1961.02.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58η

Παρασκευή, 3 Φεβρουαρίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μανέντης ζητεῖ 25ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Πυρομάγλου ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κακογιάννης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπριλλάκης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§12Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Α. Δημητρᾶτος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας) καὶ Γ. Θεμελῆς (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)1956 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς νοσοκομειακῆς καὶ ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως εἰς τὴν σύζυγον τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων καὶ τῶν συνταξιούχων βουλευτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν, νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Θεοδοσιάδης, Ν. Ζαρντινίδης, Α. Βογιατζῆς, Ι. Σπαθάρης, Π. Καλλιγκάτσης, Π. Σταυρόπουλος, Γ. Μεταξᾶς καὶ Ν. Ἀθανασίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ο.Λ. Π. καὶ Λιμενικῶν Ταμείων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Θεοδοσιάδης, Θ. Μπάρμπας, Ι. Σπαθάρης, Α. Βογιατζῆς, Π. Γυιόκας καὶ Κ. Παπαγεωργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ο.Λ.Π. καὶ Λιμενικῶν Ταμείων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Κεφαλογιάννης, Ε. Κεφαλογιάννης, Ι. Προκοπίδης, Μ. Στεφανίδης καὶ Γ. Βολουδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Αὐτοκινητιστῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Πανούσης καὶ Γ. Οἰκονομόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γεωργικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐξελθόντων τῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ 1.5.52 μέχρι 23.12.59 Δασονόμων καὶ Γεωπόνων, αἰτουμένων τακτοποίησιν τοῦ ἀπὸ ἔτους χρονίζοντος αἰτήματός των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Συνομοσπονδίας Τραυματιῶν καὶ Πολεμιστῶν Ἑλλάδος Ν. 751, αἰτουμένων τὴν ταχεῖαν κατάθεσιν καὶ ψήφισιν νομοσχεδίου προστασίας πολεμιστῶν Ν. 751. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Σιδηροκάστρου καὶ περιφερείας, αἰτουμένης ἵδρυσιν μεγάλης καπναποθήκης ἐπεξεργασίας καπνῶν εἰς τὴν ἐν λόγῳ πόλιν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προσωπικοῦ Δ.Ε.Η. τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ τακτοποίησις τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Τ. Βουλόδημος, Γ. Ἀράπης, Δ. Παινέζης, Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Γιαχνῆς, Ι. Δραγονέτης, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Γ. Βαλοῦρδος, διαμαρτύρονται διὰ βιαίαν καὶ παράνομον διάλυσιν Γενικῆς Συνελεύσεως Ἀρχαιρεσιῶν Σωματείου Εἰσπρακτόρων Ἀστικῶν Λεωφορείων Ἀθηνῶν ὑπὸ ὀργάνων Ἀσφαλείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Καλλιδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀθανασίου Χορταρᾶ, ἐφέδρου ἐξ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν Πεζικοῦ αἰχμαλώτου στρατοπέδου Κρήτης, αἰτουμένου χορήγησιν ἀποζημιώσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου Τσαρουχοποιῶν–Σανδαλοποιῶν–Βυρσοδεψῶν Ἄρτης, αἰτουμένου αὔξησιν τῆς χορηγηθείσης ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἑορτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Σ. Καρασάββας, Χ. Μπούσιος, Γ. Πρίφτης, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν γονέων καὶ ἀδελφῶν στρατιωτῶν ὑπηρετούντων εἰς διμοιρίας σκαπανέων τῶν 509 καὶ 819 Τ Π. Κολυνδροῦ καὶ Ἐράτυρας, διαμαρτυρομένων διὰ σοβαρωτάτην ἐπιδείνωσιν τῶν ἀθλίων συνθηκῶν διαβιώσεως τῶν συγγενῶν των εἰς τὰς ἐν λόγῳ μονάδας. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Χανίων, ἀποστέλλει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου ἀνωτέρου ὑγειονομικοῦ προσωπικοῦ ΙΚΑ Χανίων, αἰτουμένου ἐφαρμογὴν συστήματος οἰκογενειακοῦ ἰατροῦ, διευκόλυνσιν πληρωμῆς αὐτοῦ μέσῳ τοῦ Ἱδρύματος κλπ. Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, αἰτεῖται ἐξεύρεσιν ἀδιαβλήτων τρόπων ἐρεύνης τῶν περιουσιακῶν στοιχείων καὶ τῆς ἐν γένει διαβιώσεως τῶν δημοσίων ἀνδρῶν τῆς Χώρας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Θ. Κεραμιτσόγλου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν ἀναχαίτισιν τοῦ κύματος τῆς μεταναστεύσεως εἰς τὸν Νομὸν Ἔβρου κλπ.

§14Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ εἰδοποιῆται περὶ τούτου τὸ Προεδρεῖον ἐγκαίρως. Ἡ ἐρώτησις ἡ ἀφορῶσα τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν διαγράφεται, διότι συνεζητήθη. Ὁ κύριος Δημήτριος Καρακουλουξῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς πρόληψιν αὐτοκινητιστικῶν δυστυχημάτων κλπ.

§16Δ. ΚΑΡΑΚΟΥΛΟΥΞΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ αὐτοκινητιστικοῦ δυστυχήματος τῶν Μεγάρων, διάφοροι Ὀργανώσεις ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας διάφορα αἰτήματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ αἴτημα περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ὡραρίου ἐργασίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ φορτηγὰ αὐτοκίνητα νὰ ἐργάζωνται ἐπὶ 10ωρον ἢ 12ωρον. Υἱοθετοῦντες τὰ αἰτήματα τῶν Ὀργανώσεων αὐτῶν, παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν ἐλήφθησαν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα πρὸς πρόληψιν τῶν δυστυχημάτων.

§17Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ αὐτοκινητιστικὸν ἐπάγγελμα εἶναι ἐκ τῶν σκληροτέρων ἐπαγγελμάτων καὶ μάλιστα οἱ ὁδηγοὶ τῶν αὐτοκινήτων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ τὴν εὐθύνην πολλῶν ἀτόμων, ἐργάζονται σκληρῶς καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία. Θὰ πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐνδιαφερθῇ νὰ μὴ καταπατοῦνται τὰ ἐργατικὰ δικαιώματα καὶ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία. Εἰδικῶς εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, καταπατεῖται τὸ ὡράριον ἐργασίας καὶ οἱ ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων ἐργάζονται ἐπὶ 10ωρον ἢ 12ωρον, καὶ ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι νὰ ἔχωμεν αὐτοκινητιστικὰ δυστυχήματα. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας θὰ πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας διὰ τὴν πρόληψιν τῶν δυστυχημάτων.

§18Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἤκουσα τὰς ἀπόψεις. Ἡ σχετικὴ ὅμως ἐρώτησίς σας ἀφορᾷ τὸ 7ωρον καὶ οὐχὶ τὸ 8ωρον, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὁποίου ἔχει συστηματοποιηθῆ ὁ ἔλεγχος. Εἰς τὰς δι’ αὐτοκινήτου μεταφοράς, τὰς ἐξυπηρετούσας τὴν ἐν γένει κίνησιν καὶ τὴν παραγωγικὴν ζωήν, ἀπασχολοῦνται χιλιάδες ὁδηγῶν καὶ γενικῶς μισθωτῶν, ἐργαζόμενοι μὲ τὸ κανονικὸν 8ωρον, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὁποίου ἀσκεῖ κανονικὸν ἔλεγχον ἡ ἁρμοδία Ἐπιθεώρησις Ἐργασίας. Ὁπωσδήποτε ὅμως θὰ πρέπει, πέραν τούτου, καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι παράγοντες —ἐργοδόται καὶ ὁδηγοὶ— νὰ συμβάλλουν αὐτοπροαιρέτως εἰς τὴν τήρησιν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κειμένων νόμων. Ἤδη, τὸ Ὑπουργεῖον διαθέτει ἐπόπτας, οἱ ὁποῖοι ἐλέγχουν καὶ τοὺς ἐνδιαμέσους σταθμοὺς καὶ τὰ σημεῖα ἐκκινήσεως αὐτοκινήτων. Πάντως, εἶναι γεγονός, ὅτι, οὐχὶ σπανίως, ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴν κούρασιν προκαλοῦνται ἀτυχήματα, τὰ ὁποῖα ἐνίοτε πληρώνουν μὲ τὴν ζωήν των οἱ ὁδηγοί, ἢ συνεπείᾳ τῶν ὁποίων καθίστανται ἄχρηστοι διὰ τὴν κοινωνίαν καὶ τὴν οἰκογένειάν των.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σιαφλέκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν ἡ ἵδρυσις μονάδος σιδηροβιομηχανίας θὰ γίνῃ ἐν Βόλῳ κλπ.

§20Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, διότι κλιμάκιον τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Πρωθυπουργὸν ἐπεσκέφθη τὸν Βόλον κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1959 καὶ διεπίστωσεν ἰδίοις ὄμμασιν τὴν τραγικὴν κατάστασιν, ἀπὸ ἀπόψεως ἀπασχολήσεως. Ἤδη, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων ἀνέρχεται εἰς 8 χιλ., ἐπὶ συνόλου 20 χιλ. ἐργαζομένων, κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐγκυροτέρων Ὀργανισμῶν τῆς πόλεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπισκεφθεὶς τὸν Βόλον τὸ 1959 ὑπεσχέθη διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ὀγκουμένης ἀνεργίας τὴν ἵδρυσιν μιᾶς μονάδος σιδηροβιομηχανίας, ἀλλ’ ἔκτοτε οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο διὰ τὴν προπαρασκευὴν τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὑποσχέσεως ταύτης. Πληροφοροῦμαι, ὅτι εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἵδρυσις μιᾶς μονάδος βιομηχανίας χάλυβος. Ἐτονίσαμεν καὶ τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὑφίστανται ὅλαι αἱ τεχνικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανίας ἐν Βόλῳ, ἡ δὲ Κυβέρνησις διὰ στόματος τοῦ Προέδρου αὐτῆς ἐδήλωσεν, ὅτι μία μονὰς βιομηχανικὴ σιδήρου θὰ κατασκευασθῇ εἰς Βόλον. Ἡ μονὰς αὕτη, βεβαίως, θὰ ἀπορροφήσῃ σημαντικὸν ἀριθμὸν ἀνέργων καὶ ὀφείλω νὰ ἐπισημάνω τὴν σοβαρότητα τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ πρόβλημα τῆς ἀπασχολήσεως ἐν Βόλῳ τὸ ὁποῖον κατέστη ὀξύτατον. Ἡ δυστυχία κυκλοφορεῖ εἰς τοὺς δρόμους......

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λησμονεῖτε, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐλέγχου. Μίαν πληροφορίαν ζητεῖτε καὶ τίποτε ἄλλο. Εἴπατε ἕνα σωρὸ πράγματα. Τώρα προσθέτετε καὶ τὸ «ἐμπαίζει». Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ὑπάρχει καὶ ὁ Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκει εἰς τὴν μειοψηφίαν. Εἶναι Πρόεδρος καὶ τῆς πλειοψηφίας τοῦ Σώματος, ὑποχρεούμενος νὰ προστατεύσῃ ἀμφοτέρας τὰς πτέρυγας. Ἀρκεῖ, λοιπόν.

§22Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Ἔλεγχον κάμνομεν, κ. Πρόεδρε. Ὁ Μητροπολίτης Δημητριάδος, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ δράματος τῶν ἀνέργων, ἀνέλαβε μίαν εὐγενῆ πρωτοβουλίαν καὶ ὡργάνωσε λαϊκὰ συσσίτια, εἰς τὰ ὁποῖα προσῆλθον 2.000 μέχρι σήμερον, χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσφέρῃ μίαν δραχμήν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὶ σχέσιν ἔχει ὁ Μητροπολίτης Δημητριάδος, κ. συνάδελφε;

§24Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Πράγματι, εἰς τὸν Βόλον, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἀνεργία εἰς ὑψηλότερον βαθμόν, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς δύο κυρίως λόγους. Πρῶτον, διότι ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν σεισμοπλήκτων οἰκημάτων, ἡ ὁποία, ὡς γνωστόν, προεκάλεσε συνάθροισιν ἐργατοτεχνιτῶν ἀπὸ ἄλλας περιοχάς, ἤδη ὁλοκληροῦται. Καὶ κατὰ δεύτερον λόγον, ὑπάρχει ἡ ἐποχιακὴ ἀνεργία, σύνηθες φαινόμενον, ἰδίᾳ εἰς τὸν κλάδον τῶν καπνεργατῶν. Καὶ τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ἡ Κυβέρνησις τὰς ἀντιμετώπισε, διὰ τῆς σοβαρᾶς χρηματοδοτήσεως τῶν Δήμων Βόλου καὶ Νέας Ἰωνίας, εἰς τοὺς ὁποίους διετέθησαν σημαντικὰ κεφάλαια, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀξιόλογον μείωσιν τῆς ἀνεργίας. Τὰ φαινόμενα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐκδηλοῦνται διὰ πρώτην φοράν. Καὶ προπολεμικῶς, εἰς τὴν ἰδίαν περιοχήν, ὑπῆρχεν ἐποχιακὴ ἀνεργία, ἡ ὁποία μεταπολεμικῶς ἐμφανίζεται μάλιστα μειωμένη. Βεβαίως, ἀνεργία βιομηχανικῆς ὑφῆς παρετηρήθη εἰς τὰ ἐργοστάσια Παπαγεωργίου καὶ Ματσάγγου. Τὰ φαινόμενα, ὅμως, ἐπέσυραν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν λῆψιν μέτρων, τὰ ὁποῖα αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ λάβωμεν. Δι’ αὐτὸ καὶ εἴχομεν ἐκδηλώσεις ἱκανοποιήσεως, διὰ τὴν ταχύτητα καὶ διὰ τὴν ἀποτελεσματικότητα τῶν ληφθέντων μέτρων, ὑπὸ τῶν Δήμων τῆς περιφερείας.

§25Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἰσχυρίζεται, ὅτι ἡ ἀνεργία ἀποτελεῖ μόνιμον φαινόμενον τῆς περιοχῆς τοῦ Βόλου. Διαμαρτύρομαι καὶ καταγγέλλω τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας. Ἰσχυρίσθη, ὅτι ἀντιμετώπισε τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας, χρηματοδοτήσας τοὺς Δήμους διὰ τὴν ἐκτέλεσιν δημοτικῶν ἔργων. Πληροφορῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι τὰ ποσὰ αὐτὰ ἀντιπροσωπεύουν ἐργασίαν 4 μηνῶν διὰ 600 ἐργάτας ἢ 8 ἡμέρας ἐργασίας δι’ ἕκαστον ἄνεργον. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας εἰς τὸν Βόλον. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ παύσῃ νὰ ἐμπαίζῃ τοὺς ἀνέργους, διότι ἤδη ἀντιμετωπίζουν κατάστασιν κατοχικῆς δυστυχίας.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται αἱ λέξεις «ἐμπαίζει». Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ χρησιμοποιῆτε τοιαύτην φρασεολογίαν. Πρέπει νὰ ἀνέλθῃ κἄποτε ἡ στάθμη ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Μὴ χρησιμοποιῆτε λέξεις, αἱ ὁποῖοι δὲν προσήκει νὰ λέγωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§27Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ προσπάθεια καταδημαγωγήσεως δὲν ἐξυπηρετεῖ τοὺς ἀνέργους. Καὶ οἱ ἄνεργοι ἐξυπηρετοῦνται μόνον ἀπὸ μέτρα θετικὰ καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ἐλάβομεν καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐπιδότησιν καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀνεργίας. Καὶ ἐὰν κἄποιος ἐμπαίζῃ τὴν δυστυχίαν τῶν ἀνέργων καὶ ἐπιδιώκῃ νὰ τοὺς ἐκμεταλλευθῇ, εἶσθε σεῖς.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπ’ ἀριθ. 11. Ὁ κ. Π. Βαρδινογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§29ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπουσιάζει.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναβάλω, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι, τοῦ λοιποῦ, ἐν περιπτώσει ἀπουσίας τοῦ βουλευτοῦ, δὲν πρόκειται νὰ ἀναβληθῇ, ἀλλὰ θὰ διαγράφεται ἡ ἐρώτησις. Εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12, ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀφορώσης τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρείας Κλιναμαξῶν κλπ.

§31Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρείας Κλιναμαξῶν εὑρίσκεται εἰς τὸ περιθώριον τοῦ κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἐνῷ ἐργάζεται εἰς τοὺς σιδηροδρόμους καὶ προσφέρει ἐξηρτημένην ὑπαλληλικὴν ἐργασίαν, χαρακτηρίζεται ὡς ἐργατικὸν προσωπικόν. Ἕνα πρόσωπον παρασκευάζει τὸ φαγητόν, τὸ προσφέρει, τηρεῖ λογαριασμοὺς εἰς ξένας γλώσσας καὶ ἀμείβεται μὲ ὁδοιπορικὰ καὶ ἀξίαν στολῆς ἐν συνόλῳ μὲ 1.700 δραχμὰς μηνιαίως. Ἐπὶ πλέον, ἐν περιπτώσει ἀπολύσεως, ἀποζημιοῦται μὲ τὸ γλίσχρον ποσὸν τῶν 420 δραχμῶν. Καὶ ὡς νὰ μὴ ἔφθαναν αὐτά, κατ’ ἐξαίρεσιν, δὲν ἐδόθη εἰς τὸ προσωπικὸν ἡ αὔξησις 10%, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς ὅλους τοὺς ἐργαζομένους ἀπὸ 1.1.56. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ νὰ λήξῃ ἡ ἄδικος εἰς βάρος τοῦ προσωπικοῦ Κλιναμαξῶν μεταχείρισις.

§32Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν Κλιναμαξῶν.

§33Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Καὶ προπολεμικῶς παρεσχέθη θετικὴ προστασία εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Κλιναμαξῶν, διὰ καθιερώσεως συστήματος συνταξιοδοτήσεως ἐπὶ ἀμοιβῆς, τὸ ὁποῖον, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ὑπέστη, ἔκτοτε, ἀλλαγάς. Ἤδη, μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ προσωπικοῦ τῶν Κλιναμαξῶν καὶ τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας Κλιναμαξῶν διεξάγονται συνεννοήσεις καὶ καταβάλλεται προσπάθεια ρυθμίσεως τῶν ὑφισταμένων διαφορῶν.

§34Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πέραν τῆς ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τοὺς δοθῇ, ὑφίσταται τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τοὺς ἐργαζομένους ἀπὸ 1.1.56 καὶ ἡ Διεθνὴς Ἑταιρεία Κλιναμαξῶν δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα νὰ ἀρνῆται τὴν ἐφαρμογὴν τῶν Ἑλληνικῶν νόμων.

§35Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐνδιαφερομένων γνωρίζουν πολὺ καλὰ τὶ ἔχει συντελεσθῆ καὶ τὶ συντελεῖται.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀφορώσης τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἀρτοποιῶν.

§37Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἀρτοποιῶν λειτουργεῖ κατὰ ἕνα περίεργον ἀντικοινωνικὸν καὶ ἀντιασφαλιστικὸν τρόπον. Διότι ἐνῷ βασίζεται ἐπὶ τῆς εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία καταβάλλεται ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀρτοποιοὺς τῆς χώρας καὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν κατανάλωσιν, δίδει σύνταξιν μόνον εἰς τοὺς ἀρτοποιούς, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς πόλεις ἐχούσας ἄνω τῶν 5.000 κατοίκων. Ἢ θὰ πρέπει νὰ χορηγῇ σύνταξιν εἰς ὅλους τοὺς καταβάλλοντας τὴν ἀσφαλιστικὴν εἰσφορὰν ἢ νὰ ἀπαλλαγοῦν τῆς κοινωνικῆς εἰσφορᾶς καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουν σύνταξιν καὶ ἡ κατανάλωσις.

§38Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Πράγματι, ὑπάρχει μία ἀντίφασις εἰς τοὺς ἀσφαλιστικοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ Ταμεῖον Ἀρτοποιῶν, διότι δὲν περιλαμβάνει ἡ ἀσφάλισις τὸ σύνολον τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι ὄντως καὶ καταβάλλουν εἰσφοράν. Δὲν ἔχω ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ κατ’ ἀρχὴν εἶμαι πλήρως σύμφωνος, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταρρυθμισθῇ ἡ κειμένη νομοθεσία, ὥστε νὰ συνταξιοδοτηθοῦν καὶ οἱ ἀρτοποιοὶ τῶν μικρῶν κέντρων. Ἄλλωστε, ἀσφαλιστικῶς, ἡ παροχή, δηλαδὴ ἡ εἰσφορά, δημιουργεῖ ὑποχρέωσιν ἀντιπαροχῆς, δηλαδὴ συντάξεως.

§39Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω ἰδιαιτέρως, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ προβῆτε εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀφορώσης τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν.

§41Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ἐζήτησα, κ. Πρόεδρε, διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μου, πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν, καὶ εἰδικώτερον: 1) Ποῖα ποσὰ διετέθησαν δι’ ἐκδρομὰς τῶν ἐργατῶν ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐντεῦθεν, 2) πῶς κατενεμήθησαν, αὐτοκίνητα, πλοῖα, σιδηρόδρομοι, 3) κατὰ ποῖον τρόπον ἐγένετο ἡ μίσθωσις τῶν πλοίων καὶ ἂν ὑπάρχῃ σχετικὴ συμφωνία μὲ τοὺς πλοιοκτήτας καὶ 4) πῶς διετέθησαν τὰ εἰσιτήρια. Ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων αὐτῶν, ὁ κ. ὑπουργὸς κατέθεσε τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα καὶ ἐπιφυλλάσσομαι, ἀφοῦ τὰ μελετήσω, νὰ ἀποφασίσω, ἐὰν θὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν ἢ ὄχι.

§42Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Βάσει τῆς ἐρωτήσεως, κατέθεσα τὰ ζητηθέντα στοιχεῖα καὶ ἐὰν ὑποβληθῇ ἐπερώτησις, ἐπιφυλλάσσομαι νὰ προβῶ εἰς εὐρυτέραν ἀνάλυσιν. Πάντως, τὰ διατεθέντα δι’ ἐκδρομὰς ποσὰ εἶναι διὰ τὰ ἔτη 1955, 56, 57, 58, 59 καὶ 1960 ἀντιστοίχως 2.876.928, 1.447.083, 2.056.352, 2.417.869, 2.429.013 καὶ 1.819.673. Ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως τῶν εἰσιτηρίων ἑκάστης ἐκδρομῆς, ὑπάρχει πλήρης κατάστασις καὶ ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν νὰ θέση εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. βουλευτοῦ πᾶν σχετικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελε ζητήσει.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καρακουλουξῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ἱκανοποιήσεως ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν τῶν κατοίκων συνοικίας Ἀμφιάλης.

§44Δ. ΚΑΡΑΚΟΥΛΟΥΞΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀμφιάλη εἶναι μία περιοχὴ τοῦ Δήμου Κερατσινίου μὲ 30.000 κατοίκους καὶ οὐδὲν ἔργον ἔχει συντελεσθῆ, εἴτε ἀπὸ πλευρᾶς συγκοινωνίας, εἴτε ἀπὸ πλευρᾶς ἱδρύσεως σχολείων κ.λ.π. Ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, καθὼς καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ ἐντελῶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὅπως λάβῃ μέριμναν διὰ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἐμπίπτουν εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του.

§45Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ σχεδὸν θέματα ἄλλων Ὑπουργείων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, εἶναι τὸ σχετιζόμενον μὲ τὴν συστηματικωτέραν παρακολούθησιν τῶν θεμάτων καὶ φροντίδων τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως. Εἰς τὸν τομέα αὐτόν, καταβάλλεται προσπάθεια καθιερώσεως συστήματος παροχῆς καλυτέρας ἰατρικῆς περιθάλψεως. Ἤδη, ἔχομεν ζητήσει ἀπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ ΙΚΑ εἰς τὰς ἀκραίας συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν, νὰ μεταβαίνουν ἐπὶ τόπου, ἰατροὶ διὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀσθενῶν, ὥστε νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς κόπον καὶ εἰς ἔξοδα οἱ ἀσθενεῖς νὰ ἔρχωνται εἰς τὸ κέντρον. Διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ, ἐξυπηρετοῦνται καλύτερον οἱ κάτοικοι τῶν ἀκραίων συνοικιῶν τῆς πόλεως. Ἐπίσης καὶ εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς τῆς κοινωνικῆς προστασίας, ὅπως τὴν ἵδρυσιν κέντρου νεότητος τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, λαμβάνεται κάθε πρόνοια ἐξυπηρετήσεως τῶν κατοίκων τῶν ἀκραίων συνοικιῶν, ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§47Δ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὅπως μοῦ δώσητε τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀναπτύξω σχετικὴν πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ καταθέσω.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαθανασόπουλε, αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται κατόπιν προσυνεννοήσεως μὲ τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ συνεννοῆται τὸ Προεδρεῖον μὲ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς, ὥστε νὰ θέτῃ μίαν σειρὰν εἰς τὰ θέματα αὐτά. Ἐπομένως, εἰς ἄλλην συνεδρίασιν θὰ εἰσηγηθῆτε τὴν πρότασίν σας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 10 ἐπερωτήσεως τῶν κ.κ. Καρασάββα, Πρίφτη καὶ Μπριλλάκη, ἐζητήθη ἐκ νέου ἡ ἀναβολή. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ζητῆται ἐπανειλημμένως ἡ ἀναβολή, εἶναι δυνατὸν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν νὰ ἀπουσιάζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ τότε διαμαρτύρεσθε, ὅτι δὲν προσέρχονται οἱ ὑπουργοὶ διὰ νὰ ὑποστοῦν τὸν ἔλεγχον. Ἐπομένως, ὅταν παρίστανται οἱ ὑπουργοί, δὲν πρέπει νὰ ζητῆται ἡ ἀναβολὴ τῶν ἐρωτήσεων.

§49Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἄλλην φορὰν ἐζητήθη ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὶ λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας; Συμφωνεῖ;

§51Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Συμφωνῶ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐάν, ὅμως, τὴν ἄλλην φορὰν κωλύεται ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἔλθῃ, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν αἱ διαμαρτυρίαι. Ἔχω μίαν γραμμὴν εἰς τὸ θέμα αὐτό. Θέλω νὰ συζητηθοῦν αὐταὶ αἱ λεγόμεναι νόμῳ προτιμημέναι ἐπερωτήσεις, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν κἄποτε εἰς τὸν κυρίως ἔλεγχον, διὰ τὰ θέματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθεια τοῦ Προεδρείου. Θέλω νὰ ἐκκαθαρίσω τὰς προτιμημένας. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11. Συνεζητήθη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12 ἐπερωτήσεως τῶν κ.κ. Καρασάββα, Γαβριηλίδη, Μπρακατσούλα, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τῶν σχετικῶν μὲ τὴν διοικητικὴν προανάκρισιν κατὰ τοῦ ἐνωμοτάρχου Εὐαγγέλου Γεωργίου.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή, διότι ἀπουσιάζουν οἱ ἐπερωτῶντες.

§54Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἀναβάλλεται αὕτη διὰ δευτέραν φοράν, τῇ αἰτήσει τῶν ὑποβαλόντων. Ἔχετε ἀντίρρησιν νὰ τὴν διαγράψωμεν καὶ ἐὰν θελήσουν οἱ κύριοι ἐπερωτῶντες νὰ τὴν ἐγγράψουν καὶ ἄλλην μίαν φοράν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεοῦμαι νὰ προσέρχωμαι καὶ διὰ δευτέραν φορὰν διὰ νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ ἀπουσιάζουν καὶ ἑπομένως, νὰ ζητοῦν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως διὰ δευτέραν φοράν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ τὴν ἀναβάλλετε πάλιν;

§56Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ κ. Καρασάββας, νομίζω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς προβλέπει τὴν ἀναβολήν. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς κωλύεται νὰ προσέλθῃ τὴν προσεχῆ φορὰν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, νὰ παρακληθῇ νὰ ἔλθῃ τὴν μεταπροσεχῆ φοράν.

§57Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτ.). Εἶναι ἡ δευτέρα φορὰ ἀναβολῆς, τῇ αἰτήσει τῶν ἐπερωτώντων.

§58Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπεδίωξα νὰ συναντηθῶ μαζί σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ δὲν τὸ ἐπέτυχον.

§59Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Μὲ εὐχαριστεῖ ἰδιαιτέρως, τὸ ὅτι ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐπιδιώκει νὰ μὲ συναντήσῃ. Θὰ εἶμαι εὐτυχής.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον, δὲν εὐθύνεται πλέον, ἐάν, ὅταν θὰ ἔλθουν ἐκ νέου πρὸς συζήτησιν αἱ ἐπερωτήσεις αὐταὶ θὰ εἶναι παρόντες ἢ ὄχι οἱ κ.κ. ὑπουργοί. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἦλθε δύο φορὰς καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον τὴν προσεχῆ φορὰν νὰ εἶναι ἀπησχολημένος καὶ νὰ κωλύεται νὰ προσέλθῃ. Δὲν θὰ δικαιολογῆται οὔτε διαμαρτυρία δι’ αὐτό. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 13. Νομίζω, ὅτι κατετέθη ὁ φάκελλος καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ διαγραφῇ. Ἀφορᾷ ζητήματα τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας. Διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 178. Εἶναι ἐπίσης ἀπὸ τὰς νόμῳ προτιμημένας, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἔκφρασιν. Ὁ κ. Κ. Ταλιαδούρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του νόμῳ προτιμημένης, ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας.

§61Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀπασχολήσω καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἀπροθυμίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ἐπιταγὰς τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ καταθέσῃ αἰτούμενα ὑπὸ τῆς Βουλῆς στοιχεῖα. Κατὰ συζήτησιν παλαιοτέρας ἐπερωτήσεώς μου, ἀναβληθείσης τρίς, ὑπαιτιότητι τοῦ ἰδίου κ. ὑπουργοῦ Παιδείας, διεμαρτυρήθην τότε ἐντόνως πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Φαίνεται ὅτι οὐδεμίαν κοινοβουλευτικὴν πρόοδον ἐσημείωσεν ἔκτοτε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, γεγονός, ὅπερ μὲ ἀναγκάζει νὰ ἐπισύρω καὶ πάλιν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διότι ἂν ἡ πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμὸν περιφρόνησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εὕρῃ μιμητὰς καὶ ἄλλους ὑπουργούς, καὶ γενικευθῇ, δὲν γνωρίζω εἰς τὶ θὰ χρησιμεύσῃ πλέον ἡ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρουσία μας. Φρονῶ, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον, νὰ ἐπανέλθωσιν ὡρισμένοι ὑπουργοὶ εἰς τοὺς καθιερωμένους κανόνας τοῦ Δημοκρατικοῦ μας Πολιτεύματος, διότι εἰς τοὺς ὑπάρχοντας ἐχθροὺς αὐτοῦ, δὲν εἶναι συμφέρον νὰ προστίθενται καὶ ἐκ μέρους αὐτῶν πλήγματα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς παρεκάλουν, νὰ μὴ μεταχειρίζεσθε τοιαύτας βαρείας φράσεις.

§63Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν τελευταῖον καιρὸν δίδομεν σημασίαν περισσοτέραν εἰς τοὺς λόγους καὶ δὲν δίδομεν τὴν πρέπουσαν σημασίαν εἰς τὰ ἔργα. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι ἐφ’ ἑξῆς πρέπει νὰ δίδωμεν περισσότερον βαρύτητα εἰς τὰ ἔργα καὶ καθόλου εἰς τοὺς λόγους. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ αἰτούμενα στοιχεῖα ἀφορῶσι τὴν διαγωγὴν τοῦ δημοδιδασκάλου Δημητρίου Καραβέλη, κατηγορουμένου διὰ τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι κατεδικάσθη εἰς δίμηνον φυλάκισιν ἀπὸ τὸ Μονομελὲς Δικαστήριον Νεαπόλεως–Κοζάνης, ἐπὶ ἀνηθίκῳ ἐπιθέσει κατὰ τῆς συζύγου τοῦ Παύλου Παπαδοπούλου, κατοίκου Ἀνθοχωρίου, ἔνθα ὑπηρέτει. Δεύτερον, ὅτι κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Κοζάνης εἰς πολυετῆ φυλάκισιν, στέρησιν πολιτικῶν δικαιωμάτων κλπ., καταδίκην δι’ ἣν ἤσκησεν ἔφεσιν. Τρίτον, κατηγγέλθη ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει ὑπὸ τοῦ ἐν Τσοτυλίῳ πράκτορος τοῦ μονοπωλίου ἅλατος. Τέταρτον, ἐμηνύθη ὑπὸ τοῦ διδασκάλου Περιστέρας Ἀντωνίου Ἀδαμοπούλου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει καί, πέμπτον, ἐμηνύθη ὑπὸ τοῦ κατοίκου Δίβλης Χασιώτη, διότι λαβὼν παρ’ αὐτοῦ χρήματα διὰ νὰ ἐνεργήσῃ διὰ τὸν ἐπαναπατρισμὸν τοῦ υἱοῦ του ἐκ τοῦ παραπετάσματος, τὸν ἐξηπάτησε. Δὲν γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, τίνες δεσμοὶ συνδέουσι τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας πρὸς τὸν διδάσκαλον τοῦτον, ἀλλ’ ἡ ἐπὶ ἔτος σχεδὸν ἀπροθυμία του νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον, τὸν ἀφορῶντα τὰς ἀτασθαλίας τοῦ διδασκάλου τούτου, γεννᾷ πολλὰ ἐρωτηματικά, ὡς πρὸς τὴν ἄγρυπνον φροντίδα τοῦ κ. ὑπουργοῦ, πρὸς περιφρούρησιν τῶν ἠθικῶν κανόνων, σύμφωνα μὲ τοὺς ὁποίους δέον νὰ διάγωσιν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ οἱ δημοδιδάσκαλοι. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ἕτερος δημοδιδάσκαλος εἰς τὴν Καστοριάν, ἐπετέθη κατὰ μαθητρίας. Καὶ τὴν πρᾶξιν του αὐτὴν κατεδίκασε καὶ ὁ ἴδιος ὁ Τύπος, ὡς ἑξῆς: «Κύριε Ὑπουργέ, ἕνας δάσκαλος τῆς Καστοριᾶς, καταδικασθεὶς δι’ ἀσέλγειαν κατὰ μαθητρίας του εἰς 3μηνον φυλάκισιν, μένει εἰς τὴν θέσιν του, πρὸς αἰώνιον αἶσχος τῶν ἁρμοδίων, διότι τυγχάνει ἀνεψιὸς κἄποιου βουλευτοῦ». Ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας καὶ ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. ὑπουργοῦ Παιδείας καὶ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ καταθέσῃ τὰ αἰτηθέντα στοιχεῖα, διότι οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἂν μείνῃ ἀτιμώρητος ὁ ἐν λόγῳ διδάσκαλος καὶ συνεχίσῃ τὴν δρᾶσιν του.

§64Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν ἐπῳδὸν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε καὶ πάλιν περὶ ἀναληθείας. Νομίζω, ὅτι ἐξ ἰδίων κρίνει τὰ ἀλλότρια. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκεκριμένην ἐπερώτησιν, περὶ ἧς σήμερον ἡ συζήτησις, ὁ κ. συνάδελφος ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν εἰς ὡρισμένα παραπτώματα κἄποιου δημοδιδασκάλου Γκαραβέλη ὑπηρετοῦντος εἰς Ἀνθοχώριον Βοΐου. Εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου περὶ καταθέσεως ἐγγράφων ἀπήντησα ὡς ἑξῆς: Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κ. Πρόεδρε, τὰ ἔγγραφα: «.... (ἀναγινώσκει)....».

§65Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Πότε ἔγινε, κ. Ὑπουργέ, αὐτό;

§66Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). Εἶναι τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐστάλη πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν 12.5.1960. Πάρα κάτω νεώτερον ἔγγραφον εἶναι τὸ ἑξῆς: «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. τάδε ὑμετέρου ἐγγράφου...... (ἀναγινώσκει)......».

§67Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἡμερομηνία ἐγγράφου παρακαλῶ;

§68Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). 1η Φεβρουαρίου 1961.

§69Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν ταχύτητα.

§70Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). Τότε ἦλθεν ὁ φάκελλος, νὰ τιμωρήσω τὰ ὄργανα ποὺ ἔκαμαν ἀνακρίσεις, διὰ τὴν καθυστέρησιν.

§71Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἠθέλατε νὰ τὸν τιμωρήσητε, κ. Ὑπουργέ.

§72Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). Τί νὰ σᾶς εἴπω, δὲν ὑπάρχει ἀπάντησις εἰς αὐτὸ ποὺ λέτε. Εἴχατε πιθανῶς τὴν ἀτυχίαν κ. συνάδελφε, νὰ γίνῃ νέα γενικὴ ἐπιθεώρησις εἰς τὴν ὁποίαν ὑπήχθη αὐτὴ ἡ περιφέρεια καὶ ἑπομένως δὲν εἶχε περατωθῆ ἡ διαδικασία μεταφορᾶς εἰς τὴν νέαν γενικὴν ἐπιθεώρησιν. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ὑπῆρχε εἰδικὸς λόγος διὰ τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὴ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, τότε λυποῦμαι πάρα πολύ. Οὔτε γνωρίζω τὸν διδάσκαλον αὐτόν, οὔτε συνάδελφός τις μὲ ἠνώχλησε δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, οὔτε τίποτε ἄλλο. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὑπάρχει πρόθεσις ὑπηρεσιακῶν περιφερειακῶν ὀργάνων καθυστερήσεως, θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ τὸ εἴπητε διὰ νὰ ἐπιβάλω τὰς ἀναλόγους κυρώσεις.

§73Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἀναφέρῃ τὰς χρονολογίας τῶν ἐγγράφων ποὺ ἀπηυθύνθησαν εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἡ μὲν μία εἶναι τοῦ Μαΐου 1960, ἡ δὲ ἄλλη εἶναι χθεσινή. Φαίνεται, ὅτι ἐπικειμένης τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως κατελήφθη ἀπὸ ἄκρατον Κοινοβουλευτισμὸν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἔσπευσε νὰ κάμῃ τὰ ἀδύνατα δυνατὰ διὰ νὰ προσκομισθῇ ὁ φάκελλος. Θὰ ἤθελα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ μὲ ἀνάλογον σεβασμὸν πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ δεκάμηνον ποὺ παρῆλθε. Ὅσον ἀφορᾷ ἐὰν εἶναι ἠθελημένη ἡ καθυστέρησις δύναμαι νὰ τὸ διαβεβαιώσω, ὅτι χάρις εἰς τοὺς προστάτας τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ ἐπῆλθε ἡ καθυστέρησις αὐτή. Βλέπω ἕτοιμον Κυβερνητικὸν συνάδελφον, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Κυβερνητικὴ πειθαρχία, ἕτοιμον νὰ λάβῃ καὶ ἐκεῖνος τὸν λόγον καὶ νὰ προσθέσῃ, κ. Πρόεδρε, τὸ βλέπω αὐτό, τὸ διαισθάνομαι, δὲν θέλω νὰ τὸν ὀνομάσω.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐὰν ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ ἐπιθυμία δὲν τὸ ἐπιτρέπω ἐγώ.

§75Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι ἄλλωστε καὶ τὸ ἐμπόδιον τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἡ δρᾶσις τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην ἀποτελεῖ ἐθνικὸν κίνδυνον, τὸ τονίζω ἐν ἐπιγνώσει τῆς σημασίας, διότι ἡ δρᾶσις του εἰς τὰ χωρία, ὁ χρηματισμός του, οἱ ἐκβιασμοί, αἱ ἀποπλανήσεις καὶ ὅλα αὐτὰ τὸν καθιστοῦν ἀνίκανον ὄργανον. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἐτόλμησε νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ποῖα τὰ ληφθέντα πειθαρχικὰ μέτρα. Ὁ κ. ὑπουργὸς κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἐν ἀπουσίᾳ μου ἀνάπτυξιν ἐκ μέρους του τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἦτο λαλίστατος ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ σήμερον λαλίστατος διὰ νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τί ἔκαμε διὰ τὸ ὄργανον αὐτό, διότι κατὰ τὰς πληροφορίας μου ἡ ἐπιβληθεῖσα ποινὴ εἶναι μᾶλλον θωπεία παρὰ ποινή.

§76Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις δὲν ἀφορᾷ εἰς τὸ περιεχόμενον τοῦ ὅλου θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον εὐθύνεται ὁ δημοδιδάσκαλος αὐτός, ἀλλὰ εἰς τὴν εὐθύνην μου διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Περαιτέρω σᾶς εἶπα, ὅτι ἔχουν ἐπιληφθῆ τὰ ἁρμόδια ὑπηρεσιακὰ ὄργανα τὰ περιφερειακὰ καὶ προσέθεσα, ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει εὐθύνη τις οἱουδήποτε ὀργάνου συλλογικοῦ ἢ ἀτομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ΠΥΣΕ καὶ ὅλων αὐτῶν τῶν ὀργάνων, θὰ μὲ ὑποχρεώσετε νὰ μοῦ φέρετε στοιχεῖα διὰ νὰ ἐπιβάλω κυρώσεις. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἄλλα στοιχεῖα. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ὑπάρχει μία σημαντικὴ ἀποκέντρωσις, τὴν ὁποίαν θέλω ἔτι περαιτέρω νὰ τὴν ἐνισχύσω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν 23.000 δημοδιδάσκαλοι νὰ ἔχουν ὅλα τους τὰ θέματα τὰ ὑπηρεσιακά, ποινῶν κλπ. μέσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Θὰ ἦτο ἕνας ὑδροκέφαλος, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν ὄγκον τῆς ἐργασίας. Ἐὰν ἔχετε συγκεκριμένας καταγγελίας ἐναντίον τῶν περιφερειακῶν ὀργάνων, γενικῶν ἐπιθεωρητῶν κλπ. παρακαλῶ νὰ μοῦ φέρετε τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ ἐπιβάλω κυρώσεις.

§77Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς μεταξὺ τῶν πρώτων ποὺ ἐτόνισε εἶναι, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τοῦ φακέλλου ἀλλὰ ἀφορᾷ ἁπλῶς τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Θὰ ἤθελα αὐτὴν τὴν εὐλάβειαν πρὸς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ νὰ τὴν εἶχε καὶ προχθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἐμοῦ ἀπόντος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔκαμε δὲν θὰ τοῦ συγχωρεθῇ Κοινοβουλευτικῶς ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς ἡμιαγρίους ποὺ δὲν ἔχουν Κοινοβουλευτισμόν. Ἐμοῦ ἀπόντος νὰ ἀναπτύξῃ αὐτὸς τὴν ἐπερώτησίν μου. Διετάχθη ἡ μετάθεσις τοῦ δημοδιδασκάλου αὐτοῦ ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν: «Κατὰ τῆς μεταθέσεως ταύτης, ἔκαμε ἔνστασιν εἰς τὸ ΑΥΣΕ Λαρίσης...... (ἀναγινώσκει)......». Ἑπομένως, ὑπάρχει κομβολόγιον χαριστικῶν πράξεων ὑπὲρ αὐτοῦ. Δὲν ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς παρὰ νὰ μελετήσῃ τὸν φάκελλον καὶ νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα, τόσον κατὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ Λαρίσης, ὅσον καὶ κατὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ Βοΐου, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν ἐπιβήτορα, διὰ νὰ βλέπουν οἱ χωρικοὶ καὶ νὰ καμαρώνουν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν σχετικῶν ἐγγράφων τῆς ὑποθέσεως Μέρτεν.

§79Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν 13ην Δεκεμβρίου κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς αἴτησιν, διὰ τῆς ὁποίας παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀποκείμενα εἰς τοὺς φακέλλους τοῦ Ὑπουργείου του καὶ ἀφορῶντα εἰς τὴν ὑπόθεσιν Μέρτεν. Ὅπως γνωρίζετε, κ. βουλευταί, ὁ Κανονισμὸς πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν τάσσει ἑξαήμερον προθεσμίαν. Ἀφῆκα νὰ παρέλθῃ χρονικὸν διάστημα περίπου ἑξαπλάσιον τοῦ τασσομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐν τούτοις, τὰ ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν, οὔτε ἐδόθη πρὸς τὴν Βουλήν, φυσικά, καὶ ὄχι πρὸς ἐμέ, ἀτομικῶς, ἐξήγησίς τις, διατὶ μετὰ πάροδον τόσου χρονικοῦ διαστήματος δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα. Κατόπιν τούτου, εὑρέθην ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν προτίθεμαι νὰ ἀναπτύξω πρὸς ὑμᾶς σήμερον. Αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 50 καὶ 51 τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως γνωρίζετε, ἐξ ἴσου καλῶς μὲ ἐμὲ καὶ κάλλιον ἐμοῦ, εἶναι ἀπὸ τὰς πλέον θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ Σώματος, διότι ἀποβλέπουν εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐλέγχου ἀπὸ μέρους τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος ἔλεγχος ἀποτελεῖ τὸ ἕτερον θεμελιῶδες σκέλος τῆς ἀποστολῆς, μὲ τὴν ὁποίαν τοὺς περιβάλλει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἀλλὰ αἱ διατάξεις αὐταὶ εἶναι καὶ ἀπὸ τὰς πλέον αὐστηράς. Εἶναι δὲ καὶ ἀπὸ τὰς πλέον αὐστηράς, διότι, πρῶτον, καθιστοῦν ὑποχρεωτικὴν τὴν κατάθεσιν τῶν αἰτουμένων ἐγγράφων. Δεύτερον, τάσσουν βραχυτάτην προθεσμίαν διὰ τὴν κατάθεσίν των καὶ τρίτον, καὶ σημαντικώτερον, συνεπάγονται, ἐπὶ τῇ ἀρνήσει τῆς καταθέσεως, τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἄνευ ἄλλης τινὸς διατυπώσεως καὶ τὴν συζήτησίν της, ὡς πρώτης ἐπερωτήσεως, εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἄν, κ. βουλευταί, συγκρίνωμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς μίαν ἄλλην διάταξιν, ἀφορῶσαν εἰς τὴν πρόταξιν ἐπερωτήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται, πρῶτον, ὑποβολὴ προτάσεως, ὑπογεγραμμένης ἀπὸ 10 βουλευτὰς καὶ δεύτερον συγκατάθεσις τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, ἤγουν τῆς Κυβερνήσεως, ἂν συγκρίνωμεν τὴν διάταξιν αὐτήν, τότε θὰ ἴδωμεν πόσον δικαιολογημένως αὐστηραὶ εἶναι αἱ διατάξεις αὐταί, διότι, ὡς εἶπον, ἐδῶ προτάσσεται ἡ ἐπερώτησις, ἄνευ ἄλλης διατυπώσεως.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, πολλάκις συνεζητήθη αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς προτάξεως νόμῳ, ὅπως λέγομεν, ἐπερωτήσεως διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων καὶ ἀνεπτύχθησαν ὡρισμέναι ἀπόψεις. Ἐπίσης, ἡ ἰδική σας ἄποψις εἶναι ἰσχυρά, ἀλλ’ ἐλέχθη ἐκ μέρους βουλευτῶν, καὶ εἶναι ὀρθότατον, ὅτι κάθε ἐπερώτησις, οἱαδήποτε ἐπερώτησις δύναται νὰ προταχθῇ δι’ οἱονδήποτε θέμα, ἀκόμη καὶ διὰ τὴν γέννησιν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐφ’ ὅσον ὑποβληθῇ διὰ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δὲν κατατίθενται. Τότε, θὰ γίνῃ, πράγματι, καταστρατήγησις τοῦ Κανονισμοῦ. Φαίνεται, ὅτι ἐγένετο ἑρμηνεία ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ὅτι εἰς τοιαύτην περίπτωσιν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως, διότι, ἄλλως, θὰ γίνῃ καταστρατήγησις.

§81Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀντελήφθην τί ἔννοιαν εἶχεν ἡ διακοπή σας. Διότι ἀκόμη ἐγὼ δὲν ἐπρόλαβα νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ μὴ καταθέσεως ἐγγράφων. Ἀναπτύσσω τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, οὐχὶ ἀσκόπως, διότι ἔχω τὸν λόγον μου. Τοῦτο μόνον λέγω εἰς τὴν μομφήν σας, ὅτι τάχα ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους γίνεται ἀπόπειρα καταστρατηγήσεως τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τῆς ὑποβολῆς αἰτήσεων καταθέσεων ἐγγράφων, ὅτι ἄριστα γνωρίζετε, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὰ ἔγγραφα κατατεθοῦν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐπερωτήσεως. Συνεπῶς, δὲν εἶναι οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων, οἱ ἀποβλέποντες εἰς καταστρατήγησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι οἱ κύριοι ὑπουργοί, οἱ μὴ συμμορφούμενοι πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχουν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἐντὸς τοῦ τασσομένου, μάλιστα, ὑπὸ αὐτοῦ χρονικοῦ διαστήματος, νὰ σπεύσουν εἰς τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Καὶ τόσον περισσότερον νὰ σπεύσουν, ὅταν ἔχουν τὴν ὑποψίαν αὐτήν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε προηγουμένως, ὅτι τάχα ἡ αἴτησις καταθέσεως ἐγγράφων δὲν γίνεται δι’ ἄλλον λόγον, παρὰ διὰ τὸν λόγον τῆς καταστρατηγήσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Λέγω, λοιπόν, ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα, ὅτι ὀρθῶς οἱ συντάξαντες τὸν Κανονισμὸν ἔθεσαν αὐτὰς τὰς θεμελιώδεις καὶ αὐστηροτάτας διατάξεις. Διότι, κ. βουλευταί, ὁ βουλευτής, ὁ προτιθέμενος νὰ ὑποβάλῃ ἐπερώτησιν, ὁ προτιθέμενος, δηλαδή, νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ εἰς βάρος τινὸς ἐκ τῶν κ. κ. ὑπουργῶν, ἔχει χρέος, εὐλαβούμενος, πρῶτον, τὸ θέμα, εὐλαβούμενος δεύτερον τὸν λαόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἕλκει τὴν ἐντολήν του, ἔχει χρέος νὰ θεμελιώσῃ τὴν ἐπερώτησίν του ἐπὶ ἀδιασείστων στοιχείων. Μόνον ὅταν ἔχῃ στοιχεῖα ἀδιάσειστα, ἀποδεικνύοντα πράξεις ἢ παραλείψεις Κυβερνητικὰς ἐπιβλαβεῖς διὰ τὰ δημόσια συμφέροντα, τότε μόνον ἐπιτρέπεται νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἐπερώτησίν του. Ἀλλὰ πῶς ὁ μέλλων νὰ ἐπερωτήσῃ, εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρώσῃ τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ διαμορφώσῃ συνείδησιν περὶ τοῦ ὀρθοῦ τῶν ἀντιλήψεων καὶ τῶν ἀπόψεών του καὶ περὶ τοῦ ὅτι ὑπῆρξαν πράξεις ἢ παραλείψεις ἐπιβλαβεῖς διὰ τὰ δημόσια συμφέροντα, πῶς ἄλλως, παρὰ συμβουλευόμενος στοιχεῖα ἐπίσημα; Ἐὰν τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἀρνοῦνται νὰ τὰ θέσουν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν βουλευτῶν, τότε μοιραίως θέτουν τοὺς βουλευτὰς ἐνώπιον τοῦ διλήμματος, ἢ νὰ στηριχθοῦν ἐπὶ ἰδιωτικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα οἱ ἴδιοι θὰ κατορθώσουν νὰ συγκεντρώσουν καὶ τὰ ὁποῖα, ὅμως ἐνδέχεται νὰ μὴ εἶναι ἀπολύτως ἀκριβῆ, ἢ νὰ παραιτηθοῦν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου τὸ ὁποῖον ἔχουν. Καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν ἡ ζημία εἶναι μεγάλη. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐτέθησαν αἱ διατάξεις αἱ τόσον αὐστηραί. Θεωρῶν κατὰ συνείδησιν, ὅτι τὸ διάστημα τῶν 6 ἡμερῶν ἐνεδέχετο νὰ μὴ ἦτο ἀρκετὸν διὰ νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα, ἀνέμενον ἐπὶ 36 ἡμέρας. Θὰ συνομολογήσετε, κ. βουλευταί, ὅτι καὶ ὑπομονὴν ἐπέδειξα, οὔ τὴν τυχοῦσαν, ἀλλὰ καὶ μακροθυμίαν ἐπέδειξα ἀπέναντι τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ ὅταν παρῆλθε καὶ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα, τότε ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν. Ὅμως αὐτὴ ἡ ὑπομονὴ τὴν ὁποίαν εἶχον, νὰ ἀναμένω ἐπὶ 36 ἡμέρας, ἡ ἄσκοπος βεβαίως ἀπὸ τῆς κυρίας ἀπόψεως, δὲν ὑπῆρξεν ἀνώφελος, διότι, ὅταν ἡ ἐπερώτησις ἐνεγράφη, προτεταγμένη πλέον κατὰ τὸν Κανονισμόν, εὑρέθην πρὸ 13, ἢ 14 ἄλλων ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐπίσης προτεταγμέναι πρὸ τῆς ἰδικῆς μου, διὰ τὸν αὐτὸν βεβαίως λόγον, διὰ μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων καὶ φακέλλων καὶ ἐνώπιον ἄλλων 4–5, αἱ ὁποῖαι ἥπτοντο τῆς ἰδικῆς μου διὰ τὸν ἴδιον ἐπίσης λόγον. Βλέπομεν, λοιπόν, ὅτι τὸ φαινόμενον τῆς μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀσέβειαν πρὸς τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ καὶ περιφρόνησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, τὸ φαινόμενον αὐτὸ δὲν εἶναι μοναδικόν, δὲν εἶναι κἂν σπάνιον, ἀλλὰ εἶναι κανών, κ. βουλευταί. Ἀπὸ μίαν ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἔκαμα προκειμένου περὶ τῶν ἐπερωτήσεων αἱ ὁποῖαι προτάσσονται, εἶδον, ὅτι ἐκ τοῦ συνόλου τῶν κ. ὑπουργῶν, 12, περιλαμβανομένου καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι οἱ ἐλεγχόμενοι διὰ μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει βαρεῖα εὐθύνη. Εὐθύνονται εἷς ἕκαστος τῶν κ. κ. ὑπουργῶν, ἀλλὰ εὐθύνονται καὶ ὡς σύνολον διὰ τὴν μὴ ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τὴν μὴ ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ δημοκρατικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, εἰς μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, ἔρριψε καὶ πάλιν ὁλόκληρον τὸ τεράστιον κῦρος του, ζητῶν τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Οὐδεὶς δύναται κατ’ ἀρχὴν νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν περὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀνθρώπινον ἔργον εἶναι καὶ ὁ Κανονισμὸς καὶ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ φέρῃ τὴν σφραγῖδα τῆς ἀνθρωπίνης ἀτελείας. Ὡρισμέναι μάλιστα ἀτέλειαί του ἐπεσημάνθησαν λόγῳ τῆς μακρᾶς του ἐφαρμογῆς. Ἀλλὰ ποίαν ἀξίαν θὰ ἔχῃ καὶ ὁ τελειότερος Κανονισμός, τὸν ὁποῖον θὰ ἔχωμεν ἡμεῖς ἐπεξεργασθῆ καὶ θὰ ἔχωμεν συντάξει, ὅταν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης ἀκριβῶς, ἡ ὁποία ὑποχρεωμένη εἶναι νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὸν Κανονισμόν, ἐπιδεικνύεται αὐτὴ ἡ ἀσέβεια καὶ αὐτὴ ἡ ἀνευλάβεια πρὸς τὸ Σῶμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δι’ ὃ καὶ ἐγὼ καταλήγω νὰ συστήσω πρὸς ὑμᾶς, κ. βουλευταί, νὰ ἀκολουθήσωμε τὴν συμβουλὴν τοῦ ἀειμνήστου μεγάλου νομοδιδασκάλου —νομίζω— τοῦ Οἰκονομίδη, ὁ ὁποῖος ἔλεγε: Ἕνας νόμος χρειάζεται μόνον, μὲ ἄρθρον ἕν, περὶ ἐφαρμογῆς τῶν κειμένων νόμων. Καὶ ἡμεῖς λοιπὸν μίαν διάταξιν νὰ ψηφίσωμεν, συμπληρωματικήν, «περὶ αὐστηρᾶς ἐφαρμογῆς τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ». Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον προκύπτει ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν γενικῶς τῶν αἰτουμένων ἐγγράφων. Ἀλλά, κ. βουλευταί, διηρωτήθην, ἄραγε εἶναι μόνον ἡ ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς τὸν Κανονισμόν, εἶναι μόνον ἡ ἀνευλάβεια πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν τοὺς κ. ὑπουργοὺς εἰς τὸ νὰ μὴ καταθέσουν τὰ ἔγγραφα, ἢ ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος; Καὶ περὶ μὲν τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων δὲν γνωρίζω τί συμβαίνει καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω γνώμην. Περὶ τῆς ἰδικῆς μου ὅμως ἐπερωτήσεως διατυπώνω ἀδιστάκτως τὴν πεποίθησίν μου, ὅτι βεβαίως συντρέχουν οἱ δύο λόγοι, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα προηγουμένως, ἀλλὰ συντρέχει καὶ τρίτος λόγος, ἐξ ἴσου ἁμαρτωλὸς πρὸς τοὺς δύο προηγουμένους, ἂν μὴ καὶ περισσότερον, ὅπως παρατηρῇ ὁ συνάδελφος κ. Γαληνός. Καὶ ὁ λόγος αὐτὸς εἶναι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποκρύψῃ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων τὴν κατάθεσιν ἡμεῖς ζητοῦμεν. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα γίνονται δημόσιον κτῆμα. Καὶ ἡ Κυβέρνησις καταλαμβάνεται ὑπὸ πανικοῦ καὶ ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ μόνον, ὅτι οἱ φάκελλοι Μέρτεν κλπ. εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν δημόσιον κτῆμα καὶ νὰ ἔλθουν εἰς γνῶσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα. Μέχρι τῆς συνεδριάσεως τῆς παρελθούσης Πέμπτης, κ. βουλευταί, εἶχον εἰς τὴν ψυχήν μου ποιάν τινα ἀμφιβολίαν περὶ αὐτοῦ. Ἔλεγον: Δὲν βαρυέσαι, Κύρκο, ἕνας εἶσαι ποὺ ὑπέγραψες τὴν αἴτησιν —βεβαίως βουλευτὴς εἶσαι, τὴν Βουλὴν ἐκπροσωπεῖς, ἀλλὰ ἕνας εἶσαι— ἀριστερίζεις καὶ ὀλίγον. Σὲ περιφρονοῦν. Δὲν σοῦ δίδουν σημασίαν. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἠθέλησαν νὰ καταθέσουν τὰ ἔγγραφα. Μὴ βάζεις εἰς τὸν νοῦν σου σοβαρὰ πράγματα. Μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐξήχθη ἡ εὐσυνειδησία μου. Ἀλλά, ἀπὸ τῆς συνεδριάσεως τῆς προπαρελθούσης Πέμπτης ἔχομεν ἕνα περιστατικὸν ἐξόχως σημαντικόν, τὸ ὁποῖον πλέον μετέθεσε τὸ θέμα τῆς καταθέσεως τῶν φακέλλων, ἀπὸ αἰτήσεως προσωπικῆς ἰδικῆς μου εἰς αἴτησιν τοῦ μεγαλυτέρου μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ν.Π.Κ., ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων. Τὸν παρεκάλεσα νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ μίαν διακοπὴν καὶ εἶπον —τὸ λέγω πρὸς διαφώτισίν σας— αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε σεῖς σήμερον, τὸ ἔχω ζητήσει ἐγὼ ἀπὸ 40 ἡμερῶν. Εὔχομαι νὰ εἶσθε σεῖς εὐτυχέστερος ἐμοῦ. Διαδεχθεὶς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Νόβαν, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, ἐπανέλαβε τὴν ἀξίωσιν λέγων: Ἰδοὺ διατὶ καὶ ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῶν πρὸ 2–3 ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας δηλώσεις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κινήσεως Ἐθνικῆς Ἀναδημιουργίας, τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλει ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, ἄλλως βαρεῖαι ὑποψίαι θὰ γεννηθοῦν, δικαιολογημένα, εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν περὶ ὅλων τῶν χειρισμῶν, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις. Χειρισμῶν οἱ ὁποῖοι ἅπαντες ἐχαρακτηρίσθησαν ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἡγετῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ὑπῆρξαν καταστρεπτικοὶ καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν καὶ ὑπερηφάνειαν καὶ διὰ τὰ μεγάλα ἐθνικὰ συμφέροντα. Παρὰ τὴν καθολικὴν δύναμαι νὰ εἴπω, αὐτὴν ἀξίωσιν τῆς Πολιτικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου, τὰ ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν. Δικαιοῦμαι, λοιπόν, ἐπικαλούμενος τὴν κρίσιν σας τὴν ἀντικειμενικήν, τὴν ψυχράν, ἀλλὰ καὶ δικαίαν, δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι τὸ στάδιον τῶν ὑποψιῶν ἐτερματίσθη πλέον καὶ δέον νὰ ἔχῃ διαμορφωθῆ πεποίθησις ἀδιάσειστος περὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τρέμει τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι θὰ ἀποδειχθῇ ἡ βαρυτάτη, ὄχι πλέον, εὐθύνη της, ἀλλὰ ἡ ἐνοχή, τὴν ὁποίαν ἔχει ἔναντι τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ τότε δὲν γνωρίζω ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις της. Αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, κ. συνάδελφοι, ἀπευθύνω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῷ συνόλῳ της καὶ ἐναντίον ἰδιαιτέρως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἀπευθύνῃ κανεὶς κατηγορίας. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἔντιμος ἄνθρωπος, ὀφείλει καὶ νὰ τὰς θεμελιώσῃ καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ τὴν θεμελιώσω. Πρὸς τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐξηγήσω δι’ ὀλίγων ποῖοι λόγοι μὲ ὤθησαν νὰ ὑποβάλω τὴν αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων εἰς χρόνον, θὰ συνομολογήσητε, ἀνύποπτον, εἰς χρόνον δηλονότι προηγούμενον τῆς ἐπιστολῆς Χάαζεν κατὰ 35–40 ἡμέρας. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζω ἐγὼ ὅταν κατέθετον τὴν αἴτησιν νὰ προσκομισθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ φάκελλοι τῆς ὑποθέσεως Μέρτεν, δὲν ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ γνωρίζω, ὅτι μετὰ 30 ἡμέρας θὰ ἐδημοσιεύετο μία ἐπιστολὴ ἐπίσημος τοῦ ἁρμοδίου Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, τοῦ κ. Φὸν Χάαζεν, περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ὑπάρχουν ὅμως ὡρισμένα περιστατικὰ ἀπὸ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη ἐνώπιον ἡμῶν, κ. βουλευταί, τὰ ὁποῖα ἐπενήργησαν δίκην σκωλήκων, οἱ ὁποῖοι διεβίβρωσκον τὴν ψυχήν μου καὶ δὲν μὲ ἄφηναν νὰ ἡσυχάσω. Ὁμιλῶν ἐνώπιον ὑμῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Ὀκτωβρίου παρελθόντος ἔτους, ἔλεγον μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: «Ὑπάρχουν τρία καίρια σημεῖα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Τὸ ἐρώτημα, λεχθέν, παρ’ ὅλων, ὅτι ἕνας ἐγκληματίας πολέμου, ἕνας ἀλήτης, ἐξέμεσε τὰς συκοφαντίας αὐτάς......

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, ἡ πρόβλεψίς μου, ὅτι ἔχετε ὑπ’ ὄψει νὰ εἰσέλθετε εἰς τὸ κύριον θέμα ἐπηλήθευσε. Μέχρι τῆς στιγμῆς εἴσαστε θαυμάσιος. Ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν ὁμιλεῖτε.....

§83Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἔχετε κανένα δικαίωμα νὰ τὸ τονίσετε αὐτό, διότι ἠμπορῶ νὰ καθήσω καὶ 7 καὶ ἡμισείαν ὥρας.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δικαίωμά σας αὐτό, ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς δηλῶ ἀπεριφράστως καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψω νὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος.

§85Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Μὴ ἀναλίσκετε ἀδίκως τὸ κῦρος σας. Ὅταν ὑπέβαλον μίαν αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων δὲν τὴν ὑπέβαλον εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν, τὴν ὑπέβαλον διότι εἶχον ὡρισμένους λόγους καὶ αὐτοὺς τοὺς λόγους πρέπει νὰ ἐξηγήσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ μὴ σᾶς δώσω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπητε καὶ περὶ ἐμοῦ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, εἴπατε περὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων, ὅτι ὑπέβαλον αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων, διὰ νὰ καταστρατηγήσουν τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ ὑποβάλουν κατόπιν ἐπερώτησιν προτασσομένην συμφώνως πρὸς αὐτόν. Ἔχω τὸ δικαίωμα, λοιπόν, νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἤγαγον εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς αἰτήσεως αὐτῆς.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ εἶπον αὐτό.

§87Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Περιμένετε καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν καθόλου. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Ὀκτωβρίου παρελθόντος ἔτους εἶχον τονίσει πρὸς ὑμᾶς τὰ ἀκόλουθα. Ἀκριβές, ἀλλὰ εἶναι ἀκριβὲς ἐν μέρει μόνον, τὸ πάρα κάτω ἔχει σημασίαν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑποβολὴν τῆς αἰτήσεώς μου: «.... διότι, κ. συνάδελφοι, πέραν τοῦ ἀλήτου, πέραν τοῦ καθάρματος, πέραν τοῦ ἐγκληματίου πολέμου...... (ἀναγινώσκει) ......». Ὅταν ταῦτα ἔλεγον, κ. συνάδελφοι, ἠθέλησα νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τῆς ἰδιαζούσης σοβαρότητος τὴν ὁποίαν προσέλαβε τὸ θέμα κατόπιν τῆς ἐνισχύσεως, ἡ ὁποία παρείχετο εἰς τὸν ἐγκληματίαν πολέμου ἀπὸ διακεκριμένους Γερμανούς, οἱ ὁποῖοι οὔτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, εἶχον οὐδεμίαν ἀνάμιξιν εἰς τὰ ἑλληνικὰ πράγματα, οὔτε εἶχον κανένα λόγον νὰ βάλουν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἐναντίον προσώπων ἀνηκόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν υἱοθέτησαν ἁπλῶς τὰς κατηγορίας, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑπεστήριξαν μετὰ πείσματος καὶ φανατισμοῦ καίτοι ἐγνώριζον ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἄνευ εὐθυνῶν διὰ τὴν ὑποστήριξιν τὴν ὁποίαν παρεῖχον. Καὶ ὅπως σᾶς εἶπον, δὲν ἦσαν τυχαῖοι ἄνθρωποι. Ὁ ἕνας εἶναι ἰδιοκτήτης καὶ Διευθυντὴς ἐφημερίδος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος τῆς Γερμανίας, ὁ ἄλλος εἶναι ἰδιοκτήτης καὶ Διευθυντὴς ἑνὸς περιοδικοῦ μὲ τεραστίαν κυκλοφορίαν. Ἠθέλησα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ νὰ ὑποκαύσω εἰς ὅλους ὑμᾶς τὴν ἀνάγκην τῆς βαθυτέρας ἐρεύνης τοῦ θέματος. Πῶς συμβαίνει ἄνθρωποι, ξένοι τελείως πρὸς τὴν Ἑλλάδα, νὰ μάχωνται ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος; Πῶς συμβαίνει νὰ προσφέρουν τὴν συνδρομὴν καὶ τὴν ἀρωγήν των εἰς ἕνα ἐγκληματία πολέμου, ἐκτοξεύοντα αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς κατηγορίας; Δυστυχῶς ἀπὸ τῆς πτέρυγος τῆς πλειοψηφίας ἡ φωνή μου παρέμεινε φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ. Ἡ πτέρυξ τῆς πλειοψηφίας ἀκολουθοῦσα τὴν ἀρχὴν τῆς Κομματικῆς πειθαρχίας, τὴν ὁποίαν σέβομαι ἀπολύτως, δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς αὐτὴν τὴν καιρίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον τότε καὶ ἡ ὁποία ἔδωσε τ’ ἀποτελέσματά της ἀργότερον, μετὰ πέντε μῆνας, διὰ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ κ. Φὸν Χάαζεν. Ἡ πτέρυξ τῆς πλειοψηφίας, οἱ βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας, δὲν ἠθέλησαν νὰ προσέξουν τὴν παρατήρησίν μου διότι, ὅπως εἶπον, κατέπνιξαν διὰ τῆς Κομματικῆς πειθαρχίας τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεώς των.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ σᾶς.

§89Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους, καὶ δίχως τὴν ἰδικήν μου ὑπόμνησιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ γεννηθῇ αὐτὸ τὸ τεράστιον ἐρωτηματικόν. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι καὶ δίχως τὴν ἰδικήν μου ὑπόμνησιν αὐτὸ τὸ ἐρωτηματικὸν εἶχε γεννηθῆ εἰς τὴν ψυχὴν πολλῶν ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῶν συγκροτούντων τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν. Καὶ ὅταν ἐγὼ τὸ ὑπέμνησα καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρὸς στιγμὴν δὲν εἶχον ἀποδώσει τὴν προσοχὴν τὴν ὀφειλομένην εἰς τὸ γεγονὸς αὐτό, κι’ ἐκεῖνοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ διηρωτήθησαν. Ἀλλὰ δὲν ἠθέλησαν νὰ δώσουν συνέχειαν. Ἐγὼ ὅμως μὴ ἔχων αὐτὸν τὸν λόγον, τὸν κατ’ ἐμὲ ἀπαράδεκτον, ὅτι ἡ κομματικὴ πειθαρχία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ φθάνῃ μέχρι τοῦ σημείου νὰ καταπνίγῃ τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεως τοῦ βουλευτοῦ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ......

§90Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποχρεώσητε τὸν ρήτορα νὰ εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ προβαίνῃ εἰς κρίσεις δι’ ἡμᾶς. Ἐὰν κρίνῃ ἐξ ἰδίων τότε εἶναι ἄλλο.

§91Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, διατὶ ἐκνευρίζεσθε; Ἐγὼ ἰδικήν μου σκέψιν ἐκθέτω. Κάμνω μίαν ψυχολογικὴν ἀνάλυσιν. Ἠμπορεῖτε νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε, ἠμπορεῖτε ὄχι, λόγος νὰ ἐξάπτεσθε δὲν ὑπάρχει. Λέγω, λοιπόν, δὲν ἠδυνάμην νὰ μὴ ἐξακολουθήσω ἀπασχολούμενος μὲ τὴν ἔρευναν αὐτοῦ τοῦ θέματος. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος λόγος, ἀλλὰ εἰς τὸν πρῶτον λόγον προσετέθη καὶ δεύτερος. Καὶ οὗτος εἶναι ὁ ἑξῆς: Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὁμιλῶν ἐνώπιον ἡμῶν, κ. βουλευταί, εἶπεν προκειμένου περὶ τοῦ διαβοήτου ἐκείνου λευκώματος ὡρισμένας ἀπόψεις, δὲν ἐνδιαφέρουν αἱ ἀπόψεις, ἐνδιαφέρει ἡ περικοπὴ ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει)......». Ἄν μάλιστα δὲν πλανῶμαι καὶ περὶ τούτου σεῖς εἶστε ἁρμοδιώτεροι νὰ κρίνητε κατὰ τὴν προφορικὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς σκέψεως ἀφῆκεν ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι τὸ συντομώτατον, εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης θὰ προσεκομίζοντο τὰ στοιχεῖα αὐτά. Ἀλλὰ εἴτε εἶναι αὐτό, εἴτε δὲν εἶναι, παρῆλθεν ἔκτοτε πεντάμηνον καὶ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων θὰ ἐλάμβανε γνῶσιν συντομώτατα ἡ Βουλὴ καὶ τὰ ὁποῖα ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ προσεκομίζοντο ἀπὸ πρόσωπον ἰδικόν, ἀποσταλὲν ἐπὶ τούτῳ εἰς Γερμανίαν ἀπὸ τὸν ἴδιον, δὲν ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Βουλὴν οὔτε ἔγινε καμμία ἄλλη ἀνακοίνωσις. Ἔχω λοιπὸν δίκαιον νὰ διερωτῶμαι καὶ μαζὶ μὲ ἐμένα νὰ διερωτᾶται καὶ μία μεγάλη μερὶς τοῦ λαοῦ πῶς συμβαίνει ἕνας ὑπουργὸς νὰ λέγῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὅσα σᾶς ἀνέγνωσα ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ νὰ παρέρχεται ἓν ὁλόκληρον ἑξάμηνον καὶ νὰ μὴ δίδεται καμμία ἐξήγησις περὶ αὐτῶν. Ἔχω δίκαιον νὰ διερωτῶμαι, τί ἄραγε συνέβη, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπῆγεν εἰς τὴν Γερμανίαν ἐπὶ τούτῳ ἀποσταλὲν δὲν κατώρθωσε νὰ φέρῃ τὰ στοιχεῖα τὴν προσκομιδὴν τῶν ὁποίων προεξόφλησε μετὰ τόσης πεποιθήσεως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν; Ἰδοὺ ὁ δεύτερος λόγος ὁ ὁποῖος μὲ ὡδήγησεν νὰ ὑποβάλω τὴν αἴτησίν μου. Ἀλλὰ καθ’ ὃν χρόνον, κ. βουλευταί, διεξήγετο ὁλόκληρος ἡ συζήτησις αὐτή, ἐδημοσιεύετο εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἔθνος» ἕνα τηλεγράφημα τοῦ ἀνταποκριτοῦ αὐτῆς εἰς τὸ Λονδῖνον ὁ ὁποῖος εἶχε λάβει εἰδικὴν ἐντολὴν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν θέσιν του καὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Βόννην καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὰ συμβαίνοντα ἐκεῖ. Ποία εἶναι ἡ ἐφημερὶς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἐπεξηγήσω ἐγώ. Γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκ τῶν πλέον ἐγκύρων Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων, καὶ τῶν πλέον σοβαρῶν, μὲ μακροτάτην παράδοσιν, λίαν συντηρητικῶν ἀρχῶν, ἐφημερίδος ἡ ὁποία, μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἀλλὰ καὶ ἔκτοτε μέχρι σήμερον δὲν ἀντιπολιτεύεται τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶχε λοιπόν, ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ κανένα λόγον νὰ ὑπονομεύσῃ τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ νὰ ὑπονομεύσῃ τὴν θέσιν ὡρισμένου ἐκ τῶν ὑπουργῶν της. Ἐξ ἄλλου ὁ συνεργάτης της εἰς τὸ Λονδῖνον, ὁ κ. Κ. Χατζηαργύρης, εἶναι ἐκ τῶν πλέον διακεκριμένων Ἑλλήνων δημοσιογράφων, γνωστῆς εὐσυνειδησίας, γνωστῆς ἐπιμελείας περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του. Δὲν ὑπῆρχε καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτὴν σκιὰ ὑπονοίας, ὅτι θὰ ἐξετέλει τὸν καθῆκον του, ὅπως ἔπρεπε. Εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἐλέγοντο τὰ ἑξῆς: «Κατὰ Γερμανικὴν Κυβερνητικὴν πηγήν, εἰς τοὺς καταλόγους καταδοτῶν καὶ πρακτόρων τοὺς ὁποίους αἱ Γερμανικαὶ ὑπηρεσίαι κατοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἶχον διαβιβάσει εἰς τὸ Βερολῖνον καὶ τῶν ὁποίων φωτοτυπίαν ἰσχυρίζονται, ὅτι διαθέτουν, περιλαμβάνεται καὶ ὀνοματεπώνυμον ἀνδρὸς ἀπολύτως συνωνύμου πρὸς μέλος τῆς Κυβερνήσεως ὑψηλότατα ἱστάμενον. Τὸ ἐπώνυμον μοῦ ἐδόθη, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ἀποσιωπήσω. Μοῦ προσθέτει ἡ Γερμανικὴ ἐπίσημος πηγή, ὅτι αἱ Γερμανικαὶ Ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι διαθέτουν ἐπίσης ἀντίγραφον τῶν ἐπισήμων καταλόγων τῶν πρακτόρων, ἐγνωστοποίησαν εἰς τὰς Ἀθήνας τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἀνωτέρω ὀνόματος εἰς τοὺς πίνακας τούτους, ἀλλ’ ὅτι ἐξ Ἀθηνῶν ἐδόθη ἡ ἀπάντησις, ὅτι πρόκειται περὶ δευτέρας συνωνυμίας». Αὐτὸ εἶναι τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ «Ἔθνος». Ἀπὸ τὸ «Ἔθνος» τὸ παρέλαβον ὅλαι αἱ ἐφημερίδες αἱ ἐκδιδόμεναι εἰς Ἀθήνας. Τὸ τηλεγράφημα λέγει «ἐπίσημος Κυβερνητικὴ πηγή», τὸ τηλεγράφημα προσθέτει, ὅτι αὐτὸ αἱ Γερμανικαὶ Ἀρχαὶ τὸ κατέστησαν γνωστὸν εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν αὐτήν. Ὑπῆρξε νομίζετε καμμία ἀντίδρασις ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως; Καμμία ἀπολύτως. Ὡς νὰ μὴ ἔλεγε τίποτε, ὡς νὰ μὴ εἶχε καμμίαν ἀξίαν αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἀπὸ τὴν Βόννην, δὲν ὑπῆρξε καμμία κυβερνητικὴ ἀντίδρασις. Ἰδοὺ ὁ τρίτος λόγος. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ λόγοι, καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι τρεῖς εἰς τοὺς ὁποίους θὰ εἰσέλθω εὐθὺς ἀμέσως, ὅλοι αὐτοὶ οἱ λόγοι ἐπιτείνουν τὸ ἐρωτηματικὸν τὸ ἀρχικόν, ὅτι ἐδῶ κἄτι συμβαίνει, ὅτι ἐδῶ τὰ κείμενα κἄτι θὰ εἰποῦν, ὅτι ἐδῶ ἀπὸ τὰ κείμενα κἄποιο φῶς θὰ ἀνακύψῃ, δὲν λέγω φῶς εἰς βάρος τῶν Κυβερνητῶν, ὄχι, λέγω, ὅτι θὰ ἀνακύψῃ κἄποιο φῶς ἀπὸ τὰ κείμενα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ διαφωτίσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Νὰ φέρ’ εἰπεῖν ἕνα ἐρωτηματικόν. Εἶναι ἢ ὄχι ἀκριβές, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβερνητικὴ πηγή, ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις δηλονότι κατέστησε ὡς γνωστόν, —καὶ θὰ τὸ κατέστησε βέβαια δι’ ἐγγράφου, διότι καὶ ρηματικὴν διακοίνωσιν ἐὰν κατέθεσε, καὶ αὐτὴ ἔγγραφος εἶναι,— πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὑπάρχουν εἰς χεῖρας της τὰ ἀνωτέρω στοιχεῖα, καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ πάλιν ἐγγράφως θὰ ἀπήντησεν, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι τίποτε, καὶ ὅτι πρόκειται περὶ ἁπλῆς συνωνυμίας.

§92Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερ.). Εἶναι ἀνακριβέστατον.

§93Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Χαίρω πολύ. Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἀκριβές. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι σᾶς προσέφερα μίαν ὑπηρεσίαν, ὅτι ἐνῷ ὠφείλατε πρὸ 6 μηνῶν νὰ πληροφορήσητε περὶ αὐτοῦ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, σᾶς προσέφερα τὴν εὐκαιρίαν, μετὰ 6 μῆνας, νὰ εἴπητε ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι εἶναι ἀνακριβέστατον. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, παρακαλῶ νὰ τὸ θεμελιώσετε διὰ τῆς καταθέσεως ὁλοκλήρου τοῦ φακέλλου, διὰ νὰ ἴδωμεν καὶ ἡμεῖς ἰδίοις ὄμμασιν, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, εἶναι ἀναληθές. Ἰδού, λοιπὸν —καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος νὰ ἀπευθυνθῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρὸς ἐκεῖνον— ὅτι διὰ τῆς ἀναπτύξεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν ἔκαμα χωρὶς καθόλου νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, ἔδωσα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Ἐν συνεχείᾳ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ κάμῃ καὶ δευτέραν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, γνωρίζω πολὺ καλὰ τὰς ἱκανότητάς σας. Γνωρίζω, ὅτι, ἂν κάμετε μίαν ἐπερώτησιν δι’ ἐργασίας ποὺ γίνονται εἰς τὴν λίμνην Στυμφαλίαν, ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε ἐπὶ ἑπτάωρον, νὰ ὁμιλῆτε σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, ἀναφέροντες ὅλους τοὺς ἄθλους τοῦ Ἡρακλέους, ὁ ὁποῖος ἔκαμε κἄποιον ἆθλον εἰς τὴν λίμνην τῆς Στυμφαλίας. Σᾶς ἀναγνωρίζω αὐτὴν τὴν ἱκανότητα καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς διακόψω, διότι πραγματικὰ αἰτιολογεῖτε διατὶ ζητεῖτε τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλλου.

§95Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερ.). Καταβάλλετε φιλοτίμους καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς θαυμασίας προσπαθείας διὰ νὰ ἐπαναλάβετε Μερτενολόγους συζητήσεις. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ. Καὶ πιστεύοντες, ὅτι τὸ θέμα συζητούμενον ἐδῶ συνεχῶς καταβιβάζει τὸ ἐπίπεδον τῆς Βουλῆς, δὲν πρόκειται νὰ μᾶς παρασύρετε εἰς συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§96Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν θέλω νὰ σᾶς παρασύρω εἰς συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας, οὔτε εἶναι ἡ πρόθεσίς μου αὐτή, οὔτε καὶ ἠθέλησα νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν, βλέπετε, ὅτι κινοῦμαι περὶ τὴν οὐσίαν, δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Τὸ νὰ κινοῦμαι περὶ τὴν οὐσίαν, δὲν εἶναι ἁπλῶς δικαίωμά μου, ἀλλὰ ὑποχρέωσίς μου, διότι ὀφείλω νὰ στηρίξω τὴν ἐπερώτησιν, ἄλλως ἡ ἐπερώτησις δὲν θὰ εἶχε νόημα. Τὶ θέλετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἔλθω ἐδῶ νὰ κάνω; Νὰ εἴπω, κ. Ὑπουργέ, σᾶς ἐπερωτῶ, διότι δὲν κατεθέσατε τὰ ἔγγραφα καὶ σεῖς θὰ μοῦ ἀπαντούσατε, δὲν κατέθεσα τὰ ἔγγραφα, χαίρετε, ἔληξεν ἡ ὑπόθεσις.

§97Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερ.). Εἶσθε Μερτενολόγος πρώτης ὁλκῆς.

§98Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συζήτησις, καὶ δὲν εἶναι αὐτό, ἐκεῖνο ποὺ ὁρίζει ὁ Κανονισμός. Ἔχω δικαίωμα νὰ σᾶς ἐλέγξω καὶ νὰ σᾶς ἐλέγξω δριμύτατα, καὶ διότι ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων καὶ δὲν ἐκάματε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπετέλει στοιχειώδη ὑποχρέωσίν σας, ἀλλὰ καὶ διότι ἐπὶ πλέον τὴν ἰδικήν μου αἴτησιν ἐπεβράβευσεν ἡ ὁλότης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ζητήσασα καὶ ἐκείνη μεταγενεστέρως τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, καὶ παρηκούσατε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν αἴτησιν τῆς πλειοψηφίας, τῆς παμψηφίας μᾶλλον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἔχω, λοιπόν, ἀκέραιον τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ἐλέγξω, ὅπως εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ σᾶς ἐλέγξουν ἴσως καὶ δριμύτερον ἐμοῦ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεγαλύτερον κῦρος ἀπὸ ἐμέ, διότι εἶναι Ἀρχηγοὶ Κομμάτων, διότι ἐγὼ εἶμαι ἁπλοῦς βουλευτής. Λέγω, κύριοι, ὅτι καθ’ ὃν χρόνον ἐγένετο ὅλη ἡ συζήτησις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δημοσιεύεται ἓν τηλεγράφημα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον, ὅτι τὸ «Σπῆγκελ» ἀπειλεῖ, ὅτι πέραν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ Μέρτεν, ἔχει ἓν συντριπτικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δημοσιεύσῃ. Πέρασαν ὅμως 5 μῆνες καὶ τὸ στοιχεῖον δὲν ἐδημοσιεύθη. Ἔκαμα τὴν σκέψιν, ὅτι πιθανὸν δὲν θὰ ὑπῆρχε τὸ στοιχεῖον αὐτό. Ἀλλὰ ἔκαμα καὶ μίαν ἄλλην σκέψιν. Μήπως ὑπάρχει τὸ στοιχεῖον αὐτό, καὶ κατεβλήθη προσπάθεια, ἢ ἐγένετο παράκλησις, ἢ ἐπὶ τέλους, ἐγένετο καὶ πίεσις πρὸς τὸ «Σπῆγκελ» νὰ μὴ δημοσιεύσῃ τὸ στοιχεῖον αὐτό; Πάντως, τὸ στοιχεῖον δὲν ἐδημοσιεύθη. Ἐνδέχεται κατὰ 50% νὰ ἦτο ἀκριβὴς καὶ κατὰ 50% ἀνακριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ «Σπῆγκελ». Ἀλλὰ μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τῆς περιφήμου ἐπιστολῆς Χάαζεν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐφάνη πλέον, ὅτι τὸ στοι☐ «Σπῆγκελ» συνεκρατήθη καὶ ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἀμβούργου» συνεκρατήθη. Ὅμως, ὅταν κατέθετον τὴν αἴτησιν, οὐδεμίαν ἰδέαν ἦτον δυνατὸν νὰ ἔχω περὶ ἐπιστολῆς Χάαζεν. Διηρωτώμην ἁπλῶς, μήπως ἄραγε πρόκειται μὲ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ νὰ προκύψῃ τι τὸ διαφωτιστικὸν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Ἀλλὰ ἐν συνεχείᾳ καὶ ἀποτόμως ἡπλώθη σιγή. Οὔτε τὸ «Σπῆγκελ», οὔτε ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἀμβούργου», ἠσχολήθησαν πλέον μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Καὶ μόνον ἐκεῖνος ὁ ἀπαίσιος ἐγκληματίας ἐξακολουθεῖ νὰ λέγῃ διάφορα πράγματα. Δὲν ἀποδίδω ἀνωμαλίαν εἰς αὐτό, ἀλλὰ καὶ δὲν θέλω νὰ τὰ εἴπω διὰ νὰ μὴ ἐπισύρω τὴν δικαίαν παρατήρησιν τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἀπότομος σιγή, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν, ἦτο ἕνα εἶδος ἐκεχειρίας μεταξὺ Γερμανικῆς καὶ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὀργάνων τοῦ Τύπου. Εὐλόγως, λοιπόν, ἐγέννησεν ἀπορίας εἰς τὴν ψυχήν μου: Διατὶ αὐτὴ ἡ σιγή; Ἀλλὰ διαρκούσης τῆς περιόδου αὐτῆς τῆς ἐκεχειρίας, ἡ ἔγκριτος ἐφημερὶς τῶν Ἀθηνῶν «Ἐλευθερία» λαμβάνει τηλεγράφημα τοῦ ἐν Βόννῃ ἀνταποκριτοῦ της, ὁ ὁποῖος ἀνέφερεν, ὅτι ὁ κ. Βίλιμπραντ προτίθεται νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ποῖος εἶναι ὁ κ. Βίλιμπραντ, εἶναι γνωστόν. Εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 προσωπικότης τοῦ Σοσιαλδημοκρατικοῦ Κόμματος. Εἶναι ὁ Δήμαρχος τοῦ Βερολίνου καὶ προκειμένου νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας συνεργάζεται μὲ τὸν κ. Χάϊνμαν, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι σημαίνων στέλεχος τοῦ Σοσιαλδημοκρατικοῦ Κόμματος, βουλευτής, πρώην ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως Ἀντενάουερ καὶ μέλος τῆς ἐκτελεστικῆς του Ἐπιτροπῆς. Καὶ λέγει ὁ κ. Βίλιμπραντ πρὸς τὸν ἀνταποκριτὴν τῆς «Ἐλευθερίας» ἐν Βόννῃ, τὰ ἑξῆς: Ἀπόσπασμα «Ἐλευθερίας». «Ἐξαγγέλλει δηλαδὴ ὁ κ. Βίλιμπραντ ἐκ Βερολίνου, ὅτι εἷς ἐκ τῶν σκοπῶν τοῦ ταξιδίου του εἰς Ἀθήνας εἶναι νὰ συζητήσῃ μετὰ τῶν ἁρμοδίων τῆς ἐν Ἀθήναις Γερμανικῆς Πρεσβείας ὅλας τὰς πτυχὰς τῆς ὑποθέσεως. Ἔχει, συνεπῶς, σημασίαν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ πληροφορηθῇ τὶ συνεζητήθη καὶ τὶ ἐσκευωρήθη εἰς βάρος αὐτοῦ μεταξὺ Δυτικογερμανῶν ἐν Ἀθήναις. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, ὁ κ. Βίλιμπραντ δὲν εἶδε μόνον τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἐν Ἀθήναις Γερμανικῆς Πρεσβείας, ἀλλὰ βεβαίως καὶ τοὺς ἰδικούς μας ἐπισήμους, οἱ ὁποῖοι ἐτέλουν ἐν γνώσει τῆς ἀνταποκρίσεως τοῦ ἀνταποκριτοῦ τῆς «Ἐλευθερίας» ἐν Βόννῃ. Καὶ εἶναι φύσει ἀδύνατον νὰ μὴ ἐγένετο κἄποια συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀνταποκρίσεως αὐτῆς. Εἶναι, συνεπῶς, ἀδύνατον νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰς τὸν φάκελλον τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν ἐν εἴδει μνημονίου ἢ μεμοράντουμ τὶ διημείφθη μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων ἐπισήμων καὶ τοῦ κ. Βίλιμπραντ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς; Ἰδού, κ. συνάδελφοι, καὶ ὁ πέμπτος λόγος. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸν τελευταῖον λόγον, ὁ ὁποῖος μὲ ὡδήγησεν εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς αἰτήσεως. Ἡ ἐφημερὶς «Ἀνεξάρτητος Τύπος» εἶχεν ἀπευθύνει διὰ δημοσιεύματός της τὸ ἐρώτημα: Τὶ γίνονται αἱ μηνύσεις τῶν Ἑλλήνων Ὑπουργῶν, κατὰ τοῦ Μέρτεν καὶ τὶ γίνεται ἡ μήνυσις τοῦ Μέρτεν κατὰ τοῦ κ. Μακρῆ; Κατόπιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ἐρωτήματος αὐτοῦ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς διὰ δηλώσεώς του ἐπληροφόρησε τὴν ἐφημερίδα, ὅτι ἔκαμεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν διαβιβάσας τοὺς φακέλλους εἰς τὴν γερμανικὴν πρωτεύουσαν. Ἐξεδόθη μάλιστα καὶ μία ἀνακοίνωσις τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπεβεβαίου τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, ὅτι διεβιβάσθησαν οἱ φάκελλοι εἰς τὴν ἐν Βόννῃ Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν. Ἀλλὰ ὁ ἀνταποκριτὴς τῆς «Ἐλευθερίας» πληροφορεῖ τὴν ἔγκυρον ἐφημερίδα, ὅτι ὡς τὸν ἐβεβαίωσεν ὁ Σύμβουλος καὶ ὁ πρῶτος Γραμματεὺς τῆς Πρεσβείας μας ἐν Βόννῃ ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ, ἡ Πρεσβεία δὲν εἶχε γνῶσιν τοῦ πράγματος. Εἰς τὴν ἰδίαν διάψευσιν, σχετικῶς μὲ τὰς μηνύσεις, προσετίθετο καὶ διάψευσις πληροφορίας ἀναγραφείσης εἰς ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐπεδόθη ρηματικὴ διακοίνωσις τῆς Ἑλληνικῆς πρὸς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ὅτι τὰ ἔγγραφα πράγματι ἐστάλησαν προκύπτει καὶ ἀπὸ ἕνα ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης πρὸς τὸν συνάδελφον κ. Ἀράπην καὶ ἐμέ. Δι’ ὃ καὶ εἶναι ἀκατανόητος ἡ διάψευσις τοῦ Πρεσβευτοῦ μας εἰς Βόννην καὶ κατὰ τὸ ἓν σκέλος καὶ κατὰ τὸ ἄλλον. Τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, λέγει τὰ ἑξῆς: «... ..... (ἀναγινώσκει)......».

§99Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτ.). Κύριε συνάδελφε, μὲ μεγίστην τέχνην ἐδιαλέξατε τὰ ἓξ ἐρωτήματα καὶ προσεπαθήσατε νὰ δημιουργήσητε συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἀλλὰ ἐὰν μὲ μεγάλην τέχνην ἐδιαλέξατε τὰ πέντε —καίτοι καὶ αὐτὰ ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ τὰ συζητήσωμεν εἰς τὴν οὐσίαν θὰ κατέπιπτον— τὸ ἕκτον καταπίπτει ἀφ’ ἑαυτοῦ, διότι ἀφοῦ συνεχίζεται ἡ διαδικασία τῆς δικαστικῆς ἀγωγῆς...

§100Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἐπρόλαβα νὰ εἴπω τίποτε διὰ τὸ ἕκτον.

§101Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερ.) Εἴπατε, ὅτι διεψεύσθη ἡ ἀνακοίνωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεστάλησαν τὰ ἔγγραφα, δεδομένου, ὅτι διὰ νὰ συνεχίζεται ἡ διαδικασία, θὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ὑπάρχουν εἰς χεῖρας τοῦ Γερμανοῦ ἀνακριτοῦ, ἀφ’ ὅτου δηλαδὴ ἤρχισεν ἡ διαδικασία.

§102Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν εἶπα αὐτό, περὶ τοῦ ὁποίου λέγετε. Ἤθελα νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπόδειξιν τῆς εὐσυνειδησίας μὲ τὴν ὁποίαν διεξήγαγον τὴν ἔρευναν. Εἶπον, ὅτι ὑπάρχει, πρῶτον, μία ἀνακοίνωσις τῆς Εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς. Ἔπειτα, ἐγένετο ἀνακοίνωσις τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Παραδόξως, τὴν ἑπομένην ἔρχεται ἕνα τηλεγράφημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται, ὅτι ὁ κ. τάδε Γραμματεὺς καὶ ὁ κ. τάδε Σύμβουλος τῆς Πρεσβείας, μοῦ εἶπον αὐτά. Καὶ λέγω, τὶ συμβαίνει ἐδῶ; Διατὶ διαψεύδει ἡ Πρεσβεία τῆς Βόννης; Ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μᾶς λέγει, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς βεβαιώνει, ὅτι ἀπὸ τῆς 23 Νοεμβρίου, ἡ δευτέρα αἴτησις, ἡ ὁποία ἀπέχει ἀπὸ τὴν πρώτην κατὰ 20 ἡμέρας, ἐστάλη καὶ αὐτὴ εἰς τὴν Γερμανίαν. Βλέπετε, ὅτι χρησιμοποιῶ πάντα τὰ στοιχεῖα, ἐν καλῇ ἀπολύτως πίστει. Καὶ διερωτῶμαι καὶ πάλιν: Πῶς συμβαίνουν αὐτά; Ἔπρεπε νὰ ἐλέγξετε τὴν Πρεσβείαν καὶ νὰ εἴπητε: Πῶς, ἐνῷ ἐστάλησαν τὰ στοιχεῖα εἰς τὰς 20 καὶ 23 τοῦ μηνός, πῶς λέγετε, ὅτι δὲν τὰ ἐπήρατε; Ἔπρεπε νὰ τὴν ἐλέγξητε διὰ μίαν τοιαύτην ὀλιγωρίαν καὶ τοιαύτην ἔλλειψιν γνώσεώς της περὶ τὰ τῆς ὑπηρεσίας της. Δικαιοῦμαι, συνεπῶς, νὰ διερωτῶμαι, ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιπροσωπεύουν τὴν Ἑλλάδα εἰς μίαν τοιαύτην θέσιν. Καὶ τώρα, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ἀκούσατε τώρα νὰ ἴδητε τὶ λέγει τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης. Λέγει: Εἰς τὰς 10.11.60, ἐπῆρε τὴν αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως. Εἰς τὰς 10.11.60 τὴν διεβίβασεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν καὶ εἰς τὰς 10.11.60 ἐπίσης τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν τὴν διεβίβασεν εἰς τὴν Γερμανίαν. Διερωτῶμαι, τὶ εἶναι αὐτὴ ἡ ὄχι ἠλεκτρικὴ ἀλλὰ ἀτομικὴ ταχύτης, αὐτῶν τῶν 3 Ἑλληνικῶν Ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐντὸς μιᾶς καὶ τῆς ἰδίας ἡμέρας διεξήγαγον ὅλην αὐτὴν τὴν γραφειοκρατικὴν λειτουργίαν; Εἶναι δυνατόν; Ἠμπορεῖ. Μακάρι νὰ δώσῃ ὁ Θεὸς νὰ εἶναι ἔτσι, διότι καὶ εἰς τὸ ἄλλο ἔγγραφον τὸ ἴδιον συνέβη. Μακάρι νὰ συμβαίνῃ, διότι τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἔχομεν ἀρίστην Ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ ἂς κάμωμεν μίαν ἔρευναν διὰ νὰ ἴδωμεν μήπως ὑπάρχει κανένα λάθος μέσα εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα διεξήχθησαν μετὰ τοσαύτης ταχύτητος. Λέγω λοιπὸν ἐγὼ ὁ καχύποπτος, καχύποπτος ἐν τῇ ἐρεύνη τῶν ἀφορώντων εἰς μίαν τόσον μεγάλην καὶ θεμελιώδη ἐθνικὴν δίκην. Διαψεύδει ἡ ἐν Βερολίνῳ Πρεσβεία κἄτι, περὶ τοῦ ὁποίου γνωρίζω, ὅτι ἡ διάψευσις δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα. Διότι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ περιῆλθον εἰς αὐτήν. Ἐδόθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν διὰ νὰ διαβιβασθοῦν εἰς τὰς Γερμανικὰς Δικαστικὰς Ἀρχάς. Ἀλλὰ διατὶ διαψεύδει; Διὰ νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν διάψευσιν τὸ δεύτερον σκέλος, τὴν δευτέραν διάψευσιν. Ἐκφράζει τὴν ἔκπληξίν της, πῶς ἐφημερὶς τῶν Ἀθηνῶν ἔγραφε περὶ ρηματικῆς διακοινώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Τοιαύτη ρηματικὴ διακοίνωσις δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Πρεσβείας. Μήπως ἀγαπητὲ κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ἀνάγκη νὰ διαψευστῇ αὐτὴ ἡ δευτέρα εἴδησις, τὴν προώθησε νὰ κάνῃ καὶ τὴν πρώτην διάψευσιν; Νὰ καὶ αὐτὸ ἕνα στοιχεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ ὕπαρξις τῶν ἐγγράφων, ἡ κατάθεσις αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἡ μελέτη τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἀπὸ τοὺς κ. βουλευτὰς, θὰ ἔρριπτεν φῶς καὶ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς. Αὐτοί, κ. συνάδελφοι, εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι μὲ ὤθησαν εἰς τὸ νὰ καταθέσω τὴν αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας παρεκάλουν νὰ προσκομισθοῦν τὰ ἔγγραφα. Ὅπως εἴδατε, δὲν πρόκειται περὶ περιεργείας, ὅπως κἄποιος ἐκ τῶν κ. Ὑπουργῶν, ἐχαρακτήρισε, κατὰ μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων, τὰς αἰτήσεις τῶν κ. συναδέλφων διὰ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Δὲν πρόκειται περὶ περιεργείας. Ὄχι περιεργείας ἰδικῆς μου περὶ περιεργείας οὐδενὸς ἐκ τῶν κ. συναδέλφων. Ὁ χαρακτηρισμὸς περιέργεια, εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἀνεπίτρεπτος, ἀνάρμοστος δὲ εἰς χείλη Κυβερνητικοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος τῶν κ. συναδέλφων, νὰ φωτισθοῦν πρῶτον οὗτοι ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων καὶ ὡρισμένων ἀποριῶν, τὰς ὁποίας ἔχουν καὶ ἀναλόγως τῆς διαφωτίσεως, νὰ καταλάβουν ἂν θὰ κάμουν ἢ δὲν θὰ κάμουν τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἄν, λοιπόν, αὐτὸ συμβαίνῃ, περὶ ὅλων τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑποβάλει αἰτήσεις περὶ καταθέσεως ἐγγράφων, βεβαίως, συμβαίνει, προκειμένου καὶ περὶ ἐμοῦ, διὰ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους σᾶς ἀπέδειξα καὶ νομίζω, σᾶς ἔπεισα, ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ ἦσαν ἀρκετοὶ διὰ νὰ προκαλέσουν μίαν ψυχικὴν ἀνησυχίαν εἰς ἀνθρώπους θεωροῦντας τὴν ὑπόθεσιν Μέρτεν, μόνον μὲ γνώμονα τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, κ. συνάδελφοι, ἡ ὑπόθεσις Μέρτεν, ὡς ὑπόθεσις κατηγορουμένων προσώπων. Καὶ πιστεύω, ὅτι καὶ κανέναν ἐξ ὑμῶν, δὲν τὸν ἐνδιαφέρει, ἐὰν τὰ πρόσωπα δὲν συνέβαινε νὰ κατέχουν τὰ ὑψηλὰ ἀξιώματα, τὰ ὁποῖα κατέχουν. Τούτου ὅμως δεδομένου, τὸ προσωπικὸν στοιχεῖον ἐξαφανίζεται καὶ προβάλλει τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Ἰδοὺ ὁ λόγος ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε εἰς ἐμὲ αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν, τὴν ὁποίαν αἱ 6 περιπτώσεις τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα, προηγουμένως, ἐνίσχυσαν καὶ ἰδοὺ τὸ κίνητρόν μου διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐπερωτήσεων. Καὶ ὡς σᾶς εἶπα προηγουμένως, ἡ αἴτησίς μου ἐπεβραβεύθη, πρὶν ἢ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος διὰ νὰ ἀναπτύξω αὐτήν. Ἐπεβραβεύθη διότι αἱ ἴδιαι ἀνησυχίαι, οἱ ἴδιοι φόβοι περὶ τῶν τῶν τυχῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ τῶν τυχῶν κολοσσιαίων ἐθνικῶν συμφερόντων, αἱ ἴδιαι ἀνησυχίαι περὶ ὅλων αὐτῶν ἐγεννήθησαν εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως καὶ τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου καὶ τοῦ στρατηγοῦ Γρίβα, οἱ ὁποῖοι ἐπιτακτικῶς ἠξίωσαν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Ἰδοὺ διατὶ λέγω καὶ χαίρω, διότι ἡ πρωτοβουλία τὴν ὁποίαν ἔλαβον πρὶν ἀκόμη κατορθώσω νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου, ἐπεβραβεύθη διὰ τῆς ἀξιώσεως τοῦ συνόλου σχεδὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι βεβαίως ἡ πτέρυξ τῆς ΕΔΑ δὲν θὰ εἶχε καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ τώρα, κ. συνάδελφοι, τὰ ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν, αἰτηθέντα παρ’ ἐμοῦ. Δὲν κατετέθησαν αἰτηθέντα παρ’ ὅλων τῶν ἄλλων. Διατί; Κύριοι συνάδελφοι, τῆς πλειοψηφίας, οὔτε αὐτὸ τὸ διατὶ δὲν γεννᾶται εἰς τὴν ἰδικήν σας ψυχήν; Διατὶ δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα; Ἐὰν τὰ ἔγγραφα ἦσαν ἀθῶα, ἐὰν ἀπὸ τὰ ἔγγραφα δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀνακύψουν εὐθῦναι καὶ πέραν τῆς εὐθύνης, ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ κατετίθεντο ἐντὸς τῶν πρώτων 24ώρων. Ἀλλὰ παρῆλθεν 4μηνον. Ἠξιώθη παρ’ ὅλων τῶν πολιτικῶν Ἀρχηγῶν ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων καὶ τὰ ἔγγραφα δὲν κατετέθησαν. Ποίαν ἄλλην μεγαλυτέραν ἀπόδειξιν θέλετε τῆς ἀκριβείας τῶν ἰσχυρισμῶν....

§103Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι μυστικὰ τοῦ Κράτους.

§104Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἤκουσα τὸν συνάδελφον κ. Γαληνόν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι πρόκειται περὶ μυστικῶν τοῦ Κράτους. Πράγματι, ὑπάρχουν περιπτώσεις, καὶ τὸ ἀναγνωρίζω πρῶτος ἐγώ, ὅπου δικαιοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ προσκομίσῃ ὡρισμένα ἔγγραφα, διότι ἡ δημοσιότης των, κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραβλάψῃ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Ἀλλὰ τότε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, προσέρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ δηλοῖ. «Μὴ ζητήσητε τὰ ἔγγραφα. Ἀρνοῦμαι νὰ τὰ καταθέσω, διότι ἐκ τῆς καταθέσεώς των, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ προκύψουν κίνδυνοι, θὰ προκύψῃ ζημία διὰ τὰ δημόσια συμφέροντα». Καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ κρίνῃ. Καὶ ἢ συμμερίζεται τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ παύει ζητοῦσα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἢ ἐγκαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Ἐδῶ, ἀγαπητέ μου συνάδελφε, κ. Γαληνέ, ἐδῶ δὲν μᾶς καταθέτουν τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν μᾶς λέγουν τίποτε ἀπολύτως. Οὔτε φωνήν, οὔτε ἀκρόασιν. Ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε βουλευτής, ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε Ἀρχηγὸς Κόμματος, ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε πίσω σας μάζες λαοῦ, ἀλλὰ θὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος, διὰ μίαν φράσιν τὴν ὁποίαν θὰ εἴπω. Θὰ προσπαθήσω νὰ τὴν περιβάλω ἔτσι μὲ κομψότητα, ἀλλὰ σᾶς γράφουν εἰς τὰ παλαιότερα τῶν ὑποδημάτων των. Ἠμπορεῖτε νὰ φωνάζετε ὅσον θέλετε, τὰ ἔγγραφα δὲν τὰ καταθέτομεν. Ὅταν, λοιπόν, συμβαίνουν αὐτά, δικαιοῦμαι ἢ δὲν δικαιοῦμαι, κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατέχεται ὑπὸ πανικοῦ; Ἀλλὰ αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ αἱ ὑποχρεοῦσαι τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ καταθέτουν ἀμελητὶ τὰ κείμενα τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται, δὲν ἐτέθησαν ἐκεῖ καὶ ὡς ἔτυχε. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν, ὅτι δὲν διαχειρίζονται τὰς πατρογονικάς των περιουσίας. Διαχειρίζονται τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὀφείλουν νὰ εἶναι ἕτοιμοι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ δίδουν λόγον πρὸς αὐτόν, δηλαδή, νὰ δίδουν λόγον εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖαι εἴμεθα οἱ ἀντιπρόσωποί του. Ἡ Ἑλλὰς δὲν κατέστη τιμάριον κανενὸς καὶ δὲν θὰ γίνῃ τιμάριον κανενὸς καὶ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος, ὅτι εἴτε θέλει, εἴτε δὲν θέλει, τὰ ἔγγραφα θὰ τὰ φέρῃ ἐδῶ. Διότι ὅσον δὲν τὰ φέρει τὰ ἔγγραφα ἐδῶ, τόσον βαρυτέρας εὐθύνας συσσωρεύει ἐπὶ τῶν ὤμων της. Ἂς μὴ νομίζῃ, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, τῆς δῆθεν ἀδιαφορίας, τῆς δῆθεν ἀπαθείας, ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ζέοντα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐγκαθιδρυθῆ μονίμως εἰς τὴν ψυχὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὄχι μόνον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τοῦ ἀκολουθοῦντος τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ ἄνευ τινὸς διακρίσεως. Ὅταν, κ. συνάδελφοι, συνεζητεῖτο τὴν προηγουμένην φορὰν ἡ ὑπόθεσις, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς εἶπε. «Περὶ ποίας ὑποθέσεως θέλετε νὰ συζητήσωμεν; Αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις κανένα δὲν ἐνδιαφέρει παρὰ 500 «χαλασμένους» Ἕλληνας. Αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ μέσα εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν συνεκίνησεν ἀπολύτως κανένα». Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὸ ἐπανέλαβε καὶ ἀπόψε. «Θέλετε, λέγει, νὰ ἐπαναφέρετε τὴν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ὑπόθεσις ἔκλεισεν;» Ἔκλεισεν ἡ ὑπόθεσις, ὅταν τὰ μεγαλύτερα δημοσιογραφικὰ πρακτορεῖα τοῦ κόσμου, τὸ Γιουνάϊτεντ Πρὲς Ἰντερνασιονάλ, τὸ Γαλλικὸν Πρακτορεῖον Εἰδήσεων, τὸ Γερμανικὸν Πρακτορεῖον Εἰδήσεων, ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ὑπόθεσιν; Ἔκλεισεν ἡ ὑπόθεσις, ὅταν αἱ μεγαλύτεραι Γερμανικαὶ ἐφημερίδες, ἐφημερίδες τῆς Δυτικῆς Γερμανίας ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως εἶναι ἡ FRANKFURTER ALLGEMEINE JEITUNG καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖαι ἄλλαι ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ὑπόθεσιν; Ὅλαι αὗται ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ὑπόθεσιν ἐπιμόνως. Ἔκλεισεν ἡ ὑπόθεσις, ὑπόθεσις, ἡ ὁποία κατακαίει αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὅπως σᾶς εἶπα καὶ προηγουμένως, τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος διερωτᾶται. Τὶ γίνεται; Τὶ γίνεται ἐδῶ; Τὶ συμβαίνει; Τὶ εἶναι αὐτὰ τὰ πράγματα; Πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν τὶ εἶναι, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ἡ ἠθικὴ ἀκεραιότης ἀμφισβητεῖται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰς τὰς σκέψεις εἶχον μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύετο ἡ περιβόητος αὐτὴ ἐπίθεσις τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γερμανικοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, σᾶς παρακαλῶ.....

§106Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα, ἀκριβεῖς, αὐτὸς δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἐπερώτησιν.

§107Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἐπιστολήν. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ἐπιστολή. Διατί; Διότι ἔρχεται νὰ ἐπιβραβεύσῃ ἡ ἐπιστολή, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα εἰς τὴν ἀρχήν, ὡς λεχθὲν παρ’ ἐμοῦ, εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν. Ἔρχεται ἡ ἐπιστολὴ καὶ δίδει εὔσημα εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς ἐφημερίδος «ὅτι ἤσκησε τὸ δημοσιογραφικόν του καθῆκον μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς καὶ ἐμβριθείας» Καί, κ. συνάδελφοι, σᾶς παρακαλῶ πολύ, ὑπάρχει καὶ κἄτι ἄλλο εἰς τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἠγόρευσαν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ ἐπιστολὴ λέγει. «Ἐπιτρέψατέ μου μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ σᾶς ἀπονείμω τὸ εὔσημον». «Μίαν ἀκόμη φοράν», ὅπερ σημαίνει, ὅτι ἢ ὑπῆρξε καὶ ἐπιστολὴ τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον ἀγνοοῦμεν, ἢ ἡ ἀπονομὴ τοῦ εὐσήμου, ἔστω διὰ μίαν φορὰν ἔγινε προφορικῶς, ὅταν ἐκλήθη ὁ κύριος αὐτὸς ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τοῦ Γραφείου του. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔλεγον κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν, καὶ νὰ προσέξητε αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν, εἶναι πλήρης οὐσία ἡ λεπτομέρεια αὐτή, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔλεγον τότε, εἶχε τὴν ἀξίαν του. Καὶ ἰδού, ἀπὸ τώρα ἡ ἀξία αὐτὴ φανερώνεται ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν ΧΑ-SEN. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτελείωσα τὴν ἀνάπτυξίν μου. Θὰ προσθέσω ἐλαχίστας μόνον λέξεις. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Πέμπτης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, μᾶς εἶπε τὰ ἑξῆς: «Ὁ Μέρτεν, οὔτε εἰς τὴν Γερμανίαν, οὔτε μεταξὺ τῶν παλαιῶν του συνεργατῶν δὲν κατώρθωσε νὰ περισυλλέξῃ ἕνα ἔστω ψευδομάρτυρα». Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἀρκεῖ ἡ «ΗΧΩ» τοῦ Ἁμβούργου καὶ ὁ Διευθυντής της. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀρκεῖ τὸ «ΣΠΗΓΚΕΛ», εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀρκεῖ ὁ ΧΑΝΣ περὶ τοῦ ὁποίου εἶπον ποῖος εἶναι. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀρκεῖ ὁ Χάαζεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει ἀποστροφὴν πρὸς τοὺς μάρτυρας καὶ ἔχει κλίσιν.....

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀρχίζετε ἔλεγχον ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀφῖστε τον αὐτόν. Εἶναι ἀπών.

§109Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν αἰσθάνεται ἀποστροφὴν πρὸς τοὺς μάρτυρας καὶ ἔχει κλίσιν πρὸς τοὺς ψευδομάρτυρας. Μᾶς εἶπεν ἀκόμα, ἀπευθυνόμενος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν: Ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐντρεπώμεθα καὶ ἐπὶ τῷ ἀκούσματι μόνον τῆς λέξεως «Μέρτεν», ὡς νὰ εἶναι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπῆγε εἰς τὴν Βόννην διὰ διαπραγματεύσεις.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. συνάδελφε, τὴν ἀγόρευσίν σας. Μὴ εἰσέρχεσθε ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§111Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεμελιώνω τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. συνάδελφε. Ὁμιλεῖτε τόσον περιτέχνως, ὥστε παρὰ τὴν θέλησίν μου, δὲν ἠδυνήθην νὰ σᾶς πιάσω. Δὲν θὰ ἐπιτρέψω, ὅμως, νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§113Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ διακηρύξεις ἐκφράζουν τὰς προσωπικὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ πρᾶγμα δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§114Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε παλαιὸς Κοινοβουλευτικός. Ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς νὰ λέγωνται αὐτά.

§115Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἀκούσατε τὶ εἶπον, κ. συνάδελφε. Λέγω, ἐὰν αὗται αἱ ἀντιλήψεις εἶναι ἀντιλήψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἐάν, ὅμως, αἱ ἀντιλήψεις αὗται, εἶναι ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐπικίνδυνοι καὶ θεμελιώνουν τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἀποδίδω εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων. Κύριοι συνάδελφοι, μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύθη ἡ ἐπιστολὴ Χάαζεν, ἡ Κυβέρνησις ἦτο Κυβέρνησις ἐκκρεμοδικῶν, ὅπως τὴν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν εἶναι ἰδικός μου ὁ χαρακτηρισμός. Ἦτο, λοιπόν, Κυβέρνησις ἐκκρεμοδικῶν. Ἀπὸ τὴν στιγμήν, ὅμως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύθη ἡ ἐπιστολὴ Χάαζεν καὶ μετὰ τὴν δημοσίευσιν αὐτῆς, δὲν προσέφυγεν εἰς τὰ Γερμανικὰ δικαστήρια. Ἐπὶ πλέον δέ, ἀρνεῖται νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν ὁμόθυμον ἀξίωσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κατὰ τὸ σκέλος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα καὶ κατ’ ἐμέ, παύει νὰ εἶναι ἐν ἐκκρεμότητι καὶ καθίσταται ἐνώπιον τῆς συνειδήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔνοχος τοῦ βαρυτάτου ἐγκλήματος, τοῦ ἐγκλήματος τῆς Ἐθνικῆς ἀναξιότητος.

§116Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ ὁ ἔλεγχος διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων ἐξυψώνει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν ἠκούσαμεν πρὸ ὀλίγου, ἀναμφισβητήτως καταβιβάζει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Σπανίως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἠκούσθη τοιαύτη θλιβερὰ ἀγόρευσις, καὶ τοῦτο, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἦτο ἀντίθετος πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§117ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§118Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερ.). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, μὴ μὲ διακόπτετε. Ὡμιλήσατε ὡσὰν νὰ ἐξελέγητε μόνον σεῖς ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ὡσὰν ἡμᾶς νὰ μὴ μᾶς ἐξέλεξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Θὰ μᾶς ἀκούσετε τώρα σιωπῶν. Σπανίως, λέγω, ἠκούσθη τοιαύτη θλιβερὰ ἀγόρευσις, διὰ τῆς ὁποίας ὁ κ. συνάδελφος προσεπάθησε διὰ τῆς συρραφῆς φράσεων, τηλεγραφημάτων ἐφημερίδων καὶ σοφιστειῶν, νὰ ἀνασυστήσῃ κατηγορίαν, νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς συζήτησιν ἕνα βρωμερὸν θέμα, τὸ ὁποῖον καταβιβάζει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Ὅλα τὰ ἐνεθυμήθη ὁ προλαλήσας. Πολλὰς φράσεις τηλεγραφημάτων ἐνεθυμήθη, τηλεγραφημάτων δημοσιογραφικῶν, τὰ ὁποῖα, μοιραίως, δὲν στηρίζονται πάντοτε εἰς ἀκριβεῖς πληροφορίας, πολλὰς σοφιστείας του ἀνεμάσησεν, ὅλα τὰ ἐνεθυμήθη. Ἀλλὰ δὲν ἐνεθυμήθη μόνον ἕνα τὸ σημαντικώτερον ὅλων: Ὅτι ὁ ἐγκληματίας αὐτὸς πολέμου, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα κατήντησεν δι’ ὡρισμένους σύνθημα δὲν κατώρθωσε ἐπὶ ἓξ μῆνας νὰ προσκομίσῃ, οὔτε ἕν ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον, οὐδὲ κἂν ἐξ ἐκείνων ποὺ εἶχεν προαναγγείλει. Καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου ὁ κ. συνάδελφος, ἀμφισβητῶν τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ βεβαιώνῃ, ὅτι ἔχει ὁ ἐγκληματίας πολέμου μάρτυρας καὶ νὰ ἀναφέρῃ, ὡς μάρτυρας ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν γνωρίζουν ἐπὶ τῆς οὐσίας, καὶ ὡς ἄσχετοι πρὸς αὐτὴν δὲν δύνανται νὰ εἶναι μάρτυρες. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ παρασυρθῶ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν τὴν θλιβερὰν καὶ θὰ ἀσχοληθῶ μόνον μὲ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Πρῶτον, ἐκφράζω τὴν λύπην μου καὶ πρὸς τὸ Σῶμα καὶ πρὸς τὸν κ. Κύρκον, διότι δὲν ἀπήντησα εἰς τὴν ἐρώτησιν. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου καὶ τὴν δικαιολογῶ μὲ τὸ ὅτι μοῦ διέφυγεν, ὅτι δὲν ἀπήντησα. Διότι κατά, ἂς εἴπω, περίεργον σύμπτωσιν, ἅμα τῇ ἐπιστροφῇ μου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εὗρον βροχὴν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, καὶ ἐνόμιζον, ὅτι ἀπήντησα εἰς ὅλας. Ἴσως νὰ μοῦ διέφυγεν μία ἢ δύο. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι ἀναμφισβητήτως, ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τῶν Ὑπουργῶν νὰ ἀπαντοῦν εἰς ὅλας τὰς ἐρωτήσεις ποὺ λαμβάνουν. Ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τῆς ἐρωτήσεως καὶ τὸ αἴτημα τῆς καταθέσεως ἐγγράφων, θὰ ἀπαντήσω τότε καὶ ἀπαντῶ, τώρα τὰ ἑξῆς: Ὅπως εἶναι γνωστόν, ἡ ὑπόθεσις αὐτή, ἡ ὁποία ἔτυχε τοιαύτης θλιβερᾶς ἐκμεταλλεύσεως καὶ εἰς τὴν ὁποίαν κατεβλήθησαν ἄπειροι προσπάθειαι νὰ δοθοῦν τόσαι ἑρμηνεῖαι καὶ παρερμηνεῖαι, ἀναμένει δικαστικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ χύσουν πλῆρες φῶς ἐφ’ ὅλων τῶν πτυχῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι συμφέρον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀναμένονται τοιαῦται ἀποφάσεις, καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα κατὰ τοιοῦτον τρόπον παρερμηνεύεται καὶ τυγχάνει ἐκμεταλλεύσεως, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκπλαγῆτε μὲν πόσον ἀθῶα εἶναι διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως, θὰ προκαλέσουν νέας συζητήσεις, λόγῳ πλειόνων ἑρμηνειῶν καὶ παρερμηνειῶν. Τοιαῦται συζητήσεις θὰ παρακωλύσουν τὸ πολύτιμον ἔργον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον, πλέον, δὲν θὰ βραδύνῃ, οἱαδήποτε δικονομικὰ τεχνάσματα καὶ ἐὰν ἐπικαλῆται καὶ ἀόκνως ἐφευρίσκει ὁ ἐγκληματίας πολέμου. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κ. συνάδελφοι, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὴν εὐθύνην τῆς μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Εἶναι λόγος ἀποβλέπων εἰς τὸ νὰ χύσῃ ἡ δικαιοσύνη πλῆρες φῶς ἐπὶ τῆς ὅλης ὑποθέσεως. (Χειροκροτήματα).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§120Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι ἀνέμενον μετ’ ἀνυπομονησίας τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Διότι ἀνάλογον αἴτησιν περὶ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, εἴχομεν διατυπώσει, τόσον ἡμεῖς προσωπικῶς, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅσον καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Κ.Ε.Α. Στρατηγὸς Γρίβας. Ἡ ἰδική μας δὲ αἴτησις, ἦταν ἔτι εὐρυτέρα, δεδομένου, ὅτι δὲν ἀφεώρα μόνον τὰ παλαιότερα μόνον ἔγγραφα, τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ἀλλὰ καὶ τὰ τελευταῖα, τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ἐπιστολὴν Χάαζεν καὶ τὴν ρηματικὴν διακοίνωσιν τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ δηλώσω μετὰ λύπης μου, ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὑπῆρξεν ἀξιοθρήνητος, διπλωματική. Ἂς μοῦ συγχωρηθῇ δὲ ἡ ἔκφρασις αὐτή. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν αἰχμὴν ἐναντίον τῆς διπλωματίας, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ. Ἔχει, ὅμως, αἰχμὴν ἐναντίον μιᾶς κακῆς μεθόδου ἀποφυγῆς οἱασδήποτε ἀπαντήσεως. Διότι ἐνῷ ἐκάκισε τὸν κ. Κύρκον, διότι ἀνέπτυξε τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, ὁ ἴδιος, ἀκολουθῶν τὴν ἰδίαν τακτικήν, ἐδικαιολογήθη μὲ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, εἰσελθὼν εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, διότι εἶπεν, ὅτι ἡ κατάθεσις θὰ δυσκολεύσῃ τὸ ἔργον τῆς Δικαιοσύνης. Τὶ σχέσιν ἔχουν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν; Ἐζητήσαμεν κατάθεσιν ἐγγράφων, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ναὶ ἢ ὄχι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε πιστοποιητικὸν καλῆς διαγωγῆς ἀπὸ μίαν ξένην Κυβέρνησιν. Τὶ σχέσιν ἔχει αὐτὸ μὲ τὸ ἔργον τῆς Δικαιοσύνης; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κάμνω τὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τῆς «Κινήσεως Ἐθνικῆς Ἀναδημιουργίας», ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ δι’ ἡμᾶς δὲν ἔκλεισε μὲ οἱανδήποτε διπλωματικὴν ἀπάντησιν ἢ μὲ οἱανδήποτε ὑπεκφυγήν. Παραμένει ἀνοικτὴ καὶ θὰ λάβῃ συντόμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἄλλην ἀπάντησιν.

§121Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ ἀγαπητὸς ἐκ Μεσσηνίας συνάδελφος, ἐχρησιμοποίησε καὶ πάλιν τὴν φράσιν «νὰ κλείσῃ τὸ θέμα», θέλω νὰ ἐπισημάνω, ὅτι καὶ πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Κύρκος, κακῶς ἐχρησιμοποίησε καὶ ἀπέδωσε εἰς ἐμὲ αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν. Εἶπα, ὅτι ἡ ὑπόθεσις συνεζητήθη ἤδη ἐδῶ. Δὲν εἶπα, ὅτι ἔκλεισεν ἡ ὑπόθεσις. Παρακαλῶ νὰ διευκρινήσωμεν...

§122Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὑποθέτω, ὅτι μετὰ πάσης σεμνότητος καὶ προσοχῆς διεξῆλθον τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματός μου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἀνήκῃ εἰς ἐμὲ ὁ χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ δώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι κατεβίβασα τὸ ἐπίπεδον τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶχεν ἄλλον τινα ὑπ’ ὄψιν του. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἀνήκει εἰς ἐμέ, ὄχι μόνον ἐκ τῆς ἀποψινῆς διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ ἐκ πάσης ἐμφανίσεώς μου ἀπὸ τοῦ βήματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πρέπει νὰ ξεύρῃ, ὅτι ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐσπούδασεν εἰς μεγάλην σχολὴν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκεῖνος, ἔχων τὸ εὐτύχημα νὰ εἶναι νεώτερος, δὲν ἐσπούδασε. Καὶ σπουδάσας εἰς τὴν σχολὴν αὐτὴν ἔμαθα πολλά, ἀπὸ τοὺς πράγματι μεγάλους ἐκείνους πολιτικοὺς ἄνδρας, τοὺς ὁποίους διέθετε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Ἑλλάς. Ὅσον ἀφορᾷ ἤδη εἰς δήλωσιν τοῦ ὅτι δὲν προτίθεται νὰ καταθέσῃ κανένα ἔγγραφον, διότι τὰ ἔγγραφα περιερχόμενα εἰς γνῶσιν τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ βλάψουν τὰς δικαστικὰς ἐνεργείας ποὺ γίνονται, δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω. Ἀφήνω τὴν περὶ αὐτῆς κρίσιν εἰς ὑμᾶς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§123Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, διότι ἡ συζήτησις κατὰ τὸν Κανονισμὸν διεξάγεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ.

§125Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτα θὰ ἀκούσητε τὶ θέλω νὰ εἴπω καὶ μετὰ θὰ κρίνετε. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἐζήτησα τὸν λόγον, δὲν ἔχω δικαίωμα;

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§127Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰσελθὼν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόψε ἐκόμισα ἐπιστολὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, κ. Τσιριμώκου, διὰ τῆς ὁποίας, ἐπειδὴ θὰ ἀπουσίαζεν ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν, ἐξουσιοδότησεν ἐμὲ νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος. Ἐὰν θέλετε νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω, ἄλλως διαμαρτύρομαι, ἐὰν δὲν μοῦ ἐπιτρέψητε.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπερισχύει. Λέγει μὲν ὁ Κανονισμός, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ἢ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων λαμβάνουν τὸν λόγον, ἀλλὰ ἔρχεται περιοριστικῶς ὁ Κανονισμὸς καὶ λέγει, ὅτι εἰς τὰς ἐπερωτήσεις ἡ συζήτησις διεξάγεται μεταξὺ ἐπερωτῶντος καὶ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ. Ἑπομένως ἰσχύει αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ.

§129Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Καλά, κ. Πρόεδρε.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως.

§131Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους Ὑπουργοὺς Παιδείας καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου καὶ τὴν εὔλογον ἀπορίαν μου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας συνέπεσε νὰ εὑρίσκεται ἐδῶ ἐξ ἀφορμῆς συζητήσεως ἑτέρας ἐπερωτήσεως τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου του, καί, καίτοι ἐγνώριζεν, ὅτι μετ’ ὀλίγον θὰ ἐπηκολούθει ἡ συζήτησις τῆς ἰδικῆς μου, ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ ἀποχωρήσῃ ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ νὰ μὴ ἐπανέλθῃ πλέον.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε, κ. συνάδελφε, ἦτο 8 ἡ ὥρα, ἐνῷ τώρα εἶναι ἡ 10η. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἦτο ἀπησχολημένος καὶ ἀπεχώρησε.

§133Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς αὐτὴ ἡ δικαιολογία. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως κατέστη βεβαίως ἀπό τινων ἑβδομάδων ἁρμόδιος μετὰ τὴν ὑπαγωγὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του τῶν Διευθύνσεων Ἀρχαιοτήτων καὶ Ἀναστηλώσεων. Ἀλλ’ ἐξ ὑπαρχῆς τονίζω, ὅτι ἡ εὐθύνη βαρύνει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὁ ὁποῖος καταφώρως παρεβίασε τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, καθ’ ὅσον παρέλειψεν ὄχι μόνον νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ζητηθέντα ἐντὸς τῆς 6ημέρου προθεσμίας ἀλλὰ συστηματικῶς ἀπέφυγε νὰ καταθέσῃ αὐτὰ ἐπὶ 5 καὶ πλέον μῆνας. Εἰς τὴν αἴτησίν μου αὐτὴν ἀπηξίωσε καὶ νὰ ἀπαντήσῃ σχετικῶς μὲ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα καὶ νὰ προβάλῃ μίαν οἱανδήποτε δικαιολογίαν ἢ νὰ καταθέσῃ τινὰ ἐξ αὐτῶν καίτοι συνεκίνησε καὶ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἀπησχόλησε καὶ τὸν Τύπον, τὸ ὑπὸ κρίσιν θέμα. Εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀρχαιοκαπηλία λυμαίνεται τὴν χώραν καὶ εἰκόνες μεγάλης ἀρχαιολογικῆς ἀξίας τῆς Βυζαντινῆς καὶ μεταβυζαντινῆς ἐποχῆς διὰ διαφόρων τεχνασμάτων, μεθόδων καὶ ποινικῶς κολασίμων πράξεων, ἔχουν φυγαδευθῆ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Συνέπεσε πρὸ ½ ἔτους νὰ γίνῃ καὶ μία κλοπὴ εἰκόνος τῆς Ἀναστάσεως μεταβυζαντινῆς ἐποχῆς μεγίστης ἀξίας ἐκ τοῦ παλαιοτάτου Ναοῦ τῆς Παναγίας τοῦ Θεοδώρη τῆς νήσου Σκύρου. Κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1960 ἐστάλη μία ἀναφορὰ ἀπὸ τὸν ἔγκριτον Ἔφορον Ἀρχαιοτήτων κ. Χατζηδάκη πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τῆς ὁποίας τοῦ κατηγγέλλετο, ὅτι τοῦ προσεκομίσθη αὐτὴ ἡ εἰκὼν ἡ κλαπεῖσα ποὺ εἶχε καὶ ὁ ἴδιος πληροφορηθῆ ἀπὸ ἐπιτόπιον μετάβασίν του εἰς Σκύρον, ὅτι ἀνεκάλυψεν ἐξ ἐπιγραφῆς ὄπισθεν αὐτῆς κεκαλυμμένην ἐκ τοῦ χρόνου, ὅτι ἀνῆκεν εἰς τὸν παλαιὸν αὐτὸν ναόν, ὅτι κατεσχέθη καὶ ὅτι ἐπωλήθη πρὸς ἀνύποπτον τρίτον ἐν πλήρει καλῇ πίστει τελοῦντα, ἀπὸ ἕνα πρόσωπον ἰδιώτην ποὺ ἦτο τοῦ περιβάλλοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐκ τῆς ἰδίας περιφερείας του καὶ εἰς ὃν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ἀναθέσει τὴν καλλιτεχνικὴν ἐποπτείαν βυζαντινῶν μνημείων ἐν Εὐβοίᾳ καὶ εἰδικῶς τὴν ἀναστήλωσιν τοῦ παλαιοῦ αὐτοῦ ναοῦ ἐξ οὗ ἐκλάπη ἡ εἰκών, ἐπ’ ἀμοιβῇ καὶ ἡμερησίᾳ ἀποζημιώσει, χωρὶς νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν ἀρχαιολογικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, τουτέστι χωρὶς νὰ εἶναι ἀρχαιολόγος ἢ δημόσιος ὑπάλληλος. Σημειωτέον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ μῆνα περίπου ἐκράτησεν ἐκκρεμῆ τὴν ὑπόθεσιν καὶ τελικῶς ὅταν ἐπληροφορήθη, ὅτι ἐγὼ μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του καὶ ἐζήτησα πληροφορίαν καὶ διεμαρτυρήθην καὶ ἔγραφεν ὁ Τύπος καὶ ἰδιαιτέρως ἡ «Ἑστία», ἠναγκάσθη νὰ ἀποστείλῃ τὸν φάκελλον εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Χαλκίδι Πλημ)κῶν. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς ὑποβληθείσης εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὰ τέλη Ἰουνίου 1960 καὶ καταχωρηθείσης εἰς τὸ οἰκεῖον βιβλίον, αἰτήσεώς μου, ἐζήτησα τὴν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ πρώτιστον λόγον τῆς πρὸς τὸν ἴδιον κ. Ὑπουργὸν ὑποβληθείσης κατὰ Μάϊον 1960 ἀναφορᾶς τοῦ Ἐφόρου Ἀρχαιοτήτων κ. Χατζηδάκη, διότι ἐκ τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀντλήσω στοιχεῖα διὰ τὴν κατάθεσιν ἐπερωτήσεως καὶ τὴν ἄσκησιν αὐστηροῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου κατ’ αὐτοῦ, διὰ πολιτικῶς ἐλεγκτέας ἐνεργείας καὶ πράξεις του. Συγκεκριμένως, εἰς τὸ βαρυσήμαντον αὐτὸ ἔγγραφον ἀνεφέρετο τὸ πρόσωπον ποὺ ἐπώλησε τὴν κατασχεθεῖσαν πολύτιμον εἰκόνα τῆς Ἀναστάσεως, ποὺ κατὰ σύμπτωσιν ἦτο ἀκριβῶς ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶχε ἀναθέσει, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἰδιότητα δημοσίου ὑπαλλήλου ἢ ἀρχαιολόγου, κατὰ καιροὺς τὴν καλλιτεχνικὴν ἐποπτείαν τῆς ἀναστηλώσεως διαφόρων βυζαντινῶν ναῶν καὶ μνημείων ἐν Σκύρῳ καὶ ἐν Εὐβοίᾳ, εἶχεν ἐκδώσει ἀπόφασιν παροχῆς ἡμερησίας ἀποζημιώσεως διὰ τὴν ἐργασίαν του ταύτην, ὑποθέτω δραχμὰς 250 ἡμερησίως ἢ ἄλλως, ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρείχετο χρηματικὴ ἀμοιβή, καίτοι ἐπρόκειτο περὶ ἰδιώτου καταγομένου ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας ἐκλογικῆς περιφερείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μάλιστα ἡ ἀνάθεσις τοῦ ἔργου εἰς τὸν ἰδιώτην αὐτὸν ἐγένετο, ὡς ἐπληροφορήθην, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τῶν ἁρμοδίων προϊσταμένων τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου του. Εὐλόγως ὅθεν θὰ ἠδυνάμην ἐκ τῶν στοιχείων αὐτῶν νὰ ἐλέγξω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν κομματικὴν αὐτὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος καὶ τὴν ἀνεπίτρεπτον ὑπηρεσιακὴν ταύτην ἐνέργειάν του. Ὡσαύτως συνέβη τὸ καταπληκτικὸν γεγονὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς Παιδείας ποὺ εἶχε ἀπὸ τῶν μέσων Μαΐου 1960, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει ἐντὸς τοῦ μηνὸς Μαΐου 1960, λάβει γνῶσιν προσωπικῆς ὑπηρεσιακῆς ἐμπιστευτικῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ἐφόρου Ἀρχαιοτήτων, κ. Χατζηδάκη, πρὸς αὐτόν, τεθείσης ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἀμέσως ὑπ’ ὄψιν του, καὶ ἐγνώριζεν, ὅτι ὁ πωλήσας τὴν κατασχεθεῖσαν τότε εἰκόνα, εἶχε πωλήσει πρὸς ἀνύποπτον τρίτον πρόσωπον, καλῇ τῇ πίστει, ἦτο ἀκριβῶς τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο εἰς ὃ ὁ ἴδιος εἶχεν ἐπὶ μακρότατον χρόνον ἀναθέσει τὴν καλλιτεχνικὴν ἐποπτείαν καὶ παρακολούθησιν, ἐπ’ ἀμοιβῇ, μετὰ πολλὰς ἡμέρας καὶ δὴ κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἰουνίου 1960, νὰ μεταβῇ εἰς Κύμην καὶ νὰ παρακολουθήσῃ δοθεῖσαν διάλεξιν τοῦ ἰδίου προσώπου, μερίμνῃ τῆς Ἑταιρείας Εὐβοϊκῶν Σπουδῶν, περὶ τοῦ θέματος τῶν βυζαντινῶν μνημείων ἐν Εὐβοίᾳ, ὅπου ὁ μὲν ὁμιλητὴς ὕμνησε καὶ ἐξῆρε τὴν συναφῆ δρᾶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἀνταπέδωσεν τὰ φιλοφρονήματα καὶ ὡμίλησε λίαν εὐμενῶς διὰ τὸν ὑμνητήν του, ποὺ εἰς Εὐβοϊκὰς ἐφημερίδας, κατὰ καιρούς, πάλιν ἐξύμνησεν τὸν κ. Ὑπουργόν. Εὐλόγως θὰ ἠδύνατο νὰ ἀσκηθῇ αὐστηρὸς ἔλεγχος διὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ποὺ ὑπέθεσεν, ὅτι οὐδεὶς θὰ μάθῃ τι περὶ τῶν συμβάντων. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, ἁπλῶς μνημονεύω τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, ποὺ ἂν κατετίθετο θὰ εἶχον πλήρη καὶ ἀδιάψευστα τὰ στοιχεῖα τοῦ ἐλέγχου, οὗτινος προσδιορίζω τὴν ἔκτασιν καὶ σημασίαν. Διὰ τῆς ἰδίας αἰτήσεώς μου ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν καὶ ἄλλων ἐγγράφων καὶ φακέλλων ἀναφερομένων εἰς τὴν διάθεσιν πιστώσεων καὶ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεώς των εἰς ἀναστηλώσεις καὶ ἄλλων βυζαντινῶν μνημείων, ὡς καὶ εἰς τυχὸν κλοπὴν καὶ ἄλλων εἰκόνων, κτητορικῶν ναῶν κλπ. Οὐδεμία ὑπάρχει δικαιολογία τῆς μὴ καταθέσεώς των. Καὶ διὰ τὸ πρῶτον στοιχεῖον τῆς ἀναφορᾶς κ. Χατζηδάκη, οὐδεμία ὑφίστατο δυσχέρεια καταθέσεως ἀντιγράφου αὐτῆς, διότι ἀντίγραφον προφανῶς ἐστάλη εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα Χαλκίδος καὶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ παρεμποδισθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνακρίσεως, διότι ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος θὰ ἠσκεῖτο διὰ τοὺς ἀσχέτους πρὸς τὴν ποινικὴν δίωξιν προμνημονευθέντας λόγους. Δικαιοῦμαι, ὅθεν, νὰ ἐλέγξω, ἐπικρίνω καὶ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν τακτικήν της αὐτὴν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ὑπεύθυνον κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων, διότι ἐπὶ ἑξάμηνον περίπου παρέλειψε νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα καὶ στοιχεῖα ποὺ ἐζητήθησαν καὶ ἀπηξίωσε νὰ ἀπαντήσῃ, ἁπλῶς δὲ μόνον ἔστειλε πρὸ ἡμερῶν μίαν ἀπάντησιν, ὅτι ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως καὶ μόλις χθὲς τὴν νύκτα ἀργὰ κατετέθησαν ταῦτα. Δὲν ἔλαβον μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς γνῶσιν, διότι πρὸ ὀλίγων λεπτῶν μὲ εἰδοποίησεν ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ μελετήσω ταῦτα καὶ νὰ καταθέσω ἐπερώτησιν, ἂν ἡ μελέτη των μὲ ἀγάγῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ πάλιν, ὅτι ἐνῷ εἶναι βαρυτάτη ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Παιδείας διὰ παραβίασιν κατάφωρον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ὑπέχει εἰ μὴ τυπικὴν μᾶλλον εὐθύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὃν ὑπήχθη ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Ἀρχαιοτήτων καὶ Ἀναστηλώσεων. Ἡ Βουλή, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργὸς Παιδείας ἠλέγχθη δριμύτατα ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Ταλιαδούρην διὰ παράλειψιν ἐπὶ πολλοὺς μῆνας νὰ καταθέσῃ ἔγγραφα καὶ νὰ λάβῃ μέτρα κολασμοῦ ἀσχημιῶν ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ, θὰ δύναται νὰ κρίνῃ ἀναλόγως τὴν καθιερωμένην αὐτὴν τακτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περιφρονήσεώς του πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Κανονισμόν της. Τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Παιδείας εἶναι συμπολίτης μου ἐκ τῆς ἰδίας ἐπαρχίας, μὲ ἠμπόδισε νὰ χρησιμοποιήσω τὸν ὀξύτατον, ἀλλὰ δεδικαιολογημένον, τόνον τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ταλιαδούρη.

§134Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὅσον καὶ ἂν ἔχῃ τὴν καλωσύνην ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ εὐθυνῶν, τύποις, ἔχω εὐθύνην διὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας, διότι δὲν ἀνταπεκρίθην ἀμέσως εἰς τὴν αἴτησιν αὐτήν. Τὴν ἐπληροφορήθην πολὺ ἀργὰ ὁμολογῶ, μόλις τὴν ἐπληροφορήθην κατέθεσα ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ τὰ τρία ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ὑπόθεσις, ἡ ἀφορῶσα τὸ πρῶτον ἐρώτημα, εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ νομίζω, ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ θὰ ἔχωμεν τὴν λύσιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ὀρθὴ καὶ δικαία. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἡ μέριμνα τὴν ὁποίαν καταβάλλει ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ὑπηρεσία, εἶναι ἡ καταπολέμησις τῆς ἀρχαιοκαπηλίας, κυρίως, τῶν Βυζαντινῶν εἰκόνων, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν τόσον πολύτιμοι εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὥστε καταντᾷ, κ. συνάδελφοι, ἡ ἀρχαιοκαπηλία νὰ εἶναι πλέον συμφέρουσα ἀπὸ τὸ λαθρεμπόριον τῶν ναρκωτικῶν. Εἶναι τόσον μεγάλη ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν παρέχουν σήμερον διὰ Βυζαντινὰς εἰκόνας οἱ ξένοι, ὥστε ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἶναι συμφερωτέρα ἡ ἀρχαιοκαπηλία. Τὸ ὑπάρχον δίκτυον, μὲ κέντρον τὰς Ἀθήνας, εἶναι ἀσύλληπτον, ἀλλὰ φεῦ γνωστόν. Πάντως θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον συνάδελφον, ὅταν διαβάσῃ τὸν φάκελλον, νὰ μοῦ εἴπῃ ποῖα εἶναι τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα τοῦ δημιουργοῦνται, ὥστε νὰ τοῦ παράσχωμεν κἄθε πληροφορίαν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.30′ μ. μ.)