1960.12.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34η

Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Λαμπρινάκος, Ι. Πωλιουδάκης, Κ. Κορόζος, Ι. Κεφαλογιάννης, Π. Κλῆς, Α. Ἀηδονᾶς, Ν. Ζαρντινίδης, Κ. Παπαγεωργίου, Π. Πολυχρονίδης, Ε. Κοθρῆς, Ε. Λουλακάκης, Κ. Πυρομάγλου, Κ. Τζιτζικώστας, Ι. Σπαθάρης, Ι. Τζαμπάζης, Α. Μίχας καὶ Α. Κακκαρᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ γεωργικῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Ὑπαξιωματικῶν–Ὁπλιτῶν Στρατοῦ–Ξηρᾶς–Ἀέρος–Θαλάσσης παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ Ν. 1370, αἰτουμένης ἴσην μεταχείρισιν τῶν μελῶν της μὲ θύματα τῆς αὐτῆς κατηγορίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Στάμου Ι. Στάμου, ἀναπήρου, κατοίκου Αἰδηψοῦ, διαμαρτυρομένου δι’ ἀπόλυσίν του ἀπὸ φύλακος τοῦ Κ.Λ.Α.Π. Λουτρῶν Αἰδηψοῦ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Ἐλαιοπαραγωγῶν Πλωμαρίου καὶ Συνδέσμου Ἐλαιοπαραγωγῶν Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένων διὰ προσπάθειαν Κυβερνήσεως, συμπίεσιν τιμῶν ἐλαίου καὶ αἰτούντων, ὅπως ἐπιτραπῇ ἐλευθέρα πώλησις ἐλαιολάδων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργατῶν καὶ Ἐργατριῶν Κλωστοϋφαντουργίας–Λαναριστηρίων καὶ Βαφείων Λαρίσης, αἰτουμένου αὔξησιν ἀποδοχῶν. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἐργαζομένων Γυναικῶν, διαμαρτύρεται κατὰ βουλευτῶν ΕΔΑ, χαρακτηριζόντων εἰς ἐπερώτησίν των τὴν ἐν λόγῳ Ἕνωσιν ὡς νεοφασιστικὴν Ὀργάνωσιν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Β. Ἐμκὲ, πολιτικοῦ μηχανικοῦ, αἰτουμένου τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων», ὡς προβλέποντος αὔξησιν τοῦ φόρου εἰσοδήματος κατὰ 59%. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας, Δ. Μερλόπουλος καὶ Ι. Γιαλώφας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἐργατικῶν Σωματείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀπαράδεκτον ἐπίθεσιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἐναντίον τῶν νομίμως συγκεντρωθέντων οἰκοδόμων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας, Ι. Γιαλώφας καὶ Δ. Μερλόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ ἐργατικοῦ Σωματείου Οἰκοδόμων Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀπαράδεκτον ἐπίθεσιν τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως ἐναντίον τῶν ἀπεργῶν οἰκοδόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ αἰτουμένου ἀπόλυσιν τῶν συλληφθέντων καὶ τιμωρίαν τῶν ὑπευθύνων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὑπαλλήλων Νοσοκομείου– Σανατορίου Ἀσβεστοχωρίου, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τοῦ ἐπιδόματος τριετοῦς ὑπηρεσίας καὶ εἰς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παινέζης, Α. Μπριλλάκης, Τ. Βουλόδημος καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν λεμβούχων Ὕδρας, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν, λόγῳ παραγκωνισμοῦ ἐπαγγέλματός των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Εἰσαγωγικοῦ Ἐμπορίου Πατρῶν, αἰτουμένου ἵδρυσιν Κέντρου Χιονοδρομιῶν καὶ παραθερισμοῦ τοιούτου εἰς ὄρος Παναχαϊκόν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Κελτεμλίδης, Β. Ἐφραιμίδης, Ε. Γιαρένης καὶ Γ. Εὐαγγέλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἀναστασίου, Δαβίτη, Σωτ. Παπαργυράτου, Δ. Κομίνα κ.ἄ. παρακτίων ἁλιέων τοῦ κόλπου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ὅπως συμπεριληφθῇ καὶ ὁ κλάδος αὐτῶν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοθέτημα «περὶ γεωργικῶν κοινοτικῶν ἀσφαλίσεων». Οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι 134 Στρατολογικοῦ Γραφείου αἰτοῦσιν μονιμοποίησίν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ὁμήρων Γερμανίας αἰτούντων ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν της. Ὁ Πρόεδρος Κοινότητος Παναγιᾶς–Κοζάνης αἰτεῖ κατασκευὴν γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ἁλιάκμονος παρὰ τῶν χωρίων Παναγιᾶ, Παληουργιὰ πρὸς Δεσκάτην Νομοῦ Λαρίσης. Οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Μπόμπιας καὶ Σγουροκεφαλίου Πεδιάδος ἀποδοκιμάζουν συκοφαντίας κατὰ βουλευτοῦ κ. Ε. Κεφαλογιάννη. Ἡ Ἐθνικὴ Γενικὴ Συνομοσπονδία Τραυματιῶν καὶ Πολεμιστῶν Ἑλλάδος νόμου 751 διαμαρτύρεται διὰ κατάργησιν κεκτημένων δικαιωμάτων μελῶν της ὑπὸ καταρτιζομένου νομοσχεδίου. Ὁ Στέφ. Στεργιάδης, κάτοικος Ἰωαννίνων, διαμαρτύρεται δι’ ἐπιβληθεῖσαν αὐτῷ εἰσφορὰν Ξενοδοχειακοῦ Ἐπιμελητηρίου Βορ. Ἑλλάδος καὶ αἰτεῖ τροποποίησιν νόμου καθορίζοντος εἰσφορὰς εἰς Ξενοδοχειακὸν Ἐπιμελητήριον. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Σεπολίων «Ἡ Ἀναγέννησις», διαμαρτυρομένου διὰ τὰς δηλώσεις ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, σχετικῶς μὲ τὴν ζημίαν ἣν προκαλοῦν εἰς περιοίκους αἱ ἀναθυμιάσεις τῶν ἐργοστασίων «ΑΤΛΑΣ» καὶ

«ΦΕΛΙΖΟΛ».

Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Συνδέσμου Ἐλαιοπαραγωγῶν Μυτιλήνης, αἰτουμένου ἐλευθέραν πώλησιν ἐλαιολάδου. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν: Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12052)11.11.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 786)8.11.60 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Νικ. Ζορμπᾶ ἐπὶ ὑποθέσεως Ἕλλης θυγατρὸς Νικ. Κρητικοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι σχετικὸν τυγχάνει τὸ ὑπ’ ἀριθ. Δ.6711)7901)6.10.60 ἡμέτερον ἔγγραφον, οὗ ἀντίγραφον ἐπισυνάπτομεν ἐπὶ προηγουμένης τοῦ ἰδίου βουλευτοῦ ὑπ’ ἀριθ. 369)7.9.60 ἐρωτήσεως ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12446)21.11.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 853 τῆς 16.11.60 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα, ἀναφερομένης εἰς δημοσίευσιν τῆς ἐφημερίδος Ἡρακλείου–Κρήτης «Κρητικὸν Φῶς» τῆς 19ης Σεπτεμβρίου ἐ.ἔ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Δυνάμει τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4548)29.3.56, 4613)2.5.56 καὶ 4616)5.5.56 συμβολαίων τοῦ συμβολαιογράφου Ἡρακλείου–Κρήτης Ι. Πετρομιχελάκη καὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1176)3.5.56 καὶ 5309)3.5.56 ὁμοίων τῶν συμβολαιογράφων ὡσαύτως Ἡρακλείου Ἐλ. Βερβεράκη καὶ Ἐμμ. Ἀνδρονᾶ, μετεβιβάσθησαν δι’ ἀπ’ εὐθείας πωλήσεως εἰς τοὺς ἀπὸ 30ετίας κατόχους Κων. Ι. Κεφαλογιάννην, Νικ. Δ. Κεφαλογιάννην, Νικ. Ἐμμ. Κεφαλογιάννην, Κων. Βασ. Κεφαλογιάννην καὶ Γεώργ. Β. Κεφαλογιάννην. 1) Τὰ ⅔ ἐξ ἀδιαιρέτου μερίδια ἀνήκοντα εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν (τοῦ ἑτέρου ⅓ ἐξ ἀδιαιρέτου μεριδίου ἀνήκοντος κατὰ πλήρη κυριότητα εἰς τοὺς ἀνωτέρω), τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4462 βοσκοτόπου ἐκτάσεως συνολικῆς δεκαδ. στρεμμ. 682, κειμένου εἰς τοποθεσίαν «Χαλέπα– Ξηροπόταμος», ἀπέχουσαν ἐκ τῆς πόλεως Ἡρακλείου 4 περίπου χιλιόμετρα. 2) 200 δεκαδ. στρέμμ. βοσκοτόπου ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 4463 ἀνταλλαξίμου κτήματος συνολικῆς ἐκτάσεως 300 δεκ. στρεμμ., κειμένου εἰς τοποθεσίαν «Κεφαλὴ–Βελόνη», πόλεως Ἡρακλείου. Ἡ ὑπόλοιπος ἔκτασις, ἡ μὴ μεταβιβασθεῖσα εἰς τοὺς ἀνωτέρω, κατείχετο πολὺ πρὸ τῆς πωλήσεως τοῦ κτήματος, παρὰ διαφόρων καλλιεργητῶν, οἵτινες μετέτρεψαν ταύτην εἰς ἄμπελον, καὶ 3) Ὁλόκληρον τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4464 ἀκίνητον (ἀγρὸς), κείμενον εἰς τὴν τοποθεσίαν «Ποταμὸς–Ξηροπόταμος», ἐκτάσεως 15 δεκ. στρεμμάτων. Συνολικὸν τίμημα ἀνωτέρω ἀκινήτων ὡρίσθη τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 215.000. Ἐκ τοῦ τιμήματος τούτου, κατεβλήθη, κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν μεταβιβαστικῶν τίτλων, τὸ 1)20, τὸ δὲ ὑπόλοιπον συνεφωνήθη, ὅπως καταβληθῇ ἐντὸς 10ετίας, δι’ ἴσων τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων, ὡς προέβλεπεν ἡ ἰσχύουσα Νομοθεσία (ἄρθρ. 3 Ν. Δ. 2967)54). Ἡ πώλησις τῶν ἀκινήτων τούτων ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων διαχειριστικῶν ὀργάνων, τηρηθείσης ἅμα τῆς νομίμου διαδικασίας, ἐνεκρίθη δὲ αὕτη, βάσει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 10 παράγρ. 1 περ. γʹ τοῦ ἀπὸ 24.10. 1940 Β. Διατάγματος, «περὶ κωδικοποιήσεως κλπ.», δι’ ἧς προβλέπεται ἡ ἀπ’ εὐθείας πώλησις ἀνταλλαξίμων κτημάτων εἰς συνιδιοκτήτας, τοῦ ἄρθρου 8 παράγρ. 2 τοῦ Ν.Δ. 2927)54, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται ἡ ἀπ’ εὐθείας πώλησις ἀνταλλαξίμων κτημάτων εἰς τοὺς ἐπὶ μίαν τοὐλάχιστον 20ετίαν κατόχους αὐτῶν κλπ. καὶ τοῦ ἄρθρου 16 παράγρ. 3 τοῦ ἰδίου Ν. Δ., ἐπιτρέποντος εἰς τὴν Υ.Δ.Α.Μ.Κ. τὴν μεταβίβασιν ἀνταλλαξίμων κτημάτων εἰς τοὺς διεκδικοῦντας τὴν κυριότητα των ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων ἢ καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ συμβιβασμοῦ. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι οἱ ἀγορασταὶ καὶ συνιδιοκτῆται κατὰ τὸ ⅓ ἐξ ἀδιαιρέτου τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4462 βοσκοτόπου διεξεδίκησαν δικαστικῶς ὡς ἴδιον καὶ τὸ μερίδιον τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας (⅔ ἐξ ἀδιαιρέτου) τοῦ κτήματος τούτου. Κατόπιν ἀγωγῆς των, ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 892)38 ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου Ἡρακλείου, ἥτις ἀνεγνώρισεν εἰς τοὺς ἀγοραστὰς τὴν κυριότητα καὶ ἐπὶ τῶν ἀνταλλαξίμων μεριδίων. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης ἠσκήθη ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Κρήτης, ὅπερ ἐπεκύρωσε τὴν Πρωτοδικειακὴν ἀπόφασιν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 148)39 ὁμοίας του. Ἀκολούθως, ἠσκήθη ἀναίρεσις ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου μὴ ἐκδικασθεῖσα. β) Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1045)17.4.59 τίτλου κυριότητος (παραχωρητηρίου) μετεβιβάσθη εἰς τοὺς ἀναδειχθέντας ἐν δημοπρασίᾳ ἐκποιήσεως τελευταίους ὑπερθεματιστὰς Κων. καὶ Εὐάγγελον Β. Κεφαλογιάννην ἀντὶ τιμήματος δραχμ. 135.000 τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8210 ἀνταλλάξιμον οἰκόπεδον, κείμενον εἰς τὴν τοποθεσίαν Ἄη Τάμπια πόλεως Ἡρακλείου ἐκτάσεως 309,50 μ2. Ἡ δημοπρασία διεξήχθη ἐν Ἡρακλείῳ τὴν 23ην Μαρτίου 1959 ἐνώπιον τῆς κατὰ νόμον ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς ΔΑΠ, ὡρίσθη δὲ παρὰ ταύτης ὡς πρώτη προσφορὰ τὸ ποσὸν τῶν δραχμ. 61.900. Ἔλαβον μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν 4 καὶ συγκεκριμένως οἱ κάτωθι: 1) Ἐμμ. Μ. Τσομπανάκης καὶ Ἀντιγόνη Πεπονάκη, προσενεγκόντες τιμὴν ἐκ δραχ. 87.000. 2) Νικ. Ἐμμ. Γιακουμάκης, προσενεγκὼν τιμὴν ἐκ δρχ. 90.000. 3) Παῦλος Ὀρφανός, προσενεγκὼν τιμὴν ἐκ δραχμ. 125.000, καὶ 4) Κωνστ. καὶ Εὐάγγ. Β. Κεφαλογιάννης, προσενεγκόντες τιμὴν ἐκ δραχ. 135.000. Δι’ ὁμοιοφώνου ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας ἐκρίθη συμφέρον καὶ κατεκυρώθη τοῦτο ἐπ’ ὀνόματι τῶν πλειοδοτῶν Κωνστ. καὶ Εὐαγγέλου Β. Κεφαλογιάννη, ἀντὶ τοῦ ὑπ’ αὐτῶν προσφερθέντος συνολικοῦ τιμήματος δραχ. 135.000. Ἐκ τοῦ τιμήματος τούτου κατεβλήθη ἡ πρώτη δόσις, ἤτοι τὸ ⅕ τῆς ἐν δημοπρασίᾳ ἐπιτευχθείσης ἀξίας, τοῦ ὑπολοίπου καταβληθησομένου τοκοχρεωλυτικῶς μὲ τόκον 6% ἐτησίως εἰς 4 ἴσας ἐτησίας δόσεις, ὡς προβλέπει ἡ παράγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Ν. Διατάγματος 3713)57. Μετὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ κτήματος παρὰ τῶν ἀνωτέρω, οὗτοι μετεβίβασαν τὸ ½ περίπου τοῦ οἰκοπέδου εἰς τὸν Νικόλαον καὶ Εἰσεβίαν Γιακουμάκη ἀντὶ τιμήματος 70.000, ὡς σχετικὸν πωλητήριον. Σημειοῦται, ὅτι, διὰ τὴν διασφάλισιν τῆς ὑπολοίπου ἀπαιτήσεώς μας ὑφίσταται ἐγγεγραμμένη, συμφώνως τῷ νόμῳ, πρώτη ὑποθήκη ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ οἰκοπέδου. Ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀναφερομένην καθυστέρησιν πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων καὶ βεβαιωθέντων δόσεων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐνετάλη ἤδη Ἐπιθεωρητὴς Δημοσίων Ὑπολόγων, ὅπως ἐνεργήσῃ ἔρευναν, ἀναφέρῃ δὲ ἡμῖν ἀκολούθως τοὺς λόγους τῆς καθυστερήσεως. Ὡς πρὸς τὴν θιγομένην ἀκύρωσιν τῶν μεταβιβαστικῶν τίτλων, δι’ ὧν μετεβιβάσθησαν τὰ ἀνωτέρω ἀνταλλάξιμα ἀκίνητα λόγῳ καθυστερήσεως ἐκ μέρους τῶν ἀγοραστῶν μέρους τῆς ὀφειλῆς ἐκ τιμήματος καταστάσης ἤδη ἀπαιτητῆς, γνωρίζομεν, ὅτι ἡ κειμένη νομοθεσία «περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας» δὲν παρέχει ἡμῖν τοιαύτην εὐχέρειαν. Ἡ ἐφαρμοζομένη εἰς τοιαύτας περιπτώσεις διάταξις τῆς παραγρ. 5 τοῦ ἄρθρου 13, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν παράγρ. 1 ἐδάφ. 3 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Ν. Δ. 3713)57, προβλέπει μόνον, ὅτι εἰς περίπτωσιν καθυστερήσεως τοκοχρεωλυτικῆς δόσεως πέραν τοῦ ἔτους, ὁλόκληρον τὸ ἀνεξόφλητον χρέος καθίσταται ληξιπρόθεσμον καὶ ἀπαιτητόν, καὶ ἐκπλειστηριάζεται τὸ ἀκίνητον, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων εἰς βάρος τοῦ ἀγοραστοῦ, καταλογιζομένων ἅμα εἰς βάρος του προσαυξήσεων ὡς ἐπὶ χρεῶν πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Ἰ. Κοντουδάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11099 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Ἰ. Κοντουδάκη, τὰ κάτωθι: Ἡ ἰσχύουσα διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἀμβύκων φορολογία εἶναι σημαντικῶς κατωτέρα τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ καθαροῦ οἰνοπνεύματος, ὡς ἐκ τούτου δὲ τὸ παραγόμενον ὑπὸ τῶν πρώτων στεμφυλόπνευμα συναγωνίζεται, ἰδίᾳ εἰς τὴν ὕπαιθρον, τὰ ἐκ καθαροῦ οἰνοπνεύματος ποτά. Συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου 2128)52, εἰς ἣν περίπτωσιν κατὰ φορολογικήν τινα περίοδον ἤθελεν ἐπέλθει καταστροφὴ εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν ἀμπέλων, δύναται ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατόπιν συμφώνου γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου Φορολογίας Οἰνοπνεύματος, νὰ ἀποφασίσῃ ἀπαλλαγὴν ἀνάλογον τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς τοῦ καταβαλλομένου διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἀμβύκων δικαιώματος καταναλώσεως. Βάσει τῆς διατάξεως ταύτης καὶ κατόπιν ὑποβολῆς σχετικῶν αἰτήσεων καὶ δικαιολογητικῶν, ἐνεκρίναμεν μέχρι σήμερον ἀπαλλαγὰς κατὰ διάφορα ποσοστά, φθάνοντα μέχρι τοῦ 70% εἰς 51 Κοινότητας τοῦ Νομοῦ Χανίων (περιφερείας τοῦ ἐν Χανίοις Παραρτήματος τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους καὶ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Κισάμου), συνεχίζεται δὲ ἡ ἔγκρισις τοιούτων ἀπαλλαγῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Λαυρεντίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11800)7.11.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἀντίγραφον τῆς κατατεθείσης παρ’ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 733 ἐ.ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι οἱ πολεμοπαθεῖς εἰς οὓς ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 5077 παρεχώρησε κατὰ πλήρη κυριότητα, δυνάμει τίτλων ἰδιοκτησίας, νομίμως μεταγραφέντων ἀνταλλάξιμα οἰκόπεδα, ὑποχρεοῦνται βάσει τῆς παραγράφου 6 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Ν. Δ. 3713)57 εἰς τὴν καταβολὴν τρέχοντος τιμήματος καταβλητέου εἰς δέκα ἐτησίας τοκοχρεωλυτικὰς δόσεις ἐπὶ ἐπιτοκίῳ 6%. Πρὸς τακτοποίησιν ἔναντι ἡμῶν τῶν ἐν τῷ ἐρωτήματι κατοίκων τέως παλαιᾶς Τζουμαγιᾶς, ὡς καὶ τῶν καθολικῶν ἢ εἰδικῶν διαδόχων αὐτῶν, πρὸς οὓς ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 5077 παρεχώρησεν οἰκόπεδα ἀνήκοντα εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ὑποχρεοῦνται νὰ αἰτήσωνται δι’ αἰτήσεως ὑπογεγραμμένης εἰς τὸ Γραφεῖον ΔΑΠ Σερρῶν τὸν καθορισμὸν τρέχοντος τιμήματος, καταβληθησομένου ὡς ἀνωτέρω τμηματικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Γ. Πρίφτη, Ι. Δραγονέτη καὶ Ι. Σιαφλέκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10525)6.10.60 ἐγγράφου ὑμῶν 426)16.9.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Γ. Πρίφτη, Ι. Δραγονέτη καὶ Ι. Σιαφλέκη, ἐν σχέσει μὲ διατυπωθέντα παράπονα παρὰ βιοτεχνῶν κεραμοποιΐας Ζακύνθου καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς κοινοποιηθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθμ. 272655)19.10.60 διαταγῆς ἡμῶν πρὸς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Ταμείου Ζακύνθου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι, ἅτινα προκύπτουσιν ἐκ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 5889)29. 10.60 καὶ 6726)31.10.60 ἀναφορῶν τῶν Διευθυντῶν τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Ζακύνθου καὶ τοῦ Ταμείου Ζακύνθου. Εἰς βάρος τῶν ἐν λόγῳ ὀφειλετῶν ἐβεβαιώθησαν εἰς τὸ Ταμεῖον Ζακύνθου διάφορα χρέη ἐκ φόρων κύκλου ἐργασιῶν, εἰσοδήματος χαρτοσήμου καὶ Μισθωτῶν Ὑπηρεσιῶν τῶν οἰκον. ἐτῶν 1957, 1958 καὶ 1959. Ἡ βεβαίωσις τῶν χρεῶν τούτων εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἐγένετο κατόπιν συμβιβασμοῦ μετὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου Ζακύνθου, καταβάλλονται δὲ εἰς τὰς νομίμους δόσεις. Εἰδικώτερον, ἐκ τῶν παραπονεθέντων οἱ α) Διονύσιος Σ. Μαρίνος, Ἀνδρέας Γ. Μυλωνᾶς, Ἀντώνιος Ι. Ἀκτύπης, Δ. Γούναρης καὶ Α. Σ. Μαρούδας, οὐδόλως ὠχλήθησαν διὰ τὰ ἐν λόγῳ χρέη των. β) Οἱ ἀ)φοὶ Α. Βελιανίτη, Σ. Γούναρης, ἀ)φοὶ Κάρδαρη, ἀ)φοὶ Μυλωνᾶ, Μ. Θ. Κάρδαρης καὶ Α.Α. Κάρδαρης, ἐπὶ κοινοποιηθεισῶν αὐτοῖς ἐγγράφων φόρου κύκλου ἐργασιῶν, φόρου εἰσοδήματος καὶ φόρου μισθωτῶν ὑπηρεσιῶν, ἐρρύθμισαν τὰς φορολογικάς των ὑποχρεώσεις διὰ συμβιβασμῶν. Ὁ Διονύσιος Βελιανίτης ὑπέβαλεν αἴτησιν παρατάσεως προθεσμίας πρὸς συζήτησιν τοῦ συμβιβασμοῦ, προκειμένου νὰ προσκομίσῃ σχετικὰ δικαιολογητικὰ στοιχεῖα. Παρὰ τῶν ὡς εἴρηται ὀφειλετῶν δὲν ἐξεδηλώθη ἀδυναμία καταβολῆς τῶν χρεῶν των οὐδ’ ᾐτήσαντο διευκόλυνσιν καταβολῆς των καὶ δὲν ἐλήφθη κατ’ οὐδενὸς ἐκ τούτων ἀναγκαστικὸν μέτρον εἰσπράξεως οὐδενὸς ἐντάλματος προσωπικῆς κρατήσεως κατ’ αὐτῶν ἐκδοθέντος. Ἡ ὄχλησις τούτων, ἐὰν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ τοιαύτη, ἔγκειται εἰς τὴν κατὰ νόμον ἀποστολὴν ἀτομικῶν εἰδοποιήσεων διὰ τὴν ἀποστολὴν τῶν ὁποίων ὑποχρεοῦται, Διευθυντὴς τοῦ Ταμείου, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ

ΝΕΔΕ.

Οὐδεμία δὲ διακοπὴ ἐργασίας τῶν ἐν λόγῳ ἐπιχειρήσεων ἔλαβε χώραν συνεπεία φορολογικῆς πιέσεως. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς χορηγήσεως διευκολύνσεως καταβολῆς τῶν ἐν λόγῳ χρεῶν των, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι εἰς τοὺς Διευθυντὰς τῶν Δημοσίων Ταμείων ἔχει παρασχεθῆ ἐξουσιοδότησις καὶ ἔχουσι δοθῆ ὁδηγίαι, ὅπως εἰς τοὺς εὑρισκομένους εἰς προσωρινὴν οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν νὰ καταβάλωσιν ἐφ’ ἅπαξ τὰ χρέη των πρὸς τὸ Δημόσιον παρέχωσι διευκόλυνσιν τμηματικῆς καταβολῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν παρὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπανεξέτασιν τῶν συνταξιοδοτικῶν ὑποθέσεων τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, βάσει τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 362 τοῦ 1943 καὶ μετὰ τὴν ἀπὸ 23 Ἰανουαρίου 1957 ἀπόφασιν τῆς Ὁλομελείας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Κατ’ ἀρχήν, ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διὰ τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεώς της, ἔκρινεν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 362 τοῦ 1943 δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν διὰ τὰς ὑποθέσεις ἐκείνας, ἐφ’ ὧν ἔχουσιν ἐκδοθῆ πράξεις ἢ ἀπόφασις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἐξακολουθεῖ ὅμως ἰσχύουσα διὰ τὰς ὑποθέσεις ἐκείνας, αἵτινες ἔχουσι κριθῆ δι’ ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Κανονισμοῦ Πολεμικῶν Συντάξεων. Εἰς τὴν ἀπόφασίν της ταύτην ἤχθη ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου οὐχὶ ἐξ ἄλλων λόγων, ἀλλὰ διότι ἡ διάταξις αὕτη ἀντίκειται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 2712 τοῦ 1953 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ παρακωλύει τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν. Ὡς πρὸς τὸ ἐν τῇ ἐρωτήσει θιγόμενον τοῦ 1943 τῆς καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 362 τοῦ 1943 φρονοῦμεν, ὅτι αὕτη δὲν κρίνεται σκόπιμος, καθ’ ὅσον ἡ διάταξις αὕτη ἐξυπηρετεῖ τὴν περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Περὶ τούτου, ἄλλωστε, ἀπεφάνθη καὶ ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεώς της ἐκφράσασα τὴν εὐχήν, ὅπως, διὰ νόμου ἐπαναφερθῇ ἐν ἰσχύϊ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 362 τοῦ 1943 καὶ ἐπὶ τῶν πράξεων ἢ ἀποφάσεων τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Εὐαγγελίδη, Σ. Ἡλιοπούλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 5.10.1960 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Εὐαγγελίδη, Σ. Ἠλιοπούλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Μ. Σβώλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ αἴτημα περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐσχάτως ψηφισθέντος Ν. Δ. 4104)1960 εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεως τῶν ἠσφαλισμένων τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ ἱκανοποιήσεως. Ἡ σταδιακὴ αὔξησις τῶν ἡμερῶν ἐργασίας διὰ τὴν ἀπόκτησιν δικαιώματος εἰς σύνταξιν λόγω γήρατος, ἦτο ἐπιβεβλημένη καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἐκ τῆς ὑπερεικοσαετοῦς λειτουργίας τοῦ Ἱδρύματος δημιουργηθεῖσαν πραγματικότητα. Τὸ αἴτημα περὶ αὐξήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Ἱδρύματος καταβαλλομένων συντάξεων θέλει ἱκανοποιηθῆ ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν αὐτοῦ δυνατοτήτων διὰ τῆς λήψεως ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν σχετικῆς πρὸς τοῦτο ἀποφάσεως. Ἐξ ἄλλου διὰ τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 4104)60 λαμβάνεται μέριμνα ὅπως τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως νὰ εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὸ ὕψος τῶν ἀποδοχῶν ἐνεργείας καὶ τὸν ἀριθμὸν ἡμερῶν ἐργασίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Κεραμιτσιόγλου, Α. Λασκαρίδη καὶ Γ. Εὐαγγέλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10062)8195)19.10 1960 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Κεραμιτσιόγλου κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Κατόπιν διενεργηθέντος ἐλέγχου ὑπὸ τοῦ Προϊσταμένου τοῦ Γραφείου Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας Κομοτινῆς, δὲν διεπιστώθη, ὅτι τὰ ἐν τῇ ὡς ἄνω ἐρωτήσει καταγγελλόμενα τυγχάνουσιν ἀληθῆ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ζαννῆ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11117)9092 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ζαννῆ, ἀναφερομένης εἰς τὸ θέμα καθυστερήσεως ἀνεγέρσεως τῶν 50 ἐργατικῶν κατοικιῶν Ρόδου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Διὰ τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους Ρόδου ἀνηγέρθησαν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας 103 ἐργατικαὶ κατοικίαι, αἵτινες ἔχουν ἤδη διατεθῆ εἰς τοὺς δικαιούχους. Ὡσαύτως, διὰ τοῦ προγράμματος χρήσεως 1958–1959 ἐχορηγήθησαν 42 δάνεια αὐτοστεγάσεως διὰ τὴν ἀνέγερσιν κατὰ τὸ σύστημα τῆς αὐτοστεγάσεως ἰσαρίθμων ἐργατικῶν κατοικιῶν, προσφάτως δὲ ἕτερα 15 τοιαῦτα διὰ τοῦ προγράμματος 1959–1960. Οὕτω, ἡ παρασχεθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Κ. στεγαστικὴ συνδρομὴ εἰς τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους Ρόδου διὰ τῆς ἀνεγέρσεως 160 ἐργατικῶν κατοικιῶν δύναται νὰ θεωρηθῇ σημαντική, δεδομένων τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὡς καὶ τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς πόλεως ταύτης, ἐν συγκρίσει, πάντοτε, πρὸς τὴν ἐκδηλωθεῖσαν στεγαστικὴν συνδρομὴν εἰς ἑτέρας περιοχὰς τῆς χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωστοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11868)9550 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Κωστοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν, ἱδρύθη ὁμοῦ μετὰ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Μυλεργατῶν καὶ Τεχνικῶν Μακαρονοποιῶν ἐν ἔτει 1929 ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἱδρυτικοῦ νόμου (4434)1929). Τὰ Ταμεῖα ταῦτα ἐτέθησαν εἰς λειτουργίαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1933, μεμονωμένως ἕκαστον, δι’ ἰδίων πόρων καὶ δι’ ἰδίας Διοικήσεως. Λόγῳ τῆς δεινῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τὰ Ταμεῖα α) Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν καὶ β) Ἀσφαλίσεως Μυλεργατῶν Τεχνιτῶν Μακαρονοποιῶν συνεχωνεύθησαν εἰς ἑνιαῖον Ἀσφαλιστικὸν Ὀργανισμὸν ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν, Μυλεργατῶν καὶ Μακαρονοποιῶν». Διὰ τοῦ Ν. Δ. 3631)1956 ἐπεδιώχθη ἡ κατὰ τρόπον ὁριστικὸν ρύθμισις τῶν πόρων τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου. Εἰδικώτερον, ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω νόμου, ὡρίσθη ὡς βασικὸς πόρος τοῦ Ταμείου εἰσφορὰ 16 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἀλεθομένου σίτου ὑπὸ τῶν Κυλινδρομύλων τῶν ἐπὶ ἐμπορίᾳ ἐργαζομένων, περιλαμβάνουσα τὴν εἰσφορὰν τῶν ἐργοδοτῶν (ἀρτοποιῶν, ἀλευροβιομηχάνων, μακαρονοποιῶν) καὶ τὴν εἰσφορὰν τῶν ἀρτεργατῶν. Ὁ καθορισμὸς τῆς ρηθείσης εἰσφορᾶς εἰς 15 λεπτὰ ἐγένετο ἐν ὄψει τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Ταμείου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκδόσεως τοῦ Ν. Δ)τος ἀλεθομένης ὑπὸ τῶν μύλων τούτων ποσότητος σίτου, ἀνερχομένης τότε εἰς 770.000 τόννους ἐτησίως. Ἀτυχῶς, βραδύτερον, ἡ ἀνωτέρω ληφθεῖσα ὡς βάσις ποσότης ἀλεθομένου σίτου, ἐσημείωσε συνεχῆ καὶ σοβαρὰν πτῶσιν, μὲ συνέπειαν τὴν ἀνάλογον μείωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ Ταμείου καὶ τὴν ἐντεῦθεν σοβαρὰν διαταραχὴν τῆς οἰκονομικῆς ἰσορροπίας αὐτοῦ, ἥτις κατέστησεν ἀναγκαίαν τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀναγκαίων μέσων διὰ δανεισμοῦ. Πρὸς τὸν σκοπὸν ἐξασφαλίσεως τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ Ταμείου, ἐθεσπίσθη διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νέα εἰσφορὰ ἐκ 12 λεπτῶν κατὰ χιλιόγραμμον ἐπὶ τῶν ἀλεύρων πολυτελείας. Οὕτω ἐθεσπίσθησαν διοικητικὰ μέτρα καθ’ ἅ δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ ὑπὸ τῶν Κυλινδρομύλων παραλαβὴ σιτηρῶν, ἐὰν δὲν ἔχῃ καταβληθῆ ἡ πρὸς τὸ Ταμεῖον εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν κατὰ τὸν προηγούμενον μῆνα ἀλεσθεισῶν ποσοτήτων σίτου. Περαιτέρω, ἡ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου μέριμνα δὲν ἐξηντλήθη διὰ τῶν ἀνωτέρω μέτρων. Δὲν ἔπαυσε νὰ ἀπασχολῇ τὴν Κυβέρνησιν τὸ θέμα τῆς σημειουμένης συνεχοῦς μειώσεως τῆς ἀλεθομένης ποσότητος σίτου ὑπὸ τῶν ἐπὶ ἐμπορίᾳ ἐργαζομένων Κυλινδρομύλων. Λόγῳ τῶν σοβαρῶν ὑπονοιῶν, ὅτι ἕνας τῶν λόγων τῆς τοιαύτης μειώσεως ἀποτελεῖ ἡ ἄλεσις σιτηρῶν ἐμπορίας παρὰ τῶν ἐπ’ ἀλεστικῷ ἐργαζομένων μύλων, ἐξετάζεται ἡ δυνατότης λήψεως συμπληρωματικῶν μέτρων πρὸς περιορισμὸν τῆς παρατηρουμένης μειώσεως. Ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ἄλλως τε ὡρισμένων ἀγορανομικῶν μέτρων, προσδοκᾶται ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ ὕψους τῆς ἀλεθομένης ποσότητος σίτου παρὰ τῶν ἐπὶ ἐμπορίᾳ ἐργαζομένων μύλων εἰς τοιαῦτα ἐπίπεδα, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν, Μυλεργατῶν, Μακαρονοποιῶν. Ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω μέτρων, τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ᾐτήσατο τὴν ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου διὰ ποσοῦ δραχμῶν δέκα ἑκατομμυρίων (10.000.000) διὰ τὴν κανονικὴν ἐκπλήρωσιν τῶν μέχρι 31.12.1960 ὑποχρεώσεών του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιπώρη, Ι. Δραγονέτη καὶ Χ. Φιλίππου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12037)9780 καὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιπώρη, Ι. Δραγονέτη καὶ Χ. Φιλίππου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Αἱ ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας χορηγούμεναι οἰκονομικαὶ ἐνισχύσεις πρὸς ἐργατοϋπαλληλικὰς ὀργανώσεις, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας καὶ στεγάσεως αὐτῶν, καθορίζονται καὶ ἐνεργοῦνται ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐσόδων καὶ δαπανῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου καθ’ ἕκαστον ἔτος. Ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Τρικάλων εἶναι ἀνάλογος τῆς τοιαύτης τῆς παρεχομένης καὶ εἰς ἕτερα Κέντρα ὅπου ὑφίστανται τοιαῦτα καὶ συναφὴς πρὸς τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν ὁποίων ἀντιμετωπίζεται τὸ πολυποίκιλον ἔργον αὐτῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Εὐαγγελίδη, Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Σ. Ἠλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10584)8627 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Εὐαγγελίδη κλπ., γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι κατηρτίσθη ἤδη νομοσχέδιον κατατεθησόμενον προσεχῶς πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιεῖται ὁ νόμος 3239)55 καὶ καταργεῖται εἰδικώτερον τὸ ἄρθρον 20 αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Δ. Γιαχνῆ, Γ. Εὐαγγέλου, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 22.10.1960 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Δ. Γιαχνῆ, Γ. Εὐαγγέλου, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Μ. Σβώλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ ὑπὸ τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Ὑπαλλήλων Ἐμπορικῶν Καταστημάτων ὑποβληθὲν ἡμῖν σχέδιον ἀνασυντάξεως τοῦ Κανονισμοῦ Παροχῶν αὐτοῦ, διεβιβάσθη εἰς τὸ Συμβούλιον Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως διὰ τὴν κατὰ νόμον γνωμοδότησιν αὐτοῦ. Πρὸς τὸν σκοπὸν ταχυτέρας ἐπεξεργασίας τοῦ σχεδίου προέβημεν εἰς σχετικὴν σύστασιν πρὸς τὸ ἐν λόγῳ Συμβούλιον, ἥτις εὑρίσκεται εἰς τὸ τέρμα τῆς ἐπεξεργασίας αὐτοῦ καὶ θὰ ὑποβάλῃ λίαν συντόμως τὸ πόρισμά της βάσει τοῦ ὁποίου θὰ προβῶμεν εἰς τὴν λῆψιν ὁριστικῶν ἀποφάσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Γιαχνῆ, Ε. Μπενᾶ, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Ι. Δραγονέτη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9553)7815 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Γιαχνῆ κλπ., γνωρίζομεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἀπὸ τοῦ 1953 τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἀρτεργατῶν κλιβανέων, ἀμαξοποιῶν, ηὐξήθησαν ἀπὸ δραχμὰς 42,27 εἰς δραχμὰς 67,61–68,61, ἤτοι κατὰ ποσοστὸν 59% διὰ τοὺς ἀγάμους καὶ 62 διὰ τοὺς ἐγγάμους. Περαιτέρω βελτίωσις τούτων εἶναι δυνατὴ μόνον κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ

Ν. 3239)55.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Βαλούρδου καὶ Κ. Ἀθανασιάδου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11880)9552 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 751)2.11.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Βαλούρδου καὶ Κ. Ἀθανασιάδου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν τὰς αἰτουμένας πληροφορίας. α) Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἠσφαλισμένων τοῦ Ταμείου ἀνέρχεται σήμερον εἰς 83 (ὀγδοήκοντα τρεῖς). β) Κοινωνικοὺς πόρους τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Χρηματιστῶν κλπ. δὲν ἔχει, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ὅτι δυνάμει θεσπισθέντων μέτρων περὶ προστασίας τοῦ Ἐθνικοῦ Νομίσματος οἱ Χρηματισταὶ ἀπεστερήθησαν τῶν ἐκ τῆς ἀγοραπωλησίας τοῦ συναλλάγματος μεσιτικῶν δικαιωμάτων, τοῦ ὁποίου ἡ διαπραγμάτευσις ἔχει δυνάμει τῶν νόμων 1308)1918 καὶ καὶ 3632)1928, ἀνατεθῆ ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτοὺς διὰ νεωτέρων νόμων, ἤτοι τοῦ Ν. Δ)τος τῆς 10ης Ἰουνίου 1935, δι’ οὗ ἱδρύθη τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Χρηματιστῶν τοῦ νόμου 2275)1952 παρεχωρήθη εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Χρηματιστῶν ἐλάχιστον τμῆμα ἐκ τῆς προμηθείας τῶν Τραπεζῶν βαρῦνον ἀποκλειστικῶς ταύτας ὅπερ παρεχωρήθη εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Χρηματιστῶν κλπ. πρὸς ἵδρυσιν τοῦ Ταμείου καὶ πραγματοποίησιν ἀποσυμφορήσεως ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ βελτίωσιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων. Οἱ πόροι τοῦ Ταμείου Χρηματιστῶν εἶναι οἱ ἀκόλουθοι: α) Ἐκ τοῦ ἄρθρου 4 παράγρ. δʹ τοῦ Ν. Δ. τῆς 20.6. 1935 (Ἱδρυτικὸν Διάταγμα) τὸ ὁποῖον ὥρισε τὰ ἑξῆς: «Ποσοστὸν ἐκ τῶν ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ λοιπῶν Τραπεζῶν εἰσπραττομένων προμηθειῶν διὰ τὰς ἐνεργουμένας ὑπ’ αὐτῶν πράξεις ἀγοραπωλησίας συναλλάγματος. Τὸ ἄνω ποσοστὸν ἐτροποποιήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29282) 2156)2.2.1946 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐργασίας, δημοσιευθείσης εἰς τὸ ΦΕΚ 19)Β 1946 ὡς ἀκολούθως: «Τὸ προβλεπόμενον ποσοστὸν ἐκ τῶν ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ λοιπῶν Τραπεζῶν εἰσπραττομένων προμηθειῶν διὰ τὰς ἐνεργουμένας ὑπ’ αὐτῶν πράξεις ἀγοραπωλησίας συναλλάγματος, ὁρίζεται ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου 1945 εἰς τέσσαρα ἐπὶ τοῖς ἑκατὸ (4%) ἐπὶ τῆς εἰσπραττομένης προμηθείας διὰ τὰς ἐνεργουμένας ὑπ’ αὐτῶν πράξεις ἀγοραπωλησίας συναλλάγματος. β) Ἐκ τοῦ νόμου 2275)1952 παρ. αʹ ἄρθρον 2 περιῆλθεν εἰς τὸ Ταμεῖον Χρηματιστῶν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τούτου, λόγῳ τῆς ἐπικρατούσης παντελοῦς δυσπραγίας καὶ ὡς ἐκ τούτου τῆς ἀθρόας ἐξόδου ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν χρηματιστῶν, τὰ 3)6 τοῦ ποσοστοῦ, τεσσαράκοντα ἑκατοστὰ ἐπὶ τοῖς χιλίοις (0,40%) ἐκ τῆς εἰσπραττομένης προμηθείας ἐπὶ πάσης ὑπὸ τῶν Τραπεζῶν ἐνεργουμένης ἀγοραπωλησίας συναλλάγματος ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ ἐν λόγῳ ποσοστὸν ἐμειώθη εἰς τριάκοντα τρία ἑκατοστὰ ἐπὶ τοῖς χιλίοις (0,33%) διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 34666 κοινῆς ἀποφάσεως Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Ὑπουργοῦ καὶ Ὑφυπουργοῦ Ἐμπορίου (ΦΕΚ 120) Βʹ) 1935). Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι καὶ ἂν ἔτι ἤθελον ὑποτεθῆ οἱ πόροι τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου, ὅτι εἶναι κοινωνικοί, συσχετίζονται μὲ τὸ ὑπὸ μελέτην γενικώτερον θέμα τῶν ὑπὲρ τρίτων ἐπιβαρύνσεων. γ) Ὁ ἀριθμὸς τῶν συνταξιούχων τοῦ Ταμείου κατὰ κατηγορίας ἀνέρχεται σήμερον ὡς κάτωθι:

δ) Ὁ μέσος ὅρος τῆς συνταξίμου ὑπηρεσίας τῶν συνταξιούχων ἀνέρχεται εἰς 29 συντάξιμα ἔτη, ὁ δὲ τοιοῦτος ἐν πραγματικῇ ἀσφαλίσει 14 ἔτη. ε) Δικαίωμα εἰς σύνταξιν δημιουργεῖται εἰς τὰς ἑξῆς περιπτώσεις: Διὰ τοὺς χρηματιστὰς τοὺς παραιτουμένους ἐκ τῆς θέσεώς των. α) Τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν 65 ἐτῶν καὶ πραγματικὴν ἀσφάλισιν 15 ἐτῶν. β) Τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν 60 ἐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἔχουσι συντάξιμον ὑπηρεσίαν 25 ἐτῶν, ἐξ ἧς 20 ἐτῶν πραγματικὴν ἀσφάλισιν. γ) Διὰ τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν 55 ἐτῶν ἐφ’ ὅσον ἔχουσι συντάξιμον ὑπηρεσίαν 30 ἐτῶν, ἐξ ἧς πραγματικὴν ἀσφάλισιν 20 ἐτῶν. δ) Ἀνεξαρτήτως ἡλικίας ἐφ’ ὅσον ἔχουσι συντάξιμον ὑπηρεσίαν 35 ἐτῶν ἐξ ἧς πραγματικὴν ἀσφάλισιν 25 ἐτῶν. Διὰ τοὺς ἀντικρυστὰς τοὺς παραιτουμένους ἐκ τῆς θέσεώς των, α) τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν 65 ἐτῶν καὶ πραγματικὴν ἀσφάλισιν 15 ἐτῶν, β) τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν 60 ἐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἔχουσι συντάξιμον ὑπηρεσίαν 25 ἐτῶν ἐξ ἧς πραγματικὴν ἀσφάλισιν 20 ἐτῶν, γ) ἀνεξαρτήτως ἡλικίας ἐφ’ ὅσον ἔχουσιν συντάξιμον ὑπηρεσίαν 35 ἐτῶν ἐξ ἧς πραγματικὴν ἀσφάλισιν 25 ἐτῶν. Ἐν περιπτώσει ἀπολύσεώς των ἐφ’ ὅσον ἔχουσιν ἡλικίαν 55 ἐτῶν καὶ πραγματικὴν ἀσφάλισιν 20 ἐτῶν πλὴν τῆς περιπτώσεως ἀπολύσεως, λόγῳ θανάτου ἢ παραιτήσεως τῶν ἐργοδοτῶν τῶν χρηματιστῶν, ὁπότε δημιουργεῖται δικαίωμα εἰς σύνταξιν ἐφ’ ὅσον ἔχουσιν ἡλικίαν 50 ἐτῶν καὶ πραγματικὴν ἀσφάλισιν 15 ἐτῶν. Προκειμένου περὶ θηλέων ἀντικρυστῶν τὰ ἀνωτέρω ὅρια ἡλικίας μειοῦνται δι’ ἑκάστην περίπτωσιν κατὰ πέντε (5) ἔτη. Διὰ ὑπαλλήλους τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ τοῦ Ταμείου ἐφαρμόζονται αἱ ἑκάστοτε διατάξεις περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐφ’ ὅσον δὲν ρυθμίζονται ἄλλως διὰ τοῦ Καταστατικοῦ. Διὰ πάσας τὰς κατηγορίας τῶν ἠσφαλισμένων ἐν περιπτώσει ἐξόδου, λόγῳ ὁριστικῆς ἀνικανότητος σωματικῆς ἢ διανοητικῆς διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 10ετοῦς χρόνου συνταξίμου ὑπηρεσίας ἐξ ἧς πενταετῆ ἐν πραγματικῇ ἀσφαλίσει, ἐκτὸς ἂν ἡ ἀνικανότης αὕτη ὀφείλεται εἰς ἀτύχημα ἐκ βιαίου συμβάντος ἐπελθόντος ἐν τῇ ἐργασίᾳ ἢ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἐξ ἀφορμῆς ταύτης ὁπότε γεννᾶται δικαίωμα συντάξεως ἀνεξαρτήτως χρόνου ἀσφαλίσεως καὶ ἡλικίας. Ὡς ἀναπηρία παρέχουσα κατὰ τ’ ἀνωτέρω δικαίωμα πρὸς σύνταξιν νοεῖται ἡ λόγῳ παθήσεως ἢ βλάβης ἢ ἐξασθενήσεως σωματικῆς ἢ πνευματικῆς ἀνικανότητος πρὸς ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των προκειμένου περὶ χρηματιστῶν ἢ πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας των ἢ ἑτέρας συναφοῦς τοιαύτης ἀνταποκρινομένης εἰς τὴν μόρφωσιν, τὰς δεξιότητας καὶ τὴν συνήθη αὐτῶν ἐπαγγελματικὴν ἀπασχόλησιν προκειμένου περὶ μισθωτῶν ἠσφαλισμένων. Ἡ κατὰ τ’ ἀνωτέρω ἀνικανότης παρέχει δικαίωμα συντάξεως ἐφ’ ὅσον μετὰ γνωμάτευσιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Καταστατικοῦ τοῦ Ταμείου προβλεπομένων ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν θέλει διαρκέσει τοὐλάχιστον ἐπὶ 6μηνον. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Γραφείου τῆς Κυβερνητικῆς Ἐποπτείας τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν, ἀποκτῶσι δικαίωμα συντάξεως, ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρισθῶσιν ὡς συνταξιοῦχοι ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἔχουσι συμπληρώσει δεκαπενταετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Γραφείῳ Κυβερνητικῆς Ἐποπτείας τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν. Αἱ ὁριζόμεναι προϋποθέσεις διὰ τὴν δημιουργίαν δικαιώματος συντάξεως, δέον νὰ συντρέχωσι κατὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν ἀποχωρεῖ τοῦ ἐπαγγέλματος ἢ ἀπομακρύνεται τῆς ὑπηρεσίας του ὁ ἠσφαλισμένος. Τὸ εἰς ἀπόληψιν συντάξεως δικαίωμα ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἑπομένης καθ’ ἣν ἐπέρχεται τὸ γεγονὸς ὅπερ δημιουργεῖ τὸ δικαίωμα εἰς σύνταξιν εἰς τοὺς δικαιουμένους τοιαύτην πάντως ὅμως, οὐχὶ πρὸ τῆς διακοπῆς τῆς μισθοδοσίας προκειμένου περὶ μισθωτῶν (ΦΕΚ 235)Βʹ)1959). Τὸ βασικὸν ποσὸν τῆς καταβλητέας μηνιαίας συντάξεως διὰ τοὺς συμπληρώσαντας 25ετῆ συντάξιμον χρόνον τόσον διὰ τοὺς ἤδη συνταξιούχους, ὅσον καὶ διὰ τοὺς ἐφ’ ἑξῆς συνταξιοδοτουμένους ὁρίζεται α) διὰ τοὺς χρηματιστὰς εἰς δύο χιλιάδας πεντακοσίας (2.500), διὰ τοὺς μεσίτας εἰς δραχμὰς χιλίας ἐννεακοσίας (1.900) καὶ β) διὰ τοὺς ἀντικρυστὰς εἰς χιλίας τριακοσίας πεντήκοντα (1.350). Διὰ τοὺς μὴ συμπληρώσαντας 25ετῆ συντάξιμον χρόνον καὶ δικαιουμένους συντάξεως, τὸ ποσὸν ταύτης συνίσταται ἐκ τόσων εἰκοστῶν πέμπτων τῶν ἀνωτέρω καθοριζομένων κατὰ κατηγορίας ποσῶν, ὅσα εἶναι τὰ συντάξιμα ἔτη των. Εἰς ὅσους ἐκ τῶν ἀνωτέρω κατηγοριῶν ἡ συντάξιμος ὑπηρεσία ὑπερβαίνει τὰ 25 ἔτη, ἡ σύνταξις αὐτῶν προσαυξάνεται κατὰ 1)25 τῆς ὡς ἄνω βασικῆς συντάξεως δι’ ἕκαστον ἐπὶ πλέον ἔτος μὴ δυναμένη ὅμως, ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ὑπερβῇ συνολικῶς τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν τριῶν χιλιάδων πεντακοσίων (3.500). Ἐὰν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀνωτέρω διατάξεων προκύπτῃ διά τινας συνταξιούχους διαφορὰ ἐπὶ ἔλαττον τῆς ἤδη καταβαλλομένης συντάξεως συνεχίζεται ἡ καταβολὴ ταύτης. Προκειμένου περὶ ὑπαλλήλων καὶ κλητήρων τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀξιῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Ταμείου, ἡ σύνταξις συνίσταται μέχρι καὶ 25 ἐτῶν συνταξίμου ὑπηρεσίας ἐκ τόσων πεντηκοστῶν τοῦ συνταξίμου μισθοῦ ὅσα εἶναι τὰ ἔτη τῆς συνταξίμου ὑπηρεσίας. Μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς 25ετοῦς συνταξίμου ὑπηρεσίας ἡ ἀνωτέρω σύνταξις προσαυξάνεται κατὰ δύο μὲν πεντηκοστὰ τοῦ συνταξίμου μισθοῦ δι’ ἕκαστον ἔτος συνταξίμου ὑπηρεσίας ἀπὸ τοῦ εἰκοστοῦ ἕκτου (26) μέχρι τοῦ τριακοστοῦ (30οῦ) συμπεριλαμβανομένου κατὰ τρία πεντηκοστὰ δὲ τοῦ αὐτοῦ συνταξίμου μισθοῦ δι’ ἕκαστον ἔτος συνταξίμου ὑπηρεσίας ἀπὸ τοῦ τριακοστοῦ πρώτου (31ου) μέχρι καὶ τοῦ τριακοστοῦ πέμπτου (35) ἔτους. Ὡς συντάξιμος μισθὸς βάσει τοῦ ὁποίου κανονίζεται ἡ σύνταξις λαμβάνεται ποσὸν 80% ἐπὶ τῶν ἑκάστοτε ἀποδοχῶν, ἐφ’ ὧν ἀποδίδονται κρατήσεις εἰς τὸ Ταμεῖον κατὰ τὰ ἑκάστοτε περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων ἰσχύοντα. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς συνταξιοδοτήσεως λόγῳ ἀναπηρίας ὁ καθορισμὸς τῆς συντάξεως ἐνεργεῖται, καθοριζομένου ὡς χρόνου ὑπηρεσίας κατ’ ἐλάχιστον 25 ἐτῶν συνταξίμου ὑπηρεσίας. Τὸ ποσὸν τῶν ὑπὸ τοῦ Ταμείου καταβαλλομένων συντάξεων εἰς τοὺς ἐν λόγῳ συνταξιούχους, λόγῳ ἀναπηρίας προσαυξάνεται κατὰ πεντήκοντα ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν (50%), ἐφ’ ὅσον ὁ ἀνάπηρος εὑρίσκεται διαρκῶς εἰς κατάστασιν ἀπαιτοῦσαν συνεχῆ ἐπίβλεψιν, περιποίησιν καὶ συμπαράστασιν ἑτέρου προσώπου (ἀπόλυτος ἀναπηρία). Αἱ δυνάμει τῶν ἀνωτέρω διατάξεων ὑπολογιζόμεναι συντάξεις ἠσφαλισμένων ὑπαλλήλων καὶ δικαιούχων τούτων δὲν δύνανται ἐφεξῆς νὰ εἶναι μικρότεραι τῶν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. χορηγουμένων ἑκάστοτε κατωτάτων ὁρίων συντάξεως. Ἐν περιπτώσει αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν αἱ συντάξεις τῶν ἀνωτέρω ἀνακαθορίζονται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἀπὸ τοῦ 6ου μετὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν μηνός. Εἰς τοὺς συνταξιοδοτουμένους χρηματιστὰς καὶ ἀντικρυστὰς λόγῳ ἀνικανότητος ἢ ἀτυχήματος (βιαίου συμβάντος). καταβάλλεται ἐφ’ ἑξῆς ἐπὶ πλέον πρόσθετον μηνιαῖον προσωποπαγὲς ἐπίδομα ἴσον πρὸς τὴν προκύπτουσαν, μεταξὺ τοῦ καταβλητέου ποσοῦ τῆς συντάξεως καὶ τοῦ ὁλικοῦ ποσοῦ ταύτης, βάσει εἰκοσιπενταετοῦς χρόνου ἀσφαλίσεως, διαφοράν. Τὸ ποσὸν τῶν ὑπὸ τοῦ Ταμείου καταβαλλομένων συντάξεων εἰς τοὺς ἀνωτέρω συνταξιοδοτουμένους, λόγῳ ἀναπηρίας προσαυξάνεται κατὰ (50%) πεντήκοντα ἑκατοστά, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀνάπηρος εὑρίσκεται διαρκῶς εἰς κατάστασιν ἀπαιτοῦσαν συνεχῆ ἐπίβλεψιν, περιποίησιν καὶ συμπαράστασιν ἑτέρου προσώπου. Τὸ βασικὸν ποσὸν τῆς καταβλητέας μηνιαίας συντάξεως εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Γραφείου Κυβερνητικῆς Ἐποπτείας τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀξιῶν τοὺς ἔχοντας συντάξιμον ὑπηρεσίαν 25 ἐτῶν ὡς ἀκολούθως: α) Διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς λαμβάνοντας μισθὸν 3ου ἕως 2ου βαθμοῦ εἰς δραχμ. 1.000 μηνιαίως. γ) Διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς λαμβάνοντας μισθὸν 6ου βαθμοῦ εἰς δραχμ. 750 μηνιαίως. δ) Διὰ τοὺς λαμβάνοντας μισθὸν 7ου βαθμοῦ καὶ κατωτέρω εἰς δραχμ. 600 μηνιαίως. Διὰ τοῦ συμπληρώσαντας συντάξιμον ὑπηρεσίαν ἄνω ἢ κάτω τῆς εἰκοσιπενταετίας προσαυξάνονται ἢ μειοῦνται τὰ ἄνω βασικὰ ποσὰ κατὰ 1)25 κατ’ ἔτος ἀναλόγως. ΣΤ) Τὸ σύνολον τῶν χορηγουμένων μηνιαίων συντάξεων ἀνέρχεται εἰς δραχμ. 397.163. Ἀνωτάτη σύνταξις δραχμ. 3.500. Κατωτάτη σύνταξις δραχμ. 600. Μέση σύνταξις δραχμ. 1.784. ζ) Τὸ Ταμεῖον διοικεῖται ὑπὸ 10μελοῦς Δ. Συμβουλίου. Διὰ τὸν Πρόεδρον ἡ προβλεπομένη ἀποζημίωσις εἶναι πάγιον ποσὸν μηνιαίως δραχμ. 1.000 καὶ δραχμ. 75 δι’ ἑκάστην πραγματοποιουμένην συνεδρίασιν τοῦ Συμβουλίου. Διὰ τὸν Πρόεδρον, ἐπίσης, καθὼς καὶ διὰ τὸν Κυβ. Ἐπίτροπον προβλέπονται ἕξ (6) πρόσθετοι προσελεύσεις μηνιαίως, ἤτοι δραχμ. 460 (6 Χ 75). Διὰ τὰ λοιπὰ μέλη ἡ προβλεπομένη ἀποζημίωσις εἶναι δραχμ. 75 δι’ ἑκάστην πραγματοποιουμένην συνεδρίασιν. Βάσει τῶν πεπραγμένων κατὰ μέσον ὅρον αἱ πραγματοποιούμεναι συνεδριάσεις τοῦ Δ. Σ. δὲν ὑπερβαίνουν τὰς 6 μηνιαίως καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν πραγματοποιοῦνται συνεδριάσεις ἐκ τῶν μελῶν Δ. Συμβουλίου δι’ ἐπιτροπὰς πρὸς μελέτην οἰκονομικῶν ἢ συνταξιοδοτικῶν θεμάτων βάσει τῶν πεπραγμένων, αὗται δὲν ὑπερβαίνουν τὰς 6 μηνιαίως δι’ ἅς καταβάλλεται, ἐπίσης, ἡ αὐτὴ κατὰ συνεδρίασιν ἀποζημίωσις. Συνημμένως ἀποστέλλομεν ἰσολογισμὸν καὶ ἀπολογισμὸν τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου χρήσεως 1959. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ι) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10039)8172 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπὸ στοιχεῖα 3, 4 καὶ 7 ἐρωτήματα. 1) Ἡ κατάργησις τῆς ὑπέρ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας εἰσφορᾶς τῶν ἐργαζομένων ἀποτελεῖ θέμα νομοθετικῆς ρυθμίσεως, πρᾶγμα ὅπερ δὲν ἀντιμετωπίζεται. 2) Ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἔχει προγραμματίσει τὴν ἀνέγερσιν ἰδίου κτιρίου, διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων, ἐγένετο δὲ ἡ σχετικὴ δημοπρασία διὰ τὴν ἀνέγερσιν τούτου. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεώς του εἰς τὸ κτίριον τοῦτο, θέλει ἀντιμετωπίσει τὰς δαπάνας στεγάσεώς του ἐκ τῆς παρεχομένης ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας ἐπιχορηγήσεως. 3) Ἡ ἀξία τῶν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας ἀνεγειρομένων ἐργατικῶν κατοικιῶν κατὰ τὸν οἰκεῖον Κανονισμὸν ἰσοῦται πρὸς τὸ ἄθροισμα τῆς ἀξίας κτήσεως τοῦ ἀντιστοιχοῦντος εἰς τὴν κατοικίαν οἰκοπέδου καὶ τῆς δαπάνης ἀνεγέρσεως τῆς οἰκοδομῆς, ὡς καὶ τῶν ἀναλογούντων διὰ τὴν κατασκευὴν ταύτην γενικῶν ἐξόδων. Οἱ δικαιοῦχοι τυγχάνωσιν ἴσης μεταχειρίσεως, πλὴν ὅμως ὁ νόμος προέβλεψεν ὡς προϋπόθεσιν τὴν ὕπαρξιν ὑγιῶν ἐθνικῶν φρονημάτων, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς μὴ διαβρώσεως τῶν ἐργατικῶν οἰκισμῶν ὑπὸ κομμουνιστικῶν στοιχείων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Ζαΐμη, Κ. Κωνσταντάρα καὶ Ν. Καθαροσπόρη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 596 τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Ζαΐμη, Κ. Κωνσταντάρα καὶ Ν. Καθαροσπόρη, σχετικῶς μὲ τὴν διασφάλισιν τῶν ἁλιεργατῶν τῶν ἁλιευτικῶν συγκροτημάτων γρὶ–γρί, διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11008)8943)19.10. 1960 ἐγγράφου ὑμῶν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ θέμα τῆς διασφαλίσεως τῶν συμφερόντων τῶν ἐπὶ μεριδίῳ ἀμειβομένων ἁλιευργατῶν τῶν ἁλιευτικῶν συγκροτημάτων Γρί–γρί, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ παρακολουθήσωσι τὰς ἑκάστοτε πραγματοποιουμένας τιμὰς διαθέσεως τῆς ἁλιευτικῆς παραγωγῆς, δὲν εἶναι νέον. Κατεβλήθη προσπάθεια ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἀπὸ μακροῦ χρόνου ὑφισταμένου τούτου θέματος, σχετικὴ δὲ βελτίωσις ἐπετεύχθη διὰ τῆς θεσπίσεως ὅρου, ὅπως τὰς ἑκάστοτε πωλήσεις τῶν ἁλιευμάτων παρακολουθῇ καὶ ἐκπρόσωπος τῶν ἁλιεργατῶν. Κατὰ περιόδους συντάσσονται συλλογικαὶ συμβάσεις μεταξὺ τῶν πλοιοκτητῶν ἁλιευτικῶν συγκροτημάτων γρὶ–γρὶ καὶ ἁλιεργατῶν, ρυθμίζουσαι τὰς μεταξὺ των σχέσεις μερίμνῃ τῶν Ὑπουργείων Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ Ἐργασίας. Εἰς ταύτας περιλαμβάνεται καὶ ὁ ὅρος τῆς ἐκπροσωπήσεως τῶν ἁλιεργατῶν εἰς τὰς πωλήσεις τῶν ἁλιευμάτων. Ἐὰν οἱ ἁλιεργάται ἀποφεύγωσι νὰ ὁρίζωσιν ἐκπρόσωπον, εἴτε ἐλλείψει ἐμπιστοσύνης, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους, εἶναι ὑπαίτιοι τῆς δημιουργουμένης καταστάσεως. Ἐλπίζομεν, ὅτι μὲ τὴν ἵδρυσιν τῶν ἰχθυοσκαλῶν, αἱ περιπτώσεις ἀνωμαλίας εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ μεριδίου τῶν ἁλιεργατῶν θὰ ἐκλείψουν, καθ’ ὅσον αἱ πραγματοποιούμεναι τιμαὶ πωλήσεως τῶν ἁλιευμάτων θὰ εἶναι ἀδιάβλητοι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 736)60 τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, σχετικῶς μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ὅρμου Βαθέος Ἀστυπαλαίας, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11803)9527)7.11.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος ἀναπτύξεως τῆς ἁλιείας, προέβη ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἰς πειραματικὴν ἐγκατάστασιν καλλιεργείας ὀστρέων καὶ μυδίων, ἵνα διαπιστώσῃ ἂν ὑφίσταται ἡ δυνατότης τῆς ἀναπτύξεως τῆς ὀστρεοκαλλιεργείας. Μετὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἔκβασιν τῆς πειραματικῆς ἐρεύνης, ἡ Ὑπηρεσία Ἁλιείας βάσει τῶν ἐξαχθέντων συμπερασμάτων, παρέχει ὁδηγίας εἰς πάντα ἐπιθυμοῦντα νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ὀστρεοκαλλιέργειαν. Πέραν τούτου ἐμερίμνησε διὰ τὴν ἀποστολὴν εἰς Ἰταλίαν ὁμάδος ἰχθυοτρόφων ἁλιέων μετὰ σχετικὴν ἐκπαίδευσιν ἐν Ἑλλάδι πρὸς τελειοποίησιν εἰς τὰ τῆς ἰχθυοτροφίας καὶ τῆς καλλιεργείας ὀστρέων καὶ μυδίων. Κατόπιν τούτων ἤρχισεν ἤδη ἐκδηλούμενον πραγματικὸν ἐνδιαφέρον τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Οὕτω εἰς τὸν κόλπον τῆς Θεσσαλονίκης εὑρίσκονται σήμερον δύο ἐπιχειρήσεις ἀσχολούμεναι ἀποδοτικῶς μὲ τὴν καλλιέργειαν μυδιῶν καὶ στρειδιῶν εἰς δὲ τὴν περιοχὴν Καβάλας ἐπίκειται ἡ ἵδρυσις νέας ἐγκαταστάσεως. Ὁμοίως κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ Νομαρχία Χίου τῇ συνδρομῇ τῆς Διευθύνσεως Ἁλιείας ἐπραγματοποίησεν ἐμπλουτισμὸν τῆς περιοχῆς διὰ γεννητόρων ὀστρέων πρὸς ἐγκλιματισμὸν καὶ δημιουργίαν εἰς τὴν Νῆσον τῆς ὀστρεοκαλλιεργείας. Εἰδικώτερον, ὅταν ἠγέρθη ζήτημα ἰχθυοτροφικῆς ἢ ὀστρεοτροφικῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ ὅρμου Βαθέος τῆς Ἀστυπαλαίας, ἡ Ὑπηρεσία Ἁλιείας τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, ἀπέστειλεν Ἐπιθεωρητὴν Ἁλιείας πρὸς ἔρευναν καὶ κατόπιν εἰσηγήσεως τούτου, κατήρτισε σχετικὴν διακήρυξιν διὰ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ ὅρμου Βαθέος πρὸς ὀστρεοκαλλιέργειαν, διότι ὁ χῶρος δὲν ἐκρίθη κατάλληλος δι’ ἰχθυοτροφεῖον. Οὐδεὶς ὅμως, ἔδειξεν ἐνδιαφέρον πρὸς ἐνοικίασιν. Πρὸς τούτοις, διὰ περαιτέρω διευκόλυνσιν τῶν ἐπιθυμούντων νὰ ἀσχοληθῶσι μὲ τὴν καλλιέργειαν τῶν μυδιῶν καὶ στρειδιῶν, ἐθεσπίσθη διάταξις (ἄρθρον 41 τοῦ νόμου 3897)59) διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται ἡ δυνατότης τῆς παραχωρήσεως θαλασσίων χώρων εἰς πάντα αἰτοῦντα, πρὸς δοκιμαστικὴν ἐγκατάστασιν καλλιεργείας ὑδροβίων ζώων, μέχρι διαστήματος δύο ἐτῶν, ἄνευ τῆς καταβολῆς μισθώματος. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς διετίας καὶ ἐφ’ ὅσον διαπιστωθῇ, ὅτι ἐπέτυχεν ἡ καλλιέργεια, ὁ αὐτὸς θαλάσσιος χῶρος δύναται νὰ ἐνοικιασθῇ, εἰς τὸν ἐνεργήσαντα τὴν δοκιμαστικὴν ἐγκατάστασιν, ἄνευ δημοπρασίας μέχρι διαστήματος 15 ἐτῶν, δυνατῆς οὔσης τῆς ἀνανεώσεως τῆς μισθώσεως διὰ 15 εἰσέτι ἔτη. Διὰ τῶν μέτρων τούτων καὶ τῆς παροχῆς τεχνικῶν ὁδηγιῶν, ἐνθαρρύνεται ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία εἰς τὴν ὀστρεοκαλλιεργητικὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν καταλλήλων πρὸς τοῦτο περιοχῶν τῶν Ἑλληνικῶν παραλίων, τὰ δὲ μέχρι σήμερον πρακτικὰ ἀποτελέσματα εἰς τὸ διαρκῶς αὐξανόμενον ἐνδιαφέρον τῶν ἰδιωτῶν πλείστων περιοχῶν τῆς χώρας, ἀποτελεῖ ἐπιβεβαίωσιν τῆς ἀποτελεσματικότητος τῶν μέτρων. Εἶναι ἐξ ἄλλου αὐτονόητον, ὅτι ἡ ὑπὸ τῆς Κρατικῆς Ὑπηρεσίας ἵδρυσις ἐγκαταστάσεων πεδίων ὀστρεοκαλλιεργείας εἰς ὅλας τὰς καταλλήλους περιοχὰς τῶν Ἑλληνικῶν παραλίων, διὰ τῶν κεφαλαίων δημοσίων ἐπενδύσεων δὲν εἶναι δυνατή. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Μπρακατσούλα, Χ. Φιλίππου καὶ Α. Τσιπώρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11309)9214)27.10.1960 ὑμετέρου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατατεθεῖσαν ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 625)14.10.1960 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Μπρακατσούλα, Χ. Φιλίππου καὶ Α. Τσιπώρη, διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος ὑδρεύσεως διαφόρων Κοινοτήτων τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Τὸ χωρίον Κυψέλη ὑδρεύεται ἐκ δύο ἀρτεσιανῶν φρεάτων. Ἐπειδὴ ὅμως, ἡ παροχὴ τούτων εἶναι σχετικῶς ἀνεπαρκής, θὰ περιληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα Μικρῶν Κοινωφελῶν Ἔργων τοῦ ἔτους 1961 ἡ ἀνόρυξις ἑνὸς εἰσέτι τοιούτου. 2) Τὸ χωρίον Συκεαὶ ὑδρεύεται ἐκ μιᾶς φυσικῆς πηγῆς ἀνεπαρκοῦς παροχῆς. Τὸ ζήτημα ἐπιλύσεως τῆς ὑδρεύσεως ἐξητάσθη ὑπὸ γεωλόγου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ἀναμένεται ἡ σχετικὴ ἔκθεσις τούτου, προκειμένου τὸ ἔργον τῆς ἀνορύξεως ἀρτεσιανοῦ φρέατος νὰ ἐνταχθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα Μεγαλυτέρων Κοινωφελῶν Ἔργων τοῦ ἔτους 1961. 3) Εἰς τὸ χωρίον Μεταμόρφωσις (Κουρτίκι) ἐγένετο κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἀνόρυξις δύο ἀρτεσιανῶν ἐκ τῶν πιστώσεων τοῦ προγράμματος Μ.Κ.Ε. Ἐπειδὴ ὅμως, ἡ παροχὴ τούτων δὲν κρίνεται ἐπαρκὴς πρὸς ὕδρευσιν τῶν κατοίκων, μελετᾶται τὸ ζήτημα κατασκευῆς ἔργου ὑδρεύσεως ἐκ πηγῶν ἀπεχουσῶν 3 περίπου χιλιόμετρα ἐκ τῆς Κοινότητος χρηματοδοτηθησομένων ἐκ τοῦ προγράμματος Μεγαλυτέρων Κοινωφελῶν Ἔργων τοῦ ἔτους 1961. 4) Ὁ συνοικισμὸς Ψαθοχωρίου (Ρακώβης) τῆς Κοινότητος Κοσκινᾶ ὑδρεύεται ἐξ ἑνὸς ἀρτεσιανοῦ φρέατος, ἀπέχοντος 200 μέτρα ἐκ τοῦ συνοικισμοῦ, λίαν ἐπαρκοῦς παροχῆς (130 λίτρα ἀνὰ ἄτομον ἡμερησίως) λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πολλὰ χωρία τοῦ Νομοῦ Καρδίτσης στεροῦνται ἐπαρκοῦς ὕδατος, ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἐνδείκνυται ἡ ἀνόρυξις καὶ δευτέρου ἀρτεσιανοῦ ἐντὸς τοῦ ὡς ἄνω Συνοικισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12443)100076)21.11.1960 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 851 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, σχετικῶς μὲ λῆψιν μέτρων βελτιώσεως τῆς ἐνδιαιτήσεως τῶν ἐν τῷ Ἀντιλεπρικῷ Σταθμῷ νοσηλευομένων Χανσενικῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἀπηντήσαμεν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὸν ἐρωτῶντα κ. βουλευτὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. ΔΥΑ)7384)11.8.1960 ἡμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ ἐγνωρίσαμεν, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀνεγέρσεως κτιρίων διὰ τὴν ἀνετωτέραν διαμονὴν τῶν ἀσθενῶν τοῦ Ἀντιλεπρικοῦ Σταθμοῦ μελετᾶται ὑπὸ τῆς καθ’ ἡμᾶς Ὑπηρεσίας. Ἤδη ἐπρογραμματίσθη ἡ ἀνέγερσις δύο μεγάλων περιπτέρων καὶ ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ἀναρρωτηρίου–Νοσοκομείου τοῦ Ἀντιλεπρικοῦ Σταθμοῦ, ἡ μελέτη τοῦ ὁποίου ἔχει καταρτισθῆ καὶ ἐγκριθῆ ἁρμοδίως καὶ εἶναι ἑτοίμη πρὸς δημοπράτησιν. Καταβάλλεται δὲ προσπάθεια διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῆς σχετικῆς πιστώσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παινέζη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9208) 7515 ἐ.ἔ. ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Παινέζη νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκ τοῦ νόμου δυνατότης, ἵνα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διατάξῃ τὴν ἀναθεώρησιν οἱασδήποτε καταδικαστικῆς ἀποφάσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Ε. Γιαρένη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11074)9049 ἀπὸ 20.10.60 ἐγγράφου ὑμῶν διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 534)5. 10.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Ε. Γιαρένη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ περίπτερον τοῦ ΟΤΕ εἰς τὴν Διεθνῆ Ἔκθεσιν Θεσσαλονίκης συνεστήθη κατ’ ἀρχὴν ὡς Τηλεπικοινωνιακὸν Κέντρον ἐξωπλισμένον δι’ ὅλων τῶν συγχρόνων μηχανημάτων παρεχόντων δυνατότητα ἀστικῆς, ὑπεραστικῆς καὶ διεθνοῦς ἐπικοινωνίας πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐκθετῶν καὶ τῶν ἐπισκεπτῶν τῆς ἐκθέσεως. Πρὸς τούτοις, ἐθεωρήθη σκόπιμον νὰ ἐπωφεληθῇ ὁ Ο. Τ.Ε. τῆς εὐκαιρίας πρὸς ἐπίδειξιν τῶν μηχανημάτων τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν παροχὴν τηλεπικοινωνιακῆς ἐξυπηρετήσεως καὶ ἐνημέρωσιν τῶν ἐπισκεπτῶν ἐπὶ τοῦ συντελεσθέντος καὶ συντελουμένου ἔργου εἰς τὸν τομέα τῶν Τηλεπικοινωνιῶν. Ἡ συνολικὴ δαπάνη τοῦ ἔργου τούτου ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 3.100.000, ἐξ ὧν αἱ 2.900.000 ἀντιστοιχοῦσιν εἰς ἔργα μονίμου ἐγκαταστάσεως, αἱ δὲ ὑπόλοιποι 200.000 δραχμαὶ διὰ πίνακας, φωτογραφίας καὶ λοιπὸν διακοσμητικὸν ὑλικόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 545 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ περίπτωσις τοῦ Ἀντιστρατήγου ἐ.ἀ. κ. Φεσσοπούλου Γ. θέλει ρυθμισθῆ διὰ τοῦ καταρτιζομένου ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου σχεδίου νόμου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου, Κ. Τσιγάρα καὶ Γ. Εὐαγγέλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ἀνωτέρω ὑμῶν ἐγγράφου ὑπ’ ἀριθ. 576 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου, Κ. Τσιγάρα καὶ Γ. Εὐαγγέλου, ἐν σχέσει μὲ τὴν καπνοκαλλιέργειαν τοῦ Νομοῦ Πιερίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Διὰ τὰ παραγόμενα ἐν τῇ περιφερείᾳ Πιερίας καπνὰ διαπιστοῦται κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κυρίως λόγῳ τῆς καλλιεργείας εἰς πεδινὰς περιοχάς, πτῶσις τῆς ποιοτικῆς αὐτῶν στάθμης, εἰς βαθμὸν ὥστε νὰ ἀποσύρωνται τῆς περιφερείας σοβαροὶ ξένοι ἀγορασταί. Διὰ τὴν ἀνύψωσιν τῆς ποιοτικῆς στάθμης τῶν παραγομένων ἐν τῇ περιφερείᾳ καπνῶν, τὴν διατήρησιν, ἀλλὰ καὶ ἐπαύξησιν τοῦ ἐνδιαφέροντος τῶν ξένων ἀγοραστῶν ἀπεφασίσθη, ὅπως ἡ ζώνη καπνοκαλλιεργείας εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην ἐπανέλθῃ εἰς τὰ προπολεμικὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα δὲν περιελάμβανον τὰς σημερινὰς καλλιεργουμένας ἀκαταλλήλους πεδινὰς ἐκτάσεις. Τὸ μέτρον τοῦτο ἀνταποκρίνεται καὶ εἰς αἴτημα τῶν παραγωγικῶν ὀργανώσεων τῆς περιφερείας. Διὰ τὴν τυποποίησιν τῆς ποικιλίας Σαμψοῦντος καὶ τὸν ἐντοπισμὸν τῆς καλλιεργείας αὐτῆς εἰς μόνην τὴν περιφέρειαν Κατερίνης, ὑπὸ τὴν προσωνυμίαν τῆς ὁποίας εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Διεθνῆ ἀγοράν, αἴρεται ἡ παρεχομένη διὰ τῆς κρατικῆς παρεμβάσεως προστασία εἰς τοὺς παραγωγοὺς ἄλλων περιφερειῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξακολουθήσουν τυχὸν καλλιεργοῦντες τὴν ποικιλίαν ταύτην. Δοθέντος, ὅτι ὑφίσταται ζωηρὸν ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῶν ξένων ἀγοραστῶν διὰ τὰ καλὰ καπνὰ τῆς περιφερείας παρέχεται διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 140)60 πράξεως τῆς Κ.Ε.Κ. αὔξησις τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως κατὰ 15.000 στρέμματα, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ καλλιεργηθέντα πρὸς τὸ παρελθὸν ἔτος, ἤτοι: Καθορισθεῖσα πρὸς καλλιέργειαν ἔκτασις τὸ ἔτος 1960: στρέμματα 82.000. Καλλιεργηθέντα ὑπὸ τῶν παραγωγῶν τὸ ἔτος 1960 στρέμματα 72.000. Προγραμματιζομένη πρὸς καλλιέργειαν τὸ ἔτος 1961 στρέμματα, 87.000. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Σκυλλάκου καὶ Δ. Μερλοπούλου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11304)9209)27.10.60 ἐγγράφου τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ἀφορῶντος ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Σκυλλάκου καὶ Δ. Μερλοπούλου ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἐργοστασίου τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Κυτταρίνης ἐπιστρέφοντες τὰ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Β. 558) 11.11.60 ἀποσταλέντα ἡμῖν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς, ὅπως ἀποστείλητε ὑμεῖς τὴν αἰτουμένην ἀπάντησιν, δεδομένου ὅτι, λόγῳ ἁρμοδιότητος ἅπαντα τὰ σχετικὰ στοιχεῖα εὑρίσκονται παρ’ ὑμῖν, κοινοποιήσητε δὲ καὶ ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ἀπαντήσεώς σας ταύτης, καθ’ ὅσον τὸ θέμα τοῦτο ἀφορῶν ἀξιοποίησιν τοῦ ἀχύρου σιτηρῶν ἐνδιαφέρει ἀμέσως τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΧ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Κωνσταντάρα καὶ Α. Λασκαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ 1) τῆς ὑπ’ ἀριθ. 26 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Κωνσταντάρα καὶ Α. Λασκαρίδη, διαβιβασθείσης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7841)1.7.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἐν συνεχείᾳ δὲ διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Β. 459 ἐγγράφου τοῦ Γραφείου τοῦ κ. ὑπουργοῦ Βιομηχανίας καὶ 2) τῆς κατατεθείσης ὑμῖν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Λυμπερίδη ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου Καβάλας, διαβιβασθείσης εἰς Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8128)24.8.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἐν συνεχείᾳ δὲ διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Β. 458)20.10.60 ἐγγράφου τοῦ Γραφείου κ. ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ἐν σχέσει μὲ τὸ θέμα τῆς ἐπεξεργασίας καπνῶν εἰς Καβάλαν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Κατὰ τὰς διενεργουμένας ὑπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ παρεμβάσεις εἰς τὰς ἀγορὰς χωρικῶν καπνῶν λαμβάνεται μέριμνα, κατόπιν κυβερνητικῆς ἐντολῆς, ὅπως ἡ ἐπεξεργασία τῶν συγκεντρουμένων καπνῶν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης συντελῆται ἀποκλειστικῶς εἰς κέντρα τῆς ἐν λόγῳ περιφερείας. Εἰδικώτερον, διὰ τὰ καπνὰ ἐσοδείας 1959 ἀπεφασίσθη, ὅπως ἐπὶ πλέον τῶν συγκεντρωθησομένων καπνῶν Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης μεταφερθῶσι πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς κέντρα αὐτῆς ἕτεροι 2.060 τόννοι καπνῶν συγκεντρώσεως Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας. Οὕτω, εἰς Καβάλαν θὰ τύχωσιν ἐπεξεργασίας περὶ τοὺς 1.700 τόννους κρατικῶν καπνῶν ἐσοδείας 1959, ἐξ ὧν 870 Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ 830 Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

Χ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Μπρακατσούλα, Χ. Φιλίππου καὶ Α. Τσιπώρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11309)27.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, περὶ ὑδρεύσεως τῶν χωρίων Κυψέλης, Συκεῶν, Κουρτικίου καὶ Ρανκόβας, ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ Νομάρχου Καρδίτσης, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1. Κοινότης Κυψέλης. Οἱ 1.300 κάτοικοι τῆς Κοινότητος Κυψέλης ὑδρεύονται ἐκ δύο ἀρτεσιανῶν φρεάτων, παροχῆς τοσαύτης, ὥστε νὰ ἀναλογοῦν 20 λίτραι κατ’ ἄτομον ἡμερησίως. Δεδομένου, ὅτι ἡ παροχὴ αὕτη κρίνεται ἀνεπαρκής, θὰ περιληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα Μ.Κ.Ε. 1961, ἡ ἀνόρυξις καὶ ἑνὸς εἰσέτι ἀρτεσιανοῦ φρέατος. 2. Κοινότης Συκεῶν. Οἱ 700 κάτοικοι τῆς Κοινότητος ταύτης ὑδρεύονται ἐκ μιᾶς πηγῆς, ἀνεπαρκοῦς παροχῆς. Τὸ ζήτημα τῆς ὑδρεύσεως τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος ἐξητάσθη ὑπὸ γεωλόγου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, μετὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ὁποίου, θὰ ἐνταχθῇ τὸ ἔργον εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Μεγαλυτέρων Κοινωφελῶν Ἔργων, τοῦ ἔτους 1961. 3. Κοινότης Μεταμορφώσεως (Κουρτικίου). Κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἐγένετο ἡ ἀνόρυξις δύο ἀρτεσιακῶν φρεάτων διὰ τῶν πιστώσεων τοῦ προγράμματος Μ. Κ.Ε. διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν 850 κατοίκων τῆς Κοινότητος. Ἐπειδὴ ἡ ἐπιτευχθεῖσα παροχὴ ὕδατος δὲν κρίνεται ἐπαρκής, μελετᾶται ἡ κατασκευὴ ἔργου ὑδρεύσεως ἐκ πηγῶν ἀπεχουσῶν 2½–3 χιλιόμετρα ἐκ τῆς Κοινότητος, ὁμοίως διὰ τοῦ προγράμματος Μεγαλυτέρων Ἔργων τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου τοῦ προσεχοῦς ἔτους 1961. 4. Συνοικισμὸς Ψαθοχωρίου (Ρακώβης) τῆς Κοινότητος Κοσκινᾶ. Οἱ 360 κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ τούτου ὑδρεύονται ἐξ ἑνὸς ἀρτεσιανοῦ φρέατος, ἀπέχοντος 200 μέτρα ἐκ τοῦ συνοικισμοῦ, λίαν ἐπαρκοῦς παροχῆς καὶ ὡς ἐκ τούτου, διὰ λόγους οἰκονομικούς, δὲν ἐνδείκνυται, ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἡ ἀνόρυξις καὶ δευτέρου ἀρτεσιανοῦ φρέατος, ἐντὸς τοῦ συνοικισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Σβώλου, Δ. Γιαχνῆ, Κ. Μητσοτάκη, Ε. Ἀρβανιτάκη, Σ. Ἡλιοπούλου, Δ. Λεονάρδου, Ι. Εὐαγγελίδη, Γ. Βαλούρδου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Γ. Μερλοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10951)6.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 497 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Σβώλου, Κ. Μητσοτάκη, Σ. Ἡλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ, Ε. Ἀρβανιτάκη, Δ. Λεονάρδου, Ι. Εὐαγγελίδη, Γ. Βαλούρδου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Γ. Μερλοπούλου, περὶ καταργήσεως τῆς λειτουργίας τοῦ σκοπευτηρίου Καισαριανῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12503)170)12)27.9.60 ἐγγράφου τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως (Γεν. Γραμμ. Ἀθλητισμοῦ), ἐγένετο πρότασις διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ σκοπευτηρίου Καισαριανῆς εἰς ἄλλον κατάλληλον χῶρον ἐκτὸς τῆς περιοχῆς τῆς Καισαριανῆς, λόγῳ τοῦ κινδύνου προκλήσεως ἀτυχημάτων καὶ ὑπεδείχθη, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἔκτοτε ἡ ἐκτέλεσις οἱασδήποτε βολῆς. Κατόπιν τούτων, τῇ αἰτήσει τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ΓΕΣ, παρεσχέθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13450) 170)12)13.10.60 ἐγγράφου τοῦ ὑφυπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, ἡ συγκατάθεσις αὐτοῦ, ὅπως διὰ μόνην καὶ τελευταίαν φορὰν τελεσθῶσιν, εἰς τὸ ἐν λόγῳ σκοπευτήριον, διεθνεῖς σκοπευτικοὶ ἀγῶνες (SISM), ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅπως ληφθῶσιν ὅλως ἐξαιρετικὰ μέτρα ἀσφαλείας, κατὰ τὰς ἡμέρας διεξαγωγῆς τοῦ πρωταθλήματος. Ἡ συγκατάθεσις αὕτη παρεσχέθη, διότι εἶχον ἀποσταλῆ ἤδη προσκλήσεις καὶ λεπτομερὲς πρόγραμμα, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πρὸς τὰ Ἔθνη–Μέλη τοῦ SISM, διὰ τὴν ἀποστολὴν σκοπευτικῆς ὁμάδος εἰς Ἑλλάδα καὶ τυχὸν ματαίωσις τοῦ σκοπευτικοῦ πρωταθλήματος, θὰ εἶχε δυσμενεῖς οὐσιαστικὰς ἐπιπτώσεις εἰς βάρος τῆς Χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Κοτσώνη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 12411 διεκ. 10044 ἀπὸ 21.11.60 ὑμετέρου ἐγγράφου νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἐφ’ ὅλων τῶν θιγομένων ἐν τῇ ἐρωτήσει θεμάτων ἔχουσιν ἐκδοθῆ αὐστηραὶ διαταγαὶ πρὸς τὰς Ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων καὶ ἐνέργειαν τῶν νομίμων κατὰ τῶν παραβατῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 12446 διεκ. 100079 ἀπὸ 21.11.60 ὑμετέρου ἐγγράφου νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι οὐδεμία ἄδεια διενεργείας μικτῶν ἢ τυχηρῶν παιγνίων λειτουργούντων διὰ μηχανικῶν συσκευῶν ἐχορηγήθη παρ’ ἡμῶν. Αἱ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου διατάξεις ἐφαρμόζονται μετ’ αὐστηρότητος, ἐναντίον δὲ τῶν παραβατῶν ἐνεργοῦνται τὰ νόμιμα. Εἰδικῶς εἰς τὸ Ἡράκλειον–Κρήτης, κάτοχοι μηχανικῶν συσκευῶν «Μπερομάτ», αἵτινες εἶχον ἐνταχθῆ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν μικτῶν παιγνίων, δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν, καίτοι εἰδοποιήθησαν καὶ ἔλαβον γνῶσιν ἐγγράφως οὗτοι, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ διενέργεια παιγνίων δι’ αὐτῶν, ἐν τούτοις ἔθεσαν κρυφίως ἐν λειτουργίᾳ, ὡς ἀπεδείχθη ἐξ ἐνεργηθείσης ἐξετάσεως παρὰ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Χωροφυλακῆς τὸ ἔτος 1959, δι’ ὃ ὁ Διοικητὴς Ἀσφαλείας Ἡρακλείου πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ παιγνίου κατεκράτησε τὰς μηχανὰς ἐπὶ 8μηνον. Μὴ ὑπαρχούσης ὅμως διατάξεως δικαιολογούσης τοῦτο, ἀπέδωκεν εἰς τοὺς κατόχους των καὶ διέταξε τὴν παρακολούθησιν. Κατόπιν παρακολουθήσεως παρὰ τῶν ὀργάνων τοῦ Τμήματος Ἀσφαλείας Ἡρακλείου, ἐβεβαιώθη παράβασις παρανόμου διενεργείας παιγνίου κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον 1960 διὰ δύο ἐκ τῶν ἀνωτέρω συσκευῶν, αἵτινες κατεσχέθησαν μετὰ τῆς σχηματισθείσης δὲ δικογραφίας καὶ τῶν δραστῶν ἀπεστάλησαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Δικαστικὴν Ἀρχήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

ΧΙ. Τοῦ Ὑπουργ. Βορ. Ἑλλάδος. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου, Ε. Γιαρένη, Α. Χονδρονασίου καὶ Κ. Τσιγάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11111)20.10.60 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ κατατεθεῖσα ἡμῖν ἀπὸ 11.10.60 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου καὶ λοιπῶν διὰ τὸ ἀναπαλλοτρίωτον δασοκτημάτων τοῦ Ν. Πιερίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ συναποστείλωμεν ἀντίγραφον τῆς σχετικῆς ὑπ’ ἀριθ. 19792)14.11.60 ἀναφορᾶς τῆς Νομαρχίας Πιερίας πρὸς ἐνημέρωσιν ὑμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος

Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 19792.

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΠΙΕΡΙΑΣ

Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου κλπ. Σχετικὴ ὑμετέρα ὑπ’ ἀριθ. 20633)29.10.1960 Διαταγὴ ὑμῶν. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὕπερθεν ὑμετέρας σχετικῆς μὲ τὴν ἀπὸ 10.10.60 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου καὶ λοιπῶν πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων περὶ ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων Νομοῦ Πιερίας δι’ ἀπαλλοτρίωσιν τσιφλικίου κλπ., λαμβάνομεν τὴν τιμὴν σὺν τῇ ἐπιστροφῇ ταύτης, νὰ ἀναφέρωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι, πρὸς ἐνημέρωσιν τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων: Ι. Βασικὸν καὶ κύριον μέλημα ἡμῶν καὶ τῆς ἁρμοδίας Διευθύνσεως Γεωργίας ὑπῆρξεν ἡ γεωργικὴ ἀποκατάστασις ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Πάντα τὰ δασοαγροκτήματα τῆς περιοχῆς μας, ἅτινα ἐνέπιπτον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 2185)52 περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ κτηνοτρόφων ἀπηλλοτριώθησαν καὶ διετέθησαν δι’ ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπαλλοτριώσεων Κατερίνης εἰς ἀκτήμονας. Ἐπίσης πρὸς τοῦτο διετέθησαν καὶ διατίθενται κοινόχρηστοι ἐκτάσεις διαφόρων συνοικισμῶν τῆς περιοχῆς μας ἔστω καὶ εἰς βάρος τῆς χωρικῆς των κτηνοτροφίας, πρὸς γεωργικὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων, διὰ λόγους κοινωνικοοικονομικῆς σκοπιμότητος. ΙΙ. Διὰ τὰ ἐν τῇ ἐρωτήσει τῶν ἀνωτέρω κ.κ. βουλευτῶν μνημονευόμενα τσιφλίκια τῶν Οἰκονόμου 80.000 στρμ., Μαλλὰχ 100.000 στρεμ. κλπ. ἀναγραφόμενα, ὅτι δῆθεν ἐθεωρήθησαν κακῶς, κατὰ δήλωσιν τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν Γεωργίας τοῦ Νομοῦ ὡς δασώδεις ἐκτάσεις καὶ ἐξῃρέθησαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἀναφέρομεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Κατ’ ἀρχήν, ἐμεγαλοποιήθη ὑπερβολικῶς ἡ ἔκτασίς των. Τὸ δασόκτημα τῶν ἀδελφῶν Οἰκονόμου δὲν ὑπερβαίνει τὰ 43.000 στρέμ. καὶ τῶν ἀδελφῶν Μαλλὰχ τὰ 26.000 στρέμ. Τὸ πρῶτον δασόκτημα δὲν ἀπηλλοτριώθη, συμφώνως τῇ ρητῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Ν. Δ. 2185)52. Τὸ δεύτερον μνημονευόμενον δασοαγρόκτημα ὑπέστη δύο (2) ἀπαλλοτριώσεις κατὰ τὰ ἔτη 1931 καὶ 1953 καὶ διετέθησαν εἰς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς ἅπασαι αἱ καλλιεργούμεναι καὶ μὴ δασώδεις καλλιεργήσιμοι ἐκτάσεις αὐτοῦ. Ἀναμφιλέκτως, ἐὰν οἱ ἀνωτέρω κ.κ. βουλευταὶ ἀντελαμβάνοντο τὴν ἔννοιαν τῶν ρητῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 17 παρ. 1 ἐδάφ. βα, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰς τοιαύτας τοῦ ἄρθρου 45 τοῦ Δασικοῦ Κώδικος θὰ ἀπέφευγον ἔστω καὶ δι’ ἐντυπωσιακοὺς λόγους τὴν ἀνωτέρω ἐρώτησιν. Εἰρήσθω ὧδε, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου διὰ τὴν περιοχήν μας ἀπόπειρα τῆς καθ’ ἡμᾶς Διευθύνσεως Γεωργίας νὰ διαθέσῃ δι’ ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν. Διατάγματος 2185)52 ἀραιὰς δασοσκεπεῖς ἐκτάσεις τοῦ δασοαγροκτήματος ἀδελφῶν Μαλλὰχ ἀπέτυχεν, ἀκυρωθέντος τοῦ ἀπὸ 30.7.54 πρωτοκόλλου διαχωρισμοῦ διὰ τῆς 1119)55 ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Κατὰ συνέπειαν, νομίμως ἐξηρέθησαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως δασοσκεπεῖς ἐκτάσεις ἐν τῇ περιοχῇ μας καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι οὐδόλως εὐθύνονται δι’ ἀπολύτως σύννομον ἐνέργειαν. III. Καθ’ ἃ ἀπολύτως γνωρίζομεν, οὐδέποτε ἐδηλώθη παρ’ ὑπηρεσίας, ὅτι κακῶς ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς δασώδεις ἐκτάσεις δασοκτήματα φυσικῶν προσώπων καὶ ἐξηρέθησαν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, καθ’ ὅσον αὐταὶ αὗται αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι ἐχαρακτήρισαν ταύτας ὡς δασώδεις, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 45 τοῦ Δασικοῦ Κώδικος. IV. Δὲν ὑφίστανται ἐν τῷ Νομῷ Πιερίας ἀδιανέμητοι ἐκτάσεις καὶ τὰ ἐναπομένοντα κατάλοιπα τούτων μέλλουσι συντόμως νὰ διανεμηθοῦν (θαμνοσκεπεῖς ἐκτάσεις Λιτοχώρου καὶ Λεπτοκαρυᾶς κλπ.). V. Ἡ καθ’ ἡμᾶς Νομαρχία καταβάλλει ἀπὸ ἐτῶν ἐντόνους προσπαθείας νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος δι’ ἀπαλλοτριώσεως εἴτε ἄλλως πως διαθέσεως τῶν καλλιεργησίμων ἐκτάσεων τῶν δασοκτημάτων τῆς περιοχῆς μας ἀνηκόντων εἰς φυσικὰ πρόσωπα κλπ., αἵτινες (ἐκτάσεις) λόγῳ θέσεως, κλίσεως ἀνυπαρξίας προστατευτικῆς, σημασίας των κλπ., θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποδοθοῦν εἰς μόνιμον γεωργικὴν ἐκμετάλλευσιν διὰ λόγους γεωργοοικονομικούς, κοινωνικοὺς καὶ ἀκόμη ἐθνικῆς οἰκονομίας, καθ’ ἃ δὲ γνωρίζομεν ἀπὸ σχετικὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συνομιλίαν μας μὲ τὸν ἴδιον τὸν Σὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καταβάλλεται ἰδιαιτέρα προσπάθεια ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεώς του, τακτοποιήσεως τοῦ θέματος τούτου διὰ νομοθετικῆς μερίμνης. Ἐν Κατερίνῃ τῇ 14 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Νομάρχης

Κ. ΝΑΛΠΑΝΤΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Κωστῆ, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Ἀμφίσσης–Μπράλου κλπ., διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ἡ ἐρώτησις τῆς κ. Β. Θανασέκου καὶ τοῦ κ. Ι. Σιαφλέκη, σχετικῶς μὲ τὴν χάραξιν τμήματος τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἀλιάρτου–Μαρτίνου κλπ., διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τούτων. Ἐπίσης, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Παινέζη, σχετικῶς μὲ τὰς ἐργασίας ἀποχετεύσεως τῆς πόλεως Πειραιῶς, διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ὁ κ. Β. Μπρακατσούλας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπισκευὴν τῆς παλαιᾶς ὁδοῦ Λαρίσης–Καρδίτσης, μέσῳ τῆς κωμοπόλεως Κουτσιαρί.

§6Β. ΜΠΡΑΚΑΤΣΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει σαφῆ ἐπίγνωσιν τῆς καταστάσεως τοῦ δικτύου τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας. Βεβαίως, ἐντὸς ὀλίγου ἀποπερατοῦται ἡ ὁδὸς Καρδίτσης–Τρικάλων, ἀλλὰ ἀπομένουν σημαντικαὶ ἀκόμη ὁδικαὶ ἀρτηρίαι πρὸς κατασκευὴν εἰς τὴν περιφέρειαν Καρδίτσης καὶ ἰδιαιτέρως ἀπομένει ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ Λαρίσης–Καρδίτσης μέσῳ τῆς Κωμοπόλεως Κουτσιαρί. Νομίζω, ὅτι ἡ ὁδὸς αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ κατασκευασθῇ, διότι ἔχει μικροτέραν ἀπόστασιν καὶ θὰ διευκολύνῃ πολλὰ χωρία, ἰδίως εἰς τὴν διακίνησιν τῶν προϊόντων. Ἄλλως τε ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἔχει κατασκευασθῆ κατὰ ἕνα μέρος καὶ ἀπομένουν ἀκόμη ὀλίγα χιλιόμετρα.

§7Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Νομίζω, ὅτι ἡ περιφέρεια Καρδίτσης δὲν εἶναι ἀδικημένη ἀπὸ ἀπόψεως κατασκευῆς ὁδῶν. Ἡ Καρδίτσα συνεδέθη ἤδη διὰ τῆς ὁδοῦ Λαμίας–Λαρίσης καὶ ἐντὸς ὀλίγου ἀποπερατοῦται καὶ ἡ ὁδὸς Τρικάλων–Καρδίτσης. Βεβαίως παραμένουν ἀκόμη καὶ ἄλλαι ὁδικαὶ ἀρτηρίαι πρὸς κατασκευήν. Δι’ αὐτὸ ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη τῆς συνδέσεώς της μὲ τὴν Λάρισαν καὶ ἡ σύνδεσις θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ, εἴτε διὰ μέσου Παλαμᾶ, εἴτε διὰ μέσου Κουτιαρί. Προετιμήσαμεν τὴν σύνδεσιν διὰ μέσου Παλαμᾶ, διότι μέχρις ἑνὸς ὁρίου θὰ χρησιμοποιῆται ἡ δημοσία ὁδός. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, δίδομεν τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον νὰ κατασκευάσῃ καὶ ἄλλας ὁδούς, δεδομένου, ὅτι βοηθοῦν εἰς τοῦτο καὶ στρατιωτικαὶ δυνάμεις.

§8Β. ΜΠΡΑΚΑΤΣΟΥΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πότε ὑπάρχει πρόβλεψις περατώσεως τοῦ τμήματος αὐτοῦ μέσῳ τοῦ Παλαμᾶ;

§9Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀκριβῶς, πάντως θὰ κάμωμεν ὅ,τι δυνάμεθα διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν συντομωτέραν ἀποπεράτωσιν αὐτοῦ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γαβριηλίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν διαρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀξιοῦ πρὸς ἀποφυγὴν καταστροφῆς ἐκ πλημμυρῶν, ἰδίᾳ εἰς τὰ ἀκριτικὰ χωρία.

§11Ι. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Νομὸς Κιλκίς, διασχίζεται ἀπὸ τὸν Ἀξιὸν ποταμὸν εἰς μεγάλην ἀπόστασιν. Λόγῳ τῶν πλημμυρῶν ποὺ γίνονται κατ’ ἔτος, χειμάζονται 4 χωρία εἰς τὴν παραμεθόριον περιοχὴν καὶ ἰδίᾳ πλησίον τοῦ χωρίου Γευγελῆ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Τὰ χωρία αὐτὰ εἶναι ἡ Πλαγιά, Εὔζωνοι, Πευκόδασος κλπ. καὶ καταστρέφονται 2.500 στρέμματα, λόγῳ τῶν πλημμυρῶν. Ἔγινε μία προσπάθεια καὶ κατεσκευάσθησαν κἄτι πρόβολοι, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἀπέκρουσε τὸν κίνδυνον, καὶ κατ’ ἔτος τὰ χωρία κατακλύζονται ἀπὸ τὰ νερὰ τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ. Λόγῳ τῆς κρίσεως ποὺ περνοῦν οἱ χωρικοὶ καὶ λόγῳ τοῦ μικροῦ κλήρου, θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ μία προσπάθεια ρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁριστικῶς ὁ κίνδυνος τοῦ ποταμοῦ Ἀξιοῦ. Ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, θὰ ἠθέλαμεν νὰ ἀκούσωμεν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, τὶ σκέπτεται νὰ κάνῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ κινδύνου αὐτοῦ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§13Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ὑπὸ συζήτησιν ἐρώτησιν, καὶ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ κακὸν ἐπεδεινώθη ἰδίως μετὰ τὴν κατασκευὴν τῶν φραγμάτων τοῦ Ἀξιοῦ, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν κἄποιαν ἀνάσχεσιν εἰς τὸν ροῦν τοῦ ποταμοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν μεγάλων πλημμυρῶν. Δι’ αὐτό, θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν του, ὥστε νὰ γίνῃ κἄποιον ἔργον ἐκεῖ πέρα, ὥστε νὰ προστατευθῇ ἡ περιουσία καὶ ὁ μόχθος ἐν τελικῇ ἀναλύσει τῶν ἐν λόγῳ χωρίων.

§14Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Πραγματικῶς ὑφίστανται τὰς πλημμύρας αὐτὰ τὰ χωρία περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, καὶ κατακλύζεται περιοδικῶς μία ἔκτασις περίπου 2.000 στρεμμάτων. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ διετίας ἐφαρμόζει τὸ σύστημα τῶν προβόλων διὰ νὰ περιορίζῃ τὰς διαβρώσεις, καὶ νομίζω, ὅτι ἐπιτυχῶς ἀντιμετώπισε τοὐλάχιστον, κατὰ τὴν γνώμην τῶν τεχνικῶν, αὐτὸ τὸ θέμα. Τὸ φράγμα τοῦ Ἀξιοῦ ἔγινε διὰ πολὺ μεγαλυτέρους σκοπούς, ἀλλὰ ἡ ... (δὲν ἠκούσθη) ... ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ροὴν τοῦ ὕδατος, νὰ μὴ προέρχωνται ἐκ τῆς αὐτῆς αἰτίας, αἱ πλημμῦραι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς τὰ παραμεθόρια χωρία. Ἐὰν ἀντιμετωπίζαμεν τὸ ζήτημα δι’ ἀναχωμάτων, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῶμεν εἰς μίαν ἔκτασιν 5.000 μέτρων περίπου ἀπὸ τὰ Ἑλληνο—γιουγκοσλαυϊκὰ σύνορα, μέχρι τῶν στενῶν τῆς Τσιγγάνας, θὰ ἦτο ἕνα ἔργον πολυδάπανον, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον θὰ κατέστρεφε καὶ 1.500 στρέμματα, ὅση ἡ ἔκτασις ἡ κατακλυζομένη, ἐνῷ μὲ τὴν ὑφισταμένην σήμερον κατάστασιν, ἔχομεν βέβαια αὐτὰς τὰς πλημμύρας, ἀλλὰ ἔχομεν ἕνα πολὺ μικρὸ πλεονέκτημα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰς ἐαρινὰς σπορὰς εἰς τὴν ἔκτασιν αὐτήν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν βλέπω λύσιν, οὔτε δι’ ἀναχωμάτων, οὔτε ὅπως γράφετε εἰς τὴν ἔγγραφον ἐρώτησιν διὰ φράγματος, διότι δὲν ἐνδείκνυται ἐκεῖ ἡ θέσις ἀπὸ πλευρᾶς φράγματος.

§15Ι. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι ἀντιμετωπίζεται τὸ θέμα μὲ τὰς ἐαρινὰς σποράς, πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι καὶ αἱ ἐαριναὶ σποραὶ κατακλύζονται ἀπὸ πλημμύρας, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ λάβῃ σχετικὰ μέτρα. Τὰ ἔξοδα, ἔξοδα εἶναι, ἀλλὰ δύναται νὰ εὑρεθοῦν.

§16Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν πρόκειται περὶ ἐξόδων, ἀλλὰ πρόκειται, ὅτι τὰ ἀναχώματα, τὰ ὁποῖα ζητεῖτε νὰ κατασκευάσωμεν, θὰ καταλάβουν ἔκτασιν 1.500 στρεμμάτων, ἐπὶ αὐτοῦ ἔχομεν τὰς σχετικὰς μελέτας τῶν τεχνικῶν, δὲν ἀντιμετωπίζεται ζήτημα δαπάνης. Εἴπομεν ἀσχέτως τῆς δαπάνης.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γαβριηλίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἄμεσον παροχὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ὁποίων κατελήφθησαν ἐκτάσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας ἐν τῷ Νομῷ Κιλκίς.

§18Ι. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπίσης, ἕνα σοβαρώτατον πρόβλημα ἀπασχολεῖ πολλὰ χωριὰ εἰς τὸν Νομόν μας. Λόγῳ τῆς κατασκευῆς ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, ἰδίᾳ τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Κιλκὶς–Μουριῶν καὶ Κιλκὶς–Παιονία, ἔχουν καταστραφῆ κλῆροι, οἰκόπεδα καὶ ἀκίνητα καὶ ἐδημιουργήθη ἕνα πρόβλημα διὰ τοὺς πτωχοὺς ἀγρότας, πρόβλημα ἀποζημιώσεως. Δυστυχῶς, ἡ ἀπάντησις τῆς Νομαρχίας καὶ τοῦ ἁρμοδίου νομομηχανικοῦ εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσουν αἱ Κοινότητες, αἱ ὁποῖαι ὅμως, ἀδυνατοῦν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα αὐτό. Καὶ ἤδη αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχουν καταστραφεῖ λόγῳ αὐτῆς τῆς περιπτώσεως περὶ τὰ 1.100 στρέμματα εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομόν. Μάλιστα παρουσιάσθη περίπτωσις ἐσπαρμένης ἐκτάσεως καὶ μάλιστα εἰς τὴν περίοδον τῆς συγκομιδῆς ποὺ κατεστράφη λόγῳ τῆς κατασκευῆς τῶν ὁδῶν. Ἀκόμη εἰς αὐτὸ τὸ Κιλκὶς καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Μεταλλικοῦ, αὐτὴν τὴν περίοδον ἔχει καταστραφῆ ὁλόκληρος ἔκτασις 15 στρεμμάτων, δηλαδὴ ἐπῆραν τὸ χῶμα διὰ νὰ κατασκευάσουν δρόμον. Ἐδημιουργήθη ἕνα ὀξύτατον πρόβλημα εἰς τοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους. Μέχρι τῆς στιγμῆς οὐδεμία θετικὴ ἀπάντησις δὲν ἐδόθη, οὔτε ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν Νομαρχίαν, οὔτε ἀπὸ τὸν Νομομηχανικόν. Ἐρωτῶμεν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν τὶ σκέπτεται νὰ κάνῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι θὰ πρέπει νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα τῶν ἀγροτῶν, διότι εἶναι πτωχοί.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§20Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως, ἡ κατασκευὴ ὁδῶν ἐξυπηρετεῖ γενικωτέρους σκοποὺς καὶ ἐξυπηρετεῖ καὶ τὸ σύνολον τῶν κατοίκων. Ἀλλά, νομίζομεν, ὅτι δὲν πρέπει τὸ βάρος νὰ ἐπιπίπτῃ εἰς ὡρισμένους ποὺ συμβαίνει τὰ κτήματά των νὰ εὑρίσκωνται ἐπάνω εἰς τὴν χάραξιν τῶν ὁδῶν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν ἄλλην περίπτωσιν διὰ τὴν κατασκευὴν περιφερειακῆς τάφρου εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου κατεστράφησαν ὑπὲρ τὰ 500 στρέμματα μικροκτηματιῶν ἀγροτῶν καὶ δὲν ἔλαβον καμμίαν ἀποζημίωσιν ἐπὶ ἔτη. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, εἰς παρομοίας περιπτώσεις, νὰ ἐπιταχύνεται ἡ διαδικασία, ὥστε οἱ ζημιούμενοι νὰ λάβουν τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβουν.

§21Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὡς εἶναι γνωστόν, πέρυσιν ἐψηφίσθη σχετικὸς νόμος προβλέπων τὴν διαδικασίαν τῶν ἀπαλλοτριώσεων, καὶ τοῦτο, οὕτως ὥστε αἱ ἀπαλλοτριώσεις νὰ καταβάλλωνται εὐχερέστερον. Παρουσιάζονται ὅμως πάντοτε εἰδικώτεραι περιπτώσεις, ὅπως ἐμφανίζεται τοὐλάχιστον αὐτὴ μὲ τὰς τοπικὰς ἀρχάς. Ἀλλὰ κατόπιν αὐτῶν τῶν ὁποίων μᾶς εἴπατε, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐξετάσω εἰδικῶς τὴν περίπτωσιν. Μερικὲς φορὲς παρουσιάζεται μία ἀντίδρασις τῶν κατοίκων, δεδομένου, ὅτι εἶναι ἀφοσιωμένοι εἰς τοὺς ἀγρούς των, καὶ δὲν θέλουν νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ νὰ λάβουν ἔναντι τῆς ἐκτάσεως διὰ τῆς ὁποίας θὰ διέλθῃ ἡ ὁδός, χρήματα, θὰ προτιμοῦσαν νὰ πάρουν ἀντίστοιχον ἔκτασιν εἰς ἕν ἄλλο σημεῖον τῆς περιοχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐργάζονται. Ὑπ’ αὐτὸν τὸν τύπον μοῦ ἀνεφέρθη, ὅτι γίνονται οἱ συνδυασμοὶ αὐτοὶ εἰς τὴν περιοχὴν Κιλκίς. Κατόπιν τῶν ὅσων εἴπατε προηγουμένως, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα, οὕτως ὥστε νὰ ἴδω ἐὰν ὑπάρχῃ καμμία σχετικὴ παραβίασις, δεδομένου, ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ εἴμεθα εἰς τὰς ἀπαλλοτριώσεις καὶ γενναιόδωροι, ἀπὸ πλευρᾶς ἀποζημιώσεως, ἀλλὰ καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν καὶ συντομώτεροι εἰς τὴν παροχὴν αὐτὴν εἰς τοὺς δικαιούχους.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πρωϊμάκης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ἐκτελεσθοῦν ἔργα βελτιώσεως τοῦ λιμένος Κέας κλπ.

§23Ε. ΠΡΩΪΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ λιμὴν τῆς Κέας, λόγῳ τοῦ ἐπικαίρου σημείου εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται, ἀπετέλει ἄλλοτε ἀσφαλές καταφύγιον δι’ ὅλα τὰ δοκιμαζόμενα πλοῖα ἐκ τῶν ἀνέμων καὶ τῆς τρικυμίας. Πλὴν τούτου, ἐχρησίμευεν ὡς τόπος ἐφοδιασμοῦ διὰ νερὸ καὶ καύσιμα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὠφέλει καὶ τὴν τοπικὴν οἰκονομίαν. Πλὴν ὅμως, λόγῳ τῶν προσχώσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπὸ τὸν ἐκβάλλοντα ἐκεῖ χείμαρρον Μυλοπόταμον, ἡ ἐπιφάνεια ἔχει περιορισθῆ πολύ, εἰς τρόπον ὥστε, οὔτε ἱστιοφόρα πλοῖα νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλλιμενισθοῦν. Ἐκτὸς τούτου, εἶναι ἀνάγκη προεκτάσεως τοῦ λιμενοβραχίονος κατὰ 15–20 μέτρα, διὰ νὰ προστατευθοῦν τὰ πλοῖα αὐτὰ ἀπὸ βορείους ἀνέμους κυρίως. Ἐπίσης χρειάζεται ἐνίσχυσις τοῦ κρηπιδώματος. Ἐρωτῶμεν, λοιπόν, τὶ σκέπτεται τὸ Ὑπουργεῖον ἐπάνω εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν ὁ λιμὴν εἰς τὴν προπολεμικήν του κατάστασιν, ὥστε τὰ διάφορα πλοῖα, τὰ ὁποῖα λόγῳ τοῦ καιροῦ δὲν ἠμποροῦν νὰ συνεχίσουν τὸν πλοῦν των, νὰ ἠμποροῦν νὰ ἐλλιμενίζωνται ἐκεῖ πέρα, νὰ ἐφοδιάζωνται καὶ νὰ ἐνισχύουν τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν.

§24Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκοιν. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως θὰ σᾶς εἶναι γνωστόν, αἱ ἀνθρακεύσεις τῶν πλοίων, δὲν γίνονται πλέον εἰς τὸν λιμένα τῆς Κέας, μάλιστα δὲ ἀπὸ τῆς προπολεμικῆς ἐποχῆς, διότι τὸ τοιοῦτον εἶχε κριθῆ τότε ὡς ἀσύμφορον. Οἱ λιμένες Κορυσίας καὶ Βούλγαρη, οἱ ὁποῖοι εἶναι πλησίον, ἀποτελοῦν πράγματι ἕνα ἀσφαλὲς καταφύγιον διὰ τὰ πλοῖα κατὰ τὴν περίοδον θαλασσοταραχῆς. Ἐπὶ τοῦ λιμένος τῆς Κορυσίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν λιμενοβραχίονα κατὰ 15–20 μέτρα, ὅπως ὑποστηρίζουν οἱ κ. συνάδελφοι, διότι αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι θεωροῦν, ὅτι τοῦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν προσφέρεται, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ ἀπαιτήσῃ τεραστίας καὶ δυσαναλόγους δαπάνας. Ἐπιφυλασσόμεθα ὅμως, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκβάνθυσιν τοῦ πρώτου κρηπιδώματος καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τελοῦμεν ἐν ἀναμονῇ ἐκθέσεως τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Κέας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, διὰ τὰς ἀνα-

φορὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς.

§26Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς ἦτο φυσικόν, οἱ ἀναπτύξαντες τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ ἐπεξετάθησαν, πέραν τῶν σημείων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦσαν τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν σπεύδει νὰ τροποποιήσῃ τὸν ὑφιστάμενον ἐκλογικὸν νόμον, ἐπεξετάθησαν καὶ εἰς ἄλλα σημεῖα ἀφορῶντα ἰδίως τὴν τηρηθεῖσαν τακτικὴν καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τῆς τελευταίας 4ετίας, τακτικὴν συνισταμένην εἰς τροποποίησιν, καθ’ ἑκάστην ἐκλογήν, τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος καὶ δὴ εἰς παραμονὰς τῶν ἐρχομένων ἐκλογῶν. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον σημεῖον τοῦ ἐλέγχου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Λεονάρδος, ὅτι ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανα τὸν λόγον, ἂν δὲν ἐθεώρουν τὸν ἑαυτόν μου ὑποχρεωμένον νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν αἰτιάσεων κατ’ αὐτοῦ τοῦ ἀθλίου, ὡς ὠνομάσθη, παρελθόντος, κατ’ αὐτῆς τῆς ἀνηθίκου, ὡς ὠνομάσθη ἀπὸ τὸν κ. ἐκπρόσωπον τῆς Ν.Π.Κ., τακτικῆς τῆς τηρηθείσης κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ κατ’ αὐτῆς τῆς ἀτασθαλίας, ὅπως ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ ἐχαρακτήρισε τὴν τακτικὴν τὴν τηρηθεῖσαν κατὰ τὴν τελευταίαν 40ετίαν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤμην καὶ ἐγὼ εὐτυχὴς καὶ θὰ ἦτο πράγματι εὐχῆς ἔργον, ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφευρεθῇ ἕνα σύστημα δίκαιον, τίμιον, ἠθικὸν —ἐπαναλαμβάνω τοὺς χαρακτηρισμοὺς οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποιήθησαν— σύστημα παραδεκτὸν ἀπὸ ὅλους, θεόπεμπτον, θὰ ἔλεγα ἐγώ, τὸ ὁποῖον νὰ ἦτο δυνατόν, παγίως ἐφαρμοζόμενον νὰ ἀποδεικνύῃ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ, εἰς ἅπαντας, αὐτὸ τὸ περίφημον Πολίτευμα τὸ Κοινοβουλευτικόν, τὸ ὁποῖον διέπει τὴν Χώραν μας. Τοῦτο, ὅμως, δὲν φαίνεται νὰ εἶναι τόσον εὔκολον, δὲν φαίνεται κἂν νὰ εἶναι δυνατόν. Τουλάχιστον, ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος, καὶ ἡ θεωρία, μᾶς διδάσκει, ὅτι τοιοῦτον σύστημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Πρὸς τοῦτο, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν ἀναδρομήν. Ἔχομεν ὅλοι ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1923 μέχρι σήμερον ἐγένοντο 13 ἐκλογαὶ καὶ κατὰ τὰς 13 αὐτὰς ἐκλογὰς ἐφηρμόσθη ἑκάστοτε σύστημα διάφορον τοῦ προηγουμένου, βάσει νόμου ψηφισθέντος ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, πλὴν δύο περιπτώσεων, τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1946 καὶ τοῦ 1950, κατὰ τὰς ὁποίας δι’ ἄλλους λόγους δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ τροποποίησις τοῦ προηγουμένως ἰσχύσαντος συστήματος. Οὕτω, ὑπενθυμίζω, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τῆς 7ης Νοεμβρίου 1926 διεξήχθησαν μὲ πλειοψηφικὸν καὶ στενὴν περιφέρειαν, βάσει νόμου ἐκδοθέντος καὶ δημοσιευθέντος ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 7ης Νοεμβρίου τοῦ 1926 διεξήχθησαν μὲ ἀναλογικήν, βάσει τοῦ νόμου 3363 τοῦ 1926, δημοσιευθέντος τῇ 2.9.1926, ἤτοι τέσσαρας μόνον μῆνας πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν καὶ 1½ μόνον μῆνα πρὸ τῆς προκηρύξεως τῶν ἐκλογῶν. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 19ης Αὐγούστου τοῦ 1928, μὲ τὸ σύστημα τῆς στενοευρείας καὶ πλειοψηφικόν, δυνάμει τοῦ Ν.Δ. 11.7.28, δημοσιευθέντος 39 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 25ης Σεπτεμβρίου τοῦ 1932, μὲ ἀναλογικήν, δυνάμει Ν. 168)21.5.32, ἤτοι 94 ἡμερῶν πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Αἱ τῆς 5ης Μαρτίου 1933, μὲ πλειοψηφικὸν τοῦ Ν.Δ. 11.7.28 καὶ στενοευρεῖαν, δυνάμει τῆς ἐν τῷ Ν. 168 τῆς 21.5.32 διατάξεως, καθ’ ἣν ὁ νόμος οὗτος θὰ ἴσχυε μόνον διὰ μίαν ἐκλογήν. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Ε.Σ. τῆς 9.6.35, διὰ πλειοψηφικοῦ καὶ εὐρείας περιφερείας, δυνάμει συντακτικῆς πράξεως δημοσιευθείσης τὴν 4.4.35, ἤτοι 65 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 26.1.36 διὰ τὴν Γʹ Ἀναθεωρητικὴν Βουλήν, δυνάμει Ἀναγκαστικοῦ Νόμου δημοσιευθέντος τὴν 30.12.35, ἤτοι 27 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Αἱ τῆς 31ης Μαρτίου 1936 τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς καὶ αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου 1950 εἶναι αἱ μόναι, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς 40ετίας, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν μὲ τὸ αὐτὸ σύστημα διὰ λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἐκθέσω περαιτέρω. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 9ης Σεπτεμβρίου 1951 διεξήχθησαν μὲ τὸ σύστημα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, βάσει τοῦ Ν. 1878)28.7.51, δημοσιευθέντος 42 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Αἱ δὲ τῆς 16ης Νοεμβρίου τοῦ 1952, μὲ τὸ πλειονοψηφικὸν καὶ στενοευρεῖαν, δυνάμει τοῦ Ν. 2228 τῆς 6.10.52, δημοσιευθέντος 40 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Δὲν ἐπεκτείνομαι εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 καὶ 1958, διότι δι’ αὐτὰς θὰ ἀσχοληθῶ περαιτέρω εἰδικώτερον. Καὶ τίθενται ἐνταῦθα δύο ἐρωτήματα: α) Ἀναιτιολογήτως εἰς ἑκάστην περίπτωσιν, ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρου ἐθνικοῦ συμφέροντος, ἐγένοντο αἱ τροποποιήσεις αὗται τῶν ἐκλογικῶν νόμων καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν κομματικοῦ συμφέροντος μόνον ἢ ὑπῆρχεν ἑκάστοτε δεδικαιολογημένη τις αἰτία καὶ ποία; Καὶ β) ἄν, ὡς ὑποστηρίζω, καὶ εἶναι βέβαιον πρὸς γενικώτερον καλὸν ἐγένοντο, ἀναιτιολογήτως ἀφέθη νὰ γίνουν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν διὰ νὰ συνδυασθοῦν πρὸς τὸ ἐκλογικὸν συμφέρον τῆς πλειοψηφίας ἢ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ἐνωρίτερα, ὁπότε «οὐδεὶς ψόγος». Πρὸ πάσης, ὅμως, ἀπαντήσεως ἐπὶ τῶν δύο τούτων ἐρωτημάτων καὶ πρὸ πάσης ἐξετάσεως τῶν πολλαπλῶν πράγματι ζητημάτων, ἅτινα χρήζουν ἐρεύνης ἀνακύπτοντα ἐκ τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐπερωτήσεως θὰ ἤθελον, κύριοι βουλευταί, νὰ τονίσω, ὅτι αἱ μόναι Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ θὰ παραμείνουν ἀπρόσβλητοι ἀπὸ κάθε αἰτίασιν, ὡς αἱ διατυπωθεῖσαι ὑπὸ τῶν ἐπερωτώντων, εἶναι αἱ ἐκ τῆς ΕΡΕ Κυβερνήσεις τῆς τελευταίας 5ετίας. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, πρῶτον καὶ κατὰ τὸ 1955, εὐθὺς ὡς κατὰ τὴν 6ην Ὀκτωβρίου τοῦ ἔτους αὐτοῦ ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, ἔσπευσεν ἄνευ χρονοτριβῆς καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς καθυστερήσεως νὰ συντάξῃ καὶ εἰσήγαγε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν 7ην Δεκεμβρίου, ἤτοι μετὰ 2 μῆνας μόνον, ἐν μέσῳ τόσων ζητημάτων, ἅτινα ὡς νέα Κυβέρνησις εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ, σχέδιον νόμου τροποποιοῦντος τὸν ἰσχύοντα καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου ψηφισθέντα νόμον ὑπ’ ἀριθ. 2800, τῆς εὐρυτάτης ἐκλογικῆς περιφερείας καὶ τοῦτο κατ’ ἀπαίτησιν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ ἔστω, κατὰ ἰδικήν της πρωτοβουλίαν, μὲ συμφωνίαν πάντοτε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τροποποιήσεως, διὰ νὰ μὴ διαφωνοῦμεν ἐπὶ τοῦ ποίου πρῶτος ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3800. Καίτοι θὰ ἠδύνατο, διαθέτουσα πλειοψηφίαν ἀρκετὴν καὶ τὴν ἀρχήν, νὰ κρατήσῃ καὶ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα νὰ μελετήσῃ διὰ μακρῶν καὶ τὴν ἀνακατάταξιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου, ἡ ὁποία φυσικὸν ἦτο καὶ ἑπόμενον νὰ ἐπακολουθήσῃ τὸν θάνατον τῆς κυριαρχούσης μέχρι τότε πολιτικῆς προσωπικότητος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, νὰ ἀναμένῃ.

§27Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951 καὶ 1952, ἦτο πρὸς τιμὴν τῶν κυβερνώντων τοῦ Κέντρου, ἡ μεταβολὴ τοῦ συστήματος. Αὐτὸ εἶναι ἕνα φαεινὸν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φωτίζῃ ὅλους.

§28Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν θὰ διαφωνήσω ἐγώ, κ. συνάδελφε, ἐπ’ αὐτοῦ, ὕστερα δὲ εἶναι ἡ μόνη Κυβέρνησις, ἡ τῆς ΕΡΕ τοῦ 1956, ἡ ὁποία κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀπὸ τοῦ 1ου παγκοσμίου πολέμου μέχρι σήμερον τεσσαρακονταετίας, εἰσήγαγε πρὸς ψήφισιν πρότασιν νόμου εἰς χρόνον πολὺ πρὸ τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ χρόνου τῆς βουλευτικῆς περιόδου, προηγηθεῖσα οὕτω πάσης ἰδικῆς σας, κύριοι συνάδελφοι, μομφῆς ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ καὶ ὅλως κατ’ ἐξαίρεσιν, ἐπαναλαμβάνω, ὅλων τῶν προηγηθεισῶν κατὰ τὴν τεσσαρακονταετίαν Κυβερνήσεων, ἐξ ὧν οὐδεμία, ὡς θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω περαιτέρω, εἶχε πράξει τοῦτο, πλὴν ἐπίσης τῆς περιπτώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἰσαγαγόντος ἐπίσης ἐγκαίρως, κατὰ τὸ 1954, ὁμοίαν πρότασιν, μάλιστα, ταύτην καὶ ψηφισθεῖσαν. Τοῦτο δέ, ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀφοῦ δὲν ἐπέτυχε, καίτοι ἐπεδίωξε, συνεννόησιν καὶ μὲ ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πιστὴ ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1958, εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς ὑποχρεώσεις της, σεβομένη τὴν λαϊκὴν θέλησιν, βεβαία περὶ τῆς ἀνταποκρίσεως τὴν ὁποίαν ἡ διετὴς μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διακυβέρνησις τοῦ τόπου εἶχεν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ καὶ μὲ τὴν τόλμην, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὸν Ἀρχηγὸν αὐτῆς, προσήγαγεν εἰς τὴν Βουλήν, δύο χρόνια πρὸ τῆς λήξεως τῆς κοινοβουλευτικῆς περιόδου καὶ εἰς χρόνον ὅλως ἀνύποπτον, κατὰ τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ἐσκέπτετο ἢ ὡμίλει περὶ ἐκλογῶν, σχέδιον νόμου τροποποιητικοῦ τοῦ ἰσχύοντος τότε ἐκλογικοῦ συστήματος, ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς ἔντονον καὶ ἐπίμονον ἀξίωσιν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ζητούσης τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ προϊσχύσαντος συστήματος καὶ ὑπήκουσα εἰς ἐθνικὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν ἡ προηγηθεῖσα ἀπρόβλεπτος συνεργασία τῶν ἐθνικοφρόνων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μετὰ τῆς ΕΔΑ. Τὰ ἐπακολουθήσαντα γεγονότα, εἶναι γνωστά. Ἡ χειρονομία τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ δὲν ἐξετιμήθη ὡς ἔδει, δὲν ἐχαρακτηρίσθη ὡς πρᾶξις πολιτικῆς εὐθύνης, καὶ πολιτικῆς εὐθιξίας καὶ ἀλτρουϊσμοῦ. Αὐτὴ ἡ ἄνευ προηγουμένου, κατὰ τὴν πρὸ τοῦ 1954 τριακονταετίαν πρᾶξις, ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἀδυναμία. Καὶ ταῦτα, διὰ νὰ κλείνω τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως ἐπερωτήσεως καὶ ἐλέγχου τῆς ΕΡΕ καὶ διὰ νὰ ἠμπορῶ πλέον ἐλευθέρως καὶ θεωρητικῶς νὰ ἐξετάσω τὸ ὅλον θέμα, τὸ προκῦπτον σήμερον ἐνταῦθα ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε συζητήσεων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν τὰ λέγω ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ ἀσκήσω ἔλεγχον δι’ ὅ,τι αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις τῆς τριακονταετίας δὲν ἔκαμον. Κάθε ἄλλο, καὶ πολλῷ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἐγὼ δὲν δέχομαι τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀντίληψιν, ὅτι ἐφηρμόζοντο διάφορα ἑκάστοτε ἐκλογικὰ συστήματα διὰ κομματικοὺς λόγους, ὅπως ἐλέχθη. Τοὐναντίον, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δεδικαιολογημένως ἐγένοντο ὅλαι αὐταὶ αἱ τροποποιήσεις ποὺ ἔδωσαν ἀφορμὴν παρεξηγήσεων εἰς τὸ παρελθόν, πλὴν ἐλαχίστων, μιᾶς ἴσως μόνον περιπτώσεως, καὶ δεδικαιολογημένως ἐγένοντο εἰς τὸν χρόνον εἰς τὸν ὁποῖον ἐγένοντο. Ὅλαι δὲ αἱ ἐπικρίσεις προέρχονται ἐκ τῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία προκύπτει ἑκάστοτε, ὅπως εὑρεθῇ κἄποια δικαιολογία τῆς ἐκλογικῆς ἀποτυχίας καὶ ἡ ὁποία ἀνευρίσκεται συνήθως εἰς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Ἐπανέρχομαι ἤδη εἰς τὰς ἀρχικάς μου σκέψεις καὶ ἀπαντῶ εἰς τὰ δύο ὡς ἄνω ἐκτεθέντα, τιθέμενα ἐρωτήματα. Κύριοι βουλευταί, ὑπέμνησα προηγουμένως πότε ἐγένοντο οἱ τροποποιητικοὶ νόμοι καὶ ἀνέφερα πάντα ταῦτα, διότι εἶναι σαφὲς τὸ πόρισμα ἐκ τῆς ἐπὶ 13 ἤδη φορὰς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς ἐν τῇ χώρᾳ μας τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Πόρισμα καθ’ ὃ, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας, παρὰ τὰς ἐπιθυμίας μας, παρὰ τὸ ὀρθὸν ἴσως καὶ τὸ δίκαιον, ἡμεῖς οἱ ἴδιοι καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, οἱ διαμαρτυρόμενοι σήμερον διὰ τὰ εἰς τὸ παρελθὸν γενόμενα, σεῖς, ἐν τοῖς πράγμασι καὶ ὑπὸ τὴν ἀδήριτον ἀνάγκην τῶν περιστάσεων ἑκάστοτε τῶν πολιτικῶν ἰδίᾳ τῶν κοινωνικῶν, τῶν ἐθνικῶν καὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀκόμη συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτουν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ὑπεκύψατε εἰς τὴν ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβαλλομένην ἀνάγκην καὶ συνεφωνήσατε εἰς τὴν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τροποποιήσεις τῶν συστημάτων, τὰς ὁποίας οὔτε προεβλέπατε προηγουμένως ὡς ἀναγκαίας, οὔτε ἦσαν κἂν τοιαῦται ὀλίγον ἀπώτερον πρὸ τῶν ἐκλογῶν χρόνον. Καὶ δὲν εἶναι, δὲν εἶναι κύριοι συνάδελφοι, τὸ κομματικὸν συμφέρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὡδήγησεν ἑκάστοτε εἰς τὰς τροποποιήσεις τῶν ἐκλογικῶν νόμων καθ’ ὅλην τὴν διαρρεύσασαν αὐτὴν τεσσαρακονταετίαν, οὔτε εἶναι ἡ ἀνάγκη, ὡς οἱ ἀγορεύσαντες ἐτόνισαν. Οὔτε ἀποτελεῖ ἁμαρτωλὸν παρελθόν, ὅπως τὸ ὠνομάσατε, κύριοι βουλευταί, ὅλος αὐτὸς ὁ πολιτικὸς κόσμος, ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὑπέροχοι ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἐκυβέρνησαν τὸν τόπον μας καὶ οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν ἑαυτοὺς ἐν τῇ ἐξυπηρετήσει τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, οἱ ἀείμνηστοι Βενιζέλος, Καφαντάρης, Μιχαλακόπουλος, Σοφούλης, Πλαστήρας, Παναγῆς Τσαλδάρης, Παπάγος καὶ πολλοὶ ἐξ ὑμῶν τῶν συγχρόνων. Οὔτε ὅλοι αὐτοὶ ἐσκέφθησαν συμφεροντολογικῶς καὶ μόνον καὶ καιροσκοπικῶς, βάσει τῶν ἰδίων ἐκλογικῶν των συμφερόντων, βάσει κομματικῶν κερδῶν, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, διὰ τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ, διὰ τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Θὰ ἦτο τοῦτο λίαν ἀποκαρδιωτικὸν διὰ τὴν φυλήν μας καὶ διὰ τὸ μέλλον της, θὰ ἦτο τοῦτο ἀντιφυσιολογικόν, θὰ ἀντέκειτο πρὸς τὴν ἐγνωσμένην φιλοπατρίαν τῶν Ἑλλήνων, πρὸς τὸν γνωστὸν ἀλτρουϊσμὸν τοῦ πολιτικοῦ της κόσμου, τοῦ ὁποίου συνήθεια εἶναι νὰ καταλήγῃ, μετὰ τὴν πολιτικήν του σταδιοδρομίαν, εἰς ἀπόλυτον πενίαν καὶ νὰ πεθαίνῃ, κατὰ τὴν κοινὴν ἔκφρασιν, εἰς τὴν ψάθαν. Ὄχι, λοιπόν. Ὄχι ἀνάγκη κομματική, ἀλλὰ ἀνάγκη πολιτική, ἀνάγκη ἀντιμετωπίσεως ἐπιβλητικῶν συνθηκῶν καὶ ἡ ἐκ τούτων δημιουργουμένη πραγματικότης εἶναι, ὅτι ἐπέβαλεν ἑκάστοτε τὰς ἀκαίρους τροποποιήσεις. Σεῖς οἱ ἴδιοι, ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐπιτίθεσθε μὲ τόσην ὀξύτητα, σεῖς οἱ ἴδιοι, εἰς προηγουμένας ἀγορεύσεις, τὰς ὁποίας βεβαίως δὲν μοῦ ἐδόθη ὁ καιρὸς νὰ ἐρευνήσω καὶ νὰ ἀνεύρω, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ὅτι σεῖς οἱ ἴδιοι θὰ ἔχετε ὑποστηρίξει τοιαύτας τροποποιήσεις καὶ θὰ ἔχετε οὕτω ἀναγνωρίσει τὴν ἀνάγκην τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πεποίθησίς μου αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀναφέρω. Συνέβη ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, νὰ ἔχω παρακολουθήσει τὰς συζητήσεις ποὺ ἐγένοντο περὶ τὰ ἐκλογικὰ συστήματα καὶ τὴν ἀνάγκην τροποποιήσεώς των, νὰ ἔχω πιστεύσει πραγματικὰ εἰς τὴν ἀνάγκην, ἡ ὁποία ἑκάστοτε ἐπέβαλε τὰς τροποποιήσεις αὐτὰς καὶ εἰς τὴν ἐπίδρασιν τῶν ἐπικρατουσῶν συνθηκῶν, ὥστε νὰ ἔχω πράγματι σχηματίσει πεποίθησιν, ὅτι ἀνάγκη κανονικῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μας Πολιτεύματος καὶ ὄχι κομματικαὶ σκέψεις ἐπέβαλον ἑκάστοτε τὰς γενομένας τροποποιήσεις καὶ δὴ κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν αὗται ἐγένοντο. Καὶ διὰ νὰ γίνω σαφέστερος εἰς τὰς σκέψεις μου καὶ νὰ δικαιολογήσω τὴν πεποίθησίν μου, ἂς πάρωμεν ὅλας τὰς τροποποιήσεις τὰς ἀπὸ τοῦ 1923 καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ πότε, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ διατὶ ἐγένοντο, θὰ ἔχωμεν οὕτω τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν δύο ἐρωτημάτων, ἅτινα ἔθεσα. Ἐκλογαὶ 1923: Κυβέρνησις ἐπαναστατική, ἀνεξέλεγκτος κοινοβουλευτικῶς, ἐφήρμοσε πλειοψηφικὸν μὲ στενήν, παρὰ τὴν μακρὰν ἐφαρμογὴν εὐρείας περιφερείας. Ἐπανάστασις ἦτο, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν τηρήσεως κοινοβουλευτικῶν κανόνων. Ἐκλογαὶ 7.11.1926: Εἶναι ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ χαρακτηριστικαὶ αἱ ἀγορεύσεις τῶν ὑποστηρικτῶν τῆς ἀναλογικῆς, κατὰ τὰς συζητήσεις εἰς τὴν δευτέραν Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν τοῦ 1923, ἥτις ἐτροποποίησε τὸ σύστημα. Τοὺς ὑποστηρικτὰς συνεῖχε τότε μία σκέψις. Ἡ τύχη τῆς νεαρᾶς Δημοκρατίας, ἦτο ἀνάγκη νὰ μὴν ἐκτεθῇ τὸ Δημοκρατικὸν Πολίτευμα. Ἐπεκρέματο κίνδυνος τῆς ἐπικρατήσεως τῶν ἀντιδημοκρατικῶν Κομμάτων, συναπτομένων εἰς ἑνιαίαν πολιτικὴν παράταξιν, ὅπως καὶ θὰ ἐγίνετο, ἐὰν διετηρεῖτο τὸ προϊσχῦον πλειονοψηφικὸν σύστημα. Δημοσίευσις τροποποιητικοῦ νόμου 2.9.26, ἤτοι δύο μόνον μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διότι τότε προέκυψε ζήτημα τροποποιήσεως τοῦ νόμου, τότε ὁ Κονδύλης ἀνέτρεψε τὸν Πάγκαλον. Πότε προηγουμένως, πότε ἐγκαίρως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου; Ἀφοῦ προηγουμένως οὔτε Δημοκρατία εἶχεν ἀνακηρυχθῆ, οὔτε κινήματα, οὔτε ἐπαναστάσεις εἶχαν δημιουργηθῆ; Ἐκλογαὶ 1928: Ἐπάνοδος εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἤμην ὁ ἁρμόδιος νὰ δικαιολογήσω τὴν τροποποίησιν τότε τοῦ συστήματος. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἀντικοινοβουλευτικὴ σκέψις αὐτῆς τῆς τροποποιήσεως τότε τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος. Ἦτο ἀδύνατον νὰ κυβερνήσῃ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ὑπὸ τὰς περιστάσεις, ὑφ’ ἃς ἐκλήθη νὰ κυβερνήσῃ, μὲ συναλλαγὰς καὶ μὲ συνδυασμούς. Ἀπῄτει Κυβέρνησιν πειθαρχημένην, Κυβέρνησιν μὲ σταθερὰν πλειοψηφίαν, μὲ πίστιν πρὸς αὐτόν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αἱ ἔκτακτοι πράγματι περιστάσεις τῆς ἐποχῆς ἐνόμιζεν, ὅτι τοῦ ἐπιβάλλουν νὰ λάβῃ. Διήνυσε 4 χρόνια ἡ Βουλὴ αὐτή. Σεῖς δὲ λέγετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ τετραετία τὴν ὁποίαν ἐπέτυχεν τότε διὰ τοῦ συστήματος τοῦ πλειοψηφικοῦ ὑπῆρξεν εὐεργετικὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν ἐνωρίτερον πρὸ τῆς 11.7. 1928 νὰ ἐκδοθῇ ὁ τροποποιῶν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα νόμος, διότι μόλις τότε προέκυψεν ἡ ἀνάγκη ἐκ τῆς ἐπανόδου τοῦ Βενιζέλου εἰς τὴν πολιτικήν. Ἐκλογαὶ 1932, 25ης Σεπτεμβρίου: Τροποποιητικὸς νόμος 5493)21ης Μαΐου τοῦ 1932, ἤτοι τρεῖς μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου εἰς τὰ μαλακὰ, ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος εἰς μίαν ἀγόρευσίν του τὸ 1951. Ἐκλογαὶ 5ης Μαρτίου 1933: Πλειοψηφικὸν στενοευρείας ὡς ὠνομάσθη, προϊσχῦσαν καὶ κατὰ τὸ 1928 βάσει τῆς διατάξεως τοῦ νόμου τοῦ 32. Ἐκλογαὶ 9 Ἰουνίου 1935: Πλειοψηφικὸν μὲ νόμον βάσει Αʹ Συντακτικῆς πράξεως 1.4.35. Ἐκλογαὶ εἰς χρόνον ἀπρόβλεπτον, λόγῳ τοῦ παρεμβληθέντος κινήματος τῆς 1ης Μαρτίου 1935, ὡς, φυσικὰ—νόμος ἀνάλογος πρὸς τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν εἰς χρόνον καθ’ ὃν καὶ μόνον παρέστη ἀνάγκη τροποποιήσεως τοῦ συστήματος. Ἐκλογαὶ 26.1.1936: Διενέργεια ἐκλογῶν 26 Ἰανουαρίου 1936. Ἐπαναφορὰ ἀναλογικῆς δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου 3012)30.12.35. Αἰτιολογία ἀντιστρόφως ἀνάλογος τῆς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ 1926, ἤτοι κατοχύρωσις καὶ προάσπισις τοῦ ἄρτι ἐπαναφερθέντος πολιτεύματος τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Ἐπιθυμία τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου Βʹ ἐπανελθόντος εἰς τὸν θρόνον του τὴν 30.11. 1935, ὅπως ἡ Βουλὴ περιλάβῃ ἀντιπροσώπους ὅλων τῶν Κομμάτων. Νόμος ἐκδοθεὶς ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν ποὺ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδοθῇ ἐνωρίτερον, διότι δὲν εἶχε προκύψει περίπτωσις προηγουμένως. Ἐκλογαὶ 1946: καὶ ἐκλογαὶ 1950 ὑπὸ τὸ αὐτὸ σύστημα τῆς ἀμοιβοῦς ἀναλογικῆς, καὶ διότι αἱ περιστάσεις τὸ ἐπέβαλον, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν καθίστατο δυνατὴ ἡ τροποποίησις. Ἐκλογαὶ 9ης Σεπτεμβρίου 1951: Νόμος 1878)28.7.51. Ἐνισχυμένη ἀναλογική. Ἦτο ἀδύνατος ἡ πρὸ τῆς προθεσμίας ταύτης ἔκδοσις τροποποιητικοῦ νόμου, διότι δὲν ὑπῆρχε κἂν πρόβλεψις ἐκλογῶν, οὔτε σκοπός, οὔτε διάθεσις τροποποιήσεως τοῦ συστήματος. Σκέψις, διάθεσις καὶ ἀπόφασις ἐγεννήθη, ὅταν διεπιστώθη ἡ ἀδυναμία τῆς Βουλῆς τοῦ 1950 νὰ ἀποδώσῃ Κυβέρνησιν μετὰ ἀλλεπαλλήλους Κυβερνητικὰς μεταβολάς, ὁπότε καὶ προέκυψεν ζήτημα ἐκλογικοῦ νόμου. Ὑπενθυμίζω Κυβερνήσεις τοῦ 18μήνου τῆς Βουλῆς τοῦ 1950, 23.3.50. Κυβερ. Βενιζέλου–Παπανδρέου, 15.4.50 Πλαστήρα–Παπανδρέου, 21.8.50 Βενιβέλου–Παπανδρέου, 19.9.50 Βενιζέλου–Παπανδρέου –Λαϊκοῦ Κόμματος–Ζέρβα, 3.11.50 Βενιζέλου–Παπανδρέου, Φεβρουάριον 1951 ἀνανέωσις τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως. Ὑπενθυμίζω ἀκόμη, τὴν δραματικὴν ἔκκλησιν τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως ἀναγκασθέντος ν’ ἀποτανθῇ δημοσίᾳ πρὸς τοὺς Ἀρχηγοὺς Κομμάτων, ἵνα σχηματίσουν σταθερὰν Κυβέρνησιν. Ἐκλογαὶ 16ης Νοεμβρίου 1952 βάσει νόμου 2228)6. 10. 1952. Οὔτε εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ὑπῆρχε διάθεσις καὶ σκέψις τροποποιήσεως τοῦ ἰσχύσαντος συστήματος τοῦ 51. Ἡ πίεσις ὅμως, τοῦ ἄρτι συσταθέντος Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Στρατάρχην Παπάγον καὶ ἡ εἰς βουλευτὰς ὑπεροχή του ἔναντι ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἄλλων κομμάτων, Φιλελευθέρων καὶ Ε.Π.Ε.Κ., ἅτινα συνενούμενα ἐν τῇ Κυβερνήσει ὑπερεῖχον κατὰ μονάδας τινὰς βουλευτῶν μόνον ἠνάγκασεν εἰς προσφυγὴν εἰς ἐκλογὰς ἀκαίρως ἓν μόνον ἔτος μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 51 καὶ συνεπῶς ἀκαίρως ἐγένετο καὶ ὁ τροποποιητικὸς νόμος. Τὰ δύο τότε Κόμματα τὰ ἐν τῇ Κυβερνήσει, ἔβαινον πρὸς ἐξάντλησιν τῆς τετραετίας, καὶ τὴν διατήρησιν τοῦ ὑφισταμένου ἐκλογικοῦ συστήματος. Τὰ πράγματα τὰ ἤγαγον εἰς ἐκλογάς.

§29Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐννέα χρόνια τὶς πληρώνομε αὐτὲς τὶς ἐκλογές, γιατὶ τὰς ξαναθυμίζετε;

§30Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ τροποποίησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἰς τὰ 1952 ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὴν ἐπιμονὴν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι εἴμεθα ἀντίθετοι καὶ ἀντεδράσαμεν διὰ τὸ σύστημα αὐτό. Ἐγὼ μάλιστα προσωπικῶς ἐκλήθην εἰς ἀπολογίαν ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον στρατηγόν, ὁ δὲ συνάδελφός μου Λουκῆς Ἀκρίτας, θὰ ἐνθυμῆσθε λόγῳ τῆς ἀντιδράσεώς του αὐτῆς, δὲν περιελήφθη εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς συνδυασμούς. Καὶ ἐνῷ ὅλοι ἡμεῖς εἴχομεν ταχθῆ ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς ὁ ἀείμνηστος στρατηγὸς Πλαστήρας ἐπέμεινε διὰ νὰ δείξῃ πόσον μεγαλόψυχος ἦτο καὶ διότι ἐπίστευεν εἰς τὴν ἀπόλυτον ἐπιτυχίαν εἰς τὰς ἐκλογάς.

§31Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐφηρμόσθη ἄρα, ὄχι διὰ τὴν θέλησιν καὶ ἐπιθυμίαν οὐδενός, ἀλλὰ διὰ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου καὶ τῆς χώρας.

§32Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέπετε διὰ νὰ συμπληρώσω τὴν σκέψιν σας. Ἐπειδὴ κατ’ ἐπανάληψιν διατυποῦται ἡ μομφή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ψηφίζει τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους, ὀλίγον χρόνον πρὸ τῶν ἐκλογῶν, θέλω νὰ συμπληρώσω τὸν κατάλογον ποὺ ἀναφέρατε, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὸ 1926, 28, 33, 36, 46, 51. Ἐκλογαὶ τοῦ 1926, ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἐψηφίσθη πρὸ δύο μηνῶν, ἐκλογαὶ 1928 πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν, ἐκλογαὶ 1932 πρὸ ἑνὸς μηνός, ἐκλογαὶ 1933 πρὸ δύο μηνῶν, ἐκλογαὶ 1935 πρὸ δύο μηνῶν, ἐκλογαὶ 1936 πρὸ ἑνὸς μηνός, ἐκλογαὶ 1946, πρὸ ἑνὸς μηνός, ἐκλογαὶ 1951 πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν καὶ ἐκλογαὶ 1952 πρὸ τεσσαράκοντα ὁμοίως ἡμερῶν. Μόνον αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1950 ἔγιναν μὲ τὸ ἀναλογικόν. Ἐπομένως, δὲν θέλω ἐγὼ νὰ ὑπερασπισθῶ αὐτὴν τὴν θεωρίαν τῶν ἐκλογικῶν νόμων ποὺ γίνονται πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Θέλω νὰ εἴπω μόνον, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν μακρὰν παράδοσιν παρ’ ἡμῖν.

§33Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ πρᾶξις ἡ ὁποία διδάσκει, ὅτι παρίσταται ἀνάγκη λόγῳ τῶν εἰδικῶν πολιτικῶν καταστάσεων, τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν ποὺ ἐπικρατοῦν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν νὰ ἀλλάζουν τὰ συστήματα. Καὶ θεωρητικῶς ἅπαντες ἐκφέρουν τὴν γνώμην, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τὸ ἐφαρμοστέον ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν περιστάσεων καὶ τῶν συνθηκῶν ποὺ κρατοῦν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Κύριοι, σεβαστὰ πρόσωπα θὰ ἐπικαλεσθῶ. Ἔλεγεν ὁ Παναγῆς Τσαλδάρης εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 11.12.1928: «Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικὸν κατὰ τὸ 1926 ἐπολέμησα τὸ σύστημα τοῦτο καίτοι προηγουμένως τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ κατὰ τὸ 1915 καὶ κατὰ τὸ 1920 εἶχε κηρυχθῆ ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐδήλωσα, ὅτι οἱ κληθέντες νὰ ὁδηγήσουν Κόμματα δὲν ἠμποροῦν νὰ ὁρμῶνται μόνον ἐξ ἀφῃρημένων ἰδεῶν, ἀλλ’ ὀφείλουν νὰ λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις (συνεδρίασις Βουλῆς 11.12.1928). Καὶ ἀπαντᾶ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος κατὰ τὴν αὐτὴν συνεδρίασιν. «Ὀρθότατα εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ μεταβολὴ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἀναλόγως τῶν περιστάσεων». Καὶ λέγει ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὀξύτερος πολέμιος τῶν τροποποιήσεων, εἰς τὴν συνεδρίασιν 10.7.51. «Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἔχει μεκαλυτέραν σημασίαν ἀπὸ κάθε ἄλλον νόμον. Διότι εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ συναρτήσει πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Καὶ εἰς ἄλλην περίπτωσιν ἔλεγε «... (ἀναγινώσκει) ...».

§34Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τοῦ κ. Τσιριμώκου εἴπατε;

§35Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Μάλιστα.

§36Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. Τσιριμῶκος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὡς Κόμμα καὶ ὡς ἀρχὴν ἔχει, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀναλογική. Κάθε φορὰ ποὺ γίνεται ἡ ἀναλογικὴ καὶ καταργεῖται μὲ ἕνα κακὸν σύστημα, εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἀναλογικῆς. Δὲν ὑπάρχει ἀνακολουθία.

§37Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Καὶ ἔλεγε καὶ ὁ Γ. Καφαντάρης καὶ λέγουν καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν παλαιῶν καὶ τῶν συγχρόνων κ. συναδέλφων, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος πρέπει νὰ προσαρμόζεται πρὸς τὰς ὑφισταμένας περιστάσεις. Καὶ λέγει ὁ κ. ἀντιπρόσωπος τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως κατὰ τὴν πρώτην ὁμιλίαν του ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς: «Ἔχομεν πρὸ ἡμῶν μίαν δεδομένην πολιτικὴν πραγματικότητα καὶ πρὸς αὐτὴν πρέπει νὰ προσαρμόσωμεν τὸ πολιτικόν μας σύστημα ἐὰν θέλωμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν χώραν καὶ ὄχι τὰ κομματικά μας συμφέροντα».

§38Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν περιελήφθη καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα περιοριστικῶς καὶ παγίως τὸ ἐκλογικὸν σύστημα.

§39Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Βεβαίως. Κατηγορήθη ὅμως, τὸ παρελθόν, διότι ἑκάστοτε προέβαινον εἰς τροποποίησιν τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων.

§40Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε; Ἀνεφέρθητε εἰς τὸν κ. Νόβαν... Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀνάγνωσις περικοπῶν εἶναι ἐπικίνδυνος τακτική, διότι δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι πρέπει ἑκάστοτε εἰς τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν νὰ μεταβάλλωνται οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι, ἀναλόγως τῆς ἀνάγκης προσαρμογῆς πρὸς τὴν κατάστασιν. Ὁ κ. Νόβας εἶπεν, ὅτι σύστημα τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ τὸν λαὸν εἰς δύο παρατάξεις, εἶναι καταστρεπτικόν. Ἡ προσαρμογὴ τὴν ὁποίαν ἐζήτησα πρὸς τὴν σημερινὴν περίστασιν εἶναι αὐτή, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν ὁδηγεῖ εἰς τὴν πόλωσιν.

§41Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Παραδεχόμενος ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογος διὰ τῶν δημιουργουμένων πολιτικῶν καταστάσεων. Καὶ ἡ ἰδική σας ὑποστήριξις τοῦ θέματος προέρχεται ἐκ τῆς δημιουργίας πολιτικῆς καταστάσεως, διότι ἂν εἴχατε ἐπιτύχει αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ Κέντρον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἂν αἱ συνεννοήσεις Μαρκεζίνη–Βενιζέλου δὲν ἠξεύρω τίνων ἄλλων, αἱ συνεννοήσεις Βενιζέλου μὲ τὴν Νέα Πολιτικὴν Κίνησιν καὶ αἱ συνεννοήσεις τῆς τελευταίας μὲ τὸ νέον Κόμμα τῆς Κ.Α.Ε. εἶχον εὐοδωθῆ καὶ εἶχεν δημιουργηθῆ ἕνα Κόμμα Κέντρου, τότε θὰ εἴχομεν μίαν πολιτικὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέβαλε τὸ πλειοψηφικὸν διὰ νὰ ἔχωμεν Κυβέρνησιν καὶ Ἀντιπολίτευσιν. Ἤδη, διότι δὲν ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις αὐτὴ ζητεῖτε τὴν ἀναλογικὴν, διὰ νὰ ἠμπορέσητε νὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν Βουλὴν ὡς πολλὰ κομματίδια. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἐπερωτήσεως. Κύριε συνάδελφε, ἂν εἴχατε συνεννοηθῆ, ἂν εἴχατε σχηματίσει ἕνα κόμμα Κέντρου, τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς προσπαθήσαμεν διὰ τῶν δύο συστημάτων 50 καὶ 58 νὰ σᾶς τὸ δώσωμεν, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπετεύχθη ἐξ ὑπαιτιότητος ὑμῶν, ἂν εἴχατε συνεννοηθῆ, θὰ ἐλέγατε καὶ σεῖς, ὅτι τὸ πρέπον σύστημα εἶναι τὸ πλειοψηφικὸν, διότι θὰ εἴχατε καλύψει τὸ μεταξὺ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ Ε.Δ.Α., τμῆμα, τὸ 38%.

§42Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀρκετὰ συγκινητικὴ ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ἡ παράταξίς σας νὰ ἀνασυγκροτήσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ σᾶς εὐχαριστοῦμεν θερμότατα. Σᾶς ἀπαντῶ ὅμως, τοῦτο, ὅτι ἔχετε τόσον καταδικασθῆ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὥστε οὐδὲν ἐκλογικὸν σύστημα πρόκειται νὰ σᾶς σώσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου).

§43Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Κωστόπουλε, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι τὰ λόγια αὐτὰ τὰ ἀκούομεν πέντε χρόνια τώρα. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι τὰ ἀκούομεν, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ τὸ 1955, διὰ νὰ σπεύσετε τότε, νὰ ζητήσητε, νὰ μὴ γίνουν ἐκλογαί. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι, ὅταν μὲ τὴν διακρίνουσαν τὸν ἀρχηγόν μου τόλμην, ἐζήτησε καὶ συνεβούλευσε τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὸ 1958, σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐλέγατε τότε ὅλα αὐτά, καὶ ἐδῶ καὶ διὰ τοῦ τύπου, ἐλέγατε νὰ μὴ γίνουν ἐκλογαί, διότι ὑπάρχει πλειοψηφία, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν. Δὲν μὲ συγκινεῖ ἡ ἐπανάληψις τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους πέντε χρόνια τώρα ἀκούομεν περὶ δῆθεν διαφωνίας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναλύσω καὶ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 καὶ τοῦ 1958. Σαφὴς ἦτο ἡ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὰς δύο αὐτὰς ἐκλογὰς, τῆς ἀνευρέσεως ἐκλογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον νὰ συνδυάζῃ προτερήματα καὶ τῶν δύο κεντρικῶν καὶ βασικῶν συστημάτων, τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τοῦ ἀναλογικοῦ. Τοῦτο ἐξετέθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ρήτορας τότε τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ νομοσχέδιον, ἐξετίθετο λεπτομερῶς καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν συνοδεύουσαν τοὺς δύο νόμους. Καὶ συγχρόνως ἦτο ἀφ’ ἑνὸς ἐπιδίωξις, νὰ ἀναζητηθῇ ἓν κόμμα, τὸ ὁποῖον νὰ δώσῃ τὴν Κυβέρνησιν, πλειοψηφοῦν ἀρκετά, ὥστε νὰ εἶναι αὐτοδύναμον, διὰ νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν, ἐπὶ μιᾶς σταθερότητος χρονικῆς καὶ προσπάθεια ἀφ’ ἑτέρου τῆς δημιουργίας Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ ὑποχρέωσίν της καὶ σὺν τῇ φθορᾷ, τὴν ὁποίαν ὁ χρόνος θὰ ἐπέφερεν ἀναμφισβητήτως, οὐδὲν ἀναλλοίωτον ἐν τῇ φύσει, νὰ γίνῃ ἱκανόν, νὰ διαδεχθῇ τὴν Κυβέρνησιν. Ἔλεγεν ὁ μακαρίτης ὁ Τριανταφύλλης τὸ 1956, εἰσηγούμενος τὸν πρῶτον νόμον: «Πρέπει ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ νὰ εἶναι πρὸ παντὸς σταθερά...... (ἀναγινώσκει) ......» Ὁ κ. Μακρῆς, ὁ καὶ ἤδη Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔλεγεν εἰς τὴν εἰσηγητικὴν του ἔκθεσιν τοῦ νόμου τοῦ 1958: «Καὶ τέλος ἐπιτυγχάνεται ἡ...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ ἔλεγον καὶ ἐγώ, ὡς εἰσηγητὴς τὸ 1958: «Ἡμεῖς θέλομεν, νὰ ἐπιτύχωμεν... (ἀναγινώσκει)...». Καὶ τὰ δύο συστήματα αὐτὸ ἀπέδειξαν. Καὶ μάλιστα τὴν δευτέραν φορὰν μὲ συνεργασίαν καὶ συμφωνίαν τοῦ μεγαλυτέρου Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον δύσκολα ἐπιτυγχάνεται εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικά. Αὐτὴ ἦτο ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως, μακρὰν πάσης κομματικῆς σκέψεως, νὰ δημιουργήσῃ Ἀντιπολίτευσιν ἰσχυράν, ἡ ὁποία δὲν ἐδημιουργήθη διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ ἀναφέρω, ἔστω καὶ ἐὰν θίξω τινὰς ἐξ ὑμῶν, ὄχι προσωπικῶς, ἀλλὰ συνολικῶς. Ἄς κρίνωμεν καὶ τὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν συστημάτων. Δὲν ἐπετεύχθη ὁ δεύτερος σκοπός. Δὲν ἀγνοοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ σκοπὸς ἦτο διττός, ὡς εἶπον. Πρῶτον νὰ ἀναδείξῃ Κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔδιδε Κυβέρνησιν αὐτοδύναμον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐπέτυχε καὶ ἔχομεν Κυβέρνησιν 5 ἐτῶν— καὶ δὲν ἠξεύρω, κύριοι ἐκπρόσωποι τοῦ Νέου Κόμματος, πόσον καιρὸν ἀκόμη—, δεύτερον, νὰ ἐπιτύχωμεν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία θὰ ἀπετέλει τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τὸ Κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ διεδέχετο τὴν Κυβέρνησιν, μετὰ τὴν ἀποχώρησίν της ἐκ τῆς ἀρχῆς. Τὸ δεύτερον δὲν ἐπετεύχθη. Ἀλλὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐψηφίζετο, καθ’ ἣν στιγμὴν συνεφωνεῖτο μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὰ πράγματα ἦσαν νὰ ἔλθῃ.

§44Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ ἐπεδιώξατε;

§45Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Βεβαίως, νὰ ἔλθῃ. Καὶ ὑπενθυμίζω, ὅτι τὸ 24,2% ἀπὸ τὸ 22,6% δὲν ἀπέχει παρὰ 1,5%, ἔστω 2%. Τὰ 2% ἦσαν 50.000 ψῆφοι, κύριοι, εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπικράτειαν. Ἐὰν τὸ ἥμισυ τοῦτο μετεφέρετο ἐκ τῆς μιᾶς παρατάξεως εἰς τὴν παράταξιν τῶν Φιλελευθέρων, τὸ Κόμμα αὐτὸ τὸ ἱστορικόν, τὸ προσενεγκὸν πράγματι μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ ὁποῖον διελύθη ἀπὸ αὐτοὺς τούτους, οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὸ Κόμμα, εἴτε διὰ προσωπικοὺς λόγους, δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους ἀκριβῶς, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς δὲν σᾶς ἤρεσε, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἡ συμφωνία δὲν σᾶς ἤρεσε, διότι πιθανῶς νὰ ἀντετίθεσθο εἰς τὴν συμφωνίαν, τὸ Κόμμα αὐτὸ τὸ ἱστορικὸν —ὡς τὸ ἐπεδιώξαμεν— δὲν ἦλθε πρῶτον. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, κατὰ μίαν περιοδείαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅτι δὲν θὰ ἔλθῃ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δεύτερον. Ἀλλὰ ταῦτα, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, μετὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, ὁπότε εἶχε διαλυθῆ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διὰ τῆς ἀποχωρήσεως κεντρικῶν στελεχῶν τοῦ Κόμματος. Ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διότι πράγματι ἔχει κατηγορηθῆ ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἐπεδίωξε τὴν πόλωσιν μὲ τὴν ἀριστερὰν καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔρχεται μέσα εἰς 800.000 ψήφους νὰ λέγετε, ὅτι ἡμεῖς ἐξετιμήσαμεν, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν 800 ἀλλὰ 775 χιλιάδας. Καὶ ἀφοῦ ἔγινεν ὅλη αὐτὴ ἡ ἐκστρατεία ἐκ μέρους Φιλελευθέρων κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, αὐτὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων....

§46ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διελύθη.

§47Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Πράγματι διελύθη. Καὶ τὰ δύο δὲ τότε ἐφαρμοσθέντα συστήματα, ἀποτελέσαντα συνδυασμὸν τῶν δύο κεντρικῶν συστημάτων, πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ τεθέντος, ὡς ἄνω ἐρρέθη, σκοποῦ ἀπέβλεψαν καὶ τὸ αὐτὸ μὲ συνέπειαν καὶ ἐπιμονὴν ἀποτέλεσμα ἐπεδίωξαν, τὸ δεύτερον μάλιστα, τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, τῇ συμφωνίᾳ τῆς μείζονος τότε ἀντιπολιτεύσεως. Παρὰ τὸ ἀναμφισβήτητον καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις συμφέρον τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅπως ἐφαρμόσῃ πλειοψηφικόν, παρὰ τὴν πίστιν τοῦ πλείστου τῶν μελῶν της πρὸς τὸ πλειοψηφικόν. Εἰς διάψευσιν δὲ τῶν ὑποστηριζόντων, ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν ἐκλογικῶν νόμων πρυτανεύει τὸ Κομματικὸν συμφέρον καὶ εἰς ἐπιβεβαίωσιν τῶν ὅσων καὶ διὰ τὰ ἄλλα Κόμματα, τὰ ἐπιψηφίσαντα ἐκλογικοὺς νόμους εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, ὑπεστήριξα. Ὅλοι οἱ ρήτορες ἐδήλωσαν, ὅτι ἐπαφίενται εἰς τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐδήλωσαν συγχρόνως, ὅτι προτιμοῦν τὸ ἀναλογικόν. Θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ ἀναλογικὸν ἐκλογικὸν σύστημα, ὅτι ἡ ἀναλογικὴ προϋποθέτει Κόμματα ἀρχῶν καὶ σήμερον εἰς τὸ Κέντρον ἀναμφισβητήτως δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα Κόμματα. Πέραν τούτου, δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις ἐπειδὴ ἤλλαξεν ἐκλογικὸν σύστημα καὶ συγχρόνως οἱ ἐλέγχοντες, ζητοῦν ἀλλαγὴν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἡ Κυβέρνησις λέγει, δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος καὶ δὲν γνωρίζω τί θὰ κάμω, ἂν ζητήσουν ἀλλαγὴν τὰ Κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν ὑπῆρχε καὶ συνταγματικὴ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ὁ ψηφιζόμενος ἐκλογικὸς νόμος θὰ ἐφηρμόζετο διὰ τὰς μεταπροσεχεῖς ἐκλογάς, τί θὰ ἔλεγον ὅσοι ζητοῦν ἤδη μεταβολὴν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§48Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἔλεγον τίποτε, διότι ἡ παράταξίς σας δὲν θὰ εἶχε ψηφίσει τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1956, οὔτε τοῦ 1958. Σεῖς βασίζεσθε ἐπὶ τῆς ἐναλλαγῆς τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων καὶ ἀποτελεῖτε ἕνα Κόμμα, τὸ ὁποῖον συνετέθη ἀπὸ ἐκλογικὸν σύστημα καὶ ἄλλους παράγοντας.

§49Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι δυνατὸν μία Κυβέρνησις νὰ παραμένῃ ἐπὶ 5ετίαν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ ἐκλογικοὺς νόμους. Τὸ μόνον ποὺ τὴν κρατεῖ ἐπὶ τόσον χρόνον εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἶναι ἡ δήλωσις καὶ ἡ ἀναγνώρισις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§50Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐνταῦθα ὅμως, εἶναι ἀνάγκη καὶ ἄλλα τινὰ νὰ προσθέσω ἐπὶ τοῦ ἐπελθόντος ἀποτελέσματος. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν κρίνεται προκειμένου μάλιστα περὶ ἐκλογικοῦ νόμου, ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα ἀλλὰ ἀπὸ τὴν προσπάθειαν καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιδίωξίν του. Καὶ ἡ ἐπιδίωξις τοῦ νομοθέτου ἦτο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἢ καὶ μέχρι πρό τινος ἀκόμη τοὐλάχιστον ἐπιδίωξις ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς χώρας, τοῦ ἐθνικόφρονος πολιτικοῦ κόσμου, ἡ δημιουργία τοὐτέστιν ρωμαλέου Κόμματος τοῦ Κέντρου. Ἄλλο τώρα ἐὰν σεῖς, κύριοι τοῦ Κέντρου, μὴ δυνηθέντες νὰ συμφωνήσητε ὑπὸ ἑνιαίαν ἐμφάνισιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσητε ἑνιαῖον Κόμμα καὶ ἄλλο ἀκόμη ἐὰν δὲν κατωρθώσατε κἂν νὰ διατηρήσητε τὴν δευτέραν θέσιν ἐν τῷ πολιτικῷ Σώματι καὶ λόγῳ τῶν διενέξεών σας, τῶν ἀντιθέσεών σας, τῶν φιλοδοξιῶν σας, τὸ τότε ἰσχυρὸν ἀκόμη Κόμμα, τὸ πράγματι ἱστορικὸν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ διεβάλατε καὶ τὸ ἐξησθενήσατε εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ συγκεντρώσῃ τὸ ποσοστὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ὅταν ὁ νόμος ἐγίνετο, τὸ εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ. Ὑπενθυμίζω, χωρὶς νὰ θέλω καὶ πάλιν νὰ ἀναφέρω ὀνόματα, πόσοι καὶ ἐν ἐνεργείᾳ ἀκόμη βουλευταὶ καὶ πόσοι ἀκόμη περισσότεροι πρώην βουλευταὶ καὶ πολιτευταὶ ἀκραιφνεῖς Φιλελεύθεροι, Φιλελεύθεροι μὲ ἱστορίαν καὶ μὲ δρᾶσιν, ἐγκατέλιπον τότε ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διαφωνήσαντες εἴτε πρὸς τὸν τότε Ἀρχηγόν, εἴτε διὰ τὸν νόμον, εἴτε δὲν ξέρω διὰ ποῖα αἴτια. Καὶ ἴσως εἰδικώτερον εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, δι’ οὗ ἔβλεπον, ὅτι πλὴν τοῦ ἐθνικόφρονος Κόμματος τὸ ὁποῖον θ’ ἀπετέλει ὑγιᾶ ἀντιπολίτευσιν, ἐδημιουργεῖτο συγχρόνως καὶ τὸ πρῶτον Κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ παρεῖχε τὴν ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν ἥτις θὰ ἐκυβέρνα. Καὶ τοῦτο κατ’ οὐδένα λόγον δὲν τὸ ἤθελον οἱ διαφωνοῦντες. Καὶ ἔφερον οὕτω εἰς μειοψηφίαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ἐνδεδειγμένον νὰ ἀποτελέσῃ τὸ κορμὸν τοῦ Κέντρου τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Καὶ εὑρέθη ἐν τῇ ἐλαχίστῃ αὐτῇ μειοψηφίᾳ τοῦ 1½% τῶν 50.000 δηλαδὴ ψήφων ἔναντι τῆς Ε.Δ.Α., ποὺ ἐὰν οἱ ἡμίσεις ἐξ αὐτῶν εἶχον ἀντὶ τῆς Ε.Δ.Α. ψηφίσει τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἦτο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἡ πλειοψηφία καὶ θὰ εἶχεν ἐπιτευχθῆ ὅ,τι ὁ νόμος ἐπεδίωξεν, ἡ δημιουργία δηλαδὴ ἀντιπολιτεύσεως ἀνταποκρινομένης πρὸς τὸν θεσμὸν τὸν Κοινοβουλευτικόν, τῆς ὑπάρξεως ἐθνικῆς ἀντιπολιτεύσεως ἱκανῆς νὰ ἐλέγχῃ καλοπίστως καὶ βάσει τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, ὅ,τι δηλαδὴ ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τοῦ Κέντρου καὶ μαζί του ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχεν ὀνειρευθῆ. Ἐπιτρέψατέ μου, κ. βουλευταί, τὴν ἐπιμονήν μου ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ. Εἶναι κεφαλαιῶδες. Ἐπὶ τοῦ ἐπελθόντος ἀποτελέσματος τοῦ ὁπωσδήποτε μὴ ἀναμενομένου ἀπὸ οὐδένα καὶ τοῦ δικαίως μὴ ἀναμενομένου, διότι τὸ ἐπελθὸν ἀποτέλεσμα δὲν ἦτο συνέπεια πολιτικῆς τοποθετήσεως τοῦ λαοῦ πρὸ τῆς ἐκλογικῆς περιόδου, ἀλλὰ τοιαύτη δημιουργηθεῖσα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προεκλογικῆς περιόδου, ἔχει στηριχθῆ κατὰ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ της κατηγορία, ὅτι ἐπεδίωξε διὰ τοῦ συστήματος τοῦ 1958, τὴν περίφημον αὐτὴν πόλωσιν. Ἐνῷ ὅλως τοὐναντίον ἀποδεικνύεται ἐξ ὅσων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς. Ἐπεδίωξε τὴν ἀπομόνωσιν τοῦ κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Δημιουργία, κ. συνάδελφοι, δύο Κομμάτων ἰσχυρῶν δυναμένων νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος, θέτει ἐν ἀχρηστείᾳ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, ἀρκεῖ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ποτὲ εἰς τὴν σκέψιν τῶν ἐθνικοφρόνων τούτων Κομμάτων ἡ δυνατότης συμπράξεως μετὰ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Θὰ ἤθελον ἐπίσης καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπὶ τοῦ ἐπελθόντος ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 καὶ ἄλλο τι νὰ προσθέσω, τὸ ὁποῖον μάλιστα συμπίπτει πρὸς ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν πρὸς ὅσους ὑποστηρίζουν, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς ἦτο ἀντικοινοβουλευτικὸν καὶ ἐπικίνδυνον τὸ σύστημα τοῦ 1958. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς εἶπον, διὰ τοῦ συστήματος τοῦ 1958 ἐπεδιώχθησαν δύο τινά. Ἡ δημιουργία Κόμματος ἱκανοῦ εἰς πλειοψηφίαν παρέχουσαν αὐτοδύναμον Κυβέρνησιν καὶ ἑτέρου τοιούτου ἐθνικόφρονος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπετέλει τὴν ἐθνικόφρονα μείζονα ἀντιπολίτευσιν. Τὸ δεύτερον δὲν ἐπετεύχθη, δι’ οὓς λόγους προηγουμένως ἀνέφερα, ἢ ἔστω διότι κακῶς ὑπελογίσθη. Τὸ πρῶτον ὅμως τὸ καὶ σημαντικώτερον ἐκεῖνο βάσει τοῦ ὁποίου ἐπὶ 2½ ἤδη ἔτη — ἐλπίζω δέ, ὅτι καὶ ἐπὶ τέσσαρα θὰ ἔχωμεν Κυβέρνησιν σταθερὰν — ἐπετεύχθη ἀπολύτως. Ἐκεῖνο δὲ εἶναι τὸ ὁποῖον κυρίως ἐνδιέφερε καὶ τὸ ὁποῖον καὶ τότε εἶχεν ἀνησυχήσει τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ ἤδη τὴν ἀνησυχεῖ καὶ ἕνεκεν τοῦ ὁποίου ἡ τόση ἐπιμονὴ τῶν ρητόρων τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ ἐκείνων τῆς δεξιᾶς τῆς ἀριστερᾶς, καίτοι ὡς ἔχει σήμερον ἡ κατάστασις, τοὐλάχιστον σήμερον εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ τοὺς εὐνοήσῃ τὸ ἰσχῦον σύστημα, δὲν τὸ θέλουν καὶ προτείνουν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ἀδιαφοροῦντες ἐὰν ἐκεῖνοι θὰ ἔχουν 75 ἢ 65 ἢ 55 βουλευτὰς καὶ ἐνδιαφερόμενοι μόνον πῶς ἡμεῖς ἢ σεῖς, κύριοι τοῦ Κέντρου, μὲ τὰ 35 ἑκατοστὰ τοῦ λαοῦ ποὺ σᾶς ὑπολείπονται καὶ τὰ ὁποῖα φιλοδοξεῖτε νὰ διανεμηθῆτε ὅλοι σας, δὲν θὰ τὸ συγκεντρώσητε διὰ νὰ τὰ αὐξήσητε εἰς 40 καὶ 42 καὶ 45%, ὥστε μὲ τὸ ἰσχῦον σύστημα νὰ δυνηθῆτε νὰ κυβερνήσητε ποὺ πρέπει, ποὺ θὰ ἔλθῃ κἄποτε ὁ καιρός, διότι εἰς τὸν πλανήτην μας οὐδὲν τὸ ἄφθαρτον. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι βέβαια θέμα τῆς παρούσης συζητήσεως τὰ πλεονεκτήματα ἢ τὰ μειονεκτήματα ἑκάστου τῶν συστημάτων. Δὲν μπορῶ ὅμως νὰ μὴ σχολιάσω τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη: Νὰ ἀσκῆται ἔλεγχος, νὰ συζητοῦμεν τώρα ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν περὶ τῆς κακῆς τακτικῆς τῆς τροποποιήσεως ἑκάστοτε τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων, νὰ ὁμιλῶμεν τόσον περιφρονητικὰ περὶ τοῦ ἐν τούτοις, ὡς καὶ προηγουμένως ἀνέφερον, σεμνοτάτου πολιτικοῦ κόσμου τοῦ παρελθόντος, νὰ ὀνομάζωμεν ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ ἁμαρτωλὸν τὸ παρελθόν, νὰ ζητῶμεν πάγιον νόμον ἐκλογικὸν καὶ ἐν τέλει νὰ καταλήγωμεν, νὰ καταλήγουν δηλαδὴ οἱ ταῦτα λέγοντες καὶ αἰτιώμενοι, οἱ ἐπερωτῶντες καὶ ἐλέγχοντες, εἰς τὸ νὰ ζητοῦν αὐτοὶ τώρα ἐκ νέου τροποποίησιν τοῦ συστήματος καὶ ἀντικατάστασιν τούτου δι’ ἑνὸς ὡρισμένου συστήματος. Κύριοι βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μου ἤδη μία διαπίστωσιν. Ὑποστηρίζεται ὑπὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐπείγει ἡ τροποποίησις, διότι ἔχει ἤδη δημιουργηθῆ προεκλογικὴ ἀτμόσφαιρα καὶ ἀναγκαίως ἀγόμεθα πρὸς ἐκλογάς. Ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῆς διεξαγομένης συζητήσεως, ἀνέγνωσε δήλωσιν ἐπίσημον τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω ἐπὶ τοῦ ἂν ἀγώμεθα εἰς ἐκλογάς, ἐκεῖνο μόνον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ διαπίστωσις ἡ δική μου εἶναι ἀκριβῶς, ἡ ἀπόλυτος ἀποτυχία τῆς καταβληθείσης προσπαθείας δημιουργίας ἀτμοσφαίρας προεκλογικῆς. Διετυμπανίσθησαν αἱ ἐπερωτήσεις μὲ μεγάλους τίτλους εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, προανηγγέλθη μὲ τυμπανοκρουσίας ἡ ἔναρξις τῆς συζητήσεως καὶ τὰ θεωρεῖα τῆς Βουλῆς ἦσαν κενά, τὸ ἐνδιαφέρον τῆς κοινῆς γνώμης οὐχὶ μόνον ἄτονον, ἀλλὰ καὶ ἐντελῶς ἀνύπαρκτον, μετὰ δὲ δύο ἀγορητὰς καὶ ὥραν 9ην τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς συζητήσεως, οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑπολοίπων ἐπερωτώντων ἠθέλησε νὰ συνεχίσῃ καὶ ἡ Βουλὴ διέκοψεν ἐλλείψει ἐνδιαφέροντος. Ἀπόδειξις καὶ τοῦτο, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει ἀτμόσφαιρα προεκλογική, ἀλλὰ οὔτε πόρωθεν κανὲν ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῆς κοινῆς γνώμης. Τελειώνων, θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ κάνω μίαν σύστασιν ἀντιστρόφως ὅμως ἀνόλογην πρὸς τὴν ὑπὸ κ. Τσιριμώκου, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν, ὅτι δὲν πρέπει ὡς βάσιν νὰ θέτωμεν, ὅτι «ἐκεῖνοι εἶναι μειοψηφία καὶ πρέπει νὰ παραμείνουν ἐν μειοψηφίᾳ». Καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι προϋπόθεσις εἶναι καὶ νὰ μὴ ξεκινᾶμε, ὅτι εἶσθε μειοψηφία καὶ εἴμεθα πλειοψηφία. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ξεκινᾶμε διὰ νὰ ἀνεύρωμεν ἐκλογικὸν σύστημα διὰ νὰ δυσχεράνωμεν τὴν ἀνάδειξιν ἐκ μέρους τῆς πλειοψηφίας, Κυβερνήσεως σταθερᾶς, ἐγγυωμένης μακρὸν βίον καὶ ἱκανῆς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ τεράστια προβλήματα, τὰ ὁποῖα πρόκεινται πρὸ ἡμῶν. Κύριοι βουλευταί, προέχει ἡ σωτηρία τῆς Πατρίδος. Καὶ ἡ Πατρίς μας καὶ ὁ λαός της ὁ ὑπὸ παντίου εἴδους δυσχερείας χειμαζόμενος αὐτὸς λαὸς ζητεῖ ἀπὸ τὸν πολιτικόν του κόσμον πρὸ παντὸς Διοίκησιν. Διοίκησιν δὲ σταθεράν, βιώσιμον, μακρᾶς πνοῆς, Διοίκησιν ποὺ νὰ ξέρῃ τί θέλει καὶ τί προγραμματίζει. Ποὺ νὰ μὴ ἀσχολῆται εἰς συμβιβασμοὺς εἰς διετεῖς συνεννοήσεις, εἰς πήγαινε καὶ ἔλα, εἰς δισταγμοὺς καὶ ἀμφιταλαντεύσεις. Διοίκησιν σὰν καὶ αὐτὴν ποὺ ἐπὶ πέντε χρόνια ἔχει καὶ ποὺ δὲν φαίνεται νὰ ἔχῃ σκοπὸν νὰ τὴν ἀλλάξῃ διὰ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἀκόμη. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§52Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δύο εἶναι τὰ θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπερωτᾶται ἡ Κυβέρνησις: 1) Διότι δὲν ἀντικαθιστᾷ τὸ ὑφιστάμενον ἐκλογικὸν σύστημα καὶ 2) διότι δὲν πράττει τοῦτο ἐγκαίρως. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου σημείου ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κ. ἐπικριτάς, ὅτι ὑπολείπεται πλέον τοῦ 1½ ἔτους διὰ τὴν λῆξιν τοῦ βίου τῆς σημερινῆς Βουλῆς, χρονικὸν διάστημα σοβαρῶς μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ σύνολον τοῦ βίου τῶν Βουλῶν τοῦ 32, 33, 35, 36, 50, 51. Ἠκούσαμεν, βεβαίως, τὰς προβλέψεις ἀξιοτίμων ἀγορητῶν, καθ’ ἃς δὲν πρόκειται νὰ ἐξαντληθῇ τὸ συνταγματικὸν περιθώριον τῆς παρούσης Βουλῆς. Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι οἱ κ. ἀγορηταί, περὶ οὐδενὸς ἄλλου μᾶς ἔπεισαν, παρὰ περὶ τῶν εὐσεβῶν πόθων των, διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ὁποίων, ἐπειδὴ αἴτημα περὶ ἐκλογῶν, εὐθέως προβαλλόμενον, ἀντιλαμβάνονται, ὅτι θὰ ἦτο ἐκτὸς συζητήσεως, ἐσκέφθησαν νὰ προβάλωσι τὸ αἴτημα τῆς ἐγκαίρου ἐπιψηφίσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι μοιραῖον ἀποτέλεσμα τῆς τυχὸν ἐπιψηφίσεως, θὰ ἦτο ἡ δημιουργία ἐκλογικῆς ἀτμοσφαίρας καὶ ἡ ἐπιτάχυνσις τῶν ἐκλογῶν. Διότι πρέπει νὰ τονίσω τοῦτο, κ. συνάδελφοι, ὅτι οὐδέποτε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας συνέβη νὰ ψηφισθῇ ἐκλογικὸς νόμος χωρὶς νὰ ἐπακολουθήσουν ἀμέσως ἐκλογαί. Καὶ τούτου δὲν ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν οὐδὲ ὁ νόμος τῆς εὐρυτάτης, διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος, ἴσως δὲν βλάπτει νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν κἄποτε, ἐψηφίσθη ὄχι διὰ νὰ γίνουν ἐκλογαὶ μὲ τὸν νόμον τῆς εὐρυτάτης, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ γίνουν ἐκλογαί, διὰ νὰ συγκρατηθῇ ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία. Πῶς λοιπόν, ἐν ὄψει τοῦ ὅτι μακρὰ Κοινοβουλευτικὴ παράδοσις ἐπιβάλλει νὰ ψηφίζεται ὁ ἐκλογικὸς νόμος τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, γίνεται αἰτίασις ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως διότι δὲν πράττει τοῦτο εἰς χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι τοὐλάχιστον κατὰ τὴν γνώμην μας, παραμονὴ τῶν ἐκλογῶν. Πιστεύω εἰλικρινῶς, ὅτι τὸ ἀντίθετον θὰ ἦτο ἀξιόμεμπτον. Ἐάν, δηλαδή, εἰσῆγε, εἰς χρόνον ἀνύποπτον, ἡ Κυβέρνησις ἕνα ἐκλογικὸν νόμον, θὰ ἠδύνασθε κάλλιστα νὰ ἐρευνήσετε μήπως τυχὸν ἄλλος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ πρότασις τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἄλλος λόγος ὡς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος τῆς εὐρυτάτης. Καί, ἤδη, εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου. Δὲν εἶναι πρόθεσίς μου νὰ γίνω ἀπολογητὴς τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ συστήματος, δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ παρίδω τὸ γεγονός, ὅτι ὑπῆρξεν ὁ μᾶλλον ἀδικηθεὶς νόμος. Ἡ ἐναντίον τοῦ νόμου τοῦ 1958 ἐπίθεσις, δὲν ὑπῆρξεν μόνον ἄδικος, ὑπῆρξε καὶ ἀχάριστος, ὑπῆρξε καὶ ἄστοργος. Καὶ ἀχάριστος, κ. συνάδελφοι, ὑπῆρξεν ἡ ἐπίθεσις ἡ γενομένη ἐκ μέρους τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ἐλέχθη ἐκ μέρους τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1958 εἶναι νόμος φαῦλος, νόμος ἀνέντιμος, εἶναι νόμος Μεντερές. Οἱ χαρακτηρισμοὶ δὲν εἶναι δίκαιοι, εἶναι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ἐὰν δὲ ἐπιμείνῃ ἡ ἄκρα ἀριστερὰ εἰς τοὺς χαρακτηρισμοὺς αὐτοὺς θὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω, ὅτι χάρις εἰς ἀνέντιμον, χάρις εἰς ἄδικον νόμον, καὶ εἰς νόμον Μεντερές, ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἔχει σήμερον δύναμιν μεγαλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχε μὲ οἱονδήποτε ἄλλο νόμον.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Πόσην;

§54Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν νόμον τὸν ἄλλον, ὁ ὁποῖος θὰ ἴσχυε. Ἐὰν ἦτο πλειοψηφικὸν βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν θὰ εἴχατε τίποτε, οὔτε τὸ ⅒. Ἑπομένως, ἔχει μεγάλην σημασίαν ἡ παρατήρησίς μου καὶ πρὸ παντὸς τὸ γεγονός, ὅτι ὑπὸ οἱονδήποτε ἄλλο ἐκλογικὸν σύστημα θὰ εἴχατε πολὺ μικροτέραν δύναμιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχετε σήμερον. Καὶ κατόπιν τούτου ἐρωτᾶται, βάσει ποίου δικαιώματος ἐπιτίθεσθε, ἐναντίον τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἰδικῶς ἐσᾶς σᾶς ηὐνόησε;

§55Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Μὲ οἱονδήποτε ἄλλο σύστημα, σεῖς, κ. συνάδελφε, δὲν θὰ εἶσθε Κυβέρνησις.

§56Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἀφήσατε τὸ ἰδικόν μας, ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν ἰδικήν σας θέσιν καὶ διὰ τὸ ἐὰν σεῖς δικαιοῦσθε νὰ ἐπιτίθεσθε ἐναντίον τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος τόσον σᾶς ηὐνόησε. Ἀλλὰ καὶ ἄστοργος, κύριοι, ὑπῆρξεν ἡ μεταχείρισις τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ Κέντρου, διότι πῶς ἄλλως δύναται κανεὶς νὰ χαρακτηρίσῃ μίαν τοιαύτην ἐπίθεσιν, ὅταν αὕτη γίνεται ἐκ μέρους πατρὸς πρὸς τέκνον; Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι πατὴρ τοῦ νόμου αὐτοῦ ὑπῆρξεν τὸ Κέντρον, τὸ ὁποῖον σήμερον, αὐτὸ ἐπιτίθεται ἐναντίον τοῦ τέκνου του. Καὶ ὄχι μόνον ἰδικόν σας ἦτο τὸ τέκνον, κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐδηλώσατε καὶ προέβητε καὶ εἰς ληξιαρχικὴν πρᾶξιν προσυπογράψαντες τὴν γέννησίν του. Πῶς λοιπὸν τὸ ἀρνεῖσθε; Κύριοι συνάδελφοι, τὸ 1958 ἡ παράταξις τοῦ Κέντρου, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἧτταν της τοῦ 1956 ἤρξατο νὰ ρίπτῃ ἐκλογικὰ συνθήματα, ἐλπίζουσα, ὅτι δὲν θὰ γίνουν ἀποδεκτά, ἐζήτει νέον ἐκλογικὸν σύστημα τῆς ἐκλογῆς της, ἐζήτει ἐκλογὰς καὶ ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καὶ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ λόγους συνδεομένους μᾶλλον μὲ τὸν προσωπικόν του χαρακτῆρα, ἱκανοποίησε καὶ τὰ τρία αἰτήματα. Ὅταν τὰ ἱκανοποίησεν, ἀντελήφθη τὸ Κέντρον, ὅτι ἦτο ἀργά, ἀντελήφθη, ὅτι ἔκανε λάθος, ἀλλὰ ἦτο ἀργὰ πλέον καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπαναχωρήσῃ καὶ ἤδη ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται. Πάλιν διὰ ἐκλογικοὺς λόγους ρίπτονται ἐκλογικὰ συνθήματα. Δικαίωμα βεβαίως τοῦ Κέντρου εἶναι νὰ κάνῃ τοιούτου εἴδους λάθη, δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀποχρῶν λόγος νὰ ἱκανοποιοῦνται τὰ καπρίτσια τοῦ οἱουδήποτε Κόμματος. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ νόμος κατηγορήθη καὶ ὡς ἀντεθνικός. Ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἐλέχθη, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἀντεθνικὸς διότι ἀνηγόρευσε τὴν Ε.Δ.Α. δεύτερον Κόμμα. Προχθὲς μάλιστα, ὅταν ἔκαμε μίαν ἐρώτησιν, εἶχα τὴν τιμὴν νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν καὶ οἱ διαφωνοῦντες ἐδῶ μέσα, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι εἶναι καλὸς ὁ νόμος αὐτός. Καὶ μοῦ ἀπήντησε: «Ὥστε θέλετε νὰ γίνῃ ἡ Ε.Δ.Α. δεύτερον Κόμμα; Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἀντεθνικός». Κύριοι συνάδελφοι, μεταξὺ τοῦ 41 καὶ τοῦ 25% ὑπάρχει ἕνα 35%. Ἐὰν δὲ ὅλα τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουσι τὸ 35% ἦσαν συνηνωμένα καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ συνενωθοῦν διότι τὰ Κόμματα ταῦτα ὅλα λέγονται Κόμματα τοῦ Κέντρου καὶ ὄχι μόνον αὐτὰ καλοῦνται ἀλλὰ καὶ συναποκαλοῦνται Κόμματα τοῦ Κέντρου, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἔχουν ἀπολύτως τὰς αὐτὰς ἀρχάς, ἐὰν λοιπὸν συνεννοοῦντο καὶ συνηνοῦντο, θὰ ἦτο αὐτομάτως δυνατὸν νὰ ἔχωσι τὴν δευτέραν θέσιν. Ἐὰν δὲν τὸ πράττουν πταίει ἡ Κυβέρνησις; Πταίει ἡ Κυβέρνησις ἢ πταίουσιν αὐτὰ ταῦτα τὰ Κόμματα; Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ Κέντρον ὑφίστανται ἡ Ε.Π.Ε.Κ., οἱ Φιλελεύθεροι, οἱ Δημοκρατικοὶ Φιλελεύθεροι, τὸ Ἀγροτικόν, ἡ Νέα Κίνησις τοῦ Γρίβα κλπ. Ἐμέτρησα ἐννέα Κόμματα μὲ ἰσοπόσους Ἀρχηγοὺς καὶ δέκα οἱ τῆς ὁμάδος τῶν δέκα, ἐν ὅλῳ 19, ἄρα ἔχομεν 19 ὑποψηφίους Πρωθυπουργοὺς διὰ τὸ 34%. Δηλαδή, ἔκαμα ἕνα λογαριασμὸν καὶ εἶδα, ὅτι κἄπου 1,7% ἀντιστοιχεῖ εἰς ἕκαστον ὑποψήφιον Πρωθυπουργόν. Νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνήσετε μαζί μου, ὅτι δὲν πταίει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ κάτω–κάτω δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσῃ ποῖον Κόμμα θὰ ἔλθῃ δεύτερον, ἀλλὰ πταίουσιν αἱ μικροφιλοδοξίαι τῶν κ. Ἀρχηγῶν τῶν διαφόρων Κομμάτων. Ἐὰν οἱ κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου θελήσουν νὰ παράσχωσι μίαν ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὴν παράταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ παραμερίσωσι τὰς ἀτομικάς των φιλοδοξίας καὶ τότε ἡ δευτέρα θέσις τοὺς ἀνήκει. Ἴσως–ἴσως μάλιστα θὰ ἠδύναντο κάλλιστα νὰ διεκδικήσουν καὶ τὴν πρώτην. Πάντως, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ βεβαιώσω τοὺς πάντας, εἶναι, ὅτι τὸ καλύτερον ἐκλογικὸν σύστημα εἶναι τὸ νὰ ἔχῃ κανεὶς μὲ τὸ μέρος του τὴν ἐκτίμησιν τοῦ λαοῦ, καὶ ἴσως αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον διαφέρομεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§58Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τοὺς ὁμιλητάς, κατηγοροῦντας καὶ δικαιολογοῦντας τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προέβη εἰς τὴν ἀλλαγὴν τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Τινὲς πρὸς δικαιολόγησιν τῆς Κυβερνήσεως ἀνέτρεξαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὑπέμνησαν, ὅτι τὸ αὐτὸ συνέβαινε πάντοτε. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν κυβερνητικὴν ἄποψιν νὰ ἐπικαλοῦνται ἐκεῖνο ποὺ ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν. Διότι κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν ὑπῆρχεν ἡ περίπτωσις νὰ ψηφίζῃ ὁ πολίτης τὸν ὑποψήφιον τοῦ Βενιζέλου καὶ νὰ βγαίνῃ βουλευτὴς ὁ ὑποψήφιος τοῦ Καραμανλῆ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συμβαίνει μὲ τὰ τελευταῖα ἐκλογικὰ συστήματα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν, κ. βουλευταί, καὶ ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, εἶναι νὰ μὴ νοθεύεται ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ. Νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἡ τακτικὴ τοῦ Τζουμπέ, ὄχι πλέον μὲ τοὺς ἐκλογικοὺς τραμπούκους, ἀλλὰ μέσῳ τῶν νόμων, ὅπως συνέβη μὲ τοὺς τελευταίους ἐκλογικοὺς νόμους. Ἐὰν κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἴσχυεν ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, τότε ἡ Ε.Ρ.Ε. θὰ εἶχεν 125 περίπου βουλευτὰς καὶ θὰ ἠδύνατο ἐν συνασπισμῷ μετ’ ἄλλου τινὸς Κόμματος νὰ δώσῃ μίαν χρήσιμον Κυβέρνησιν εἰς τὸν τόπον. Καὶ τότε ἐστέ βέβαιοι, ὅτι οὔτε ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο κατὰ τὸν σημερινὸν ἀντισυνταγματικὸν τρόπον, οὔτε θὰ ἐψηφίζοντο αἱ συμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἐψηφίσθησαν, διότι οἱ βουλευταὶ δὲν θὰ ἤγοντο εἰς τὰς ἀποφάσεις των ἀπὸ κριτήρια Κομματικὰ καὶ ἀπὸ τὸν φόβον μήπως δυσαρεστηθῇ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος, καὶ δὲν τοὺς κάμει βουλευτάς, χωρὶς τὴν προτίμησιν τῶν πολιτῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἤλλαξε πολλὰς φορὰς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, οὐδέποτε ὅμως ὑπέκλεψε ψήφους ἄλλου Κόμματος. Μάλιστα τὸ ἔτος 1920 δὲν ἐδέχθη τὴν πρότασιν νὰ μὴ ἐξαρτήσῃ τὴν πολιτικήν του ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ τοὺς Ἑβραίους, ὑποχρεώνοντάς τους νὰ ψηφίσουν εἰς χωριστοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους ἀνάλογον πάντοτε ἀριθμὸν βουλευτῶν. Καὶ τοῦτο διότι δὲν ἤθελε νὰ δώσῃ τὴν παραμικρὰν ἐντύπωσιν, ὅτι κακομεταχειρίζεται τὴν θέλησιν τῶν πολιτῶν ἢ διαφοροποιεῖ τὴν ψῆφον των.

§59Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ἰσχύει πλήρως καὶ διὰ τὸ πλειοψηφικόν. Τὰ ἐπιχειρήματά σας ἑδραιώνουν τὴν ἄποψιν, ὅτι τὸ μόνον ἐκλογικὸν σύστημα εἶναι τὸ ἀναλογικὸν καὶ εἰς αὐτὸ εἶστε συνεπείς. Ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ἀντιληφθῆ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ ἀποτελεῖ εὐθέως καταπολέμησιν τοῦ πλειοψηφικοῦ. Διότι ποία εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν ἄλλων ἐκλογικῶν συστημάτων ἀπὸ τὸ πλειοψηφικόν; Ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ συστήματα αὐτὰ νὰ ὑπάρξῃ μειοψηφία εἰς τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ ἀλλὰ πλειοψηφία ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου.

§60Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ πλειοψηφικὸν δὲν κάνει διαρπαγὴν τῆς ψήφου τῶν πολιτῶν ἐνῷ τὰ ἄλλα κάνουν.

§61Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Ὅση διαρπαγὴν κάνουν καὶ τὰ ἄλλα συστήματα κάνει καὶ τὸ πλειοψηφικόν.

§62Α. ΖΑΚΚΑΣ. Μὲ προλαμβάνετε. Εἰς τὸ πλειοψηφικόν, κ. Ὑπουργέ, δὲν γίνεται διαρπαγὴ ψήφων, ὅπως μετὰ τὰ τελευταῖα ἐκλογικὰ συστήματα. Ἐὰν καθορισθῇ τὸ αὐτὸ ἐκλογικὸν μέτρον δι’ ὅλην τὴν ἐπικράτειαν καὶ δὲν ἰσχύῃ δι’ ἄλλην περιφέρειαν ὡς μέτρον 7.000 καὶ δι’ ἄλλην 23.000 ψηφοφόρων, τότε καὶ μὲ τὸ πλειοψηφικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ πολὺ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ. Πάντως ὅμως δὲν θὰ συμβαίνῃ τὸ ἀπαράδεκτον νὰ ψηφίζῃς ἄλλον καὶ νὰ γίνεται βουλευτὴς ἄλλος, ὅπως συνέβη τελευταίως. Μπορεῖ νὰ συμβῇ καὶ μὲ τὸ πλειοψηφικόν, διότι κυμαίνεται. Τὸ κόμμα μου ἔχει τὰ 70% εἰς μίαν περιφέρειαν.

§63Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Καὶ εἰς τὰ 1952 ὁ Συναγερμὸς ἐπῆρεν ὀλιγωτέρους ψήφους ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἐν τούτοις ἐπῆρε 252 ἕδρας.

§64Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ναί, ἀλλὰ δὲν συνέβη ὅμως νὰ ψηφίζεται ὁ κ. Μπουρνιᾶς π.χ. καὶ νὰ βγαίνῃ ὁ κ. Βύζας. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Διότι ὅταν κανεὶς ψηφίζῃ τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. Μπουρνιᾶ χαίρεται ὅταν βγαίνῃ καὶ ὅταν δὲν κερδίζῃ λυπᾶται. Ἀλλὰ ἐδῶ δὲν βγαίνει αὐτὸς ποὺ ἐψήφισεν. Αὐτὸ εἶναι ὀλέθριον. Ἐδῶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ νὰ πάρετε 47 ἕδρας καὶ νὰ ἔχετε μίαν πλαστὴν πλειοψηφίαν καὶ κάθε στιγμὴν τὸ ἀκοῦτε αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ προσβάλλεσθε καὶ πρέπει νὰ θυμώνετε, ὅταν σᾶς προβάλλουν αὐτὰς τὰς ἐπικρίσεις. Τίποτε ἄλλο δὲν συνέβη, παρὰ τὸ ὅτι ἔχετε κάμει μίαν κατάστασιν ἀπαράδεκτον. Ἡ Ε.Δ.Α. ὅπως πᾶτε, ἂν ἀκολουθῆτε τὸ ἴδιο σύστημα θὰ ἔλθῃ πρώτη καὶ θὰ πᾶτε εἰς τρομερὰς ἀνωμαλίας. Ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τῆς ηὐξημένης ἀναλογικῆς τὸ εἶπον αὐτό. Εἶπον μάλιστα, ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς Φιλελευθέρους μὲ τοὺς ὁποίους ἔχω συγγένειαν, τὸ ἑξῆς. Πᾶτε μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ εἶσθε οἱ πρῶτοι ἢ οἱ δεύτεροι. Θὰ εἶσθε οἱ τρίτοι. Εἰς τὰ πρακτικὰ ὑπάρχουν. Ὅπως πηγαίνετε τώρα, μὲ τὴν φορὰν τῶν πραγμάτων καὶ μὲ τὴν φορὰν τῆς δράσεως τῆς Κυβερνήσεως περίφημα μπορεῖτε νὰ φέρετε τὴν ΕΔΑ εἰς τὸ 37% ἐπὶ ζημίᾳ ἰδικῇ σας καὶ σεῖς νὰ εἶσθε εἰς τὸ 32%. Ἐνῷ θέλετε νὰ τὴν πνίξετε, θὰ τὴν ἀνεβάσετε τὴν ΕΔΑ, διότι θὰ πάρῃ 35% ὅπως ἔχετε δημιουργήσει τὴν κατάστασιν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι μέλος τῆς ΕΔΑ. Συνεργάζομαι μαζί της, ἀλλὰ δὲν σημαίνει, ὅτι μπορῶ νὰ συμπράττω μετ’ αὐτῆς. Δὲν περιμένω νὰ γίνω ὑπουργὸς διὰ τῆς ΕΔΑ. Ἔχω γίνει ἀρκετὲς φορὲς καὶ ἐκουράσθηκα ἀρκετά, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἐπιτύχετε τίποτε. Πηγαίνετε εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ποὺ εἶναι τὸ πιὸ ἔντιμον σύστημα. Ὁ σκοπὸς τῶν ἐκλογῶν εἶναι ὅπως ὁ λαὸς εἴπῃ τὴν γνώμην του δι’ ἐκείνους ποὺ θέλουν νὰ τὸν κυβερνήσουν. Ἀλλὰ κανεὶς δὲν σκέπτεται τί θέλει ὁ λαός, ὅλοι σκέπτονται πῶς θὰ τὸν ξεγελάσουν. Μεταβάλλεται εἰς γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ὁ λαὸς μὲ τὰ συστήματα αὐτά, ὄχι εἰς κυρίαρχον, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀκολουθεῖτε τὸν ὀρθὸν δρόμον. Ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ εἶναι ἡ καλυτέρα. Πῶς θὰ κυβερνηθῇ ἡ χώρα, Ὅπως ἐκυβερνήθη τὸ 1950–1951. Ἐπὶ τῶν κυβερνήσεων τῶν συνεργαζομένων πολλὰ καλὰ ἔγιναν καὶ μποροῦσαν νὰ γίνουν καὶ περισσότερα. Ἄρχισε μάλιστα νὰ ἐφαρμόζεται καὶ ἡ σωστικὴ πολιτικὴ τῆς εἰρηνεύσεως, τῶν μέτρων τῆς εἰρηνεύσεως, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἀπὸ τότε εὐρύτερα ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἀντίδρασις ποὺ ὑπῆρχεν ἀπὸ ἄλλας πλευράς. Ἀλλὰ τὸ ὅτι ἤρχισαν νὰ ἐφαρμόζωνται αὐτὰ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, αὐτὸ ἦτο ἓν σπουδαῖον ἔργον εἰς μίαν χώραν ποὺ εἶχεν αἱματοκυλισθῆ ἐπὶ πολλὰ χρόνια. Καὶ ἡ ΔΕΗ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἔγινε. Σεῖς τώρα εἶσθε 170 βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ οὐδεὶς τολμᾷ νὰ ἐπικρίνῃ ἓν μέτρον σας, νὰ σᾶς διαφωτίσῃ μὲ τὴν ἀντίθεσίν του. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἐπιμένει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ σύμβασις, ὅλοι σιγοῦν ἀπὸ κάτω.

§65Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Δὲν σιγοῦν, ψηφίζουν.

§66Α. ΖΑΚΚΑΣ. Λέγω, ὅτι εἶναι προτιμότερον αἱ Κυβερνήσεις νὰ συμμαχοῦν. Κατὰ τὸ πλεῖστον θὰ πρυτανεύσῃ ἡ θέλησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος νὰ ἐμφανίσῃ τὴν ὁμάδα του εἰς τὴν συνεργασίαν ἐν τῇ Κυβερνήσει, ὡς προάγουσαν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, διὰ νὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν ἐκλογικὴν δύναμιν εἰς τὰς ἑπομένας ἐκλογάς, ἐκτιμωμένης τῆς δράσεώς του ἀπὸ τὸν λαόν. Τί τὸ κακὸν ἔχει ἡ ἀναλογική; Ὅτι ἀπαιτεῖ σκέψιν εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεων; Ὅτι εἶναι εὐαίσθητη ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἰς τὸν ἔλεγχον; Διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐμφανίζεται ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ νὰ παρακολουθῇ ὁ ἴδιος τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς καὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ νὰ φροντίζουν νὰ εἶναι ἐνημερωμένοι εἰς τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις καὶ νὰ χειρίζονται τὰ πράγματα κατὰ πλέον λεπτὸν τρόπον καὶ ὄχι μὲ θυμούς; Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐλαττώματα τῶν Κυβερνήσεων αὐτῶν; Δὲν βλέπω διατὶ θὰ πρέπει νὰ μακρηγορῶμεν ἐπάνω εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ διατὶ δὲν σπεύδει ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τώρα, χωρὶς νὰ εἶναι τὰ πράγματα τόσον ὥριμα. Λέγω, ὅτι πρέπει ἀπὸ τώρα νὰ ἐπεξεργασθῇ καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν νόμον τῆς ἀναλογικῆς μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἀποκλεισμὸν κομμάτων. Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν λαϊκὴν θέλησιν πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ. Εἶναι καιρὸς ν’ ἀντιληφθοῦν οἱ κυβερνῶντες τὴν σκέψιν πῶς θὰ πάρουν τὴν ἐξουσίαν μόνον. Κύριον χαρακτηριστικὸν τῶν κυβερνητικῶν μέτρων πρέπει νὰ εἶναι πῶς θὰ δοθῇ ἡ πλειοψηφία εἰς τὴν Βουλήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ στηριχθῇ ἡ Κυβέρνησις. Τώρα, ἂν κατορθώσουν νὰ πάρουν τὴν πλειοψηφίαν, μὲ γειά τους, μὲ χαρά τους, ἐγὼ δὲν θὰ τοὺς φθονήσω δι’ αὐτό. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ τὸ κακίζω εἶναι ὅταν ἡ ψῆφος τοῦ Αʹ μετουσιώνεται καὶ γίνεται ὑπερψήφισις, ἐνῷ εἶναι καταδικαστικὴ διὰ τὸν Β νὰ γίνεται ὑπὲρ τοῦ Β. Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτον.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§68Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀρθῶς ἡ Ἀντιπολίτευσις κατέθεσε τὴν συζητουμένην ἐπερώτησιν. Διότι πράγματι ἦτο καιρὸς νὰ συζητήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τὰ ἐθνικὰ θέματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξαρτᾶται ἡ ἡσυχία καὶ ἡ προκοπὴ τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι μέχρι σήμερον ὁ τόπος μας δὲν κατώρθωσεν εἴτε διὰ λόγους ἐσωτερικοὺς εἴτε διὰ λόγους πολεμικοὺς νὰ ὀργανώσῃ μίαν εὐνομουμένην πολιτείαν, μίαν Δημοκρατίαν, ἡ ὁποία νὰ ἐγγυᾶται εἰς τοὺς Ἕλληνας ἡσυχίαν εὐημερίαν καὶ τάξιν. Εἰς τὸ ἐκλογικὸν δὲ σύστημα ἰδιαιτέρως ἔχομεν μίαν εὐπάθειαν τρομερήν. Δὲν πιστεύω, νὰ ὑπάρχῃ εἰς ἄλλο Κράτος αὐτὸ τὸ φαινόμενον, ὥστε εἰς κάθε ἐκλογικὸν νόμον νὰ ἐπινοῇ ὁ κρατῶν τὴν ἐξουσίαν ἐκλογικὸν σύστημα διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν κατακράτησιν τῆς ἐξουσίας παρ’ αὐτοῦ. Οὐδέποτε τὸ ἐκλογικὸν σύστημα συνεζητήθη εἰς καιρὸν ποὺ δὲν ἐπρόκειτο νὰ βαδίσωμεν εἰς ἐκλογάς. Οὐδέποτε συνεζητήθη μὲ ἠρεμίαν, μὲ ψυχραιμίαν ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, ἀπὸ ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ ἐξευρεθῇ τὸ τιμιώτερον καὶ ἱκανώτερον σύστημα, ὥστε νὰ δώσῃ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν μίαν πυξίδα, καὶ διὰ τὰ Κόμματα ἕνα προσανατολισμόν. Διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχῃ μόνιμον, τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ Κόμματα νὰ ἐπιζήσουν. Διότι ἀναγκάζονται νὰ προσαρμόζωνται εἰς τὰς διαφόρους ἑκάστοτε δημιουργουμένας συνθήκας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πάντοτε πρὸς τιμὴν τῶν Κομμάτων αὐτῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σημειώνει τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ εἶναι ἀπογοητευμένος ἀπὸ τὴν τακτικὴν τῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἄλλα ὑποστηρίζουν εἰς μίαν ἐκλογικὴν περίοδον, ἄλλα εἰς τὴν ἄλλην καὶ ἐντελῶς ἀντίθετα εἰς τὴν τρίτην, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δείχνει, ὅτι τὰ πολιτικὰ Κόμματα εἰς τὸν τόπον μας στεροῦνται ἀκόμη καὶ κατευθύνσεων. Πιστεύω, ὅτι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἐὰν τὸ ἴδωμεν ἀντικειμενικὰ καὶ ἀνεπηρέαστα, ἐὰν τὸ ἴδωμεν ὡς ἕνα θεμέλιον ἐπάνω εἰς τὸ ὁποῖον ὠκοδομήθη τὸ κοινοβουλευτικὸν καθεστώς, πιστεύω, ὅτι καὶ τὰ πολιτικὰ ἤθη μας θὰ εἶναι προοδευτικώτερα, καλύτερα καὶ ἡμερώτερα, καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θὰ παύσῃ νὰ διαιρῆται καὶ νὰ φανατίζεται, ὥστε εἰς τὸ τέλος νὰ καταντᾷ νὰ συκοφαντῇ διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ κρατήσῃ ὅσον μπορεῖ αὐτὴν μὲ οἱονδήποτε μέσον ἐπιθυμεῖ. Ὀρθῶς, λοιπόν, ἐπερωτᾶται ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ἔπρεπε ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διοικεῖ τὸν τόπον ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον πενταετίαν, νὰ ἴδῃ τὸ κενόν, τὴν ἀνάγκην ὑπάρξεως τιμίου ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ νὰ καλοῦσε τὰ Κόμματα διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ αὐτοῦ συστήματος. Συμφωνῶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἠμπορεῖ τὰ Κόμματα νὰ ἔχουν τὰς διαφοράς των, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀγωνίζωνται εἰς τὴν προεκλογικὴν περίοδον τὸ ἕνα ἔναντι τοῦ ἄλλου. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἔρχονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ παρατάξεις διαφορετικῶν κατευθύνσεων ἀλλὰ μὲ ἕνα κοινὸν σκοπόν: νὰ διοικηθῇ μὲ τὸν καλύτερον τρόπον ὁ τόπος αὐτός. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὰ Κόμματα πρέπει νὰ ἔχουν ἀπόλυτον συνεργασίαν, χωρίς, βεβαίως, νὰ ἀποκλείεται ἡ κριτικὴ ἐπὶ τῶν νομοθετημάτων, μὲ ἀποκλειστικὸν σκοπὸν τὴν καλυτέρευσιν αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν τοῦ κ. Καραμανλῆ εἶχεν ὅλην τὴν ἄνεσιν εἶχεν ὅλον τὸν χρόνον νὰ συζητήσῃ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἕνα σύστημα πάγιον, τίμιον ποὺ θὰ ἦτο παραδεκτὸν καὶ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔγινεν ἐδῶ μία παρελθοντολογία καὶ ἐλέχθη τὶ ἔγινεν εἰς τὸ παρελθόν. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἠμποροῦμε νὰ ζοῦμε πάντοτε μὲ τὸ παρελθόν. Τὸ παρελθὸν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, δὲν εἶναι καὶ τόσον ἐνθαρρυντικὸν διὰ τὴν Πολιτείαν. Εἶμαι νέος πολιτευόμενος, ἀλλ’ ὡς πληροφοροῦμαι, παλαιότερον καὶ τὰ ἔθιμα καὶ τὰ πολιτικὰ ἤθη ἦσαν εἰς ἀγρίαν κατάστασιν. Δηλαδή, τὸ κᾶθε Κόμμα εἶχε τὸ ἐπιτελεῖόν του καὶ ὅταν ἐκέρδιζε τὰς ἐκλογὰς ἐπανηγύριζαν οἱ νικῶντες καὶ ἔκλαιγον οἱ ἀποτυχόντες, διότι ἔπρεπε οἱ φίλοι νὰ πάρουν μίαν θέσιν δημοσίαν. Δηλαδή, παλαιότερον, ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἦτο ἕνα μέσον ἐπικρατήσεως καὶ ἕνα μέσον συντηρήσεως. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, νὰ δημιουργήσῃ τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων, νὰ καθιερώσῃ μίαν ἀρχήν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ Κόμματα μαζὶ νὰ ἔρχεται ἕνας συρφετὸς ἀνθρώπων ποὺ ἐπιδιώκουν διαφόρους σκοπούς, ἀνθρώπων ποὺ ἐπιδιώκουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν ἐξουσίαν. Παρὰ ταῦτα, δὲν κατωρθώθη μέχρι σήμερον νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὸν τόπον μας ἕνα σωστὸν ἐκλογικὸν σύστημα. Κἄθε Κόμμα ποὺ ἔρχεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, φροντίζει νὰ ψηφίσῃ εἰς τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν ἕνα νέον νόμον ποὺ θὰ τοῦ ταιριάζῃ, ἕνα νόμον ποὺ θὰ ἐξυπηρετῇ ὄχι τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ τὰ κομματικά του συμφέροντα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι καὶ εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ συνεχισθῇ ἡ ὀλεθρία αὐτὴ κατάστασις. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, παρ’ ὅσα λέγει, ὅτι δὲν θὰ ἀλλάξῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι συζητεῖ ἤδη τὸν ἐκλογικὸν νόμον κατ’ ἰδίαν. Καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ σκέψις της δὲν εἶναι πῶς θὰ πρέπει νὰ ἐκφράσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν ἐπιθυμίαν του, καὶ πῶς θὰ σταθεροποιήσῃ ἕνα ἐκλογικὸν σύστημα, ἀλλὰ πῶς θὰ ταιριάσῃ τὰ ποσοστά, ὥστε νὰ πάρῃ τὴν πλειοψηφία τῆς Βουλῆς. Ὅταν μὲ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς ξεκινοῦμε, νομίζω, ὅτι ὁ τόπος δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ ἴδῃ προκοπήν. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ κρίνῃ ποῖος θὰ εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν, τότε νὰ τὸ πῆτε καθαρά. «Ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα οἱ θεόθεν ἐντεταλμένοι νὰ διοικοῦμε τὸν τόπον αὐτὸν καὶ δὲν σᾶς ἐπιτρέπουμε νὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφασίσετε ἄλλο». Ἐφ’ ὅσον ὅμως λέγωμεν, ὅτι ἔχομεν Δημοκρατικὸν Πολίτευμα καὶ Κοινοβουλευτισμόν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ λέτε αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ συμφωνήσωμεν εἰς ἕνα ἐκλογικὸν σύστημα, μόνιμον καὶ πάγιον, ἐγὼ θὰ ἔλεγον ὁ ἑκάστοτε ἐκλογικὸς νόμος μετατρεπόμενος νὰ μὴ ἰσχύῃ διὰ τὰς ἀμέσως ἐκλογάς, ἀλλὰ διὰ τὰς ἑπομένας, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἔτσι θὰ ἐξημερώσωμεν τὰ ἤθη μας καὶ θὰ σταματήσωμεν τὴν αὐθαιρεσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὸν χαρακτῆρα τοῦ λαοῦ μας. Ἐγὼ ἔχω διαπιστώσει ἕνα πρᾶγμα. Εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἄλλοτε αἱ ἐκλογαὶ ἐγίνοντο μὲ μαχαίρια καὶ κουμπούρια, χωρὶς μάλιστα νὰ ὑπάρχῃ ἡ διάκρισις Δεξιᾶς καὶ Ἀριστερᾶς. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα διαιρεῖ βαθύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς παρατάξεις. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅπου ὁ λαὸς διαιρεῖται βαθύτατα, γνωρίζετε σεῖς ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι τοῦ πλειοψηφικοῦ. Εἶναι καιρός, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ ἑνὸς ἐκλογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον μάλιστα θὰ ἔπρεπε νὰ ἰσχύῃ διὰ τὰς ἑπομένας ἐκλογάς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πιστεύω, ὅτι θὰ ἐξημερώσῃ τὰ πολιτικὰ ἤθη. Ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὸν χαρακτῆρα τοῦ λαοῦ μας. Ἄλλοτε δὲν ὑπῆρχεν Ἀριστερὰ καὶ Δεξιὰ καὶ αἱ ἐκλογαὶ ἐγένοντο μὲ μαχαίρια καὶ κουμπούρια. Πιστεύω, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα διαιρεῖ βαθύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς παρατάξεις, τὸν φανατίζει καὶ δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀποτελέσῃ μεγάλο σφάλμα —ἡ ἱστορία μᾶς τὸ διδάσκει— ἡ ἐπιβολὴ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Οὐδέποτε τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα ἐξυπηρέτησε τὸν τόπον αὐτόν. Προβάλλεται τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν δίδει ἰσχυρὰς Κυβερνήσεις. Πράγματι δίδει ἰσχυρὰς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ πλασματικάς. Οὐδέποτε ὠφελήθη ὁ λαὸς ἀπὸ τοιαύτας Κυβερνήσεις. Ὠφελήθησαν μόνον τὰ ὠργανωμένα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ὄπισθεν τῶν Κυβερνήσεων αὐτῶν. Διὰ τοῦτο, ὅπως εἶπε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ζάκκας, αἱ συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις εἶναι αἱ καλλίτεραι διὰ τὸν τόπον. Ἐὰν σήμερον εἴχομεν συμμαχικὴν Κυβέρνησιν, δὲν θὰ κατετίθετο τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν κατετέθη. Θὰ μοῦ εἴπητε: Ποῖον εἶναι τὸ καλλίτερον σύστημα; Καλλίτερον ἐκλογικὸν σύστημα, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει εἰς τὸν λαὸν νὰ ἐκλέξῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θέλει. Ἂν ἄλλον ψηφίζῃ ὁ λαὸς καὶ ἄλλος ἔρχεται ἐδῶ, τότε δὲν ἐκδηλοῦται ἡ ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἐξυπηρετεῖται ὁ τόπος. Θὰ ἐπιτύχωμεν, λοιπόν, εἰς τὴν ἀποστολήν μας, ἐὰν ψηφίσωμεν ἕνα σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἐκφράσῃ ἐλευθέρως τὴν θέλησίν του καὶ νὰ ἐκλέξῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμεῖ. Κατὰ συνέπειαν, ἂς ἀφήσωμεν τὰς μεθόδους καὶ τὰ τεχνάσματα, πῶς θὰ παραπλανήσωμεν τὸν λαόν. Ἐπίσης, μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα καταπνίγομεν καὶ τὴν φωνὴν τῶν βουλευτῶν. Εἶναι δυνατὸν βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας νὰ διαφωνοῦν πρὸς ὡρισμένα κυβερνητικὰ μέτρα, ἀλλὰ ἡ φωνή των καταπνίγεται, λόγῳ τῆς κομματικῆς πειθαρχίας. Δὲν τολμοῦν νὰ ἐκφράσουν τὴν ἀντίθεσίν των, διότι αἰσθάνονται τὰς συνεπείας μιᾶς τοιαύτης ἀπειθαρχίας.

§69Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἴπατε, κύριε συνάδελφε, ὅτι εἰς τὴν συμπολίτευσιν, γενικῶς, δὲν ἀποτολμοῦν οἱ συνάδελφοι νὰ διατυπώσουν ἀντίθετον γνώμην, ἐνασκοῦντες κατὰ συνείδησιν ἐλευθέρως τὸ δικαίωμά των.

§70Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Εἶπον, ὅτι πολλὲς φορὲς διακρίνω, ὅτι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, εἰς ὡρισμένα νομοσχέδια ἔχουν μίαν ἀνεξάρτητον γνώμην, ἀλλὰ δὲν τολμοῦν, λόγῳ τῆς ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, τῆς καταθλιπτικῆς, δὲν τολμοῦν νὰ ἀντιταχθοῦν.

§71Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία στηρίζεται ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας, τῶν ἀπόψεων τῆς ὁποίας εἶναι φορεὺς συνταγματικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς, εἶναι φυσικόν, ἕκαστος τῶν κ. κ. βουλευτῶν, νὰ μὴ διασπᾷ τὴν πολιτικὴν καὶ προγραμματικὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὁ κανών. Πλειστάκις ὅμως συνέβη καὶ συμβαίνει, καὶ ἀντιθέτους ἀπόψεις νὰ διατυπώνουν οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ νὰ μὴ ψηφίζουν ὡρισμένας διατάξεις. Ἄν ὅμως εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, ἡ ὁποία στηρίζει τὴν Κυβέρνησιν, θὰ πρέπει νὰ εἶναι κανὼν ἡ ἔγκρισις τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, δὲν συμβαίνει τὸ ἴδιον καὶ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅπου οἱ συνάδελφοι θὰ ἠδύναντο νὰ ἔχουν συνεχῶς ἀντιτιθεμένας ἀπόψεις. Πῶς ὅμως συμβαίνει παρ’ ἡμῖν, εἰς μὲν τὴν Συμπολίτευσιν νὰ ὑπάρχουν καὶ νὰ ἐκδηλοῦνται διαφωνίαι καὶ ἀντίθετοι ἀπόψεις, ἐνῷ εἰς τὸ Κόμμα τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἀπετολμήθη, ποτὲ μέχρι σήμερον, οὔτε μία, ἔστω, διαφωνία;

§72Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νόμος περὶ ἀπαλλοτριώσεων, βουλευταί τινες τοῦ Κέντρου, ἔχοντες ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ νόμου ἐκείνου, τὸν κατεψήφισαν.

§73Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἄποψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶναι ἐσφαλμένη. Δὲν νομοθετεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὥστε νὰ κρίνῃ ὁ βουλευτὴς περὶ τοῦ νομοθετικοῦ της ἔργου. Ἡ Ἀντιπολίτευσις κρίνει τὰ νομοσχέδια, ἐπισημαίνει τὰ τρωτὰ σημεῖα τοῦ νομοσχεδίου καὶ καταβάλλει προσπαθείας νὰ τὰ βελτιώσῃ, ὅπου, κατὰ τὴν γνώμην της, πρέπει.

§74Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, εἰς τὰ τόσα νομοσχέδια ποὺ ἦλθαν ἐδῶ, δὲν εὑρέθη οὔτε εἷς βουλευτὴς τῆς ΕΔΑ διὰ νὰ εὕρῃ κἄτι καλὸν εἰς αὐτὰ καὶ νὰ τὸ ἐπαινέσῃ;

§75Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχετε δίκαιον. Ἐγὼ προσωπικῶς, ὅταν ἦλθεν ἐδῶ τὸ νομοσχέδιον περὶ παστεριώσεως τοῦ γάλακτος, τὸ ὑπεστήριξα, καθὼς ἐπίσης καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ γεωμήλων, ἀνεξαρτήτως ἂν διὰ τὸ τελευταῖον ἐξέφρασα τὴν μετάνοιάν μου, διότι κατεστρατηγήθη καὶ ἐζημίωσε τοὺς ἀγρότας.

§76Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἄποψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶναι ὀρθή. Πράγματι, οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ ἐπὶ ἑκάστου νομοσχεδίου ἀκολουθοῦν τὴν αὐτὴν γραμμήν. Ὑπάρχει, ὅμως, μία διαφορά. Ὅταν κατατίθεται ἕνα νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πρὶν ἢ συζητηθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, αἱ διατάξεις αὐτοῦ συζητοῦνται εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα καὶ ἐκεῖ ἐλευθέρως ἐκφράζονται αἱ ἀπόψεις τῶν διαφόρων βουλευτῶν καὶ τελικῶς διαμορφοῦται μία τελικὴ ἄποψις, ἡ ὁποία ὑποδηλοῖ τὴν θέσιν τῆς ΕΔΑ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἀποφασίζεται ἐπὶ παραδείγματι, νὰ τὸ δεχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ἐπιφέρωμεν ὡρισμένας τροπολογίας. Ὅταν, ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οἱ βουλευταὶ ἔχουν ἐκδηλώσει τὰς ἀπόψεις των. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, προκειμένου καὶ περὶ τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως ἐγένετο τὸ αὐτό, τότε δὲν θὰ μᾶς ἐφαίνετο καθόλου παράξενον τὸ ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν ἐκφράζουν ἀντιθέτους ἀπόψεις πρὸς τὰ νομοσχέδια. Ἐὰν αὐτὸ δὲν γίνεται, τότε ὑπάρχει δικαίωμα νὰ διατυπωθῇ ἡ ἄποψις πῶς εἶναι δυνατὸν ἀπὸ 170 βουλευτάς, νὰ μὴ ἔχῃ οὔτε εἷς μίαν ἀντίθετον γνώμην, ἔστω καὶ πρὸς ἕνα νομοσχέδιον.

§77Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐπ’ αὐτοῦ, ἔχω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν. Ὁ ἐκλεγόμενος βουλευτὴς ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ νὰ ἐκπροσωπήσῃ δημοσίᾳ τὸ ποσοστὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον τὸν ἀνέδειξε. Τὸ ποίαν συζήτησιν θὰ κάμῃ ἰδιαιτέρως εἰς τὸ Κόμμα ἢ εἰς οἱανδήποτε ἰδιαιτέραν αἴθουσαν, δὲν ἐνδιαφέρει τὸν λαόν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, αἱ συζητήσεις εἰς τὸ Κοινοβούλιον εἶναι δημόσιαι. Ὁ λαὸς ἀξιοῖ δημοσίᾳ νὰ διατυποῦνται αἱ ἀπόψεις τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Συνεπῶς, τὸ ἐὰν προηγηθῇ μία ἰδιαιτέρα σύσκεψις καθαρῶς κομματικῆς μορφῆς, αὐτὸ εἶναι θέμα ὀργανώσεως καλῆς ἢ κακῆς τοῦ Κόμματός του. Τὸ θέμα τῆς διατυπώσεως ἐλευθέρας γνώμης ἔχει τεραστίαν σημασίαν καὶ πρέπει νὰ συντελῆται ὑπὸ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος. Τὸ δικαίωμα αὐτὸ δὲν τὸ ἔχετε σεῖς, ἐνῷ τὸ ἔχουν οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι καὶ εἰς πρόσφατον νομοσχέδιον διετύπωσαν ὡρισμένας ἀντιθέσεις. Θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ἠσπάζετο τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις, νὰ ὀργανώνῃ πρὸ πάσης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς συζητήσεως, μίαν κομματικὴν συγκέντρωσιν, ὅπου νὰ καταπνίγῃ τὰς ἐλευθέρας ἀπόψεις τῶν βουλευτῶν της.

§78Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις εἶχε δύο σκοπούς. Ἕνα σκοπὸν νὰ ἐκμαιεύσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μίαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ διὰ νὰ ψηφισθῇ ἕνας νέος ἐκλογικὸς νόμος εἰς χρόνον ἀπέχοντα ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἀπὸ τὰς ἐκλογάς, καὶ δεύτερον, νὰ ἐπισημάνῃ τὰ λάθη τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν δύο ὑπ’ αὐτῆς νομοθετηθέντων ἐκλογικῶν συστημάτων τοῦ 1956 καὶ 1958. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἐπέτυχε, πράγματι τοῦ σκοποῦ της, τοῦ ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐκλογικοῦ συζητεῖται ἐπί τόσας ἡμέρας εἰς τὴν Βουλήν. Τοῦτο διεπιστώθη ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, ὅτι ὁ ὑφιστάμενος ἐκλογικὸς νόμος εἶναι τρομερὰ ἄδικος καὶ ὅτι θὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ. Διεπιστώθη, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν οὔτε δίκαιον ἕνα κόμμα τὸ ὁποῖον λαμβάνει τὸ 41% τῶν ψήφων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἐκπροσωπῆται ἐν τῇ Βουλῇ δι’ 172 ἑδρῶν καὶ τὸ 59% νὰ ἔχῃ 130 ἕδρας μόνον. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἀρχίσαμε νὰ ξεπέφτουμε, ὡς βουλευταί, εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ παράγοντες ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ καλλιεργήσουν αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἰς βάρος τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν βουλευτῶν καὶ κατὰ συνέπειαν τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Βουλὴ αὐτὴ εἰς τὸ ἔργον της, θὰ πρέπει νὰ ἐξουδετερώσῃ τὸν παράγοντα αὐτὸν τῆς ἀνωμαλίας. Ἄλλως, δὲν θὰ εἴμεθα συνεπεῖς καὶ πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ καὶ πρὸς τὰς δημοκρατικάς μας πεποιθήσεις καὶ δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν εἰς τὴν ἀποστολήν μας. Νομίζω, ἀκόμη, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ τεθῇ τελεία καὶ παῦλα εἰς τὸ κακὸν παρελθὸν καὶ νὰ κυττάξωμεν νὰ ψηφίσωμεν ἐκλογικὸν νόμον ἔντιμον, ποὺ θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν σοβαρῶς, Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις, καὶ πρωτίστως ἡ Κυβέρνησις, πῶς ὁ τόπος θὰ ἀνεύρῃ τὴν καταλληλοτέραν μέθοδον χρηστῆς διοικήσεώς του, μὲ τὸ νὰ μὴ καλλιεργοῦνται τὰ μίση καὶ ἡ ἔχθρα μέσα στὸν λαὸ καὶ νὰ διαιρῆται ὁ τόπος μὲ αὐτὰς τὰς μεθόδους. Συνιστῶ, λοιπόν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀλλάξῃ τακτικὴν καὶ πορείαν, διότι δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ ἡ σημερινὴ ἐσφαλμένη, κατὰ τὴν γνώμην μου, πορεία της καὶ αὐτὴ ἡ τακτική, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ νὰ συνεχίζεται, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ζημιώσῃ τὸν τόπον καὶ τὸν λαόν. Πρέπει, ἀκόμη, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων καὶ μὲ τὴν συνεργασίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ψηφίσῃ μαζί της ἐκλογικὸν νόμον, βάσει τοῦ ὁποίου ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ δυνηθῇ νὰ στείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν ἐκείνους ποὺ ὁ ἴδιος θὰ κρίνῃ ἱκανούς. Πάντως, ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὸ 1958 δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπανδρέου διὰ τὸν νόμον τοῦ 1958, δηλαδὴ τὸ μοίρασμα τῶν ἐκλογικῶν ὑπολοίπων εἰς τὰ τότε δύο μεγάλα Κόμματα.

§79Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Τσιάρα, ἐπειδὴ πολὺ συζήτησις ἔχει γίνει ἐπάνω εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, εἶναι ἀνάγκη νὰ τονίσω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ 1958. Πρῶτον, δὲν ἦτο θέμα τοῦ κ. Παπανδρέου, ἦτο θέμα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὁλοκλήρου καὶ κατὰ σύμπτωσιν πρωτοφανῆ ἴσως εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικά, τὸ σύστημα ἐκεῖνο ἔτυχε τῆς ἐπιδοκιμασίας τοῦ 90% τῶν ἐκπροσώπων τοῦ λαοῦ, ἀσχέτως τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν, τὰ ὁποῖα δὲν κατευθύνει ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ὑπέχῃ εὐθύνας δι’ αὐτά. Συνεπῶς, ὑπῆρξε μία συμφωνία, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ οἱονδήποτε πρόσχημα νὰ διαβληθῇ, διότι ὑποτίθεται, ὅτι τὰ 90 ἑκατοστὰ τῶν ἐκπροσώπων τοῦ λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπράξουν μιᾶς ὑπόπτου καὶ διαβλητῆς συμφωνίας. Δεύτερον, οὐδόλως ἐπρόκειτο περὶ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωξε κατάλυσιν τῶν μικροτέρων Κομμάτων, ἀλλὰ τὸν περιορισμὸν αὐτῶν εἰς τὸν ρόλον, τὸν ὁποῖον ἐδικαιοῦντο νὰ διαδραματίσουν, χωρὶς νὰ καταδυναστεύουν τὰ μεγάλα Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἀντλοῦν τὴν δεσπόζουσαν δύναμίν των ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μᾶς ὑπενθύμισεν ὁ κ. Ζάκκας τὰς ἰδιοτροπίας τῶν μικροτέρων συνεργαζομένων Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἐντὸς ἔτους ὡδήγησαν τὴν συμμαχικὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, τὸ 1952, εἰς νέας ἐκλογάς. Διὰ νὰ ἀποτραποῦν παρόμοιαι ἀκροβασίαι, ἄκρως ἐπικίνδυνοι ὑπὸ τὰς κρατούσας συνθήκας, ἀπεφασίσθη, ἀντὶ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἡ ἐνίσχυσις αὐτῆς, ὥστε νὰ διασφαλίζεται Κυβέρνησις ἰσχυρά. Ἦτο ὑπηρεσία πρὸς τὸν τόπον καὶ ὄχι πρὸς τὸ Κόμμα. Τώρα, ἂν συνέβη ἡ ΕΡΕ νὰ ἔλθῃ πρώτη ἐξ ὅλων τῶν Κομμάτων τῆς Χώρας, ἦτο θέμα ἐπιθυμίας καὶ κυριαρχικοῦ δικαιώματος τοῦ λαοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ποσοστόν, μὴ τὸ ἐπαναλαμβάνετε. Σπανιώτατα ξένοι κυβερνῆτες, καὶ πολὺ σπανιώτερον Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐστηρίχθη εἰς ποσοστὸν ἄνω τοῦ 50%. Πάντοτε, μὲ χαμηλότερον τοῦ 50% ἐκυβέρνησαν οἱ ἰσχυρότεροι κυβερνῆτες τῆς Χώρας, χωρὶς κανεὶς νὰ διανοηθῇ νὰ τοὺς ἐγκαλέσῃ ἐπὶ μειοψηφίᾳ. Ἂν ὅμως τὸ 42% ἀποτελῇ τὴν μειοψηφίαν, ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ πλειοψηφία τῆς Χώρας; Τὸ ἄθροισμα μήπως τοῦ συνόλου τῶν ψήφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συναθροιζομένων καὶ τῶν ψήφων τῆς ΕΔΑ; Δὲν νομίζομεν νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως αὐτὴ ἡ διάθεσις καὶ ἡ προθυμία τῆς προσμίξεως.

§80Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἐμέ, κ. Ὑπουργέ, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἐὰν ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ καὶ ὄχι τῶν Φιλελευθέρων. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ σύστημα ἐκεῖνο ὑπῆρξεν ἄδικον διὰ τὰ ἄλλα Κόμματα, πέραν τοῦ ὅτι ὠφέλησεν ὑπερμέτρως ἐκεῖνο ποὺ διεξῆγε τὰς ἐκλογάς, τὸ ἰδικόν σας. Κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς, καίτοι τὸ Κόμμα μας εἶναι νεαρόν, πιστεύομεν, ὅτι τὸ τιμιώτερον καὶ τὸ καλλίτερον σύστημα εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Πιστεύομεν ἀκόμη, ὅτι μὲ τὴν ἀναλογικὴν ὁ τόπος δὲν πέφτει εἰς τὴν σύγχυσιν καὶ τὰ πάθη καὶ δὲν δημιουργεῖ Κυβερνήσεις θνησιγενεῖς, ὡς ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσάτσος.

§81Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπε κανεὶς ἀναρχία.

§82Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Εἴπατε, ὅτι δὲν δίδει σταθερὰς Κυβερνήσεις.

§83Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἄλλο αὐτό.

§84Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἡμεῖς, κ. Ὑπουργέ, πιστεύομεν, ὅτι αἱ καλλίτεραι Κυβερνήσεις εἶναι αἱ συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις, εἶναι αἱ ἀδύναμοι Κυβερνήσεις.

§85Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, εἰς τὰς συμμαχικὰς Κυβερνήσεις, συμβαίνει συχνὰ οἱ ὀλίγοι νὰ ἐπιβάλλωνται εἰς τοὺς πολλούς, νὰ ὑποβιβάζουν τοὺς πολλούς. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ἀδυναμία τῶν συμμαχικῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν Κοινοβουλίων, τὰ ὁποῖα σχηματίζονται κατὰ τρόπον ἀναλογικόν. Μὲ 5 βουλευτάς, κύριοι, ἠμπορεῖτε νὰ ρίψετε Κυβέρνησιν στηριζομένην ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Αὐτὸ εἶναι ἡ ἀδυναμία τῶν συμμαχικῶν Κυβερνήσεων. Εἶναι πλάνη νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ δικαιοσύνης προκειμένου περὶ ἀναλογικοῦ συστήματος. Θεωρητικῶς δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε περὶ δικαίου συστήματος, εἰς τὴν πρᾶξιν ὑπάρχει καὶ ἐκεῖ ἀδικία, ὅπως μπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα συστήματα.

§86Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Δὲν ἐξυπηρετεῖτε καθόλου τὸν τόπον μὲ τὸ νὰ εἶσθε ἰσχυρός, κ. Ὑπουργέ. Θὰ τὸν ἐξυπηρετήσετε καλύτερα, ὅταν δὲν θὰ ἔχετε τὴν δύναμιν καὶ αὐθαιρετεῖτε.

§87Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Οὔτε ὅταν εἶσθε ἰσχυροὶ πρέπει νὰ ἀσχημονῆτε, οὔτε ὅταν εἶσθε ἀδύνατοι. Καὶ ὅταν ἕνας μὲ 5 βουλευτὰς ἔρχεται καὶ λέγῃ, ἢ μοῦ δίδετε αὐτὸ τὸ ἀντάλλαγμα, ἢ ἄλλως προσχωρῶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ρίπτω τὴν Κυβέρνησιν, τότε καὶ αὐτὸς ὁ ἀδύνατος ἀσχημονεῖ, ἐφ’ ὅσον ἐκβιάζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν θέλω νὰ λάβω θέσιν ἐναντίον τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος, ὅπως δὲν θέλω νὰ λάβω θέσιν καὶ ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφικοῦ. Ἁπλῶς θέλω νὰ ἀντικρούσω τὰ τυποποιημένα αὐτὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἀναλογικῆς, τὰ ὁποῖα ἡ πρᾶξις διαψεύδει.

§88Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ἡ ἀναλογικὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔφερε καὶ φέρει τὴν ἠρεμίαν εἰς τὸν τόπον. Τὸ Κόμμα, λοιπόν, τὸ ἰδικόν μας, ἐπισημαίνει τὸν κίνδυνον ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ διατρέξῃ ὁ τόπος μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα— δηλαδὴ μὲ τὰ πάθη καὶ τὴν διαίρεσιν—καὶ σᾶς τονίζω, ὅτι τὸ καλλίτερον σύστημα διὰ νὰ εὕρῃ ὁ λαὸς τὴν ψυχραιμίαν του εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Μόνον αὐτὴ θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν λαὸν νὰ ψηφίσῃ τοὺς ἀντιπροσώπους χωρὶς φανατισμοὺς καὶ μόνον αὐτὴ θὰ ἐξαφανίσῃ τὴν καταπίεσιν τοῦ ἑνὸς ἐπὶ τοῦ ἄλλου καὶ θὰ ἀφεθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ κρίνῃ, χωρὶς προκαταλήψεις καὶ πείσματα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1961, μετὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Ἀρβανιτάκης.

§90Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ἤκουσεν ἡ Βουλή. Καὶ ἠκούσθησαν καὶ αἱ ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν τούτου θὰ ἐπρότεινα νὰ διακόψωμεν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν, ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, Νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 8.55′ μ.μ.)