1960.12.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41η

Τετάρτη, 14 Δεκεμβρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν, κατόπιν παρατηρήσεων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλου. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Ἠλιοῦ ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ζάκκας, Κ. Πυρομάγλου, Β. Μπρακατσούλας, Α. Χονδρονάσιος, Ι. Ζαΐμης, Μ. Χριστογεῶργος, Α. Κακογιάννης, Α. Παπαθανασόπουλος, Δ. Μερλόπουλος, Α. Καλλιδόπουλος, Γ. Βαλοῦρδος, Χ. Παγώνης, Δ. Παινέζης, Κ. Σωτηρίου, Φ. Περισσοράτης καὶ Ι. Κοντουδάκης, καταθέτουσι, συμφώνως πρὸς ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 4104 τοῦ 1960 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς Νομοθεσίας περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ ἄλλων τινῶν ὀργανωτικῶν καὶ διοικητικῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, Θ. Λυμπερίδης, Α. Μέρος, Κ. Πεταλωτῆς καὶ Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γεωργικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων». Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ κατοίκων Κουβαλάτων Ληξουρίου Κεφαλληνίας, ἐκφραζόντων εὐχαριστίας των καὶ εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ βουλευτὰς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ.κ. Γ. Μεταξᾶν καὶ Νικόλαον Πινιατῶρον διὰ τὸ ἐνδιαφέρον των ὑπὲρ ἀγροτικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐλαιοτριβέων περιοχῆς Βορείου Ἰθάκης διαμαρτυρομένων διὰ κοινοποιηθεῖσαν πρὸς αὐτοὺς διαταγὴν οἰκονομικοῦ Ἐφόρου δι’ εἴσπραξιν παρὰ τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν δραχμ. 0,40 κατὰ κιλὸν ἐλαιολάδου διὰ κάλυψιν ἐξόδων δακοκτονίας καὶ αἰτουμένων ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς ἐν λόγῳ εἰσφορᾶς. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Κεφαλληνίας, αἰτουμένου τὴν σύστασιν Ταμείου Μισθοδοσίας τῶν μελῶν του, κατάργησιν τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Ν. 1726)56 καταβολὴν τῆς ληξιαρχικῆς ἀμοιβῆς εἰς τοὺς ἐκτελοῦντας καθήκοντα ληξιάρχου Κοινοτ. Ὑπαλλήλους κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Πωλιουδάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Παλαιοημερολογιτῶν Νομοῦ Ἡρακλείου, αἰτουμένων κατάργησιν τῆς 45)1951 πράξεως τοῦ τότε Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν ἐλευθέραν ἐξάσκησιν τῶν Θρησκευτικῶν των καθηκόντων ὑπὸ κληρικῶν νομίμως χειροτονηθέντων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Δ. Γόντικας, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων Γονέων Γυμνασίων ἀρρένων καὶ θηλέων Πύργου, διοικούσης Ἐπιτροπῆς τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Νομοῦ Ἠλείας καὶ Ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς πόλεως Πατρῶν ὡς ἕδρας 2ας Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀντὶ τῆς πόλεως Πύργου, ὡς ἔδει, δοθέντος, ὅτι τῇ φροντίδι τῶν Σχολείων τούτων συνεστήθη ἡ ἐν λόγῳ Ἐπιθεώρησις. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένης χρηματοδότησιν πρὸς ἀγορὰν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐσοδείας 1960 ταὐτοχρόνως μὲ τὴν ἀγορὰν τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Θ. Δεσύλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Οἰκοδομικῶν Σωματείων Κερκύρας (Οἰκοδόμων Ἐλαιοχρωματιστῶν, Ξυλουργῶν), διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν ζωτικῶν αἰτημάτων τῆς τάξεώς των παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς ἀγῶνος καταστηματαρχῶν καὶ ὑπαλλήλων Κουρείων καὶ Κομμωτῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης ὅπως τὸ προϊὸν ἐκ τῆς φορολογίας ἐπὶ ξυριστικῶν μηχανῶν καὶ καλλυντικῶν ἀποτελέσῃ τὸ πρῶτον ἔσοδον εἰδικοῦ λογαριασμοῦ διὰ τὴν ἐφ’ ἅπαξ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐξερχομένων ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος καταστηματαρχῶν καὶ ὑπαλήλων Κουρείων Κομμωτῶν κλπ. Οἱ βουλευταί κ.κ. Ε. Καρασάββας, Δ. Κελτεμλίδης, Β. Ἐφραιμίδης, Ε. Γιαρένης καὶ Κ. Τσιγάρας, διαμαρτύρονται διὰ κομματικὰς ἐπεμβάσεις εἰς λειτουργίαν ὀργάνων αὐτοδιοικήσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν Συνδέσμου Ἑλλήνων αἱμοδοτῶν, αἰτουμένου κατάργησιν τοῦ ἀτομικοῦ βιβλιαρίου θεσπιζομένου ὑπὸ τοῦ Ν. 1926)60 κλπ. Ὁ Κωνσταντῖνος Κτενᾶς, τέως Νομάρχης, διαμαρτύρεται δι’ ἀσκουμένην κατὰ σεβαστοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως παρ’ ἐνίων βουλευτῶν συκοφαντικὴν πολιτικήν. Οἱ κάτοικοι χωρίου Φυχτίων Νομοῦ Ἄργους, αἰτοῦσι τροποποίησιν ἀρδευτικῶν δανείων των ἔτους 1959 καὶ παλαιοτέρων.

§7Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§9Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Τὸ πόσον ἐπίκαιρος ἦτο ἡ χθεσινὴ παρέμβασις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην, καταδεικνύεται σήμερον κατὰ τρόπον ἀπολύτως σαφῆ. Εἰς δύο ἀπογευματινὰς ἐφημερίδας, τὴν «Ἀθηναϊκὴν» καὶ τὸν «Ἀνεξάρτητον Τύπον» δημοσιεύεται πληροφορία, ὄχι ὅτι κατετέθη ἐρώτησις ἢ ἐπερώτησις ὡρισμένου βουλευτοῦ, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται, ὅπως λέγει ἡ μία τῶν ἐφημερίδων, ἐντὸς τῶν ἡμερῶν νὰ κατατεθῇ, ἢ ὅτι πρόκειται ἐντὸς τῆς ἡμέρας, ὅπως λέγει ἡ ἄλλη ἐφημερίς, νὰ κατατεθῇ ἐπερώτησις ἐναντίον μου. Καὶ μὲ μεγάλα γράμματα, μὲ πηχυαίους τίτλους καταγγέλλομαι ὡς συγκαλύψας τρομερὸν σκάνδαλον. Πέραν τῆς εὐθύνης τῶν δύο ἐφημερίδων— αὐτὴ δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ— πέραν τῆς εὐθύνης τῶν δύο ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναδημοσιεύουν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐρώτησιν ἢ ἐπερώτησιν κατατεθεῖσαν εἰς τὴν Βουλήν, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα χθὲς καὶ τὸ ὁποῖον ἔθεσα μὴ φανταζόμενος, ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος βουλευτής, θὰ ἔφθανε μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ. Τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἔχῃ εἷς βουλευτὴς τὸ δικαίωμα, ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, νὰ δίδῃ εἰς τὸν τύπον πρὸς δημοσίευσιν τὸ περιεχόμενον ἐρωτήσεως ἢ ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν μόλις κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλήν. Χθὲς ἠμφισβήτησα καὶ νομίζω, ὅτι, ἠθικῶς τοὐλάχιστον, ἐὰν ὄχι καὶ νομικῶς, ἐδικαιούμην, νὰ ἀμφισβητήσω τὸ δικαίωμα αὐτό, τὸ δικαίωμα τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος προσώπου, ὡς βουλευτοῦ. Ἄρα τὸ δικαίωμα αὐτοῦ, τὸ προστατευόμενον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, τὸ κατοχυρούμενον, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, δὲν πρόκειται κἂν περὶ αὐτοῦ. Ἀνήγγειλεν, ἐὰν ἀνήγγειλεν, ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος βουλευτὴς καὶ ἤλπιζον, ὅτι θὰ ἦτο παρών —καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ εἰδοποιηθῇ, ὅπως ἀπόψε προσέλθῃ, διότι θὰ ζητήσω νὰ ἀπαντήσῃ ἀπόψε— ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος βουλευτὴς ἀνήγγειλεν, ἐὰν ἀνήγγειλε— πιθανὸν νὰ μὴ τὸ ἀνήγγειλε καὶ νὰ πταίουν αἱ ἐφημερίδες — ὅτι πρόκειται νὰ καταθέσῃ ἐπερώτησιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ καταγγείλῃ τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς συγκαλύψαντα τρομερὸν σκάνδαλον. Ἐὰν προέβη εἰς τὴν ἀναγγελίαν αὐτὴν ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος, δὲν προέβη εἰς τὴν ἀναγγελίαν αὐτὴν ὡς βουλευτής. Δὲν καλύπτεται ἀπὸ καμμίαν προστασίαν, ἀπὸ καμμίαν ἀπολύτως. Διότι ἀνεκοίνωσε κἄτι, ὡς Ἕλλην πολίτης. Καὶ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ὁ ὡς Ἕλλην πολίτης μεταμορφούμενος μετά τινας ὥρας ἢ ἡμέρας εἰς ἄνδρα ἐκτελοῦντα τὰ καθήκοντα τοῦ βουλευτοῦ, θὰ καταθέσῃ τοιαύτην ἐπερώτησιν. Καὶ εἶναι ποινικῶς κολάσιμος ἡ τοιαύτη πρᾶξις του. Δὲν καλύπτεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, δὲν προστατεύεται. Ἀλλά, βεβαίως, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. βουλευτής, ὅπως προσέλθῃ. Διότι ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. βουλευτήν, ἀπόψε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ εἴπῃ περὶ τίνος τρομεροῦ σκανδάλου πρόκειται, νὰ εἴπῃ ἀπόψε, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ποῖον τρομερὸν σκάνδαλον συνεκάλυψα. Ἄλλως, ἐὰν δὲν τὸ εἴπῃ καὶ ἐὰν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὸ στηρίξῃ, θὰ εἶναι ἔνοχος ποινικῶς κολασίμου πράξεως. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ δύο ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσίευσαν τὴν ἀναγγελίαν του καὶ ἐδημοσίευσαν τὸ ὑπ’ αὐτοῦ λεχθὲν καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐλέχθη ὑπ’ αὐτοῦ, δὲν καλύπτονται καὶ δὲν προστατεύονται. Διότι ὅ,τι ἀνήγγειλεν ὁ κύριος βουλευτὴς εἰς τὰς δύο ἐφημερίδας, ἐὰν τὸ ἀνήγγειλε, τὸ ἔπραξεν ὡς νὰ τὸ ἔπραττεν οἱοσδήποτε πολίτης, ὑποκείμενος εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Παρακαλῶ, νὰ εἰδοποιηθῇ, νὰ ἔλθῃ ἀπόψε ὁ κ. Μπρεδήμας εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ παρακαλῶ ἰδιαιτέρως καὶ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, νὰ τὸν εἰδοποιήσῃ, διότι ὑπάρχει θέμα τιμῆς ὁλοκλήρου τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει.

§10Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντιλαμβάνομαι τὴν ταραχὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ λυποῦμαι, διότι, λόγῳ τοῦ θανάτου στενωτάτου μου συγγενοῦς, δὲν κατώρθωσα νὰ λάβω ἐγκαίρως γνῶσιν τῶν ἀπογευματινῶν ἐφημερίδων. Τὸ ὅτι ἡ ἀναγγελία, ὅτι πρόκειται νὰ κατατεθῇ μία ἐρώτησις ἢ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία περιέχει κἄποιον σκάνδαλον, εἶναι περιττή διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐφ’ ὅσον τοιαύτη κατάθεσις ἤθελε πραγματοποιηθῆ ἀρκεῖ ἡ ἀνακοίνωσις τῶν κειμένων τῆς ἐρωτήσεως, εἶναι βέβαιον. Δὲν γνωρίζω περὶ τίνος πρόκειται. Θὰ προσπαθήσω νὰ ἐπικοινωνήσω μετ’ ὀλίγον μετὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπρεδήμα, διὰ νὰ πληροφορηθῶ καὶ ἐγὼ περὶ τίνος πρόκειται καὶ νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ προσέλθῃ. Διότι, πράγματι, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι πολὺ δεδικαιολογημένη, νὰ ἀνακοινωθῇ ἀμέσως τὸ σκάνδαλον τὸ ὁποῖον ἀναγγέλλεται. Θὰ ἔλεγον μόνον, ὅτι θὰ ἦτο, ἴσως, χρήσιμον, πρὸ τῆς συνεδριάσεως νὰ εἴχαμεν εἰδοποιηθῆ, διότι καταλήγει, μὲ τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ γνωρίζωμεν πλέον, τί μέλλει νὰ συμβῇ εἰς τὴν συνεδρίασιν ἑκάστοτε. Ἡμεῖς, ὅταν θεωροῦμεν, ὅτι ἕνα θέμα εἶναι λίαν ἐπεῖγον καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀνεξαρτήτως τῆς σημασίας, τὴν ὁποίαν τοῦ ἀποδίδομεν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι εἰς προειδοποίησιν καὶ λαμβάνομεν συνήθως τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν θεωρεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ θέμα ἐπείγει. Ἄς φροντίσῃ τοὐλάχιστον, νὰ μᾶς εἰδοποιῇ ἔστω ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς συνεδριάσεως. Διότι καὶ χθές, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐτέθη πάλιν θέμα ἐκτὸς Ἡμερησίας Διατάξεως. Καὶ ἄλλην μίαν φορὰν εἶχε συμβῆ, τὸ αὐτὸ ἐξ ἀφορμῆς δηλώσεων τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, κατὰ τὴν διάρκειαν μιᾶς συζητήσεως ἐπὶ ἄλλου θέματος. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴθεμα ὅλοι περισσότερον ἐν τάξει ἔναντι τοῦ Κανονισμοῦ. Εἰδοποιούμενοι ὀλίγον ἐνωρίτερον, ἠμποροῦμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰ καθήκοντά μας. Θὰ ἦτο ἐν προκειμένῳ δὲ δυνατὸν νὰ διευκολύνωμεν ἀπολύτως τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐὰν μὲ εἶχεν εἰδοποιήσει τὸ μεσημέρι ἢ ἐνωρὶς τὸ ἀπόγευμα, θὰ εἶχον φροντίσει νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀξίωσιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν. Πέραν τούτου θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ Κόμμα μου καὶ τὴν τιμήν του τὰ ἑξῆς: Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχει ἕνας θεσμὸς ποὺ λέγεται Βουλὴ καὶ ἕνας ὀργανισμὸς ποὺ λέγεται Κόμμα. Πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι τὰ Κόμματα δύνανται νὰ ἀσκοῦν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν καὶ νὰ κρίνουν ἐπὶ τῶν πράξεων τῶν βουλευτῶν των, ἐὰν αὗται εἶναι ἐντὸς τοῦ καταστατικοῦ τοῦ Κόμματος ἢ ὄχι, ἢ ἐὰν συνάδουν πρὸς τὰς ἀρχὰς καὶ πρὸς τὰς ἐπιδιώξεις τοῦ Κόμματος. Εἶναι ὅμως, βέβαιον, ὅτι ὁ βουλευτής, ὡς βουλευτής, ἔχει μίαν ἰδιότητα, ἡ ὁποία τοῦ ἀνήκει καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, οὔτε τὰ Κόμματα νὰ φέρωνται πρὸς τοὺς βουλευτὰς ὡς πρὸς ὑπαλλήλους ἢ νὰ μεταβάλλωνται εἰς Προεδρεῖα τῆς Βουλῆς ἢ εἰς Δικαστήρια. Ἡ δραστηριότης τοῦ βουλευτοῦ κρίνεται πειθαρχικῶς ἀπὸ τὸ Κόμμα. Ἀλλὰ οὐδεὶς δικαιοῦται, οὔτε ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος, οὔτε τὸ Κόμμα νὰ στερήσῃ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἔθνους νὰ ἐκφράσῃ τὰς ἀπόψεις του. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὅτι παρακολουθῶ ὅλων τῶν βουλευτῶν τὰς ἐκδηλώσεις καὶ τῶν βουλευτῶν τοῦ ἰδικοῦ μου Κόμματος. Ἄλλας ἐπικροτῶ. Δι’ ἄλλας ἐνδέχεται νὰ ἔχω σαφεῖς ἐπιφυλάξεις. Ἀλλὰ εἰς τὸ Κόμμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσηγηθῶ ἄλλο τι παρὰ τὴν θέσιν ἢ ὄχι ἐκτὸς Κόμματος ἑνὸς βουλευτοῦ, ἐὰν παραβῇ τὸ καταστατικὸν τοῦ Κόμματος. Ταῦτα ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ Κόμματος περὶ ἧς ὡμιλήσατε. Πράγματι ἔχομαι πολὺ τῆς τιμῆς τοῦ Κόμματος, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων ποὺ ἀνέλαβε ἔναντι τοῦ λαοῦ, ὡς Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τεταγμένον νὰ ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως.

§11Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τιμῶμεν τὴν πολιτικὴν εὐθιξίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ συμμεριζόμεθα ἀπολύτως τὸ αἴτημα, ὅπως ἐντὸς τῆς ἑσπέρας προσκληθῇ ὁ βουλευτὴς πρὸς διατύπωσιν τῆς κατηγορίας, ὥστε νὰ παράσχῃ τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἀπαντήσεως. (Χειροκροτήματα).

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως ἅμα τῇ ἀφίξει τοῦ κ. Μπρεδήμα καὶ ἅμα τῇ λήξει τῆς ἀγορεύσεως, ἡ ὁποία τυχὸν κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐλεύσεώς του θὰ εὑρίσκεται ἐν ἐξελίξει, λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Μπρεδήμας καὶ ἀπαντήσῃ καὶ εἴπῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐὰν πράγματι εἶναι ὑπεύθυνος. Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ νὰ μὴ εἶναι.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις, ἀφορῶσαι τὰ θέματα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῆς μὲ ἀνοιγεῖσαν τάφρον ὑπὸ τῆς Α.Σ.Ε.Β. Ξυνιάδος.

§14Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οἱ κληροῦχοι Γιαννιτσοῦς–Φθιώτιδος, δι’ ὑπομνήματός των, ἀποσταλλέντος καὶ εἰς ἡμᾶς, διαμαρτύρονται, διότι ἐκ τῆς διανοιγείσης νέας τάφρου ὑπὸ τῆς Α.Σ.Ε.Β. Ξυνιάδος, βλάπτονται χιλιάδες στρεμμάτων καλλιεργησίμου γῆς, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν τὰ ὕδατα νὰ διέλθουν ἐκ τῆς ἀρχικῆς ἀποξηραντικῆς τάφρου, πρὸς ἀξιοποίησιν γαιῶν κληρούχων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας νὰ μᾶς δηλώσῃ τὶ συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ πῶς θὰ τακτοποιηθῇ τὸ αἴτημα τῶν κληρούχων τῆς Γιαννιτσοῦς.

§15Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Σχετικὴ ἀπάντησις ἐδόθη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους κληρούχους. Ἡ εὐθυγράμμισις τῆς ἐν λόγῳ τάφρου ἀπεφασίσθη, ἀκριβῶς, διὰ τὴν προστασίαν τῶν βλαπτομένων κληρούχων. Μάλιστα τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Τοπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐγγείων Βελτιώσεων, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε τὴν ἀλλαγὴν τῆς κατευθύνσεως τῆς τάφρου, κατηγγέλθη εἰς τὰ Δικαστήρια καὶ ἐδικαιώθη παρὰ τούτων. Τὸ ὅλον ζήτημα συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἐκ τῆς εὐθυγραμμίσεως τῆς τάφρου κατελήφθησαν 14 στρέμματα, ἔναντι τῶν ὁποίων, ὅμως, δύναται νὰ παραχωρηθοῦν 14 καὶ πλείονα μάλιστα στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἀπεκαλύφθησαν μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τῆς κατευθύνσεως τῆς τάφρου. Διὰ τὴν παραχώρησιν τῶν στρεμμάτων τούτων εἰς τοὺς ζημιωθέντας ἔχομεν κάμει τὴν δέουσαν σύστασιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Διεύθυνσιν Γεωργίας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις σχετικῶς μὲ τὰ χαλαζόπληκτα χωρία τοῦ Νομοῦ Καβάλας διαγράφεται, ἀπουσιαζόντων τῶν ἐρωτώντων βουλευτῶν κ.κ. Λασκαρίδη καὶ Κωνσταντάρα. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῆς μὲ τὴν καταπολέμησιν τοῦ περονοσπόρου.

§17Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου σκοπὸν ἔχει νὰ συγκινήσῃ ὀλίγον τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως φροντίσῃ κάπως περισσότερον τοὺς ἀγρότας καὶ ἐνδιαφερθῇ περισσότερον διὰ τὴν τύχην των καὶ διὰ τὴν περιφρούρησιν τῶν προϊόντων των. Κατὰ τὴν ἐφετεινὴν θεομηνίαν τοῦ περονοσπόρου, ποὺ κατέστρεψε τελείως μερικὲς περιοχὲς σέ ἄλλες ἐπροξένησε τεράστιες ζημίες, παρετηρήθη ἡ πλήρης ἀπουσία τῆς ἁρμοδιότητος τῶν κρατικῶν ὀργάνων. Δηλαδὴ τὶ ἔπρεπε νὰ κάμουν μπροστὰ εἰς τὸ πρωτοφανὲς αὐτὸ πλῆγμα; Τὶ ἔπρεπε νὰ κάμουν, κατὰ ποῖον τρόπον ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν συμφορὰν αὐτήν; Δὲν ἐνεφανίσθη, οὔτε ἕνας ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας διὰ νὰ τοὺς συμβουλεύσῃ, ὅτι ἐπὶ τέλους ἡ ἀντιμετώπισις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται μὲ τὰ μέσα καὶ μὲ τοὺς τρόπους ὅπως ἐγένετο πρὸ 50 ἐτῶν, ἢ πρὸ 60 ἐτῶν, ὅταν πρωτοενεφανίσθη ὁ περονόσπορος. Ὑπάρχουν σήμερον ἀποδεδειγμέναι περιπτώσεις, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ μυκητιάσεις ἔχουν τὴν ἱκανότητα προσαρμογῆς. Ὑπάρχουν δὲ ἀποδεδειγμένως νέα μέτρα καταπολεμήσεως, ἀλλὰ καὶ νέοι τρόποι καταπολεμήσεως. Ἡ πατροπαράδοτος ἀτομικὴ ψεκαστήρα, ἡ ὁποία ἐφηρμόζετο πρὸ 60 ἐτῶν ἔχει ἀντικατασταθῇ π.χ. μὲ μηχανὲς γενικοῦ ψεκασμοῦ, οὕτως ὥστε διὰ τῆς καθολικῆς ἀντιμετωπίσεως νὰ μὴ ὑπάρχουν περιοχαί, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἀκόμη ἡ ἀσθένεια καὶ αἱ ὁποῖες τὴν ἑπομένην μολύνουν καὶ τὰ κτήματα τῶν γειτόνων. Ἐπίσης, εἶναι αἱ περίοδοι ραντισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἀγρόται νὰ εἶναι σὲ θέσιν νὰ γνωρίζουν πότε, ἀκριβῶς, πρέπει νὰ γίνεται ὁ ραντισμός. Διότι παρετηρήθη, ἀκριβῶς, τοῦτο καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς ἀγρότας ἐκ πείρας, ὅτι, ἐὰν ἐπιτύχουν τὴν ἡμέραν τοῦ ραντίσματος, τότε σώζουν τὴν παραγωγήν των, ἐὰν δὲν τὴν ἐπιτύχουν τὴν χάνουν. Ἡ ἐπιστήμη ἔχει κάμει τεραστίας προόδους εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας νὰ χρησιμοποιῇ τὴν ἐπιστήμην διὰ τὴν προστασίαν τῶν προϊόντων αὐτῶν τῶν ἀγροτῶν; Ἡ ἐπιστήμη πρέπει νὰ χρησιμοποιῆται μόνον ὅταν πρόκειται νὰ φορολογήσωμεν τοὺς ἀγρότας;

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§19Δ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Χιωτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§21Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητοι αἱ ἐκτεταμέναι καταστροφαί, τὰς ὁποίας προεκάλεσεν ὁ περονόσπορος τόσον εἰς τὴν Πελοπόννησον, ὅσον καὶ εἰς τὴν Κρήτην. Τὸ δραματικὸν αὐτὸ γεγονὸς ἠθέλησε νὰ ἑρμηνευθῇ ἀπὸ τοὺς κατοίκους, εἴτε ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν δραστηριότητος τῶν φαρμάκων, εἴτε ἀκόμη ἀπὸ τὴν ἐμφάνισιν μιᾶς ἐπιδημίας περονοσπόρου μεγάλης τοξικότητος. Πέραν αὐτοῦ, ὅμως, θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ προσπάθεια τῶν ἀμπελοκαλλιεργητῶν ἐγένετο χωρὶς τὴν συμπαράστασιν τῶν ὑπευθύνων ὀργάνων. Μάχη ἐδόθη ἐπὶ δύο–τρεῖς μῆνες, ὅπως γνωρίζω ἰδίοις ὄμμασι. Εἰς τὰς Ἀρχάνας παρ’ ὅλ’ αὐτὰ δὲν κατωρθώθη νὰ σωθῇ ἡ παραγωγή. Τοῦτο ὀφείλεται καὶ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἔχουν ἐκσυγχρονισθῆ τὰ μέσα τῆς παρακολουθήσεως τῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι βοηθοῦν τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ μύκητος τοῦ περονοσπόρου, ὥστε διὰ τῶν καταλλήλων ὀργάνων, τοῦ ραδιοφώνου κλπ. νὰ πληροφοροῦνται οἱ ἀγρόται τὴν ἀνάπτυξιν τῶν συνθηκῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι εὐνοοῦν τὸν περονόσπορον καὶ νὰ καταπολεμήσουν ἐγκαίρως, εἰς τὴν κατάλληλον στιγμήν, τὴν ἀσθένειαν, εἴτε μὲ τὰ παλαιὰ μέσα τὰ φαρμακευτικά, εἴτε καὶ μὲ τὰ σύγχρονα. Θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ἰδιαιτέρως, ὅτι ἐπειδὴ ἡ ἐπιδημία αὐτὴ τοῦ περονοσπόρου εἶναι ἄγνωστον πότε θὰ ἐμφανισθῇ καὶ πάλιν καὶ ἐπειδὴ δημιουργεῖ ὁλόκληρα δράματα, σωστὸν εἶναι, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας νὰ φροντίσῃ νὰ εὐθυγραμμισθῇ εἰς τὴν πλευρὰν τῆς παρακολουθήσεως αὐτῶν τῶν συνθηκῶν καὶ νὰ ἐμπλουτίσῃ τὰ ἀντίστοιχα τμήματα διὰ τῶν ἀναλόγων ὀργάνων παρακολουθήσεως τῶν συνθηκῶν ἀναπτύξεως τοῦ περονοσπόρου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§23Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι κἄπως περίεργος ἡ ἐξέλιξις τῆς ἐρωτήσεως. Ἐν τῷ κειμένῳ τῆς ἐρωτήσεως ζητοῦνται πληροφορίαι, ἐὰν εἶναι ἠλεγμένα τὰ φάρμακα τὰ χρησιμοποιούμενα διὰ τὸν περονόσπορον. Ὁ φίλτατός μου—τὸν λέγω φίλτατον, διότι μοῦ εἶχε χρησιμεύσει κἄποτε ὡς ἰατρός—κ. Σπηλιόπουλος, ἐγκατέλειψε τὴν θέσιν τῆς ἐρωτήσεως καὶ ἠθέλησε διὰ διαφόρων ἄλλων ἰσχυρισμῶν νὰ παρουσιάσῃ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐγκατέλειψε τὴν παραγωγήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ καταπολέμησις τοῦ περονοσπόρου εἶναι γνωστόν, ὅτι γίνεται μὲ μῖγμα θειϊκοῦ χαλκοῦ, εἶναι δὲ ἀποτελεσματικὴ ἡ καταπολέμησις αὐτή, ἀρκεῖ οἱ παραγωγοὶ κατὰ τὸν κατάλληλον χρόνον νὰ κάμουν τὴν χρῆσιν τοῦ φαρμάκου αὐτοῦ. Καὶ εἰς μὲν τὴν Πελοπόννησον καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Αἰγιαλείαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγεται ὁ κ. Σπηλιόπουλος, οἱ παραγωγοὶ εἶναι εἰθισμένοι καὶ ἔχουν τὴν παράδοσιν τῆς καταπολεμήσεως αὐτοῦ, οὕτως ὥστε αἱ ἑκάστοτε ζημίαι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται ἀπὸ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ περονοσπόρου εἶναι ἐλάχισται. Ἐφέτος μάλιστα εἰς τὴν Αἰγιαλείαν, περονόσπορος παρουσιάσθη εἰς τὰς ἐπιτραπεζίους σταφυλὰς καὶ ἡ ζημία ἦτο 10–15%, ἀκριβῶς, διότι οἱ παραγωγοὶ εἶναι εἰθισμένοι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ξεύρουν πῶς νὰ καταπολεμοῦν τὴν νόσον. Εἰς τὴν Κρήτην, ὅμως, παρὰ τὰς παροτρύνσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τοὺς παραγωγούς, ὅπως προβοῦν εἰς τὴν καταπολέμησιν, διότι δὲν εἶχον πάθει ἀπὸ περονόσπορον αἱ σταφιδοφυτεῖαι ἀπὸ 40 ἐτῶν ἤδη, ἠμέλησαν οἱ παραγωγοὶ νὰ προβοῦν εἰς τὴν καταπολέμησιν καὶ νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὰς ὁδηγίας τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας καὶ ἐκεῖθεν ἡ μεγάλη ζημία τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν αἱ φυτεῖαι ἐκεῖ. Ἠγέρθη πραγματικῶς μία ὑπόνοια, ὅτι ὁ χρησιμοποιούμενος χαλκὸς δὲν εἶναι κατάλληλος ἢ δὲν ἔχει τὴν περιεκτικότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ εἶναι δραστικὸς εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς νόσου καὶ ἡ ἀμφιβολία αὐτὴ ἠγέρθη ἐκ μέρους τῆς Παναιγιαλείου Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν. Καὶ πράγματι ἐνηργήθη ἔλεγχος καὶ ἀνάλυσις τοῦ χρησιμοποιουμένου χαλκοῦ καὶ διεπιστώθη, ὅτι περιέχει τὴν δραστικότητα ἐκείνην καὶ τὴν ἀναλογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν δραστικότητα τοῦ φαρμάκου. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, οὔτε μομφῆς, οὔτε κἂν ἀναζητήσεως εὐθυνῶν διὰ τὰς ζημίας, αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν, ἰδίως εἰς τὴν Κρήτην, ἀλλ’, ἐπαναλαμβάνω, αἱ ζημίαι ὠφείλοντο εἰς τὸ ὅτι οἱ παραγωγοὶ δὲν ἦσαν εἰθισμένοι καὶ δὲν εἶχον παράδοσιν τῆς καταπολεμήσεως τῆς νόσου.

§24Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ δώσω μίαν συμπληρωματικὴν ἐξήγησιν, διότι, πράγματι, δὲν θέλω νὰ στενοχωρήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, διότι ἔχω καὶ τὴν ἰατρικήν του περίθαλψιν ἀναλάβει. Δυστυχῶς, αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, διότι εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Αἰγιαλείας αἱ καταστροφαὶ ἦσαν, ἀτυχῶς, κατὰ περιοχὴν καὶ αὐτὸ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι συνέπεσε, διότι δὲν εἶχον ἀκριβεῖς πληροφορίας, διότι δὲν εἶχον ὁδηγίας, διότι δὲν εἶχον κατατοπισθῆ καὶ κατὰ τοῦτο θέλω νὰ προσέξῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς καταλλήλου διαφωτίσεως τῶν παραγωγῶν νὰ ραντίζουν τότε ποὺ πρέπει, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχεται καταστροφή. Διότι εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Αἰγιαλείας ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἔχομεν καὶ 30 καὶ 40 καὶ 50% καταστροφήν, ἐνῷ ὑπάρχουν μικραὶ περιοχαί, ὅπου δὲν ὑπῆρξεν οὐδεμία καταστροφή. Αὐτὸ δεικνύει, ὅτι, πράγματι, εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν παρακολούθησιν τὴν κατάλληλον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς μεγάλας αὐτὰς θεομηνίας. Ὅσον διὰ τὴν μορφὴν τῆς ἐρωτήσεως, πράγματι, ὑπῆρχεν ἐκ τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως ἡ πληροφορία, ὅτι ἔφταιγε τὸ διάλυμα τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ, διότι τὴν εὐθύνην τὴν ἔφερεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, διότι εἰς τοὺς σάκκους ἐγράφετο ἡ πληροφορία 70%, ἐνῷ δὲν ἀφεώρα τὴν ποσότητα θειϊκοῦ χαλκοῦ.

§25Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω ἀγρότας καλλιεργητὰς μὲ κάλους εἰς τὴν πλάτην των. Συνεπῶς, ἡ ἄποψις ὅτι δὲν ἐρράντισαν δὲν εὐσταθεῖ. Πρακτικῶς, ὅμως ἀπὸ τοὺς ἀγρότας μας ἀντιμετωπίσθη μὲ ὅλας τὰς δυνατότητας τὸ θέμα. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι χρειάζεται ἡ κατάλληλος στιγμὴ διὰ νὰ γίνῃ ὁ ψεκασμὸς ἐναντίον τοῦ περονοσπόρου. Ὅταν ὁ γεωπόνος πηγαίνῃ μίαν φορὰν τὴν ἑβδομάδα, εἶναι φυσικὸν ὁ ἀγρότης νὰ μὴ ἔχῃ τὴν κατεύθυνσιν. Ἐν προκειμένῳ, αἱ εὐθῦναι βαρύνουν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ ὄχι τοὺς ἀγρότας.

§26Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἤθελα νὰ συμπληρώσω τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωσα. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγονται ἐκ μέρους τῶν κυρίων συναδέλφων τώρα, ὅτι αἱ Γεωργικαὶ Ὑπηρεσίαι δὲν ἔκαμαν τὸ καθῆκον των, δὲν καθωδήγησαν τοὺς ἀγρότας εἰς τὴν καταπολέμησιν τοῦ περονοσπόρου, διετυπώθησαν καὶ ὅταν ἐνεφανίσθησαν αἱ ζημίαι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε ἔλεγχον ἐπισταμένως ἐκ μέρους ἐπιθεωρητοῦ. Διεπιστώθη δὲ εἰς τὴν ἀνάκρισιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἁρμόδιος ἐπιθεωρητής, ὅτι αἱ Γεωργικαὶ Ὑπηρεσίαι, πράγματι, καθωδήγησαν τοὺς παραγωγοὺς πῶς καὶ πότε νὰ κάμουν τὴν καταπολέμησιν. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἐπειδὴ δὲν εἶχον πάθει ἕως πρὸ 40 ἐτῶν καὶ εἶχον λησμονήσει τὰς ζημίας αὐτάς, δι’ αὐτὸ οἱ περισσότεροι δὲν προέβησαν εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς νόσου.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πρωϊμάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§28Ε. ΠΡΩΪΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως καὶ ἐπιθυμῶ ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ εἴπω δύο λόγια. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐμέμφθη τὴν πρόνοιαν καὶ τὴν ἐργατικότητα τῶν ἀμπελουργῶν Κρήτης. Τοῦτο ἐλέχθη κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἔθιξε τὴν φιλοτιμίαν των, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ ψεκασμοὶ ἔφθασαν εἰς τοὺς 15 καὶ τόννοι ὕδατος διετέθησαν. Συνεπῶς, ἡ εὐθύνη ἀνήκει εἰς τὰς Ὑπηρεσίας, διότι δὲν καθωδήγησαν τοὺς παραγωγοὺς ἐπιστημονικῶς. Καὶ ἂν δὲν ἦσαν εἰθισμένοι πάλιν βαρύνεται τὸ Ὑπουργεῖον ἤ, ἐὰν ἔκαμαν τὴν καταπολέμησιν ὅπως τὴν ἔκαμαν πταίουν τὰ φάρμακα. Καὶ δι’ αὐτὸ κατετέθη ἡ ἐρώτησίς μας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γεωργικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων». Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§30Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ἂν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Βουλή, νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συνεζητήσαμεν, περὶ παρατάσεως τοῦ 3%. Δύο εἶναι οἱ βασικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀναγκάζουν νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παράκλησιν. Ὁ πρῶτος εἶναι, διότι εἶναι πολλοὶ ἐργατοτεχνῖται, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὸ ἀπόλυσιν, διότι δὲν ἔχομεν ἐξασφαλίσει τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἐργασίας. Δεύτερον, μεταξὺ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποβληθῆ, εὑρίσκω, ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν εἶναι συζητήσιμοι καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀποδεχθῶ τινὰς ἐξ αὐτῶν, ὁπότε θὰ πρέπει τὴν Παρασκευὴν νὰ γίνῃ τὸ ὁριστικὸν κλείσιμον τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Ἐπειδὴ ὅμως ἔχω μάθει, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῶν Προοδευτικῶν αὔριον κωλύεται, διὰ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, θὰ παρεκάλουν ὅπως, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς παρατάσεως τοῦ 3%.

§31Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 9ης παρελθόντος Φεβρουαρίου, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ ἰδίου βήματος, ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος, ἐτόνιζον μεταξὺ ἄλλων, ὅτι «τὸ ζήτημα δὲν ἔγκειται εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀρχῆς τῆς ἐπεκτάσεως τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη. Ἀλλοῦ εἶναι τὸ ζήτημα. Εἰς τὸ ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι θεωρητικόν, ἀλλὰ πρακτικόν». Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀνέλυα τὰ τρία ζητήματα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν κρίσιν μου, προέκυπτον καὶ συγκεκριμένως τὸ θέμα τῆς προτεραιότητος, τὸ θέμα τῆς ἁρμοδιότητος καὶ τὸ θέμα τῆς μορφῆς καὶ τῆς ἐκτάσεως τῆς παρασχεθησομένης βοηθείας, ἐάν, δηλαδή, ὡς πρὸς τὴν προτεραιότητα, ἡ ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν ἀπετέλει πράγματι πρώτην ἀνάγκην εἰς τὸν οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν προγραμματισμὸν τῆς χώρας. Ἔχοντες δηλαδὴ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ χώρα τελεῖ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἔπρεπε ταὐτοχρόνως νὰ γνωρίζωμεν ποῖα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προηγοῦνται. Ἂν προηγοῦνται τὰ παραγωγικά, τὰ ἔχοντα σχέσιν μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἕπονται τὰ τῆς προνοίας ἢ εἰς περίπτωσιν ποὺ ὑπάρχει σύνδρομος πορεία καὶ τῶν δύο, μέχρι ποίου σημείου καὶ πότε ἠμπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ αὐτὴ ἡ συνύπαρξις. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἁρμοδιότητος ἀνέπτυξα τότε, ὅτι, κατὰ τὴν κρίσιν μου, δὲν ἦτο μόνον τυπικὴ ἡ ἁρμοδιότης τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἰσηγηθῇ καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ τὸν χρόνον ἀναλήψεως πρωτοβουλίας, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστική, διότι τὸ κοινωνικὸν αὐτὸ μέτρον θὰ εἶχε μεγάλας ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ Κυβέρνησις, ὡς μόνη ὑπεύθυνος διὰ τὸν ὅλον οἰκονομικὸν προγραμματισμόν, ἦτο καὶ ἡ μόνη ἁρμοδία νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ, Καὶ τρίτον, ὡς πρὸς τὴν μορφὴν καὶ τὴν τάσιν, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὡς ἐπιδότησις, ἀλλὰ ὡς ἐπέκτασις τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας, συμπεριλαμβανομένων τῶν γυναικῶν. Καὶ συνοψίζων τότε, εἶπον: «Ὅτι τὴν ὥραν, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις θὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι εἶναι ὥριμος νὰ ὑποβάλῃ τὸ σχέδιον νόμου, τότε ὅλοι, καὶ ἐγὼ φυσικά, θὰ ἐπικροτήσωμεν ἐκ καρδίας τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως». Συνεπής, ἤδη, εἰς ὅσα ἔκτοτε, πρὸ 10 μηνῶν, εἶπον, ἐπιδοκιμάζω τὴν κυβερνητικὴν ἐνέργειαν καὶ δηλῶ, ὅτι οἱ Προοδευτικοὶ θὰ ψηφίσουν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀποφασίσασα, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἀσφαλίσεις καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας, σημαίνει, ὅτι ἐξετίμησεν, ὅτι οἱ συντρέχοντες κοινωνικοὶ πρὸς τοῦτο λόγοι, δὲν εὑρίσκονται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν οἰκονομικὴν πορείαν τῆς χώρας, ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντέχει —ὡς δέχεται ἡ Κυβέρνησις— ὄχι ἁπλῶς εἰς τὴν ἀνάληψιν συγκεκριμένου βάρους, ἀλλ’ εἰς τὴν καθιέρωσιν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας. Τοῦτο ἔχει σημασίαν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, δαπάνη, ἡ ὁποία λαμβάνεται σήμερον, προκειμένου περὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος, δὲν εἶναι ἡ ἰδία αὔριον ἢ μεθαύριον, ἀλλὰ θὰ αὐξάνῃ συνεχῶς, ὡς ἀπέδειξεν ἡ πρᾶξις. Κατὰ πόσον ἡ ἐκτίμησις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὀρθή, θὰ τὸ ἀποδείξῃ ὁ χρόνος (προβλέποντες μάλιστα, ὅτι τὰ μέλλοντα ἔτη διὰ τὴν χώραν αὐτὴν δὲν θὰ εἶναι εὔκολα), διὰ τὴν ἀνάληψιν τοιαύτης ἐκτάσεως ὑποχρεώσεως. Ἡμεῖς, ἐν τούτοις, δηλοῦμεν, ὅτι, ἀφ’ ἧς ἐλήφθη ἡ θεμελιώδης αὐτὴ ἀπόφασις, καθῆκον ὅλων μας εἶναι νὰ λησμονήσωμεν τὰς οἱασδήποτε ἀντιρρήσεις καὶ ἀνησυχίας καὶ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ νέου θεσμοῦ, διότι καὶ ἐὰν ὑπῆρχον οἱ φρονοῦντες, ὅτι ἡ ἐπέκτασις τοῦ θεσμοῦ τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τοὺς ἀγρότας, ἦτο δυνατὸν ἀφόβως νὰ ἀνεβάλλετο ἐπί τινα ἀκόμη ἔτη, δὲν πιστεύω, ὅτι ὑπάρχει οὐδεὶς σήμερον, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἀφ’ ἧς ἀπεφασίσθη ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, οἱαδήποτε ἀποτυχία αὐτοῦ ἢ χρεωκοπία, δὲν θὰ εἶχε καταστρεπτικὰς συνεπείας. Ἐντὸς τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, θὰ εἶχα νὰ εἴπω ὀλίγας τινὰς παρατηρήσεις, ἐπιδιώκων νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἀντικειμενικός, ὅσον καὶ σύντομος, διὰ τρεῖς λόγους. Πρῶτον, διότι ἐπιθυμῶ νὰ σεβασθῶ τὸ τεθὲν ὅριον χρόνου τῶν ὁμιλιῶν. Δεύτερον, διότι πιστεύω, ὅτι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν ἐξαντλήσει τὸ θέμα, ὥστε ὅσα τυχὸν ἐπὶ πλέον λεχθοῦν, θὰ ἦτο κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπανάληψις καὶ θὰ ἐκούραζαν τὴν Βουλήν. Καὶ τρίτον, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχη γενικὴ συμφωνία εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, αἱ περαιτέρω διαφωνίαι δύνανται νὰ ἀναπτυχθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὁπότε θὰ ἐκτεθοῦν αἱ διάφοροι ἀπόψεις καὶ θὰ ὑποβληθοῦν τροπολογίαι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀποκλείεται νὰ κάμῃ καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. Αἱ γενικαὶ παρατηρήσεις, συνίστανται εἰς τὰ ἑξῆς: Οἱ προοδευτικοί, συμφωνοῦν, διότι προεκρίθη ἡ μορφὴ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως καὶ ἀπεφεύχθη ὁ οἱοσδήποτε τύπος, ἔστω καὶ προσωρινῆς ἐπιδοτήσεως. Ἐπίσης χαίρουν, ὅτι συμπεριέλαβε τὸ νομοθέτημα καὶ τὰς γυναῖκας. Διερωτῶνται μόνον, εἰς τὰ κατὰ μέρος, ἀφ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ δώσῃ τοιαύτην ἔκτασιν, διατὶ παρέλειψε νὰ περιλάβῃ ἄλλους τομεῖς; Διότι ἠδύνατο νὰ ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς αὐτοὺς τὴν ἐφαρμογὴν σταδιακῶς, λόγῳ ἀνεπαρκείας πόρων, νὰ προγραμματίσῃ ὅμως τὸ σύνολον. Τὸ μέγα ἐρώτημα, ὅπως ἀπεδείχθη καὶ ἀπὸ τὴν συζήτησιν, εἶναι οἱ πόροι. Ὑπεσχέθη, βεβαίως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀκούσῃ πᾶσαν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δημιουργικὴν πρότασιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐκ τῶν προτέρων τὴν περιώρισεν, ἀφ’ ἧς ἔθεσε τοὺς γενικοὺς ἀντικειμενικοὺς σκοποὺς καὶ τὴν ἔκτασιν αὐτῶν καὶ συνεπῶς καθώρισεν, ὅτι μόνον ἐντὸς αὐτῶν τῶν πλαισίων πρέπει νὰ γίνεται οἱαδήποτε πρότασις ἀποκλείσας οἱανδήποτε σταδιακὴν ἐφαρμογήν. Ἐξ ἄλλου, παρεγνώρισεν, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ἀναζητηθοῦν πόροι αὐτοτελῶς καὶ δι’ αὐτοτελεῖς σκοποὺς ἔξω ἀπὸ τὴν ὅλην ἀντίληψιν τῆς οἰκονομίας ἐν συνόλῳ. Τὴν ἀνεύρεσιν τῶν ἐπὶ μέρους πόρων μόνον ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις τῆς χώρας ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ, οὐχὶ δὲ οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Χαρακτηριστικὸν παράδειγμα εἶναι ἡ ἑκάστοτε ἐμφανιζομένη διαφωνία ὡς πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ θέματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῆς χώρας. Ἐάν, κατὰ τὴν γνώμην τινῶν, εἶναι δυνατὸν ἀκινδύνως νὰ γίνῃ περικοπή, ἔρχεται δὲ ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις καὶ ἀρνεῖται τοῦτο, προβάλλουσα τὰς ἰδίας ἀντιλήψεις καὶ τὴν κυβερνητικὴν εὐθύνην, τότε τὶ νὰ εἴπουν οἱ ἀντιλέγοντες; Εἰδικώτερον, ἐπὶ τοῦ πόρου τοῦ 3% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου γεωργικῆς προσόδου, αἱ ἀντιρρήσεις εἶναι, κατ’ ἐμέ, ἀναμφισβητήτως ὀρθαί. Διότι οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὸ δίκαιον κατὰ βάσιν τῆς ἀμέσου αὐτῆς φορολογίας, ἐν σχέσει μὲ τὸν σκοπόν, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι ἐπαχθὴς καὶ ἀντιπαθής, ὅτι ἡ παρουσία του εἶναι ἄκρως δυσάρεστος εἰς τοὺς ἀγρότας. Εἶναι ἀντιπαθής, διότι διὰ πρώτην φορὰν οἱ ἀγρόται θὰ ἴδουν τὸν ἔφορον ἀπ’ εὐθείας. Θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν τὴν ἐπαφὴν συμπαθεστέραν, διότι εἶναι πασίγνωστον —τὸ ἀναπτύσει ἄλλως τε καὶ ὁ Γερμανὸς ἐμπειρογνώμων κ. Κρὸν τὸ θέμα αὐτὸ — ὅτι δηλαδή, προϋπόθεσις τῆς ἐπιτυχίας εἶναι οἱ ἀγρόται νὰ ἀγαπήσουν τὸν θεσμὸν ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν. Εἶναι ἐξ ἄλλου, ἐπαχθὴς αὐτὸς καθ’ ἑαυτόν, ἀλλ’ ὡς ὁμιλῶν πρὸς τοὺς πολίτας τοῦ Ὀρχομενοῦ εἶπον, πρό τινος, κατ’ ἐξοχὴν ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀντιδράσῃ κἄποτε διὰ συλλαλητηρίων διαμαρτυρίας, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ποὺ θὰ εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς ἐφαρμογῆς, νὰ ἀδυνατῇ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν εἴσπραξιν. Ὁπότε φαντασθῆτε τὶ θὰ γίνῃ, ἐὰν δηλαδὴ εὑρεθῶμεν ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς ἐφαρμογῆς ἐνώπιον τοιούτων ἀντιδράσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπειλήσουν κατάρρευσιν. Ὁ κ. Κρὸν ἐπρότεινε νὰ ἀρχίζωμεν μὲ πολὺ μικρότερον ποσοστόν, μὲ 1%. Τοῦτο δὲν θὰ ἔλυεν ὅλα τὰ ζητήματα, διότι δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῆς ἐπαχθοῦς φορολογίας, ἀλλὰ καὶ ἡ ὅλη δικονομία εἰσπράξεως, ἡ ὁποία θὰ δημιουργήσῃ πολλαπλᾶ προβλήματα διὰ τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας. Τὸ ὅτι ἐξ ἄλλου τὸ 1% ἀνταποκρίνεται πρὸς μικροτέραν σύνταξιν, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἴσως μάλιστα αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς πλεῖστα ὅσα σημεῖα ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ μὴ ἀκολουθήσῃ τὰς ἐν πολλοῖς σημαντικωτάτας ὑποδείξεις τοῦ Γερμανοῦ ἐμπειρογνώμονος. Ἡ ἀναζήτησις τῶν πόρων ἐγένετο φυσικὰ καὶ εἰς τὴν συνήθη μέθοδον τῶν εἰσφορῶν, διὰ τῆς ἀμέσου καὶ ἐμμέσου φορολογίας. Κἄτι βεβαίως, ἔπρεπε, κἄτι νὰ γίνῃ. Ὅταν ζητοῦμεν νὰ μὴ δίδωμεν ἐπιδόματα, ἀλλὰ νὰ ἐπεκτείνωμεν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν, θὰ πρέπει νὰ ζητοῦμεν ἀρωγὴν καὶ εἰσφορὰν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσπράξουν. Καὶ καταλήγομεν εἰς τὸν φόρον 3% καὶ εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου διὰ τῶν εἰσφορῶν. Δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἐπ’ αὐτοῦ ἀντίρρησις. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ ἐπισημάνω, ὅτι εἰς στιγμὴν ποὺ εὑρισκόμεθα πρὸ ἀνοδικῆς πορείας τῶν τιμῶν, αὔξησις τῶν ἐμμέσων φόρων ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ νέα προβλήματα. Ὡς πρὸς δὲ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀμέσων φόρων, παλαιὰ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου καὶ τὴν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι βασικὴ ἀρχὴ εἰς τὴν οἰκονομίαν μας ἡ προσπάθεια καὶ ἡ τάσις τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος καὶ ὄχι ἕνεκα οἱουδήποτε λόγου τῆς ἑκάστοτε ὑψώσεώς της. Διότι τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ μεγάλον ἀντίκτυπον εἰς τὴν ὅλην οἰκονομικὴν πορείαν μας. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἀμηχανίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι ἐξ ἀρχῆς πολύπλοκον καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι μεγάλαι αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διαθέτουσα καὶ τὰς ἰδίας στατιστικὰς καὶ τὴν ἰδίαν πεῖραν καὶ τὴν ἰδίαν ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων ἀπὸ τῆς ὑπευθύνου θέσεως τοῦ κυβερνᾶν, ἐπροχώρησεν εἰς τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ ἀντιμετώπισε τὴν λύσιν του μὲ τὰς μεθόδους τὰς ὁποίας ἐπρότεινε. Ἐγὼ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ ἐκ τῶν ἑορτῶν ἀναγκαστικὴ διακοπὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς δύο τμήματα, ὥστε δηλαδὴ μετὰ τὰς ἑορτὰς ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ δημιουργήσῃ συνθήκας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἀποδοχὴν ἐνδεχομένως δημιουργικωτέρων τροπολογιῶν, ὥστε ἡ πρακτικὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νομοσχεδίου νὰ μὴ προσκρούσῃ εἰς τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας, μετὰ λύπης μου, ἐγὼ τοὐλάχιστον, προβλέπω. Ἡ Κυβέρνησις ἐτόνισεν, ἐπίσης, τὸν ἀντίκτυπον ἐκ τοῦ μέτρου αὐτοῦ διὰ τῆς περιφήμου ἀνακατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος. Νομίζω, ὅτι ἐκεῖ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑπερβάλλει, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὡρισμένα τινὰ παραγνωρίζει. Ἡ ὑπερβολὴ εἶναι, ὅτι βεβαίως ἡ ἐπίπτωσις αὐτὴ θὰ εἶναι μόνον καθ’ ὃ μέρος πράγματι ἐπέρχεται ἡ ἐπιβάρυνσις ἄλλων τάξεων καὶ ὄχι τῶν ἀγροτῶν. Ἀλλὰ καὶ ὅταν γίνεται μετάθεσις ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, γίνεται ἀπὸ ἀσθενεῖς καὶ μεσαίας ἀστικὰς τάξεις καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς εὐπόρους πρὸς τὴν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν. Ἐπίσης ἐλέχθησαν πολλά, ὡς πρὸς τὸν φορέα. Εἶμαι καὶ ἐγὼ τῆς γνώμης, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀντιμετωπίζωμεν ἑκάστοτε δημιουργίαν νέων φορέων, οἵτινες ἀποκρύπτουν πολλοὺς κινδύνους. Ἡ ἑνιαία ἀντιμετώπισις τοῦ ζητήματος τῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ ἦτο πρᾶξις συνέσεως καὶ πρᾶξις, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν λύσιν πολλῶν προβλημάτων. Νομίζω, ὅμως, ὅτι αὐτὸ οὐδείς, πράγματι, τὸ παραγνωρίζει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὅλοι τὸ δέχονται. Δὲν πιστεύω, δηλαδή, ὅτι ὑπάρχουν διαφωνοῦντες, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἑνιαίαν ἀσφάλισιν καὶ ἐνδεχομένως εἰς τὸ νὰ ἐπεκταθῶμεν ἀκόμη περισσότερον εἰς τὸ νὰ ἀσφαλίσωμεν τοὺς πάντας κἄποτε, καθ’ ὃν τρόπον ἐπιβάλλεται δι’ ἕνα σύγχρονον Κράτος. (Ἀρκεῖ νὰ δύναται νὰ τὸ πράξῃ ἡ Ἑλλάς). Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι ὅλοι τὸ ἀντιλαμβάνονται, ἀλλ’ ὅλοι ὀρρωδοῦν ἐνώπιον τῶν δυσκολιῶν τῆς ἐφαρμογῆς. Διότι ὅλοι γνωρίζουν πόσα ἐνδεχομένως συμφέροντα συγκρούονται καὶ πόσαι δυσκολίαι προκύπτουν. Καὶ ὅταν πλησιάσῃ ἡ ὥρα τῆς ἐφαρμογῆς, οὐδεὶς τολμᾷ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν λῆψιν μέτρου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐν τούτοις τὸ Αʹ τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, σεῖς πρῶτος αὐτὴν τὴν στιγμὴν ρίπτετε τὴν ἰδέαν τοῦ ἑνιαίου φορέως τῆς ἀσφαλίσεως. Ἡ ἄποψις, ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅπως τὴν ἀσφάλισιν ἀναλάβῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Αὐτὴ ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἀναπτύσσετε τὴν στιγμὴν αὐτὴν καὶ ἡ ὁποία εἶναι σοβαρωτάτη καὶ ἀξία μεγίστης προσοχῆς, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ρίπτεται ὡς ἰδέα ὑφ’ ὑμῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀνεπτύχθη.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπανειλημμένως ἔχει ὑποστηριχθῆ.

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Ὑπάρχει, βεβαίως, σκέψις ἑνοποιήσεως ὅλων τῶν Ταμείων τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως, τῆς συνήθους ὅμως καὶ οὐχὶ τῆς ἀγροτικῆς.

§35Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἡ διευκρίνησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι χρήσιμος, διότι πράγματι ὑπάρχει μία μικρὰ διαφορά. Ἀλλὰ ἡ διαφορὰ αὐτὴ δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ υἱοθετήσω ἐγὼ τὴν πατρότητα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τῆς ἑνοποιήσεως ὅλων τῶν ἀσφαλίσεων. Νομίζω, ὅτι καὶ ἄλλοτε ἐλέχθη τοῦτο. Ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν ὑπεστηρίχθη ἀπὸ ἐμὲ τὸ πρῶτον. Δέχομαι τὴν πατρότητα. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι τὴν δικαιοῦμαι.

§36Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον σᾶς διέκοψα, ἦτο ὁ ἑξῆς: Ἀσχέτως καὶ αὐτοῦ, ποὺ καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν, νὰ γίνεται δηλαδὴ προσδιορισμὸς διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς χώρας, τῆς πατρότητος, ἐν σχέσει πρὸς τὴν αʹ ἢ βʹ ἰδέαν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει πρωτίστως, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἔχετε πράγματι καταλήξει εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ ΙΚΑ, δηλαδὴ ὁ φορεὺς τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως τῆς βασιζομένης ἐπὶ τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, τῆς ἀσφαλιζούσης δηλαδὴ τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ συγχωνευθῇ μαζὶ μὲ τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλισιν; Ἔχετε καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτό;

§37Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω ἀμέσως, καίτοι τοῦτο ἐξέρχεται τῆς παρούσης συζητήσεως. Βεβαίως πιστεύω, ὅτι ὁ τελικὸς ἀντικειμενικὸς σκοπὸς πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἑνοποίησις ὅλων τῶν ἀσφαλίσεων. Ὄχι διὰ τῆς δημιουργίας ἁπλῶς ἑνὸς Ὑπουργείου Ἀσφαλίσεως, ἀλλὰ διὰ πραγματικῆς ἑνοποιήσεως καὶ ἐνδεχομένως, θὰ ἔλεγον, κρατικοποιήσεως τῆς ἀσφαλίσεως δι’ ὅλους τοὺς πολίτας, ὡς τελικὸς σκοπός. Σήμερον, λοιπόν, εἰς τὰ κατὰ μέρος στάδια, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δημιουργοῦμεν προσθέτους δυσκολίας, ἱδρύοντες ἑκάστοτε νέους ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, θὰ ἀποτελοῦν πρόσθετα ἐμπόδια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ἤθελα νὰ διευκρινίσω τὴν θέσιν μου. Νὰ τονίσω, ὅτι εὑρίσκομαι σύμφωνος μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, ὅτι αἱ ἀνησυχίαι μου δὲν θὰ μὲ κάμουν νὰ μὴ καταβάλω κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὴν πρᾶξιν ὁ θεσμὸς καὶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν ἐλπίδα μου, ὅτι ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος θὰ μεσολαβήσῃ ἀπὸ σήμερον μέχρι τῆς τελικῆς ψηφίσεως, θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ εὑρεθοῦν προσφορώτεραι λύσεις. Καὶ τέλος, νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν μου εὐχήν, ὅπως τὸ ὁμόφωνον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ αἴθουσα αὐτὴ εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τύχῃ κἄποτε τῆς ὁμοφώνου εἰς τὴν πρᾶξιν ἐπιδοκιμασίας τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἀγροτῶν πρῶτον. Διότι τότε καὶ μόνον θὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι προσεφέραμεν πράγματι μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ διὰ τῶν ἀγροτῶν εἰς τὸ πανελλήνιον. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§38Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ τὸν Ἰανουάριον ἢ τὰς ἀρχὰς Φεβρουαρίου τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὅταν συνεζητεῖτο καὶ πάλιν τὸ πρόβλημα τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποβληθείσης τότε ἐπερωτήσεως, προηγήθη τῆς ὁμιλίας μου ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν. Ἀνεγνώρισα καὶ τότε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ὁμιλία του διηυκόλυνε τὴν ἰδικήν μου ἀνάπτυξιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω τὴν διαπίστωσιν. Διότι ἡ τοποθέτησις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη οὐσιαστικῶς, διευκολύνει τὴν ἰδικήν μου ἀνάπτυξιν. Ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κατελθόντα μόλις τοῦ βήματος ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν. Ὅτι δηλαδή, ἡ κοινὴ ἀναγνώρισις τῆς χρησιμότητος τοῦ νέου θεσμοῦ ἐπὶ τοῦ ὁποίου συζητεῖ τώρα ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἀγροτῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων γίνεται. Καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δηλητηριασθῇ ἡ ψυχὴ τῶν ἀγροτῶν ἐξ ἀφορμῆς διαφορῶν ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ σχεδίου, ἡ συζήτησις τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταδείξῃ ὑπαρχούσας τυχὸν ἀνωμαλίας καὶ νὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν συμπλήρωσιν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, πράγματι, ὅτι τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν καὶ εἰς τὴν κοινὴν ἐπιθυμίαν ὄχι μόνον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, προθύμου νὰ ὑποβληθῇ εἰς θυσίας διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ὁμιλῶ πάντοτε περὶ ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι λογικὸν καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ συμμετέχουν καὶ οἱ ἴδιοι, διότι δὲν θὰ ἔπρεπεν ἡ ἀσφάλισις νὰ ἐμφανίζεται ὡς προσφορὰ ἐλεημοσύνης καὶ εὐεργεσίας πρὸς τοὺς ἀγρότας, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν θὰ ἔπρεπεν ἡ ἔλλειψις οἱασδήποτε συμμετοχῆς τοῦ ἠσφαλισμένου νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ μέλλον εἰς ἐκτροπὴν καὶ εἰς κατάχρησιν τοῦ θεσμοῦ. Μὲ τὸν σεβαστὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, εἴχομεν ὡρισμένας διαφωνίας καὶ κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συζήτησιν διαφωνίας, αἱ ὁποῖαι ἀνήγοντο εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπαρκοῦς προπαρασκευῆς καὶ τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος. Διαφωνίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὁ θεσμὸς καὶ τοὺς πόρους, καὶ ἡ συζήτησις τότε περιωρίζετο ἐπὶ τῶν πόρων τοὺς ὁποίους τὸ σχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων εἶχε περιλάβει. Περὶ τῆς διαφωνίας τότε καὶ τῆς διαστάσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συνταγματικότητα, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω, κατόπιν τῶν ὅσων ἐλέχθησαν κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συζήτησιν. Ἀντιμετωπίζετο διὰ τοῦ ὑποβληθέντος τότε σχεδίου ἡ συνταξιοδότησις τῶν ἀνδρῶν καὶ ἡ συνταξιοδότησις ἑνὸς συμβολικοῦ ἀριθμοῦ γυναικῶν, 12.000 ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, καὶ ὑπελογίζετο τὸ βάρος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδημιούργει ἡ ἀνάληψις τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς. Εἶχα τότε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, ὅτι θεσμοὶ αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως καὶ αὐτῆς τῆς σημασίας τῆς κοινωνικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν θεμελιωθῆ ἐπὶ στατιστικῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα θὰ καθίστων δυνατὴν ἀσφαλῆ πρόβλεψιν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς περὶ ἀσφαλοῦς προβλέψεως καὶ νὰ περιορίσῃ κανεὶς τοὺς κινδύνους διαψεύσεως τῶν ἐλπίδων, αἱ ὁποῖαι θὰ στηριχθοῦν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Συνωμολογεῖτο τότε ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν καὶ πρῶτος τὸ ἀνεγνώριζεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὅτι δὲν ὑπῆρχον ἐπαρκῆ στοιχεῖα διὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιούχων. Ἡ ἐπακολουθήσασα ἀπογραφικὴ δειγματοληψία, κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιούχων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν ὑπερβάντων καὶ ὑπεοβασῶν τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμηθῇ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 300.000 περίπου προσώπων μὲ τὸν κίνδυνον τῆς διαψεύσεως κατὰ ἕνα ποσοστόν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔποεπε νὰ ὑπερβῇ, κατὰ τοὺς στατιστικολόγους, τὸ 10– 12%. Ὁμιλοῦμεν σήμερον, ἑπομένως, ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων σταθερῶν, ἀσφαλῶς πληρεστέρων ὁπωσδήποτε στοιχείων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων ἐκείνων, προσδιορίζεται σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιούχων. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία εἶχε καταβληθῆ εἰς τὸ παρελθόν, ἐστερεῖτο σοβαρότητος καὶ ὅτι δὲν προῆγε τὸ ζήτημα. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶναι γνωστόν, καὶ ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσίν του, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν γίνει ἐπὶ τόσας ἑσπέρας, ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀσφάλισιν τῆς ὑγείας, εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ προϊόντος ἀπὸ ὡρισμένους κινδύνους, τῆς χαλάζης καὶ τοῦ παγετοῦ, καὶ τὴν ἀσφάλισιν τοῦ γήρατος, διὰ τῆς παροχῆς συντάξεως γήρατος. Τὰ βάρη μιᾶς τοιαύτης προστασίας εἶναι δεδομένα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιούχων προσώπων. Ἡ σύνταξις τῶν 300.000 περίπου προσώπων, μὲ τὰς διακρίσεις εἰς τὰς ὁποίας προέρχεται τὸ νομοσχέδιον, μὲ τὴν σύνταξιν τῶν 300 δραχμῶν μέχρι τῶν 180 δραχμῶν, δημιουργεῖ βάρος περίπου 800 ἑκατ. ἐτησίως. Καὶ τοῦτο ὁπωσδήποτε θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνέλθῃ εἰς 900 ἑκατ. περίπου, ἐὰν προσχωρήσῃ κανεὶς εἰς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν προσφάτως διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, περὶ διαχωρισμοῦ τῶν δικαιούχων εἰς δύο κατηγορίας καὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς μὲν τοὺς ἄνδρας 300 δραχμῶν, εἰς δὲ τὰς γυναῖκας 180 δραχμῶν μηνιαίως. Δεδομένα εἶναι καὶ τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα δημιουργεῖ ἡ ἀσφάλισις τῆς ὑγείας, ὅπως ἐπίσης εἶναι δεδομένον καὶ τὸ βάρος ποὺ θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν ἀσφάλισιν τῶν κινδύνων τῆς παραγωγῆς. Ἐν ὄψει τῶν ἀδιαψεύστων αὐτῶν στοιχείων καὶ τῶν ἀριθμῶν, καλούμεθα νὰ ἐξεύρωμεν τοὺς πόρους, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ ὑποχρεώσεις. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει τὴν ἀνάληψιν τῶν ὑποχρεώσεων κατὰ ἕνα μέρος ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν εἰσφορὰν καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον ἀπὸ τὴν εἰσφορὰν τῶν ἠσφαλισμένων. Ἡ κοινωνικὴ εἰσφορά, ἡ ὁποία ἐκφράζεται μὲ τὴν ἐπιβολὴν ὡρισμένων προσθέτων ἐπὶ ὑφισταμένων ἤδη φόρων, θὰ ἀποδώσῃ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προσδιορίζεται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, καὶ τὸ ὁποῖον ἐκτιμᾶται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως, εἰς 639 ἑκατ. Ἡ κοινωνικὴ εἰσφορὰ ἐπιβάλλεται καὶ ἐπὶ τῆς ἀμέσου καὶ ἐπὶ τῆς ἐμμέσου φορολογίας. Γνωρίζω, ὅτι εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν ὑπάρχουν ὡρισμέναι ἀδυναμίαι καὶ διατυποῦται αἴτημα μειώσεως τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν εἰς τὰ μέσα καὶ τὰ μικρότερα εἰσοδήματα. Γνωρίζω, ὅμως, καὶ τὴν δυσάρεστον σχέσιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὸν τόπον μας μεταξὺ τῆς ἀμέσου καὶ τῆς ἐμμέσου φορολογίας. Ἡ σχέσις αὕτη, τὴν ὁποίαν ὅλοι μέχρι σήμερον ἔχουν καταδικάσει, θὰ καθίστατο ἔτι πλέον δυσάρεστος εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κοινωνικὴ εἰσφορὰ θὰ περιωρίζετο εἰς ἐπιβαρύνσεις ἐπὶ τῆς ἐμμέσου μόνον φορολογίας, ἄνευ συμμετοχῆς καὶ τῆς ἀμέσου φορολογίας. Ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπόδοσις —ἐπανέρχομαι— ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς εἰσφορᾶς; Ἔχει ὑπολογισθῆ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἐκτιμᾶται εἰς τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν. Δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ἐκθέσεως καὶ ὅτι μεταγενεστέρα ἐξέτασις ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὁμιλίας τοῦ συναδέλφου κ. Ἡλιοῦ, ἐπιβεβαιώνει τὴν πρόβλεψιν. Ἀφήνει ἴσως ἀμφιβολίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόδοσιν ἐκ τῆς προσθέτου εἰσφορᾶς ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ χαρτόσημον, τὰ πράγματα εἶναι σαφῆ. Περίπου 1495 ἑκατομμύρια εἶναι ἡ ἀπόδοσις κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Εἰσφορὰ 10% θὰ ἀποδώσῃ 149,5 ἑκατ. περίπου. Ἀκριβῶς 150 ἑκατ. προβλέπει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Καὶ ἡ ὑπόλοιπος εἰσφορὰ ἐξ ἐπιβαρύνσεως ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν, ἐπίσης θὰ ἀποδώσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκτιμᾷ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως καὶ μιᾶς προσθέτου ἀποδόσεως, τὴν ὁποίαν θὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ ἡ στρογγυλοποίησις τῆς τιμῆς τοῦ μικροῦ πακέττου, θὰ καταστήσῃ εὐμενεστέραν τὴν ἐκτίμησιν κατὰ 3–4–5 ἕως 8 ἑκατ. Σημειωτέον, ὅμως, ὅτι, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ βελτίωσις τῆς προβλέψεως, δὲν πρόκειται νὰ καρπωθῇ τι ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, διότι ἡ ὅλη ἀπόδοσις πρόκειται νὰ περιέλθῃ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν ἱδρυόμενον Ὀργανισμὸν τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, χάριν τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους θὰ ἐξυπηρετήσῃ οὗτος. Καὶ δὲν γνωρίζω μήπως ἀποβῇ καὶ πολύτιμος ἡ ἐνίσχυσις ἐκ τῆς τυχαίας ὑπεραποδόσεως κατὰ 5–6–7 ἑκατομμύρια κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ, ὅταν ἀκόμη δὲν θὰ ἔχουν ἀποδώσει οἱ ἄλλοι πόροι καὶ ἰδίως ὅταν δὲν θὰ ἔχῃ ἀκόμη ἀρχίσει ἢ δὲν θὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ ἡ εἴσπραξις τῆς ἀσφαλιστικῆς εἰσφορᾶς. Ἀπόδοσις ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας, δηλαδὴ ἡ εἰσφορὰ ἐπὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, θὰ ἀποδώσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκτιμᾷ περίπου τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Αἱ ἐκτιμήσεις καὶ οἱ ὑπολογισμοὶ εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Ἠλιοῦ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν δὲν βασίζονται ἐπὶ θετικῶν δεδομένων, ἔχουν ἐσφαλμένας τὰς προϋποθέσεις. Διότι, ἐνῷ ἐκκινεῖ ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος ὡρισμένου ὕψους, σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς ἀπογραφῆς ἀποδίδει ὡρισμένον ποσόν, προβαίνει κατόπιν εἰς αὐθαίρετον ἐκτίμησιν τῆς ἀποδόσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ τὸ ἄνω τῶν 240 χιλιάδων δραχμῶν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνεται μὲ εἰσφορὰν 15% ἐπὶ τοῦ δημοσίου φόρου. Διὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς του ἐπὶ τοῦ δευτέρου τούτου σκέλους χρησιμοποιεῖ ὡς βάσιν ὁλόκληρον τὴν ἀπόδοσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τῶν φυσικῶν προσώπων, δηλαδὴ τὸ ποσὸν τῶν 1.465.000.000, ἐνῷ κατὰ τὴν στατιστικήν, τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος εἶχε συμβουλευθῆ ἡ ἐκτίμησις ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει συνολικῆς ἀποδόσεως ἑνὸς δισεκατομμυρίου καὶ ὡρισμένων χιλιάδων καὶ ὄχι ἐπὶ 1.465.000.000. Διότι ἕνα δισεκατομμύριον περίπου ἀποδίδει κατὰ τὴν στατιστικὴν ἐκείνην, ἡ φορολογία ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβαλλομένων δηλώσεων. Πράγματι εἰς τὴν στατιστικὴν γίνεται λόγος καὶ ἔλεγχος τῆς ἀποδόσεως τῆς φορολογίας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δηλώσεων. Πέραν τῶν δηλώσεων φορολογίας εἰσοδήματος, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν συνολικὴν ἀπόδοσιν τοῦ 1.465.000.000 ἐτησίως προστίθεται ἡ ἀπόδοσις τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος μὴ δηλουμένου, τὸ ὁποῖον φορολογεῖται ἄνευ δηλώσεως τοῦ ὑποχρέου εἰς τὴν πηγὴν κτήσεως. Πρόκειται κυρίως περὶ τοῦ εἰσοδήματος ἐκ μισθωτῶν ὑπηρεσιῶν, τὸ ὁποῖον φορολογεῖται κατὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ καὶ ἀποδίδεται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, χωρὶς ὁ ὑπόχρεως νὰ ὑποβάλῃ δήλωσιν, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ὑπόχρεως εἰς τοῦτο ἐξ ἄλλης πηγῆς εἰσοδήματος. Πέραν αὐτοῦ ἂς μὴ λησμονῶμεν, ἐπίσης, ὅτι εἰς τὸ ποσὸν τῶν 1.465.000.000 δραχμῶν περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀπόδοσις προσθέτου φορολογίας 3%, ἡ ὁποία ἔχει ἐπιβληθῆ ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον προέρχεται εἰδικῶς ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῶν ἀκινήτων, τῶν γαιῶν καὶ ὡρισμένων ἀξιῶν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ ἡ εἰδικὴ εἰσφορά. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς κουράσω εἰσερχόμενος εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ δεύτερος πόρος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν δαπανῶν τοῦ νέου θεσμοῦ εὑρίσκεται εἰς τὴν εἰσφορὰν τῶν ἠσφαλισμένων. Δὲν θὰ ἤθελον, καίτοι δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποφύγω, νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν σκέψιν τῆς ἀντισυνταγματικότητος τῆς εἰσφορᾶς ἐκείνης, ὅπως διετυπώθη ἀπὸ τὸν σεβαστὸν καὶ ἀγαπητὸν κύριον Μπακόπουλον πρό τινων ἡμερῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ μόνον τὰ ⅔ τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς ἀποτελοῦν ἀνταποδοτικὴν εἰσφοράν, ἡ ὁποία περιέρχεται εἰς τὸν ὀργανισμὸν χάριν τοῦ σκοποῦ τῆς κοινωνικῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως. Τὰ ὑπόλοιπα ἀποτελοῦν πόρον, ὁ ὁποῖος περιέρχεται κατὰ ἕνα μὲν ποσοστὸν εἰς τὸν λογαριασμὸν τῆς Ἀγροφυλακῆς καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν καὶ εἰς τὴν ἄλλην, ὁ φορολογικὸς συντελεστὴς εἶναι, ἀκριβῶς, προσδιωρισμένος, 3% ἐν συνόλῳ ἢ 2% διὰ τὴν μίαν περίπτωσιν καὶ 1% διὰ τὴν ἄλλην. Ἐπίσης, εἶναι προσδιωρισμένον ἐπαρκῶς καὶ τὸ εἰσόδημα, ἡ περιουσιακὴ κατάστασις, βάσει τῆς ὁποίας θὰ προσδιορισθῇ ἡ εἰσφορά. Καὶ ἔχει γίνει, κύριοι συνάδελφοι, δεκτὸν παγίως ἀπὸ τὴν νομολογίαν τῶν ἀνωτάτων δικαστηρίων μας, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πληροῦται ἀπολύτως ἡ ἀξίωσις τοῦ Συντάγματος ἡ ὑπαγορευομένη καὶ ἀπὸ τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἰσότητος τῶν Ἑλλήνων ἐνώπιον τοῦ νόμου καὶ τῆς ὑποχρεώσεώς των, ὅπως καταβάλουν ἀναλόγως τῶν δυνάμεών των, ἂν καὶ ἡ ἀξίωσις τοῦ ἄρθρου 59 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει τὴν ἐξουσιοδότησιν προκειμένου περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τοῦ φορολογητέου ἀντικειμένου, καὶ τοῦ φορολογικοῦ συντελεστοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ὁμιλεῖ καὶ ὁ ἀείμνηστος ἤδη Σβῶλος εἰς τὴν τελευταίαν ἔκδοσιν τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπεξεργασθῆ μαζὶ μὲ τὸν κ. Βλάχον. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νομίζω, ὅτι θὰ δοθῇ ἀφορμὴ νὰ γίνῃ πάλιν συζήτησις κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου.

§39Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπεται μίαν ἐρώτησιν, κύριε Ὑπουργέ; Ὄντως, εἶπον, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 10 εἶναι ἀντισυνταγματική. Θὰ ἐπεθύμουν ἐὰν εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ δώσητε τὴν ἑξῆς διασάφησιν. Ὡμιλήσατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀντισυνταγματικότητος, διότι ὁ φορολογικὸς συντελεστής εἶναι ὡρισμένος. Συνεπῶς, διὰ νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ φορολογικοῦ συντελεστοῦ, δεχόμεθα, ὅτι πρόκειται περὶ φορολογίας. Τοῦτο μοῦ ἀρκεῖ.

§40Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Περὶ φορολογίας, κ. Μπακόπουλε, ἀναμφισβητήτως, πρόκειται, κατὰ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον θὰ περιέλθῃ εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ εἰς τὸν λογαριασμὸν ἀγροφυλακῆς. Φορολογία εἶναι κατὰ τὸ μέρος τοῦτο. Καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ κανείς.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἶναι φορολογία ἀντισυνταγματικὴ καὶ ὅπως εἴπατε, πολὺ σωστά, τὸ ζήτημα θὰ διαλευκανθῇ, ὄχι σήμερον, ἀλλὰ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ ἄρθρον 10.

§42Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Γνωρίζετε πόσον ἐκτιμῶ τὰς ἐπιστημονικὰς ἀντιλήψεις σας. Θὰ σᾶς ἀκούσω καὶ πάλιν, ὅταν θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐπειδὴ, ὅμως, ἐτέθη τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ἀντισυνταγματικότητος, ἐνόμισα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ σήμερον διὰ βραχέων. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν διατυποῦται μία γνώμη περὶ ἀντισυνταγματικότητος τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, τῶν πόρων ἐπὶ τῶν ὁποίων θεμελιοῦται ἡ ζωὴ τοῦ ὀργανισμοῦ. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀνεφέρθην εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συντάγματος περὶ ἰσότητος τῶν Ἑλλήνων ἐνώπιον τοῦ νόμου καὶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ἔναντι τοῦ δημοσίου καὶ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 59, τὸ ὁποῖον ὅπως γνωρίζετε, ὁμιλεῖ περὶ ἀπαγορεύσεως ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν περίπτωσιν ἐπιβολῆς τοῦ φόρου, τοῦ προσδιορισμοῦ φορολογικοῦ συντελεστοῦ κλπ.

§43Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέψατε εἰς ἐμὲ νὰ ζητήσω τὴν διασάφησιν, καὶ τὴν ἐζήτησα καὶ μὲ ὑπεχρέωσεν ἡ ἀπάντησίς σας, ὄχι διότι μοῦ ἐπιτρέψατε, ἀλλὰ διότι μοῦ ἐδώσατε ἀπάντησιν. Ἐζήτησα τὴν διασάφησιν διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν σταθερὰν βάσιν συζητήσεως, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ ἄρθρον 10. Παρακαλῶ καὶ σᾶς καὶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσητε ὅτι, ὅταν ἔφερα τὰς παρατηρήσεις περὶ ἀντισυνταγματικότητος, δὲν ὡδηγήθην ποσῶς, οὐδὲ πόρρωθεν ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὸν πνεῦμα.

§44Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγώ, τοὐλάχιστον, δὲν τὸ ἐφαντάσθην.

§45Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. .... παρὰ μόνον ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν θέλησιν νὰ στερεώσωμεν τὸν θεσμόν, διότι σκεφθεῖτε τὶ θὰ γίνῃ ἐὰν κάμωμεν ἕνα μόνον καὶ τὸν ἀπορρίψουν τὰ Δικαστήρια.

§46Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οὐδεὶς καὶ πολὺ περισσότερον ἐγώ, παρεξήγησα τὰς προθέσεις σας νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις μου διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν ἀνησυχίαι, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς ὀργανοῦται ἐπὶ βάσεως ἀντισυνταγματικῆς.

§47Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρόοδος τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου μέχρι σήμερον, ἀπὸ τῆς ἡμέρας ποὺ ἔκαμα τὰς παρατηρήσεις μου, ἐνισχύουν εἰς τὴν πίστιν μου, ὅτι πρόκειται περὶ ἀντισυνταγματικῆς διατάξεως καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω.

§48Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱαδήποτε ἀντίληψιν καὶ ἂν ἐκφράσῃ ὁ κ. Μπακόπουλος, ὅταν θὰ λάβῃ τὸν λόγον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν καλὴν πίστιν καὶ διάθεσιν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ ἀναζητῇ τρόπον ἐξυπηρετήσεως τῶν κοινῶν σκοπῶν. Ἐγὼ ὅμως, ἔχω τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἐξέθεσα καὶ προηγουμένως, ὅτι δὲν θὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἀντισυνταγματικότητα καὶ δὲν δικαιολογεῖται ἀνησυχία εἰς τὸν τομέα τοῦτον. Καὶ τώρα, ἐν σχέσει μὲ τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα συνεπάγεται ἡ δημιουργία τοῦ νέου αὐτοῦ συστήματος καὶ τοὺς πόρους τοὺς ὁποίους τὸ νομοσχέδιον ἔχει καθιερώσει διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν του. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποδειχθῇ ἡ ἐξεύρεσις ἄλλων πόρων, εἴτε διὰ συνεισφορᾶς τῶν ἠσφαλισμένων, εἴτε διὰ συνεισφορᾶς τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν. Ἡ συζήτησις κατ’ ἄρθρον θὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς ὅσα ἐλέχθησαν πρό τινος, νομίζω, παρὰ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, ἢ παρ’ ἄλλου συναδέλφου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν δυνατότητα ἐξυπηρετήσεως τοῦ θεσμοῦ ἀπὸ τὴν ἐπιβολὴν εἰδικῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ γεωργικῶν προϊόντων παραγομένων ἐν τῇ χώρᾳ καὶ εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἢ ἐπὶ τῆς βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας γεωργικῶν προϊόντων. Θὰ ἔχω τότε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω, ὅτι τὰ εἰσαγόμενα γεωργικὰ προϊόντα εἰς τὴν χώραν μας, ἀντιπροσωπεύουν ἀσήμαντον ποσοστὸν τοῦ ὄγκου τῶν παραγωγῶν μας, ὅτι ἡ ἀπόδοσις τοῦ δανεισμοῦ εἶναι πάρα πολὺ περιωρισμένη, ὅτι διὰ τοῦ τελευταίου δασμολογίου προέβημεν εἰς ἀναστολὴν καὶ ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ δασμοῦ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν πολλῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἰδιαιτέρως δὲ προϊόντων λαϊκῆς καταναλώσεως, κρεάτων, ἰχθύων, τυρῶν κ.ο.κ., εἰδῶν, τὰ ὁποῖα παράγονται ἐν ἀνεπαρκείᾳ εἰς τὴν χώραν μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν κανεὶς προχωρήσῃ πέραν τῶν σημείων τούτων, τῆς διαπιστουμένης, δηλαδὴ ἀνάγκης ἐξασφαλίσεως ἑνὸς ποσοῦ, 1 δισ. καὶ 400 ἑκατομμ., τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν καὶ πέραν, ἐπίσης, τῆς διαπιστώσεως τοῦ γεγονότος, ὅτι οἱ πόροι τοὺς ὁποίους καθιερώνει τὸ νομοσχέδιον ἐξασφαλίζουν τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ὑποχρεώσεων, ἀπομένει νὰ ἐξετασθοῦν ὡρισμέναι ἄλλαι βασικαὶ γραμμαὶ καὶ βασικαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Προβλέπεται ἡ σύστασις εἰδικοῦ Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπωμισθῇ τὸ ἔργον τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν, εἰς τοὺς τρεῖς τομεῖς τοὺς ὁποίους ἀντιμετωπίζει τὸ νομοσχέδιον. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἐνῶ κατ’ ἀρχὴν προέβλεπε τὴν σύστασιν ἑνὸς Ὀργανισμοῦ, οὐσιαστικῶς, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ ἴδιος, ἀνέθετε τὸ βάρος ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον, ἡ Κυβέρνησις, νομίζει, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ θέματος καὶ πολυπλεύρου, ὅπως εἶναι τὸ σύστημα τῶν ἀσφαλίσεων κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει τρεῖς πτυχάς, τὴν ἀσφάλισιν τῆς ὑγείας, τὴν ἀσφάλισιν τοῦ προϊόντος καὶ τὴν ἀσφάλισιν τοῦ γήρατος, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἢ δι’ οἱουδήποτε ἄλλου λειτουργοῦντος Ὀργανισμοῦ. Καὶ πιστεύει, ὅτι ἀποβαίνει ἀναπόφευκτος ἡ δημιουργία τοῦ ἀπαραιτήτου φορέως, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπωμισθῇ τὴν εὐθύνην τῆς πραγματοποιήσεως τῶν σκοπῶν, τοὺς ὁποίους ἐπαγγέλλεται τὸ νομοσχέδιον. Ἡ δαπάνη τῆς λειτουργίας τοῦ Ὀργανισμοῦ, μὲ ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν εἰσφορῶν, προβλέπεται, ὅτι δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 35 ἑκατομμ. Προβλέπεται, ἐπίσης, ἡ ἀνάθεσις τοῦ διαχειριστικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ ἔργου εἰς τὰς Ὑπηρεσίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασφαλίζῃ οἰκονομίαν εἰς τὸν Ὀργανισμόν, ἀλλά, καὶ περισσότερον, δυνατότητα ἀμέσου ἐπαφῆς καὶ ἐπικοινωνίας μὲ τοὺς ἠσφαλισμένους ἀγρότας, μὲ τοὺς ὁποίους ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εὑρίσκεται εἰς καθημερινὴν συναλλαγήν. Εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ σύνολον περίπου τῶν ἀγροτῶν εὑρίσκεται εἰς συναλλαγὰς μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως μέχρι σήμερον, διεπιστώθησαν ἀντιθέσεις καὶ ἀντιρρήσεις κατὰ ὡρισμένων σημείων τοῦ νομοσχεδίου. Διεπιστώθη, ὅμως, ἀπόλυτος ταὐτότης ἀντιλήψεων, ὡς πρὸς ὡρισμένα βασικὰ σημεῖα τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα ἔτυχον γενικῆς ἀναγνωρίσεως καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑπομνησθοῦν. Ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς χορηγήσεως συντάξεως καὶ εἰς τοὺς ἄνδρας καὶ εἰς τὰς γυναῖκας, ἄνευ οὐδεμιᾶς διακρίσεως καὶ ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσουν οἱ διαθέσιμοι σήμερον πόροι. Ἀνεγνωρίσθη, ἐπίσης, ἡ ἀρχὴ τῆς συνταξιοδοτήσεως μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ 65ου ἔτους. Ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀρχὴ τῆς καταβολῆς τῶν 12 περιοδικῶν παροχῶν κατ’ ἔτος, ἄνευ τῆς παροχῆς δώρου ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα καὶ τῶν Χριστουγέννων. Ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς δημιουργίας ἑνὸς ἀποθεματικοῦ καὶ κατὰ συνέπειαν, ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐνάρξεως τῆς πληρωμῆς τῆς συντάξεως γήρατος. Εἰδικῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διετυπώθησαν καὶ ἐπιφυλάξεις καὶ ὑπεδείχθησαν καὶ ἄλλαι ρυθμίσεις. Ὑπεδείχθη ἡ ἔναρξις τῆς καταβολῆς τῆς συντάξεως γήρατος ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ μεταπροσεχοῦς ἔτους. Γεγονὸς, ὅμως, εἶναι, καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν, ὅτι ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως ἑνὸς σταδίου προπαρασκευαστικοῦ, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἓν ἀποθεματικὸν καὶ νὰ ὀργανωθῇ ὁ θεσμὸς διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἐὰν αὐτὸ τὸ χρονικὸν ὅριον ἔπρεπε νὰ εἶναι ἑνὸς ἔτους καὶ ἓξ μηνῶν, ὅπως προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ἢ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἑνὸς ἔτους μόνον, ὅπως ὑπεστηρίχθη, εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ νομίζω, ὅτι θὰ κρίνῃ κατὰ τρόπον δικαιοῦντα τὰς Κυβερνητικὰς ἀντιλήψεις. Διετυπώθησαν ἀνησυχίαι, ὅσον ἀφορᾶ τὸν τρόπον καὶ τὴν εὐχέρειαν τῆς εἰσπράξεως τῆς κοινωνικῆς εἰσφορᾶς. Ἐπεζητήθησαν ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐλειτούργησεν ἡ φορολογία τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ὑπὲρ τῶν Ὀργανισμῶν τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Θὰ ἤθελα νὰ ἐπενθυμίσω, ὅτι ἄλλος ἦτο ὁ σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον εἶχε καθιερωθῆ ἡ φορολογία τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς διὰ τοὺς ὀργανισμοὺς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ ἄλλος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον καθιεροῦται σήμερον ἡ εἰσφορά. Ἐπίσης, θὰ ἤθελα νὰ διευκρινίσω, ὅτι ὁ Ἔφορος δὲν ἔχει θέσιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐσόδων τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ πόρων κυρίως τοῦ Ὀργανισμοῦ. Καὶ ἀκόμη, ὅτι ἡ πρόβλεψις τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν λεπτομερειῶν αὐτῶν διὰ τῶν Κανονισμῶν, θὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν ἄμβλυνσιν τῶν ἀνησυχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξεδηλώθησαν καὶ θὰ καταστήσουν δυνατὴν εἰς τὰ πράγματα τὴν δικαίαν ρύθμισιν καὶ τὴν δικαίαν κατανομὴν τοῦ βάρους καὶ τὴν πραγματοποίησιν τῶν εἰσπράξεων κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ δημιουργήσῃ ἀνωμαλίας. Πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη διώξεως τῶν ἀγροτῶν. Πρῶτον, διότι μεγάλο μέρος τῆς εἰσφορᾶς θὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῆ διὰ τῆς προεισπράξεως, ἐὰν ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφρασις, κατὰ τὴν διακίνησιν τῶν μεταπωλουμένων προϊόντων. Διότι προβλέπεται, πράγματι, προείσπραξις ἐκ τῶν διακινουμένων προϊόντων. Ὑπάρχει, ἀκόμη, τὸ γεγονός, ὅτι 800 –900 χιλ. ἀγρόται συναλλάσσονται μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον παρέχει τὴν εὐχέρειαν τῆς τακτοποιήσεως τῶν λογαριασμῶν καὶ τῶν ὑποχρεώσεων κατὰ τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐκκαθαρίζωνται καὶ αἱ δοσοληψίαι μετὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Κύριοι συνάδελφοι, δύναμαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον συνετάχθη κατὰ τρόπον ρεαλιστικόν, ἐὰν ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφρασις, ἐν γνώσει τῶν συνθηκῶν καὶ τῆς ζωῆς τοῦ χωριοῦ μὲ ἐκτίμησιν τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν δυσχερειῶν τῆς ζωῆς τοῦ χωριοῦ. Παρουσιάζει ἀρκετὴν ἐλαστικότητα, προβλέπει τὴν ἔκδοσιν Κανονισμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ διαμορφοῦνται ἐν ὄψει τῆς πραγματικῆς καταστάσεως καὶ ἀναλόγως τῶν δημιουργουμένων συνθηκῶν. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ ἱκανοποιηθῇ μόνον τὸ αἴτημα τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλὰ θὰ ἐκπληρωθῇ καὶ ὑποχρέωσις κοινὴ ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ἀνεξαρτήτως τόπου κατοικίας, ἀστῶν καὶ ἀγροτῶν, ἔναντι τοῦ καταπονημένου χειμαζομένου ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας μας. (Χειροκροτήματα).

§49Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνέλυσα διὰ μακρῶν τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν γεωργικῶν ἀσφαλίσεων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως τῶν σχετικῶν προτάσεων νόμου. Ἤδη μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διεξήχθη μία μακρὰ συζήτησις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤκουσα πολλὰς ἀναλυτικὰς ἀγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι μὲ ἱκανοποίησαν ἀπολύτως, ἐννοῶ τὰς ἀγορεύσεις ἐκ μέρους ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ποὺ ἐπέκριναν τὸ νομοσχέδιον, ἀναλυτικῶς. Θὰ ἀπέφευγα νὰ λάβω ἐκ νέου τὸν λόγον τώρα, καὶ ἐνδεχομένως θὰ τὸν ἐλάμβανον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἐὰν δὲν ἐχρειάζετο νὰ γίνῃ μία σύντομος τοποθέτησις τοῦ Κόμματός μας ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Καὶ πρῶτον, θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου, διότι ὅ,τι ἐλέγετο πρὸ ὀλίγων μηνῶν δημαγωγία ὀνομάζεται σήμερον τὸ ἱστορικώτερον ἔργον τῆς τελευταίας πεντηκονταετίας, καὶ διάφορα ἄλλα παρόμοια πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν συνεκράτησα ὅλα, διότι δὲν εἶμαι ποτὲ ὑπὲρ τῶν μεγαλοπρεπῶν αὐτῶν ἐκφράσεων. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου, διότι εἰς τὸ λαμπρὸν αὐτό, τὸ ἱστορικὸν ἔργον, συνέτεινε κατὰ ἕνα βαθμὸν καὶ ἡ πίεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλ’ ἀφήνω τὴν δόξαν τοῦ νομοσχεδίου ὁλόκληρον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ θέλω νὰ φροντίσω κυρίως νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία σύγχυσις εἰς τὴν γνώμην. Ὅταν λέγωμεν ὅλοι, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ ἄλλο λέγει τὸ νομοσχέδιον;

§51Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὴ βιάζεσθε, κ. συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει λόγος. Διότι πράγματι, κ. Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν, πρόκειται περὶ ἑνὸς φορολογικοῦ νομοσχεδίου φέροντος τὸν τίτλον «περὶ γεωργικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων». Ἐνῷ ἡμεῖς ψηφίζομεν ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν. Ἐλέχθη, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς οἰκοδομήματος— νομίζω, τὸ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων— τὸ ὁποῖον στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἄμμου τῆς ἀμέσου φορολογίας εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν. Συμφωνῶ διὰ τὴν ἄμμον, διαφωνῶ διὰ τὸ οἰκοδόμημα. Διότι πρόκειται περὶ πλίνθων καὶ κεράμων ἀτάκτως ἐρριμένων, ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε εἰς τὸ μέλλον νὰ ἀποτελέσουν οἰκοδόμημα καὶ πρέπει νὰ ἀποχωρισθοῦν μεταξὺ των διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κἄτι τὸ χρήσιμον. Διότι εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περιέχεται καὶ ἡ συνταξιοδότησις τῶν ἀγροτῶν περιέχονται καὶ οἱ παγετοί, περιέχεται καὶ ἡ χάλαζα, περιέχεται καὶ τὸ ἥμισυ τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως, ἡ ἀνοικτὴ περίθαλψις, ἐνῷ ἡ κλειστὴ περίθαλψις παραμένει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ ἡ μισόκλειστη δὲν ξαίρω ποῦ θὰ ἀνατεθῇ. Καὶ πράγματι αὐτὸ τὸ εἶδος τοῦ νομοσχεδίου δύναται νὰ ἔχῃ γίνει ἀπὸ ἀδεξιότητα ἔτσι, ὑπάρχουν, ὅμως, ὑποψίαι, ὅτι πρόκειται περὶ ἐσπευσμένου φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὐθύνεται μόνον δι’ ἀδεξιότητα καὶ δίδῃ τὴν ἐντύπωσιν αὐτήν, δὲν γνωρίζω. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἡ ἀδεξιότης ὀφείλεται εἰς τὸν σκοπὸν καὶ ὄχι τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὴν ἀδεξιότητα. Ὡς πρὸς τοὺς ἀγρότας, ἐνομίσαμεν, ὅτι εἴμεθα ἐξηγημένοι εἰς τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν, ὅτι ἐπρόκειτο πράγματι καὶ τὸ κοινωνικὸν καθῆκον τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἀγρότας νὰ ἱκανοποιηθῇ μέχρι τῆς ὥρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πλήρης ἀσφάλισις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως εἰσηγήθημεν τὸ μέτρον ἐν τάχει, κυρίως, διότι ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι σήμερον ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς εἶναι τοιαύτη, ὥστε ὄχι μόνον ὡς ἔνδειξις στοργῆς ἔπρεπε νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον αὐτό, ἀλλὰ καὶ ὡς μέσον ἀνακουφίσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Νομίζω, ὅτι κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον τὸ εἶχεν εἰσηγηθῆ καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων καὶ ἡμεῖς ὁμιλοῦντες ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς. Ἀντὶ τούτου εὑρισκόμεθα σήμερον πρὸ τοῦ σχεδίου περὶ ἀσφαλιστικοῦ ὀργανισμοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ἀγρόται καταβάλλουν περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι πρόκειται νὰ λάβουν ἢ ὀλιγώτερα ἐὰν θέλετε, πάντως καταβάλλουν περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι δύνανται καὶ ἐπὶ 1½ ἔτος πρόκειται νὰ καταβάλλουν χωρὶς νὰ λαμβάνουν. Ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι ποσοτική, ἀλλὰ ποιοτικὴ μεταξὺ τῶν δύο ἀντιλήψεων, καὶ εἶναι διαφορὰ ἀβυσσαλέα. Ὅταν βλέπω, ὅτι ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἐξ ἀφορμῆς τοῦ μέτρου τούτου ὁμιλεῖ καὶ περὶ τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖται δι’ αὐτοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας. Ἀλλὰ θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ ἑνιαίου φορέως τῶν ἀσφαλίσεων. Ὑπὲρ τοῦ ἑνιαίου φορέως ὅλων τῶν ἀσφαλίσεων εἴμεθα ὅλοι, ὅπως εἴμεθα καὶ ὑπὲρ τῆς γενικεύσεως τῆς ἀσφαλίσεως. Ἀλλὰ εἶναι ἄλλο τοῦτο καὶ ἄλλο τὸ νὰ γίνεται ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἕνας νέος φορεύς, ὁ ὁποῖος θὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὰς συντάξεις καὶ τὸν παγετὸν καὶ τὴν χάλαζαν καὶ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν. Εἶναι τελείως διαφορετικὸν τὸ ἕνα θέμα ἀπὸ τὸ ἄλλο. Τὸ ἕνα ἀφορᾷ μέτρον πρὸς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τείνωμεν, ἐνῷ τὸ ἄλλο εἶναι μία θέσις, τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τρόπον ἐπιβλαβῆ. Διότι, προκειμένου περὶ χαλάζης καὶ παγετοῦ, ὑπάρχει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ ὑπάρχει τρόπος ἀντιμετωπίσεως. Πιθανώτατα νὰ πρέπει νὰ βελτιωθῇ, τὸ θέμα δὲν ἐνδιαφέρει τὴν στιγμὴν αὐτήν, πάντως ὑπάρχει, προβλέπεται αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ κοινωνικὴ ὑπηρεσία κατὰ τοὺς κανόνας τῆς τέχνης. Πέραν τούτου, ἡ ἀνοικτὴ ἰατρικὴ περίθαλψις ὑπάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας. Ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἐφαρμόζεται, δὲν ἐφαρμόζεται, ἴσως, πλήρως, ἔχει τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται καθημερινῶς, τίθεται ἐνδεχομένως θέμα βελτιώσεως τοῦ συστήματος, μπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ τοῦτο, ἀλλὰ ὑπάρχει. Πρόκειται περὶ τῆς συνταξιοδοτήσεως ἐν προκειμένῳ. Διὰ ποῖον λόγον νὰ μεταβληθῇ ἡ ἀνοικτὴ ἰατρικὴ περίθαλψις εἰς ὑπόθεσιν ἀσφαλίσεως, ὑποκειμένης εἰς ἕνα Ὀργανισμὸν μαζὶ μὲ τὴν συνταξιοδότησιν; Ἤρκει τὸ ἔργον τοῦτο ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, δημιουργουμένου ἑνὸς μικροῦ συμβουλίου, διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ ἐλάττωσιν τῶν δαπανῶν, διὰ τὰς ὁποίας προβλέπεται 3%, ἐνῷ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι συμμερίζομαι τὴν ἀπαισιοδοξίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι τὸ 3%, δι’ ἕνα τοιοῦτον Ὀργανισμόν, εἶναι ἀδύνατον νὰ παραμείνῃ 3%. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς προσθέτομεν, συνεπῶς, βάρη εἰς τοὺς ἀγρότας, ἀντὶ νὰ τοὺς δώσωμεν ἀνακούφισιν καὶ ὁμιλοῦμεν ταὐτοχρόνως περὶ οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς Δημοκρατίας. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ χαρῶ, διότι γίνεται λόγος περὶ οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς Δημοκρατίας. Διότι, ἐπὶ τέλους, ὅταν ἀρχίσῃ ὅλος ὁ κόσμος, ὄχι μόνον νὰ μὴ φοβῆται τὰς λέξεις, ἀλλὰ νὰ τὰς τιμᾷ, κἄποτε ἡ ἔννοια αὐτὴ θὰ εἰσχωρήσῃ εἰς τὸ πνεῦμα ὅλων. Δὲν εἶναι, ὅμως, λέξεις, τὰς ὁποίας δύναται κανεὶς νὰ μεταχειρίζεται ἄνευ αἰτίας, διὰ τὸν λόγον, ὅτι περὶ ἀνακατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος καὶ προόδου εἰς τὸν δρόμον τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς Δημοκρατίας, διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως, ποὺ γίνεται εἰς τοὺς ἀγρότας μὲ καμμίαν ἢ οἱονεὶ καμμίαν ἐπιβάρυνσιν εἰς τὰ μεγάλα εἰσοδήματα, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἐξευρέσεως ἀμέσως χρημάτων, δύναται νὰ γίνῃ λόγος περί, ὅπως–ὅπως, χρηματοδοτήσεως τοῦ ἔργου, ἀλλὰ περὶ οὐσιαστικῆς καὶ βαθυτέρας ἐννοίας οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς Δημοκρατίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου μὲ τὴν φωνὴν ὅλων, ὅσοι ὡμίλησαν ἐναντίον τοῦ περιφήμου 3% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου καὶ τεκμαρτῆς προσόδου τῶν ἀγροτῶν. Δὲν γνωρίζω, κ. βουλευταί, τὶ συμβαίνει καὶ ὅταν μελετῶνται ὡρισμένα νομοθετήματα, καλοῦνται μερικοὶ καλοὶ διοπτροφόροι, ἔχοντες τερματίσει, εἴτε τὴν Ἑλληνικὴν Σχολὴν Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν, εἴτε τὴν LONDON SCHO-OL OF ECONOMICS, οἱ ὁποῖοι μεταβάλλουν τοὺς ἀνθρώπους εἰς ἀριθμούς, κατατάσσουν τοὺς ἀριθμοὺς καὶ διὰ μέσου τῶν ἀριθμῶν μᾶς παρουσιάζουν κοινωνικὰ μέτρα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ὁδηγηθῇ καὶ μὲ αὐτοκίνητον καὶ μὲ ἡμίονον, νὰ κάμουν κἄποιαν περιοδείαν εἰς οἱανδήποτε περιφέρειαν τῆς χώρας, νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν χωρικόν, νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ αὐτὸ ποὺ λέγεται ἀγροτικὴ οἰκονομία, ζωντανή, νὰ συζητήσουν εἰς τὸ καφενεῖον μεταξὺ ρακὶ καὶ στραγαλιοῦ, περὶ τῆς καταστάσεως, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν, ὄχι τὶ ἀκριβῶς πρέπει νὰ κάμουν, διότι δὲν γνωρίζουν μαθηματικὰ ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν ποία εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν καλοῦνται κατὰ κἄποιον τρόπον νὰ ἐξυπηρετήσουν διὰ τῶν μέτρων ποὺ λαμβάνουν. Ἀλλά, ὅταν κάθωνται εἰς τὸ γραφεῖον καὶ ἔχουν τὰ ποσοστὰ καὶ τὰ ἀναλύουν 3,1, 2,01, 0,03, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον ἦτο τόσον τὸ 1957 καὶ τόσον τὸ 1953, ἢ τὴν μέσην παραγωγήν, ἢ κἄτι τέτοια πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ καλὰ διὰ τὴν μελέτην, ἀλλὰ ὄχι διὰ νὰ χρησιμεύσουν μόνα διὰ τὴν ἀπόφασιν, προκειμένου περὶ κοινωνικῶν μέτρων. Μὲ τὴν νοοτροπίαν αὐτὴν εἶναι βέβαιον, μαθηματικῶς βέβαιον, ὅτι θὰ καταλήξουν εἰς 999999 ἐπὶ ἄπειρον εἰς λανθασμένην ἀντίληψιν περὶ τῆς ἐπιπτώσεως τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβουν. Ἐάν, λοιπόν, ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν κατάστασιν, τὴν ζωντανὴν κατάστασιν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι 3% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου τεκμαρτῆς προσόδου σήμερον εἶναι μία φορολογία καὶ καθ’ ἑαυτὴν δυσβάστακτος, ἀλλὰ καὶ ἀδύνατον νὰ ἐπιβληθῇ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας. Ἀλλὰ προσεπάθησα διὰ μέσου ὅλων τῶν ἐξηγήσεων τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν νὰ καταλάβω πέραν τῆς αὐξήσεως τῆς ἀποδόσεως, ἡ ὁποία ἀμφισβητεῖται ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, ἂν ὑπάρχῃ ἄλλο ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς τοῦ φόρου.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπολύτως. Ἔχει καὶ τὰς δύο δόξας. Εἶναι ἀπολύτως ἐπαχθὴς καὶ ὁδηγεῖ εἰς ἀπολύτως μικροτέραν ἀπόδοσιν.

§53Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶχα κάμει μόνος μου τὸν ὑπολογισμὸν καὶ δι’ αὐτὸ ἀνεφέρθην εἰς σᾶς. Ἤκουσα π.χ.— δὲν γνωρίζω ποῖος ἐκ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν τὸ εἶπε— ὅτι ὁ ἐπὶ τῶν διακινουμένων φόρος εἶναι ἄδικος, διότι ὑπάρχουν ὡρισμένα εἴδη τὰ ὁποῖα διακινοῦνται καθ’ ὁλοκληρίαν, ἐνῷ ἄλλα δὲν διακινοῦνται.

§54Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὸ εἶπεν.

§55Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τοῦτο πιθανόν, νὰ εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ ἡ ἀδικία αὐτὴ ὑπάρχει, ἄλλος τρόπος νὰ διορθωθῇ καὶ ὄχι μόνον μὲ τὴν μεταβολὴν τοῦ εἴδους τοῦ φόρου καὶ τὴν μετάβασιν ἀπὸ ἕνα φόρον λογικὸν καὶ ὀρθὸν εἰς ἕνα φόρον παράλογον, ἐπαχθέστατον, ὁ ὁποῖος τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν εἶναι κἂν δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ. Ἄλλου εἴδους ἀντίρρησιν λογικὴν δὲν ἤκουσα ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγα, ὅτι ἡ αἰσιοδοξία, ἡ ὁποία κατέχει τοὺς πάντας, ὅτι ὄχι μόνον εἶναι συνταγματικὴ ἡ φορολογία— θὰ ἀφήσωμεν τὸ πρᾶγμα νὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον— ἀλλὰ καὶ ὅτι οὐδένα σάλον θὰ προκαλέσῃ ἡ αἰσιοδοξία αὐτὴ ἐγγίζει τὰ ὅρια τῆς μακαριότητος. Ὄχι μόνον θὰ προκαλέσῃ σάλον, κ. συνάδελφοι, ἀλλὰ δὲν θὰ γίνεται λόγος ἀπὸ μεθαύριον εἰς τὰ χωριὰ διὰ τίποτε ἄλλο, παρὰ διὰ τὸ πῶς θὰ γλυτώσουν τὸν φόρον αὐτὸν καὶ τὶ θὰ κάμῃ ἕκαστος διὰ νὰ μὴ καθορισθῇ ὑψηλὸν τὸ ποσὸν τοῦ φόρου. Εἶναι δυνατόν; Ἐδῶ ὑπάρχουν ἄνθρωποι μὲ ὑψηλὰ εἰσοδήματα, οἱ ὁποῖοι διὰ μικρὰς διαφοράς, πολλὲς φορὲς μόνον, διότι θέλουν νὰ ἀμφισβητήσουν τὸ φύλλον ἐλέγχου τοῦ Ἐφόρου, κάμνουν δίκας. Καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος κυττάζει νὰ ἐξοικονομήσῃ τὴν δεκάρα, ὁ ὁποῖος τὸ χαρτονόμισμα τὸ θεωρεῖ πολυτέλειαν, αὐτὸς δὲν θὰ ἀμφισβητήσῃ τὸν φόρον καὶ θὰ τοῦ εἴπητε σεῖς, ὅτι ἐκάματε τὸν ὑπολογισμόν, ὅτι εἶναι τόσα ἐλαιόδενδρα καὶ τόσα στρέμματα ἢ θὰ ἔχῃ τόσην παραγωγὴν καὶ θὰ τὸ δεχθῇ ἀδιαμαρτυρήτως; Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον. Ὄχι μόνον δίκας θὰ κάμῃ, οὐρὲς θὰ σχηματίζῃ εἰς τὰ πολιτικὰ γραφεῖα, εἰς τὰ δικηγορικὰ γραφεῖα, παντοῦ διὰ νὰ ἀμφισβητήσῃ εἰ δυνατὸν 10 δραχμὰς φόρον τὸν χρόνον. Διότι ἔτσι εἶναι, διότι εἶναι ἡ ψυχολογία του ἔτσι. Διότι εἶναι πτωχός, καὶ διότι ποῦ ἠκούσθη, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία νὰ ἐπιβάλλῃ φόρους, καὶ ἡ ὁποία νὰ μὴ προκαλῇ κανενὸς εἴδους δυσανασχέτησιν ἢ ἀμφισβήτησιν;

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπάρχει ἀπάντησις. Δὲν ἔχει δικαίωμα ἐνστάσεως. Καταργεῖται ὡς πολίτης.

§57Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Παπανδρέου, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ μὴ τὸ ἔχῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν τυχὸν θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ νομοθετικὴ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν, δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἐνστάσεως, εἰς τὴν ἑπομένην σύνοδον θὰ ἔλθωμεν ὅλοι μαζὶ μὲ μίαν πρότασιν νόμου καὶ ἡ Κυβέρνησις μὲ ἕνα σχέδιον νόμου, ποὺ θὰ καθιερώνῃ καὶ τὴν ἔνστασιν καὶ τὴν ἔφεσιν καὶ τὰ πάντα, διότι δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ 60% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ τοῦ λέγωμεν, ὅτι θὰ φορολογηθῇ ἄνευ ἐνστάσεως.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ εἶναι 100% ἀντισυνταγματική.

§59Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφορικῶς διὰ τὸ ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ ἢ ὄχι δικαίωμα ἐνστάσεως, θέλω νὰ συμπληρώσω, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη δὲν θεσπισθῇ ἔνστασις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἔργον παραφρόνου, ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν θεσπίζεται ἔνστασις, ἀλλὰ ἡ φορολογία θὰ κανονισθῇ διὰ πράξεως, ὅπως ἄλλωστε προβλέπει τὸ Νομοσχέδιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ πρᾶξις αὐτὴ, ὡς πρᾶξις συλλογικοῦ Διοικητικοῦ ὀργάνου, ἀσκοῦντος διοίκησιν, εἶναι προσβλητὴ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ ἑπομένως, πάλιν τὰ Δικαστήρια θὰ τὴν κρίνουν.

§60Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐπειδὴ μᾶς ἀπεδόθη, ὅτι εἴμεθα παράφρονες,— ἔτσι εἶπεν ὁ κύριος Μπακόπουλος.........

§61Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν θεσπίσετε ἔνστασιν.

§62Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μάλιστα. Ἤκουσα τὶ εἴπατε.

§63Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμετε αὐτὴν τὴν διάκρισιν.

§64Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Οὔτε ὁ κ. Μπακόπουλος, οὔτε σεῖς, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, δὲν παρηκολουθήσατε τὴν ἀνάλυσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου. Ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου ἔχει δύο σκέλη. Τὸ πρῶτον σκέλος εἶναι ὁ καθορισμὸς τῆς ἀκαθορίστου τεκμαρτῆς συνολικῆς —σημειώσατέ το αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὄχι ἑκάστου παραγωγοῦ, συνολικῆς παραγωγῆς— ὁ ὁποῖος καθορισμὸς θὰ γίνῃ ἐν ἀναλογίᾳ κατὰ μονάδα. Στρέμμα, ζῶα κλπ. Αὐτὸς εἶναι τῆς τεκμαρτῆς. Ἡ δευτέρα βεβαίωσις εἶναι τὰ τόσες μονάδες στρέμματα καλλιεργούμενα, ζῶα, δάση καὶ τὶ εἴδους, δηλαδὴ ξηρικά, ποτιστικά, ἄμπελοι, ἐλαιόδενδρα κλπ. Εἰς αὐτὸ τὸ στάδιον τῆς βεβαιώσεως, δηλαδὴ τὸ δεύτερον, θὰ ὑπάρχῃ ἔνστασις, ἢ ὅτι ἐκεῖ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἔνστασις. Εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς συνολικῆς ἐτησίας ἀκαθαρίστου προσόδου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἔνστασις, διότι ὁ καθορισμὸς αὐτὸς θὰ εἶναι ἐκπρόσωπος καὶ γενικός. Συνεπῶς ἐλπίζω, ὁ ἀγαπητός μου κ. Μπακόπουλος νὰ ἀνακαλέσῃ, ὅτι εἴμεθα παράφρονες.

§65Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν διαφωνοῦμεν, διὰ νὰ ἀνακαλέσω.

§66Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὡς πρὸς ἐμέ, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν ἐξέφρασεν ἐλπίδα. Εἶπεν, ὅτι κἄτι ἤλπισεν ἀπὸ τὸν κ. Μπακόπουλον, καὶ ὀρθῶς δὲν ἐξέφρασεν ἐλπίδα δι’ ἐμέ. Διότι τὴν ἀνάλυσίν του τὴν ἔχω ἀκούσει καὶ τὴν ἔχω ἀναγνώσει, ἀλλὰ ἡ ἀνάλυσις αὐτὴ ἔχει μίαν ἀπάντησιν ἐκ μέρους μου, ὅτι ὅσα περισσότερα σκέλη ἔχουν αἱ βεβαιώσεις, τόσον περισσότεραι ἀμφισβητήσεις θὰ ὑπάρξουν. Ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ ἕνα σκέλος, διὰ τὸ ὁποῖον θεωρεῖ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσουν ἀμφισβητήσεις, πάντως θὰ ὑπάρξῃ τὸ ἓν ἑκατομμύριον φορολογικῶν φακέλλων δι’ ἕνα ἕκαστον χωριστά. Διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ ὑπάρχουν φορολογούμενοι καὶ μὴ φορολογούμενοι δι’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρήγαγον αὐτοὶ προσωπικῶς καὶ ὄχι ἄλλοι. Καὶ ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιβληθῇ ἕνα ἀσύδοτον χαράτσι, θὰ ὑπάρξῃ ἕνας κυκεὼν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ 3%. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ τελευταῖον θέμα, ποὺ εἶναι οἱ πόροι. Κύριε Πρόεδρε, παρετήρησα μὲ μεγάλην εὐχαρίστησιν καὶ συγκίνησιν, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν ὁμιλητῶν ὑπέδειξαν πόρους. Ὑπέδειξαν καὶ κατὰ πόσον πρέπει νὰ γίνῃ περιορισμὸς καὶ πόρους καλυτέρους ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι περιέχονται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὡς πρὸς ἐμέ, τιμῶ ὅλας τὰς προτάσεις. Δὲν δέχομαι, ὅμως, ὅτι εἶναι ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑποχρεωμένη νὰ ὑποδεικνύῃ αὐτὴ πόρους ἔναντι ἐκείνων, τοὺς ὁποίους κατακρίνει. Προκειμένου περὶ τῆς διαρθρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φοράν, τὸ λέγω καὶ τώρα, ἡ ἰδική μας ἀντίληψις ἀντιτίθεται ριζικῶς πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς διαρθρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ ρυθμίζῃ καὶ τὸ θέμα τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ ἀναδιαρθρώσωμεν ὁλόκληρον τὸν προϋπολογισμόν, διὰ νὰ δείξωμεν κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν πόροι, κατὰ ἕνα τρόπον ὀλιγώτερον ἐπιβαρυντικὸν διὰ τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ περισσότερον ἐπιβαρυντικὸν διὰ τὰς πλουσίας τάξεις. Τέλος, θὰ ἤθελον νὰ σημειώσω, ὅτι παρετήρησα, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς ἄλλου νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ, ἔγινε καὶ πάλι λόγος περὶ τοῦ θέματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ εἶμαι εὐτυχής, ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν δὲν ὑπέστη ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος κ. Μαῦρος τὸν καταιγισμὸν ποὺ εἶχον ὑποστῆ ἐγὼ τὴν ἄλλην φοράν, ὅταν ἔκαμα ἕνα διακριτικὸν ὑπαινιγμὸν διὰ τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ὁπότε μοῦ ἐλέχθη, ὅτι ἤθελον οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, νὰ κάμω ὥστε ἡ ἀγροτικὴ μᾶζα νὰ ταχθῇ ἐναντίον τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας. Εὐτυχῶς, ἐξ ἀφορμῆς τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Μαύρου, δὲν ἐλέχθη αὐτό, μολονότι ὁ κ. Μαῦρος ἀνεφέρθη περίπου αὐτολεξεὶ εἰς ὅσα εἶχον εἴπει ἐγὼ προηγουμένως, ὅτι δηλαδὴ εἰς χώραν ὡς ἡ ἰδική μας, τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν πρέπει νὰ ἐπανεξετασθῇ ὄχι διὰ νὰ μειωθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην, ἀλλὰ διότι ἡ ἀντιμετώπισις τῶν χαινόντων κοινωνικῶν προβλημάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἂν παραμείνουν εἰς τὸ σημερινὸν ὕψος αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἀσφάλεια δὲν ἀπαρτίζεται μόνον ἀπὸ ὅπλα, ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὸν λαὸν ὁλόκληρον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ βάσις τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Καὶ διὰ νὰ τελειώνω, κ. Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποσυρθῇ. Διότι, ἐὰν ἐπειγόντως ἐπρόκειτο σήμερον νὰ δοθῇ ἡ σύνταξις αὐτὴ εἰς τοὺς ἀγρότας, τότε θὰ ἔλεγον ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ὅτι δέχομαι χάριν ταχύτητος νὰ ἀνεχθῶμεν καὶ μερικὰς ἀτελείας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προβλέπει εἴσπραξιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους μέχρι τοῦ Ἰουνίου 1962 καὶ ἀπονομὴν τῶν συντάξεων τὸν Ἰούλιον τοῦ 1962. Ποῖος εἶναι ὁ ἐπείγων χαρακτήρ; Τὸ ἀποθεματικόν; Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν συντάξεων, τὸ ἀποθεματικὸν εἶναι τελείως περιττόν. Εἰδικῶς διὰ τὴν ἀπονομὴν τῶν συντάξεων. Τὸ ἀποθεματικὸν εἶναι χρήσιμον διὰ τὰς ἄλλας ἀσφαλιστικὰς ἐργασίας. Ἑπομένως, δὲν χρειάζεται καθόλου τὸ ἀποθεματικὸν αὐτό. Ἢ θὰ ἔπρεπε, βάσει τῶν φορολογιῶν ποὺ προβλέπονται νὰ δοθοῦν ἀμέσως αἱ συντάξεις, νὰ διαγραφῇ ὅλος αὐτὸς ὁ περίφημος Ὀργανισμὸς καὶ αἱ ἄλλαι ἁρμοδιότητες νὰ μείνουν ἐκεῖ ποὺ εἶναι καὶ νὰ δοθοῦν ἀμέσως αἱ συντάξεις, ἢ νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ προβλεφθῇ μόνον ὁ σεμνὸς καὶ ἀπαραίτητος σκοπὸς τῆς ἀπονομῆς τῶν συντάξεων εἰς τοὺς ἀγρότας, ἄλλως θὰ καταστῇ βέβαιον εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, ὅτι εἶναι πολὺ δευτερεύουσα καὶ μακρυνὴ φροντὶς ἡ σύνταξις τῶν ἀγροτῶν καὶ ὅτι ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ἡ ἄμεσος φροντὶς τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων. Ἡμεῖς θὰ ἀγωνισθῶμεν ἐναντίον τῆς χαλάζης τῶν φορολογιῶν ποὺ πίπτει ἐναντίον καὶ τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι δῆθεν ὠφελοῦνται, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων κοινωνικῶν τάξεων, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Δὲν γνωρίζομεν τὶ θὰ ἐπιτύχωμεν πρὸς τὸ παρόν. Γνωρίζομεν μόνον, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν αὔριον, ἀπὸ ἄλλην Κυβέρνησιν, νὰ συζητήσωμεν καὶ νὰ διαμορφώσωμεν ὅπως πρέπει τὸ θέμα τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρῆτε ποὺ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν ὁ κ. Μπρεδήμας ἀνευρέθη, διότι θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ διευκολύνω καὶ ὑμᾶς, ἀλλὰ καὶ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ νὰ σᾶς εἴπω ποῦ εὑρίσκεται. Εἶναι διαθέσιμος καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἔλθῃ. Ἂς ἔλθῃ.

§68Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὅταν ἐθέσατε τὸ ζήτημα, εἴδατε, ἐτηλεφώνησα εἰς λίαν φιλικὸν πρόσωπον τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπρεδήμα, διότι δὲν τὸν εὗρον εἰς τὸ σπίτι του, τὸ ὁποῖον μοῦ ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἀναλάβῃ νὰ τὸν ἀνεύρῃ καὶ νὰ τοῦ διαβιβάσῃ τὴν παράκλησιν, καθὼς καὶ ὅσα εἴπατε σεῖς, διὰ νὰ προσέλθῃ ἐδῶ. Ἀλλὰ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ πάλιν νὰ εἴπω, ὅτι ἦτο πολὺ καλύτερον, ἐὰν ἐλαμβάνατε τὴν πρόνοιαν νὰ εἴχατε εἰδοποιήσει πρὸ τῆς συζητήσεως, διότι ἄλλως θὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ νὰ μὴ ξεύρωμεν τὶ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἑκάστοτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐρχόμεθα καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ ἐκπλήξεων. Τιμῶ τὴν εὐθιξίαν σας, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι καὶ ἡμεῖς δὲν εἴχομεν κανένα λόγον νὰ λάβωμεν προφυλακτικὰ μέτρα, διότι σεῖς μὲν σήμερον θέλετε μετ’ ἐπιμονῆς νὰ λάβητε τὴν ἀπάντησιν ἐντὸς τῆς ἑσπέρας, χθὲς ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλεγεν, ὅτι ἀπαξιοῖ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἀναλόγους κατηγορίας. Δὲν ὑπάρχει ἑνιαία γραμμή. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβλέψωμεν. Πάντως, σᾶς δίδω τὸν λόγον μου, ὅτι καὶ τώρα, μόλις τελειώσω, θὰ φύγω, διὰ νὰ προσπαθήσω νὰ ἱκανοποιήσω τὴν εὐθιξίαν σας ἐκ νέου.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως συγχέει δύο πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδεμίαν μεταξύ των σχέσιν. Ἐγὼ δὲν ζητῶ ἀπάντησιν. Ζητῶ, νὰ διατυπώσῃ τὴν κατηγορίαν του. Ζητῶ νὰ εἴπῃ, διὰ ποῖον λόγον μὲ κατηγορεῖ.

§70Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μά, δὲν ἔχετε ἄδικον.

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Διότι ἀνεκοίνωσε καὶ ἀνήγγειλεν, ὅτι ἐπίκειται ἡ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβολὴ ἐπερωτήσεως, διὰ τῆς ὁποίας καταγγέλλομαι, ὡς συγκαλύψας φοβερὸν σκάνδαλον. Νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖον εἶναι. Ἑπομένως, εἶναι χρέος του καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε σκεφθῆ καὶ δὲν εἶχον οὐδεμίαν ἀνάγκην νὰ προειδοποιήσω οὐδένα. Ἔπρεπεν αὐτὸς οὗτος ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος προέβη, ἐὰν προέβη, εἰς τοιαύτην ἀναγγελίαν, νὰ εὑρίσκεται ἐδῶ. Ὤφειλε νὰ εὑρίσκεται ἐδῶ, εἴτε διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι προέβη εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν, εἴτε, ἐὰν δὲν προέβη, νὰ διαψεύσῃ τὰς δύο ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσίευσαν τὴν πληροφορίαν.

§72Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἐξηγήθημεν ἐπὶ ποίου θέματος συνομιλοῦμεν. Εἶναι πολὺ φυσικὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, νὰ τὸ αἰσθάνεσθε καὶ τὸ παραδέχομαι, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος, ἐναντίον τοῦ ὁποίου —καὶ μάλιστα, ὅταν εἶναι Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως— λέγεται, ὅτι πρόκειται νὰ ἀποκαλυφθῇ σκάνδαλον, νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ τοῦ λεχθῇ. Εἰς αὐτὸ συνεφωνήσαμεν. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ἐπὶ ἄλλου θέματος συζητῶ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι, ὅταν πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ θέματος, τιθεμένου πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ εἰδοποιοῦνται οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ εἶναι ἀπαραίτητον καὶ διὰ τὸν πρόσθετον λόγον, ὅτι, ἐὰν εἰδοποιοῦνται ἐγκαίρως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνουν τὰ μέτρα των, ὥστε νὰ μὴ παρίστανται ὡς κατηγορούμενοι ἐδῶ, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν εὗρον τὸν βουλευτήν, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν τὸ ἑσπέρας ἐκεῖνο εἰδικῶς νὰ πάγῃ περίπατον, διότι δὲν παρίστανται πάντοτε ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις. Ἐὰν αὐτὸ τὸ μεσημέρι ἐλαμβάνατε τὸν κόπον νὰ μᾶς εἰδοποιήσητε, θὰ εἴχομεν λάβει τὰ μέτρα μας.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Ὅταν ἐλάβατε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κατόπιν τῆς ἰδικῆς μου ὁμιλίας, ἠρκέσθην εἰς ὅσα εἴπατε. Ἄρα δὲν σᾶς κατηγόρησα, διότι δὲν εἴχατε λάβει τὰ μέτρα σας προηγουμένως καὶ ὅταν εἶπον, ὅτι εἶναι ζήτημα τιμῆς διὰ τὸ Κόμμα σας, νὰ τὸν καλέσετε, εἶπον νὰ τὸν καλέσετε, νὰ ἐμφανισθῇ, νὰ εἴπῃ, ἐὰν τὰ καταγγελλόμενα εἶναι ἀληθῆ ἢ ὄχι καὶ ποῖον τὸ περιεχόμενον τῆς καταγγελίας. Δὲν εἶπον, ὅτι εἶσθε γενικῶς ὑπεύθυνος δι’ ὅσα ὁ βουλευτὴς τοῦ Κόμματός σας σκέπτεται ἢ πράττει. Δι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἀπήντησα εἰς τὴν παρέμβασίν σας.

§74Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶπον ὅμως διὰ τὴν διαδικασίαν αὐτήν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§76Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ σεβασθῶ τὸν χρονικὸν περιορισμόν. Γνωρίζω, ὅτι αἱ ὁμιλίαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν εἶναι μονόλογοι καὶ ὅτι ἐπιβάλλονται αἱ διακοπαί. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι τὸ χρονικὸν διάστημα περιωρισμένον, θὰ παρεκάλουν, ἐὰν ὑπάρχουν διακοπαὶ νὰ περιορισθοῦν μόνον εἰς ὅ,τι συμβάλλει ἀμέσως εἰς τὴν διαφώτισιν τοῦ συζητουμένου θέματος. Κύριοι βουλευταί, παλαιὰ καὶ δικαία ἀξίωσις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου εἰσέρχεται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς πραγματοποιήσεως διὰ τοῦ κατατεθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νομοσχεδίου. Ἀφορμὴν καὶ αἰτίαν χωρὶς ἀμφιβολίαν ἔδωκεν ἡ πρότασις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ὑπερηλίκων ἀγροτῶν καὶ ἥτις συνεζητήθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν περὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους. Ἀπεδέχθημεν τὴν πρότασιν ταύτην καὶ εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξωμεν τότε τὰς ἀπόψεις μας ἐν πλάτει ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἀγροτικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Πρῶτον μέν, διότι ἀπετέλει μίαν ἄμεσον ἱκανοποίησιν τοῦ ἐπείγοντος αὐτοῦ αἰτήματος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος διήρχετο καὶ διέρχεται ἀκόμη κρισίμους οἰκονομικὰς στιγμάς, ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, ὁ ὁποῖος θὰ φανῇ ἴσως περίεργος εἰς πολλοὺς ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας, διότι ὅσαι χῶραι γνωρίζουν, ὅτι ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν ἀπαιτεῖ μακρὰν προετοιμασίαν καὶ μελέτην, ὡς πρῶτον στάδιον ἐχρησιμοποίησαν τὰ ἐπιδόματα ὁσονδήποτε καὶ ἂν αὐτὰ φαίνονται ἀντιπαθῆ εἰς μερικούς. Καὶ ὑπενθυμίζω τὸ παράδειγμα τῆς Γαλλίας. Ἡ συζήτησις ἐκείνη ἀπέβη λίαν ἐπωφελής, διότι ἀπέδειξε τὴν ὡριμότητα τοῦ θέματος, ὅτι ἔχει πλέον ὡριμάσει εἰς τὴν συνείδησιν πάντων, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατηγγέλετο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὡς δημαγωγία, ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ ταχέως πραγματικότητα, καὶ ἐπίσης, διότι κατέδειξε ποῖα ἄλλα πλεονεκτήματα εἶναι δυνατὸν νὰ συνεπάγεται ἡ κοινωνικὴ ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν καὶ ἐλέγομεν τότε, εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 9ης Φεβρουαρίου: «Δεχόμεθα τὴν πρότασιν Παπανδρέου περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ὑπερηλίκων ἀγροτῶν, ὄχι μόνον διὰ λόγους ἠθικοὺς καὶ ψυχολογικούς, ὄχι μόνον διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν εἰς τὰ χωριά, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους γενικωτέρους, οἰκονομικούς, λόγῳ τῶν ἀντικτύπων τῆς ὑφισταμένης ἐξαθλιώσεως τῶν ἀγροτικῶν μαζῶν. Ἡ συνέχισις τῆς τοιαύτης ἀφορήτου καταστάσεως, θὰ ἔχῃ ὀλεθρίας συνεπείας ἐπὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας, τὴν ὁποίαν κινδυνεύει νὰ καταδικάσῃ εἰς στασιμότητα». Καὶ προσθέτομεν ἀκόμη: «Ἡ πρότασις Παπανδρέου εἶναι ἕνα πρῶτον βῆμα πρὸς μίαν ἀνακατανομὴν τοῦ εἰσοδήματος, ἡ ὁποία εἶναι ὀρθὴ καὶ ἐπιβεβλημένη ὑπὸ τὰς παρούσας ἰδιαιτέρως περιστάσεις καὶ χάρις τὴν ὁποίαν θὰ διευρυνθῇ ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ καὶ θὰ δραστηριοποιηθοῦν αἱ συναλλαγαί». Τοὐτέστιν, ἡ πρότασις ἐκείνη, συνεπήγετο, πλὴν τῶν κοινωνικῶν της ἐπιδιώξεων, καὶ τὰ ἑξῆς πλεονεκτήματα. Πρῶτον, μίαν ἀνακατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θεωροῦμεν ἐπιβεβλημένην, ὄχι μόνον διὰ λόγους κοινωνικούς, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους οἰκονομικούς, διότι πιστεύομεν ὅτι, ἐὰν δὲν συμβαδίζῃ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ μὲ τὴν κοινωνικὴν τοιαύτην, εἶναι ἀδύνατος ἡ προώθησις τῆς προγραμματισμένης ἀναπτύξεως τῆς χώρας καὶ ἀκόμη, διότι ὑπὸ τὸ κράτος τῶν ἐξαιρετικῶς κρισίμων οἰκονομικῶν περιστάσεων ποὺ διέρχεται ἡ ὕπαιθρος, θὰ ἀποτελέσῃ ἡ ὡς ἄνω πρότασις μίαν ἄμεσον ἐνίσχυσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῶν ἀγροτῶν μας, ἡ ὁποία θὰ ἀπέβαινεν πρὸς ὄφελος, ὄχι μόνον διὰ τοὺς ἰδίους, ἀλλὰ καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν οἰκονομίαν. Αὐτὰ τὰ δύο μεγάλα πλεονεκτήματα τῆς ἀνακατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος καὶ τῆς ἀμέσου ἐνισχύσεως τῶν ἀγροτῶν, ἆραγε ἐπιτυγχάνονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου; Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἀρνητική. Οὐδαμῶς ἐπιτυγχάνονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Καὶ πρῶτον, ἡ περίφημος ἀνακατανομὴ τοῦ εἰσοδήματος, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, οὔτε πλήρης εἶναι, οὔτε σημαντική. 1.400 ἑκατ. εἶναι ἡ ἐνίσχυσις. Ἐξ αὐτῶν, 1.200 ἑκατ. εἶναι οἱ νέοι φόροι. Ἀλλὰ 500 ἑκατ. ἐξ αὐτῶν εἰσφέρουν οἱ ἀγρόται. Καὶ ἐκ τῶν ὑπολοίπων 540, τὸ ⅓, δηλαδὴ τὰ 180 ἑκατ. τῶν ἐμμέσων φόρων, προέρχονται πάλιν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας. Συνεπῶς, 680 ἢ 700 ἑκατ. εἰσφέρονται ἀπὸ τοὺς ἀγρότας. Ἐπομένως, τὸ 60% τῶν 1.200 ἑκατ. εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰσφέρει ὁ ἀγρότης διὰ νὰ λάβῃ ὡς ἀντάλλαγμα μόνον τὸ ὑπόλοιπον 40%. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, ἐὰν θελήσωμεν νὰ συσχετίσωμεν τὴν εἰσφορὰν τοῦ ἀγρότου, δηλαδὴ τὰ 700 περίπου ἑκατ. μὲ τὰ 1.400 τοῦ ἐσόδου τῆς ἀσφαλίσεως, φθάνομεν εἰς ἕνα ἄλλο ἀπαράδεκτον συμπέρασμα, ὅτι διὰ τὴν ἀσφάλισιν τοῦ γήρατος, ὁ ἀγρότης εἰσφέρει 50%, ἐνῷ ὁ ἐργάτης τῶν πόλεων εἰσφέρει μόνον 28,5 τοῖς ἑκατόν. Εἶναι ἕνας διαφορισμός, μία διάκρισις ἀπαράδεκτος εἰς βάρος τῶν ἀνθρώπων τῆς ὑπαίθρου. Καὶ πέραν αὐτοῦ, ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ἀμέσου ἐνισχύσεως τῆς ὑπαίθρου. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅσοι κατάγεσθε ἀπὸ ἀγροτικὰς περιφερείας, ποίας κρισίμους περιστάσεις διατρέχει σήμερον ἡ ὕπαιθρος, πόσον κρίσιμον θὰ εἶναι δι’ αὐτὴν τὸ τρέχον ἔτος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐκδηλοῦται ἡ τεραστία δυσκολία τῆς διαθέσεως καὶ ἐξαγωγῆς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Θὰ ἔπρεπεν εἰς αὐτὴν τὴν κρίσιμον περίστασιν νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ἀγρότας. Θὰ ἔπρεπε νὰ αὐξήσωμεν τὴν ἀγοραστικήν των δύναμιν καὶ ὄχι ἀντιθέτως, ὡς συμβαίνει μὲ τὸ νομοσχέδιόν σας, νὰ περικόψωμεν τὰ πενιχρὰ εἰσοδήματα αὐτῶν, χωρὶς κανένα ἀντάλλαγμα, τοὐλάχιστον ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος. Θὰ ἀποτελέσῃ ἡ τοιαύτη ἀφαίμαξις θανάσιμον πλῆγμα διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς ὑπαίθρου. Δὲν τὸ λέγομεν δὲ μόνον ἡμεῖς, τὸ λέγει καὶ ὁ ξένος εἰδικὸς ἐμπειρογνώμων, τὸν ὁποῖον μετεκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις. Λέγει, λοιπόν, ὁ κ. Κρόουν εἰς τὴν σελίδα 3 τῆς ἐκθέσεώς του: «Λόγῳ τῶν πτωχικῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς καὶ τῶν καθυστερημένων παραγωγικῶν μεθόδων τῆς ὑπαίθρου, οἱαδήποτε ἐπιβάρυνσις τῆς ἀγοραστικῆς δυνατότητος, ἀποβαίνει εἰς βάρος τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῆς τεχνικῆς προόδου τῆς παραγωγικότητος». Δηλαδή, ὁ Γερμανὸς ἐμπειρογνώμων, τὸν ὁποῖον σεῖς ἐκαλέσατε, ὑποστηρίζει, ὅτι, ἐὰν περιορισθῇ ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου, ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἰδίως τραγικὰς συνθήκας, αὐτὸ θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς ζωῆς καὶ τοῦ μέλλοντος αὐτοῦ. Δὲν ἐλάβατε, λοιπόν, ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγει ὁ ἐμπειρογνώμων καὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχετε σαφῆ ἀντίληψιν τοῦ τὶ θὰ συμβῇ αὔριον, ὅταν θὰ ἐξαπολύσητε εἰς τὴν ὕπαιθρον τοὺς εἰσπράκτορας διὰ νὰ εἰσπράξουν τὸ περίφημον 3%.

§77Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν εἴπατε, ἐν προκειμένῳ, ἐάν, προκειμένου περὶ ἀσφαλίσεως, θεωρεῖτε ἀναγκαίαν τὴν εἰσφορὰν τῶν ἠσφαλισμένων. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ τὸ ἀμφισβητῆτε καὶ σεῖς, διότι δὲν τὸ ἀμφισβητεῖ οὐδείς, οὔτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οὔτε εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Εἴπατε ἕνα πολὺ ὀρθόν· ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία εἶναι πτωχή, πρέπει νὰ συνεισφέρουν καὶ οἱ ἀγρόται. Ἐλησμονήσατε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπα εἰς τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα συνεισφέρει σημαντικῶς εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν. Τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, συμποσοῦνται κατ’ ἔτος εἰς 1.250 ἑκατ., προερχόμενα ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ κυρίως ἀπὸ τὰς ἀστικὰς τάξεις καὶ ἐπαναδιδόμενα εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν. Συνεπῶς, καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις πράττει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, σεῖς ἰσχυρίζεσθε, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ.

§78Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λυποῦμαι, διότι δὲν μὲ παρηκολουθήσατε. Ἀνέλυσα τὰ 1.200 ἑκατ. καὶ εἶπον, ὅτι τὰ 700 ἐξ αὐτῶν προέρχονται κυρίως ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, καὶ μόνον τὰ ὑπόλοιπα ἀπὸ τὴν ἀστικὴν τάξιν. Δὲν ἀποτελεῖ αὐτὸ σοβαρὰν ἀνακατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ τοιουτοτρόπως, λαμβάνετε περισσότερα ἀπὸ τὸν ἀγρότην καὶ δίδετε εἰς αὐτὸν ὀλιγώτερα. Ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ὕπαιθρος διατρέχει ἐξαιρετικῶς κρισίμους στιγμάς. Δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ περικόψωμεν τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὅπως ὑποστηρίζει καὶ ὁ ξένος ἐμπειρογνώμων, διότι ὁ Ἕλλην ἀγρότης εἶναι ἐξαιρετικὰ πτωχὸς καὶ ἐὰν αὐτὸ πράξωμεν θὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα διὰ τὴν ὑπόστασιν καὶ τὴν συντήρησίν του.

§79Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Συνεπῶς, εἶσθε κατὰ τῆς εἰσφορᾶς;

§80Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, καὶ θὰ ἐξηγήσω διατί. Σήμερον, ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἀνησυχίας, εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον καλεῖτε ἀσφαλιστικὴν εἰσφοράν, ἐνῷ εἰς τὴν οὐσίαν εἶναι φορολογία καὶ μάλιστα φορολογία ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος. Ὁ κ. ὑπουργός, εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, διὰ πολυπλόκων καὶ ἀφῃρημένων συλλογισμῶν, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ φορολογία αὐτὴ εἶναι δικαιοτέρα τῆς ὑφισταμένης ἐπὶ τῆς διακινήσεως τῶν προϊόντων καὶ ὅτι τελικῶς εἶναι δικαία. Ἐπ’ αὐτοῦ διαφωνοῦμεν. Ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ ἀκαθορίστου εἰσοδήματος εἶναι ἄδικος καὶ ἄνισος. Δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ καλλιεργητικὰ ἔξοδα, δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὸ τμῆμα τὸ διατιθέμενον πρὸς αὐτοκατανάλωσιν. Τὴν φορολογίαν τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος ἔχει ἤδη ἀποσκορακίσει τὸ φορολογικόν μας σύστημα. Καὶ ἔχει δεχθῆ τὴν φορολογίαν τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, ἀντὶ δὲ νὰ προσαρμοζώμεθα πρὸς τὴν δικαίαν αὐτὴν φορολογικὴν ἀρχήν, ἐρχόμεθα νὰ διανοίξωμεν ρῆγμα εἰς τὸ φορολογικόν μας σύστημα φορολογοῦντες τὸ ἀκαθάριστον εἰσόδημα τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Καταδικάζομεν, λοιπόν, τὴν ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος φορολογίαν. Διότι εἶναι ἄδικος καὶ ἄνισος. Καὶ ἔρχεσθε νὰ τὴν ἐπιβάλλετε μόνον εἰς βάρος τοῦ ἀγρότου, ἐνῷ διὰ τὰς ἄλλας τάξεις ἀκολουθεῖτε, καὶ ὀρθῶς, τὴν ἀντίθετον ἀρχὴν τῆς φορολογίας τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἡ ἐπιβολὴ τῆς λεγομένης ἀσφαλιστικῆς εἰσφορᾶς θὰ δώσῃ ὁμοίως ἀφορμὴν εἰς ἀντιδικίας καὶ ἀμφισβητήσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς ἀνέπτυξε ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς τεκμαρτῆς φορολογίας. Εἶναι ἕνας γενικὸς ὑπολογισμὸς μιᾶς φορολογίας κατὰ κλάσεις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀρκετή. Θὰ ἦτο ἄλλωστε, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἀντισυνταγματική. Ἀλλὰ ἕκαστος ἀγρότης θὰ καταβάλλῃ ἀτομικῶς τὴν ἀντιστοιχοῦσαν εἰς αὐτὸν φορολογίαν. Θὰ ἐπέλθῃ, συνεπῶς, ἐξατομίκευσις τῆς φορολογίας καὶ αὐτὸ θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς διαμαρτυρίας καὶ ἀμφισβητήσεις. Καὶ δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα ἐνστάσεως. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀμέσως θὰ ἀρχίσουν αἱ ἀντιδικίαι καὶ ἀμφισβητήσεις ἑνὸς ἑκατομμυρίου περίπου ἀγροτῶν καὶ ἐξ αὐτοῦ ἀντιλαμβάνεσθε εἰς ποῖον κυκεῶνα, εἰς ποῖον χάος θὰ καταλήξῃ ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο θέμα: Ἐλέχθη ὑπό τινων συναδέλφων, ὅτι τὸ 3% ἀποτελεῖ μικρὰν ἐπιβάρυνσιν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν θὰ γίνῃ ἀνεκτὸν ἀπὸ τὸν ἀγρότην. Ἀντιθέτως, ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ 3% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος ἀποτελεῖ φορολογίαν βαρυτάτην καὶ ἐπαχθεστάτην. Αὐτὸ δὲν τὸ λέγω μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ὁ εἰδικὸς Γερμανός σας, τὸν ὁποῖον μετεκαλέσατε καὶ τὸν ὁποῖον τὸν ἐπληρώσατε ἁδρᾶ, ἐν τούτοις, δὲν ἠκολουθήσατε τὰς γνώμας του, τοὐλάχιστον ἐπὶ τῶν κυρίων σημείων. Πρὸ τούτου, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι ἡ περίφημος εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία κατηρτίσθη προφανῶς μὲ ἐπιστημονικὴν εὐσυνειδησίαν, ὡς νὰ ἀπετέλει αἰνέσιμον διατριβήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν λείπει οὔτε ὁ ἐπίλογος, παραθέτει τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων ἀπὸ ἀγροτικῶν εἰσοδημάτων διαφόρων χωρῶν καὶ καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου δὲν εἶναι σημαντική. Πρόκειται, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, περὶ πλάνης. Ὁ Γερμανὸς ἐμπειρογνώμων, ὅστις μᾶς ἀπαντᾷ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ συγκεκριμένως, ἀντιθέτως, μᾶς λέγει τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Τὸ ποσοστὸν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν μικρῶν ἀγροτικῶν εἰσοδημάτων εἰς τὴν Γερμανίαν δι’ ἀσφάλισιν γήρατος καὶ ἀτυχημάτων, δὲν ὑπερβαίνει τὸ 1,5%. Μὲ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις καὶ τὴν ὕπαρξιν εἰσοδήματος 4–5 φορὰς ὑψηλοτέρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑφίστανται ἐν τούτοις αἱ δυσκολίαι εἰς τὴν εἴσπραξιν τοῦ ἀσφαλίστρου αὐτοῦ. Ὅταν λέγῃ αὐτὰ ὁ Γερμανὸς ἐμπειρογνώμων, ὅτι ἡ εἴσπραξις 1,5% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος τῶν Γερμανῶν ἀγροτῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι πενταπλάσιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγροτικοῦ, παρουσιάζει δυσχερείας, ἐρωτῶ: Θὰ ὑπάρξῃ μόνον δυσχέρεια εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ 3% ἐπὶ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ⅕ τοῦ Γερμανικοῦ, ἢ παντελὴς ἀδυναμία ἐκ μέρους τῶν ἀγροτῶν μας, πρὸς καταβολὴν αὐτοῦ; Ὅταν γνωρίζωμεν ποῖαι εἶναι αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑπαίθρου καὶ ποία εἶναι ἡ σημερινὴ οἰκονομικὴ αὐτοῦ κατάστασις, θὰ εἶναι σκληρὸν καὶ ἄδικον ἐπὶ 1½ ἔτος νὰ ἀφαιροῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων διὰ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς ἀντάλλαγμα μόνον μετὰ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος! Αὐτὸ θὰ ἔχῃ μέγα δυσμενῆ ἀντίκτυπον ὄχι μόνον ἐπὶ τῶν γεωργῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ μέλλοντος τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Ἀλλὰ θὰ μὲ ἐρωτήσητε, τὶ πρέπει νὰ γίνῃ; Ἐδηλώσαμεν, ὅτι θὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον. Ἐπιθυμοῦμεν ὅμως νὰ ἐπιφέρωμεν οὐσιώδεις εἰς τοῦτο βελτιώσεις διὰ νὰ τὸ καταστήσωμεν ἀνεκτὸν καὶ ὠφέλιμον. Ἀλλὰ διὰ νὰ καταλήξω εἰς μίαν θετικὴν πρότασιν, θὰ ἤθελα προηγουμένως νὰ ἐπισημάνω ὡρισμένας προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας θεωρῶ ἀπαραιτήτους διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἔρχομαι, πρῶτον, εἰς τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τῆς ἀσθενείας. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι ποῖος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγου οἱ ἰατροὶ τῆς ὑπαίθρου θὰ διοχετευθοῦν καὶ θὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὰς Κοινωνικὰς Ἀσφαλίσεις καὶ οὕτω τὸ Κράτος νὰ στερηθῇ τῶν ὑγειονομικῶν του ὀργάνων, διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς γενικῆς ὑγειονομικῆς πολιτικῆς. Νομίζω, ὅτι ἡ διάσπασις, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τοὺς φορεῖς τῆς ὑγειονομικῆς πολιτικῆς, θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ. Δι’ αὐτὸ ὑποστηρίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μελετήσητε τὸ θέμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ριζικῆς ἐπιλύσεως αὐτοῦ. Ἡ ἑνοποίησις τῶν ὑγειονομικῶν καὶ νοσοκομειακῶν μέσων δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν εἶναι ἀπαραίτητος. Μόνον χάρις εἰς αὐτὴν θὰ μειωθῇ τὸ κόστος τῶν ὑγειονομικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ θὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ ὑγεία τοῦ λαοῦ. Ἡ νέα διάσπασις τῶν φορέων θὰ ἔχῃ βαρυτάτας συνεπείας διὰ τὴν γενικὴν ὑγειονομικήν σας πολιτικὴν καὶ γενικῶς διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ. Δεύτερον, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Μένω κατάπληκτος πρὸ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἑνοποιήσῃ τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν τοῦ γήρατος μὲ τὴν ἀσφάλισιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἢ τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Γνωρίζετε, ὅτι «ἀσφάλισις κοινωνικὴ» εἶναι ἀσφάλισις ἀνθρώπων κατὰ τῶν κοινωνικῶν κινδύνων, ἐνῷ ἡ ἀσφάλισις τῶν προϊόντων εἶναι ἀσφάλισις πραγμάτων ἐναντίον φυσικῶν κινδύνων. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀναφέρετε, κ. Ὑπουργέ, ἕνα παράδειγμα εἰς τὰς χώρας τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης, ὅπου νὰ ἐπικρατῇ καθολικὴ κοινωνικὴ ἀσφάλισις καὶ νὰ ὑπάρχῃ ταυτοχρόνως σύγχυσις καὶ ἑνοποίησις ἀσφαλίσεως προϊόντων καὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως. Νὰ μοῦ εἴπητε ἀκόμη, ἐὰν καὶ εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, εἰς τὰς ὁλοκληρωτικὰς χώρας, ἐὰν καὶ εἰς αὐτὰς ὑπάρχῃ ἕνα παράδειγμα τοιαύτης συγχύσεως τῶν φορέων τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης ἀσφαλίσεως. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, δὲν γνωρίζω, κ. Ὑπουργέ, κανένα παράδειγμα ἀσφαλίσεως τῶν προϊόντων κατὰ χαλάζης καὶ παγετοῦ, ὅπου νὰ ὑπάρχῃ ἐπιβολὴ ὑποχρεωτικὴ καὶ γενικὴ τῆς ἀσφαλίσεως. Ὁμιλεῖτε περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἀγροτῶν. Φράσις πομπώδης, κενὴ οἱουδήποτε περιεχομένου. Μήπως ἡ σταθερότης τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἀγροτῶν διαταράσσεται καὶ πλήττεται μόνον ἀπὸ τὴν χάλαζαν καὶ τὸν παγετόν; Δὲν ὑπάρχουν αἱ ἀσθένειαι, αἱ πλήμμυραι, αἱ ξηρασίαι, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐξοχὴν πλήττουν τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου; Δὲν γνωρίζετε αἱ πρώϊμοι βροχαὶ ποίας καταστροφὰς συνεπάγονται εἰς τὴν ἰδιαιτέραν σας περιφέρειαν; Αὐτὰ ὅλα δὲν τὰ ἀσφαλίζετε καὶ ὁμιλεῖτε πομπωδῶς περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου. Δὲν πρόκειται περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἑνὸς μέτρου τραγελαφικοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν βλέπω ἄλλην δικαιολογίαν, παρὰ τὴν ὑστεροβουλίαν ὡρισμένων φιλοδόξων θεσιθηρῶν. Κύριοι συνάδελφοι, μέχρι τοῦδε ἡ ἀσφάλισις κατὰ χαλάζης καὶ παγετοῦ διεξάγεται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ κατὰ τρόπον ἄριστον, διότι ἀπὸ 6ετίας περίπου ποὺ τὴν ἔχει παραλάβει ἀπὸ τὸ παλαιὸν Ταμεῖον ἀσφαλίσεως παγετοῦ καὶ χαλάζης, ηὔξησε τοὺς ἠσφαλισμένους ἀπὸ 3.000 εἰς 90.000, τὸ δὲ ἀσφαλιστέον εἰσόδημα ἀπὸ 9 ἑκατ. εἰς 1.500.000.000. Βεβαίως, λέγει ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι δὲν ἀσφαλίζεται τοιουτοτρόπως παρὰ τὸ ⅒ τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ γενικὴ καὶ ὑποχρεωτικὴ ἀσφάλισις καὶ ἐὰν τὸ παράδειγμα ποὺ θὰ σᾶς ἀναφέρω, Κρατῶν ποὺ ἐφήρμοσαν τὴν ὑποχρεωτικὴν ἀσφάλισιν κατὰ τῆς χαλάζης, δὲν θὰ σᾶς ἀποτρέψῃ, ἂς προβῆτε εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως, ἀλλὰ ἂς ἀφίσετε τὸν ἴδιον φορέα, τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ συνεχίσῃ, ἡ ὁποία ἔχει εἰς τὴν πεῖραν της καὶ τὴν παράδοσιν καὶ τὰ μέσα.

§81Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν προβλέπεται ἡ ἐπιβολὴ ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως, ἐὰν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα θελήσῃ, ἔχει τὴν εὐχέρειαν.

§82Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, ἔχει καὶ τὰ μέσα διὰ νὰ τὸ πράξῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ σύγχυσις, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι μεγάλη, διότι συγχέει τὴν ἀσφάλισιν προϊόντων μὲ τὴν ἀσφάλισιν τὴν κοινωνικήν. Ἀλλὰ εἰς ἀσφάλισιν προϊόντων ἐπικρατεῖ μία ἀρχὴ ἀπαράβατος, ὅτι ἐνώπιον ἴσων κινδύνων ἐπιβάλλονται ἴσαι ἐπιβαρύνσεις, ἐνῷ εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ζημίαι, προερχόμεναι ἀπὸ τὴν χάλαζαν καὶ τὸν παγετόν, εἶναι ἄνισοι καὶ κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ προϊόντα. Ἐπιβάλλοντες εἰς τοὺς ἀνίσους κινδύνους ἴσην δι’ ὅλους εἰσφοράν, ἐπιβάλλετε τὴν ἀνισότητα καὶ τὴν ἀδικίαν καὶ θὰ ἀντιμετωπίσητε ταχύτατα τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὴν ἐξέγερσιν τῶν ἀγροτῶν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε καὶ ἐκ τῶν διδαγμάτων τοῦ ὁποίου θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντλήσητε διδάγματα. Ἔχω ἐνώπιόν μου τὴν «Ἑλβετικὴν Ἐπιθεώρησιν Ἀσφαλίσεως», περιοδικὸν διεθνοῦς κύρους, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι εἰς τὴν Οὑγγαρίαν, Κράτος ὁλοκληρωτικόν, τὸ 1952 ἐπεβλήθη ἡ γενικὴ ὑποχρεωτικὴ ἀσφάλισις κατὰ τῆς χαλάζης. Τὴν 31ην Μαρτίου 1957, ὅμως, μετὰ τὴν Οὑγγρικὴν ἐπανάστασιν, καὶ διὰ νὰ καθησυχάσουν τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς οἱ κυβερνῶντες, κατήργησαν τὸ σύστημα τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως καὶ ἀπὸ τὰ 295.000.000 αἱ εἰσφοραί, κατῆλθον εἰς τὰ 45 ἑκατ. Θέλετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ προχωρήσητε πέραν τῶν ὁλοκληρωτικῶν αὐτῶν Κρατῶν καὶ νὰ εἰσαγάγητε συστήματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἐφαρμοσθοῦν οὔτε εἰς Κράτη ὠργανωμένα, ὅπου ἐπικρατεῖ μία αὐστηρὰ κοινωνικὴ καὶ πολιτικὴ πειθαρχία; Νομίζω ὅτι, τοὐλάχιστον τὸ παράδειγμα τῆς Οὑγγαρίας, θὰ πρέπει νὰ σᾶς ὁδηγήσῃ εἰς ἄλλας σκέψεις. Μᾶς λέγετε, ὅτι ἀσφαλίζετε τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου, καὶ θὰ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι ἐδῶ εἰσάγετε ἕνα σύστημα, τὸ ὁποῖον βελτιώνει τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Καὶ ἡ μὲν γενίκευσις καὶ ἡ ὑποχρεωτικότης, εἶναι ἕτερον θέμα. Εἰς τὴν οὐσίαν ὅμως, ἀντὶ νὰ βελτιώσητε, ἀντιθέτως, θὰ καταστήσητε τὴν θέσιν τοῦ ἀσφαλιζομένου πολὺ χειροτέραν ἀπὸ ὅ,τι εἶναι σήμερον, ὡς τὴν ἀσφάλισιν διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Διότι, ἐνῷ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπαλλάσσεται μόνον διὰ τὸ κάτω τοῦ 10% τῶν ζημιῶν, πέραν δὲ αὐτοῦ ἀποζημιώνει μέχρι τοῦ 90%, σεῖς ἔρχεσθε καὶ ἀπαλλάσσετε τῆς ἀποζημιώσεως τὸ 20% καὶ πέραν αὐτοῦ, τὸ 75% μόνον ἀσφαλίζετε. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ ζημιῶν μεταξὺ 10% καὶ 20%, πόσοι εἶναι οἱ ζημιούμενοι κατ’ ἔτος εἰς τὴν Ἑλλάδα; Εἶναι 30% τῶν πλησσομένων, σύμφωνα μὲ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Τὸ 30%, περιέχεται μεταξὺ τοῦ 10% καὶ τοῦ 20%. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε, πρὸ ἡμερῶν, μίαν ἀνάλυσιν, τὴν ὁποίαν, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀντελήφθην καὶ δι’ αὐτὸ τὸν παρακαλῶ, πρὸς ἀποφυγὴν ἀσκόπων συζητήσεων, νὰ μᾶς καταθέσῃ ἕνα ἁπλοῦν πίνακα ὑπολογισμοῦ ἀσφαλίσεως, χιλίων δραχμῶν εἰσοδήματος, κατὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ κατὰ τὸ ἰδικόν του νομοσχέδιον. Τότε μόνον θὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ποῖαι εἶναι αἱ διαφοραὶ μεταξὺ τῶν δύο ἀσφαλίσεων καὶ ποία εἶναι ἡ χειροτέρευσις τοῦ ἀσφαλιζομένου ἀγρότου διὰ τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλά, ὑπάρχει καὶ ἕνα τρίτον ἀκόμη. Λέγετε, ὅτι δυνάμει τῆς ἀσφαλίσεως, ὁ ἠσφαλισμένος ἔχει ἀπαιτητὸν δικαίωμα ἀποκαταστάσεως τῆς ζημίας. Ἐν τούτοις, τὸ νομοσχέδιόν σας, ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν ἀρχὴν αὐτήν. Καὶ ἐρωτῶ: Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 17, τὸ δικαίωμα τοῦ ἀσφαλιζομένου εἰς τὸν κλάδον τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ εἰσοδήματος, εἶναι βέβαιον, εἶναι δικαίωμα ἀπαιτητόν; Διότι, διὰ τοῦ ἄρθρου 17, ἐπιβάλλετε τρεῖς λογαριασμοὺς καὶ λέγετε, ὅτι ἐὰν εἰς ἕνα τῶν λογαριασμῶν αὐτῶν, εἰς τὸν λογαριασμὸν τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ εἰσοδήματος, δὲν ἐπαρκοῦν οἱ πόροι, τότε θὰ τοὺς καλύψωμεν διὰ μεταθέσεως κεφαλαίων, εἴτε ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ, εἴτε ἐξ ἄλλων λογαριασμῶν. Ἀλλά, ἐὰν καὶ οἱ λογαριασμοὶ αὐτοὶ εἶναι ἐλλειμματικοί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ περικόψητε, συμμέτρως, τὰς παροχάς. Καὶ ἐρωτῶ: ἔχει πλέον δικαίωμα βέβαιον, ἀπαιτητόν, αὐτὸς ὁ ὁποῖος τοιουτοτρόπως ἀσφαλίζεται; Δὲν ἀγνοεῖτε βέβαια, ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ἀσφαλίζεται εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἢ τὰς ἰδιωτικὰς ἑταιρείας, ἀδιαφόρως ἐὰν ἔχουν ἢ ὄχι αὗται ἀποθεματικά, τὸ δικαίωμά του εἶναι ἀπαιτητὸν καὶ ὁπωσδήποτε θὰ ἱκανοποιηθῇ. Σεῖς παρέχετε ἁπλῶς ἕνα βοήθημα, τὸ ὁποῖον ἀνεβοκατεβαίνει ἀναλόγως μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν λογαριασμῶν σας. Καὶ οἱ λογαριασμοί σας δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ εἶναι ἐπαρκεῖς, διότι ἑπτὰ χρόνια, σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἀσκεῖ ἐπὶ ἑπταετίαν τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλισιν, ἑπτὰ χρόνια ἀσφαλίσεως ἀποδεικνύουν, ὅτι ὁ μέσος ὅρος ζημιῶν ἐκ τῆς χαλάζης εἶναι 225 ἑκατομμύρια, ἐνῷ σεῖς ἀναγράφετε μόνον 150 καὶ διὰ τὴν χάλαζαν καὶ διὰ τὸν παγετόν. Αὐτὰ ἀποδεικνύουν μίαν σπουδὴν καὶ μίαν προχειρότητα ποὺ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη δι’ ἕνα νομοσχέδιον τῆς σημασίας τοῦ παρόντος. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἀσφάλισίν της; Γνωρίζετε, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἔχει τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς μίαν ἐπέκτασιν τῆς ἀσφαλίσεως. Διότι δύναται νὰ ἀσφαλίσῃ μέχρις 6 ἑκατομμυρίων κατὰ Κοινότητα, δηλαδὴ νὰ ἀσφαλίσῃ ἐν συνόλῳ μέχρι 30 δισεκατομμυρίων, διπλάσιον περίπου ποσὸν τῆς ἐτησίας μας γεωργικῆς παραγωγῆς, τοῦ ἐτησίου μας γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ τελειώσω, διότι ὁ χρονικὸς περιορισμὸς δὲν ἐπιτρέπει νὰ συνεχίσω, ἀναπτύσσων καὶ ἄλλας ἀσθενεῖς πλευρὰς καὶ ἄλλα μειονεκτήματα τοῦ νομοσχεδίου. Ἀνεγνωρίσαμεν, ὅτι ἀνήκει ἔπαινος εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἄς μὴ κατέχεται, ὅμως, αὕτη ἀπὸ τὴν ἁπλοϊκὴν σκέψιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν δι’ ἑνὸς τοιούτου προχείρου νομοθετήματος νὰ ἐπιλύσῃ ὁριστικὰ τὸ μέγα πρόβλημα τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων. Πλεῖσται ὅσαι χῶραι ποὺ ἔφθασαν εἰς τὴν λύσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐχρειάσθησαν μακρὰν σειρὰν ἐτῶν. Ἔχω τὸ παράδειγμα τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, ἡ ὁποία ἐχρειάσθη ὀκταετίαν ἐρευνῶν καὶ διεξονυχιστικῆς μελέτης διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς ὁλοκλήρωσιν τῶν ἀσφαλίσεων. Νομίζετε, ὅτι μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ τοὺς προχείρους ὑπολογισμοὺς του θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξητε εἰς ταχεῖαν λύσιν τοῦ συζητουμένου θέματος; Μᾶς ὁμιλεῖτε περὶ στατιστικῆς δειγματοληψίας. Δειγματοληψία, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς βάσις δι’ ἀσφάλισιν; Τὸ λέγετε σοβαρῶς αὐτό; Ἰσχυρίζεσθε, ὅτι τὸ 30% τῶν ὑπερηλίκων ἀγροτῶν δικαιοῦται τῆς συντάξεως τῶν 300 δραχμῶν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ἀντιθέτως, κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ τὸ δεχθῆτε ὡς ἀπόδειξιν. Ἀπὸ ἐπιστολὰς ποὺ ἔλαβα ἀπὸ ὡρισμένας κωμοπόλεις, ὑπολογίζεται, ὅτι εἶναι ζήτημα ἂν 8–10% ἀπὸ ἐκείνους ποὺ θὰ ἀσφαλισθοῦν, θὰ λάβουν σύνταξιν 300 δραχμῶν. Παρ’ ὅτι ἰσχυρίζεται ἡ ὑπηρεσία σας, ἡ δειγματοληψία δὲν εἶναι ἀρκετὴ διὰ τὴν θεμελίωσιν τοῦ θεσμοῦ τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πρόχειρον τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀβέβαια τὰ στατιστικὰ δεδομένα. Ταῦτα ἄλλως τε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθοῦν ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν. Χρειάζεται μεγάλη ἐργασία, χρειάζεται προσεκτικὴ διερεύνησις, χρειάζονται ἔτη ὁλόκληρα διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀσφαλίσεως. Δι’ αὐτὸ προτείνω μίαν μέσην λύσιν. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Κ.Ε.Α. ὑπεστήριξε, καὶ νομίζω, ὅτι συνεφώνησε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπομονώσωμεν τὰς ἀγροτικὰς ἀσφαλίσεις τοῦ γήρατος, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ αὐτοεξυπηρετηθοῦν. Ἐγὼ θὰ σᾶς προτείνω, ἀφοῦ ἀπομακρύνετε τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἀσθενείας, ἀφοῦ ἀφήσετε τὰ πράγματα ὅπως ἔχουν εἰς τὴν ἀσφάλισιν κατὰ τῆς χαλάζης καὶ τοῦ παγετοῦ, νὰ ἐγκρίνωμεν τὸ νομοσχέδιον μὲ μίαν διάταξιν ἀναστολῆς τῆς ψηφίσεως τῆς καταβολῆς τοῦ 3%, τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ ἑπομένου ἔτους. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν 12 μηνῶν θὰ ἔχετε ὅλον τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν νὰ ἐπιδοθῆτε εἰς διερευνήσεις καὶ μελέτας. Ἀλλὰ ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ἐπιδοθοῦν εἰς αὐτάς, θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ γραφεῖα των καὶ θὰ πάψουν νὰ εἶναι περιωρισμένοι εἰς τοὺς 4 τοίχους τῶν γραφείων των. Καὶ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἀγρότας, διότι τότε μόνον θὰ ἀντιληφθοῦν τὶ ἀξίαν ἔχει δι’ αὐτοὺς τὸ 3% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος. Τότε, ἴσως, εὑρεθῇ ἕνας τρόπος ἀντικαταστάσεως τῆς ἐπαχθοῦς αὐτῆς φορολογίας δι’ ἑνὸς ἄλλου συστήματος, ἢ ἀκόμη, ἴσως, νὰ πεισθῆτε, ὅτι ἀντὶ τοῦ 2%, θὰ φθάσῃ, ἴσως, τὸ 1% καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι ἐπίσης, κέρδος. Πάντως, δὲν ἔχετε κανένα λόγον νὰ σπεύσητε καὶ βιασθῆτε. Μὴ ἐπικαλεσθῆτε τὴν ἀνάγκην ἀποθεματικοῦ. Ἐφαρμόζετε τὸ διανεμητικὸν σύστημα καὶ ἑπομένως, ἔχετε ἀνάγκην μόνον ἑνὸς κεφαλαίου ἰσορροπήσεως. Τὰ 640 τῆς φορολογίας τοῦ ἐρχομένου ἔτους καὶ τὰ 320 τοῦ ἔτους 1962, δηλαδὴ τὰ 1.000 περίπου ἑκατομμύρια ποὺ θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του ὁ Ὀργανισμός, θὰ εἶναι ὑπερεπαρκῆ διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ ἐν λόγῳ κεφαλαίου. Ἡ πρότασίς μου, δηλαδὴ εἶναι, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον μὲ μίαν ἀναστολὴν τῆς ψηφίσεως τῆς καταβολῆς τοῦ 3%. Προτοῦ ἀρχίσῃ ἡ καταβολὴ τῶν παροχῶν, ἡ ὁποία θὰ ἀρχίσῃ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1962, τὸ Ὑπουργεῖον καὶ οἱ σύμβουλοί σας θὰ ἔχουν καταλήξει εἰς ἀσφαλῆ συμπεράσματα καὶ θὰ μᾶς φέρουν πλέον στατιστικὰ στοιχεῖα πλήρη καὶ ἀκριβῆ. Ἐὰν ἐπιμείνετε, ἀντιθέτως, εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὅπως ἔχει, φοβοῦμαι, ὅτι θὰ καταστήσητε τὸν θεσμὸν ἀντιπαθῆ εἰς τοὺς ἀγρότας. Δὲν τὸ λέγομεν ἡμεῖς, τὸ λέγει καὶ ὁ Γερμανὸς ἐμπειρογνώμων, τὸν ὁποῖον μετεκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις. «Εἰς πολλὰς χώρας, γράφει εἰς τὴν ἔκθεσίν του διεπιστώθη, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων εἰς τοὺς ἀγρότας συναντᾶ ἀντίθεσιν. Δὲν ἀποκλείεται, ὅτι τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ ἀσφάλιστρον θεωρεῖται ὡς ἐπιβολὴ φορολογίας, τοὐλάχιστον κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ παροχαὶ δὲν γίνονται αἰσθηταί». Νὰ συντάξωμεν, λοιπόν, τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντιπαροχή, νὰ περιορίσωμεν τὸ διάστημα καθ’ ὃ δὲν θὰ παρέχετε τίποτε εἰς τοὺς ἀγρότας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόδειξίς μας. Εἶναι τοῦτο ἀπαραίτητον διὰ νὰ γίνῃ συμπαθὴς ὁ θεσμός. Ἄν, παρὰ πάντα ταῦτα, ἐπιμείνετε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου χωρὶς μεταβολήν, τότε θεμελιώνετε τὸν θεσμὸν ἐπὶ τῶν σαθρῶν βάσεων τῆς δειγματοληψίας καὶ ἐπὶ τῶν ἐπικινδύνων βάσεων τῆς ἀδίκου φορολογίας τοῦ ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος. Θὰ δημιουργήσητε δὲ ἐκ τούτου, προστριβὰς καὶ ἀντιθέσεις, ποὺ δὲν ἐγγυῶνται διὰ τὴν ἐπιτυχῆ λειτουργίαν τοῦ ἀσφαλιστικοῦ θεσμοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου τόσας ἐλπίδας στηρίζουν οἱ Ἕλληνες ἀγρόται.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων: Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν συμφωνῇ, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν ἀφορωσῶν τὸν Ὀργανισμὸν ἀποχετεύσεως τῆς Πρωτευούσης κλπ. καὶ αὔριον, νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἀγροτικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων.

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2916)1954 «περὶ καταργήσεως εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀποχετεύσεως Πρωτευούσης κλπ. τοῦ Ν. Δ. 2722) 1953 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορωσῶν τὸν Ὀργανισμὸν ἀποχετεύσεως τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης κλπ.». Ἄρθρον 1ον. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς.

§86Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας, ἡ ὁποία συνεζητήθη προχθὲς καὶ δὲν ἤμην ἐδῶ, διότι ἠσθένησα, τῆς τροπολογίας τῆς ἀφορώσης τὴν χορήγησιν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς κατοίκους Ἁγίου Θωμᾶ, διὰ τὰς ζημίας ποὺ ὑπέστησαν ἐκ τῆς διανοίξεως, κατὰ τὸ 1951, τῶν ἀρτεσιανῶν φρεάτων, διὰ τὴν ἄρδευσιν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζετε, ὅτι ἔχει συνταχθῆ νομοσχέδιον ἀπὸ πολλοῦ, ἐπανειλημμένως ἔχει σταλῆ μάλιστα δὲ ὑπὸ τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, Ὑπουργοῦ τότε Δημοσίων Ἔργων, ὑπεβλήθη τοιοῦτον νομοσχέδιον, ἐπανελήφθη δὲ ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Ράλλη καὶ ἐστάλη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τὴν ἁρμοδίαν ἐξ Ὑπουργῶν καὶ ἀκόμη εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἦλθε. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 260207) 12.6.1952 ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων καὶ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 260200)52 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Δημοσίων Ἔργων, Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Γεωργίας, συνεστήθη ἀρχικῶς ἑπταμελὴς Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία διὰ τῆς ὑποβληθείσης ἐκθέσεώς της ἐγνώρισεν τὴν προκληθεῖσαν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς ζημίαν. Διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 186557)1663)12.12.54 καὶ 224)16)1955 διαταγῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας «... (ἀναγινώσκει) ...». Αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται ἔχουν ὑποβάλει ἔκθεσιν περὶ τῶν ζημιῶν αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ ἔχει καθορισθῆ ἡ κατ’ ἄτομον ἀποζημίωσις. Ἔχει δὲ ἐπὶ πλέον διατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφοι, ἀκούσατε μίαν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἡ ὁποία εἶναι ὁμοία μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδού τί λέγει: «... (ἀναγινώσκει) ...».

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κανιάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§88Μ. ΚΑΝΙΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς συμπληρωματικῶς θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἐδηλώσατε, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχετε καταρτίσει προβλέπεται ἡ διάθεσις τῆς ἀποζημιώσεως. Εἶπεν προηγουμένως ὁ συνάδελφος κ. Βουρδουμπᾶς, ὅτι εἶχον συγκροτηθῆ αἱ Ἐπιτροπαὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν προβῆ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς κατ’ ἄτομον ἀποζημιώσεως. Συνεπῶς ὅλη ἡ διαδικασία εἶναι ἕτοιμη. Ἐκεῖνο ποὺ λείπει εἶναι, ἡ ἐξεύρεσις τοῦ ποσοῦ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμετε δεκτὴν τὴν τροπολογίαν, δεδομένου, ὅτι ἤδη ὑπάρχει τὸ ποσόν.

§89Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημοσ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα ἦτο ἐκκρεμὲς εἰς τὴν Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἔπρεπε νὰ συνεννοηθῶ προηγουμένως μὲ τὸν συνάδελφόν μου, τοὐλάχιστον, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Συνεννοήθην μετ’ αὐτοῦ, μετὰ δὲ τὴν συνεννόησιν αὐτὴν ἡ τροπολογία διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «Αἱ συνέπειαι τῶν παρὰ...... (ἀναγινώσκει) ......». Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς διατυπώσεως αὐτῆς καλύπτονται αἱ λεπτομέρειαι διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν πληγέντων. Θὰ τεθῇ δὲ ὡς ἄρθρον 5.

§90Μ. ΚΑΝΙΑΡΗΣ. Σύμφωνοι, κ. Ὑπουργέ.

§91Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι σημαντικόν. Εἰς μίαν παλαιὰν τροπολογίαν εἴχομεν εἴπει καὶ τὸ ἑξῆς: «Αὕτη λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν της...... (ἀναγινώσκει) ......».

§92Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημοσ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἔδωσα καλύπτει τὴν περίπτωσίν σας.

§93Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προσέξητε, διότι ἄλλως θὰ ὑποχρεωθῆτε νὰ κάνετε νέας κατατάξεις καὶ νέους ὑπολογισμούς. Κάμετε, τοὐλάχιστον μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς γενομένας κατατάξεις.

§94Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Μάλιστα.

§95Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μερικὰ λόγια, διότι ἔτυχε νὰ μὴ εἶμαι ἐδῶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Σαββάτου. Ἡ φορολογία 3% κατεκρίθη ὑπὸ ὁλοκλήρου σχεδὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς ἐξαιρετικῶς βαρυτάτη, διότι ἐπαυξάνει τὴν ἤδη βαρεῖαν φορολογίαν, ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν. Ἀλλά, ὑπάρχει ἓν ἄλλο θέμα. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ τὴν καταργήσῃ θὰ πρέπει κατὰ ἕνα ποσοστὸν νὰ δοθῇ εἰς τοὺς Δήμους. Νομίζω, ὅτι τὸ ⅓ εἶναι ἐλάχιστον. Θὰ ἔπρεπε, τοὐλάχιστον, νὰ δοθῇ εἰς τοὺς Δήμους ποσοστὸν ⅔ καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τοῦ ἄλλου ἄρθρου νὰ δοθῇ ἐκ τοῦ ⅓ καὶ τὸ 15%. Διότι, κ. Πρόεδρε, καὶ κ. συνάδελφοι, οἱ Δῆμοι εὑρίσκονται εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους των τὸν μισθὸν καὶ τὸ δῶρον, καὶ νὰ ζητοῦν ἐλεημοσύνην ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἐὰν οἱ Δῆμοι αὐτοὶ δὲν ἔχουν μίαν πρόσοδον, τοὐλάχιστον, ἀρκετὴν διὰ νὰ κάνουν τὰ στοιχειώδη ἔργα ὑδρεύσεως, δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ κάνουν ἀπολύτως τίποτε. Θεωρῶ, λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία τροπολογία εἰς τὸ ἄρθρον 1 εἰς τὴν σχετικὴν παράγραφον. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θὰ θίξω καὶ ἓν ἄλλο συναφὲς ζήτημα τῶν προσόδων τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Ἑταιρεία Ὑδάτων. Ἡ Ἑταιρεία Ὑδάτων, σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κομίζει κατ’ ἔτος εἰσέπραξε κατὰ τὸ 1960 357.900.000 δραχμ., αἱ ὁποῖαι ἀναλύονται ὡς ἑξῆς: 300.000.000 ἐκ τῆς πωλήσεως ὕδατος. Ἐξ ἐνοικίων μετρητῶν 10.400.000. Ἐκ κερδῶν συνδέσεως νέων πελατῶν 14.000.000. Ἐκ τοῦ παγίου συνδέσεως 25.000.000 καὶ ἐκ τοῦ τέλους συνδέσεως 20.000.000. Σύνολον 357.900.000 δραχμ. Ἐὰν ἀπὸ αὐτὰ τὰ 357.900.000 ἀφαιρεθοῦν δι’ ἔξοδα ὑπαλλήλων 90.000.000 καὶ δι’ ἔξοδα γραφείων καὶ ἐνοικίων 27.900.000 μένει ὑπόλοιπον καθαρῶν κερδῶν 240.900.000. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, πῶς διατίθενται τὰ χρήματα αὐτά, τὸ ὑπέρογκον αὐτὸ ἔσοδον τῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων, καὶ διὰ ποῖα ἔργα. Θὰ ἤθελα συγχρόνως νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν πράγματι ἡ Ἑταιρεία ἀπεκόμισεν αὐτὰ τὰ κέρδη, εἶναι ὑποχρεωμένη ν’ ἀναλάβῃ ὡρισμένας ὑποχρεώσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ὑδρεύσεως. Διότι μὲ τὸν ρυθμὸν τὸν ὁποῖον ἐργάζεται καὶ μὲ τὸν ὁποῖον ἐκτελεῖ τὸ δίκτυον ὑδρεύσεως, θὰ περάσουν μῆνες ὁλόκληροι καὶ δὲν θὰ ἔχει συντελεσθῆ τὸ δίκτυον εἰς ὅλην τὴν περιφέρειαν Πρωτευούσης. Διότι αἱ ἀνάγκαι κάθε ἡμέραν θὰ γίνωνται περισσότεραι. Τέλος, κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἀθροίσωμεν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται διὰ τοῦ σχεδίου νόμου ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ 3% ἀνέρχεται περίπου εἰς 100.000.000–90 ἑκατομμ. τὰ ὑπολογίζει τὸ σχέδιον νόμου ὡς εἶναι πάρα πάνω — ἐκ τοῦ τέλους εἰσιτηρίων περίπου 90.000.000. Καὶ τέλος, τὸ ποσὸν ἐκ τοῦ τέλους τῆς συνδέσεως καὶ χρήσεως τῶν ὑπονόμων ἐκ 30.000.000 φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 330 ἑκατομμ. Ἐὰν εἰς αὐτὰ προστεθοῦν καὶ τὰ 240.000.000 καθαρὰ κέρδη τῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων, θὰ ἔχωμεν ἐτησίως ἕνα ποσὸν 570.000.000, μὲ τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνονται οἱ κάτοικοι τῆς Πρωτευούσης. Θὰ ἦτο συνεπῶς δυνατὸν μὲ τὸ ποσὸν αὐτοὶ οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες νὰ ἐπεκτείνουν καὶ νὰ συμπληρώσουν κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος μέσα σὲ μίαν διετίαν τὸ δίκτυον ὑδρεύσεως τῆς περιοχῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, μὲ ὅλα τὰ σχετικὰ τεχνικὰ ἔργα (δεξαμεναὶ κλπ.) καὶ ἀκολούθως νὰ δώσουν νερὸ φθηνὸ εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῶν συνοικιῶν τῆς περιφερείας ποὺ τὸ στεροῦνται καὶ ἀναγκάζονται νὰ πληρώνουν πολλαπλάσια τὸ κυβικὸν ὕδατος, πληρώνοντας τὸν τενεκὲ 1,80–1 δραχμ. καὶ 1,20. Θὰ ἠδύνατο ἀκόμη νὰ κατασκευασθοῦν 3–4 ἑκατοντάδες χιλιόμετρα ἀσφαλτόδρομοι ἀπὸ τὸ 10% μόνον ἀντὶ ἔργων βιτρίνας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἡ νομοθετικὴ αὐτὴ μέριμνα καὶ, κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ἰδίως τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν, θὰ πρέπει νὰ ἀναλογισθῆτε τὰς εὐθύνας σας.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§97Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 εἶναι σοβαρὰ καὶ πρέπει νὰ προσέξωμεν ἰδιαιτέρως, διότι θίγει τὸν θεσμὸν τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκριβῶς, λόγῳ τῆς σοβαρότητός της, κ. συνάδελφε, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 κατηνάλωσε 5 ὁλοκλήρους συνεδριάσεις.

§99Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμοῦμεν, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν, νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριε Πρόεδρε, φαίνεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ψηφίσῃ διὰ τῶν βουλευτῶν τῆς πλειοψηφίας τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 ὡς ἔχει. Τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ συνόλῳ του παρέχει πλεῖστα εὐεργετήματα καὶ οἰκονομικὰς παροχὰς εἰς τὸν Ὀργανισμὸν ἀποχετεύσεως, ἐνῷ στερεῖ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῆς περιοχῆς τῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης σοβαροῦ πόρου. Τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς ψηφίσεως τῆς διατάξεως, καλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προστατεύσῃ τὸν θεσμὸν τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως καὶ νὰ δεχθῇ, ὅπως εἰς τὸν πόρον τοῦ 3% τὰ ⅔ διατεθοῦν διὰ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ τὸ ⅓ διὰ τὸν Ὀργανισμὸν Ἀποχετεύσεως. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ὁ Ὀργανισμὸς Ἀποχετεύσεως θὰ ἐνισχυθῇ, ἀλλὰ καὶ οἱ Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως θὰ τονωθοῦν καὶ ὁ θεσμὸς τούτων θὰ στερεωθῇ. Νομίζω, ὅτι οὕτω πρέπει νὰ διορθωθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Ράλλης.

§101Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, οἱ Κυβερνητικοὶ βουλευταὶ Ἀθηνῶν, καίτοι κατ’ ἐπανάληψιν προεκλήθησαν ὑπὸ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἀπεφύγομεν νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἐν ὄψει νομοσχεδίου, ὄχι διότι δὲν ἔχομεν λάβει συγκεκριμένην θέσιν ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ διότι δὲν ἠθέλαμεν νὰ συνεργήσωμεν εἰς τὴν παρέλκυσιν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἀκολουθοῦντες τὴν Ἀριστεράν, εἰς τὰς ἀτελευτήτους συζητήσεις. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ πέσω εἰς τὴν ἰδίαν παγίδα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφύγω τὴν ἀποψινὴν πρόκλησιν καὶ δι’ ὀλίγων θὰ προσδιορίσω τὴν θέσιν μου ἐπὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ὡς περιφερειακὸς βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ἐρχόμενος καθημερινῶς εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς λαϊκὰς συνοικίας τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, αἵτινες στεροῦνται ὕδατος κατὰ πρῶτον λόγον, ὡς καὶ ἀποχετεύσεως, καὶ συνεπῶς, γνωρίζω τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῶν κατοίκων αὐτῶν, δηλῶ ἀπεριφράστως, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι ποῖος θὰ εἶναι ὁ φορεὺς τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ὑδρεύσεως ἢ ἀποχετεύσεως, δηλαδὴ θὰ εἶναι οἱ Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, τὸ Κράτος ἢ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ τὰς λαϊκὰς ταύτας συνοικίας, εἶναι ἡ ἄμεσος ἐπέκτασις τῆς ὑδρεύσεως εἰς αὐτάς. Δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου θίγονται τὰ δικαιώματα τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, διότι τὸ ἔσοδον τοῦτο τοῦ 3% καὶ κατὰ τὸν προηγούμενον νόμον ἐδίδετο πάλιν κατὰ τὰ 2% διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀνωτέρω ἔργων, κατὰ δὲ τὸ 1% διὰ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας. Ἐπίσης, ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, δὲν ἐπιτυγχάνουν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν καὶ διαχείρισιν μεγάλων ἔργων κοινῆς ὠφελείας. Ὡς παράδειγμα δύναται νὰ ἀναφερθῇ ἡ Δημοτικὴ Ἐκμετάλλευσις Ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν, τῆς ὁποίας τὸ προσωπικὸν δι’ ἐπανειλημμένων ὑπομνημάτων καὶ διαβημάτων, ζητεῖ ὅπως ὑπαχθῇ εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ἢ εἰς ἑτέραν Κρατικὴν ἢ Ἰδιωτικὴν ἐκμετάλλευσιν. Συνεπῶς, ἂς ἀφήσῃ ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ τὴν κωλυσιεργίαν καὶ ἂς ἀφήσῃ νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον, διότι ἄλλως θὰ εἶναι ἀποκλειστικῶς ὑπεύθυνος διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ὑδρεύσεως καὶ ἀποχετεύσεως εἰς τὰς λαϊκὰς καὶ ἐργατικὰς συνοικίας τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν;

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2. Δεκτόν;

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 3. Ὁ κ. Κ. Δεσποτόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§107Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, χορηγεῖται εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀποχετεύσεως Πρωτευούσης, προκειμένου περὶ εἰσπράξεως τῶν ὀφειλομένων τὸ δικαίωμα τῆς εἰσπράξεως, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον τῆς εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων. Δεδομένου, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτός, εἶναι Ὀργανισμὸς Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, προβλέπεται ἡ παραχώρησις τοῦ δικαιώματος τῶν εἰσπράξεων εἰς ἄλλον Ὀργανισμὸν ἐνεργοῦντα ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πράκτορος τοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Ἀποχετεύσεως. Οὕτως, ὅμως, φθάνομεν εἰς τὸ σημεῖον, Νομικὸν Πρόσωπον Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, νὰ ἐξοπλίζεται μὲ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει μόνον τὸ δημόσιον προκειμένου περὶ εἰσπράξεως τοῦ ἰδικοῦ του λαβεῖν. Αὐτὸ τὸ θεωροῦμεν καταπληκτικόν, καὶ δεδομένου, ὅτι θὰ ἀσκῆται τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἀπὸ ἰδιωτικοὺς Ὀργανισμούς, τὸ θεωροῦμεν καὶ ἐπικίνδυνον. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι Ὀργανισμοὶ ἰδιωτικῆς ὠφελείας, ποὺ δὲν εἶναι ἐξωπλισμένοι μὲ αὐτὰ τὰ δικαιώματα. Μόνον εἰς αὐτὸν τὸν Ὀργανισμὸν χορηγοῦνται.

§108Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ διάταξις εἶναι δυνητική, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναθέσωμεν εἰς ἑταιρείαν ὅπως εἰσπράττῃ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον προβλέπεται διὰ δικαίωμα ἀποχετεύσεως. Καὶ τὸ κάνομεν αὐτό, διὰ μόνον τὸν λόγον, εἰς ἣν περίπτωσιν ἐπιτευχθῇ, διότι εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιτευχθῇ— νὰ ἠμπορέσωμεν, ὥστε οἱ λογαριασμοί, αἱ εἰσπράξεις γενικῶς, νὰ γίνωνται π.χ. ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν Ὑδάτων, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχει κἄποιον συνδυασμὸν τὸ θέμα τῆς ἀποχετεύσεως. Τότε θὰ ἀποφύγωμεν πολλὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἀνταποκρίνονται εἰς γενικὰ ἔξοδα, εἰς ὀργάνωσιν εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ στέλλουν τοὺς λογαριασμούς, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ γίνῃ μείωσις τοῦ ποσοῦ τοῦ λαμβανομένου εἰς βάρος τῆς ἀξίας τῶν ἔργων. Μόνον ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς αὐτό. Εἰς περίπτωσιν, ὅμως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτευχθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω δύσκολον, μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι θὰ ληφθοῦν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ὅλαι ἐκεῖναι αἱ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ καταστήσουν τὸ πρᾶγμα τοιοῦτον, χωρὶς νὰ παρουσιάζῃ κανένα μειονέκτημα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3, δεκτόν;

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 4. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§112Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 4, δίδει μίαν ἀόριστον ἰσχὺν εἰς τὴν ἐπιβολὴν μιᾶς εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη περιστατικῶς, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ μπῇ ἕνα χρονικὸν ὅριον. Ὁρίζει μὲν τὸ νομοσχέδιον, ὅτι διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν, ἠμπορεῖ νὰ σταματήσῃ, ἀλλὰ ἡ πεῖρα μᾶς ἔχει πείσει, ὅτι οὐδεμία ἐπιβληθεῖσα εἰσφορὰ ἐσταμάτησε. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἕν ὅριον, νομίζω, ὅτι 1–2 ἔτη εἶναι ἀρκετὰ νὰ τὴν παρατείνωμεν, καὶ ἐὰν χρειασθῇ, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ ζητήσῃ νέαν παράτασιν. Ἀλλὰ αὐτὴν τὴν καθιέρωσιν ἑνὸς φόρου περιστατικῶς ἐπιβληθέντος, νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ἐπαναλάβωμεν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4;

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἐγένετο δεκτόν.

§116Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, εἶχε τεθῆ, εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν, θέμα μεταβιβάσεως τῆς Ὑπηρεσίας Ὑδρεύσεως Βόλου, εἰς τὸν Δῆμον Βόλου. Προτείνομεν τροπολογίαν, δυνάμει τῆς ὁποίας, ἀπὸ 1ης Μαρτίου 1961, μεταβιβάζονται τὰ δικαιώματα εἰς τὸν Δῆμον Βόλου.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν προτεινομένην ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τροπολογίαν.

§118Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μᾶς ἀναγνώσῃ τὴν τροπολογίαν.

§119Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶμαι ὁ ἱδρυτὴς τοῦ ἔργου, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις, πρὸς κατατοπισμὸν τῆς Βουλῆς. Πρόκειται περὶ ἔργου παλαιοῦ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐγκαταστάσεων ὑδρεύσεως, αἱ ὁποῖαι εἶχον κατασκευασθῆ ὑπὸ τῆς Ὑπηρεσίας Ἀποκαταστάσεως Σεισμοπλήκτων Μαγνησίας–Θεσσαλίας καὶ τῶν ὁποίων ἡ μεταβίβασις εἶχε ἀποφασισθῆ πρὸ πολλοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ, ἀντὶ τῆς 1ης Μαρτίου, νὰ ὁρίσωμεν τὴν 1ην Ἰουνίου, ὥστε νὰ παραλάβῃ ὁ Δῆμος Βόλου τὸ ἔργον ἕτοιμον, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀνάγκην συμπληρώσεων.

§120Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Δέχομαι νὰ γίνῃ ἀπὸ τῆς 1ης Μαΐου.

§121Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Χαίρομαι, κ. Πρόεδρε, διότι ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀναγνώσῃ τὴν τροπολογίαν.

§122Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ τροπολογία. «... (ἀναγινώσκει) ...». Θὰ τεθῇ ὡς ἄρθρον 6.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2916)54 «περὶ καταργήσεως εἰσφορᾶς ὑπὲρ Ὀργανισμοῦ Ἀποχετεύσεως Πρωτευούσης κ.λ.π. τοῦ Ν. Δ. 2722)1953 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορωσῶν τὸν Ὀργανισμὸν Ἀποχετεύσεως τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης κ.λ.π.». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Ν. Δ. «περὶ ἐγκρίσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν ἀναδόχων τῆς μελέτης καὶ κατασκευῆς ἔργων ὑδρεύσεως ἐξ Ὑλίκης, ἀποχετεύσεως περιοχῆς Πρωτευούσης φράγματος Ἀξιοῦ, ἀναθεωρήσεως τῆς συμβάσεως κατασκευῆς ἔργων ὑπονόμων καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 2722)53». (Γίνονται δεκτὰ πρῶτον, δεύτερον, τρίτον, τέταρτον, πέμπτον, ἕκτον καὶ ἕβδομον ἄρθρον, ἄνευ συζητήσεως). Δεκτὸν καὶ εἰς τὸ σύνολον τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου;

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν ἀναδόχων τῆς μελέτης καὶ κατασκευῆς ἔργων ὑδρεύσεως ἐξ Ὑλίκης ἀποχετεύσεως περιοχῆς Πρωτευούσης φράγματος Ἀξιοῦ, ἀναθεωρήσεως τῆς συμβάσεως κατασκευῆς ἔργων ὑπονόμων καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 2722)53». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§126Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, θὰ προετίμων νὰ μὴ διακοπῇ ἀκόμη ἡ συνεδρίασις, μολονότι παρῆλθε τρίωρον ἀφ’ ὅτου ἐκλήθη ὁ βουλευτὴς κ. Μπρεδήμας νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μολονότι ὁ κ. Μπρεδήμας ἦτο γνωστὸν ποῦ εὑρίσκετο καὶ ὄχι ἁπλῶς εὑρίσκετο ὅπου εὑρίσκετο, ἀλλὰ ἐξεκίνησε καὶ ἤρχετο. Θὰ μοῦ ἦτο δυνατόν, λοιπόν, ἐὰν μοῦ ἔλειπεν ἡ ἐπιείκεια, τὴν ὁποίαν θέλω καὶ ἀπέναντι τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπρεδήμα νὰ ἐπιδείξω, νὰ εἴπω, ὅτι ἀρκετὰ ἀνεμέναμεν καὶ ὅτι τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν προσῆλθεν εἶναι ἐπαρκὲς διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τὸν ἄνδρα. Ἀλλὰ εἶμαι κάπως περισσότερον ἐπιεικὴς ἀπό ὅ,τι θὰ ἔπρεπε καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς, καὶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι αὐτὸ θὰ ἀπετέλει κόπον δι’ ὅλους μας, νὰ ἀναμείνωμεν ἀκόμη, εἰσερχόμενοι εἰς ἄλλο νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γεωργικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων»; Εἶναι πολὺ ἐνωρίς. Παρίστανται πολλοὶ βουλευταὶ εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν.

§128Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ εἰκὼν αὐτὴ παρουσιάζεται συνεπεία τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν εἰδοποιηθῆ, ὅτι θὰ τηρηθῇ αὐτὴ ἡ περίεργος τακτική.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦσθε ἀπών, κ. Ἐφραιμίδη, καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν γνωρίζετε τὶ προηγήθη.

§130Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, πρῶτον νομοσχέδιον περιελαμβάνετο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ εἰσήλθομεν. Ἐν συνεχείᾳ καὶ ἀφοῦ ἤρξατο ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω νομοσχεδίου, εἰσερχόμεθα αἰφνιδίως εἰς τὰ ἄλλα δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἐψηφίσθησαν μὲ ἀποτέλεσμα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς ἀπουσίας τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὡς ἦτο φυσικόν, δὲν ὑπελόγιζον κἂν ὅτι ἐπρόκειτο νὰ συζητηθοῦν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσουν ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ τὰ ψηφίσῃ ἐν τάξει. Ἤδη, ἐπιχειρεῖται ἡ ἐπανάληψις τοῦ αὐτοῦ τεχνάσματος, δηλαδὴ ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, ὅταν οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν ἐπ’ αὐτοῦ, γνωρίζοντες ἤδη, ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀνεβλήθη, δὲν παρίστανται. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπογραμμίσω πάντα ταῦτα, κ. Πρόεδρε, διότι ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ἐὰν τὰ νομοσχέδια ἐπιβάλλεται νὰ ψηφίζωνται ταχέως ἢ ἀργά, γεγονὸς εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίζωνται μετὰ σοβαρότητος.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης δικαιολογεῖται δι’ ὅσα εἶπε, μόνον λόγῳ τῆς ἀπουσίας του. Ἐὰν ἦτο παρὼν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως, θὰ ἐγνώριζεν, ὅτι ἀρχομένης τῆς συνεδριάσεως, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων παρεκάλεσεν, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ πρόταξις τῶν δύο ψηφισθέντων ἤδη νομοσχεδίων, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος χαρακτῆρος, τὸν ὁποῖον ἔφερον καὶ ὅτι οὐδεμία ἀντίρρησις ἠγέρθη ἐξ οὐδεμιᾶς πτέρυγος. Πέραν αὐτοῦ, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τῶν κ.κ. Μαρκεζίνη, Τσιριμώκου καὶ τῶν ἄλλων ρητόρων, παρίσταντο εἰς τὴν αἴθουσαν ἀρκετοὶ βουλευταὶ τῆς Ἀριστερᾶς, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ κ. Μπριλλάκης καὶ ἐνέκρινε τὴν αἰτηθεῖσαν ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν αἰτηθεῖσαν πρόταξιν τῶν ὡς ἄνω δύο ψηφισθέντων νομοσχεδίων. Εἰδικώτερον, δι’ ὅσα ὁ κ. Ἐφραιμίδης εἶπε περὶ τῆς ἐν τάχει ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι κατηναλώθησαν 5 ὁλόκληροι συνεδριάσεις εἰς συζήτησιν πλέον ἢ ἐξαντλητικήν, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ἄλλην ἔκφρασιν, ἐπὶ τοῦ θέματος. Πέραν αὐτοῦ, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρίστανται αὐτὴν τὴν στιγμὴν πλέον τῶν 180–200 βουλευτῶν καὶ δυνάμεθα κάλλιστα νὰ προχωρήσωμεν.

§132Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς, ἡ συζήτησις διεξάγεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσων ὁ Κανονισμὸς προβλέπει, δηλαδὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσων προβλέπει ἡ Ἡμερησία Διάταξις. Ἀνεγνώσατε, κ. Πρόεδρε, ὑμεῖς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐξεφωνήθη ὡς πρῶτον πρὸς συζήτησιν νομοσχέδιον, τὸ περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐζητήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν ἡ πρόταξις τῶν δύο ψηφισθέντων νομοσχεδίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο τότε δεκτόν. Μετὰ ταῦτα, ὅμως, ἐγένετο δεκτόν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων καὶ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν δύο νομοσχεδίων. Ἤδη, ἐξαντληθέντων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει ἡ Ἡμερησία Διάταξις, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐξηντλήθησαν τὰ θέματα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§134Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔλαβε χώραν μία μικρὰ ἀταξία, λόγῳ τῆς προτιμήσεως...

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεμία ἀταξία ἐσημειώθη.

§136Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν ἐτίθετο ζήτημα ἐμφανίσεως τοῦ κ. Μπρεδήμα, εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ συνεδρίασις θὰ εἶχε λυθῆ. Κατὰ συνέπειαν, προτείνω νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ μίαν ὥραν καὶ ἐπανερχόμεθα.

§137Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀναμφισβητήτως τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἐν τάξει, εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Βέβαιον ὅμως εἶναι ἐξ ἀντιθέτου, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ οἱονδήποτε ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει σχεδίων νόμων καὶ ἐὰν προχωρήσῃ ἡ συζήτησις, θὰ δημιουργηθῇ τὸ ἄτοπον, ὅτι πλεῖστοι ὅσοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνέμενον, ὅτι θὰ ἐπανερχώμεθα καὶ πάλιν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, θὰ ἀπουσιάζουν. Εἶναι δύο θέματα: Τὸ πρῶτον, ὅτι ἡ σημερινὴ συζήτησις ὑπῆρξε μακρὰ καὶ γόνιμος, καὶ τὸ δεύτερον, νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον, τέλος, ὁ κ. Μπρεδήμας δὲν ἦλθε μέχρι τοῦδε, προφανῶς δὲν πρόκειται νὰ ἔλθῃ. Καὶ τὸ σωστότερον θὰ ἦτο νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§138Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ τριῶν ὡρῶν καὶ πλέον προσεκάλεσε τὸν κ. Μπρεδήμαν νὰ προσέλθῃ καὶ διασαφηνίσῃ τὰς ἐκπεμφθείσας ἐναντίον του κατηγορίας. Πλὴν, παρὰ τὰς θετικὰς πληροφορίας, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν τῆς προσκλήσεως ἀπὸ τῶν πρώτων στιγμῶν, δὲν ἐνεφανίσθη εἰσέτι. Ἀφήνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματά της ἐπὶ τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ περὶ οὗ πρόκειται συναδέλφου, τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ἀναμένωμεν περισσότερον.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.30′ μ.μ.)