμος τῆς πρωτευούσης τὴν ἀρχὴν τοῦ Θεσπίου τοῦ Μεγαρέως καὶ νὰ ἐξορμήσῃ πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ἐβελτιώνετο ἡ κατάστασις. Χρειάζεται, πρῶτον, νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ ἄρτος, νὰ βελτιωθῇ, νὰ αὐξηθῇ τὸ εἰσόδημα καί, ἀναμφισβητήτως, ἐπαρχιακαὶ πόλεις, αἱ ὁποῖαι ἄλλοτε εἶχον ἀξιολογωτάτην πνευματικὴν κίνησιν, ὅπως εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρίς, ἡ Κέρκυρα, νὰ ἀποκτήσουν πάλιν τὴν πνευματικήν των κίνησιν, ἐφ’ ὅσον, ἐπαναλαμβάνω, προηγηθῇ μία γενικὴ βελτίωσις τῆς καταστάσεώς των.

§155Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἔτσι, κ. συνάδελφε, τὸ ἀντιλαμβάνομαι καὶ ἐγώ.

§156Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὶ συνίσταται τελικὰ ὁ ἔλεγχος αὐτός; Ὑποχρεοῦμαι νὰ ἀνακεφαλαιώσω. Συνίσταται εἰς τὸ ὅτι —κατὰ τὴν γνώμην μου— ἐξ ὅσων ἀποδεικνύονται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων στοιχείων, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἐκ τῶν δραματικῶν ἐπικλήσεων, αἱ ὁποῖαι συγκλίνουν πρὸς τὴν πρωτεύουσαν, ἐξ ὅλων τῶν σημείων τῆς Ἑλλάδος —τόσον ἡ διάθεσις τῶν κεφαλαίων διὰ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, ὅσον καὶ ἡ αἴτησις πρὸς ἀποκέντρωσιν τῆς βιομηχανίας — δὲν ἀπέδωσαν. Καὶ δὲν ἀπέδωσαν, διότι —εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἐτονίσαμεν— δὲν ὑπῆρξεν ἕνας ὀρθός, πλήρως μελετημένος καὶ θεμελιωμένος προγραμματισμός. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι δι’ ἔλλειψιν αὐτοῦ τοῦ προγραμματισμοῦ κατὰ καιρούς, ἀπὸ τὸ 1955 καὶ ἐντεῦθεν, εἰσεπράξαμεν οὐκ ὀλίγους κολάφους, πρὸ τῆς γενομένης δηλώσεως τοῦ τότε Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, Μπλύχερ. Καὶ ἐπειδὴ ἐβλήθη πολὺ ὁ ἀνεπαρκὴς προγραμματισμός, ἀνεφέρθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, «δὲν ἐπεριμέναμεν νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ καὶ ὁ κ. Ζολώτας», διὰ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμόν. Νομίζω, ὅτι, ὄντως δὲν εἶχε προβλεφθῆ, διότι οὔτε τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν σελίδα 8, ἀποτελοῦν περιφερειακὸν προγραμματισμόν, οὔτε ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ σύνολον τῶν ἑκατὸν τόσων σελίδων, μεταξὺ 96 καὶ 98, εἰς 1½ σελίδα διὰ τὸν προγραμματισμόν, ἀποτελεῖ τὴν ἐνδεδειγμένην ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τούτου. Ὁ ἔλεγχος, λοιπόν, ἐκεῖ ἐντοπίζεται. Καὶ τὸ συμπέρασμα εἶναι, φθάνομεν εἰς τὸ ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ἐπαληθεύεται ἀπὸ τὸ ἐναπομένον εἰς τὰ χέρια τοῦ ἀγρότου μας γεωργικοῦ εἰσοδήματος, ἀπὸ τὴν ἀπόδοσιν τῶν μέχρι τοῦδε ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων καὶ ὅλων τῶν συμπαρομαρτούντων ἀναλόγου μορφῆς, ἀπὸ τὴν κατανομὴν τοῦ βιομηχανικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας, ἀπὸ τὸ ὕψος τῶν πιστώσεων τῶν διατιθεμένων, εἰς σύγκρισιν μὲ τὰς ἀνάγκας, ἀπὸ τοὺς πίνακας τῆς φορολογικῆς ἀποδόσεως καὶ ἀπὸ τοὺς πίνακας τῆς γεωγραφικῆς κατανομῆς καὶ ἐκ τῶν καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας. Νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι ὁ ἔλεγχός μας συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἀκριβῶς ἡ ἔλλειψις προγραμματισμοῦ ἔδωσε μᾶλλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν δυνατότητα νὰ ἐξοδεύσῃ πολλὰ κεφάλαια, νὰ ἔχῃ ὅμως ἐλάχιστα ἀποτελέσματα, συνέπεια τῶν ὁποίων εἶναι ἡ σήμερον διαγραφομένη ἀπειλητικὴ —ὀφείλομεν νὰ τὸ ἐννοήσωμεν— ἀπειλητικὴ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας, μὲ ὅλα τὰ ἐπακόλουθα. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ καταλήξω μὲ ἐκεῖνο ποὺ εἶπον εἰς τὴν ἀρχήν. Εἰς μίαν ὀργανικὰ προγραμματισμένην καὶ ἀναπτυσσομένην οἰκονομίαν, δὲν ὑπάρχουν ἀντιθέσεις οὐσιαστικαί μεταξὺ κέντρου καὶ ἐπαρχίας, διότι ὁ ὀρθὸς κυβερνητικὸς προγραμματισμὸς ἀντιμετωπίζει τὰ πράγματα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μειώνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τὴν ἀπόστασιν αὐτήν. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ καταλήξω, μὲ μίαν κοινοτοπίαν, διότι ἐπανειλημμένως ἔχει εἰπωθῆ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Εἰς μίαν ἐπὶ βάσεων ὀρθολογικῶν οἰκονομίαν, ὁδεύει ὁπωσδήποτε ἡ πρωτεύουσα πρὸς τὸ ἐπαρχιακὸν κέντρον, πρὸς τὸ χωριό, ἀκριβῶς διὰ νὰ δημιουργήσῃ καλλιτέρας συνθήκας ἐκεῖ, καὶ νὰ τὸ κάμῃ νὰ συγκρατήσῃ ἐκεῖ τοὺς πληθυσμούς του, διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς γεωργικῆς του παραγωγῆς καὶ δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἔλευσιν ἀπελπισμένων στρατειῶν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν πρὸς τὴν πρωτεύουσαν, εἰς ἀναζήτησιν ἑνὸς κομματιοῦ ψωμιοῦ. (Χειροκροτήματα).

§157ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Νὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον, ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.)