1955.05.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 98η

Τρίτη 24 Μαΐου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ἰ. Ἰντζὲς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς συζήτησιν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ι. ΙΝΤΖΕΣ (Γραμματεὺς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν Παρασκευούλας Νεοκοσμίδου, χήρας πυροπαθοῦς καὶ θύματος πολέμου, αἰτούσης τὴν ὁριστικὴν χρέωσιν οἰκείας (πυρῆνος) παραχωρηθέντος εἰς αὐτὴν νομίμως καὶ δικαιωματικῶς ἐν Κυργίοις Δράμας ὑπὸ τῆς τότε Ὑπηρεσίας Ἀνοικοδομήσεως καὶ καταληφθέντος σήμερον ὑπὸ ἑτέρου ἑτεροδημότου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν Σοφοκλέους Μυστακίδου, κατοίκου Νέας Ἀμισοῦ, αἰτοῦντος ὅπως κατόπιν δηλώσεως ἐνώπιον συμβολαιογράφου διαταχθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἀναδιανομὴ 94 στρεμμάτων γῆς ἰδιοκτήτου τοῦ ἀγροκτήματος Νέας Ἀμισοῦ, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ὀρθογωνισθῶσιν οἱ ἰδιόκτητοι ἀγροί. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὁμήρων καὶ Θυμάτων Ἀμάχου Πληθυσμοῦ Δράμας, Σερρῶν, Καβάλας, Δοξάτου, Κομοτηνῆς καὶ Ξάνθης, αἰτούντων ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα καταβολῆς ἀποζημιώσεως ἐφ’ ἅπαξ εἰς τοὺς ὁμήρους καὶ εἰς τὰ θύματα ἐκ τῶν μελλουσῶν νὰ καταβληθῶσιν ὑπὸ τῶν Βουλγάρων ἐπανορθώσεων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σ.Α.Α.Κ Ἀρκαδικοῦ Δράμας, ζητοῦντος ἀπόδοσιν εἰς τὰ μέλη του τῶν ἀφαιρεθέντων κατὰ τὸ 1952 κλήρων των ἢ χαρακτηρισμὸν τῶν παραχωρουμένων ἤδη τοιούτων ἐκ τῶν γαιῶν Τενάγους Φιλίππων ὡς ἀνταλλαγῆς ἐφ’ ὅσον ἐξώφλησαν τοὺς παλαιοὺς κλήρους των προπολεμικῶς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Παρνασσίδος κ. Α. Γκελεστάθης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου 12ου ΚΤΕΛ Ἀμφίσσης ζητοῦντος αὔξησιν τῶν κομίστρων κατὰ 20% πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν καυσίμων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Χ. Σολομωνίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρὰ τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ καταρτισθέντος πρὸς Ψήφισιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου, κατάργησιν τῶν ἄρθρων 39 καὶ 40 τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων καὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκπροσωπήσεως τῶν φορολογουμένων ἐπὶ φορολογικῶν ὑποθέσεων εἰς μὴ δικηγόρους καὶ ζητοῦντος διαγραφὴν τῆς ὡς εἴρηται διατάξεως ἐκ τοῦ ρηθέντος νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ πτυχιούχου τῆς Παντείου Σχολῆς Βασιλείου Τσιάτη ζητοῦντος λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου πρὸς ἀναστολὴν τῆς διατάξεως ἐκείνης τοῦ Κώδικος περὶ καταστάσεως τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων τῆς ὁριζούσης ὅριον ἡλικίας πρὸς πρόσληψιν Κρατικῶν Ὑπαλλήλων τὸ 36ον ἔτος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Τζατζάνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Νικολάου Καρακοπούλου πολιτικοῦ συνταξιούχου, ζητοῦντος ἐπιστροφὴν μὲ τὴν σημερινὴν ἀξίαν τῶν τῶν ἐγγυήσεων τῶν τέως δημοσίων ὑπολόγων καὶ ἤδη συνταξιούχων, τὰς ὁποίας εἶχον οὗτοι καταθέσει κατὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ὑπηρεσίας των. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐπιμελητῶν Εἰσπράξεως Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἐσόδων Μακεδονίας–Θράκης, ζητοῦντος μὴ ἀπόλυσιν τῶν 600 εἰσπρακτόρων, τῶν ὑπηρετούντων νῦν εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Λιγνιτωρύχων Παγγαίου «ὁ Ἅγιος Γεώργιος» ζητοῦντος αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 1640)52 περὶ ὑποχρεωτικῆς καταναλώσεως λιγνίτου, ἄμεσον συγχώνευσιν τοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν εἰς τὸ ΙΚΑ, αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν μεταλλωρύχων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κατερίνης κ. Κ. Δημόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Εὐαγγέλου Κ. Τσαγγαράκη ἀκτήμονος ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ζητοῦντος χορήγησιν γεωργικοῦ κλήρου διὰ τὴν συντήρησιν τῆς πολυμελοῦς οἰκογενείας του, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν ὑπηρεσιῶν πρὸς τὸ Ἔθνος κατὰ τὰς πλέον κρισίμους στιγμάς. Ὁ βουλευτὴς Ναυπακτίας κ. Ι. Ἰντζὲς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Τασοπούλου καὶ λοιπῶν κατοίκων Σπολαΐτας Αἰτωλοακαρνανίας, ζητούντων ἀναθεώρησιν καὶ τροποποίησιν τῶν σχεδίων ἐκτελέσεως ἀρδευτικῶν καὶ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Ἀχελώου, πρὸς ἀποφυγὴν καταστροφῆς γονίμων ἐκτάσεων καὶ ἐλαιώνων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ι. Ἡλιόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Λεχαινῶν καὶ Προέδρου Κοινότητος Σταφιδοκάμπου, ζητούντων τὴν πρόσληψιν ἐντοπίου εἰδικευμένου καὶ μὴ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ, παρὰ τῆς ἐργοληπτρίας ἑταιρείας διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἀεροδρομίου Ἀνδραβίδος, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας, ἥτις μαστίζει τὴν περιοχὴν ταύτην λόγῳ τῆς μεγάλης ἐκτάσεως ἀπαλλοτριώσεως τῶν διὰ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦτο ἀπαιτηθεισῶν ἐκτάσεων. Ἀπαντήσεις τῶν Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 382 ἐρωτήσεως βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ἡμᾶς καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς τὰ κάτωθι: 1) Διὰ τὴν ἐξασφάλισιν μέσων ἀποβιβάσεως τῶν τουριστῶν εἰς τὴν Ρόδον, ἐγένετο σύστασις παρὰ τοῖς ἁρμοδίοις τοῦ λιμένος Ρόδου, ὅπως εἰς τὰς περιπτώσεις κατάπλου ὑπερωκεανείων λαμβάνεται μέριμνα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, τῆς ἀποβιβάσεως τῶν τουριστῶν. 2) Ἵνα καθίσταται δυνατὴ ἡ παραμονὴ τῶν ὑπερωκεανείων πλοίων εἰς τὸν λιμένα Ρόδου, ἀπαιτεῖται ἡ ἐπέκτασις τοῦ ὑφισταμένου λιμενοβραχίονος κατὰ 350 μέτρα περίπου, συμφώνως δὲ πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων γενομένην προμελέτην ἡ ἀπαιτηθησομένη διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου δαπάνη θέλει ἀνέλθει εἰς δρχ. 25.000.000. Ἡ ἀνάληψις ὅμως ὑποχρεώσεων ἔργου τῆς τάξεως τῶν 25.000.000 καθίσταται ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἀδύνατος. Πάντως ἡ προώθησις καὶ τοῦ μεγάλης σημασίας ἔργου ἐπεκτάσεως τοῦ λιμενοβραχίονος τοῦ λιμένος τῆς Ρόδου, θέλει ἐξετασθῆ εὐθὺς ὡς ὁ προϋπολογισμὸς Δημοσίων Ἐπενδύσεων θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ καὶ φέρῃ εἰς πέρας μίαν τοιαύτην δαπάνην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

2) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 227 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 713) 393 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Τὸ ποσὸν τῶν 15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων εὑρίσκεται κατατεθειμένον παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἰταλίας (BANKA D'ITALIA) ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ προορίζεται διὰ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου. Τὸ ὡς ἄνω ποσὸν δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν διὰ τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν μέχρι 30 Ἰουνίου 1958, ἄλλως δέον νὰ χρησιμοποιηθῇ δι’ ἄλλους σκοπούς. Μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἀντιμετωπίζομεν θέμα μεταβολῆς τοῦ τρόπου χρησιμοποιήσεως τοῦ ἀνωτέρω κεφαλαίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

3) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γυιόκα. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 258 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γυιόκα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς, ὅτι διὰ τὸ παρὸν ἔτος ἐνεκρίθη χρηματοδότησις τῶν γουνοποιῶν διὰ δρχ. 35.000 κατὰ βιοτέχνην, ἥτις καὶ κρίνεται ἐπαρκής. Τὰ χορηγούμενα δὲ πρὸς τοὺς γουνοποιοὺς δάνεια θὰ δίδωνται διὰ χρονικὸν διάστημα ἐννέα μηνῶν καὶ θὰ ἐξοφλοῦνται εἰς τρεῖς δόσεις, μετὰ ἑξάμηνον ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

4) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀποστολίδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 298 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀποστολίδη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1399) 742 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τῆς λίμνης Κάρλας, καλύπτει μία δεκαετίαν καὶ δαπάνην 171.000.000 δραχμῶν. Ἡ προκήρυξις τοῦ σχετικοῦ διαγωνισμοῦ, δι’ ἀνάδειξιν ἐργολάβου τοῦ ἐν λόγῳ ἔργου ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ φορέως τοῦ ἔργου Ὑπουργείου Γεωργίας, ὅπερ ὅμως δὲν δύναται νὰ προβῇ ἀπὸ τοῦδε εἰς οὐδεμίαν σχετικὴν ἐνέργειαν ἄνευ τῆς προηγουμένης ἐξασφαλίσεως τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων κατασκευῆς, πρᾶγμα ὅπερ θὰ διευκρινισθῇ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους, 1955–56, ὁπότε ἐκ τοῦ ὕψους τῆς χρηματοδοτήσεως τόσον τοῦ συνολικοῦ προγράμματος Δημοσίων Ἐπενδύσεων ὅσον καὶ τοῦ τομέως τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, θὰ ἐξαρτηθῇ καὶ ἡ ἔναρξις ἐκτελέσεως τοῦ ὑπ’ ὄψιν ἔργου Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

5) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Ἀλιπράντη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 163 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Ἀλιπράντη διαβιβασθείσης ὑμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 141) 80 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Τὸ αἴτημα τῶν βομβοπλήκτων Πειραιῶς περὶ χορηγήσεως μακροπροθέσμων δανείων διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν ἐπιχειρήσεών των δὲν εἶναι ἀτυχῶς πρὸς τὸ παρὸν δυνατὸν ν’ ἀντιμετωπισθῇ ὡς αἴτημα μιᾶς ὁλοκλήρου τάξεως πληγέντων. Βιοτεχνικὰ δάνεια χορηγοῦνται βεβαίως καὶ δύνανται νὰ χορηγοῦνται καὶ εἰς τοὺς βομβοπλήκτους κατὰ τὴν συνήθη διαδικασίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

6) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 219 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ζίγδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πέμψωμεν συνημμένως τὰ αἰτηθέντα στοιχεῖα ἐπὶ τῶν τεχνικῶν μελετῶν αἵτινες ἔχουν ἀγορασθῆ παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἀπὸ τεχνικὰ Γραφεῖα τῆς ἀλλοδαπῆς, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἀνασυγκροτήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

7) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Γεωργαντᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 513 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Γεωργαντᾶ, διαβιβασθείσης ὑμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7180) 3958 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας μετέχουν οἱ ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας καὶ τῆς ὁποίας ὁ Πρόεδρος εἶναι ὁ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἀποτελεῖ Κυβερνητικὸν ὄργανον, τοῦ ὁποίου αἱ ἁρμοδιότητες ἔχουν καθορισθῆ ὑπὸ τῆς κειμένης Νομοθεσίας καὶ κατὰ συνέπειαν νομίμως καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ πολιτεύματος τὸ ὄργανον τοῦτο ἀσκεῖ τὰς ἁρμοδιότητάς του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονικῶν. 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Κίκα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Κίκα, ἐν σχέσει μὲ τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ Ταμείου Ἐλασσόνος καὶ γʹ τάξεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, διὰ τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 2500)53 αἱ ἀνώτεραι θέσεις τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ταμιακῆς Ὑπηρεσίας περιωρίσθησαν ἀπὸ 500 εἰς 376 ἤτοι ἐμειώθησαν κατὰ 124, ἀποτέλεσμα δὲ τῆς μειώσεως ταύτης ὑπῆρξεν ἀναγκαῖος ὁ ὑποβιβασμὸς τῆς τάξεως πλείστων Δημοσίων Ταμείων, ἐν οἷς καὶ τοῦ Ταμείου Ἐλασσόνος. Εἶναι ἀληθὲς πάντως ὅτι, τὸ Ταμεῖον Ἐλασσόνος ἐμφανίζει σημαντικὴν κίνησιν ἀνάλογον πρὸς τὴν τοιαύτην τῶν λοιπῶν Ταμείων βʹ τάξεως, δι’ ὃ ἡ Ὑπηρεσία ἡμῶν μελετᾷ τὴν προαγωγὴν τούτου εἰς βʹ τάξεως πλὴν ὅμως αὕτη συνεπαγομένη τὸν καθορισμὸν τῆς θέσεως τοῦ Δ)ντοῦ τοῦ Ταμείου εἰς θέσιν ταμίου βʹ τάξεως (βαθμὸς 5ος) θέλει κατ’ ἀνάγκην συνδυασθῆ μὲ τὴν μελετωμένην κατάργησιν θέσεων ἐλεγκτῶν ἐξόδων ἐπὶ βαθμῷ 5ῳ τῶν Ταμείων Εἰσπράξεων Ἀθηνῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

2. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 9 Μαΐου ἐ. ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ζορμπᾶ περὶ ἧς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4077)9.5.55 ὑμέτερον ἔγγραφον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Τῆς ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. μετέχει ὡς πρόεδρος ὁ Ἀρχιλογιστὴς αʹ τάξεως τῆς Γ.Δ.Δ. Λογιστικοῦ κ. Γεώργιος Βακάλης. 2) Αἱ παρὰ τοῦ ἀνωτέρω λαμβανόμεναι πρόσθεται ἀμοιβαὶ ἀναφέρονται εἰς ὑπεύθυνον δήλωσίν του περιλαμβανομένην εἰς τὸν φάκελλον προσθέτων ἀμοιβῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Γενικῆς Δ)νσεως Δημοσίου Λογιστικοῦ, τὸν ἀποσταλέντα ὑμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 25421)31.1.1955 ἡμετέρου ἐγγράφου. 3) Ὁ εἰρημένος ὑπάλληλος ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἁρμοδίου προϊσταμένου τοῦ παρὰ τῇ Γ.Δ.Δ. Λογιστικοῦ Νομισματικοῦ Τμήματος, μετέβη τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ παρέμεινεν ἐκεῖσε ἐπὶ δίμηνον, ἤδη δὲ εὑρίσκεται εἰς Ἑλβετίαν δι’ 25θήμερον, μέλος τῶν τριμελῶν ἐπιτροπῶν τῶν συσταθεισῶν βάσει τῶν σχετικῶν συμβάσεων διὰ τὴν ποιοτικὴν παραβολὴν καὶ ἐπίβλεψιν τῆς καλῆς κατασκευῆς τῶν εἰς τὰς ἀνωτέρω χώρας παραγγελθέντων μεταλλικῶν κερμάτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

3) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀποστολίδου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4265)2288)14.5.55 ἐγγράφου ὑμῶν δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 552 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Μαγνησίας κ. Ἀνδρ. Ἀποστολίδη, περὶ τῶν θεσπισθησομένων δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων Βόλου διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ λυομένων οἰκιῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι εἰσηγήθημεν τὴν ἔκδοσιν σχετικῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπὶ τῇ προόψει νομοθετικῆς κυρώσεώς της, δι’ ἧς θεσπίζονται αἱ αὐταὶ δασμολογικαὶ ἀπαλλαγαί, αἱ ἰσχύουσαι δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2841)54 νόμου διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους Ἰονίων Νήσων καὶ διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους Βόλου καὶ περιοχῆς, Μαγνησίας καὶ εἰς ἃς ἀπαλλαγὰς περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ λυομένων οἰκιῶν, προοριζομένων δι’ ἐγκατάστασιν σεισμοπλήκτων. Τὴν διαδικασίαν ἐκδόσεως πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κυρωθησομένης νομοθετικῶς, προετιμήσαμεν λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος λήψεως τῶν εὐνοϊκῶν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων, μέτρων, ἤδη δέ τελοῦμεν ἐν ἀναμονῇ λήψεως σχετικῆς ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἣν θέλομεν κοινοποιήσει πρὸς ἐκτέλεσιν ἐγκαίρως εἰς τὰς ἁρμοδίας Τελωνειακὰς καὶ λοιπὰς ἀρχάς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

4) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ε. Σαββοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους (Τμῆμα Α) διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 199)24.2.55 γνωμοδοτήσεως αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν καὶ ἀπεδέχθημεν, ἀπεφάνθη κατὰ πλειοψηφίαν ὅτι τὰ σλέπια ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν πλοίων τοῦ Ν. 1880)51 «περὶ φορολογίας τῶν πλοίων». Συνεπῶς τὸ σλέπιον «ΕΡΡΙΚΟΣ» περιλαμβανόμενον εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ πλοίου ἐκ τῆς ἱκανότητος αὐτοῦ νὰ πλέῃ εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ ἐν ἀνοικτῇ θαλάσσῃ, ὑπάγεται εἰς τὴν φορολογίαν τῶν πλοίων τῆς τρίτης κατηγορίας τοῦ ἀνωτέρω νόμου. Τὴν ἀνωτέρω λύσιν ἀνεκοινώσαμεν εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε. 4727 ἐ.ἔ. ἐγγράφου μας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

5) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας, σχετικῶς μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ διὰ τὸ Α.Σ.Δ.Υ. ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: α) Ἐπὶ τοῦ αʹ ἐρωτήματος: Εἰς τὸν πρ)σμὸν τοῦ τρέχοντος οἰκον. ἔτους ἀναγράφονται αἱ κάτωθι πιστώσεις διὰ τὸ Α.Σ.Δ.Υ. 1) Δι’ ἀποδοχὰς τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Α.Σ.Δ.Υ. δραχμ. 1.623.500. 2) Διὰ λοιπὰς πάσης φύσεως δαπάνας αὐτοῦ δραχ. 60.000. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

6. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3998)2154 ἀπὸ 7.5.55 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Θεοχαρίδου, περὶ τῶν ληπτέων νομοθετικῶν μέτρων διὰ τὴν ἀπόδοσιν εἰς τοὺς πρώην ἰδιοκτήτας τῶν δημευθεισῶν ἀγροτικῶν περιουσιῶν ὑπὸ τῶν Στρατοδικείων καὶ Εἰδικῶν Δικαστηρίων Δοσιλόγων, ἐφ’ ὅσον οἱ καταδικασθέντες εὑρίσκονται σήμερον ἐκτὸς τῶν φυλακῶν, διάγοντες βίον νομιμόφρονα καὶ ἡ Πολιτεία ἔκρινε τούτους ἀπολυτέους, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, καίτοι πρόκειται περὶ σημαντικοῦ ἀριθμοῦ δημευθέντων ἀγροτικῶν κτημάτων, δὲν θὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν διὰ τὴν διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ἀπόδοσίν των. Ἁρμοδιώτερος ὅμως πρὸς τοῦτο τυγχάνει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, καθόσον τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων, ὡς κείμενον εἰς παραμεθορίους τοῦ Κράτους περιοχάς, περιῆλθε, δυνάμει τοῦ Ν. Δ. 2536)1953 καὶ τοῦ νόμου 2781)1954 ὑπὸ τὴν διοίκησιν καὶ διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1955.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 2.5.55 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη, ὅτι ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Βορείου Ἑλλάδος, ἐπεβλήθη τρίμηνος ἀργία εἰς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους Θεσσαλονίκης Ἰωάννην Πάτσαν, Νικόλαον Καστρινὸν καὶ Σεραφεὶμ Καρασάββαν ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι συνέπραξαν εἰς τὴν ἔκδοσιν ἀποφάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καθ’ ὑπέρβασιν ἀρμοδιότητος, ὡς προβλέπει τὸ ἄρθρον 130 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 20 καί 21 τοῦ Δημοτικοῦ καὶ Κοινοτικοῦ Κώδικος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ

2) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πινάτση. Ἐπὶ τῇ ὑπ’ ἀριθ. 491)55 ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πινάτση, ἀφορώσης εἰς τὴν σύστασιν ἑνιαίου λογαριασμοῦ καταβολῆς κοινοτικῶν συντάξεων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τὴν μελέτην τοῦ θέματος τούτου καὶ τὴν ἐπίλυσιν αὐτοῦ, ἐν ὄψει τῶν ὑφισταμένων δυνατοτήτων τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, ἐξεδώσαμεν ἐγκύκλιον διαταγὴν πρὸς τοὺς κ.κ. Νομάρχας τοῦ Κράτους περὶ συγκεντρώσεως, παρὰ τῶν Κοινοτήτων τῆς περιφερείας των, ὡρισμένων στατιστικῶν στοιχείων. Μετὰ τὴν συγκέντρωσιν καὶ μελέτην τῶν αἰτηθέντων ὡς ἄνω στοιχείων, θὰ προέλθωμεν εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ

3) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Τσαντίρη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4108) 2200 ἀπὸ 5.5.1955 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 535 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Τσαντίρη, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὅλαι αἱ ἐνέργειαι καὶ τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα, ἅτινα ἐλήφθησαν ἐν τῇ Νήσῳ Ἰκαρίᾳ, τείνουν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῆς συλλήψεως τῶν κρυπτομένων ἐκεῖσε κομμουνιστοσυμμοριτῶν, οἵτινες καὶ ἂν δὲν ἐπιδίδωνται σήμερον εἰς ἐγκληματικὰς ἐνεργείας, ἐν τούτοις ἀποτελοῦν μίαν σοβαρὰν ἑστίαν, ἡ περαιτέρω δὲ παράτασις τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως εἶναι ἀδικαιολόγητος. Οὐδὲν ἐκ τῶν ληφθέντων μέτρων εἶναι πιεστικόν, δοθέντος ὅτι οὐδόλως θίγεται ἡ ἐλευθέρα κίνησις τῶν κατοίκων τῆς Νήσου καὶ ἡ ἀπασχόλησις αὐτῶν ἀπὸ τὰς καθημερινάς των ἐργασίας. Κατὰ τῶν ἐν τῷ ἐρωτήματι ὀργάνων, φερομένων ὡς παρεκτραπέντων, διετάχθη σχετικὴ ἐξέτασις, ἵνα τιμωρηθῶσιν οἱ τυχὸν ὑπαίτιοι. Ἀθῆναι τῇ 16 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΕΥΑΓΓ. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

4) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γρηγορίου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3960) 2124 ἀπὸ 6.5.55 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 522 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γρηγορίου, νὰ γνωρίσωμεν εἰς ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Εὐθὺς ὡς τὸ Ὑπουργεῖον ἔλαβε γνῶσιν, ἐκ δημοσιεύματος ἐφημερίδος, ὅτι Ὑπεν)ρχης ἐκακοποίησε νεαρὸν εἰς Ἰκαρίαν ἐξέδωσε διαταγὴν ἁρμοδίως διὰ τὴν διενέργειαν σχετικῆς ἐξετάσεως, ἵνα ἐπιβληθῶσιν αἱ δέουσαι κυρώσεις, ἐν περιπτώσει ὑπαιτιότητος τοῦ Ὑπεν)ρχου. Περὶ τῶν λοιπῶν, ἐν τῷ ἐρωτήματι τοῦ κ. βουλευτοῦ, θιγομένων ζητημάτων, σχετικὸν εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34)341) 452 ΚΘ σημερινὸν ἔγγραφον ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΕΥΑΓΓ. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Τσαντίρη. Ἡ ἀκτοπλοϊκὴ γραμμὴ Πειραιῶς–Ἰκαρίας–Σάμου ἐξυπηρετεῖται νῦν διὰ τεσσάρων πλοίων, ἐκτελούντων πέντε δρομολόγια ἑβδομαδιαίως. Ἅπαντα τὰ πλοῖα ταῦτα προσεγγίζουν εἰς Ἅγιον Κήρυκον κατὰ τὴν μετάβασιν καὶ ἐπιστροφήν, ὥστε ἡ πρωτεύουσα τῆς Νήσου Ἰκαρίας ὁ λιμὴν Ἁγίου Κηρύκου, νὰ συνδέεται μετὰ τῆς πρωτευούσης τῆς Νήσου Σάμου, τοῦ λιμένος Βαθέος, καὶ τοῦ λιμένος Καρλοβασίου πεντάκις καθ’ ἑβδομάδα. Συμφώνως τῷ ν. 1091)1938 οἱ λιμένες ἀφετηρίας καὶ προσεγγίσεων τῶν δρομολογίων τῶν ἀκτοπλοϊκῶν πλοίων καθορίζονται ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐφοπλιστῶν καὶ τὰ παρ’ αὐτῶν καταρτιζόμενα δρομολόγια ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς ἔγκρισιν, μὴ δυναμένου τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ τροποποιήσῃ ταῦτα ὡς πρὸς δηλουμένους λιμένας καὶ τὴν σειρὰν προσεγγίσεως εἰς αὐτούς. Εἰς τοὺς λιμένας Εὐδήλου καὶ Ἀρμενιστοῦ, τὸ πλοῖον προσήγγιζεν ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὴν ἐπιστροφήν του ἐκ Σάμου πρὸς Πειραιᾶ. Οἱ λιμένες οὗτοι δὲν παρουσίαζον ἐπιβατικὴν κίνησιν ἀξίαν λόγου, ὥστε νὰ ἐπισύρῃ αὕτη τὸ ἐνδιαφέρον τῶν πλοιοκτητῶν ἐφοπλιστῶν. Κατόπιν τῶν γενομένων παρ’ ἡμῶν συστάσεων πρὸς τοὺς ἀκτοπλοϊκοὺς ἐφοπλιστάς, ἡ ἀτμοπλοΐα Φουστάνου ἀνέλαβε διὰ τοῦ ἀ)π «Δέσποινα» νὰ προσεγγίζῃ καθ’ ἕκαστον ταξείδιον κατὰ τὴν ἐπιστροφὴν εἰς τοὺς λιμένας Εὔδηλον καὶ Ἀρμενιστὴν καὶ ἡ ἀτμοπλοΐα Ε. Τόγια διὰ τοῦ ἀ)π «Κ. Τόγιας» νὰ προσεγγίζῃ εἰς τοὺς αὐτοὺς λιμένας καθ’ ἕκαστον ταξείδιον κατὰ τὴν μετάβασιν καὶ ἐπιστροφήν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἀριθ. ΔΟ. 4071)2402. 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ἡλιοπούλου. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4436) 17.5.55 ὑμετέρου ὑπ’ ἀριθ. 573 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Ἡλιοπούλου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν παροχὴν στεγαστικῆς συνδρομῆς πρὸς τοὺς πληγέντας ἐκ τῶν σεισμῶν 1953 κατοίκους Ἠλείας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν σχετικῶς τὰ κάτωθι: Ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ἡμῖν ἐσχάτως παρὰ τοῦ οἰκείου Γραφείου Νομομηχανικοῦ τῶν συγκεντρωθέντων πλήρων στοιχείων ἐπὶ τῶν ἐπενεχθεισῶν ζημιῶν ἐκ τῶν σεισμῶν ἀπὸ τοῦ 1953–55, προκύπτει ὅτι, πρὸς ἀποκατάστασιν τοῦ ὑποστάντος ζημίας οἰκοδομικοῦ πλούτου ἀπαιτεῖται δαπάνη καθ’ ὑπολογισμόν, ἀνερχομένη εἰς τὸ συνολικὸν ποσὸν τῶν δραχμῶν 27.189.000. Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἀπὸ διετίας τῶν στεγαστικῶν προγραμμάτων παροχῆς στεγαστικῆς συνδρομῆς πρὸς τοὺς σεισμοπαθεῖς τῶν πληγεισῶν διαφόρων περιφερειῶν τῆς Χώρας, διετέθησαν εἰδικῶς διὰ τὸν Νομὸν Ἠλείας πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 5.100.000 ἐκ συνολικῶς τεθεισῶν εἰς τὴν διάθεσιν ἡμῶν σχετικῶν πιστώσεων. Ἤδη κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ἡ οἰκεία τοπικὴ Νομαρχιακὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει προβῆ εἰς τὴν κατανομὴν τῶν ὡς ἄνω πιστώσεων εἰς τοὺς οἰκισμοὺς τοῦ Νομοῦ Ἠλείας πρὸ πολλοῦ δὲ ἤρξατο ἡ χορήγησις στεγαστικῶν δανείων πρὸς τοὺς κριθέντας δικαιούχους, κατὰ σειρὰν προτεραιότητος καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων. Αἱ ὑπόλοιποι πρὸς κάλυψιν κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἀνάγκαι θέλουσιν ἀντιμετωπισθῆ σὺν τῷ χρόνῳ καὶ ἀναλόγως τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἐφεξῆς τεθησομένων εἰς τὴν διάθεσιν ἡμῶν σχετικῶν διὰ σεισμοπαθεῖς πιστώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Κ. ΓΙΑΒΑΣΟΓΛΟΥ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Τζατζάνη. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4270)2293)14 5.1955 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ὑπ’ ἀριθ. 557)55 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Τζατζάνη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν εἰς ὑμᾶς ὅτι, εὐθὺς ὡς ἐπληροφορήθημεν ἐκ δημοσιευμάτων τοῦ Τύπου τὰ περὶ τιμωρίας μαθητῶν διὰ συμμετοχὴν των εἰς ἐκδηλώσεις ὑπὲρ Κυπριακοῦ ἀγῶνος διετάξαμεν τηλεγραφικῶς τὸν ἁρμόδιον Γεν. Ἐπιθεωρητὴν ὅπως ἀναφέρῃ ἡμῖν σχετικῶς. Ὁ ἐν λόγῳ ἐπιθεωρητὴς ἀπαντῶν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 54352)55 ἡμετέραν διαταγὴν ἀνέφερεν ὅτι οὐδεὶς μαθητὴς τῶν γυμνασίων Μυτιλήνης ἐτιμωρήθη δι’ ἐκδηλώσεις ὑπὲρ τῆς Κύπρου. Τιμωρίαι πράγματι ἐπεβλήθησαν, κατὰ τὴν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ αὐτοῦ ἐπιθεωρητοῦ, πλὴν ὅμως τοῦτο ἐγένετο δι’ ἄλλην αἰτίαν ἀναφερομένην εἰς κακὴν συμπεριφορὰν τῶν μαθητῶν ἔναντι τῶν διευθυντῶν τῶν σχολείων. Διὰ νεωτέρας μας διαταγῆς ἐζητήσαμεν τὴν ὑποβολὴν λεπτομεροῦς ἐκθέσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΧ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πινάτση. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3857)3.5.55 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Δράμας κ. Π. Πινάτση σχετικῶς μὲ τὰς κενὰς θέσεις Δικαστῶν τοῦ Πρωτοδικείου Δράμας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς ὅτι ἐτοποθετήθησαν παρὰ τῷ ἀνωτέρῳ Πρωτοδικείῳ εἷς πρωτοδίκης καὶ εἷς ἔμμ. πάρεδρος, οἵτινες διετάχθησαν ἤδη νὰ ἀναλάβωσι ταχέως τὰ καθήκοντά των εἰς τὴν νέαν των θέσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

ΚΛ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ἰ. Γιαννιδάκης, Σ. Ἀλαμανῆς, Ἰ. Ριζιώτης, Γ. Τζατζάνης, Χ. Κόρακας, Ν. Ζορμπᾶς, Ἐ. Μπακλατζῆς, Π. Τζαννετάκης, Λ. Βαμπούλης, Ἐ. Ζαννῆς, Μ. Βολουδάκης, Δ. Ἡρακλείδης, Θ. Ἀνδρεάδης, Π. Πολυχρονίδης, Λ. Κίκας, Σ. Μπίρης, Α. Βουλόδημος, Ι. Παπαμαστοράκης Ἐ. Κοθρῆς, Ἐ. Πέτσος, Γ. Τσαντίρης, Γ. Γρηγορίου, Δ. Παπασπύρου, Λ. Κουτσοπέταλος, Θ. Χαβίνης, Α. Πασάδης, Κ. Βασαρδάνης Κ. Μητσοτάκης, Ν. Κρασαδάκης καὶ Ἰ. Ζίγδης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀναγκαστικοῦ νόμου 375)1946». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Γερακίνης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀ. Γκελεστάθης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ψιμάρας καὶ Γ. Ρουμάνης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ἀ. Ψιμάρας, Γ. Ρουμάνης καὶ Λ. Κατσιλάμπρος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Λιαροῦτσος, Ἀ. Ψιμάρας, Γ. Ρουμάνης καὶ Λ. Κατσιλάμπρος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Παπασταύρου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3070)54 «περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ ἄλλων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Ρηγόπουλος, Ε. Πιπῖνος, Π. Πολυχρονίδης, Γ. Πλατῆς, Π. Λιαροῦτσος, Ἰ. Λύρας, Α. Παυλόπουλος, Ἐ. Σαββόπουλος, Ἰ. Λαυρεντίδης, Ν. Ράπτης κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3070)1954 «περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ ἄλλων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Τζατζάνης, Ν. Κρασαδάκης καὶ Γ. Τσαντίρης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου Ν. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3.4.54 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Π. Τζαννετάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ πληροφορίας τὶ ποσὰ ἐδαπανήθησαν δι’ ἔργα ὁδοποιΐας.

§6Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῇ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων διὰ πρώτην φορὰν κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον παρίσταται εἰς συζήτησιν ἐρωτήσεων τοῦ Ὑπουργείου του. Τὴν 3ην Δεκεμβρίου 1954, κατέθεσα ἐρώτησιν ἀπευθυνομένην πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους ὑπουργοὺς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων καὶ Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν πληροφορίας περὶ τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν δι’ ἔργα ὁδοποιΐας ἀλλὰ θεωρῶ σκόπιμον νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ κείμενον τῆς ἐρωτήσεώς μου: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἐπανάληψιν ἦλθε πρὸς συζήτησιν ἡ ἐρώτησίς μου αὕτη καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καθὼς καὶ ὁ ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν, ἐδήλωσαν ἀναρμοδιότητα νὰ τὴν συζητήσουν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μᾶς ἔδωσε στοιχεῖα διὰ πιστώσεις αἱ ὁποῖαι διετέθησαν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀφορμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἐν λόγῳ ἐρώτησίν μου, ἔδωσαν τὰ μεγάλα ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν εἰς πολυτελῆ ἔργα ὁδοποιΐας εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, εἰς ἔργα ποὺ συνηθίζουν νὰ τὰ χαρακτηρίζουν τουριστικὰ καὶ οὐχὶ εἰς ἔργα παραγωγικὰ τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία ἔχει μεγάλας ἐλλείψεις εἰς τὴν ὁδοποιΐαν. Ἡ ὕπαιθρος στερεῖται συγκοινωνιακοῦ δικτύου καὶ αὐτὸ ἀποβαίνει εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς κυρίως οἰκονομίας μας. Κατ’ ἐπανάληψιν διαβάζομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, διαμαρτυρίας διὰ τὸ θέμα αὐτό. Τὸ θέμα τῆς ὁδοποιΐας εἶναι μεγάλο καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα εἶναι τὰ δαπανηθέντα ποσὰ ἀπὸ τοῦ 1951– 52 μέχρι σήμερον καὶ ποία ἡ κατανομὴ των κατὰ περιφερείας.

§7Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, συναφὴς εἶναι καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 ἐρώτησίς σας, ἀφορῶσα τὴν χορήγησιν πιστώσεως διὰ τὸν Νομὸν Σερρῶν καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναπτύξητε καὶ ἐπ’ αὐτῆς τὰς ἀπόψεις σας.

§8Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Μάλιστα. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ στοιχεῖα ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προκύπτει ὅτι ἐχορηγήθησαν πιστώσεις κατὰ τὴν χρῆσιν 1953–54 καὶ 1954–55 διὰ τὸν Νομὸν Σερρῶν 9 ἑκατομμύρια καὶ πλέον, διὰ δὲ τοὺς ἓξ ἄλλους Νομοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Δυτικῆς Θράκης, διετέθησαν 11 ἑκατομμύρια. Ὁ πληθυσμὸς τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, ἀνέρχεται εἰς 222.000 ἔναντι 670.000 τῶν ἄλλων ἓξ Νομῶν. Ἡ ἔκτασις τοῦ Νομοῦ Σερρῶν εἶναι 4.050 τετραγωνικὰ χιλιόμετρα, τῶν δὲ ἄλλων Νομῶν 17.250. Αὐτὰ εἶναι στοιχεῖα ἀντικειμενικὰ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ τῶν πιστώσεων. Ἀπὸ στοιχεῖα ἐξ ἄλλου ποὺ ἔλαβα, προκύπτει ὅτι τὸ συγκοινωνιακὸν δίκτυον τῶν Σερρῶν δὲν εὑρίσκεται εἰς χειροτέραν μοῖραν τῶν ἓξ ἄλλων Νομῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ποῖα κριτήρια ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἐν λόγῳ πιστώσεων.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§10Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Γυθείου, διότι διὰ τῶν ἐρωτήσεών του μοῦ δίδει ἀφορμὴν νὰ ἐκθέσω, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὰς πιστώσεις αἱ ὁποῖαι διετέθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον συνετελέσθη εἰς τὸν τομέα τῶν συγκοινωνιακῶν ἔργων. Θὰ προετίμων, ὁμολογῶ, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου νὰ ἐγένετο μὲ σκοπὸν τὴν ἐνημέρωσίν του καὶ ὄχι μὲ πρόθεσιν ἐπικρίσεως, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον, ἡ ἐπίθεσίς του στηρίζεται εἰς ἀνακριβῆ στοιχεῖα. Πολλάκις διαπράττομεν τὸ σφάλμα ἢ παρασυρόμενοι ἀπὸ ἀνακριβῆ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀντλοῦμεν ἀπὸ ἀνευθύνους ἐνδεχομένως πηγάς, νὰ διατυπώνωμεν ἐπικρίσεις. Φοβοῦμαι ὅτι καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν συνέβη τοῦτο, ὥστε χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐξακρίβωσις τῶν στοιχείων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, νὰ διατυπωθῇ ἡ ἐρώτησις μὲ πνεῦμα ἐπικρίσεως. Τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, θὰ ἀποδείξουν ὅτι ἀναμφισβητήτως αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ἀνακριβῆ, διὰ νὰ ἐπικρίνῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ 1951–52 διετέθησαν διὰ συγκοινωνιακὰ ἔργα, ἀπὸ ἐπενδύσεις καὶ συντηρήσεις, 67 ἑκατομμύρια. Τὸ 1952–53 διετέθησαν 82 ἑκατομμύρια. Τὸ 1953–54, 179 ἑκατομμύρια.

§11Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς αὐτὰ δὲν περιλαμβάνονται τὰ ἐπείγοντα ἔργα;

§12Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι, δὲν βάζω τὰ ἐπείγοντα ἔργα. Τὸ σύνολον τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων, κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη διὰ τὴν συντήρησιν καὶ κατασκευὴν ἐθνικῶν ὁδῶν, ἔχει ὡς ἑξῆς:

ΛΙΜΕΝΕΣ:

Ἐκ τῶν πιστώσεων τούτων, διετέθησαν:

Ἐκ τοῦ Τ.Μ.Ο. Ἀθηνῶν διετέθησαν:

(Τὰ ποσὰ ταῦτα προέρχονται ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσιτηρίων τῶν λεωφορείων ἀστικῶν γραμμῶν Ἀθηνῶν). Πέραν τῶν ποσῶν αὐτῶν, διετέθη καὶ ἕνα ποσὸν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς Ἱερᾶς ὁδοῦ καὶ τῆς παραλιακῆς ὁδοῦ πρὸς τὸ Σούνιον, αἱ ὁποῖαι εἶναι πανελληνίου ἐνδιαφέροντος καὶ χαρακτῆρος καὶ δὲν ὑπάγονται οὔτε εἰς τὰ ἔργα Ἀθηνῶν οὔτε εἰς τὰ ἔργα Ἀττικῆς. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερα ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν δὲν διετέθησαν χρήματα ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν.

§13Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Τὰ 179 καὶ τὰ 290 δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰς δαπάνας τοῦ ταμείου Μονίμων Ὁδοστρωμάτων;

§14Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι. Δι’ ἔργα τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν δὲν διετέθησαν πιστώσεις παρὰ διετέθησαν 40 δισεκατομμύρια ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Μονίμων Ὁδοστρωμάτων τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ τὴν εἰδικὴν εἰσφοράν, τὴν ὁποίαν ἐπεβάλλομεν ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων ὡρισμένων λεωφορειακῶν γραμμῶν τῶν Ἀθηνῶν. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία κατ’ ἐπανάληψιν διετυπώθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅτι δαπανῶνται χρήματα τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ δι’ ἔργα τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἀποδεικνύεται καὶ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἀνακριβής. Διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὅπως προκύπτει ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἔθεσα εἰς τὴν διάθεσίν σας, ἀπὸ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν δι’ ἔργα τῶν Ἀθηνῶν δὲν διετέθησαν περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διετίθεντο κατὰ τὸ παρελθόν. Διετέθη εἰδικῶς ὁ πόρος τὸν ὁποῖον ἐπεβάλλομεν ἐπὶ ὡρισμένων λεωφορειακῶν γραμμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν δρόμων τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλά, κ. συνάδελφε, διότι διετυπώσατε καὶ πάλιν τὴν κατηγορίαν κατὰ τρόπον, ἂς μοῦ ἐπιτρέψητε, ὄχι καλόπιστον ὅτι γίνονται ἔργα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ δὲν γίνονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν, σᾶς λέγω ὅτι ἀποδεικνύεται ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἀνέφερα, τὸ ἐντελῶς ἀντίθετον. 1954–55 διετέθησαν περίπου 500 ἑκατομμύρια δραχμαὶ δι’ ἔργα τῆς ἐπαρχίας καὶ δὲν διετέθησαν δι’ ἔργα τῶν Ἀθηνῶν περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα διετέθησαν κατὰ τὸ παρελθόν. Διετέθη διὰ τὰς Ἀθήνας εἰδικὸς πόρος τὸν ὁποῖον καταβάλλουν οἱ ἴδιοι οἱ Ἀθηναῖοι, ποὺ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ πληρώνουν διὰ τοὺς δρόμους των. Θὰ ἐπεθύμουν, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὸ παρελθόν, κατ’ ἐπανάληψιν ἐδόθησαν ἐξηγήσεις, νὰ μὴ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ προσπάθεια τῆς δημιουργίας ἐσκεμμένης παρεξηγήσεως μὲ ἀποτέλεσμα νὰ προκαλοῦνται τὰ παράπονα τῆς ἐπαρχίας. Ἂν κάμητε μίαν σύγκρισιν μεταξὺ 1951, 1953 καὶ 1953–54 θὰ ἴδητε ὅτι αἱ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν δι’ ἔργα τῶν ἐπαρχιῶν εἶναι διπλάσιοι καὶ τριπλάσιοι. Συνεπῶς ὄχι μόνον δὲν εὐσταθεῖ ἡ κατηγορία σας, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀποδεικνύεται ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐπικαλοῦμαι, τὸ ἀντίθετον, ὅτι κατεβλήθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ εἰδικώτερον ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν προσπάθεια ἐντατικὴ νὰ καλυφθοῦν ὅσον ἦτο δυνατόν, αἱ συγκοινωνιακαὶ ἀνάγκαι τῆς ἐπαρχίας. Ἀλλὰ διότι δημιουργεῖται ἠθελημένως ἢ ἀθελήτως συνεχῶς μία παρεξήγησις γύρω ἀπὸ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἐξετελέσθησαν ἢ ἐκτελοῦνται εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν. Ἐν πρώτοις ἦτο ἀναγκαῖον τὰ ἔργα τῶν Ἀθηνῶν νὰ χρηματοδοτηθοῦν ἀπὸ εἰδικοὺς πόρους διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ὅπως γνωρίζετε, κατὰ τὸ παρελθὸν οἱ διάφοροι δῆμοι ἐπέτυχον ὥστε τοὺς κεντρικωτέρους δρόμους τῶν πόλεών των νὰ τοὺς χαρακτηρίζουν ἢ ὁδοὺς τῶν μονίμων ὁδοστρωμάτων ἢ ἐθνικὰς ὁδούς. Αὐτὸ συνέβη μὲ τὰς Ἀθήνας καὶ παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς περίεργον. Ἡ ὁδὸς Σταδίου, Πανεπιστημίου, Ἀμαλίας, Συγγροῦ, Ἀλεξάνδρας, Πατησίων, Βασιλίσσης Σοφίας αἱ κεντρικώτεροι ὁδοὶ τῶν Ἀθηνῶν, νὰ μὴ ὑπάγωνται οὔτε εἰς τὸν Δῆμον οὔτε εἰς τὸ Κράτος, ἀλλὰ εἰς τὸ Ταμεῖον Μονίμων Ὁδοστρωμάτων. Τὸ Ταμεῖον Μονίμων Ὁδοστρωμάτων προπολεμικῶς εἶχε σημαντικοὺς πόρους, διότι εἶχε τὰ διόδια καὶ ἦτο εἰς θέσιν νὰ συντηρῇ τοὺς δρόμους αὐτούς. Μεταπαλεμικῶς κατηργήθησαν τὰ διόδια καὶ τὸ Ταμεῖον τῶν Μονίμων Ὁδοστρωμάτων, τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ βάρος διὰ τὴν συντήρησιν καὶ ἀνακαίνισιν τῶν μεγαλυτέρων δρόμων τῶν Ἀθηνῶν, ἐστερεῖτο πόρων ἀκόμη καὶ διὰ τὴν συντήρησίν των. Πρὶν ἢ ἀναζητήσω τρόπον θεραπείας τοῦ κακοῦ ἐκάλεσα τὸν Δῆμον Ἀθηναίων καὶ παρεκάλεσα νὰ ἀναλάβῃ τοὺς δρόμους αὐτούς. Προσεφέρθημεν νὰ τοὺς ἀποχαρακτηρίσωμεν. Ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων μοῦ ἐδήλωσεν ἀδυναμίαν. Ἐπεβάλλετο συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ διὰ λόγους τυπικοὺς καὶ διὰ λόγους οὐσιαστικοὺς—τυπικοὺς διότι οἱ δρόμοι αὐτοὶ δὲν ὑπάγονται οὔτε εἰς τὸ ταμεῖον Ἐθν. Ὁδοποιΐας, ἀλλ’ οὔτε εἰς τὸν δῆμον—, οὐσιαστικῶς δὲ διότι θὰ διετυποῦτο τὸ δικαιολογημένον παράπονον ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι ἐξοδεύονται χρήματα διὰ τὰς Ἀθήνας, καθ’ ἣν στιγμὴν αἱ ἐπαρχιακαὶ ὁδοὶ εἶναι ἀδιάβατοι, ἐπεβάλλετο ἐκ τῆς καταστάσεως αὐτῆς νὰ εἰσηγηθῶ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε καὶ τὸ ὁποῖον ἔδωσε τὰ γνωστὰ ἀποτελέσματα. Μᾶς ἐπέτρεψεν χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς νὰ ἐνισχύσωμεν τὸ Ταμεῖον Μονίμων Ὁδοστρωμάτων μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀνακαινισθοῦν αἱ κυριώτεροι ὁδοὶ τῶν Ἀθηνῶν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀνακαίνισίς των ἀπετέλει ζήτημα φιλοτιμίας, ὄχι μόνον διὰ τοὺς Ἀθηναίους, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Νομίζω λοιπόν, κ. συνάδελφε, ὅτι ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους σᾶς ἔδωσα προκύπτει ἀντίθετον συμπέρασμα ἐκείνου τοῦ ὁποίου ἐπεδιώξατε νὰ συναγάγητε, ὅτι δηλαδὴ ἔγινε μία εὔνοια ὑπὲρ τῶν Ἀθηνῶν διὰ τὰς ὁποίας δαπανῶνται τεράστια ποσά, ἐνῷ ἐγκαταλείπονται αἱ ἐπαρχίαι. Ἐπαναλαμβάνω διὰ τρίτην φοράν, οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔδωσα, ἀποδεικνύουν δύο τινά: Πρῶτον, ὅτι ἀπὸ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν δὲν διετέθησαν χρήματα δι’ ἔργα Ἀθηνῶν, δεύτερον ὅτι κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη διετέθησαν διπλάσια περίπου πιστώσεις δι’ ἔργα τῶν ἐπαρχιῶν ἀπὸ ὅ,τι διετέθησαν κατὰ τὸ παρελθόν. Ὁ κ. συνάδελφος, ἔχει καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 10 τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐρώτησιν. Ἡ ἐρώτησις αὕτη ἀναμφισβήτως δὲν ἐγένετο μὲ πρόθεσιν ἐνημερώσεως τοῦ κ. συναδέλφου, διότι δὲν ἐρωτᾶ πόσα ἐδαπανήθησαν διὰ τὰς Σέρρας, πόσα διὰ τὴν Κομοτηνήν, Χαλκιδικὴν κλπ., ἀλλὰ ἀναφέρει ὁ ἴδιος τοὺς ἀριθμούς, καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις, ἐφρόντισε πρὶν ἢ ζητήσῃ ὑπευθύνους πληροφορίας καὶ ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, ἔδωσεν τὴν ἐρώτησιν καὶ εἰς τὴν δημοσιότητα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ βεβαιωθῆτε, ἀνεξαρτήτως τῶν προθέσεων, τὰς ὁποίας εἴχατε, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθητε εἶναι ἀβάσιμοι.

§15Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§16Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Θὰ σᾶς εἴπω διὰ κάθε Νομὸν καὶ διὰ κάθε ἐποχὴν πόσα διετέθησαν. Ὁ κ. συνάδελφος μὲ κατηγορεῖ, ὅτι διέθεσα διὰ μὲν τὸν Νομὸν Σερρῶν 9.000.000, διὰ δὲ τοὺς ἄλλους Νομοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης 11.000.000. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι διὰ μὲν τὸν Νομὸν Σερρῶν διετέθησαν 10.900.000 καὶ ὄχι 9.000.000 ποὺ λέγει ὁ κ. συνάδελφος. Διὰ δὲ τοὺς Νομούς, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσεν ὁ κ. συνάδελφος διετέθησαν 80.000.000 καὶ ὄχι 9.000.000. Θὰ σᾶς ἀναφέρω κατὰ Νομοὺς πῶς ἔγινεν ἡ διάθεσις τῶν πιστώσεων αὐτῶν. Νομὸς Σερρῶν 53–54, καὶ 54–55 διετέθησαν 10.900.000.

§17Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δι’ ἔργα ὁδοποιΐας μόνον;

§18Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μάλιστα, δι’ ἔργα συγκοινωνιακά. Διὰ τὸν Νομὸν Χαλκιδικῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ ⅓ τοῦ Νομοῦ Σερρῶν διετέθησαν 11.400 ἑκατομμύρια.

§19Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ἔδωσεν διὰ τὸν Νομὸν Χαλκιδικῆς 1.200.000. Αὐτὸ ἀναφέρεται καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, τῆς 10ης Μαΐου.

§20Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Γίνεται ἡ ἑξῆς παρεξήγησις. Δέχομαι, ὅτι διατελεῖτε ἐνδεχομένως ἐν καλῇ πίστει, ἀλλὰ γίνεται κάποια παρεξήγησις. Προφανῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς ἔδωσεν τὸ ποσὸν τὸ προερχόμενον ἐκ τῶν συντηρήσεων καὶ ὄχι ἐκ τῶν ἐπενδύσεων, διότι ὁ προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων καθορίζεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ μόνον ὁ ἐκ τῶν συντηρήσεων ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Σᾶς παρέχω τὰ στοιχεῖα ἐὰν δὲ θέλετε — τώρα μάλιστα τελευταῖα ἔχει ἐπεκταθῆ κάπως τὸ πρᾶγμα— ἂς συσταθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴ καὶ ἂς ἐξετασθῶσι τὰ στοιχεῖα. Ὅταν ὅμως ὁ ὑπεύθυνος ὑπουργός, παρέχῃ στοιχεῖα, τὰ παρέχει ὑπευθύνως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν ταῦτα. Ὁ κ. συνάδελφος ἰσχυρίζεται ὅτι διετέθησαν διὰ τὸν Νομὸν Σερρῶν 9.000.000 καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς Νομοὺς Μακεδονίας καὶ Θράκης 11.000.000. Ἔναντι αὐτῶν, ἐγὼ λέγω, ὅτι διετέθησαν διὰ μὲν τὸν Νομὸν Σερρῶν 10.000.000 διὰ δὲ τοὺς ὑπολοίπους 70.000.000. Ἀναλυτικώτερον, διετέθησαν, διὰ τὸν Νομὸν Δράμας 3.400.000, διὰ τὸν Νομὸν Χαλκιδικῆς 11.400.000, διὰ τὸν Νομὸν Ξάνθης 3.700.000, διὰ τὸν Νομὸν Καβάλας 5.800.000, διὰ τὸν Νομὸν Ροδόπης 5.065.000 καὶ διὰ τὸν Νομὸν Ἕβρου συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς γεφύρας Ἕβρου 52.000.000. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὴν γέφυραν Ἕβρου, ἡ ὁποία εἶναι διεθνοῦς σημασίας ἔχετε ἀντὶ 80.000.000, ἔχετε 61.000.000. Ἀλλὰ ἡ γέφυρα τοῦ Ἕβρου ἀνεξαρτήτως τοῦ γενικωτέρου σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν γίνεται καὶ διὰ τὴν Θράκην, ὅπως ὁ δρόμος Θεσσαλονίκης–Εὐζώνων, ἀνεξαρτήτως τῶν διεθνῶν σκοπῶν, ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν ἐπαρχίαν εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται. Λοιπόν, κ. συνάδελφε, ἀντὶ τῶν 11.000.000, τὰ ὁποῖα λέγετε ὅτι διετέθησαν εἰς τοὺς 6 Νομούς, διετέθησαν 80.000.000, καὶ ἐὰν ἀφαιρέσητε τὴν γέφυραν τοῦ Ἕβρου, διετέθησαν 61.000.000. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῆτε ὅτι μεταξὺ τῶν 11 καὶ τῶν 80, ὑπάρχει μία ἀπόστασις τεραστία.

§21Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ......

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Τζαννετάκη, μὴ τὸ πάρετε τὸ ζήτημα ὡς προσωπικόν.

§23Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Βεβαίως, δικαίωμα παντὸς βουλευτοῦ διότι οἱ βουλευταὶ δὲν ἐκπροσωποῦν μόνον τὰς ἐπαρχίας των, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον, δικαίωμα παντὸς βουλευτοῦ εἶναι, νὰ ἐλέγχῃ τὰς πράξεις τῶν ὑπουργῶν καὶ τῶν Κυβερνήσεων, δὲν γνωρίζω ὅμως, ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος δὲν εἶχε τὴν πρόθεσιν δημιουργίας ἐντυπώσεων. Καὶ τοῦτο διότι, ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἐζήσατε κἂν τί διετέθησαν διὰ τὴν ἐπαρχίαν του, διὰ τὴν Λακωνίαν. Διὰ τὴν Λακωνίαν διετέθησαν 10.500.000. Ἐὰν λάβωμεν δὲ ὑπ’ ὄψει ὅτι ἡ Λακωνία, ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτάσεως, εἶναι τὸ ½ τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, νομίζω, ὅτι τῆς μόνης ἐπαρχίας ὁ ἐκπρόσωπος, ποὺ δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ ἔχῃ ἐν προκειμένῳ παράπονα εἶναι ὁ ἐκπρόσωπος αὐτός. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. συνάδελφος ἐπιμένει προφανῶς νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις, δὲν ἠρώτησεν ὅμως καὶ διὰ τὴν Τρίπολιν ἢ τὴν Λακωνίαν, τί ποσὰ διετέθησαν ἐκεῖ. Θέλων ὅμως νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις, ἐπεξετάθη εἰς ἄλλους Νομούς, ὑποστηρίζων ὅτι ἠδίκησα ἄλλους Νομούς, τὸν Νομὸν Δράμας, Καβάλλας, κλπ. Κύριε συνάδελφε, αἱ περιφέρειαι αὗται, τὰς ὁποίας ἐθέσατε ὑπὸ τὴν προστασίαν σας ἔχουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐκπροσώπους, ἐγὼ δὲ ὁ ἴδιος ὡς ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων τὰς ἔχω ἐπισκεφθῆ 5–6 φοράς. Ἐὰν ἦτο ἀληθὲς ὅτι ἐγένετο κακὴ χρῆσις τῶν πιστώσεων καὶ ὅτι αἱ περιφέρειαι αὗται ἠδικήθησαν, ὑπάρχουν ἐκπρόσωποι τῶν περιφερειῶν αὐτῶν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οἱ ὁποῖοι καὶ δικαίωμα εἶχον καὶ ὑποχρέωσιν εἶχον νὰ διαμαρτυρηθοῦν, Θὰ ἦτο ὅμως δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἐρώτησις αὐτή, ἐὰν συνέβαινε νὰ ἐστηρίζετο εἰς προσωπικὸν παράπονον, ἀφορῶν τὴν ἰδιαιτέραν σας ἐπαρχίαν. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι ἡ ἐπαρχία σας — λυποῦμαι διότι θὰ σᾶς πικράνω— τὴν ὁποίαν ἐπεσκέφθην ἐγὼ περισσοτέρας φορὰς ἀπὸ σᾶς ὡς βουλευτήν της, (χειροκροτήματα), μολονότι εἶναι τὸ ἥμισυ ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ ἀπὸ τὸν Νομὸν τὸν ἰδικόν μου, ἔλαβε 10.500.000 δραχμάς. Κύριοι συνάδελφοι, ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ διότι ὁ κ. συνάδελφος ἐπεξετάθη εἰς γενικωτέρας παρατηρήσεις, ἐν σχέσει μὲ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει τὸ ὁδικὸν δίκτυον τῆς χώρας μας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὅλοι γνωρίζετε, ἰδιαιτέρως δὲ οἱ διατελέσαντες ὑπουργοὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τὸ θέμα τῆς ὁδοποιΐας εἶναι ἀπέραντον ἀπὸ ἀπόψεως κατασκευῶν καὶ συντηρήσεων. Δὲν ἔχομεν πλῆρες ἐθνικὸν καὶ ἐπαρχιακὸν δίκτυον. Ἔχομεν ἀνάγκην 4.200.000.000 καὶ ἔναντι αὐτῶν τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ 100–150–200 ἑκατομμύρια. Πῶς λοιπὸν νὰ μὴ γίνουν παραλείψεις; Τὸ θέμα τῆς ὁδοποιΐας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ, ἐὰν ἐτίθετο ἐπὶ ἄλλης βάσεως. Ἐὰν ἠμπορούσαμεν νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς ὁδοποιΐας εἰς χρῆμα καὶ ἐκάμνομεν ἕνα εἰδικὸν δάνειον καὶ ἀφοῦ ὀργανωθῶμεν τεχνικῶς καὶ συμπληρώσωμεν τὴν κατασκευὴν τῶν δρόμων, θὰ ἠμποροῦσε νὰ πληρωθῇ αὐτὸ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμοποιήσουν τοὺς δρόμους αὐτούς, εἰς ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα. Εἶσθε ὑποχρεωμένοι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἀναπτύσσει μίαν φιλότιμον προσπάθειαν εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ ἐγὼ νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμη ἐλλείψεις.

§24Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε...

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μόδη, δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ὑπάρχει ρητὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ὅτι ἡ συζήτησις διεξάγεται μεταξὺ ἐρωτῶντος καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Οὐδεὶς ἄλλος λαμβάνει τὸν λόγον. Δὲν ἐπιτρέπω νὰ ἀρχίσῃ νὰ ἐφαρμόζεται ἡ μέθοδος τῶν διακοπῶν εἰς ἐρωτήσεις. Εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ λυποῦμαι πῶς σεῖς, ἐπὶ 40ετίαν βουλευτής, δὲν τὸ γνωρίζετε.

§26Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ γνωρίζω, ἀλλὰ ἤθελον κάτι νὰ ἐρωτήσω.

§27Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Λέγω λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρχουν παράπονα καὶ μάλιστα παράπονα δικαιολογημένα, διότι τὸ θέμα τῆς ὁδοποιΐας εἶναι τόσον ἐκτεταμένον, ὥστε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διαθέτομεν καθ’ ἕκαστον ἔτος καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ δύο τελευταῖα ἔτη διετέθησαν ἄφθονοι πιστώσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσουν τὰς ἀνάγκας αὐτάς, διότι τὸ θέμα εἶναι ἐκτεταμένον. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ ἐθνικὸν δίκτυον τῆς χώρας εἶναι δεκάδες χιλ. χιλιόμ., ἐὰν ἀναλογισθῆτε τί κοστίζει ἡ κατασκευὴ ἑκάστου χιλιομέτρου καὶ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ δίκτυον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶναι 21.000 χιλιόμετρα, τί χρειάζεται διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ συντήρησίν των καὶ ὅτι οἱ κοινοτικοὶ δρόμοι εἶναι 42.000 χιλιόμετρα, θὰ ἀντιληφθῆτε διατί εἶπον ὅτι, ὅταν κατὰ τρόπον θεωρητικὸν ἐξητάσαμεν τὸ τί ἀπαιτεῖται διὰ τὴν πλήρη ἀνακαίνισιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς χώρας, εὕρομεν τὸν ἀριθμὸν 4.200.000.000 καὶ καλούμεθα τὴν κατάστασιν αὐτὴν νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν μὲ τὰ 80.000.000, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁ πρὸ ἐμοῦ συνάδελφος καὶ μὲ τὰ 150.000.000 τὰ πρῶτα ἰδικά μου καὶ τὰ 200.000.000 τὰ ἑπόμενα. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ὑπάρχουν παραλείψεις, ἀλλὰ παραλείψεις δεδικαιολογημέναι, αἱ ὁποῖαι δὲν δημιουργοῦν εὐθύνας διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ὡς ἀποδεικνύεται ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, ἀλλὰ καὶ ἐμπράκτως ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει φιλοτίμους καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ἀποτελεσματικὰς προσπαθείας διὰ νὰ βελτιώσῃ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ τὴν κατάστασιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς χώρας. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ αὐτὰς καθ’ ἑαυτὰς τὰς ἐρωτήσεις τοῦ κ. συναδέλφου ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξε τοιαύτη ὥστε νὰ ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ διατύπωσις παραπόνων ἤ κατηγοριῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶναι ἀδικαιολόγητοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν ἔργων τῶν Ἀθηνῶν, διὰ τὰ ὁποῖα εὑρέθην κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν πῶς ἔχουν, ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ δρόμοι τῶν Ἀθηνῶν κατασκευάζονται χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ δημόσιος Προϋπολογισμός, ἀπὸ πόρους τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἐπειδὴ ἦτο ἀναγκαία ἡ κατασκευή των, κατεσκευάσθησαν. Εἰδικώτερον, διὰ τὸ θέμα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, κατὰ τὰ τελευταῖα δύο ἔτη, διετέθησαν ὑπερδιπλάσιαι πιστώσεις ἀπὸ τὰς διατεθείσας κατὰ τὸ παρελθόν.

§28Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων ἀνεφέρθη εἰς τοὺς διατελέσαντας ὑπουργοὺς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω τοῦτο. Καθ’ ἣν στιγμὴν, ὅπως εἶπε, διετέθησαν 60 ἕως 70 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ὁδοποιΐαν τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ συνόλου 110–160 διαπιστοῦται ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ αὐτὸ ποσοστόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζαννετάκης ἔχει τὸν λόγον.

§30Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μου ζητοῦσα τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων στοιχείων εἰς τὴν Βουλήν. Συνεπῶς, κακῶς ἔθεσε τὸ θέμα ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι σκοπὸς τῆς ἐρωτήσεώς μου ἦτο ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀντιπολιτευτικός. Τὰ στοιχεῖα ἐν τούτοις δὲν κατετέθησαν.

§31Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν ἐζητήθησαν στοιχεῖα, κ. συνάδελφε, ἐπρόκειτο περὶ ἐρωτήσεως καὶ ἀνέμενον τὴν σειράν της νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν.

§32Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ἐκ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ἀπεκαλύφθησαν τὰ ἑξῆς: Ὅτι τὰ περισσότερα ἐκ τῶν χρημάτων δαπανῶνται εἰς ὁδοὺς τῆς Πρωτευούσης καὶ δὴ εἰς ὁδοὺς πολυτελείας, ὡς εἶναι ἡ ὁδὸς τοῦ Σουνίου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων, ποὺ κατ’ ἐπανάληψιν μᾶς εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν μᾶς ἀνέφερεν ἀπόψε, ὅτι δαπανήθησαν δι’ ἔργα ὁδοποιΐας 250 δισεκατομμύρια ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν.

§33Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶπον, κ. συνάδελφε, ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ μόνον. Εἶπον ἐξ ἀμφοτέρων τῶν προϋπολογισμῶν, δηλαδὴ τοῦ Γενικοῦ καὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων, πλὴν τοῦ ταμείου μονίμων ὁδοστρωμάτων Ἀθηνῶν.

§34Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων θὰ ἔπρεπε τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ δαπανᾶται δι’ ἔργα ὁδοποιΐας τῆς Πρωτευούσης. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως). Ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ὁ κ. ὑπουργὸς κατέληξεν ἀπόψε εἰς τὸ νὰ ἐλέγξῃ βουλευτὴν ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά του. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τζαννετάκη, παρακαλῶ νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα τῆς ἐρωτήσεώς σας πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν.

§36Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Καὶ ἐξ ἐκείνων ἀκόμη ποὺ ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον μιᾶς δυσαναλογίας εἰς τὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων μεταξὺ τῶν διαφόρων περιφερειῶν.

§37Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, διατί δὲν ἀναφέρετε τί ποσὰ διετέθησαν εἰς τὴν περιφέρειάν σας, ἀλλὰ λαμβάνετε ὑπὸ τὴν προστασίαν σας ἄλλας περιφερείας;

§38ΝΙΚ. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλομεν τὴν προστασίαν τοῦ κ. συναδέλφου, κ. Πρόεδρε.

§39Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, μὲ προεκάλεσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, θὰ τοῦ ἀπαντήσω. Ὑπεσχέθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Γυθείου καὶ μέχρι πρὸ μηνῶν δὲν κατεσκευάσθη παρὰ ἐλάχιστον τμῆμα αὐτῆς.

§40Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, μία περιφέρεια ἡ ὁποία εὐηργετήθη ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Δημ. Ἔργων νὰ τὸν κατηγορῇ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§41Ν. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ περιορισθῇ, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος εἰς τὸν Νομόν του καὶ ἂς ἀφήσῃ τὰς ἄλλας περιφερείας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι!).

§42Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν, αἱ διαφοραὶ εἶναι τεράστιαι ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ στοιχεῖα ποὺ μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, καὶ ἐρωτῶ ποῖα στοιχεῖα θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει;

§43Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόλλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§45Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης ὁ συνάδελφος κ. Πετρίδης ἀνεκίνησε τὸ θέμα τῶν παρατύπων ἀπαντήσεων πρὸς τὴν Βουλὴν δι’ ὑπηρεσιακῶν σημειωμάτων, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἴδιος. Ἐν τούτοις, τὸ Προεδρεῖον ἐξακολουθεῖ νὰ δέχεται τοιούτου εἴδους ἀπαντήσεις.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές, κ. Μπακόλλα, ἀλλὰ ἔδωσα ἀμέσως ἐντολὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ μὴ γίνωνται δεκταὶ τοιαῦται ἀπαντήσεις. Ἐστάλησαν ὅμως ἀπαντήσεις ὑπηρεσιῶν ἐπικυρωμέναι ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως μὲ πληροφορεῖ ἡ ὑπηρεσία. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει θέμα.

§47Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἔλαβον δύο ἀπαντήσεις παρατύπους.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἶναι ἴσως παλαιότεραι.

§49Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, κ. Πρόεδρε, τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν ἐὰν θὰ εἶναι αὔριον ἐδῶ διὰ νὰ συζητήσωμεν τὰς ἄλλας ἐρωτήσεις τοῦ ὑπουργείου.

§50Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Λυποῦμαι, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπουσιάσω διὰ λόγους ὑπηρεσιακοὺς ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ παρακαλῶ νὰ τὰς συζητήσωμεν τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῇ ἡ προταχθεῖσα ἐπερώτησις τῶν κ.κ. Κ. Μητσοτάκη, Κ. Μαρῆ, καὶ Γ. Γρηγορίου σχετικῶς μὲ τὴν μὴ κατάθεσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθν. Ἀμύνης τῶν αἰτηθέντων φακέλλων ἀφορώντων ἀνωτέρους καὶ ἀνωτάτους ἀξιωματικούς. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω πρὶν δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν πρῶτον ἐπερωτῶντα κ. Μητσοτάκην νὰ κάμω μίαν ἀποσαφήνισιν ἀναφορικῶς μὲ ὅσα εἶπον κατὰ τὴν Συνεδρίασιν καθ’ ἣν ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς συζητήσεως τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως καὶ τοῦτο, διότι ὑπὸ ἄλλων φορέων τῆς Κοινῆς Γνώμης ἐγένετο κριτική, καλῆς μὲν πίστεως, πεπλανημένη ὅμως, διότι δὲν ἐγένετο σαφῶς ἀντιληπτὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, ὡς καὶ ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν κατέληξα νὰ ἐκφρασθῶ, ὡς ἐξεφράσθην. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐδήλωσεν, ὅτι θέτει εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐπερωτώντων βουλευτῶν, καὶ ἄλλου τινὸς συναδέλφου, ἂν τὸ ἐπεθύμει, τοὺς ἐμπιστευτικοὺς ἀτομικοὺς φακέλλους ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν καὶ προσέθηκεν, ὅτι διὰ λόγους σκοπιμότητος παρακαλεῖ νὰ λάβουν οἱ ἐπιθυμοῦντες γνῶσιν τῶν περιεχομένων αὐτῶν εἰς τὰ Γραφεῖα τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, ὅπου ἐπιμελῶς καὶ αὐστηρῶς φυλάσσονται. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς δυνάμει τῆς διακριτικῆς αὐτοῦ ἐξουσίας θὰ ἠδύνατο νὰ ἀρνηθῇ τὴν κατάθεσιν, ἀναλαμβάνων τὴν πολιτικὴν εὐθύνην ἔναντι τοῦ Σώματος ὅπερ κυριαρχικῶς διὰ τῆς πλειοψηφίας του θὰ ἐξέφραζε τὴν μομφὴν ἢ τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν. Δεδομένης τῆς σημερινῆς συνθέσεως τῆς Βουλῆς, δύναται νὰ θεωρηθῇ βέβαιον, ὅτι τυχὸν ἄρνησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ ἐνεκρίνετο ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτό, ὅταν ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος μετ’ εὐχαριστήσεως ἤκουσε τὴν μέσην αὐτὴν λύσιν, ἥτις καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἐπερωτώντων ἱκανοποιεῖ καὶ τὴν ἄποψιν τοῦ ἀπορρήτου κατωχύρωνεν, ἐφρόντισε νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς, ἀποβλέψας εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ὅλου θέματος. Νομίζω, ἄλλως τε, κ. βουλευταί, ὅτι ἐάν, χωρὶς νὰ περιορίζωνται τὰ δικαιώματα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εὑρίσκεται τρόπος, νὰ περιφρουροῦνται ἀπὸ ἀκριτομύθιαν, ὄχι βουλευτῶν, οἱ φάκελλοι ἀνωτάτων στρατιωτικῶν μεταξὺ τῶν ὁποίων, ἴσως νὰ εἶναι ὁ μέλλων Ἀρχιστράτηγος, οἱ φάκελλοι ἀνωτάτων λειτουργῶν ποὺ θὰ ἀποτελέσουν αὔριον τὴν κορυφὴν τῆς διοικήσεως, ἢ τῆς διπλωματίας, ἐὰν λέγω, ὑπάρχει τρόπος, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ ρόλος του δὲν εἶναι μόνον ἀρνητικός, ἀλλὰ καὶ δημιουργικός, θὰ συμβάλλῃ πάντοτε εἰς τὴν συνεργασίαν τῆς Ἐκτελεστικῆς καὶ Νομοθετικῆς Ἐξουσίας.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ ἰδιαιτέρως, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη. Θὰ ἤθελα καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ διάθεσις τῆς Κυβερνήσεως, Κυβερνήσεως διεπομένης ὑπὸ ἀκράτως δημοκρατικῶν ἀντιλήψεων, εἶναι ὅπως θέτῃ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς ἅπαντα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται. Ὑπάρχει ὅμως καὶ τὸ ἐτόνισα καὶ προχθὲς καὶ τὸ ἐτονίσατε καὶ ὑμεῖς, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, παράδοσις καὶ νομολογία ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅταν ἕνα ἔγγραφον, ὅταν ἕνας φάκελλος θεωρηθῇ περιεχομένου ἀπορρήτου, εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς νὰ ἀρνηθῇ τὴν κατάθεσιν καὶ ὡς ὀρθῶς σήμερον διηυκρινήσατε καὶ εἴπετε, ἡ ἄρνησις αὐτὴ θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον κρίσεως, ἐκ μέρους αὐτῆς ταύτης τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, δυναμένης νὰ δικαιώσῃ τὴν ἄρνησιν, δυναμένης ὅμως καὶ νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἄρνησιν. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πηγὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀρύεται ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐξουσίαν της, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ ἄρνησις δὲν εἶναι δικαιολογημένη. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν βεβαίως, ὅπως ὀρθότατα ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, πρὸ ὀλίγου ἐτόνισεν, ἡ Βουλὴ ἐκδηλώνει τὴν δυσπιστίαν της πρὸς τὸν ὑπουργὸν καὶ ὁ ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐσκέφθην, ὅτι, παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι οἱ φάκελλοι εἶναι ἄκρως ἀπόρρητοι, πρέπει νὰ τοὺς θέσω ὑπ’ ὄψιν τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐζήτησαν, καὶ κατ’ ἀρχήν, διέπομαι ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν, ἐπιθυμίαν ἀνταποκρινομένην ἄλλωστε εἰς βασικὸν καθῆκον μου, ὅπως οἱ φάκελλοι τίθενται πάντοτε ὑπ’ ὄψιν διότι τὸ περιεχόμενον αὐτῶν πρέπει νὰ ἐλέγχεται ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων εἴτε τῆς Συμπολιτεύσεως εἴτε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀπλῶς καὶ μόνον διετύπωσα μίαν παράκλησιν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικούς, διότι εἶναι εὔκολος ἡ ἄσκησις κριτικῆς καὶ ἡ κριτικὴ αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ βλάψῃ. Ἀπόψε ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, δηλῶ, ὅτι δὲν θὰ δυσαρεστηθῶ, ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν ἐπερώτησιν, προβοῦν εἰς οἱανδήποτε, ἐναντίον οἱουδήποτε, τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν ἐπίθεσιν, διότι ἀποδειχθῇ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα θὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐθν. Ἀντιπροσωπείας, ὅτι δὲν βασίζεται ἐπὶ ἀκριβῶν στοιχείων. (Χειροκροτήματα).

§53Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ εἰσαγωγή, κ. συνάδελφοι, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Σώματος καὶ αἱ διευκρινίσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μὲ ὑποχρεώνουν νὰ προβῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεών μου ἐπὶ τοῦ τυπικοῦ θέματος τῆς καταθέσεως τῶν φακέλλων. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἦτο συνεπέστερος πρὸς ἑαυτόν, ἐάν, ἀντὶ νὰ μᾶς εἴπῃ τὰ ὅσα μᾶς εἶπε, τόσον κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, ὅσον καὶ κατὰ τὴν πρὸ ὀλίγου εἰσήγησίν του, κατέθετε εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς φακέλλους τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν διὰ νὰ ἀσκήσωμεν τὸν ἀπαιτούμενον ἔλεγχον ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Διότι, ὅπως καὶ ἄλλην φορὰν εἶπον, κ. συνάδελφοι, ἡ σαφὴς ἔννοια τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ καταθέσεως ζητουμένων στοιχείων, εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι, ὅτι πρέπει ταῦτα νὰ κατατίθενται, διὰ νὰ τύχουν τῆς δημοσιότητος, ὅπως ἄλλωστε πᾶν τὸ συζητούμενον εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἔρχεται εἰς τὴν δημοσιότητα. Κατὰ συνέπειαν, κ. συνάδελφοι, ἡ μέση λύσις ποὺ ἐφευρέθη νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸν ἄνω ὄροφον, καὶ νὰ μελετήσωμεν τοὺς φακέλλους εἰς τὸ ἰδιαίτερον γραφεῖον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, νομίζω, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε εἰς τὴν ἔννοιαν, τὴν σαφῆ ἔννοιαν τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ Σώματος, οὔτε εἰς τὴν καθιερωμένην κοινοβουλευτικὴν τάξιν.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Μητσοτάκη, δὲν εἶπον νὰ ἔλθετε εἰς τὸ ἰδιαίτερον γραφεῖον. Σᾶς εἶπον εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Στρατιωτικοῦ μου Γραφείου, καὶ ὄχι εἰς τὸ τοῦ ἰδιαιτέρου.

§55Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο ἔχετε δίκαιον καὶ νὰ μὲ συγχωρῆτε διότι διετύπωσα κακῶς τὴν παρατήρησίν μου. Ἄλλωστε, κ. συνάδελφοι, πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μας, πρέπει κατὰ τὴν γνώμην μας νὰ καθορίσωμεν ἕνα θέμα. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐμπιστευτικοὶ οἱ ἀτομικοὶ φάκελλοι ἀνωτάτων κρατικῶν λειτουργῶν προερχομένων εἴτε ἐκ τοῦ στρατεύματος, εἴτε ἐκ τῆς διοικήσεως, εἴτε ἐκ τῆς δικαιοσύνης; Προσωπικῶς, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ ἀτομικοὶ φάκελλοι τῶν ἀνωτάτων κρατικῶν λειτουργῶν δὲν εἶναι ἐμπιστευτικοί, ὅταν πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν. Διότι, ὅταν ὡς βουλευτὴς καὶ ὡς Κυβέρνησις λαμβάνομεν τὴν ἀπόφασιν νὰ προβῶμεν εἰς κρίσεις ἐπὶ ἀνωτάτων λειτουργῶν βάσει τῶν στοιχείων τῶν φακέλλων των πρέπει διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν πᾶσαν ἐπίκρισιν νὰ ἔχωμεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅλα τὰ στοιχεῖα ποὺ εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν θεμελίωσιν τῆς κρίσεώς μας. Ἤδη, κ. συνάδελφοι, εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οὐσίας τοῦ θέματος. Ἐπιθυμῶ ἐν πρώτοις, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, νὰ σᾶς κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ πρόθεσις τόσον ἐμοῦ, ὅσον καὶ τῶν ἄλλων ὑπογραψάντων τὴν ἐπερώτησιν συναδέλφων μου, δὲν ἦτο νὰ σκανδαλοθηρήσωμεν καὶ νὰ τοποθετήσωμεν τὸν ἔλεγχόν μας ἐπὶ προσωπικοῦ ἐπιπέδου, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐζητήσαμεν τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα διὰ νὰ ἐλέγξωμεν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Στράτευμα. Ἀκριβῶς δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως δὲν θὰ ἀναφερθῶμεν εἰς προσωπικὰς περιπτώσεις καὶ ὀνόματα, ἀλλὰ θὰ ἀναφερθῶμεν ἀνωνύμως. Τοῦτο, κ. συνάδελφοι, νομίζομεν, ὅτι ἀνταποκρίνεται πληρέστερον καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τὸ θέμα, κ. συνάδελφοι, τῆς πολιτικῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἔναντι τῶν ἐνόπλων δυνάμεων δὲν ἔρχεται διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἡ πρώτη συζήτησις ἐγένετο εἰς παλαιότερον χρόνον καὶ συγκεκριμένως τὴν 9ην Ἰουνίου 1953. Τότε διὰ πρώτην φορὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔσχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισημάνῃ τοὺς κινδύνους τῆς χώρας ἀπὸ τὴν ἀκολουθουμένην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ πολιτικὴν εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ἐν συνεχείᾳ ἀνεπτύχθησαν αἱ γνῶμαι καὶ ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν διαφόρων στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Ἀφορμὴν καὶ αἰτίαν διὰ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐπερωτήσεώς μας, κ. συνάδελφοι, ἡ ὁποία ἐπαναφέρει τὸ θέμα ἀπετέλεσεν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας ἀπεστρατεύοντο ἄξιοι κατὰ πάντα καὶ ἱκανοὶ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Στρατεύματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀποστρατεία τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι μέσα εἰς τὴν φυσιολογικὴν ζωὴν καὶ ἐξέλιξιν τοῦ στρατεύματος. Ἀναμφισβητήτως ὅμως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ἴσχυσεν ἡ φυσιολογικὴ αὕτη ἐξέλιξις, ἀλλ’ ἴσχυσεν ὁ κανών, ὅτι καὶ πάλιν ἀπεστρατεύθησαν ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ καθ’ ὅλα ἄξιοι, διότι δὲν ἤρεσαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν παρακρατικὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία πίσω καὶ πάνω ἀπὸ αὐτὴν διευθύνει σήμερον τὰς τύχας τῆς χώρας. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, συνεζητήσαμεν τὸ θέμα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τῆς παρακρατικῆς ὀργανώσεως τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. ἀπεδείξαμεν, ὅτι ὁ Ι.Δ.Ε.Α. ὑπάρχει καὶ κινεῖται καὶ ὅτι αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. ἔχουν γίνει μέχρι σήμερον πολλαὶ συζητήσεις καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκτὸς ταύτης. Ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κάμω ἱστορικὴν ἀναδρομὴν ἐπὶ τῶν συζητήσεων τούτων, οὔτε νὰ ἐξιστορήσω γεγονότα σχετικὰ μὲ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ι.Δ.Ε.Α., διότι πάντα ταῦτα εἶναι γνωστὰ καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ Ι.Δ.Ε.Α. εἶναι παλαιὰ ὀργάνωσις ἡ ὁποία ἀνεζωογονήθη, μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ πρὸ πάντων κατὰ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπῆρξεν Ἀρχηγὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τοῦ Κράτους. Ὁ Ι.Δ.Ε.Α. ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἀπὸ τὴν ἀρχιστρατηγίαν, προέβη εἰς τὸ ἐπαίσχυντον κίνημα τῆς 31ης Μαΐου τοῦ 1951. Δὲν θέλω νὰ ἀνασκαλίσω παλαιὰς ἱστορίας. Θὰ ὑπενθυμίσω μόνον, ὅτι, αὐτός, οὗτος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε τὴν δήλωσιν πρὸς τοὺς στασιαστάς, ὅτι διὰ τῆς πράξεώς των ταύτης, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν μεγαλύτερον κακὸν εἰς τὸν Βασιλέα, εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν. Παρὰ τὴν δήλωσιν ὅμως ταύτην καὶ παρ’ ὅλον ὅτι τὸ κίνημα ἐκεῖνο κατεδικάσθη ὑπὸ πάντων, ζῶμεν σήμερον τὸ περίεργον φαινόμενον, ἐνῷ τότε ἐξεκαθαρίσθη τὸ ἔδαφος καὶ ἀπεπέμφθησαν ἐκ τοῦ στρατοῦ ἅπαντες οἱ στασιασταί, σήμερον ὄχι μόνον νὰ ἔχουν ἐπανέλθει ἅπαντες ἐν τιμαῖς, ἀλλὰ καὶ νὰ κατέχουν τὰς πλέον καιρίας θέσεις εἰς τὸν στρατόν.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὅλοι εἴπατε, κ. βουλευτά;

§57Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, κ. ὑπουργέ, νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἐὰν ἐπανῆλθον ὅλοι μέχρις ἑνός, διότι δὲν εἶμαι τόσον ἐνήμερος περὶ τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα. Δύναμαι ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ποῖοι ἐπανῆλθον καὶ ποίας θέσεις κατέχουν, καὶ τότε ὑμεῖς, δύνασθε νὰ συμπληρώσητε ἐὰν παρέλειψα κανένα. Ἐπανῆλθον λοιπὸν οἱ ἑξῆς καὶ κατέχουν τὰς κάτωθι θέσεις. Ἀντιστράτηγος Κοντόπουλος ἤδη εἶναι Διοικητὴς τῆς Α.Σ.Δ.Α.Ν., Ὑποστράτηγος Χρηστέας ἤδη Ἀρχηγὸς τοῦ Αʹ Κλάδου Γ.Ε.Σ. τοῦ σημαντικωτέρου Κλάδου τοῦ Γ.Ε.Σ., Ὑποστράτηγος Ταβουλάρης Διοικητὴς 15ης Μεραρχίας, Ὑποστράτηγος Κουρούκλης ἤδη Ἀρχηγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ. Ὑποστράτηγος Γωγούσης Διοικητὴς ἤδη τῶν τεθωρακισμένων, Ταξ. Ἀναγνωστόπουλος Ἀρχηγὸς Αʹ Κλάδου Αʹ στρατιᾶς, Συν)ρχης Νάτσινας Διοικητὴς τῆς Κ.Υ.Π. Βλέπετε ποίας ἐπικαίρους ἤδη θέσεις κατέχουν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Ὅταν λοιπὸν ἔχωμεν τὸ δεδομένον τοῦτο, ὅτι, δηλαδή, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι δεδηλωμένοι στασιασταὶ καὶ φανατικὰ μέλη τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. κατέχουν αὐτὰς τὰς ἐπικαίρους θέσεις, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι τὸ Α.Σ.Σ. τὸ ὑποκινοῦν εἰς τὰς ἀποφάσεις του ἄλλοι παράγοντες καὶ ὅτι εὑρίσκεται τοῦτο ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. Περὶ τῆς ὀργανώσεως ταύτης, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ λέγονται καὶ πολλὰ ἐγράφησαν καὶ γράφονται. Καὶ φωτοτυπίαι ἀκόμη διαταγῶν τῆς ὀργανώσεως ταύτης ἔχουν ἔλθει εἰς φῶς καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἐνθυμῆσθε πάντες μίαν φωτοτυπημένην διαταγὴν τοῦ κ. Γωγούση, διὰ τῆς ὁποίας ἐδίδετο ἐντολὴ εἰς τὸν ΙΔΕΑ νὰ ὀργανωθῇ κατὰ τὸ κομμουνιστικὸν πρότυπον καὶ νὰ ἐπιβληθῇ ἔστω καὶ διὰ δολοφονιῶν πολιτικῶν προσωπικοτήτων ἐὰν ἤθελε πρὸς τοῦτο ὑπάρξῃ ἀνάγκη. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, οἱ δεδηλωμένοι ἄνθρωποι τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. κατέχουν τὰς ἐπικαίρους ταύτας θέσεις καὶ ὅταν ἐκ τοῦ στρατεύματος κατὰ σύστημα ἐξοστρακίζονται ἄλλοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν κύπτουν τὸν αὐχένα πρὸ τῶν ἐπιδιώξεων τῆς παρακρατικῆς ταύτης ὀργανώσεως, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ἀντιληφθῇ τις τὶ συμβαίνει μὲ τὸν στρατὸν καὶ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Δὲν εἶναι δύσκολον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀντιληφθῇ τις ποῦ ὁδηγούμεθα ὅταν οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ εἶναι ὁ οὐσιαστικὸς ἀρχηγὸς τῆς παρανόμου ὀργανώσεως Ι.Δ.Ε.Α.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς διακόψω ἐν ὀνόματι τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῆτε. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἐπιμένετε εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου εἶναι ἀρχηγὸς παρακρατικῆς ὀργανώσεως. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε αὐτὴν τὴν διατύπωσιν, ἡ ὁποία ἀντίκειται καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρὸς τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον.

§59Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβητήτως, ἡ διατύπωσίς μου ἀντίκειται πρὸς τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον νὰ εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου ἀρχηγὸς παρακρατικῆς ὀργανώσεως. Ἀλλὰ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι δὲν ἀντίκειται πρὸς τὴν ἀλήθειαν.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶσθε μέλος τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. διὰ νὰ γνωρίζετε ἐὰν ὑπῆρξεν ἢ εἶναι ἀρχηγὸς της ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου;

§61Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Οὔτε εἶμαι, οὔτε ὑπῆρξα.

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς. Οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ σᾶς ἀφήνῃ νὰ προβαίνετε εἰς τοιαύτας δηλώσεις ἐναντίον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου. (Φωναί, διαμαρτυρίαι).

§63Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, κ. ὑπουργέ, εἶναι ἐλεύθερον καὶ οὐδείς, μηδὲ τοῦ Προέδρου ἐξαιρουμένου, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαγορεύσῃ εἰς πάντα ὁμιλητὴν νὰ μὴ διατυπώσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σκέπτεται καὶ τὸ ὁποῖον πιστεύει. Λυποῦμαι μόνον, κ. Πρόεδρε, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἀπὸ ὅσα συνέβησαν μέχρι σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῶ περὶ τοῦ ἀντιθέτου ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶπον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Μητσοτάκη, μὴ θίγετε συγκεκριμένα πρόσωπα. Τηρήσατε αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐν ἀρχῇ ὑπεσχέθητε.

§65Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θίγω συγκεκριμένα πρόσωπα μὲ τὸ νὰ ἀναφέρω ἐκείνους, οἱοιδήποτε καὶ ἂν εἶναι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς παρακρατικὴν τινὰ ὀργάνωσιν, διὰ τὴν ὕπαρξιν τῆς ὁποίας εἶμαι βέβαιος καὶ ἐγὼ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀμφιβολία περὶ τῆς ὑπάρξεως τῆς παρακρατικῆς ταύτης ὀργανώσεως καὶ περὶ τοῦ ὅτι ἡ ὀργάνωσις αὕτη ἐπιβάλλει τὰς θελήσεις της εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Ἐπίσης εἶναι γνωστόν, ὅτι μεταξὺ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ι.Δ.Ε.Α., αἱ ἀπόψεις δὲν εἶναι ὁμόφωνοι. Ὑπάρχει ἡ μερὶς τῶν ἀδιαλλάκτων καὶ ἡ μερὶς τῶν διστακτικῶν. Τὸ γεγονός, ὅπως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπάρχει ὁ Ι.Δ.Ε.Α. ὡς παρακρατικὴ ὀργάνωσις ὑπεράνω τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς Κυβερνήσεως εὑρισκομένη δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ὅταν μάλιστα ἀπὸ ἐπίσημα κυβερνητικὰ χείλη γίνεται λόγος περὶ ἐπιβολῆς δικτατορίας εἰς τὴν χώραν.

§66Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Αὐτὰ διεψεύσθησαν, κ. συνάδελφε.

§67Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Συμβαίνει, κ. συνάδελφε, νὰ ἀκούω πολὺ σπανίως τὸ ραδιόφωνον. Συνέπεσεν ὅμως νὰ ἀκούσω πρὸ τινων ἡμερῶν τὸν ὑφυπουργὸν παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου εἶπον καὶ τὰ ὁποῖα ὅλοι ἀσφαλῶς ἐνθυμεῖσθε. Ἀσφαλῶς ὅλοι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ μίαν παλαιὰν διακήρυξιν τοῦ Ἑλ. Συναγερμοῦ, ἀφ’ ὅτου τὸ κόμμα τοῦτο, κατέλαβε τὴν ἐξουσίαν, εἰσήλθομεν εἰς πόλωσιν μεταξὺ ἄκρας δεξιᾶς καὶ ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ ὅτι μετὰ τὸν Συναγερμὸν θὰ ἤρχετο ὁ κομμουνισμός. Σήμερον διὰ τῆς ὁμιλίας ἀπὸ ραδιοφώνου τοῦ κ. Λύχνου, ἡ ἄποψις αὐτὴ βελτιώνεται καὶ συμπληροῦται μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι μετὰ τὸν Συναγερμὸν βλέπει ὡς κακὸν ὄνειρον ἀνησύχου νυκτὸς ἴσως καὶ τὴν Δικτατορίαν. Ἴσως μόνον θὰ ἔπρεπεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ δοθῇ ἐξήγησις ὅτι αἱ ἀπειλαὶ αὐταὶ οὐδὲν ἀποτέλεσμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἀτυχίαν νὰ γνωρίσῃ τὴν δικτατορίαν τοῦ Μεταξᾶ καὶ τὴν κατοχήν, ἔχει ἐπίγνωσιν τῶν δυσαρέστων συνεπειῶν τῶν καταστάσεων τὰς ὁποίας ἠννόει ὁ κ. Λύχνος καὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἀνεχθῇ τὴν ἀπειλουμένην δικτατορίαν, τὴν ὁποίαν — σημειωθήτω οὐδὲ ὁ στρατὸς θὰ θελήσῃ νὰ ὑποστηρίξῃ διότι πέραν ἐκείνων τῶν ἀξιωματικῶν οἵτινες ἀνήκουν εἰς τὴν παρακρατικὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. ὑπάρχει ἡ πληθὺς τῶν ἄλλων Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία θὰ ἀντιδράσῃ εἰς τὰ σατανικὰ σχέδια τῆς ὀργανώσεως τοῦ ΙΔΕΑ καὶ θὰ ματαιώσῃ τὰ σχέδιά της. Μὲ τὴν ἀποστροφὴν αὐτήν, κ. συνάδελφοι, προχωρῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Δὲν εἶμαι στρατιωτικὸς καὶ συνεπῶς δὲν διεκδικῶ νὰ θεωρηθῶ κάτοχος ἁπάντων τῶν στρατιωτικῶν ζητημάτων. Διαθέτω ὅμως τὸν κοινὸν νοῦν καὶ δύναμαι, συνεπῶς, νὰ ἀντιλαμβάνωμαι τὸ περιεχόμενο τῶν ἀτομικῶν φακέλλων τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα λοιπόν, τὰ ὁποῖα εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ μᾶς διαθέσῃ καὶ ἀπὸ ὅσα περιῆλθον εἰς γνῶσιν ἡμῶν ἐξ ἄλλων πηγῶν, πλήρως ἐξηλεγμένα δύναμαι νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, προκειμένου περὶ τῶν τελευταίων ἀποφάσεων αὐτοῦ δὲν ὑπῆρξεν ἀντικειμενικὴ ὡς καὶ ἄλλοτε ἐξ ἄλλου συνέβη καὶ ὅτι εἰς τὴν κρίσιν του ταύτην τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἤχθη ἐξ ἄλλων παραγόντων. Ἐὰν κρίνετε, κύριοι συνάδελφοι, τοὺς φακέλλους τῶν κριθέντων ὡς προακτέων καὶ συνεπῶς τῶν παραμεινάντων εἰς τὸν στρατὸν καὶ καταλαβόντων μάλιστα ἐπικαίρους θέσεις θὰ ἴδητε ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐκρίθησαν στάσιμοι ἀπὸ αὐτὸν τοῦτον τὸν σημερινὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ὑπηρέτουν εἰς κατωτέρους βαθμούς, ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν δὲν ἔχουν σοβαρὰν πολεμικὴν δρᾶσιν καὶ τέλος, ὅτι τινὲς εὐτυχῶς ὀλίγοι ἔχουν καὶ ἄλλως βεβαρυμένον παρελθόν, καὶ συνεπῶς δὲν ἔπρεπε νὰ καταλάβουν ἀνωτάτας θέσεις. Μετὰ ταῦτα εὐλόγως γεννᾶται ἡ ἀπορία παντὸς ὀρθῶς σκεπτομένου ποῖος ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπεκίνησε τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον εἰς τὴν λῆψιν αὑτῶν τῶν ἀποφάσεων; Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι συνάδελφοι, τὴν δρᾶσιν ἑνὸς ἀποστρατευθέντος ὑποστρατήγου καὶ ἑνὸς ἀποστρατευθέντος συνταγματάρχου. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἠρεύνησα τοὺς φακέλλους τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀνεύρω στοιχεῖόν τι, ἀλλοιοῦνον, ἔστω καὶ ἐλαφρῶς, τὴν λαμπρὰν εἰκόνα μιᾶς ἐξόχου στρατιωτικῆς σταδιοδρομίας. Ὁ ὑποστράτηγος δὶς προήχθη ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ καὶ ἔχει νὰ παρουσιάσῃ ἀρκετὴν πολεμικὴν δρᾶσιν καὶ ἐξαίρετον μόρφωσιν. Παρὰ ταῦτα ὅμως καὶ παρ’ ὅλον ὅτι προήχθη κατ’ ἐπιλογὴν εὑρέθη μίαν πρωΐαν ἀποστρατευμένος. Καὶ εὔλογον γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, πῶς συνέβη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καθ’ ἣν στιγμὴν διατηροῦνται εἰς τὸν στρατόν, ἄλλοι ἀξιωματικοί, ἴσως ἄξιοι κατὰ τὰ ἄλλα, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἔχουν βεβαρυμένον παρελθόν; Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔφερε πρὸς ψήφισιν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ ἀπομάκρυνσις ἀξιωματικῶν ὡς εὐδοκίμως τερματισάντων τὴν σταδιοδρομίαν των. Εἰς τὴν συζήτησιν ἐκείνην, ἐγὼ δὲν ἔλαβον μέρος. Ἐνθυμοῦμαι ὅμως τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος κ. Χαβίνης. Καὶ οὐδεμία ἀμφιβολία παρέμεινε τότε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἀσφαλῶς καὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ὅταν θὰ ἔλειπεν ἐν τῇ οὐσίᾳ τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικαστήριον, ὡς συμβαίνει μὲ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, πολλὰ παρέκτροπα θὰ ἐλάμβανον χώραν. Καὶ δὲν διεψεύσθημεν εἰς τὰς σκέψεις μας ἐκείνας, διότι, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐν τῇ οὐσίᾳ αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένουν ἀναιτιολόγητοι, ὅταν δὲν ὑποχρεοῦται τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον νὰ εὕρῃ κάποιαν δικαιολογίαν διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν ἑνὸς ἀξιωματικοῦ ἐκ τοῦ στρατεύματος, ἑπόμενον ἦτο νὰ συμβοῦν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὰς τελευταίας προαγωγὰς καὶ ἀποστρατείας συνέβησαν. Ἐὰν περαιτέρω, κύριοι συνάδελφοι, παρακολουθήσῃ κανεὶς τὴν νομοθετικὴν δραστηριότητα τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἐὰν μελετήσῃ τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν, θὰ διατυπώσῃ ἀσφαλῶς τὴν γνώμην, ὅτι εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν νομοθετικὴν δρᾶσιν μία ὑπάρχει κατευθυντήριος γραμμή, ἡ ἀπομάκρυνσις, δηλαδή, ἐκ τοῦ στρατεύματος, κάθε στοιχείου τὸ ὁποῖον θὰ προέβαλεν ἰδικήν του προσωπικότητα καὶ θὰ ἀντέδρα εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῶν ἀπόψεων τῆς παρακρατικῆς ὀργανώσεως τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. Ὅλα αὐτὰ καὶ πρὸ πάντων ἡ τελευταία ἀποστρατεία τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν ἀποδεικνύουν τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ παρακρατικὴ αὕτη ὀργάνωσις. Προσπαθεῖ νὰ σπάσῃ εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὴν τελευταίαν ἀντίστασιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προβληθῇ κατὰ τῆς παντελοῦς ἐπικρατήσεώς της. Δὲν θὰ μακρηγορήσω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Εἶπον, ἐξ ἄλλου, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχον νὰ εἴπω. Εἰς τὸν τόπον μας κάθε παρακρατικὴ ὀργάνωσις καὶ πρὸ πάντων ὅταν αὕτη προέρχεται ἐκ τοῦ στρατοῦ, εἶναι καὶ ἐπιζήμιος καὶ ἐπικίνδυνος, πρὸ πάντων μάλιστα ὅταν ἡ ὀργάνωσις αὕτη ἔχῃ δεσμοὺς μὲ τὸ κυβερνοῦν κόμμα καὶ δὴ μὲ αὐτὸν τοῦτον τὸ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς τόσον ἀφελὴς νὰ λησμονήσῃ τὴν στάσιν τῆς 31ης Μαΐου καὶ νὰ μὴ συμπεραίνῃ τί γίνεται, ὅταν οἱ στασιασταὶ αὐτοὶ ἐπανῆλθον ἐν τιμαῖς εἰς τὸν Στρατὸν καὶ κατέλαβον τὰς πλέον καιρίας θέσεις. Εἰς τὰ δημοκρατικὰ καθεστῶτα, κύριοι συνάδελφοι, αἱ Κυβερνήσεις διαδέχονται ὁμαλώτατα ἡ μία τὴν ἄλλην. Εἰς τὰ ὁλοκληρωτικὰ ὅμως καθεστῶτα ἡ σκέψις ποὺ ἐπικρατεῖ εἶναι πῶς θὰ παραβιασθῇ ἡ ὁμαλὴ αὐτὴ διαδοχὴ τῶν Κυβερνήσεων. Ἡ πτῶσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἐγγίζει χρονικῶς καὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι χρήσιμον καὶ ἀναγκαῖον νὰ τονίσω, ὅτι θὰ ζητηθῶσιν εὐθῦναι ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑποκινοῦν τὰ ἔκτροπα ταῦτα καὶ οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ἐπιβάλουν τὰς ἰδικάς των λύσεις. Δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ κατὰ τὴν μεταβατικὴν ταύτην περίοδον ἄλλη λύσις καὶ τοῦτο διότι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ὥριμος καὶ θὰ προβάλῃ τὴν ἀντίδρασιν τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ προβάλῃ καὶ τὸ Σῶμα τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν θὰ μείνῃ πιστόν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ δὲν θὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰ κελεύσματα τῶν ὀλίγων ἐκείνων παλληκαράδων, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ ἐπιβληθοῦν διὰ τῆς βίας. Θέλω, περαιτέρω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διατυπώσω τὴν εὐχὴν πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ σταθῇ κάπως εἰς τὸν μοιραῖον κατήφορον τὸν ὁποῖον ἔλαβεν ἐν τῇ προσπαθείᾳ της νὰ καταστήσῃ τὸν ἐθνικὸν στρατὸν κομματικὸν ὄργανόν της. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὸ Στράτευμα, ἀφοῦ ὡς ἄνθρωπος ἐξέσπασε καὶ ἐξεκαθάρισε τὸν στρατὸν ἀπὸ ὡρισμένους μὲ τοὺς ὁποίους ἐνόμιζεν ὅτι ἔχει προσωπικὰς διαφοράς, ὅταν αὐτὸς οὗτος ἐν ἀρχῇ ἀνέλαβε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νομίζομεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ σταματήσῃ εἰς τὰς ἐνεργείας του ταύτας καὶ νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι θὰ ἀποβῇ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Ἔθνους ἡ συνέχισις τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Ἡ διατήρησις τῆς σήμερον παρατηρουμένης καταστάσεως εἰς τὸν στρατὸν εἶναι ἐπικίνδυνος, κύριοι συνάδελφοι, καὶ θὰ ἔχῃ δυσαρέστους συνεπείας. Διὰ τῶν ἐνεργειῶν της ἡ Κυβέρνησις καταστρέφει τὴν ἑνότητα τοῦ στρατοῦ καὶ δημιουργεῖ ἀποτακτικὸν πρόβλημα. Διότι, ὅταν δημιουργοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, τάξεις διωκομένων καὶ εὐνοουμένων εἰς τὸν στρατόν, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι εἰς βάρος τοῦ στρατεύματος αὐτὸ θὰ ξεσπάσῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἕλλην ἀξιωματικὸς νὰ μὴ αἰσθάνεται τὸ αἴσθημα ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον πάντες οἱ λοιποὶ κρατικοὶ λειτουργοὶ αἰσθάνονται. Πολλοὶ ἀξιωματικοὶ ἐκδιωκόμενοι ἀπὸ τὸν στρατὸν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι συναντοῦν ὠμὸν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα. Στάζομεν δηλητήριον, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν χρήσιμοι εἰς τὸ Ἔθνος κατὰ τὸ παρελθόν, καί, ἴσως, ὑπάρξουν χρήσιμοι καὶ εἰς τὸ μέλλον. Εὐχόμεθα νὰ σταματήσῃ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὸν σφαλερὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ εἰς τὸν στρατόν, καὶ νὰ εἶναι βεβαία ὅτι πάντες, καὶ πρῶτοι ἡμεῖς, θὰ χειροκροτήσωμεν τὴν ἐνέργειάν της ταύτην. Πρέπει πάντως νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας καὶ πάντες νὰ θέλωμεν τὸν στρατὸν ὡς ἐθνικὸν καὶ οὐχὶ κομματικὸν ὄργανον τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης παρατάξεως. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρος αὐτῆς νὰ θέτουν τὰ κομματικὰ συμφέροντά των ὑπεράνω τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§69Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μὲ δήλωσε προχθὲς ὅταν ἐζητήσαμεν τοὺς φακέλλους ὡρισμένων ἀξιωματικῶν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν εἰς τοιοῦτον προσωπικὸν σημεῖον. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι προσωπικὸν τὸ θέμα καὶ δὲν στρεφόμεθα ἐναντίον τῶν τεσσάρων στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν εἰς τὸ Στράτευμα, οὔτε ὑπὲρ τῶν τεσσάρων ἀποστρατευομένων. Ἐμεῖς ἐζητήσαμεν ἀπὸ ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων τῶν προαχθέντων καὶ ἀποστρατευομένων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίσθη ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι τεράστιος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσκομισθοῦν οἱ φάκελλοι εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν τούτοις, οἱ φάκελλοι αὐτοὶ προσεκομίσθησαν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ὅπου προσέφυγον τινὲς ἐξ αὐτῶν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμεν ἔκκλησιν εἰς τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα ἡμῶν, ἵνα μὴ ἀναφέρωμεν τὰ ἀπόρρητα στοιχεῖα τῶν φακέλλων. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε καὶ περὶ τῶν ἐθνικῶν μας φρονημάτων. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζῃ ὅτι καὶ ἂν δὲν ἔχωμεν τὰ αὐτὰ ἐθνικὰ φρονήματα τοὐλάχιστον τὸν πλησιάζομεν. Σήμερον, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἐδήλωσεν, ὅτι εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ ἀναφέρωμεν καὶ τὰ ἀπόρρητα σημεῖα τῶν φακέλλων. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἱκανοὶ καὶ ἄξιοι ἀνδρεῖοι ἀξιωματικοὶ δὲν ἔχουν ἀπορρήτους φακέλλους. Ἀπορρήτους φακέλλους ἔχουν οἱ μὴ καθαροί. Κατὰ τὴν παλαιὰν ἐποχὴν τοῦ Βενιζελισμοῦ, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς καὶ ὁ Στρατὸς εἶχον χωρισθῆ εἰς δύο παρατάξεις. Εἰς Βενιζελικοὺς καὶ Ἀντιβενιζελικούς, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πληρώσῃ σκληρὰ ἡ χώρα μας τὸν διχασμὸν αὐτόν. Μὲ τὴν παρέλευσιν τοῦ χρόνου ἐξέλιπεν ὁ διχασμὸς καὶ ἐπανῆλθεν ὁ Στρατὸς εἰς τὰ αὐστηρὰ καθήκοντά του. Ἐν συνεχείᾳ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, διὰ τὴν γαλήνην τῆς χώρας ἠναγκάσθη νὰ ἀποστρατεύσῃ ἀξιωματικοὺς φίλα προσκειμένους πρὸς αὐτήν. Ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης μὲ σύμπνοιαν συνειργάζετο εἰς τὸν Στρατὸν μὲ ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐφυλάκισαν, μὲ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι τὸν ἀπεκάλουν συνοδοιπόρον, καὶ τοῦτο χάριν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Διὰ τὸ καλὸν τῆς Ἑλλάδος ἐξέχασε τὸ παρελθὸν καὶ κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν πῶς θὰ σωθῇ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν ἀνταρτοπόλεμον. Καὶ ἐνῷ τοιουτοτρόπως ὁ Στρατὸς ἐξετέλει τὰ στρατιωτικὰ καὶ μόνον καθήκοντα, ἀπὸ τὴν στιγμὴν τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ πολιτευθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀρχίζει ἡ πολιτικὴ εἰς τὸν στρατόν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς εἶπε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ ὀργάνωσις ΙΔΕΑ. Ἡμεῖς ποὺ γνωρίζομεν καλῶς τὰ πράγματα ὑποστηρίζομεν ὅτι ὑπάρχει. Εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ὑπῆρχον δύο ὀργανώσεις εἰς τὸν Στρατόν. Ἡ ΣΑΝ, ἡ ὁποία ἐπεδίωκε τὴν ἀπομάκρυνσιν ὅλων τῶν μὴ λαβόντων μέρος εἰς τὸν πόλεμον ἀξιωματικῶν, καὶ θὰ ἤμουν καὶ ἐγὼ ἔνθερμος ὑποστηρικτὴς τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς, διότι τὰ παλληκάρια πρέπει νὰ ἡγοῦνται τοῦ Στρατοῦ μας. Ἡ δευτέρα ὀργάνωσις ἦτο ὁ ΙΔΕΑ, ἡ ὁποία συνεστήθη εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, μὲ σκοπὸν τὴν πάταξιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὅταν ἀνέλαβε τὴν Ἀρχιστρατηγίαν ὁ κ. Παπάγος, ὁ ΙΔΕΑ ἀνασυνεκροτήθη καὶ εἶχεν ἐπίτιμον Πρόεδρον καὶ Τριμελῆ Διοικοῦσαν Ἐπιτροπήν. Εἰς τὸν ΙΔΕΑ ὑπάρχουν τρεῖς τάσεις. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ τῶν ζωηρῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀμέσων λύσεων, ἡ δευτέρα ὁμὰς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία φοβεῖται τὸν Λαόν, διότι δὲν θὰ ἀπεμακρύνετο τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, καὶ ἡ τρίτη, ἡ ὁποία ἐν ὄψει τῆς πτώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ συνεργασθῇ μὲ πᾶσαν διάδοχον Κυβέρνησιν. Ἀφορμὴ ὑπάρξεως τοῦ ΙΔΕΑ, ἦτο ἡ πάταξις τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀλλὰ διὰ νὰ κτυπηθῇ ὁ κομμουνισμὸς ἀπῃτοῦντο ὡρισμέναι ἐνέργειαι καὶ κατ’ ἀρχὴν ἤρχισαν αἱ συνεχεῖς ἀποστρατεῖαι. Ἀπεστρατεύθησαν οἱ ἡγήτορες τοῦ Στρατοῦ Γρηγορόπουλος καὶ Τσακαλῶτος. Κατόπιν ἀπεστρατεύθη τὸ Συμβούλιον τὸ ὁποῖον εἶχε δικάσει τοὺς στασιαστὰς τοῦ Μαΐου τοῦ 1951, τοὺς ὁποίους ἐν συνεχείᾳ ἐπανέφερεν ἡ Κυβέρνησις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε εἶχεν εἴπει ὅτι οἱ στασιασταὶ διέπραξαν μέγα κακὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ἐπαναφέρωμεν τοὺς στασιαστάς καὶ νὰ ἀποστρατεύωμεν τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον τοὺς ἔκρινε, καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀποστρατεύωμεν καὶ 22 ἄλλους στρατηγούς. Ἡ δρᾶσις τῶν ἀποστρατευθέντων ἐν συγκρίσει μὲ τὴν τῶν ἐπαναφερομένων, εἶναι, ὡς ἡ ἡμέρα ἐν συγκρίσει μὲ τὴν νύκτα. Ὅλα αὐτά, κ. συνάδελφοι, ἐγένοντο διὰ νὰ λάβουν εἰς χεῖρας των τὰ ἡνία. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἐπὶ τοῦ Τύπου, εἰς ραδιοφωνικήν του ὁμιλίαν ὡμίλησε περὶ δικτατορίας, ἀλλὰ λησμονεῖ ὅτι διὰ νὰ δημιουργηθοῦν δικτατορίαι χρειάζεται αἷμα, ὅπλα, κινήματα, τόλμη καὶ κλῖμα. Κάμνω δὲ σύστασιν εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν Τύπου νὰ μὴ ἀνακατεύεται εἰς τοιαύτας ὑποθέσεις, διότι ἐξ ἰδιοσυγκρασίας δὲν ἀντέχει οὔτε εἰς τὸν κρότον πασχαλινοῦ βαρελότου. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρετήρησε νὰ ἀναφέρωμεν τὰ ὀνόματα ἀξιωματικῶν. Ἡμεῖς δὲν ἀναφέρομεν ὀνόματα. Ἐρωτῶ ὅμως τὸν κ. Γερακίνην, ποῖον συνταγματάρχην συνέλαβεν εἰς μίαν χαράδρα φυγάδα, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ ποῦ εὑρίσκεται ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς σήμερον; Ὁ νόμος περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν εὐνοεῖ τὸν ΙΔΕΑ. Πρώτη φορὰ ἐψηφίσθη νόμος, ὁ ὁποῖος ἀπολύει ἀξιωματικοὺς μὲ ποσοστά.

§70Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει πλέον. Διὰ νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν. Ἡ διάταξις αὐτή, διεγράφη. Ἡ διάταξις αὐτή, πράγματι μᾶς ἀπησχόλησεν ἐπὶ μακρόν. Εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὸ ἀντικείμενον μιᾶς τελείας καὶ αὐστηρῶς ἀντικειμενικῆς μελέτης. Τὴν μελέτην αὐτὴν εἶχε κάμει προσωπικῶς. ὁ τέως Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ., ὁ Ἀντιστράτηγος Κιτριλάκης. Λυποῦμαι, διότι φεύγει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Θὰ ἤθελον νὰ πληροφορηθῇ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, διότι ἔχει γίνει μεγάλη ἐκμετάλλευσις. Τὸ Γ.Ε.Σ. ὅμως εἶχεν ἀντιθέτους ἀπόψεις. Καθαρῶς ἐπιστημονικὴ ὑπῆρξεν ἡ ἔρευνα ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη ἡ διάταξις. Ὁ δὲ στρατηγὸς Κιτριλάκης, εἶχε καταληφθῆ ὑπὸ ἀνησυχίας ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέλλον τοῦ Στρατοῦ, τὸ μέλλον τοῦ Σώματος τῶν Ἀξιωματικῶν, βλέπων ὅτι εἶναι πολὺ μικρὸν τὸ ποσοστὸν τῶν εἰσερχομένων ἐν σχέσει πρὸς τὸ ποσοστὸν τῶν ἐξερχομένων καὶ δὴ ἐν σχέσει πρὸς τὸ ποσοστὸν — τὸ ἀνεπαρκὲς καὶ αὐτὸ — τῶν εἰσερχομένων διὰ τὴν κατάληψιν τῶν θέσεων τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν. Ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος αὐτὸς καὶ ἐξεδηλώθη εἰς ὡρισμένους βαθμούς, ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος, νὰ συμβῇ καὶ εἰς τὸν Στρατὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐν πολλοῖς εἰς τὰς ἄλλας δημοσίας ὑπηρεσίας συμβαίνει, νὰ ἔχωμεν ἀντιστροφὴν πυραμίδος καὶ νὰ συρρέουν πάρα πολλοί, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον προεκάλεσε — δύναται νὰ προκαλέσῃ — συμφόρησιν ἐγκεφαλικήν. Νὰ συρρέουν πολλοί πρὸς τὰ ἄνω καὶ νὰ εἶναι ἀνεπαρκής καὶ ἀτροφικὴ ἡ βάσις τοῦ στρατεύματος. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς ὡδήγησε τὸν ἀντιστράτηγον κ. Κιτριλάκην, μελετήσαντα τὸ θέμα μὲ δύο ἄλλους ἐπιτελεῖς, κατὰ τρόπον αὐστηρὸν καὶ ἀπολύτως ἀντικειμενικόν, εἰς τὴν πρότασιν περὶ θεσπίσεως τοῦ ποσοστοῦ. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐξ ἀρχῆς, καὶ ὁ Στρατάρχης καὶ ἐγώ, εἴχομεν κάποιας ἀμφιβολίας, ἐὰν ἔπρεπε τὸ ποσοστὸν νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον. Τὸ συνεζητήσαμεν ὅμως καὶ ὅλοι ἠκούσαμεν τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Κιτριλάκη, ἀνεγνωρίσαμεν τὴν ὀρθότητα τὴν σχετικήν, τῆς διατάξεως αὐτῆς. Μετά τινας ὅμως μῆνας, διότι τὸ πρόβλημα ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, μελετήσαντες ἐκ νέου τὸ θέμα, ἀπεφασίσαμεν νὰ διαγράψωμεν τὴν διάταξιν, παρὰ τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε συμφορήσεως μεγάλης καὶ δυσαναλογίας μεταξὺ ἐξερχομένων καὶ εἰσερχομένων. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου κατόπιν, μὲ τὰ στοιχεῖα αὐτά. Τὰ λέγω αὐτὰ τώρα διὰ νὰ καταδείξω ποῦ ὁδηγεῖ τὸ ζήτημα εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον ἤ εἰς τὸ ἀπώτερον. Ἀλλὰ βεβαιωθῆτε, κ. συνάδελφε, ὅτι, πράγματι, αὐτὴ καὶ μόνη αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πηγὴ τῆς ἐμπνεύσεως τῆς διατάξεως αὐτῆς. Καθαρῶς ἐπιστημονικοὶ καὶ ἀντικειμενικοὶ ἐπιτελικοὶ λόγοι ὡδήγησαν εἰς τὴν εἰσήγησιν τὸν κ. Κιτριλάκην. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, κατόπιν ἐπὶ μακρὸν διαρκεσάσης μελέτης, διέγραψε τὴν διάταξιν, ἀνεγνώρισεν ὅμως τὴν βάσιν τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ κ. Κιτριλάκη. Θὰ παρακαλέσω νὰ πιστεύσετε εἰς τὴν ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν τῆς δηλώσεως εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνω.

§71Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλεῖ περὶ ποσοτικῆς ἐκκαθαρίσεως, ἐνῷ σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ ποιοτικῆς ἐκκαθαρίσεως. Τί σχέσιν ἔχει ἐὰν φεύγουν πολλοὶ καὶ εἰσέρχονται ὀλίγοι; Αὐτὰ εἶναι σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι κάθε 6 μῆνας πρέπει νὰ ἀποστρατεύωνται μερικοὶ διὰ νὰ προάγωνται ἄλλοι. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μοῦ εἶχεν εἴπει, δὲν θὰ ἀποστρατευθοῦν πλέον τῶν 10–15 καὶ ὅτι εἶναι ἐσφαλμέναι αἱ πληροφορίαι μου. Ἔ!, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ἀπεστρατεύθησαν ἄνω τῶν 50 προχθὲς καὶ εἶναι ἄλλοι στάσιμοι οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ θὰ φύγουν, ἐκτὸς ἄν δώσουν γῆν καὶ ὕδωρ.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀλλά, κ. συνάδελφε, ἐὰν τροχίσετε ὀλίγον τὴν μνήμην σας, ἤ ἐὰν διαβάσετε τὰ πρακτικά, προκειμένου περὶ ὑποστρατήγων, εἶπον, ὅτι εἰς 5 ὑπολογίζω τοὺς μέλλοντας νὰ ἀποστρατευθοῦν, διότι τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἦτο κάποτε ἀναγκαῖον κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην. Δὲν ἀπεστρατεύθησαν 50. Ἀπεστρατεύθησαν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, 7 ἤ μᾶλλον κατ’ οὐσίαν 5, διότι τῶν δύο ἡ ἀποστρατεία ἐπανελήφθη. Οὗτοι εἶχον προσφύγει εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐκρίθησαν ἐκ νέου. Ὥστε περὶ 5 πραγματικῶς πρόκειται καὶ ὄχι περὶ 50.

§73Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶπον ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, εἰς τοὺς ὁποίους περιλαμβάνονται καὶ ταξίαρχοι καὶ συνταγματάρχαι. Ἀπεστρατεύθησαν προχθὲς 15 συνταγματάρχαι 10 ταξίαρχοι καὶ 7 ὑποστράτηγοι, ἐν συνόλῳ δηλ. 32. Ἐγὼ ὡμίλησα περὶ καταλόγου 100, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ἀποστρατευθοῦν. Καὶ ἤδη ἀπεστρατεύθησαν 32 ἀνώτεροι. Καὶ ἀπεστρατεύσατε ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοιαύτας πράξεις εἰς τὸ ἐνεργητικόν των, αἱ ὁποῖαι δοξάζουν τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἐὰν μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς διακόψω, ἀπεστρατεύσατε τὸν στρατηγὸν Καραβίαν, τὸν ὁποῖον προέτεινεν ὁ ἴδιος ὁ ἥρως Δαβάκης, τὸν ὁποῖον ἀντικατέστησεν ὅταν ἐτραυματίσθη. Ὅταν δὲ ὁ συνταγματάρχης Δαβάκης ὑπέκυψεν, ἀνέλαβεν οὗτος τὴν διοίκησιν, μόνος του καὶ ἔφερε τὰ γνωστὰ ἀποτελέσματα.

§74Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Ἐγὼ τὸν διέταξα. Δὲν ἀνέλαβε μόνος του.

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε. Ἡ ἀντιδικία αὐτὴ παρακαλῶ νὰ μὴ συνεχισθῇ.

§76Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ὁ κ. Γεωργούλης, ὁ ὁποῖος ἦτο Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, τὸν προέτεινε διὰ προαγωγὴν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ καὶ ὁ κ. Γερακίνης, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη ἡ ἐξέτασις ἄν ἡ δρᾶσις τοῦ κ. Καραβία εἶναι ἀξία προαγωγῆς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ἀναφέρων, ὅτι πρέπει νὰ προαχθῇ, διότι εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐδόξασε τὸν Στρατὸν εἰς τὴν Πίνδον, εἰς τὸ Ρίμινι καὶ πανταχοῦ. Καὶ ὅμως ἀπεστρατεύθη οὗτος καὶ ἔμειναν ἀξιωματικοί, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφῄρεσεν ὁ Ἀρχιστράτηγος Παπάγος τὴν Διοίκησιν, ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ διακοπὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου, ὑπῆρξεν ἀγόρευσις. Τὸ περιεχόμενον τῆς ἀγορεύσεως αὐτῆς ὑπερέβη τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν εἰς ἑαυτοὺς οἱ ἐπερωτῶντες, οἱ ὁποῖοι ἀπέφυγον νὰ ἀναφέρουν ὀνόματα.

§78Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀνέφερον ἀξιωματικόν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Χαβίνη.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε Πρόεδρε, ἀφῆκα τὸν ἀξ. ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον νὰ ὁμιλήσῃ, κινοῦντα τὸν δάκτυλον ἀπολύτως ἐλευθέρως. Θὰ παρακαλέσω, ὅθεν, ὅταν τοῦ δίδω μίαν ἀπάντησιν, νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ μὲ τὸ ὕφος αὐτό, τὸ ἐκνευρισμένον.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶμαι καθόλου ἐκνευρισμένος ἐγώ. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εἶναι ἐκνευρισμένος, διότι θέλετε νὰ τοῦ παρουσιάσητε ἄλλα ἀντ’ ἄλλων.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργός.

§83Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ. Δὲν γίνεται ἔτσι συζήτησις. Ἐγὼ θὰ διευθύνω, κ. Χαβίνη, τὴν συζήτησιν καὶ παρακαλῶ ἀφήσατέ με νὰ ἀσκήσω τὸ λειτούργημά μου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§85Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. ..... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μίαν ἐρώτησιν ἤθελον νὰ κάμω πρὸς τὸν κύριον ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον. Θεωρεῖτε, κ. συνάδελφε, ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικὸν καὶ δημοκρατικὸν νὰ μὴ ἐπιτρέπετε εἰς τὴν ὑπουργὸν νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ; Καὶ αὐτὸ καὶ μόνον ἀρκεῖ διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ κανεὶς τὰ προθέσεις σας.

§87Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αἱ προθέσεις μου ἦσαν πάντοτε ἀντικειμενικαὶ καὶ κοινοβουλευτικαὶ καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι....

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς εἶναι κοινοβουλευτικαί, ἀφοῦ τρεῖς φορὰς ὡμιλήσατε, χωρὶς νὰ μοῦ ζητήσετε τὴν ἄδειαν. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὸν αὐτό. Διόλου μάλιστα κοινοβουλευτικόν. Ἐγὼ τὸ χαρακτηρίζω ἀντικοινοβουλευτικόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§89Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἄλλο αὐτό καὶ ἄλλο ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὁ κ. Μιχαηλίδης, ὁ κ. Θ. Χαβίνης καὶ ἄλλοι βουλευταί ὁμιλοῦν ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενοι.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐξενευρίσθη ὁ κ. Χαβίνης, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἐπιμονή του, ὅπως ὁμιλήσῃ.

§91Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἐξενευρίσθην. Ἀπηύθυνον εἰς τὸν Πρόεδρον κατηγορίαν, διότι ὁ κ. Πρόεδρος ἐνόμισεν, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ μοῦ ἀφαιρέσῃ τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Δὲν εἶσθε ἐν τάξει, κ. Πρόεδρε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μοῦ ἐζητήσατε ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος τὸν λόγον. Δὲν μοῦ εἴπατε τίποτε, νὰ διαπιστωθῇ τοῦτο ἐκ τῶν πρακτικῶν.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Χαβίνης πιθανὸν νὰ παρεξήγησε τὴν λέξιν, τὴν σχετικὴν μὲ τὰς προθέσεις του. Ἐγὼ ἠννόουν, ὅτι αἱ προθέσεις του ἦσαν καθαρῶς ἀντιπολιτευτικαί. Καὶ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ τὸ διαψεύσῃ αὐτό, διότι εἶναι ἀντιπολιτευτικαί.

§94Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καθήμενος ἐπὶ 2½ ἔτη, ἔδειξα πάντοτε, ὅτι ἀντικειμενικῶς ἐξετάζω τὰ θέματα. Πλανᾶται λοιπὸν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ἐὰν νομίζῃ ὅτι ὅ,τι κάμνω τὸ κάμνω ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν πρόθεσιν. Κάμνομεν αὐτὸν τὸν ἔλεγχον, διότι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Στρατοῦ δὲν εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ εἶναι, πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶναι κατώτεροι πολλῶν ἀποστρατευθέντων. Ἡ κατάστασις τοῦ Στρατοῦ δὲν εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν παρεδώσαμεν ἡμεῖς καὶ ἐκείνη ποὺ θέλουν οἱ Σύμμαχοί μας. Τὰ πράγματα εἶναι φοβερὰ καὶ ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν εἴπῃ ὁ ρήτωρ, τὸ θέμα εἶναι φοβερόν.

§95Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ. Ὁ κ. Χαβίνης εἶπε σχετικῶς μὲ μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον ἐγὼ διὰ τὸν ἤδη στρατηγὸν Καραβίαν...

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν νὰ μὴ ἀναφέρωνται ὀνόματα.

§97Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Ἐκεῖθεν, ἀνεφέρθησαν καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν ἀπάντησιν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ κ. Καραβίας εἶναι ἀξιωματικὸς καλός. Εἶναι ὅμως ἐπίσης ἀληθές, ὅτι εἰς τὴν Πίνδον ἐξετέλεσε διαταγάς, οὐχὶ ὅμως διὰ νὰ προαχθῇ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Ἐὰν ἐγένετο κατόπιν ἀνελίξεις, δυστυχῶς, δὲν εἴμεθα εἰς τὸ ἴδιον ἐπίπεδον, διότι ἐγὼ ἤμουν εἰς τὸν Πίνακα Βʹ καὶ ἐκτὸς τοῦ Στρατεύματος, ἐνῷ αὐτὸς ἦτο ἐντὸς τοῦ Στρατεύματος. Ἐὰν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Γερακίνης ἠναγκάσθη.... (διαμαρτυρίαι)......... νὰ τὸν προτείνῃ διὰ προαγωγὴν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ..... (διαμαρτυρίαι, θόρυβος).

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα ὑπὸ αὐτὴν τὴν μορφήν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς τὰ ἀφήσωμεν αὐτά.

§100Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οὐδεὶς ἐπιθυμεῖ νὰ δίδῃ συνέχειαν εἰς προσωπικὰ ζητήματα, ὅταν πρόκειται νὰ ἔχουν χαρακτῆρα αὐστηρῶς προσωπικόν. Ὅταν ὅμως πρόκειται ἐξ ὡρισμένων προσωπικῶν ζητημάτων νὰ ἐξαχθοῦν γενικώτερα συμπεράσματα, παύει τὸ θέμα νὰ εἶναι προσωπικόν, εἶναι θέμα γενικόν. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἀνέκυψε θέμα Κανονισμοῦ καὶ ὁ συνάδελφος κ. Βραχνὸς εἶπε περὶ ἄλλου συναδέλφου πρᾶγμα σημαντικόν, ὅτι «ἐξηναγκάσθη» νὰ προβῇ εἰς μίαν πρότασιν. Εἶναι δύσκολον ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ συνέχειαν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. συναδέλφου ἐπὶ τοῦ θέματος, χωρὶς νὰ ἀκούσῃ ἀπὸ τὸν συνάδελφον μίαν ἐξήγησιν, διὰ τὴν περίεργον αὐτὴν διατύπωσιν τοῦ κ. Βραχνοῦ.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὑποχρεώσητε νὰ ὁμιλήσῃ τὸν κ. Γερακίνην;

§102Χ. ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐξαναγκασμοῦ. Ἔγιναν ἀνακρίσεις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταθέσεων ἔκρινα. Ἐγὼ δὲν ἔκρινα ἐν συνόλῳ τὸν ἀξιωματικὸν ἀλλὰ μίαν συγκεκριμένην πρᾶξιν του.

§103Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ἄρα δὲν ἐξηναγκάσθη.

§104Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ διοικητικῶν πράξεων κατωρθώσαμεν νὰ ἀποστρατεύσωμεν τοὺς ἀριστεῖς τοῦ στρατεύματος. Οὕτω στρατηγὸς κριθεὶς δὶς καὶ τρὶς στάσιμος ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, παρέμεινεν ἐν τῷ στρατῷ. Ὅπως ἐπίσης καὶ στρατηγὸς ὁ ὁποῖος ἐκρίθη ἑξάκις μὴ προακτέος παρέμεινε καὶ ἐτοποθετήθη εἰς ἀνωτάτην θέσιν τοῦ στρατεύματος. Ὑπάρχει στρατηγὸς καταδικασθεὶς εἰς 5μηνον φυλάκισιν διότι κατεχράσθη 400 στρατιωτικὰ χιτώνια καὶ 400 περισκελίδας, καὶ ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἀναθεώρησιν καὶ ἀπηλλάγη λόγῳ ἀμφιβολιῶν μὲ τρεῖς ψήφους ἔναντι δύο. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Τριανταφύλλης). Τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ δὲν ἔπρεπε νὰ παραμένουν εἰς τὸν στρατὸν οὐδὲ ἐπὶ στιγμήν, πολὺ περισσότερον, ὅταν ἀποστρατεύωνται ἀξιωματικοὶ δὶς καὶ τρὶς ἀνδραγαθήσαντες. Ὑπάρχει ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κατοχὴν εὑρέθη νὰ πωλῇ δελτία ἄρτου, ἄλλος μὲ κατάχρησιν 14 δισεκατομμυρίων, διὰ τὸν ὁποῖον ἔγινεν εἰδικὸς νόμος διὰ νὰ καταργηθῇ ἡ καταδίκη του καὶ προαχθῇ ἀναδρομικῶς. Ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν ἐδημιούργησαν ἐλάχιστοι ἐντὸς τοῦ στρατεύματος, ἐλάχιστοι βεβαίως εἶναι αὐτοί, διότι ὁ Στρατὸς εἶναι τὰ σπλάγχνα τοῦ Ἔθνους καὶ ὁ ὁπλισμός του τὸ αἷμα τοῦ λαοῦ. Τὰ 9)10 τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν δὲν ἀνέχονται τὴν κατάστασιν αὐτὴν, 20 ἀξιωματικοὶ νὰ ἔχουν τοποθετηθῇ εἰς κρισίμους θέσεις καὶ νὰ κατορθώνουν νὰ ἔχουν εἰς χεῖρας των τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος. Τοὺς πληροφοροῦμεν ὅτι ἐὰν θελήσουν νὰ κινηθοῦν θὰ συσπειρωθῶμεν πέριξ τοῦ συνταγματικοῦ Βασιλέως μας καὶ θὰ τοὺς συντρίψωμεν...

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ ἀναμιγνύετε τὸ ὄνομα τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος εἰς θέματα πολιτικά. Ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Συμφωνῶ καὶ συμμερίζομαι ἀπολύτως τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Προέδρου, ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι, θὰ συσπειρωθῶμεν περὶ τὸν Βασιλέα καὶ ὄχι μόνον σεῖς, κύριε Γρηγορίου.

§107Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Βεβαίως, ἐγὼ εἶπον ὅλοι, ὁ λαός, ὁ στρατὸς, ἐναντίον αὐτῶν τῶν κυρίων. Δὲν λέγομεν ἄλλωστε συνήθως ὅτι Στρατὸς καὶ Λαὸς θὰ πολεμήσῃ μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Βασιλέα; Συνεπῶς, τὸ ὅ,τι εἶπον δὲν ἀποτελεῖ ἀνάμιξιν τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος εἰς πολιτικὰ θέματα. Τὰ λέγω αὐτὰ διότι τελευταίως ἐκινήθησαν προβλέποντες ταχυτέραν τὴν πτῶσιν τοῦ Συναγερμοῦ ἀπὸ ὅ,τι ὑπελόγιζον καὶ τοὺς προειδοποιοῦμεν καὶ αὐτούς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι αὐτὸ ποὺ γίνεται εἰς τὸν στρατὸν πρέπει νὰ σταματήσῃ, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων κακῶν ἀπογοητεύει τοὺς γενναίους καὶ ἀξίους ἀξιωματικούς, ποὺ ἀποτελοῦν τὰ 9)10 τῶν ἀξιωματικῶν. Νομίζω, ὅτι, ἐὰν κινηθοῦν αὐτοί, οἱ νέοι Ναπολέοντες, θὰ γελοιοποιηθοῦν συντριβόμενοι ἀπὸ τὰς δυνάμεις μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἄν καὶ λόγῳ τοῦ ἀρξαμένου θέρους, τὸ ρητὸν τὸ ὁποῖον θὰ μνημονεύσω θὰ θεωρηθῇ ὡς ἀνεπίκαιρον, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι «εἶναι συνηθισμένα τὰ βουνὰ ἀπὸ χιόνια». Καὶ ἡ ἐπίθεσις, ἡ ὁποία διὰ ποσοστὴν φορὰν γίνεται ἐναντίον μου, γίνεται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως.

§110Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐναντίον τοῦ Προέδρου της πολὺ περισσότερον.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Γίνεται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ γίνεται ἐναντίον μου ὡς ὑπευθύνου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι αἱ ἐπερωτήσεις κατ’ ἐμοῦ στρέφονται. Ἡ ἐπίθεσις αὐτή, ἡ ὁποία δὲν ξεύρω, ὅπως εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, ποῖον αὔξοντα ἀριθμὸν φέρει, δὲν μὲ ἐπηρεάζει παρὰ μόνον ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Ὅτι μὲ λυπεῖ διὰ τὴν συνεχῆ τροφοδοσίαν τῆς κοινῆς γνώμης μὲ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον ὑλικὸν δὲν εἶναι ἐκεῖνο τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι βλαβερὸν διὰ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι διετύπωσαν πρὸ καιροῦ μίαν αἴτησιν καταθέσεως ὡρισμένων φακέλλων. Πράγματι, καθυστέρησαν. Καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν διετύπωσα τὴν λύπην μου καὶ παρεκάλεσα τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὲ συγχωρήσουν διὰ τὴν τυπικὴν αὐτὴν καθυστέρησιν. Λέγω ὅτι ἡ καθυστέρησις αὐτὴ εἶναι τυπική, διότι ἁπλούστατα οἱ λόγοι οἱ οὐσιαστικοί, οἱ ὁποῖοι μὲ ἔκαμαν νὰ καθυστερήσω, δὲν ἐπρόκειτο φυσικὰ περὶ παραμελήσεως τοῦ καθήκοντός μου, οὔτε περὶ οἱασδήποτε διαθέσεως ὅπως μειώσω τοὺς κυρίους οἱ ὁποῖοι ἀπῄτησαν τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων, οἱ λόγοι λοιπὸν οἱ ὁποῖοι μὲ ἔκαναν νὰ καθυστερήσω ἦσαν οὐσιαστικοὶ καὶ ἀφεώρουν τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀπορρήτου, ὁ πρῶτος ἐκ τῶν ὁμιλητῶν τῆς ἀποψινῆς βραδυᾶς, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χανίων συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ἠρέμου καὶ τοῦ πράου ἔχει διάθεσιν ἐντόνως δηκτικήν, καὶ ὁ ὁποῖος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ κοινοβουλευτικὸν προτέρημα, σπανίως ἐκνευρίζεται, διότι ἀντὶ νὰ ἐκνευρίζεται, χρησιμοποιεῖ ἄλλας μεθόδους ἀντιμετωπίσεως, νὰ εἴπωμεν, τῶν περιστάσεων, ὁ κ. Μητσοτάκης, περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ἠμφισβήτησε τὴν ὀρθότητα τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου, ὅτι οἱ φάκελλοι οἱ ἀτομικοὶ εἶναι ἀπόρρητοι. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, τὸ ὅτι οἱ ἀτομικοὶ φάκελλοι εἶναι ἀπόρρητοι ἰδίᾳ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν, αὐτὸ ἀποτελεῖ συνάρτησιν αὐτῆς ταύτης τῆς ἐννοίας τῆς πειθαρχίας, τῆς ἐννοίας τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, τῆς ἐννοίας τοῦ ἀπεριορίστου, ὅπως ἐπιβάλλουν οἱ Κανονισμοί, σεβασμοῦ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τρέφουν οἱ κατώτεροι πρὸς τοὺς ἀνωτέρους. Ὁ κ. Μητσοτάκης, ἔχει πεῖραν. Ὑπηρέτησε καὶ γνωρίζει τὸ πρᾶγμα. Ὑπῆρξεν ἔφεδρος ἀξιωματικὸς καὶ γνωρίζει ὅτι εἰς τὸν Στρατὸν πρέπει νὰ μὴ κρίνουν οἱ κατώτεροι τοὺς ἀνωτέρους καὶ πρέπει νὰ μὴ δίδωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν, εὐκαιρίαν καὶ μέσα καὶ στοιχεῖα καὶ ἐπιχειρήματα ἐναντίον τῶν προϊσταμένων, διότι, πρέπει ἐν δεδομένῃ στιγμῇ, πρέπει πάντοτε καὶ ἐν καιρῷ εἰρήνης, ἀλλὰ πρέπει ἐὰν ὑπάρχουν κρίσιμοι περιστάσεις, ἡ ὑπακοὴ νὰ εἶναι τυφλὴ καὶ ἀπεριόριστος. Αὐτὸ δὲ δὲν εἶναι μόνον χαρακτηριστικὸν τοῦ ἰδικοῦ μας πολιτεύματος, καὶ τοῦ ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ ἰδικοῦ μας πολιτεύματος λειτουργοῦντος μὲ τόσην μεγάλην παράδοσιν Στρατοῦ, ἀλλὰ εἶναι χαρακτηριστικὸν καὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων εἰς ὅλας τὰς Χώρας καὶ ἰδίᾳ κατ’ ἐξοχὴν τὰς δημοκρατικάς, διότι εἰς τὰς ὁλοκληρωτικὰς αὐτὸ δὲν ἰσχύει. Εἰς τὰς ὁλοκληρωτικὰς οἱ κατώτεροι κρίνουν τοὺς ἀνωτέρους καὶ ὑπάρχουν τὰ ἐπιτροπᾶτα, τὰ ὁποῖα ἰδίως κατὰ τὰ πρῶτα στάδια τῆς ἐξελίξεως τῶν ὁλοκληρωτικῶν καθεστώτων ἀσκοῦν τὸν ἔλεγχον. Λέγω κατὰ τὰ πρῶτα στάδια, διότι μετὰ ταῦτα μονιμοποιεῖται, ἀποκρισταλλοῦται καὶ ἐκεῖ μία κατάστασις ἡ ὁποία διαψεύδει τὰς ἐλπίδας τῶν ἐπιπολαίων, καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι νέοι καὶ νέες, κοπέλλες, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἐν περιπτώσει ἐπικρατήσεως τοῦ κομμουνισμοῦ θὰ εἶναι οἱ κυρίαρχοι καὶ θὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, δι’ αὐτὸ εἶπον καὶ εἶναι τόσον αὐτονόητον αὐτό, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸ ἀμφισβητῇ ὁ κ. Μητσοτάκης.

§112Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω διὰ μίαν διακοπήν, διότι περεξηγήσατε τὰ λόγια μου.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὄχι δὲν παρεξήγησα, ἀλλὰ ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω τοὺς συλλογισμούς μου.

§114Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οἱ φάκελλοι δὲν εἶναι ἀπόρρητοι, εἶναι ἐμπιστευτικοί. Εἶναι μία τεραστία διαφορά. Τὰ ἀπόρρητα δὲν ἀφοροῦν πρόσωπα.

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Δὲν δέχομαι διακοπὰς παρὰ μόνον ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτώντων, διότι αὐτὸ ὑποβοηθεῖ τὴν ὑπόθεσιν διὰ νὰ ὑπάρξῃ κάποια τάξις καὶ κάποια δημοκρατικὴ ἠρεμία εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς διακόπτοντας κ. κ. βουλευτὰς νὰ προσέξουν εἰς αὐτό, διότι εἶναι σαφὴς ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§117Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Λέγω δημοκρατικὴ ἠρεμία, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐπιχειρήματα εἶναι ἤρεμοι καὶ τὰ ἀναπτύσσουν ἠρέμως. Κύριοι συνάδελφοι, δι’ αὐτὸ λέγω καὶ μὲ διέκοψεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ διακόψῃ τὸν κ. Μητσοτάκην ὁ κ. Χαβίνης, δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι ἠπόρησα ὅταν ἤκουσα τὸν κ. Μητσοτάκην νὰ ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν εἶναι ἀπόρρητα τὰ ἔγγραφα τὰ περιεχόμενα εἰς τοὺς ἀτομικοὺς φακέλλους. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἔνοπλοι δυνάμεις, ἐὰν δὲν ἐχαρακτηρίζοντο ἀπολύτως ἐμπιστευτικά, ἄκρως ἀπόρρητα τὰ περιεχόμενα εἰς τοὺς ἀτομικοὺς φακέλλους καὶ ἄν αὐτὰ κατὰ τὴν βούλησιν οἱουδήποτε ἀκόμη καὶ βουλευτοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν δημοσιότητα. Ὁ κ. ἐκ Σάμου, συμπαθὴς συνάδελφος, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ διαφωνήσητε καὶ πάλιν, διότι τὸν ὠνόμασα συμπαθῆ, εἶχε ζητήσει κάποτε τοὺς φακέλλους ἑκατοντάδων ὑποθέσεων. Ἐὰν ὑπέκυπτον, ἀσχέτως τῶν τεχνικῶν λόγων καὶ τῆς τεχνικῆς δυσκολίας περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα τότε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐὰν ὑπέκυπτον ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ πολιτικῆς εἰς τὴν ἀξίωσιν καὶ ἐὰν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν οἱ φάκελλοι περιήρχοντο εἰς τὴν δημοσιότητα, νομίζετε, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐπειδὴ εἴμεθα πατέρες τοῦ Ἔθνους ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διασύρωμεν τοὺς Ἕλληνας ἀξιωματικοὺς καὶ νὰ διασύρωμεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις διὰ τοιούτων αἰτήσεων καὶ διὰ τῆς περιαγωγῆς εἰς τὴν δημοσιότητα τῶν ἀτομικῶν φακέλλων τῶν ἀξιωματικῶν, πρὸς τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος, τυφλὴ καὶ ἀνεπιφύλακτος ἡ ὑπακοὴ τῶν κατωτέρων; Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν τὸ ἔχομεν. Δὲν τὸ διεξεδίκησα οὔτε ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα ἑπομένως καὶ ὅταν εὑρίσκωμαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μάλιστα μὲ τὴν ὑπεύθυνον ἰδιότητα, ἰδιότητα τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ ἀποκρούσω αὐτὴν τὴν θεωρίαν. Καί, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν ἀποκρούω, ἐδέχθην νὰ κατατεθοῦν οἱ φάκελλοι. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἰσχυρίσθη ὅτι δὲν τοὺς κατέθεσα, ἀλλὰ τοὺς ἀνέβασα. Δηλαδὴ ἀντὶ νὰ τοὺς καταθέσω ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, τοὺς ἀνέβασα εἰς τὸ γραφεῖον μου. Κύριε Μητσοτάκη, αὐτὸ τὸ σημεῖον θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν σημασίαν. Πιθανὸν τυπικῶς νὰ ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς δὲν ἔχετε. Ἡ δυνατότης τοῦ πλήρου κατατοπισμοῦ ὑμῶν εἰς τὸ περιεχόμενον ἑνὸς φακέλλου εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ ὅταν σᾶς ἀγριοκυττάζῃ, φέρ’ εἰπεῖν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, εἰς τὸ γραφεῖόν του καὶ ὅταν σᾶς ἀγριοκυττάζῃ εἰς τὸ γραφεῖον του ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Κατ’ οὐσίαν οὔτε ὁ ἕνας θὰ σᾶς βλέπῃ οὔτε ὁ ἄλλος. Διότι ὅταν θὰ ἐδιαβάζατε τὸν φάκελλον εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Πρόεδρος δὲν θὰ ἦτο παρών. Καὶ ὅταν τὸν ἐδιαβάσατε τὸν φάκελλον εἰς τὸ γραφεῖον τὸ ἰδικόν μου δὲν ἤμην παρών. Ἑπομένως ἐπιτρέψατέ μοι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι βέβαια μιὰ κἄποια ἰδιοτυπία τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα ἀναγκαίαν νὰ ἐγκαινιάσω ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον παραβίασιν τῆς βασικῆς ἀρχῆς τοῦ σεβασμοῦ ἀπέναντι τοῦ Κοινοβουλίου, διότι περὶ καταθέσεως κατ’ οὐσίαν πρόκειται.

§118Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι παρεξηγήσατε τοὺς λόγους μου. Πρῶτον πρέπει νὰ δηλωθῇ ὅτι αὐτά, ὅπως ὀρθότατα ἐσημείωσεν ὁ κ. Χαβίνης, εἶναι ἐμπιστευτικὰ καὶ ὄχι ἀπόρρητα. Καὶ δεύτερον οὐδέποτε εἶπον ἐγὼ ὅτι οἱ φάκελλοι πρέπει νὰ εἶναι δημόσιοι. Εἶπον ἕνα πρᾶγμα: Ὅτι ὅταν ζητοῦνται ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρέπει νὰ κατατίθενται ὡρισμένοι φάκελλοι καὶ τότε γίνωνται δημόσιοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συνείδησιν εὐθύνης, ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐπιτρέψητε εἰς τοὺς ἐκπροσώπους, οἱ ὁποῖοι κάθηνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἔχουν καὶ αὐτοὶ τὴν ἰδικήν των συνείδησιν εὐθύνης, ὡς ἔχετε καὶ σεῖς.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριοι συνάδελφοι, καί ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Γρηγορίου διεμαρτυρήθησαν προχθές, ὅτι διετύπωσα τὴν παράκλησιν, ὅπως μὴ προβάλουν εἰς τὴν δημοσιότητα τὸ περιεχόμενον τῶν φακέλλων καὶ μάλιστα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπόψε κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως τοὺς παρεκάλεσα νὰ προβάλλουν εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ ὀνόματα καὶ στοιχεῖα καὶ τὸ περιεχόμενον ὅλων τῶν φακέλλων, τοὺς ὁποίους ἐζήτησαν, ξαφνικὰ τοὺς εἶδα ἀπόψε κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, παρὰ τὴν προχθεσινήν των διαμαρτυρίαν καὶ παρὰ τὴν ἀποψινήν των θεωρίαν, νὰ ἀποφεύγουν τοῦτο.

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θέλετε ὀνόματα...

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε, νὰ τελειώσω τὴν φράσιν μου.

§122Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μὰ προκαλεῖτε....

§123Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Τοὺς εἶδα ἀπόψε, λέγω, νὰ ἀποφεύγουν καὶ τὴν μνείαν ὀνομάτων. Μόνον ὁ ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος ἐμνημόνευσεν ἓν ὄνομα. Εἰς τὸ τέλος ἔκαμαν καὶ συγκεκριμένως περισσότερον ὁ κ. Γρηγορίου καὶ ὀλιγώτερον ὁ κ. Μητσοτάκης, ἢ μᾶλλον διετύπωσαν κατηγορίαν ἐναντίον ἀγνώστων. Ἔκαμαν μνείαν κατ’ ἀγνώστων, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ὑπάρχει ἡ αἴτησις. Ἐδῶ εἶναι μία ἀντινομία ἀπὸ ἀπόψεως εὐθύνης, διότι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει εὐθύνην ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις, διότι ὑπάρχει αἴτησις συνδεδεμένη μὲ ὡρισμένα ὀνόματα. Ἀφίνουν λοιπὸν νὰ ὑπονοηθῇ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπολύτως ἀνεύθυνος, ὅτι ὑπάρχουν βαρύτερα παραπτώματα εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προεκρίθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἑρμηνεύσω τὸ φαινόμενον, ἀφοῦ προηγουμένως παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, νὰ μοῦ κάμῃ τὴν διακοπήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐζήτησεν.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφράσω εἰλικρινῶς τὴν ἀπορίαν μου διὰ τὴν πορείαν τοῦ λόγου σας. 1) Ἀγανακτεῖτε καὶ καταγγέλλετε τὸ αἴτημα τῆς καταθέσεως τῶν φακέλλων καὶ ἐνῷ ἀγανακτεῖτε καὶ τὸ καταγγέλλετε, τοὺς καταθέτετε. 2) Θεωρεῖτε ἄτοπον νὰ ἔρχωνται συγκεκριμένα ὀνόματα ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ἐλέγχετε τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διατὶ δὲν ἀνέφερεν ὀνόματα. Ἐναρμονίσατε πρῶτον τοὺς λόγους σας καὶ κατόπιν ἀπαντῶ.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐμάντευσε περίπου αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ εἴπω. Διότι ὅταν εἶπον, ὅτι θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω τὴν ἑρμηνείαν τῆς τακτικῆς τῶν ἐπερωτησάντων κ.κ. βουλευτῶν, ἐπρόκειτο ἀκριβῶς νὰ εἴπω καὶ νὰ ἐξηγήσω πῶς καὶ διατί, ἐνῷ ἡ πρόθεσις ὅταν ἐζητήθη ἡ κατάθεσις τῶν φακέλλων ἦτο νὰ ἀχθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐλέχθη καὶ προχθὲς κατὰ τρόπον ἔντονον καὶ ἀπαιτητικὸν μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν φακέλλων καὶ ἰδίως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν ἀξιωματικοὺς προαχθέντας, οὐδὲν ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου.

§126Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ... (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ δεχθῶ διακοπὰς καὶ ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν συνδρομήν σας, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὰς κατηγορίας τὰς τόσον ἀσυδότους, ἀφῃρημένας καὶ ἀνευθύνους. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων διατυπώνει ἀπορίαν διὰ τὴν πορείαν τοῦ λόγου μου. Ἀπορῶ ἐγὼ διὰ τὴν ἀπορίαν του ταύτην διότι ἤκουσα προχθὲς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀντιδρᾷ εἰς τὴν ἐπερώτησιν βουλευτῶν, ὅταν διετύπωσα παράκλησιν σχετικὴν μὲ τὴν μὴ περιαγωγὴν εἰς τὴν δημοσιότητα τοῦ περιεχομένου τῶν φακέλλων. Καὶ ἡ παράκλησίς μου ἐκείνη ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ εἶπε μὲ τὸ ὕφος, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὕφος καταδεκτικότητος, εἶπε λέγω, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι αὐτοὶ οἱ φάκελλοι ἐφ’ ὅσον ζητεῖται ἡ κατάθεσίς των θὰ γίνῃ δημοσίᾳ. Καὶ γίνεται αὐτομάτως δημοσίᾳ ἀφ’ ἧς στιγμῆς κατατίθενται. Λοιπόν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, δίδω καὶ πάλιν τὴν ἐξήγησιν, ὅτι δὲν ἀνεῦρον οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τίποτε παρὰ μόνον στοιχεῖα ὑπέρ. Δὲν ἀνεῦρον τίποτε εἰς τοὺς φακέλλους ἐκείνων τῶν ὑποστρατήγων, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσα ἀπόψε καὶ τῶν ὁποίων τοὺς φακέλλους ἐζήτησαν. Δὲν ἀνεῦρον ἀπολύτως τίποτε εἰς τοὺς φακέλλους καὶ θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ φακέλλου καὶ τῆς δράσεως τοῦ προσώπου τοῦ ὑποστρατήγου Κουρούκλη. Καὶ ἐὰν ἀνεῦρον κάτι τὸ ἀσήμαντον εἰς τὸν φάκελλον τοῦ ὑποστρατήγου Πιπιλιαγκοπούλου θὰ διαπιστώσω, ὅτι αὐτὸ ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον μιᾶς μικρᾶς ἐναντίον του κατηγορίας ὄχι ἠθικῆς τάξεως, ἀλλὰ συνδεδεμένης μὲ τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ὅτι αὐτὸ ἀνευρέθη ὄχι ἐφέτος, ὄχι πέρυσιν, ὄχι προπέρυσιν, ἀφότου ὑπάρχει ὁ Συναγερμὸς, ἀλλὰ πρὸ 10ετίας ἢ 5ετίας. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία τῆς συστάσεως τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν μόνον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος πρόσωπα ἔχουν εἰς τοὺς φακέλλους των στοιχεῖα εἰς βάρος των βαρύτατα. Βεβαίως στοιχεῖα εἰς βάρος των ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ μίαν ἀταξίαν ἢ διὰ μίαν μικράν, ἂς εἴπωμεν, ἀπειθαρχίαν. Ἄφισαν, λοιπόν, νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι ὑπάρχουν βαρύτατα στοιχεῖα, ἐνῷ πράγματι δὲν ὑπάρχουν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι δὲν ἔκαμον μνείαν, ἀπόψε, διὰ λόγους εὐνοήτους καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Γρηγορίου, περὶ τῶν ὀνομάτων τοῦ κ. Κουρούκλη καὶ τοῦ κ. Πιπιλιαγκοπούλου ἢ ἄλλου τινός, εἶμαι ὑποχρεωμένος λέγω, ἐφ’ ὅσον τὰ ὀνόματα αὐτὰ προεβλήθησαν εἰς τὸν τύπον διὰ τῆς ἐρωτήσεως πρὸς κατάθεσιν τῶν φακέλλων καὶ διὰ τῆς μετατροπῆς ταύτης εἰς ἐπερώτησιν, νὰ σᾶς εἴπω περὶ αὐτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ὁμιλήσω περὶ αὐτῶν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μερικὰς γενικὰς παρατηρήσεις. Ὁ κ. Μητσοτάκης, εἶπεν, ὅτι ἴσχυσε καὶ κατὰ τὰς τελευταίας ἀποστρατείας ἡ προαγωγάς, ὁ φαβοριτισμὸς, ὁ ἰδεατικὸς καὶ συγκεκριμένως, εἶπεν, ὅτι ἴσχυσεν ὁ κανών, ἔγραψα τὴν φράσιν, ὅτι ἀπεστρατεύθησαν ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ μὴ ἀρεστοὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν παρακρατικὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία ὀνομάζεται Ι.Δ.Ε.Α. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἀποκρούω ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων καὶ ὄχι φράσεων αὐτὴν τὴν ἀσύστατον κατηγορίαν τὴν ὁποίαν διατυπώνει ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης. Ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Γρηγορίου, ἠρώτησαν ἁπλῶς καὶ μόνον διατὶ ἀπεστρατεύθη εἷς ὑποστράτηγος καὶ δύο ταξίαρχοι. Δὲν ἠρώτησαν διατὶ ἀπεστρατεύθησαν ἄλλοι. Δὲν ἠρώτησαν τί συμβαίνει μὲ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀρκετοί. Διατὶ δὲν ἐξενίσθησαν διὰ τοὺς ἄλλους ἐνῷ ἐξενίσθησαν διὰ τὴν ἀποστρατείαν τοῦ πραγματικοῦ πολεμιστοῦ τοῦ ὑποστρατήγου κ. Καραβία, διατὶ δὲν ἐξενίσθησαν διὰ τὴν ἀποστράτευσιν τοῦ κ. Κωστοπούλου ἢ μᾶλλον διὰ τὴν ἀποστρατείαν. τοῦ ἐπίσης πραγματικοῦ πολεμιστοῦ κ. Μπουρμπούλη.

§128Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μίαν διακοπήν, κύριε Πρόεδρε.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. (Θόρυβος).

§130Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος...). (Κωδωνοκρουσίαι).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί Κοινοβουλευτικὸς τρόπος εἶναι αὐτός;

§132Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκάματε δήλωσιν, ὅτι ...... (Κωδωνοκρουσίαι).

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ νὰ συζητήσωμεν Κοινοβουλευτικῶς. Παρεκάλεσα πρὸ ὀλίγου τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ μὴ γίνουν διακοπαὶ ἐπί τι χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ συγκρατήσω τὴν σειρὰν τοῦ συλλογισμοῦ μου καὶ ἔπειτα δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ μοῦ κάμετε διακοπήν.

§134Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἐδηλώσατε, ὅτι δὲν δέχεσθε διακοπάς, ἄλλας, πλὴν τῶν διακοπῶν τῶν ἐπερωτώντων;

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ὅμως, ὅποιαν στιγμὴν θέλετε.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πολὺ ὀρθῶς λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ἐπιτρέψατέ μου, πάντως, νὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγένοντο ἀποστρατεῖαι καὶ προαγωγαὶ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ἐγένοντο ἀποστρατεῖαι καὶ προαγωγαὶ τὸν παρελθόντα Μάρτιον. Οἱ κ.κ. συνάδελφοι, μὲ τὴν ἐπερώτησιν τὴν ὁποίαν διετύπωσαν ἐζήτησαν πληροφορίας, δηλ. ἐζήτησαν τὴν κατάθεσιν φακέλλων, σχετιζομένων μόνον μὲ ἕνα ἐκ τῶν προαχθέντων τότε καὶ μόνον, προαχθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Προήχθησαν τότε εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1954 ὀκτὼ ταξίαρχοι, ὁ Κολιόπουλος, ὁ Παναγιωτόπουλος, ὁ Γιαννούλης, ὁ Μπαϊζάνος, ὁ Κουρούκλης, ὁ Γωγούσης, ὁ Παπαγεωργακόπουλος. Καί, παραδόξως, παρέλειψαν ὅλους τοὺς ἄλλους καὶ ἐζήτησαν τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλλου τοῦ Κουρούκλη καὶ τοῦ Γωγούση δὲν τὴν ἐζήτησαν. Ἐπίσης, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν τὸν Μάρτιον, ἐζήτησαν στοιχεῖα δι’ ἕνα μόνον ὑποστράτηγον ἔναντι 5 κατ’ οὐσίαν, 7 τύποις, ἀποστρατευθέντων καὶ 5 προαχθέντων καὶ προαχθέντες κατὰ τὸν Μάρτιον, εἶναι οἱ ἀκόλουθοι: Οἱ ταξίαρχοι Μπενιψάλτης, Βρεττός, Τσιτσεκλῆς, Βλάσσης καὶ Μπίσιλας. Οἱ δὲ ἀποστρατευθέντες εἶναι οἱ Γερογιάννης, Κωστόπουλος, Ἀγραφιώτης, Μπουρμπούλης καὶ Καραβίας. Οἱ Γερογιάννης καὶ Ἀγραφιώτης, εἶχον κριθῆ προηγουμένως καὶ εἶχον προσφύγει εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἀπεστρατεύθησαν οἱ πέντε, ὁ Κωστόπουλος, ὁ Ἀναγνωστόπουλος, ὁ Κολιόπουλος, ὁ Μπουρμπούλης καὶ ὁ Καραβίας. Καὶ δὲν ἠρώτησαν, διὰ τοὺς ἄλλους. Πολεμισταὶ ἦσαν καὶ οἱ ἄλλοι. Ὑποστράτηγοι εἶναι. Διὰ νὰ γίνουν ὑποστράτηγοι ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ γίνουν ταξίαρχοι ἐπὶ τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως, σημαίνει ὅτι εἶναι πολὺ καλοὶ ἀξιωματικοί. Δὲν εἶναι νοητόν, κατ’ ἀρχήν, νὰ μὴ εἶναι καλὸς ἀξιωματικός, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος φθάνει εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμόν, δηλ. εἰσέρχεται εἰς τὸ στάδιον τοῦ ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ. Ἀλλά, γίνεται μία ἐπιλογή, τὴν ἐπιλογὴν αὐτὴν καὶ ὡς πρὸς τὰς προαγωγὰς καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀποστρατείας καὶ τὴν εὐνοϊκὴν καὶ τὴν δυσμενῆ, τὴν κάμνει τὸ Α.Σ.Σ. Τὸ Α.Σ.Σ., προκειμένου περὶ κρίσεως ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ἐκτὸς τῆς περιπτώσεως ἢ προτάσεως ὑποστρατήγου διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου, προτάσεως παραπεμπομένης εἰς τὸ Α.Σ.Σ., ἐκτὸς τῆς περιπτώσεως αὐτῆς, τὸ Α.Σ.Σ. δὲν προεδρεύεται ἀπὸ ἐμέ. Ὁ ὑπουργὸς δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς τὰς κρίσεις, ἔχει τὸ δικαίωμα ὅμως, ἐὰν ὁ θιγεὶς ἀνώτατος ἀξιωματικὸς καὶ δὴ ὁ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου θιγεὶς ἀξιωματικός, κριθεὶς δηλαδὴ δυσμενῶς, παραπονεθῇ καὶ ὑποβάλῃ αἴτησιν ἐπανακρίσεως, ἔχει δικαίωμα ὁ ὑπουργός, καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὅτι ποτὲ δὲν ἔχει διατυπωθῆ παράπονον ὅτι ἔκαμα κακὴν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ἔχει δικαίωμα νὰ ἀναπέμψῃ τὸ ζήτημα, ὁπότε προεδρεύει ὁ ὑπουργὸς καὶ μετέχουν μετὰ ψήφου καὶ ὁ ὑφυπουργὸς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἐγγύησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ χαρισθῇ εἰς περιπτώσεις ἀπομακρυνθέντος καὶ δυσμενῶς κριθέντος ὑπὸ τοῦ Α.Σ.Σ., δὲν παρεμβαίνει ἑπομένως διὰ νὰ καθοδηγήσῃ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀπομακρύνσεως, ἀλλὰ παρεμβαίνει διὰ νὰ ἀλλοιωθῇ τὸ Α.Σ.Σ. διὰ τῆς προσθήκης τριῶν μελῶν καὶ διὰ νὰ κριθοῦν καὶ ὑπὸ δύο προσώπων, διότι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Ε.Α.Α. ἔχει ξεφύγει ψυχολογικῶς ἀπὸ τὸν Στρατὸν καὶ ἀνήκει εἰς τοὺς τρεῖς Κλάδους τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, διὰ νὰ κριθοῦν καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκτὸς τοῦ Σώματος καὶ τοῦτο ἀποβαίνει, πολὺ συχνά, πρὸς ὄφελος τῶν προσφευγόντων. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω εἰς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν ἐπερώτησιν, καὶ εἰδικότερα νὰ εἴπω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν διακοπὴν κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Γρηγορίου, ὅτι πολὺ κακὴν ὑπηρεσίαν προσφέρει εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα δὲν ἔπρεπε κἂν νὰ θιγοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἢ νὰ θιγοῦν εἰς τὴν αἴτησιν καταθέσεως φακέλλων, τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι βάσει τοῦ νόμου ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς ἢ ἔχουν προσφύγει καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐξαντλήσει τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ἀποκαταστάσεως καὶ τῆς ἐπανόδου εἰς τὸν Στρατόν. Καὶ θὰ συνομολογήσουν οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δὲν εἶναι πρὸς ὄφελος τοῦ Στρατεύματος καὶ δὲν εἶναι πρὸς ὄφελος αὐτῶν τούτων τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, τὸ γεγονὸς ὅτι πρὶν λήξῃ ἡ διαδικασία, ἡ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένη, ἐλέγχουν τὴν Κυβέρνησιν, χωρὶς νὰ ξεύρουν ποία θὰ εἶναι ἡ ἔκβασις τῆς διαδικασίας. Ποῦ γνωρίζει ὁ κ. Χαβίνης ποία θὰ εἶναι ἡ ἔκβασις τῆς ἐπανακρίσεως τοῦ α ἢ β ὑποστρατήγου; Διὰ τῆς παρεμβάσεώς του τῆς ἀποψινῆς καὶ διὰ τῆς παρεμβάσεως τῶν ἄλλων κυρίων, διὰ τῆς δημιουργίας αὐτῆς τῆς τεταμένης ἀτμοσφαίρας, διὰ τῆς δημιουργίας πολιτικοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος ζητήματος, διότι πᾶσα ἐπερώτησις ἀποτελεῖ πολιτικὸν θέμα, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ὀνόματος ὡρισμένων ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ὡς συνθήματος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, προσφέρουν μίαν κακὴν ὑπηρεσίαν πρὸς αὐτοὺς τούτους τοὺς ἀξιωματικούς. Οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν ἢ ἐκρίθησαν δυσμενῶς καὶ ἐκρίθησαν στάσιμοι κατὰ τὸν Μάρτιον ἔχουν τὸ δικαίωμα ἐπὶ ἑξάμηνον ὁλόκληρον νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις ἐπανακρίσεως. Ἀλλὰ καὶ οἱ κατὰ τὸν Δ)βριον ἀποστρατευθέντες ἔχουν ἀκόμη τὸ δικαίωμα καὶ ὁ ὑπουργὸς ὑποχρεοῦται ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῶν αἰτήσεων παραπόνων, καὶ ἑπομένως τὴν τελευταίαν ἡμέραν τοῦ 6)μήνου ἐὰν ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις τὸ 6)μηνον γίνεται 7)μηνον, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραπέμψῃ τὸ ζήτημα εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Νομίζω, ὅτι οἱαδήποτε Βουλή, εἰς οἱονδήποτε μέρος τοῦ κόσμου, θὰ ἐσέβετο τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ θὰ ἄφηνε τὴν ὑπόθεσιν πέραν τοῦ οἱουδήποτε κομματικοῦ ἀνταγωνισμοῦ μεταξὺ τῶν κομμάτων Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀνέμενεν ἐὰν εἶχε πράγματι ἐνδιαφέρον διὰ τὸν Α ἢ Β ἄριστον ἀξιωματικὸν τὸν τυχὸν ἀδικηθέντα, θὰ ἀνέμενεν οἱαδήποτε ἄλλη Βουλὴ τὴν ἔκβασιν τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένης διαδικασίας καὶ δὲν θὰ προέβαινεν εἰς πρόσκαιρον καὶ εἰς βάρος τούτων τῶν ἀξιωματικῶν ἐκμετάλλευσιν τοῦ θέματος, πρὶν λήξῃ ἡ προθεσμία τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι ἐπιβάλλουν. Κατ’ οὐσίαν ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἕνας ἀνώτατος ἀξιωματικὸς ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν ἐπανακρίσεως, κατ’ οὐσίαν εἶναι ὑπὸ αἵρεσιν ἐν ἀποστρατείᾳ. Ἐὰν ἐπανακρινόμενος βεβαιωθῇ ὅτι ἠδικήθη, θεωρεῖται ὡς οὐδέποτε ἀπομακρυνθεὶς καὶ ἀκυροῦται τὸ Διάταγμα, ἀκυροῦται καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, ἀκυροῦται καὶ τὸ Διάταγμα τῆς ἀποστρατείας του. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἔπρεπε πρὸς χάριν τῶν ἀξιωματικῶν περὶ ὧν πρόκειται καὶ περὶ τῶν ὁποίων λέγετε ὅτι κόπτεσθε καὶ μάλιστα λέγετε ὅτι κόπτεσθε ὑπὲρ τοῦ Στρατοῦ ὁμιλοῦντες ὑπὲρ αὐτῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ σεβασθῆτε καὶ αὐτούς, νὰ σεβασθῆτε καὶ τὸν Στρατόν, ὁ ὁποῖος πιθανὸν νὰ μὴ δεχθῇ εἰς τοὺς κόλπους του ἕνα ἢ δύο ἐξ αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Διατὶ νὰ γίνῃ εἰς τὴν Βουλὴν συζήτησις καὶ διατὶ νὰ γραφοῦν ἄρθρα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν ἕνας ὁ ὁποῖος ἐψήφισε δυσμενῶς, ἐνδεχομένως νὰ ἀλλάξῃ γνώμην, ἐνδεχομένως ἐπὶ τῇ βάσει κριτηρίων, διότι ποτὲ τὰ κριτήρια κρίσεως, δὲν εἶναι ἁπλῶς κρίσεις, ἀλλὰ εἶναι κριτήρια συγκρίσεως. Καὶ βέβαια τὸ στοιχεῖον τῆς συγκρίσεως εἶναι στοιχεῖον δυσκολοσύλληπτον ἀπὸ ἀπόψεως ἀντικειμενικῆς. Ὁ τρίτος, δυσκόλως εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς ἐκεῖνο ποὺ ἔκαμεν ἕνας ἀντιστράτηγος, νὰ προτιμήσῃ αὐτὸν ἀπὸ ἐκεῖνον, νὰ προαγάγῃ αὐτὸν ἀντὶ ἐκείνου, ὅταν πρόκειται περὶ ὑποστρατήγων, ἢ ταξιάρχων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν περίπου τὰ αὐτὰ προσόντα. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ εἶναι ἕνα βασικόν, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω πολιτικὸν ἁμάρτημα, εἰς τὸ ὁποῖον περιέπεσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Διετυπώσατε τὴν ἐρώτησιν καταθέσεως τῶν φακέλλων καὶ ἐπερώτησιν μετὰ ταῦτα ἐν συνδυασμῷ μὲ ὡρισμένα πρόσωπα. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν ὅπως εἶπον πρὸ ὀλίγου διὰ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ σημείου νὰ γίνουν ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, πρέπει, ὑποτίθεται νὰ εἶναι καὶ ἦσαν πράγματι καὶ εἶναι καλοὶ ἀξιωματικοί, τινὲς ἐξ αὐτῶν καλοὶ ἀξιωματικοί, τινὲς ἐξ αὐτῶν νὰ εἶναι ἄριστοι, ἢ νὰ ἦσαν ἄριστοι καὶ νὰ ἔχουν χάσει τὴν ἀποδοτικότητα ποὺ εἶχον ἄλλοτε, εἶναι στοιχεῖα ποὺ ἔκρινε τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον. Ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν εἶχεν ἀνάμιξιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι ἀποτελεῖ πραγματικὴν καὶ βαρεῖαν ἀδικίαν, ἔναντι τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθησαν οἱ προλαλήσαντες, ὅτι εἶναι ὁ ὑπεύθυνος δι’ αὐτὰς τὰς μεταβολάς. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος, μοῦ ἐδήλωσεν ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τηρῶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον μοῦ εἶπε νὰ τηρήσω, ὅτι δὲν θὰ ἀναμιχθῇ καὶ ὅτι δὲν ἐπεθύμει νὰ ἀναμιχθῶ καὶ ἐγὼ ὡς πολιτικὸν πρόσωπον εἰς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, παρὰ μόνον καθ’ ὃ μέτρον τοῦτο ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν νόμων. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι προσετέθη μία ἀνεπίτρεπτος μομφὴ ἐναντίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἂν καὶ ὑπῆρξεν ἀρχιστράτηγος μεγάλων περιόδων, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι ἦσαν περίοδοι μεγάλαι ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως ἐθνικῆς ἂν καὶ ὑπῆρξεν ἀρχιστράτηγος, ἂν καὶ συνυφάνθη μὲ τὸ στράτευμα καὶ εἶναι ἀπὸ τοῦ 1904 εἰς τὸ στράτευμα, ἐν τούτοις οὐδέποτε μοῦ ὑπέδειξεν, οὐδέποτε μοῦ ἐπέτρεψε κἂν νὰ ὑποδείξω τὴν προαγωγὴν τοῦ Α ἢ τοῦ Β ἢ τὴν ἀποστρατείαν τοῦ Α ἢ Β. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἢ ὁ κ. Χαβίνης, ὡμίλησαν περὶ τῶν ἀποφάσεων τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ Στρατάρχης, κατὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ἀνάληψιν τῆς ἐξουσίας. Αἱ ἀποφάσεις αὐταί, κ. συνάδελφοι, ἀφεώρουν τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων. Καὶ εἴθισται, αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον σὲ κανένα ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου δὲν θὰ ἐκρίνετο καθ’ ὃν τρόπον κρίνεται ἐδῶ, αἱ Κυβερνήσεις, νὰ ἐπιλέγουν τοὺς ἀμέσους συνεργάτας των, τοὺς ἀμέσους εἰσηγητὰς εἰς τὰ μεγάλα θέματα τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι, αὐτὸ ἔκαμον καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις. Εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης ἢ ὁ κ. Χαβίνης, ὅτι παρέλαβον εἰς τὰς θέσεις αὐτάς, τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀρχηγοὶ τῶν ἐπιτελείων. Δὲν τοὺς παρέλαβον, τοὺς διώρισαν καὶ πολὺ καλὰ ἔκαναν νὰ τοὺς διορίσουν, διότι εἶχον ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς διορίσουν. Ἀλλὰ μὴ παραπονοῦνται ἂν καὶ ἡμεῖς ἐκάμαμεν τὸ ἴδιον καὶ διωρίσαμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς σημερινῆς, οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν ὑπὸ τοῦ ΑΣΕΑ, τοῦ ὁποίου προεδρεύει αὐτὸς οὗτος ὁ Στρατάρχης, ἐθεωρήθησαν ὡς κατάλληλοι συνεργάται τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς. Δὲν εἶναι μειωτικὸν οὔτε διὰ τοὺς ἀπερχομένους, διότι ἀφορᾷ τὰς σχέσεις των μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἐπιτελείων, οὔτε σημαίνει ὡς πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπιλέγονται, μίαν εἰδικὴν εὔνοιαν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ μίαν ὑπηρεσιακὴν καθαρῶς ὑποχρέωσιν, βεβαίως γενικωτέρου πολιτικοῦ καὶ ἐθνικοῦ χαρακτῆρος. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν αὐτοῦ, ὁ Στρατάρχης— καὶ αὐτὸ εἶχε δικαίωμα, ὄχι μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ καθῆκον νὰ πράξῃ— πέραν αὐτοῦ ὁ Στρατάρχης οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν ἀναμιγνυόμενος εἰς τὸν Στρατόν, διότι εἶναι ἡ ἀρχή του νὰ μὴ ἀναμιγνύεται. Καὶ ὅταν ἦτο Ἀρχιστράτηγος δὲν ἀνεμιγνύετο, δὲν ἀνεμιγνύετο ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ προσωπικοῦ φαβοριτισμοῦ. Ἀνεμιγνύετο ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς αὐστηρᾶς καὶ ἀμειλίκτου ἐφαρμογῆς τῶν νόμων, τῆς ἠθικῆς τάξεως καὶ τηρήσεως ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, εἰς τὴν ἐπιλογὴν οἱουδήποτε ἀξιωματικοῦ, εἰς τὰς τοποθετήσεις τὰς ὁποίας ἔκανεν ἢ εἰς τὰς προαγωγὰς εἰς τὰς ὁποίας προέβαινε. (Χειροκροτήματα).

§137Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπέναντι αὐτῶν τῶν ὁποίων λέγετε, εὐλόγως γεννᾶται εἰς ἡμᾶς τὸ ἐρώτημα, διατί ὅταν τὴν πρωΐαν τῆς 30ῆς Μαΐου, μετέβην εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τὴν 7ην πρωϊνὴν ὅπου συνήντησα τὸν Ἀρχιστράτηγον εἰς τὸ γραφεῖον του, ὁ κ. Ἀρχιστράτηγος εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰσηγήθη τότε νὰ διατηρηθῇ ἢ μᾶλλον νὰ τοποθετηθῇ εἰς μὲν τὴν θέσιν τοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὁ Ἀντιστράτηγος Γρηγορόπουλος, εἰς δὲ τὴν θέσιν τοῦ Ἐπιτελείου ὁ Ἀντιστράτηγος Κιτριλάκης. Τί ἐμεσολάβησεν κ. Πρόεδρε, καὶ ὀλίγον καιρὸν κατόπιν ἡ ἡγεσία τὴν ὁποίαν ὁ Στρατάρχης εἶχεν ὑποδείξει, ὡς πρὸς τὸν πρῶτον τοὐλάχιστον τὴν ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀναξίαν.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ἐρώτημα αὐτὸ μοῦ τὸ ἔχετε θέσει πολλάκις, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ἐπανερχώμεθα εἰς θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἐξαντληθέν, εἴτε διότι θεωρεῖται ἐπαρκὴς ἡ δοθεῖσα ἀπάντησις, εἴτε διότι καθ’ ὑμᾶς εἶναι ἀνεπαρκής. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ἀποψινὴν ἐπερώτησιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως, ἐπειδὴ ἐκάνατε τὸν κόπον νὰ ἐγερθῆτε καὶ ὡμιλήσατε, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ εἰσήγησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἀφεώρα τὸν πρῶτον ἐκ τῶν δύο καὶ ὄχι καὶ τοὺς δύο. Διότι σᾶς εἰσηγήθη ἄλλον διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἐὰν εἴχατε συμμορφωθῆ πρὸς τὴν εἰσήγησιν αὐτὴν καὶ δὲν προωθούσατε ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον προωθήσατε ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ, ἴσως καὶ αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶναι πολεμιστὴς πράγματι, δὲν θὰ ἀνεμιγνύετο καθ’ ὃν τρόπον ἀνεμίχθη εἰς τὴν ὅλην πολιτικὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐνδεχομένως θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ περαιτέρω νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ στράτευμα. Ἐβλάβη λοιπὸν ἀπὸ τὴν εὔνοιαν ἡ ὁποία εὔνοια ὑπῆρξεν ἀντίθετος καὶ πρὸς τὴν εἰσήγησιν τοῦ Στρατάρχου, γνωρίζοντος πρόσωπα καὶ πράγματα καὶ ἀντίθετος πρὸς μίαν κατ’ ἀρχὴν τηρηθεῖσαν γραμμὴν ὅπως ἀκολουθῆται τὸ κριτήριον τῆς ἀρχαιότητος. Δὲν τὴν ἠκολουθήσαμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἀρχὴν τοῦ κριτηρίου τῆς ἀρχαιότητος εἰς τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου μετὰ τὴν ἀποστρατείαν λόγῳ ὁρίου ἡλικίας ἢ μᾶλλον ὀκταετίας τοῦ ἀντιστρατήγου Τσιγγούνη. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν τὴν ἠκολουθήσαμεν διότι ἦτο ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ περαιτέρω παρουσία τοῦ ἀντιστρατήγου Πάλλη εἰς Οὐασιγκτῶνα κατ’ ἐξοχὴν μάλιστα κατὰ τὸ ἔτος ποὺ συμπίπτει νὰ εἶναι καὶ πρόεδρος τῆς ἀνωτάτης στρατιωτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ΝΑΤΟ. Αὐτὸ δὲν ἐσήμαινε δυσμένειαν ἀπέναντι τοῦ ἀντιστρατήγου Πάλλη, ἀλλὰ ἐσήμαινε βαθεῖα ἀναγνώρισιν τῆς ἐξαιρετικῆς προσωπικότητός του, εἰδικῶς μάλιστα διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῶν τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἐκπληροῖ εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα καὶ τοὺς Παρισίους. Σεῖς ὅμως ὅταν προέβητε εἰς τὴν προτίμησιν τοῦ κ. Τσακαλώτου καὶ εἰς τὸν παραμερισμὸν τοῦ Κιτριλάκη, δὲν ἐξεδηλώσατε βεβαίως εὔνοιαν ἀπέναντι τοῦ Κιτριλάκη, ἀλλὰ καθαρὰν δυσμένειαν. Ἑπομένως σεῖς, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, σεῖς κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην προέβητε εἰς φαβοριτικὴν πρᾶξιν καὶ ἐπολιτεύθητε, ἐνῷ ὁ Στρατάρχης καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησίν του τότε καὶ κατὰ τοὺς διορισμούς, εἰς τοὺς ὁποίους προέβη, οὔτε ἐπολιτεύθη οὔτε προέβη εἰς τὴν ἐκδήλωσιν οἱουδήποτε φαβοριτισμοῦ. Ὁ Στρατάρχης ἐπῆρε τὴν σειράν, ἀφοῦ ἀπεστράτευσεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀρχηγοὶ ἐπιτελείων ἢ μᾶλλον οἱ ἴδιοι ὑπέβαλον τὰς παραιτήσεις των, ἀντιληφθέντες ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀνάγκην ἄλλων ἀρχηγῶν Ἐπιτελείων, προέβη εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν κατὰ σειρὰν ἐρχομένων. Ἐπῆρε τὸν ὑφ’ ὑμῶν ἀδικηθέντα καὶ κακῶς παραμεληθέντα λόγω πολιτικῆς σκοπιμότητος Κιτριλάκην καὶ τὸν ἔκαμεν ἀρχηγὸν τοῦ ΓΕΕΘΑ καὶ ἐπίσης τὸν ἀμέσως ἑπόμενον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπίσης ἐκ τῶν ἀρίστων ἀνιδιοτελεστέρων καὶ ἀπολύτως ξένων πρὸς οἱανδήποτε φαβοριτικὴν τάσιν ἀντιστράτηγον Τσιγγούνην καὶ τὸν ἔκαμεν ἀρχηγὸν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου. Προέβη ἑπομένως εἰς κάτι τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ παράδειγμα πρὸς μίμησιν, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγέ, τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἐνῷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπράξατε σεῖς ἀποτελεῖ ὄχι παράδειγμα πρὸς μίμησιν, ἀλλὰ παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν.

§139Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι μὲ ἀναγκάζετε νὰ ἀναφέρω πράγματα τὰ ὁποῖα ἴσως καὶ σεῖς ἀγνοεῖτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ γνωρίζετε πόσον προσεκτικὸς εἶμαι εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅμως δοθέντος ὅτι τὸ πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, ἀπεστρατεύθη καὶ δὲν κατέχει θέσιν εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατοῦ θὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ βράδυ ἐκεῖνο, ὅταν ἐγνώσθη ἡ παραίτησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, τὸ πρόσωπον αὐτὸ ἐκάλεσε τοὺς ἄλλους ἀντιστρατήγους καὶ τοὺς ἐπρότεινε νὰ κάμουν προνουντσιαμέντο. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν τοῦ εἶχεν ἐμπιστοσύνην καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ τὴν τοποθέτησίν του εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ ὡς εἶχεν εἰσηγηθῆ ὁ ἀπερχόμενος ἀρχιστράτηγος.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θεωρῶ τὴν ἀνακοίνωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὡς βασιζομένην ἐπὶ ἀπολύτως ἀνακριβῶν στοιχείων. Ἀσφαλῶς εἶσθε ἐν καλῇ πίστει, κ. Βενιζέλε.

§141Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ὡμολόγησαν καὶ ἀντιστράτηγοι.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Οὐδεὶς γνωρίζει τὰ πάντα. Παντογνώστης δὲν εἶναι ὁ Πρωθυπουργός. Περισσότερα γνωρίζομεν ἴσως ἡμεῖς ἀπ’ ἔξω, παρὰ ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§143Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μήπως συμβαίνει καὶ σήμερον;

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὄχι, διότι αὐτὸς ὁ κανὼν εὑρῆκε τὴν ἐξαίρεσίν του σήμερον καὶ δὲν συμβαίνει. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι αἱ πληροφορίαι σας εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβεῖς.

§145Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐπιτρέψατέ μου, κ. Ζίγδη, νὰ τελειώσω τὴν φράσιν μου.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, μὴ διακόπτετε, δὲν εἶσθε ἐντὸς τῆς συζητήσεως.

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ζίγδης φαίνεται ὅτι θέλει νὰ ἐπιβεβαιώσῃ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Βενιζέλος.

§149Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ συμπάθεια τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς πρὸς ἐμέ, εἶναι γνωστή. Μὴ προσπαθῆτε, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ τὸν συναγωνισθῆτε, οὔτε νὰ τὸν φθάσετε. Δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ φθάσετε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Μόνον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶπα μίαν λέξιν καὶ βλέπω ὅτι ἐδημιούργησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἐπεισόδιον.

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὄχι καὶ ἐπεισόδιον, δὲν ἐδημιούργησεν ἐπεισόδιον.

§151Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶπα μίαν λέξιν καθ’ ὅλην τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν καὶ ἐδημιουργήθη ἀμέσως ἱστορία.

§152Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀπέναντι τοῦ κ. Ζίγδη, ἐπιδεικνύει τὴν συμπάθειάν του. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐπανέλθω πάλιν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς φράσεως, ἡ ὁποία προκαλεῖ τὴν διακοπήν. Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Βενιζέλος, βασίζεται ἐπὶ ἀνακριβῶν στοιχείων διότι οὐδέποτε, ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀντιστράτηγος προέτεινε νὰ γίνῃ προνουντσιαμέντο. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀντιστράτηγος, καὶ τὸ γνωρίζουν ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ὁ κ. Ζίγδης πόσον ἔχουν ἄδικον διακόπτοντές με εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἔχει μίαν προσωπικὴν βαθεῖαν ἀγάπην πρὸς τὸν Στρατάρχην. Ὑπῆρξεν ὁ ἄμεσος συνεργάτης του, διευθυντὴς τοῦ γραφείου ἐπιχειρήσεων τοῦ 1940–41 καὶ μετὰ ταῦτα ὑπαρχηγὸς τοῦ ΓΕΣ καὶ εὑρίσκετο εἰς μίαν κατάστασιν ψυχικῶς δύσκολον, φοβεράν, ἐὰν θέλετε. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ κάμῃ μίαν προσπάθειαν. Ποίαν προσπάθειαν· κινήματος; Ὄχι. Μίαν προσπάθειαν ἔτι μεγαλυτέραν. Ἐκ μέρους τῶν ἀντιστρατήγων ἀπευθύνεται εἰς τοὺς Τσακαλῶτον, Πεντζόπουλον, Γρηγορόπουλον. Μίαν προσπάθειαν ἐκδηλώσεως ἐκ μέρους αὐτῶν πιέσεως πρὸς τὸν Στρατάρχην διὰ νὰ παραμείνῃ. Οἱ ἀντιστράτηγοι, ἦτο τόσον ἀνθρώπινον αὐτό, διὰ νὰ μὴ λέγωνται πράγματα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν ἐντυπώσεις, ἦτο τόσον ἀνθρώπινον ὁ Κιτριλάκης νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Γρηγορόπουλον, εἰς τὸν Πεντζόπουλον, εἰς τὸν Βασιλᾶν, παιδιὰ ἂς πᾶμε εἰς τὴν Ἐκάλην νὰ παρακαλέσωμεν τον Στρατάρχην νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν παραίτησίν του. Τὸ θεωρεῖτε αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀποτελεῖ ἔγκλημα καὶ ἁμάρτημα καὶ ὅτι αὐτὸ δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς προτροπὴ διὰ τὴν ἐκδήλωσιν προνουντσιαμέντου;

§153Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὴν πρᾶξιν αὐτήν, τὴν ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Παπάγος εἰς τὸν λόγον του, ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν.

§154Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ποίαν, τὴν στάσιν τοῦ κ. Κιτριλάκη;

§155Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ διάβημα, τὸ ἐχαρακτήρισεν ὡς προνουντσιαμέντο εἰς τὴν ἀγόρευσίν του τῆς 17 Μαρτίου.

§156Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Μόδην. Διὰ τὸν Στρατάρχην, διεπόμενον ἀπὸ τόσον αὐστηρὰ κριτήρια, στρατιωτικῆς πειθαρχίας, καὶ αὐτὴ ἡ συναισθηματικὴ προσωπικὴ ἐνέργεια τῶν ἀντιστρατήγων ἰσοδυναμεῖ πρὸς προνουντσιαμέντο.

§157Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἔφερε τοὺς κινηματίας;

§158Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἀφήσατε τὰς διακοπάς. Ἐγὼ σᾶς ἄφησα νὰ εἴπετε τὰς ἀπόψεις σας. Ἐπιτρέψατε ἐπὶ τέλους νὰ ἰσχύσῃ καὶ ὑπὲρ τῆς ἀδυνάτου πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχύει ὑπὲρ τῆς ἰσχυρᾶς ἀντιπολιτεύσεως, τῆς τόσον ἡνωμένης καὶ ἰσχυρᾶς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ διέπραξεν ὁ κ. Κιτριλάκης καὶ αὐτὸ ἐχαρακτήρισε καθ’ ὃν τρόπον ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Βενιζέλος.

§159Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἀνέφερεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου.

§160Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἴσως τὸ διήνθισε κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένος. Κύριε συνάδελφε, καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Γρηγορίου εἶπον, ὅτι ἀπεστρατεύθησαν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ἀξιωματικοὶ ἀνώτατοι μὴ ἀρεστοὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν παρακρατικὴν ὀργάνωσιν ΙΔΕΑ. Προέβησαν εἰς μίαν ἐκ νέου ἀποκαλυπτικὴν δήλωσιν περὶ τοῦ ΙΔΕΑ. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα. Ἐξῆλθον πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὁριστικῶς ἀπὸ θέμα τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι νοητὸν νὰ προβαίνωμεν διαρκῶς εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῶν αὐτῶν ἀφῃρημένων ἐναντίον τοῦ Στρατεύματος καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἔθνους κατηγοριῶν, χωρὶς νὰ προσάγωμεν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσάγῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις οὐδὲ τὸ παραμικρὸν πρὸς στήριξιν τῶν κατηγοριῶν της στοιχεῖον. Δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν τὸ ἐπιτρέπω εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ παρασυρθῶ ἐκ νέου εἰς συζήτησιν περὶ τοῦ ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ὁ ΙΔΕΑ. Ἐλέχθη καὶ τὸ ἑξῆς ἀνακριβές. Ἐλέχθη ὅτι ὁ ΙΔΕΑ ἀνασυνεκροτήθη μετὰ τὸ 1949, ἐνῷ ἀνασυνεκροτήθη τὸ 1949 καὶ τὸ γνωρίζουν καὶ ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Βενιζέλος ὅπως καὶ ἐγώ, διότι ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ὄχι ὡς ΙΔΕΑ ἀλλὰ ὡς ὁμὰς ἀξιωματικῶν ἀνησυχούντων διὰ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς ὅλα τὰ κόμματα, ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἔχουν ὡρισμένην συμπάθειαν εἰς ὡρισμένον κόμμα ἀλλὰ θὰ συμπαρασταθοῦν εἰς ὡρισμένους καὶ πάντας τοὺς πολιτικοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναλάβουν νὰ διεξαγάγουν τὸν ἀγῶνα καὶ εἶχον βαρείας ἀνησυχίας διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ τὴν κατάστασιν εἰς τὰ μετόπισθεν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ὅλη ἐκδήλωσις. Ἦτο ὑπερκομματικὴ καὶ ὑπερπροσωπικὴ καὶ ἡ ὁποία ἀπὸ τοῦ 1949 καὶ ἐντεῦθεν ἔπαυσε νὰ σημειοῦται καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ 1949 ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ 1948 ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης. Σταμάτησε δηλ. ἀπὸ τότε ἡ ἀνησυχία αὐτὴ τῶν ἀξιωματικῶν διότι εἶδον ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν συνηνώθησαν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἶδον ἐπίσης ὅτι ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι δὲν εἴχομεν εἰσέλθει ἀκόμη τότε, διότι τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1949 εἰσήλθομεν, ὑπεστηρίξαμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος. Ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου δὲ τοῦ 1949 ὅτε ἀνέλαβεν ὁ Στρατάρχης τὴν Ἀρχιστρατηγίαν, ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ τῶν ἀνησυχιῶν καὶ τῶν οἱωνδήποτε φροντίδων περὶ τοῦ μέλλοντος ἔληξαν ὁριστικῶς, διότι τὰ πράγματα ἀπέδειξαν ὅτι πλέον εἰσήλθομεν εἰς τὴν περίοδον τῆς ὁριστικῆς ἐκκαθαρίσεως τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὸν συμμοριτισμόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Μητσοτάκης ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι κατέλαβον ὡρισμένας ἐπικαίρους θέσεις. Ἐμνημόνευσεν 7 ἀξιωματικοὺς ἀλλὰ ἐκ τῶν 7 οἱ 2 μετεῖχον εἰς τὴν ἀταξίαν τῆς νυκτὸς ἐκείνης. Πρόκειται περὶ τοῦ Γωγούση καὶ Νάτσινα. Ὁ Γωγούσης μάλιστα εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔσπευσεν εἰς τὸν Στρατάρχην νὰ ἀναγγείλῃ τὴν ἀνωμαλίαν. Δεύτερον ἀνέφερε τοὺς τέσσαρας διότι τοὺς δύο βγάζομεν ἐφ’ ὅσον δὲν συμμετεῖχον χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ πόσαι ἄλλαι ἐπίκαιροι θέσεις ὑπάρχουν. Αὐταὶ αἱ θέσεις τὰς ὁποίας κατέχουν οἱ περὶ ὧν πρόκειται εἶναι ἐλάχιστοι ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμητικῆς πρὸς τὰς ἐπικαίρους καὶ σημαντικὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατέχουν πλῆθος ἄλλων ἀξιωματικῶν. Τοὺς τελευταίους μῆνας προήχθησαν τρεῖς ἀξιωματικοὶ τοῦ κινήματος τοῦ 1935 εἰς ὑποστρατήγους, διότι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ὅταν προβαίνῃ εἰς τὴν κρίσιν δὲν ἰσχυρίζεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι οἱ τρεῖς ἐκ τῶν ἕξ προαχθέντων, ἀνήκοντες εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν κινηματιῶν τοῦ 1935, δὲν ἔπρεπε νὰ προαχθοῦν, διότι ἔκαμον κίνημα. Προήχθησαν καὶ κατέλαβον ἐπικαιροτάτας θέσεις, θέσεις ἐξαιρετικῶς ἐπικαίρους πολὺ σημαντικωτέρας ἀπὸ τὰς θέσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας κατέχουν ἄλλοι. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλάβουν τὴν θέσιν τοῦ Κοντοπούλου ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἀντιστράτηγος. Ἀλλ’ ἀντιστράτηγος ἐγένετο καὶ ὁ κατέχων τὴν διοίκησιν τοῦ Αʹ Σώματος Στρατοῦ καὶ ὁ Διοικητὴς τοῦ Βʹ Σώματος Στρατοῦ ὁ κ. Νικολόπουλος ἄριστοι πάντες ἀξιωματικοί. Ἐπίσης ἀντιστράτηγος παραμένων ὡς Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τοῦ Στρατοῦ εἶναι ὁ κ. Μεσσηνόπουλος, καὶ ὁ ἀντιστράτηγος Ἰατρίδης ὁ ὁποῖος διοικεῖ τὴν στρατιὰν εἶναι ἐκ τῶν καλυτέρων πολεμιστῶν, καὶ οἱ δύο δὲ καὶ ὁ κ. Μεσσηνόπουλος καὶ ὁ κ. Ἰατρίδης προσέφερον τεραστίας ὑπηρεσίας εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους τοῦ Βόλου, διότι ὁ κ. Μεσσηνόπουλος προηγουμένως καὶ σήμερον ὁ κ. Ἰατρίδης, ἀνέλαβον τὴν συντονιστικὴν ἁρμοδιότητα καὶ εὐθύνην εἰς τὴν περιοχὴν τῆς ὑπὸ τῶν σεισμῶν πληγείσης Θεσσαλίας. Τὸ νὰ μνημονεύετε ὅμως μόνον τὸν κ. Κοντόπουλον ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ φαινόμενον ἀντικειμενικότητος καὶ σεμνότητος καὶ εὐπρεπείας, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι σφάλμα νὰ τὸ μνημονεύετε ὡς παράδειγμα δυσμενὲς καὶ ὅτι εἶναι σφάλμα βασιζόμενον ἐπὶ κακῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἐνδεχομένως τὸ Ἐπιτελεῖον σας, τὸ στρατιωτικόν, τὸ ἐξ ἀποστράτων σᾶς ἔδωσε. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐλέγχετε τὰς πληροφορίας αὐτὰς καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Χαβίνης εἶπεν ἄλλοτε, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον εἶναι μονομελές, ἀποτελεῖ βαρεῖαν μομφὴν ἐναντίον τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ διότι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἡ μομφὴ αὐτὴ ἀνταποκρίνεται εἰς ἐσφαλμένας πληροφορίας.

§161Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ἦτο κινηματίας ὁ ἀντιστράτηγος Κοντόπουλος;

§162Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην προέβη εἰς ὡρισμένην ἐνέργειαν ὡς ἐπιτελάρχης τῆς ΑΣΔΑΝ. Τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον χωρὶς ἀνάμιξιν τοῦ Στρατάρχου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἐθεώρησεν ὡς ἀνεπαρκῆ ἐκδήλωσιν, ἢ μᾶλλον ὡς ἀνεπαρκὲς στοιχεῖον διὰ τὴν καταδίκην ἑνὸς ἀρίστου ἀξιωματικοῦ ἀποτελοῦντος ἐγγύησιν διὰ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Ἀλλὰ καὶ ἄλλους ἀρίστους ἀξιωματικοὺς ὅπως καὶ ὁ κ. Τσιτσικλῆς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι προέβησαν εἰς μίαν ἐκδήλωσιν, προέβησαν εἰς μίαν ἐνέργειαν εἴτε εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων εἴτε τὸ Μηχανικὸν εἴτε ἀλλαχοῦ, ἐθεώρησεν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἶναι ἱκανοὶ καὶ πρέπει νὰ παραμείνουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν. Εἶναι, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, δεῖγμα ἀνεπαρκοῦς ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀντικειμενικότητος ἡ προβολὴ ὡρισμένων ὀνομάτων καὶ ἡ ἀποσιώπησις ἄλλων. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ καταγγείλω — δὲν εἶναι βαρεῖα ἡ καταγγελία — τὴν ἔλλειψιν τῆς στοιχειώδους ἀντικειμενικότητος εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν στρατιωτικῶν τοῦ τόπου πραγμάτων καὶ ἰδίᾳ ὁσάκις πρόκειται περὶ προβλημάτων προσωπικῶν. Μνημονεύετε ἓν ἢ δύο πρόσωπα, κύριοι συνάδελφοι καὶ ἀποσιωπᾶτε ὅλα τὰ ἄλλα καὶ ἀφίνετε τὸν λαὸν νὰ νομίσῃ ὅτι βυσοδομοῦνται πράγματα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βυσοδομηθοῦν πράγματα ὅταν αἱ περισσότεραι τῶν Μεραρχιῶν εὑρίσκωνται εἰς χεῖρας ὑποστρατήγων, οἱ ὁποῖοι καὶ καθ’ ἡμᾶς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐσφαλμένων πληροφοριῶν, ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν τοῦ ΙΔΕΑ, οὐδεμίαν καὶ καθ’ ἡμᾶς, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν σχέσιν πρὸς τὸν δῆθεν ΙΔΕΑ, ὅπως εἶναι οἱ ὑποστράτηγοι, Βρεττός, Τσιτσικλῆς, Βλάσης, Παναγιωτόπουλος κλπ. Πότε προήχθησαν, κ. συνάδελφοι, αὐτοί; Κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, τὸν Δεκέμβριον καὶ Μάρτιον. Καὶ ὁ κ. Παναγιωτόπουλος διοικεῖ Μεραρχίαν καὶ Μεραρχίαν πολὺ σημαντικὴν καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι, οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν διότι καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι πολῖται καὶ ψηφίζουν, εἶναι γνωστόν, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινήν, λόγῳ ὡρισμένων δεσμῶν, τοὺς ὁποίους ὅμως σεβόμεθα. Καὶ οἱ ἄλλοι, ἐπίσης, εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι φίλοι τοῦ κ. Βενιζέλου, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι καὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ Παναγιωτόπουλος, ὁ Βλάσης, ὁ Τσιτσικλῆς. Γνωρίζουν ἄριστα οἱ κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, κάμνουν βεβαίως τὸ καθῆκον των. Δὲν πολιτεύονται, δὲν προβαίνουν εἰς ἐνεργείας βασιζομένας ἐπὶ κομματικῶν παλαιῶν ἀντιλήψεων, τὰς ὁποίας τυχὸν εἶχον κατὰ τὴν περίοδον τοῦ μεγάλου ἐσωτερικοῦ διχασμοῦ. Ἀλλ’ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος δὲν εἶναι, ἐνδεχομένως ἢ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, ἢ ἴσως, δὲν γνωρίζω, πολῖται ψηφίζοντες τὸν Στρατάρχην καὶ τὸν Συναγερμόν. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ πάντως ἡ καταγωγή των μόνον μὲ κάμνει νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ ψηφίζουν, χωρὶς τοῦτο νὰ ἀποτελῇ μομφὴν ἐναντίον των, ὄχι ἡμᾶς. Προήχθησαν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, διότι τιμῶμεν τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ἱκανότητά των. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μητσοτάκης εἶπεν ὅτι διοικούμεθα ἀπὸ τὸν ΙΔΕΑ. Κατόπιν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, κατόπιν τῶν ὀνομάτων τὰ ὁποῖα σᾶς ἐμνημόνευσα, καταδεικνύεται, ὄχι ἁπλῶς ἀνακριβὴς ἡ πληροφορία, βάσει τῆς ὁποίας ὁ κ. Μητσοτάκης μὲ καλὴν πίστιν, ἀσφαλῶς, ἐστήριξε τὴν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐπίθεσίν του, ἀλλ’ ἡ πληροφορία αὐτὴ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς κακόπιστος πληροφορία, ἡ ὁποία ἐδόθη καὶ εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην καὶ εἰς τὸν κ. Γρηγορίου. Αἱ πληροφορίαι αὐταὶ χαλκεύονται εἰς κάποιον Ἐπιτελεῖον, τὸ ὁποῖον ποιὸς ξέρει, τί φιλοδοξίας τρέφει καὶ τί περιέργους ἐλπίδας ἀφίνει νὰ καλλιεργηθοῦν, μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τῶν μελῶν του. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον αὐτὸ νὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς χώραν δημοκρατικὴν νὰ προβαίνουν ἐν ἀποστρατείᾳ ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, διότι φοβοῦμαι ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν, ὄχι ὅλοι, ἀλλὰ τινὲς ἐξ αὐτῶν, δίδουν τὰ ψευδῆ καὶ ἀνακριβῆ αὐτὰ στοιχεῖα, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ δίδουν ἄνδρες, φθάσαντες εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα, ψευδῆ στοιχεῖα, διότι ἡ πρωτίστη ἀρετὴ τοῦ ἀξιωματικοῦ εἶναι ἡ τιμή. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πηγαίνουν εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην καὶ εἰς τὸν κ. Γρηγορίου καὶ νὰ δίδουν τὸ ὄνομα τοῦ αʹ ἢ τοῦ βʹ καὶ νὰ παραλείπουν τὰ ὀνόματα ἄλλων, δημιουργοῦντες τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πᾶς ὁ μὴ ἀνήκων εἰς τὸν ΙΔΕΑ, καταδιώκεται. Καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι αὐτὸ εἶναι ψευδές, ἀνυπόστατον καὶ ἀνακριβές. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἀκριβῶς ἀπεστρατεύθησαν, ἐκτὸς ἑνὸς τοῦ κ. Καραβία, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω, ἀξιωματικοὶ ἀνώτατοι, ὑποστράτηγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κριτηρίων τὰ ὁποῖα ἡ Ἀντιπολίτευσις θεσπίζει κατὰ τρόπον μᾶλλον αὐθαίρετον. Θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν μᾶλλον προσκείμενοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ προσκείμενοι εἰς αὐτὸν τὸν δῆθεν Ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος κατευθύνει, ἐκβιάζει καὶ ἀπαιτεῖ ὑποταγήν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναλάβω τὰ ὀνόματα, νὰ μνημονεύσω ἔστω καὶ μόνον δύο, τὸ ὄνομα τῶν πολεμιστῶν Κωστοπούλου, καὶ Μπουρμπούλη, χωρὶς νὰ μνημονεύσω τὰ ὀνόματα τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν νὰ μὴ θεωρηθοῦν, ὡς τόσον συνδεόμενοι μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἢ τὴν σημερινὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν. Καὶ αὐτοὶ οἱ δύο στενώτατα συνδέονται μὲ τὴν σημερινὴν ἡγεσίαν. Καὶ εἶναι πρὸς τιμήν των, ἀδιάφορον ἐὰν κρίνουν ὀρθῶς ἢ μή, ἀδιάφορον ἐὰν δικαίως συνέβαλον, δὲν γνωρίζω, εἰς τὴν ἀποστρατείαν των ἢ ὄχι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ σημερινοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ὅτι δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του διακρίσεις μεταξὺ προσωπικῶν φίλων καὶ μή. Ἐγώ, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, γνωρίζω τὸ τί ὑποφέρω ψυχικῶς ἀπὸ τὰς διαμαρτυρίας, ὡρισμένων στενῶν φίλων καὶ συμμαχητῶν, συμμαχητῶν καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν, συμμαχητῶν τοῦ ἀντιστρατήγου Γκίκα, διότι ἀπεστρατεύθησαν, ἢ διότι δὲν προήχθησαν καὶ ἐκρίθησαν στάσιμοι. Καὶ ἐπρόκειτο περὶ ἀξιωματικῶν τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα, ἐκτὸς τῶν δύο, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσα, δὲν θὰ ἤθελον νὰ μνημονεύσω. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπολύτως ἀντικειμενικὴ ὑπῆρξεν ἡ κρίσις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Πιθανὸν νὰ εἶναι πεπλανημένη. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν οὐσιαστικήν, παρὰ μόνον τὴν τυπικὴν εὐθύνην διὰ τὰς κρίσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὸ Α.Σ.Σ. Ἔχει, ἂν θέλετε, καὶ τὴν οὐσιαστικὴν εὐθύνην ὑπὸ τὴν γενικωτέραν μορφήν. Διότι εἰς ἣν περίπτωσιν διαπιστώσει, ὅτι γίνονταν βαρεῖαι ἀδικίαι, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀποστρατεύσῃ τοὺς ἀντιστρατήγους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ Α.Σ.Σ. Διότι τῶν ἀντιστρατήγων ἡ τύχη εἶναι πράγματι εἰς χεῖρας τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἄρα τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τοιοῦτόν τι, ἡ Κυβέρνησις δὲν διεπίστωσεν. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιθέτως διεπίστωσεν ἀντικειμενικότητα, σεβασμὸν τῶν ἀντικειμενικῶν στοιχείων. Ἠμπορεῖ νὰ νομίζῃ ὁ αʹ ἢ ὁ βʹ, ὁ ὁποῖος μετέχει τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγὼ ἐνδεχομένως εἴς τινας περιπτώσεις ὅτι τὸ Α.Σ.Σ. ἐπλανήθη, ἀλλ’ οὐδὲ πρὸς στιγμὴν ἐσκέφθην, διότι τοιαύτη ἔνδειξις δὲν ὑπῆρξεν ὅτι προέβη εἰς τὴν λῆψιν μιᾶς ἀποφάσεως πρὸς ἀποστρατείαν, ἢ προαγωγὴν βασιζόμενον ἐπὶ φαβοριτισμοῦ ἢ ἐπὶ δυσμενείας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ περίπτωσις τοῦ ὑποστρατήγου Καραβία, ἡ ὁποία ἰδιαιτέρως σᾶς ἀπησχόλησε καὶ ἔκαμε μνείαν αὐτῆς καὶ ὁ κ. ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος καὶ ἐπροκάλεσεν ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Χαβίνη, μίαν ἀντιδιακοπὴν τοῦ στρατηγοῦ κ. Βραχνοῦ, ἡ περίπτωσις τοῦ κ. Καραβία δὲν πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ ἀπόψε. Ἐὰν ὁ Καραβίας θελήσῃ νὰ προσφύγῃ καὶ ἐπανακριθῇ καὶ ἐὰν τυχὸν κατὰ τὴν ἐπανάκρισιν ἀποστρατευθῇ καὶ κατόπιν δευτεροβαθμίου κρίσεως, τότε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν ἀπολύτως ἀνοικτὰ περὶ τοῦ κ. Καραβία, τὸν ὁποῖον, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, βαθύτατα τὸν τιμῶ καὶ τοῦ ὁποίου τὴν πολεμικὴν δρᾶσιν γνωρίζω. Γνωρίζω τὴν πολεμικὴν δρᾶσιν τῶν ἀποστρατευθέντων, γνωρίζω τὴν πολεμικὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Καραβία, τοῦ κ. Κωστοπούλου, γνωρίζω τὴν ἔξοχον πολεμικὴν δρᾶσιν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κάθηνται ἐδῶ, ἐν τούτοις ἀπεστρατεύθησαν χωρὶς νὰ δώσουν ἀφορμὴν εἰς καμμίαν ἐπερώτησιν ἢ τὸ πολὺ ἠμπορεῖ νὰ διετυπώθη καμμία ἐρώτησις ἐκ μέρους ἀτομικοῦ φίλου των, ἀλλὰ θέματα τοιαῦτα οὐδέποτε συνεζητήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως συζητοῦνται τώρα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε χάριν τοῦ συμφέροντος αὐτοῦ τούτου τοῦ ὑποστρατήγου κ. Καραβία, νὰ μὴ ὑπεισέλθω εἰς τὸ θέμα. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ ἑνὸς προσώπου, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδεν ἀφορμὴν χρησιμοποιήσεως τοῦ ὀνόματός του ὡς πολιτικοῦ συμβόλου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ τὸν βλάψῃ εἰς τὴν μελλοντικὴν κρίσιν του.

§163Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὡς γνωρίζετε καθ’ ὅλον τὸν πολιτικὸν βίον μου δὲν ἔκαμα ποτὲ ἐπερώτησιν, παρὰ μόνον μίαν φοράν, κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς. Ἀπόψε δὲν ἀνέφερον οὐδὲν ὄνομα ἀξιωματικοῦ, οὔτε ὡμίλησα ἐναντίον κανενός. Ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ὑπερασπισθῶ τῆς θέσεως καὶ τῆς τιμῆς τοῦ στρατηγοῦ Καραβία. Ὁ στρατηγὸς Καραβίας προήχθη δὶς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ διὰ τὴν Πίνδον καὶ τὸ Ρίμινι μὲ ἔκθεσιν τοῦ ἥρωος Δαβάκη, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἔκθεσιν μὲ βαρὺ τραῦμα, ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῆς μάχης. Διότι ὅταν ἐτραυματίσθη ὁ ἥρως Δαβάκης, ὁ ταγματάρχης Καραβίας, ἀξιωματικὸς ἐπιτελείου εὑρεθεὶς ἐκεῖ ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τῆς μονάδος, ὡς πράττουν οἱ γενναῖοι ἡγέται τοῦ στρατοῦ. Ἔφερεν εἰς πέρας τὴν ἀποστολήν του καὶ προήχθη ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διέταξε τὸν κ. Γερακίνην νὰ ἐξετάσῃ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τοῦ ταγματάρχου Καραβία, ἐὰν ἔπρεπε νὰ προαχθῇ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἐν πλήρει συντομίᾳ......

§164Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό......

§165Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρέπει νὰ διαβάσω τὴν πρότασιν τοῦ Δαβάκη, τοῦ κ. Γεωργούλη καὶ τοῦ κ. Γερακίνη.

§166Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὄχι, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ εἶπον ὅτι πρόκειται περὶ ἐξαιρέτου πολεμιστοῦ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναμείνετε μέχρι τέλους.

§167Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω.

§168Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Πειράζετε μὲ αὐτὸ τὸν κ. Καραβία.

§169Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συστήσητε μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοὺς ἐξαιρέτους συναδέλφους πρώην ἀξιωματικούς, τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ ἐμέ, νὰ βάλωμεν κάτω τοὺς πίνακας καὶ νὰ τοὺς φέρωμεν εἰς τὸ Σῶμα καὶ θὰ ἴδητε ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας ἀξιωματικὸς ἀνώτατος εἰς τὸν Στρατὸν μὲ τὰ προσόντα τοῦ στρατηγοῦ Καραβία.

§170Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμ.). Ὑπάρχουν καὶ ὑπάρχουν ἀρκετοὶ καὶ ἔχουν τὰ αὐτὰ προσόντα καί τινες ἴσως μεγαλύτερα.

§171Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ ἥρωος Δαβάκη.

§172Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμ.). Δὲν δέχομαι.

§173Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Γιατί δὲν θέλετε νὰ ἀκούσητε καλὰ λόγια δι’ ἕνα πραγματικὸν ὑπερασπιστὴν τῆς πατρίδος;

§174Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμ.). Τὰ εἶπον ἐγώ, ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§175Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ ἀείμνηστος Δαβάκης λέγει: «προσελθὼν ὁ σύνδεσμος τῆς ἀνωτέρας μονάδος 613.... (ἀναγινώσκει) .... ἔλαβε μέρος εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις τῆς 1)11...». (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§176Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. ...... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώνωμεν.

§178Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. «Ἐξετέλεσεν ἀντεπίθεσιν πρὸ τοῦ ὑψώματος τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ.... (ἀναγινώσκει).......». (Θόρυβος).

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε Χαβίνη, παρακαλῶ.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος δὲν δέχεται διακοπάς. Μὴ μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν.

§181Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ διαβάσω ἔκθεσιν καὶ τοῦ κ. Γεωργούλη.

§182Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Σεβασθῆτε τὸν Κοινοβουλευτισμόν, κ. Χαβίνη.

§183Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε.

§184Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Οὔτε 2 λεπτὰ δὲν δέχομαι διακοπήν.

§185Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, εἶναι λυπηρὸν νὰ μὲ παρεμποδίζετε νὰ ἀναλύσω τὴν ἔκθεσιν ἐντιμοτάτου συναδέλφου, ὑπὲρ ἑνὸς ἥρωος ἀξιωματικοῦ. Αὐτὸ εἶναι χαρακτηριστικὸν τοῦ πνεύματος τῆς συζητήσεως τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Χαβίνη.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι καμμίαν διακοπὴν παρὰ μόνον ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅποιος διακόψει θὰ τὸν ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Κάμνω τὴν δήλωσιν διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὅτι τὸ κάμνω προσωπικῶς κατ’ ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ ἀνακληθῇ. Ὁ ρήτωρ δὲν ἐπιτρέπει διακοπάς.

§189Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Πρέπει νὰ ἀκουσθῶ καὶ ἐγώ.

§190Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Δὲν πρέπει νὰ ἀκουσθῆτε.

§191Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Ἐπειδὴ εἶμαι στρατηγὸς καὶ ὁ κ. Χαβίνης εἶναι στρατηγός....

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ 5 λεπτά.

(Ὥρα 9 μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.15′ μ.μ.)

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κάμνω τὴν δήλωσιν. Κατόπιν παρακλήσεως καὶ τοῦ ρήτορος, οὐδεμία διακοπὴ πλέον ἐπιτρέπεται. Ὁ θέλων νὰ ἀγορεύσῃ, θὰ ζητήσῃ τὸν λόγον κατὰ τὸν Κανονισμόν. Εἶναι τοῦτο δικαίωμα τοῦ ρήτορος, τὸ ὁρίζει ὁ Κανονισμὸς καὶ ὁ Πρόεδρος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ σέβεται ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀγορεύσῃ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἑπομένως νὰ λαμβάνεται ἐξ ἀπίνης ὁ λόγος. Τοῦτο δηλῶ, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὅτι γίνεται προσωπικῶς ἐναντίον οἱουδήποτε συναδέλφου, ὅστις θὰ προβῇ εἰς διακοπάς.

§194Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Θὰ παρεκάλουν, τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἐμὲ ὅπως συμφωνήσω εἰς διακοπάς, προερχομένας ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, μὴ συμμορφωθεὶς εἰς μίαν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσα καὶ ἡ ὁποία διετυπώθη πρὸς ὄφελος τῶν ὑπὸ κρίσιν κατ’ οὐσίαν ἀκόμη ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ἐπέμενε νὰ ὁμιλήσῃ κατὰ τρόπον πλεοναστικόν. Διότι, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπευθύνως ὁμιλῶν καὶ ἐκπροσωπῶν τὴν Κυβέρνησιν, ὢν ὁ ἴδιος Κυβέρνησις, προβαίνῃ εἰς τὴν δήλωσιν ὅτι θεωρεῖ ἕνα ἀνώτατον ἀξιωματικὸν ἄριστον πολεμιστήν, δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ἀνάγκη ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν ἔξαρσιν τῆς ἀξίας τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικοῦ, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀξιωματικὸς εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὴν περίοδον, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος χαρακτηρίζει ὡς περίοδον κρίσεως. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω: Δὲν ἀποδίδω τοιαύτην πρόθεσιν εἰς τὸν κ. Χαβίνην. Εἰς τὸν κ. Χαβίνην ἀποδίδω τὴν πρόθεσιν μιᾶς συναισθηματικῆς ἐξάρσεως καὶ ἐξεγέρσεως καὶ εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι αὐτὸ βλάπτει...

§195Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πιθανὸν νὰ ὡμίλησα μὲ ὀξύτητα, μὲ συγχωρεῖτε. Πιστέψατε ὅμως ὅτι ὑποστηρίζω τὸ δίκαιον.

§196Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσε καὶ τὴν ὁποίαν ὁ στρατηγὸς Γεωργούλης, ὁ ὁποῖος τὴν εἶχε συντάξει, ὑπογράψει, προσυπογράψει, ὡς Ἐπιτελάρχης τοῦ Τμήματος τῆς Στρατιᾶς Δυτικῆς Μακεδονίας, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Γεωργούλης, γνωρίζων ἄλλωστε τὰς ἀπόψεις του περὶ τοῦ προσώπου, θὰ τὴν εἶχεν ὑπογράψει καὶ σήμερον, ὅπως τὴν ὑπέγραψε καὶ τότε, ὁ κ. Γεωργούλης σεβόμενος τὸν Κανονισμὸν δὲν ἠγέρθη νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐγείρετο, δὲν ἐπρόκειτο νὰ εἴπῃ ὅτι διαφωνεῖ μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τότε ἔγραψε. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἀποστρατευθέντος ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἀκόμη ὑπὸ κρίσιν —ἐλέχθησαν τὰ ὅσα ἐλέχθησαν— θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω καὶ ἐγώ, προκειμένου περὶ ἀξιωματικοῦ προαχθέντος ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ταξιάρχου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου, ἔκθεσιν, πρότασιν προαγωγῆς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσαν ἀσφαλῶς οἱ ζητήσαντες τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλλου, ὡς πρὸς τὸν στρατηγὸν αὐτὸν καὶ τὴν ὁποίαν ἀποσιωποῦν, διότι δὲν συμφέρει νὰ φανῇ ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον προάγει καὶ πολεμιστὰς γενναιοτάτους, ὅπως καὶ οἱ περισσότεροι, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν, ὅτι προάγει καὶ γενναιοτάτους πολεμιστὰς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Ἐννοῶ τὸν προαχθέντα εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου Γεώργιον Κουρούκλην. Σᾶς ἀναγινώσκω τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν τὸ 1941 ἔκαμεν ὁ συνταγματάρχης πεζικοῦ Κρασανάκης, τὴν ὁποίαν προσυπέγραψε συμφωνῶν ὁ διοικητὴς τῆς ὁμόρου μεραρχίας Π. Δέδες, τὴν ὁποίαν προσυπέγραψε συμφωνῶν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Πυροβολικοῦ, στρατηγὸς Λελάκης καὶ τὴν ὁποίαν τελευταῖος προσθέσας καὶ ὡρισμένας λέξεις υἱοθέτησεν ὁ διοικητὴς τῆς Στρατιᾶς Κ. Μπακόπουλος. Θὰ τὴν ἀναγνώσω, διότι ἐλέχθησαν τόσα ἐναντίον τοῦ ἀρίστου αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ, τοῦ γενναιοτάτου αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ, τοῦ ἐπιτελέσαντος τὸ καθῆκον του, τοῦ μηδέποτε ἀναμιχθέντος εἰς κίνημα, ἀλλὰ ἀναμιχθέντος κάπου–κάπου εἰς καταστολὴν κινημάτων, καὶ ὁ ὁποῖος, τὸ πολὺ πολύ, κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην εἶχε συναισθηματικῶς ταραχθῆ καὶ χωρὶς νὰ ἀναλάβῃ οὐδεμίαν πρωτοβουλίαν, διότι δὲν ἔπραξε τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ ἦτο κινηματικόν, ἐξεδήλωσε μίαν διάθεσιν πικρίας καὶ ἀγανακτήσεως διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Στρατάρχου, ὅπως ἀποχωρήσῃ. Ὅλοι αὐτοί, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα σᾶς σημειῶ, Κρασανάκης, Δέδες, Λελάκης, Μπακόπουλος, ἔγραφον τὰ ἑξῆς:

«XIV ΜΕΡΑΡΧΙΑ VII ΣΥΝΟΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΥΣ

ΠΡΟΤΑΣΙΣ

Ἀπονομῆς Ἠθικῆς ἀμοιβῆς (προαγωγὴ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ) τοῦ Ταγ)ρχου Πυρ)κοῦ Γεωργίου Κουρούκλη (ἀρ. μητρ. 14373). Δ)τοῦ Δʹ Μοίρας Πεδινοῦ Πυρ)κοῦ Ὁ κάτωθι ὑπογεγραμμένος Ἀντ)ρχης Πεζικοῦ Κρασανάκης Χαρ. Δ)τὴς τοῦ VII Συνοριακοῦ Τομέως.

ΠΟΙΟΥΜΑΙ

εὐφήμου μνείας τοῦ Ταγματάρχου Πυροβολικοῦ Κουρούκλη Γεωργίου διότι καθ’ ὅλην τὴν φονικὴν μάχην (6–10 Ἀπριλίου 1941) ὡς Διοικητὴς Μοίρας Πεδινοῦ Πυροβολικοῦ ἀμέσου ὑποστηρίξεως τοῦ Τομέως τῶν ὑπ’ ἐμὲ ὀχυρῶν ἐπέδειξεν ἀπαράμιλλον ἀνδρείαν καὶ τόλμην καὶ αὐτοθυσίαν ἐπισύρας τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν πεζῶν συμπολεμιστῶν του. Κατώρθωσε δὲ διὰ τῆς διοικητικῆς καὶ τακτικῆς ἱκανότητος καὶ ἀντιλήψεώς του ὄχι μόνον νὰ κρατήσῃ τὸ ἐκτὸς ὀχυρῶν τμῆμα του εἰς τὰς θέσεις του παρὰ τὰς συνεχεῖς λυσσαλέας ἐπιθέσεις τῶν Γερμανῶν ἀλλὰ καὶ νὰ ἀντιπαραταχθῇ εἰς τὸ πολλαπλάσιον καὶ τελειοποιημένον πυροβολικὸν τοῦ ἐχθροῦ συντρίψας διὰ τῶν καλῶς διευθυνομένων πυρῶν του πλείστας ἐπιθέσεις μηχανοκινήτων, ἀναγκάσας διὰ τῶν εὐστόχων πυρῶν του πολλάκις εἰς ὑποχώρησιν ἐχθρικῶν συνταγμάτων καὶ αἰφνιδιάσας διὰ τῶν ἐπικαίρων πυρῶν τὸν ἐχθρὸν εἴτε οὗτος εὑρίσκετο ἐν συγκεντρώσει ἕτοιμος πρὸς ἐπίθεσιν κατὰ τῶν ἡμετέρων θέσεων εἴτε καὶ ἐν ἐπιθέσει καθ’ ἡμῶν. Ἐπέσυρε δὲ τὸν θαυμασμὸν τῶν συμμαχητῶν του ἡ καταστροφὴ πλείστων ἐχθρικῶν πυροβολαρχιῶν, πολυαρίθμων ἁρμάτων μάχης, ἀντιαρματικῶν πυροβόλων αὐτοκινήτων κλπ. Ἀναφέρω συγκεκριμένως μόνον τὴν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν ἁπάντων τῶν ἁρμάτων (50) μάχης τὴν 20ὴν ὥραν τῆς 8ης Ἀπριλίου εἰς τὴν θέσιν «4 λεῦκες», ἅτινα ἐπετέθησαν κατὰ τοῦ ὀχυροῦ «Παρταλοῦσκα». Ἐπέτυχε διὰ τοῦ προσωπικοῦ του θάρρους καὶ τῆς ἰδιαζούσης γενναιοψυχίας του ὄχι μόνον νὰ ἐκδιώξῃ πλειστάκις τὸν εἰσδύσαντα εἰς τὴν τοποθεσίαν του πολέμιον διὰ τῆς λόγχης ἀλλὰ καὶ νὰ παρασύρῃ εἰς ἐπίθεσιν τοὺς πυροβολητάς του. Συγκεκριμένως τὴν 7ην Ἀπριλίου 1941 ὅτε οἱ Γερμανοὶ ἐγένοντο κύριοι τῆς τοποθεσίας «Σταυροῦ» κυκλώσαντες καὶ ἐξουδετερώσαντες τελείως τὸ 1)73 Τάγμα ὁ ταγματάρχης Κουρούκλης αἰτήσας 20 ἄνδρας παρὰ τοῦ Διοικητοῦ τοῦ ὑποτομέως ἐπιχειρεῖ καὶ μὲ ὀλιγαρίθμους πυροβολητὰς τοῦ Σταθμοῦ Διοικήσεώς του νὰ ἀνακαταλάβῃ τὴν ἀπολεσθεῖσαν τοποθεσίαν κατορθώσας νὰ ἀνακόψῃ τὴν προέλασιν τοῦ ἐχθροῦ πρὸς Ἅγ. Μᾶρκον. Ἐν συνεχείᾳ καίτοι εἶχε κυκλωθῆ, κατώρθωσε διὰ τῆς εὐστόχου καὶ ἐπικαίρου ἐκτοξευθείσης βολῆς τῆς Μοίρας του νὰ συγκρατήσῃ τὸ σπουδαῖον τοῦτο σημεῖον τῆς Κυρ. Τοποθεσίας Ἀντιστάσεως μέχρι τὸ ἑσπέρας ὁπότε ὃ ὑποφαινόμενος ἀνακατέλαβε τοῦτο δι’ ἑνὸς Λόχου καὶ μὲ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ πυροβολικοῦ τῆς Μοίρας Κουρούκλη. Ἐπίσης τὴν 8ην Ἀπριλίου ὁ ταγματάρχης Κουρούκλης ἀπέκρουσε διὰ τῆς λόγχης τὸν εἰσδύσαντα εἰς τὰς θέσεις «Καλύβια καὶ Κουρὶ» ἐχθρὸν ἡγούμενος τῶν πυροβολητῶν του. Ὁμοίως τὴν 9ην Ἀπριλίου δὶς οἱ πυροβοληταὶ τοῦ ταγματάρχου Κουρούκλη θέσαντες ἐφ’ ὅπλου λόγχην ἐπιτίθενται κατὰ τῶν Γερμανῶν μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Διοικητήν των τοὺς ἀνατρέπουν τοὺς καταδιώκουν καὶ ἀποκομίζουν πλεῖστα λάφυρα καὶ πολεμικὸν ὑλικόν. Τὴν μεσημβρίαν τῆς αὐτῆς ἡμέρας ὅτε ἐξήντλησε τὰ πυρομαχικά του εἰς ὀβίδας καὶ φυσίγγια ἐζήτησε παρὰ τοῦ Δ)τοῦ τοῦ ὑποτομέως νὰ τοῦ διατεθοῦν φυσίγγια Λεμπὲλ καὶ ὅπλα ὅπως συνεχίσῃ τὸν ἀγῶνα. Πράγματι τοῦ παρεχωρήθησαν 20 ὅπλα Μάλινχερ καὶ οὕτω ἐρρίφθη ἐκ νέου μὲ τὸ τμῆμα του εἰς τὸν ἀγῶνα ἐκ τοῦ συστάδην, μέχρι τῆς συνάψεως τῆς ἀνακωχῆς, διατηρήσας μέσα εἰς τὴν κόλασιν ἐκείνην τοῦ πυρὸς μέχρι τέλους τὴν τοποθεσίαν του καὶ ὑποστηρίξας τὰ ὀχυρὰ ὄχι μόνον ὡς πυροβολητής, ἀλλὰ καὶ ὡς πεζικὸν ἐπιφανείας. Διὰ τὰς τοιαύτας ὑπηρεσίας του ὑπερβαινούσας κατὰ πολὺ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ στρατιωτικοῦ του καθήκοντος δεδομένου ὅτι ἐξέθεσεν εἰς προφανῆ κίνδυνον τὴν ζωήν του προκαλέσας τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν γενικὴν ἐκτί-

μησιν τῶν συμπολεμιστῶν του,

ΠΡΟΤΕΙΝΩ

Τὴν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προαγωγήν του εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀντ)ρχου διὰ διακεκριμένας πράξεις ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης συμφώνως τῷ νόμῳ «περὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν». Γνώμην Δ)τοῦ Ὁμ. Μερ)χιῶν

Συμφωνῶ

Π. ΔΕΔΕΣ

Ἀντ)γος Βεβαιοῦται τὸ γνήσιον τῆς ἀνωτέρω προτάσεως Ἡ Δ)νσις Πυρ)κοῦ Γ.Ε.Σ. Ὑπογραφὴ δυσ.

(Τ. Σ.)

Ὁ Δ)τὴς τοῦ VII Συνορ. Τομέως

ΧΑΡ. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗΣ

Ἀντ)ρχης Πεζ. Γνώμη Δ)τοῦ XIV Μεραρχίας

Συμφωνῶ

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Ὑποσ)γος

Γνώμη Ἀρχηγοῦ Πυρ)κοῦ Στρατιᾶς

ΒΑΣ. Ι. ΛΕΚΑΚΗΣ

Ἀντ)γος Γνώμη Δ)τοῦ Στρατιᾶς Ὁ Ταγματάρχης Κουρούκλης ἐξετέλεσε πράγματι πλήρως τὸ καθῆκον του, ἐπιδείξας εἰς ἐξαιρετικῶς κρισίμους περιστάσεις γενναιότητα καὶ αὐτοθυσίαν ἃς σπανίως συναντᾶ κανεὶς ἐν πολέμῳ. Διὰ τοῦτο συμφωνῶ ἀπολύτως εἰς τὴν πρότασιν τῆς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προαγωγῆς του.

Κ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀντ)γος». Καὶ σκεφθῆτε ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ εἶναι γενναῖοι. Ἐν τούτοις ὁμιλεῖ περὶ σπανίας ἐξαιρέσεως.

§197Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅπως ἐν συνεχείᾳ τῆς ἱστορηθείσης ὑπερόχου πολεμικῆς δράσεως τοῦ συμπολίτου μου, κ. Κουρούκλη, προσθέσω καὶ τὰ ἑξῆς: Κατὰ τὴν κατοχὴν ἐπέδειξε τὴν ἰδίαν εὐψυχίαν ὡς ἀρχηγὸς ὁμάδος «Μίδα». Συλληφθεὶς ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν, ἐφυλακίσθη καὶ ἐφάγαμε μαζὶ τὸν ξηρὸν ἄρτον τῆς φυλακῆς, ὅπως καὶ ὁ στρατηγὸς κ. Βραχνός, ὅστις ἦτο ἐπίσης φυλακισμένος. Ἐπὶ πλέον σεῖς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ πόσα ἀριστεῖα ἀνδρείας κοσμοῦν τὰ στήθη του καὶ ἐπὶ πλέον ὡς πρὸς τὴν μόρφωσίν του, τελευταίως, ὁπότε ἐφοίτησεν εἰς τὴν Ἀνωτέραν Σχολὴν Τακτικῆς, ἐξῆλθε πρῶτος μεταξὺ 32 συναδέλφων του. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἵτινες ἐζήτησαν τὸν φάκελλον αὐτοῦ, θὰ ἐθαύμασαν τὴν πολεμικήν του δρᾶσιν. Ἡμεῖς ὑπερηφανευόμεθα δι’ αὐτόν.

§198Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μνείαν αὐτῶν. Ὅταν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, λανσάρετε τὸ ὄνομά του, καθ’ ὃν τρόπον τὸ λανσάρετε, ζητοῦντες τὸν φάκελλό του καὶ μετατρέποντες τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὰ ὅσα εἶπον. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἠμπορούσατε νὰ εὕρητε εἰς τὸν φάκελλον αὐτόν, διότι σᾶς τὸν ἤνοιξα καὶ σᾶς τὸν ἐδιάβασα, παρὰ μόνον ἡρωϊσμοὺς καὶ θυσίας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς ἡ δρᾶσις του ὑπῆρξεν ἐξαίρετος. Συνελήφθη, ὑπέστη τοῦ κόσμου τὰς ταλαιπωρίας καὶ ἐπίσης κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου τὸ αὐτὸ ἔπραξε. Καὶ ἔχομεν καὶ τοῦ στρατηγοῦ Κώτσαλη τὰς βεβαιώσεις, τὰς προτάσεις, τὰς πράγματι ἐξαιρετικῶς ὑμνητικὰς διαδοχικὰς σημειώσεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἔμμεσος δυσφημιστικὴ προσπάθεια ἀποκρούεται διὰ τῆς ἀληθείας, διὰ τῶν ἀνακριβῶν στοιχείων, διὰ τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅπως καὶ ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸν ὑποστράτηγον Κασαβίαν. Ἀλλ’ ὁ μὲν Κουρούκλης προήχθη ἀπὸ ταξίαρχος εἰς ὑποστράτηγον, ὁ δὲ Καραβίας προήχθη ἀπὸ ταξίαρχος εἰς ὑποστράτηγον, ἀπεστρατεύθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ἀσχέτως τοῦ ἐὰν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἢ ὄχι καὶ δὲν ἔχω ἐγὼ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, πρὶν ἢ ἔλθῃ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε ὀρθῶς, εἴτε ἀδίκως ἀπεστρατεύθη, ἀφοῦ ἐσημειώθη ἐν πολλοῖς τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ὄχι βεβαίως ἡ ὀκταετία, ὄχι βεβαίως τὸ ὅριον ἡλικίας, ἀλλ’ ὁ βαθμός, διότι ἐλάχιστοι πλέον γίνονται ἀντιστράτηγοι. Βεβαίως καὶ ὁ κ. Καραβίας θὰ ἦτο ἄξιος καὶ δὲν ὑπάρχει περὶ αὐτοῦ ἀμφιβολία, ἀλλὰ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον προέβη εἰς σύγκρισιν καὶ στάθμισιν διαφόρων περιστατικῶν τὰ ὁποῖα ἐγὼ δὲν γνωρίζω. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ περὶ τοῦ ὑποστρατήγου Κουρούκλη. Καὶ ἤδη εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω περὶ τοῦ ὑποστρατήγου Πιπιλιαγκοπούλου, τοῦ ὁποίου ἐπίσης ἀνεμίχθη τὸ ὄνομα. Ἐζητήθη καὶ αὐτοῦ ὁ ἀτομικὸς φάκελλος καὶ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ἐψιθύρισαν εἰς τὰ αὐτιὰ ἀνακριβείας καὶ εἶπον: Εἴπατε εἰς τὸν Κανελλόπουλον νὰ δώσῃ τὸν φάκελλον, διότι δὲν ἠξεύρομεν τὶ κρύπτει. Καὶ ἐπῆγον οἱ συνάδελφοι καὶ ἐδιάβασαν τὸν φάκελλον καὶ εἶδον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπουν, ὅσα ἐφαντάζοντο, ὅ,τι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ εἴπουν, διότι ὁ φάκελλος ὁμιλεῖ μόνον ὑπὲρ αὐτοῦ. Ὁ κ. Πιπιλιαγκόπουλος εἶναι ἕνας ἐξαίρετος ἀξιωματικός. Ἔχει ἐξαιρετικῶς μεγάλην μόρφωσιν. Γνωρίζει πέντε γλῶσσας. Γνωρίζει ἀρκετὰ τὴν Τουρκικὴν καὶ τὴν Ἀγγλικήν. Δι’ αὐτὸ καὶ τὸν ἐτοποθετήσαμεν εἰς τὸ Στρατηγεῖον Κόντας τῆς Σμύρνης καὶ ἔχω, ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὸν φάκελλον, ἀρίστας ἐκθέσεις.

§199Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸν τὸν φάκελλον τὸν εἴχατε ὑπ’ ὄψιν σας;

§200Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Βεβαίως. Πῶς νὰ μὴ τὸν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου; Κύριοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν ἐπολέμησε καὶ εἰς τὸν Στρατὸν τοῦ Ἕβρου καὶ συνέβαλεν ὡς ἀξιωματικὸς εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ κατὰ τῶν συμμοριτῶν καὶ εἰς τὴν κατοχὴν εἰργάσθη καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἷς ὡς ἐκ τῶν κυριωτέρων φορέων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ ὡρισμένας λεπτομερείας: Ἔλαβε μέρος εἰς πλείστας διεθνεῖς διασκέψεις διότι εἶχε μίαν εἰδικὴν γνῶσιν αὐτῶν τῶν προβλημάτων καὶ τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐψιθύρισαν εἰς τὰ αὐτιὰ τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως οἱ καλοθεληταί, εἶναι, ὅτι κἄποτε ἓν τάγμα του ἠναγκάσθη νὰ συμπτυχθῇ. Θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω, ἐὰν αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ γεγονὸς τῆς συμπτύξεως ἑνὸς τάγματος τοῦ ὁποίου εἶναι εἷς διοικητὴς σημαίνει καὶ ἔγκλημα. Βεβαίως ἐὰν καὶ ἀδικαιολογήτως, ἐὰν κακῶς δὲν ἔπραξε τὸ πᾶν διὰ νὰ διορθώσῃ τὴν κατάστασιν, τότε αὐτὸ χωρὶς νὰ εἶναι ἔγκλημα εἶναι ἓν ἐλάττωμα. Ἀλλά, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, εὑρίσκομαι ἐνώπιον τῶν ἑξῆς στοιχείων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν του ἐν Ἀλβανίᾳ, ἔχω ἔκθεσιν ἐνώπιόν μου τοῦ ἀντιστρατήγου Γ. Δρομάζου, διοικητοῦ τότε τῆς Χ Μεραρχίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως ὑπὲρ αὐτοῦ. «Χαρακτὴρ ἀξιοπρεπής.......... (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Δρομάζος εἶναι φυσικὰ ἀντικειμενικὸς ἐν προκειμένῳ κριτής. Τότε ἐγένετο ἐναντίον του ἐνέργεια, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη ἀπολύτως ἐσφαλμένη. Ποῖος ἔκαμε τὴν ἔνορκον διοικητικὴν ἐξέτασιν; Εἷς ἄριστος ἀξιωματικός, τὸν ὁποῖον γνωρίζομεν ἀπὸ τὸ Ἀλβανικὸν Μέτωπον καὶ τὸν ὁποῖον εὗρον εἰς Μέσην Ἀνατολήν, Κρήτην, καὶ ἔχομεν ὅλοι τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκτιμήσωμεν. Τὴν ἔκαμεν ὁ συνταγματάρχης τότε Πεζικοῦ Ν. Παπαδάκης, ὁ ὁποῖος λέγει: «Διὰ ταῦτα ἀποφαίνομαι.......... ......... (ἀναγινώσκει).............» Ἔχω ἐπίσης ἔκθεσιν τῆς 30 Μαρτίου 1945, τοῦ Ἀρχιμήδους Ἀργυροπούλου ἡ ὁποία περὶ τῆς ἐξαιρέτου δράσεώς του, τῆς γενναιότητος καὶ τοῦ θάρρους, τὰ ὁποῖα ἐπέδειξε. Τέλος ἔχω νὰ σᾶς διαβάσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ συνταγματάρχου καὶ μετὰ ταῦτα ὑποστρατήγου κ. Σφέτσου, ὁ ὁποῖος λέγει: «Ἔλαβε μέρος εἰς ἐπιχειρήσεις................ ........... (ἀναγινώσκει)..............». Ἑπομένως, αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἐν σχέσει πρὸς τὸν Πιπιλιαγκόπουλον διὰ τὴν σύμπτυξιν καὶ τὴν ὑποχώρησιν ἑνὸς λόχου τοῦ τάγματος, τοῦ ὁποίου ἦτο διοικητὴς ἀνατρέπονται ὑπὸ τῶν στοιχείων αὐτῶν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ ἄλλας σημειώσεις ἃς εἴπωμεν, λίαν ὑμνητικάς, ἀλλὰ δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ καταπονήσω περισσότερον τὴν Βουλήν. Ἐνόμισα, ὅμως, ὅτι προκειμένου περὶ αὐτῶν, τῶν δύο ὑποστρατήγων, τῶν ὁποίων οἱ φάκελλοι ἐζητήθησαν μὲ τὴν πρόθεσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπον προηγουμένως, ἔπρεπε νὰ κάμω εἰδικὴν μνείαν καὶ νὰ ἐξάρω τὴν δρᾶσιν των κατὰ τὴν σταδιοδρομίαν των τὴν στρατιωτικήν.

§201Γ. ΜΟΔΗΣ. Διὰ τὸν Ἰωάννην Παπαθανασίου.

§202Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Μόδη, διὰ τὸν Ι. Παπαθανασίου δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Καλὸς ἀξιωματικὸς ἦτο ἔτυχε νὰ συνυπηρετήσω εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκτιμήσω τὸν ἀξιωματικὸν Ι. Παπαθανασίου. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου δὲν διώκησε καμμία μονάδα μάχης. Ἔπταιον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐκράτουν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνῃ διότι ξεύρετε, ὅτι οἱ πάντες κυκλώνονται κτυποῦνται ἀπὸ τὴν πλάτην, κάθε ἀξιωματικὸς θὰ πρέπει νὰ λάβῃ μέρος ἐνεργόν. Βεβαίως εἶναι καλὸς ἀξιωματικός, ἀλλὰ ἐκρίθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποστρατευθῇ. Ἔπραξε, φυσικά, τὸ καθῆκον του ἀνελλιπῶς.

§203Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ὅλην τὴν γραμμήν. Δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου διακρίσεις. Διότι ἐὰν πρόκειται νὰ προάγωνται οἱ πολεμισταὶ ἀξιωματικοὶ τότε, δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω ὄνομα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, κατὰ ποίαν λογικὴν σειράν, πρόκειται νὰ προαχθῇ εἰς ἀντιστράτηγον εἷς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄριστος ἐπιτελικὸς ἀξιωματικός, ἀλλὰ οὐδέποτε διώκησε μαχομένην μονάδα. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά καὶ ἐπιβάλλεται ἡ ἀρχὴ τῆς ἴσης μεταχειρίσεως νὰ ἐπικρατήσῃ.

§204Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῆς Φ.Δ.Ε., μαντεύω ποῖον ἐννοεῖτε. Τὸν ἐκτιμᾶτε, καὶ τὸν ἐκτιμᾶτε πάρα πολύ. Ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἐκλήθη διὰ κρισιμωτάτας ἀποστολάς, κρισιμωτέρας ἀπὸ τοὺς μεγάλους κινδύνους τῆς μάχης. Ὑπῆρξεν εἷς ἐπιτελικὸς μεγάλης ὁλκῆς. Καλὸς εἶναι ὁ Παπαθανασιάδης, κ. συνάδελφοι, καὶ μία ἐξαιρετικὴ φυσιογνωμία. Καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ γίνωνται ἐξαιρέσεις. Ἀφήσατε ὅτι ξεύρει ἄριστα νὰ διοικῇ ὡς τὸ ἀπέδειξεν ὡς Διοικητὴς Ταξιαρχίας καὶ τώρα ὡς Διοικητὴς Μεραρχίας, ἀσχέτως αὐτοῦ καὶ ἕνας νοῦς ὁ ὁποῖος ἀπέδωσεν ἐθνικῶς καὶ εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ καὶ εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ τρόπον ἀνεγνωρισμένον ὑπὸ πάντων. Ὑπάρχουν, λοιπόν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, καὶ ὡρισμέναι ἐξαιρέσεις. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὸ γνωρίζετε ἴσως, ὅτι ὁ Ἀρχιστράτηγος τῶν Δυνάμεων τοῦ Ν.Α. Τ.Ο. ἀνήκει εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν, ἀλλὰ εἶναι μέλος. Δὲν ἔχω συναντήσει τοιαύτης ὁλκῆς νοῦν, ὡς εἶναι ὁ στρατηγὸς Γκράντερ. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω τὸ τὶ μοῦ εἶπε τὸν Μάρτιον τοῦ 1954 ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ διὰ τὸν Στρατηγὸν Γκράντερ. Μοῦ εἶπεν: Ὅτι δηλαδή, εἶναι ὁ ἐξυπνότερος ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον ἐγνώρισα εἰς τὴν ζωήν μου. Βεβαίως γίνεται ἐξαίρεσις εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ γίνεται κανεὶς Ἀρχιστράτηγος, ὡς ἔγινεν ὁ Γκράντερ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύῃ δι’ ὅλους, αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύῃ διὰ τὸν κ. Παπαθανασιάδην, ὁ ὁποῖος εἶναι καλὸς ἀξιωματικός, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς εὑρισκόμενος εἰς τὴν αὐτὴν γραμμήν. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὑποστράτηγοι κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ γίνωνται, μὲ ἐλαχίστας ἐξαιρέσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ διέπωνται ἀπὸ τὴν πραγματικὴν οὐσίαν τῆς ἐξαιρέσεως, διὰ νὰ μὴ γίνεται ἡ ἐξαίρεσις ὑπόθεσις ἀγοραία, οἱ πολεμισταί, οἱ διακριθέντες εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης ἢ οἱ διακριθέντες εἰς διοικήσεις κρισίμους κατὰ τὸν πόλεμον. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν δὲν διεκρίθη εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, ἀλλὰ πρέπει νὰ διακριθῇ εἰς κρίσιμον διοικητικὴν ἢ Ἐπιτελικὴν ἀποστολήν, καὶ αὐτὸ τὸ ἔλαβε καὶ τὸ λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του τὸ ΑΣΣ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, δηλαδή, τοῦ ἀνθρωπίνως δυνατοῦ. Ἄνθρωποι εἶναι καὶ οἱ μετέχοντες τοῦ ΑΣΣ, λάθη ἠμπορεῖ νὰ γίνουν, ἀλλὰ δὲν λαμβάνεται ἡ ἀπόφασις, ἀξιότιμοι κύριοι ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅπως εἶχον ὑπαινιχθῆ ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ἰδίᾳ ὁ κ. Χαβίνης διὰ προηγουμένης οἱασδήποτε, συνεννοήσεως μεταβαλλομένου τοῦ Συμβουλίου εἰς Συμβούλιον μονομελές, ἀλλὰ πράγματι γίνεται συζήτησις, διατυποῦνται ἀντιρρήσεις, διατυποῦνται ἀντιρρήσεις ἔντονοι καὶ αἱ ἀποφάσεις σπανίως μόνον εἰς ἐλαχίστας περιπτώσεις ἐμφανίζονται ὡς ἀποφάσεις βασιζόμεναι ἐπὶ παμψηφίας. Ὅπως καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην σύνθεσίν του τὸ ΑΣΣ ἔτσι καὶ σήμερον ἔχει λάβει τὰς ἀποφάσεις του, σπανιώτατα μὲ παμψηφίαν. Ἀλλὰ εἶναι χαρακτηριστικόν, διὰ τὸν περὶ οὗ πρόκειται Θ. Παπαθανασιάδην τὶ εἰς τὴν προηγουμένην ἀκριβῶς σύνθεσίν του, ὅταν μετεῖχον Κιτριλάκης, Τσιγκούνης, Μανιδάκης, Ζαΐμης καὶ οὕτω καθεξῆς, προετάθη καὶ ἀπόλυτον ἐκλογὴν παμψηφεί. Θὰ σᾶς τὸ διαβάσω, διότι εἶναι χρήσιμον. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην προήδρευσα ἐγώ, διότι τὸ 1953 ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τότε νομοθεσίας προήδρευον καὶ κατὰ τὴν κρίσιν καὶ ὄχι μόνον κατὰ τὴν ἐπανάκρισιν. Ἡ προαγωγὴ τότε τοῦ Κολλιοπούλου ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ταξιάρχου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποστρατήγου ἔγινε μὲ ψήφους 6 κατὰ 5, ἡ προαγωγὴ τοῦ Πουλοπούλου ἔγινε κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν διὰ ψήφων 8 κατὰ 3, ἡ προαγωγὴ τοῦ Καλφετζοπούλου Π. ἐγένετο διὰ ψήφων 10 κατὰ 1, ἡ προαγωγὴ τοῦ Σηραδάκη Δ. ἐγένετο κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν παμψηφεί.

§205Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Μακαρίτης εἶναι αὐτός;

§206Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἄμ.). Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων ἀξιωματικῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει τὸ Ἔθνος καὶ εἶναι διοικητὴς μιᾶς τῶν σπουδαιοτέρων Μεραρχιῶν. Ὁ Καραβίας Ἰωάν. ἐκρίθη προακτέος κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν διὰ ψήφων 7 κατὰ 4. Εἰς τοὺς 7 ἤμην καὶ ἐγώ, ἄρα 6 κατὰ 4 ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς κρίσεως. Ὁ Παπαθανασιάδης προακτέος κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν παμψηφεί, ὁ Ἀρβανίτης προακτέος κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν παμψηφεί, καὶ ὁ Κετσέας κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογὴν παμψηφεί, μὲ τὴν σύνθεσιν ἐκείνην, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΦΔΕ. Δίδω τὰ στοιχεῖα αὐτὰ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι δὲν λαμβάνονται αὐθαίρετοι ἀποφάσεις αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ βασίζονται ἐπὶ ὁλοκλήρου σειρᾶς συλλογισμῶν, οἱ ὁποῖοι συλλογισμοὶ ἀνάγονται εἰς διαφόρους συνεδριάσεις κατὰ διαφόρους περιόδους μὲ διάφορον σύνθεσιν τοῦ Α.Σ.Σ. Εὐχαριστῶ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ὁμιλῶ διὰ τοὺς διατυπώσαντας τὴν ἐπερώτησιν, διότι μοῦ ἐδώσατε, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀνασκευάσω ἀνακριβείας. Εἶναι μεγάλη ἡ ἱκανοποίησις ἑνὸς ὑπευθύνου Κυβερνητικοῦ παράγοντος κατ’ ἐξοχὴν δὲ ἑνὸς ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις αἱ ὁποῖαι εἰς ὅλας τὰς περιόδους τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας εἶχον κατ’ ἀρχὴν, μὲ ὡρισμένας ἐξαιρέσεις, ἔξοχον τὴν σύνθεσιν αὐτῶν, διότι ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν εἰς ἐμέ, ὡς ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ ἀνασκευάσω τὰ ὅσα λέγονται εἰς τὸν τύπον τὰ ὁποῖα καὶ εἰς ὑμᾶς, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς τοὺς Διευθυντὰς τῶν ἐφημερίδων, τοὺς ἁρμοδίους συντάκτας, ψιθυρίζονται ἀπὸ τοὺς ἔχοντας ὡρισμένα συμφέροντα. Νομίζω ὅτι εἶναι κακῶς ἐννοούμενα τὰ συμφέροντα αὐτὰ ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὁρμῶνται καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες αὐτὴν τὴν τακτικὴν τοῦ δυσφημιστικοῦ ψιθύρου. Ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἀπεμακρύνθησαν καὶ ἦσαν ἄξιοι, ἀναγνωρίζονται, ὡς ἄξιοι. Ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἀπεμακρύνθησαν χωρὶς νὰ εἶναι ἄξιοι ὅσα καὶ νὰ εἴπουν ἐναντίον τῶν ἀξίων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν σήμερον ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, δὲν θὰ μπορέσω νὰ ἐνισχύσω τὴν προσωπικήν των θέσιν. Ὅποιος λοιπὸν εἶναι ἄξιος—δὲν ὁμιλῶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὸ Α ἢ Β πρόσωπον, ὁμιλῶ κατὰ τρόπον ἀφηρημένον καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω θεωρητικὸν εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ἠθικῶς θεωρητικὸν—ὅποιος ἔχει στοιχεῖα πρέπει νὰ βγῇ καὶ ἀντὶ νὰ ψιθυρίζῃ εἰς τὰ αὐτιὰ τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ τοῦ κ. Γρηγορίου ὅτι ὁ τάδε ἀρχηγὸς Ἐπιτελείου ἢ ὁ τάδε ὑποστράτηγος ἢ ἀντιστράτηγος ἔχει φάκελλον βεβαρημένον, πρέπει νὰ βγῇ διὰ τοῦ τύπου καὶ ὅτι στοιχεῖα κατέχει νὰ τὰ παρουσιάσῃ μὲ τὴν ὑπογραφήν τους. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἢ καὶ ἄν ἀκόμη, κατὰ τρόπον μονομερῆ καὶ μονόπλευρον ἐπιλέξῃ τινά, διότι δὲν ὑπάρχει σχεδὸν φάκελλος ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ καὶ κάποιαν ἀταξίαν ἀξιωματικοῦ καὶ κάποιαν ποινὴν καὶ κάποιαν φυλάκισιν— ἀλλοίμονον μάλιστα εἰς τὸν ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει κάποτε τιμωρηθῆ— καὶ ἄν προβῇ εἰς τὴν ἐπιλογὴν τῶν δυσμενῶν στοιχείων, θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τῆς διαψεύσεως καὶ τῆς ἀνασκευῆς. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὰ διακεκριμένα μέλη τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ διακεκριμένα δι’ ἐμὲ εἶναι ὅλα, νὰ παύσουν ἔχοντα τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τούς, διεπομένους ὑπὸ προσωπικῆς πικρίας, δικαιολογημένως ἐνδεχομένως, ἀλλὰ καμμιὰ φορὰ καὶ ἰδιοτελεῖς μὴ δικαιολογουμένους ψιθυριστὰς καὶ νὰ μὴ ἀκούουν ὅσα τοὺς λέγουν ἀλλὰ νὰ ἐρευνοῦν. Ἐὰν ἤρχοντο εἰς ἐμέ, δὲν θὰ ἠρνούμην ποτέ, τὸ γνωρίζουν, νὰ θέσω ἀμέσως ὑπ’ ὄψιν των, ἀνεξαρτήτως τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος τὸ ἐπιβάλλει, ἀνεξαρτήτως τοῦ Συντάγματος τὸ ὁποῖον τὸ ἐπιβάλλει τὸ οἱοδήποτε στοιχεῖον καὶ θὰ ἔβλεπον ἐγκαίρως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶδον χθὲς καὶ σήμερον, ὅταν ἀνεζήτησαν δυσμενῆ εἰς ὡρισμένους φακέλλους στοιχεῖα καὶ δὲν τὰ ἀνεῦρον, θὰ ἔβλεπον τότε ὅτι ἦτο ἀδικαιολόγητος ἡ αἴτησις ὅπως καταθέσω τοὺς φακέλλους αὐτούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἤλπιζον ὅτι θὰ ἤντλουν ἐπιχειρήματα ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἐναντίον μου, ὡς ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐναντίον τοῦ Α.Σ.Σ. καὶ κατ’ ἀνωτάτων, ἂς εἴπωμεν, εὐθύνην ἐναντίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὁ ὁποῖος πάντοτε ἔδωσε καὶ δίδει καὶ θὰ δίδῃ ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν τὸ παράδειγμα τῆς ἀπολύτου καὶ αὐστηρᾶς, τῆς ἀμειλίκτου ἀντικειμενικότητος, ἡ ὁποία ἔχει ἐπιτεθῆ ὡς σφραγὶς εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ ἡ ὁποία ἐπιτίθεται ὡς σφραγὶς καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§207Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφ. Τύπου). Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ νὰ μὲ συγχωρήσητε ἐὰν λαμβάνω τὸν λόγον αὐτὴν τὴν στιγμήν, μετὰ τὴν ὡραίαν καὶ μακρὰν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Θὰ ἠκούσατε ὅμως ὅτι ἔγινε προηγουμένως μία ἐπίθεσις ἐναντίον μου. Τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν ἤρχισε χθὲς διὰ τοῦ τύπου ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. Μὲ κατηγόρησεν ὅτι μὲ τὴν τελευταίαν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν μου, ἠπείλησα τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ δικτατορίας καὶ δὴ διὰ δικτατορίας τοῦ ΙΔΕΑ. Ἴσως τὸ ἐπικείμενον γεγονὸς τῆς σημερινῆς συζητήσεως, νὰ ἔδωσεν εἰς τὸν κ. Βενιζέλον τὴν ἔμπνευσιν αὐτῆς τῆς κατηγορίας. Ἀπήντησα διὰ τοῦ τύπου ἐπίσης, καὶ ἀποκατέστησα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ εἴπω μὲ τὴν ὁμιλίαν μου, ἀλλὰ ἡ ἐπίθεσις ἐπανελήφθη καὶ ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν ὁμιλίαν μου ἐκείνην δι’ ὅσους τὴν ἠκούσατε καὶ δι’ ὅσους δὲν τὴν ἠκούσατε. Διότι ὑποθέτω, ὅτι εἶμαι ἀρκετὰ γνωστός, ὥστε νὰ μὴ δύναται κανεὶς νὰ ὑποθέσῃ σοβαρῶς, ὅτι εἶμαι ἐγὼ ἱκανὸς νὰ ἀπειλήσω τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ δικτατορίαν καὶ δὴ μὲ στρατιωτικὴν δικτατορίαν. Ὡς βουλευτὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ὡς ὑπουργός, ὁμολογῶ ὅτι οὐδέποτε ᾐσθάνθην ὅτι δίπλα, ὑπεράνω, ὀπίσω ἢ ἐμπρὸς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὑπάρχει καμμία δύναμις, ἡ ὁποία νὰ μὴ εἶναι καθαρῶς πολιτική. Δὲν ᾐσθάνθην ποτὲ τὴν ἐλαφροτέραν πίεσιν ἢ διάθεσιν ἐπιδράσεως ἐπὶ τῆς δράσεώς μου ἀπὸ πρόσωπα, ἀπὸ ἄτομα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Τὸ θέμα τὸ ἰδικόν μου, κύριοι, ἦτο τὸ ἑξῆς καὶ ἴσως, αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔθιξε περισσότερον τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Φ.Δ.Ε. παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐθεώρησεν ὡς ἀπειλήν μου. Ἔκαμα μίαν βραχεῖαν ἀνασκόπησιν τῆς ἐξελίξεως τῶν πραγμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας. Κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία διάθεσις συνεννοήσεως ἢ συνεργασίας μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἐξέφρασα τὴν λύπην μου διὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ κατέληξα εἰς τὸ ἑξῆς συμπέρασμα: Ἐὰν ὑποθέσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ἔλειπεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ἐὰν κληθοῦν αὐτὰ τὰ κόμματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι φυσικὸν νὰ μεταφέρουν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς διαφωνίας των, τὰς ἔριδάς των καὶ τὰς ἔχθρας των. Ἡ ἀσυνεννοησία ἤ μᾶλλον ἡ ἀναρχία, ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν ὥραν κρατεῖ πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἤρχετο εἰς τὸν χῶρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐγκαθίστατο δηλαδή, μία κατάστασις, ἡ ὁποία, ἀπὸ τὴν φύσιν αὐτῆς, θὰ ἀπειλοῦσε τὰς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι, ὅταν θὰ ἔλειπεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅταν θὰ ἔλειπεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ θὰ ἔμεναν αὐτὰ τὰ διαφωνοῦντα καὶ ἐρίζοντα Κόμματα διὰ νὰ κυβερνήσουν τὴν χώραν, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἡ ἀναρχία καὶ ἡ ἀπειλὴ τῆς Δημοκρατίας. Διότι, κύριοι, πάντοτε ἡ Δικτατορία γεννᾶται ἀπὸ τὴν ἀναρχίαν. Καὶ ἐπρόσθεσα, ὅτι ὁ κίνδυνος τῆς Δημοκρατίας εἶναι διπλοῦς, εἶναι ὁ φασισμὸς ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος καὶ ὁ κομμουνισμὸς ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος. Ποίαν σχέσιν ἔχει ἡ θεωρία αὐτή, ἡ ὁποία βασίζεται, ἡ ὁποία ἐξηγεῖται, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὴν ἱστορίαν μὲ τὸν ΙΔΕΑ.

§208Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπισημάνω ἕνα σημεῖον τοῦ λόγου σας. Ἐκάματε τὴν ὑπόθεσιν ὅτι, ἀντὶ τοῦ Συναγερμοῦ, καλεῖται ἡ Ἀντιπολίτευσις. Πρόκειται νὰ κληθῇ—εἰς τὸν κόσμον τῶν ὀνείρων σας—πρόκειται νὰ κληθῇ ἄνευ ἐκλογῶν ἢ μετὰ ἐκλογάς;

§209Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Δὲν ἐξήτασα αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§210Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι, ὅμως, οὐσιῶδες. Θέτω τὸ ἐρώτημα, διὰ νὰ σᾶς διευκολύνω. Ἐὰν συμβῇ περίπτωσις τοῦ ὀνείρου σας, τότε θὰ γίνουν ἐκλογαὶ καὶ ἁρμόδιος εἶναι ὁ λαὸς νὰ δώσῃ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυβερνήτου. Συνεπῶς, τὸ δίλημμα δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν συμβῇ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ὁ Συναγερμὸς νὰ παρέλθῃ — καὶ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι θὰ συμβῇ συντόμως — ἀνακύπτει ἀμέσως δικαίωμα ἐντολῆς τοῦ λαοῦ διὰ τὴν νέαν Κυβέρνησιν. Ὁ λαός, θὰ στείλῃ τὸν Κυβερνήτην του.

§211Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἄμ.). Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι δὲν θὰ κληθῇ νὰ γνωμοδοτήσῃ ὁ κ. Λύχνος, ἢ δὲν θὰ κληθῇ νὰ γνωμοδοτήσῃ οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν, εἶναι ἀπολύτως ἐσφαλμένη. Θὰ κληθῶμεν ὅλοι νὰ γνωμοδοτήσωμεν καὶ γνωμοδοτοῦμεν ἀπὸ τοῦδε, διότι τὴν ἐπαφὴν μὲ τὸν λαὸν ὅλοι δικαιούμεθα νὰ τὴν ἔχωμεν. Καί, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ἕνα δεδομένον τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως σεῖς ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ἕνα δεδομένον τῆς σημερινῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, δὲν κρίνω ἂν τὸ δεδομένον αὐτὸ τὸ κρίνομεν ὀρθῶς ἢ σεῖς τὸ ἰδικόν μας, τὸ ἐκτιμᾶτε ὀρθῶς ἢ ὄχι, ἔχοντες, λέγω ὑπ’ ὄψιν ἕνα δεδομένον, διαφωτίζομεν τὸν λαόν, ἔχομεν ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ τὸν διαφωτίζωμεν. Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ γνωμοδοτήσωμεν; Ἔχομεν καὶ παραδέχομεν καὶ ἡ παρατήρησις αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἐκάματε δὲν εἶναι δημοκρατικὴ καὶ Κοινοβουλευτική, διότι εἰς τὸ Κοινοβουλευτικὸν καὶ Δημοκρατικὸν πολίτευμα ἔχει ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ πᾶς πολίτης, τὸ δικαίωμα νὰ κρίνωμεν καὶ σᾶς καὶ τὸν κ. Βενιζέλον καὶ τὸν φίλτατον κ. Κρασαδάκην καὶ ἅπαντας καὶ τὴν ἑνότητά σας καὶ τὴν ἀναρχίαν σας καὶ πάντα, ὄχι μόνον εἰς τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν, ἀλλὰ καὶ σήμερον καὶ αὔριον καὶ μεθαύριον, ὅπως ἔχετε καὶ σεῖς τὸ δικαίωμα νὰ κρίνετε ἡμᾶς.

§212Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι δὲν πρόκειται σεῖς νὰ ἦσθε ρυθμισταὶ τῆς διαδοχῆς. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§213Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν σύντομον αὐτὴν ὁμιλίαν, δὲν ἐπῆγα βαθύτερα καὶ δὲν ἐξήτασα ὅλας τὰς λεπτομερείας. Ἐβασίσθην εἰς τὸ γεγονὸς τῶν βαθυτάτων διαφωνιῶν αἱ ὁποῖαι σᾶς χωρίζουν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετὰ ἐκλογὰς εἰς τὰς ὁποίας ἕνα ἀπὸ τὰ κόμματά σας, θὰ λάβῃ μικρὰν ὑπεροχὴν ἀπέναντι τοῦ ἄλλου, διότι εἶναι γνωσταὶ καὶ αἱ ἀπόψεις σας ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἠθέλατε νὰ γίνουν ἐκλογαί...

§214Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αἱ ἰδικαί σας εἶναι γνωσταί;

§215Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Βεβαίως, διότι ὑπάρχει ἕνας ἐκλογικὸς νόμος.

§216Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἠκούσαμεν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ διατηρηθῇ.

§217Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν τὸ γνωρίζω. Ἐὰν τὸ γνωρίζετε ὑμεῖς, δὲν δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω. Ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τοῦτο, ἐὰν ἡ κατάστασις ἡ ὁποία διέπει τὰ πράγματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐξακολουθήσῃ νὰ συνεχίζεται καὶ φθάσωμεν εἰς μίαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν αὕτη θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ κληθῇ εἰς τὴν ἀρχήν, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἠδύνασθε νὰ σχηματίσετε Κυβέρνησιν. Καὶ ἐὰν ἐσχηματίζατε τὴν Κυβέρνησιν, αὕτη, μετὰ μίαν ἑβδομάδα ἢ μετὰ ἕνα μῆνα δὲν θὰ ὑπῆρχε. Αὐτὸ ἦτο τὸ θέμα μου κύριοι, καὶ εἰς αὐτὸ ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω. Λέγετε σεῖς ὅτι ὁ Συναγερμὸς θὰ λείψῃ μετ’ ὀλίγον. Σεῖς, μάλιστα, κύριε ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, διακηρύσσετε ὅτι δὲν ὑπάρχει. Ἀλλοίμονον εἰς σᾶς ἐὰν δὲν ὑπῆρχε. (Χειροκροτήματα).

§218Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀγαπητέ μου κύριε ὑφυπουργέ, ἀποβλέπομεν ὅλοι, ὅσοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ διαιτητὴς καὶ ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ ποῖος θὰ εἶναι ὁ Κυβερνήτης. Μία περίπτωσις δὲν ὑπάρχει καὶ εἰς αὐτὸ ἐσφάλατε, ἡ Δικτατορία. Αὐτὴ ἡ περίπτωσις, δὲν ὑπάρχει, διότι παρεμπίπτει ὁ λαός, ὁ ὁποῖος εἶναι κυρίαρχος, ὁ ὁποῖος θὰ ὁρίσῃ τὸν Κυβερνήτην. Τὰ πράγματα εἶναι ἁπλᾶ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, θὰ παρέλθῃ....

§219Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διακηρύσσετε ὅτι δὲν ὑπάρχει.

§220Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μας, ἔληξεν ὁ Συναγερμὸς καὶ ὑπάρχει σήμερον εἰς τὴν ἐξουσίαν παρὰ τὴν ἀντίθεσιν τοῦ λαοῦ, τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα καὶ τοῦ τυπικοῦ τέρματος τοῦ Συναγερμοῦ, θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τοῦ λαοῦ. Περίπτωσις δικτατορίας δὲν ὑπάρχει. Ἐκεῖνος ποὺ τὴν θεωρεῖ ἐνδεχομένην, καὶ σφάλλεται καὶ εὐθύνεται.

§221Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἔχετε ὅλο τὸ δικαίωμα νὰ ἔχετε τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν θὰ στρέψῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πρὸς ὑμᾶς καὶ τὰ ἄλλα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ πρωτίστως, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην, ἡ ὁποία εἶναι ἤδη δεδηλωμένη ἐξ ὀνόματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τὴν ὁποίαν τίποτε δὲν ἔχει ἀφαιρέσει. (Χειροκροτήματα).

§222Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μὲ ποῖον δικαίωμα σεῖς μονολογοῦντες ἀπὸ τοῦ ραδιοφώνου καταφέρεσθε κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ λέγετε ὅτι εἶναι μανιακὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις; Μὲ ποῖον δικαίωμα ἐπιτίθεσθε κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ ραδιοφώνου; (Κωδωνοκρουσίαι — θόρυβος).

§223Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω, διότι δὲν ἤκουσα τί εἴπατε. (Θόρυβος).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε τὸν κ. ὑφυπουργόν.

§225Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μιᾶς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Κύριε ὑπουργέ, ἡ σκέψις σας νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κινδύνου τῆς δικτατορίας καὶ μάλιστα ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία διαθέτει τὴν πλειοψηφίαν 200 βουλευτῶν καὶ πιστεύει ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἦτο ἀτυχής. Διότι ἐὰν συμβῇ ὅ,τι δήποτε καὶ χάσετε αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς τὴν ὁποίαν ἔχετε, νὰ ἦσθε βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εὕρῃ τρόπον νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν εὕρῃ τρόπον νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν, θὰ τὴν δώσῃ ὁ Λαός, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἀπὸ ἕνα πολιτικὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται ὅτι πιστεύει εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμὸν νὰ γίνεται ἐπίκλησις τοῦ κινδύνου τῆς δικτατορίας, ἐὰν μία Κυβέρνησις χάσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν ἔχει.

§226Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν σᾶς δίδει τίποτε ἀπὸ τὴν ἱστορίαν μου τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλῆσθε ὅτι δὲν εἶμαι δημοκρατικὸς καὶ κοινοβουλευτικός.

§227Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα.

§228Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶμαι τόσον δημοκρατικὸς καὶ κοινοβουλευτικὸς ὅσον καὶ πᾶς ἄλλος μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐγὼ δὲν ἠπείλησα κανένα μὲ τίποτε. Εἶπον ὅτι ἐὰν αὐτὴ ἡ κατάστασις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συνεχισθῇ καὶ δὲν ὑπάρξῃ μία ἑνότης, ἄλλη ἀπὸ ἐκείνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶναι κακαὶ αἱ ἡμέραι τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ περάσῃ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία. Δὲν ἠμπορεῖτε αὐτὸ νὰ τὸ ἀμφισβητήσετε. Τέλος πάντων, ἠμπορεῖ νὰ λανθάνωμαι εἰς τὴν θεωρίαν τῶν ἀπόψεών μου, ἠμπορεῖ νὰ προφητεύω κακά, δὲν ἀπειλῶ ὅμως κανένα καὶ μάλιστα διὰ στρατιωτικῆς ἐπεμβάσεως. Ἀλλά, δὲν εἶναι πρώτη φορά, ποὺ σκοπίμως γίνεται προσπάθεια συκοφαντήσεώς μου: Παλαιότερον, ἐνῷ ἤμην ἀπὼν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων εἶχε τὴν γενναιότητα νὰ μοῦ ἐπιτεθῇ κατ’ ἀνάλογον τρόπον. Ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ὁμιλίας, ἡ ὁποία ἀνεφέρετο εἰς τὸ μνημόσυνον τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, τὸ τελευταῖον εἰς τὸ Ἀκρωτῆρι καὶ ἐσημειώθησαν ἐκεῖ ὡρισμέναι ἐμφανίσεις, ὡρισμέναι παραλείψεις, ὡρισμέναι συνεννοήσεις καὶ διὰ τῆς ὁμιλίας μου ἐπροφήτευσα νέα πολιτικὰ γεγονότα, δὲν ἐπροφήτευσα δηλαδὴ ὅλα τὰ προφητευόμενα. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Χανίων, μοῦ ἐπετέθη, διότι ἐσυκοφάντησα τὸ μνημόσυνον καὶ ἐσυκοφάντησα τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον μετ’ ὀλίγον διεσπάσθη καθὼς γνωρίζετε. Ἐλπίζω ἡ νέα ἀπειλή μου νὰ μὴ εἶναι ὁμοία μὲ ἐκείνας τὰς συκοφαντίας μου.

§229Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰς ἐπαναλαμβάνετε.

§230Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Γνωρίζω τὴν ἱστορίαν τὴν ἱστορίαν τὴν ἰδικήν σας καὶ τοῦ κόμματός σας κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ὥστε νὰ μὴ ἔχω λόγον νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σεῖς ἐπράξατε.

§231Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ χθὲς εὑρισκόμεθα ἐνώπιον περιέργου φαινομένου. Χθὲς ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἤθελε νὰ εἴπῃ τί περίπου θὰ ἐλέγαμεν ἐπάνω εἰς τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια. Σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς ἔρχεται καὶ δίδει συμβουλὰς εἰς ἡμᾶς, τί πρέπει νὰ κάμωμεν. Αὐτὸ δὲν εἶναι δικαίωμά σας, ἐκτὸς ἄν ἔχετε τύψεις συνειδήσεως, διότι προέρχεσθε ἀπὸ τὰς τάξεις τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ ἀρνούμεθα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ φράσις τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη, δὲν ἠξεύρω τί ἔννοιαν εἶχεν, ὑπῆρξεν ἀτόπημα καὶ καλὸν θὰ εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὸ μέλλον νὰ προσέχῃ τὰς φράσεις του.

§232Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε ἀρχηγὲ τῆς Φ.Δ.Ε., δὲν αἰσθάνομαι καμμίαν τύψιν, διότι εἰς μίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζετε ποῦ εὑρίσκετο ἡ Κυβέρνησίς σας καὶ μὲ ποίας δυνάμεις ζητοῦσε νὰ στηριχθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ᾐσθάνθην τὴν ἀνάγκην, παλαιὸς ἐγὼ Φιλελεύθερος, τόσον παλαιὸς ὅσον καὶ σεῖς, νὰ ψηφίσω ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Σεῖς μὲ διεγράψατε ἀπὸ τὸ Κόμμα.

§233ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὀρθῶς.

§234Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὀρθῶς καὶ μὲ ἐστείλατε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. Θεωρῶ τιμήν μου καὶ θεωρῶ, ὅτι ὑπῆρξεν ἡ ὡραιοτέρα πρᾶξις τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς, τὸ γεγονὸς ὅτι κατεψήφισα τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην.

§235Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν ἀντιληφθῆτε καὶ πάλιν στροφήν, θὰ ξαναγυρίσετε πάλιν.

§236Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ βλέπω τὰ Ἑλληνικὰ πολιτικὰ πράγματα, ἀπὸ τὴν σκοπιὰν τὴν ἰδικήν μου. Μὲ ἠρωτήσατε τί λόγον εἶχον νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅπως καὶ με ὅλα τὰ ἄλλα πολιτικὰ πράγματα.

§237Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Τὸ τίμιον ἦτο νὰ παραιτηθῆτε, ἔτσι διαγράφεται ἡ Ἑλληνικὴ πολιτικὴ ζωή.

§238Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι, νομίζω, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωσα, εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἄλλος συνάδελφος ἐκ Σάμου, ἠθέλησε νὰ μὲ εἰρωνευθῇ, ὅτι δὲν εἶμαι ἥρως. Πράγματι, δὲν ὑποκρίνομαι τὸν ἥρωα τῆς τρακατρούκας. Νομίζω, ὅτι τὴν πολιτικὴν σταδιοδρομίαν τὴν συνοδεύουν ἄλλαι ἱκανότητες καὶ ἄλλαι ἀρεταί. (Χειροκροτήματα).

§239Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἰς κάθε κόμμα ἐπαίρνατε τρεῖς θέσεις, τρεῖς ἀργομισθίας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§240Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, καὶ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἡ ἱστορία ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη προεκλήθη ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Φιλελευθέρας Ἑνώσεως. Κύριοι συνάδελφοι...

§241Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νομίζετε, ὅτι εἴμεθα διηρημένοι; Κάμετε ἐκλογάς καὶ θὰ δῆτε τί θὰ γίνῃ. Ἐὰν τολμᾶτε καὶ μὲ τὸ ἰσχῦον σύστημα τὸ ἐκλογικὸν κάμετε ἐκλογάς, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ εἰσέλθῃ καὶ ἕνας ἀπὸ τὸ κόμμα σας μέσα εἰς τὴν Βουλήν.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται διὰ τοῦ θορύβου νὰ λυθῇ τὸ θέμα. Ὁ θόρυβος οὐδέποτε ὑπῆρξε διαιτητής.

§243Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. καὶ Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὀρθῶς, κ. Πρόεδρε, κάμνετε καὶ ἀποφθέγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ὀρθά. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, τὸ ζήτημα δὲν τὸ ἐδημιούργησεν ὁ κ. Λύχνος, ἀλλὰ ὁ κ. Βενιζέλος. Ὅπως πρὸ 3½ ἐτῶν, θὰ ἐνθυμοῦνται τινὲς ἐκ τῶν συναδέλφων, ἕνα ἀνάλογον ζήτημα δι’ ἀνάλογον φράσιν, τὸ εἶχε δημιουργήσει ὁ κ. Παπανδρέου καὶ μάλιστα εἰς βάρος τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐστήριζε τὴν Κυβέρνησίν του. Αὐτὰ εἶναι τὰ παράδοξα εἰς τὴν ζωὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§244Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅταν εἶχον ὁμιλήσει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην;

§245Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Βεβαίως, ἀλλὰ νὰ μὴ διακόπτετε εἰς τὴν πρώτην φράσιν.

§246Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Γνωρίζετε, ὅτι διακόπτω σπανίως, ἀλλὰ νὰ μὴ προκαλῆτε. Σπανίως ὁμιλῶ καὶ σπανίως διακόπτω, ἀλλὰ ὅταν ἐπιδιώκετε νὰ προκαλέσετε ἱλαρότητα, ἐπιβάλλεται ἡ ἄμεσος ἀπάντησις διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὡμιλήσατε σεῖς οὕτω καὶ μὲ ἠναγκάσατε νὰ ἀπαντήσω.

§247Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἀφήσατέ με νὰ συμπληρώσω τὴν φράσιν μου.

§248Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὴν εἴχατε συμπληρώσει.

§249Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἔχετε εἴπει εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι διακόπτετε σπανίως, ὥστε ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον προκύπτει, πόσον συχνὰ διακόπτετε. Αὐτὴν τὴν φράσιν τὴν ἔχετε εἴπει πλειστάκις. Θὰ τὴν ἀνεύρω εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Ἄρα διὰ νὰ τὴν ἔχητε εἴπει ἐπανειλημμένως σημαίνει, ὅτι δὲν διακόπτετε σπανίως. Λοιπόν, κ. συνάδελφοι, τότε ὁ κ. Παπανδρέου. διέπραξεν αὐτὸ τὸ λάθος ἀπέναντι τοῦ ἑαυτοῦ του καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι μετὰ ἑξάμηνον δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποτύχῃ καὶ εἰς τὰς ἐκλογάς, διότι ἐκτύπησε τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον τὸν ἐστήριζεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὰ εἶναι τὰ παράδοξα, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν ζωὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ ἴδιον διαπράττει σήμερον, ὄχι ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ ὁ κ. Βενιζέλος. Τότε καὶ ὁ κ. Βενιζέλος συνεφώνησε καὶ εἶπεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τώρα πλέον θὰ ἔχῃ λησμονήσει. Ὁ κ. Λύχνος ἔκαμε μίαν πρόβλεψιν, πρόβλεψιν κακήν, πρόβλεψιν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν συμφωνεῖτε. Ἀδιάφορον. Δὲν ἐξέφρασεν ἐπιθυμίαν ἢ εὐχήν, ἀντιθέτως μάλιστα φόβον, καὶ διαφωτίζων τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἶπε, πρόσεξε μήπως τὴν πάθῃς. Δικαίωμά του νὰ διαφωτίσῃ, ὄχι μόνον διότι εἶναι ὑφυπουργὸς Τύπου καὶ Διαφωτίσεως, ἀλλὰ καὶ πολιτικὸς ἀνήρ. Σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ δημοσιογράφος καὶ σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ λύχνος καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ φωτίζῃ. Συνεπῶς ἦτο ἑπόμενον νὰ προβλέψῃ, ὄχι βεβαίως ὡς κάτι τὸ ἀσφαλὲς ὅτι θὰ ὑπάρξῃ, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν θὰ λείψῃ ὁ Συναγερμός, δικτατορία, ἀλλὰ ἐν πάση περιπτώσει ἀναρχία, ἀπὸ τὴν ὁποίαν τὰ πάντα εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν. Τὸ αὐτὸ εἶχον εἴπει τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1952 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ βεβαίως τὸ παρεξηγήσατε. Μετὰ ἕνα ἔτος δὲν τὸ παρεξηγήσατε πλέον· καὶ τότε ἐλησμονήσατε ἐκεῖνο ποὺ εἶπον καὶ τότε ἐθεωρήσατε ἀναγκαῖον νὰ συνεργασθῆτε μαζί μας εἰς τὰς Πάτρας. Ἀλλὰ τότε τὸ εἴχατε θεωρήσει ὡς φοβερόν. Τί; Ὅτι ἡ ἀκυβερνησία, ἡ ἔλλειψις πλειοψηφίας, ἡ ἀδημονία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ἀσυναρτησία, ἀπὸ ἀπόψεως ὄχι προθέσεων, διότι ἀναγνωρίζω τὴν καλὴν πρόθεσιν ὅλων τῶν κομμάτων, ἡ ἀσυναρτησία ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς δυνάμεως, θὰ ὡδήγουν ἐνδεχομένως εἰς μίαν περιπέτειαν δικτατορίας ἢ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην περιπέτειαν. Εὐτυχῶς αὐτὸ δὲν συνέβη. Εὐτυχῶς ἦλθεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος ὁ ὁποῖος ἀπεφάσισε νὰ συγκεντρώσῃ τὰς δυνάμεις ἐκείνας αἵτινες ἦσαν διατεθειμέναι νὰ μὴ εἶναι ἀρνητικαί, ἀλλὰ νὰ εἶναι θετικαὶ καὶ ἡ κατάστασις ἐσώθη. Δὲν λέγω, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι καλὰ καὶ σώνει θὰ ἐγένετο δικτατορία, οὔτε ὁ κ. Λύχνος λέγει ὅτι θὰ γίνῃ δικτατορία ἐὰν ἡ κατάστασις περιέλθῃ εἰς σᾶς, ἀλλὰ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος. Ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία εὑρίσκει πάντοτε διεξόδους. Εἷς καὶ μόνον ἰσχυρίσθη τοῦτο, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν παρίσταται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐδῶ, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος ἀποσπασθεὶς καὶ ἀπομακρυνθεὶς ἀπὸ τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται Ἑλληνικὸς Συναγερμός, διὰ τοῦ ἐκπροσώπου του, τοῦ κ. Καψάλη, εἶπεν ἀπόψε τὰ ἀντίθετα καὶ κατηγόρησεν ὁ κ. Καψάλης ἀπόψε καὶ ἀπορῶ δι’ αὐτὴν τὴν εὐκολίαν, μὲ τὴν ὁποίαν γίνονται αἱ μεταπτώσεις τῶν συνειδήσεων πλέον καὶ τῶν σκέψεων, κατηγόρησε τὸν κ. Λύχνον καὶ ἡμᾶς ἐνδεχομένως ὅλους, διὰ τὴν παράδοξον αὐτὴν ἀντιδημοκρατικὴν καὶ ἀντικοινοβουλευτικὴν θεωρίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀναρχία ἠμπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς δεινά, δεινὸν ἡ δικτατορία, ἀλλὰ εἰς δεινὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀρχηγός του εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εὑρισκόμενος ἐν τῷ Συναγερμῷ διεκήρυσσεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρὰ μόνον δύο λύσεις: Ἢ ὁ Συναγερμὸς ἢ ἀπόλυτος καταστροφὴ καὶ τὸ ἀπόλυτον χάος. Κύριοι, τί τὰ θέλετε, ἀνήκετε πλέον εἰς τὸ χάος. Δὲν πταίομεν ἡμεῖς, σεῖς διεκηρύξατε ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρὰ μόνον αἱ δύο αὗται γραμμαὶ καὶ αἱ δύο αὗται κατευθύνσεις, δὲν τὸ διεκήρυξα ἐγώ, ἀγαπητὲ κ. Καψάλη. Ἐγὼ μάλιστα, ὅταν τὸ εἶπε, τὸ ἐχαρακτήρισα μέσα μου, ὡς κάτι τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ σκέψιν πολιτικοῦ ἀνδρός.

§250Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶσθε συνυπεύθυνος, διότι δὲν ὡμίλει μόνον διὰ τὸν ἑαυτόν του ὁ κ. Μαρκεζίνης.

§251Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Τὸ ἐθεώρησα ὡς κάτι τὸ ὁποῖον ἦτο ἀντίθετον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία πάντοτε εὑρίσκει διεξόδους, ἀδιάφορον ἐὰν —ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσθέσω αὐτὸ τὸ ἐάν, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην σημασίαν— ἐὰν προκύπτῃ πάντως ὁ κίνδυνος μεγάλης ἀνωμαλίας καὶ χάους καὶ δικτατορίας, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ λύσις. Ἀλλὰ ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία καὶ ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος τὴν καθοδηγεῖ ὁσάκις οἱ ἄνθρωποι δὲν τὴν καθοδηγοῦν, εὑρίσκει καὶ ἀνοίγει διεξόδους. Ἐπομένως ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα, διότι ὁ κ. Παπανδρέου τὸ ἔχει ἀποκτήσει ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1951, τὸ δικαίωμα αὐτό, εἰπὼν τότε ὅσα εἶπεν, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δὲν εἶχεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ εἴπει εἶναι ὁ συνάδελφος κ. Καψάλης, ὁ ὁποῖος ἀκριβῶς εἶναι ὀπαδὸς καὶ συνεργάτης ἐκείνου, ὁ ὁποῖος μέχρις ὑπερβολῆς ἔφθανε διατυπῶν τὴν θεωρίαν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρὰ μόνον δύο λύσεις, ὁ Συναγερμὸς ἢ ἡ καταστροφὴ καὶ τὸ χάος καὶ δὴ ὁ Συναγερμός. Καὶ δὴ ὁ Συναγερμὸς ἢ ὁ κομμουνισμός, διότι ἔτσι τὸ εἶχε διατυπώσει περίπου. Λέγω εἰς τὸν Καψάλην ὅτι συνεφώνησα μὲ τὸν κ. Λύχνον διότι ὑπάρχει ἢ ὁ Συναγερμὸς ἢ μία μεγάλη ἀνωμαλία, μία περιπέτεια.

§252Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἢ ὁ Ι.Δ.Ε.Α.

§253Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἀκόμη καὶ ἀπόψε ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔκαμε χρῆσιν μιᾶς λέξεως ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος ὅτι ἠνώχλησεν ὅλους ὅσους δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἢ καὶ ἀνήκοντας ἀκόμη εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν εἶπεν ὅτι ὁ λαὸς θὰ ἐπιλέξῃ συνασπισμὸν ἢ σύνολον ἀνθρώπων εἶπε Κυβερνήτην. Καὶ αὐτὸ εἶναι χαρακτηριστικὸν καὶ δὲν ἀντελήφθη ὅτι εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ὡρισμένας ἀντιδράσεις. Βεβαίως ὅταν ὁ Στρατάρχης Παπάγος παρουσιάσθη δὲν εἶπε ποτὲ ὅτι θὰ εἶμαι ὁ Κυβερνήτης. Τὸ εἶπεν ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία, ὁ πόλεμος τοῦ 40–41 καὶ τὸ 49.

§254Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶναι περίεργον νὰ θέλετε σεῖς νὰ ἀπαντήσετε εἰς ἐμὲ διὰ μίαν διαφωνίαν τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως εἴχατε μὲ κάτι τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀρχηγός μου εἰς τὸ παρελθόν.

§255Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἀπορίαν.

§256Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον ὅτι τὴν ἀπορίαν αὐτὴν δὲν τὴν ἐξεδηλώσατε τότε, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἀπορία δὲν σᾶς ἐμποδίζει σήμερον νὰ ἐμφανίζεσθε μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν διὰ τὴν ὁποίαν ἐνομίσατε ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπικρίνετε τότε τὸν κ. Μαρκεζίνην. Νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν συνέπειαν ὅταν σήμερον λέγετε ὅτι πολὺ ὀρθῶς τὰ εἶπεν αὐτὰ ὁ κ. Λύχνος. Ὅταν αὐτὰ ἐπεκαλέσθη τότε ὁ κ. Μαρκεζίνης ὑπὸ διαφόρους συνθήκας διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ κ. Μαρκεζίνης ὡμίλησε περὶ τῆς 4ετίας καὶ δευτέρας 4ετίας τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τοῦτο δὲν προεκάλεσε τὴν διαμαρτυρίαν οὐδενός, ἐνῷ σήμερον συζητεῖτε καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι περὶ τοῦ τί θὰ γίνῃ αὔριον. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε τόσον νὰ ἐνοχληθῆτε.

§257Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Συνέλαβον μίαν ἀντίφασιν, διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε σεῖς ἔρχονται εἰς ἀντίφασιν μὲ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης πέρυσι.

§258Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπα ὅτι δὲν νομίζω ὅτι ἁρμόζει εἰς ἄνδρα κοινοβουλευτικὸν πιστεύοντα εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμὸν νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ φόβητρον τῆς δικτατορίας, ὅταν ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία διαθέτει 200 βουλευτὰς καὶ μίαν Βουλὴν ἡ ὁποία δύναται εὐχερέστατα ἅμα αὔριον ὁ Συναγερμὸς δὲν εἶναι εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ δώσῃ ἄλλην Κυβέρνησιν καὶ ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπάρχει ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ τὴν λύσιν.

§259Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω εἰλικρινῶς τὴν λύπην μου διὰ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀποτελεῖ κοινὸν αἴσθημα ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον προχωρεῖ ἡ συζήτησις δὲν εἶναι ἄξιος τῆς Βουλῆς. Ἔγινεν ἐκτροπὴ ἀπὸ τὸ κύριον θέμα. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ ἀναφερθῇ εἰς παλαιὰ ἄσχετα θέματα τὰ ὁποῖα μᾶς ὡδήγησαν εἰς αὐτὴν τὴν περιπέτειαν. Ἐπεκαλέσθητε, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, γεγονότα τελείως ἄσχετα πρὸς τὸ συζητούμενον θέμα. Εἶναι ἀδύνατον νὰ σᾶς παρακολουθήσωμεν διότι θὰ ἐκτρέψωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν Βουλὴν εἰς περιττὰς ἀναμνήσεις. Τὸ περιστατικὸν τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Τότε ὡμιλήσατε κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει πρόκλησιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν τώρα ποία ἦτο ἡ πρόκλησις καὶ νὰ ἀπασχολήσωμεν σήμερον τὴν Βουλὴν μὲ τὴν περιττὴν αὐτὴν συζήτησιν. Ἐπίσης, ὁ ἀξιότιμος ὑφυπουργὸς τοῦ Τύπου δὲν δύναται νὰ διαφύγῃ τὴν εὐθύνην ὅτι ἐτοποθέτησε τὸ δίλημμα καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἀνέπτυξε μεταξὺ τοῦ Συναγερμοῦ καὶ κινδύνου δικτατορίας. Τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ κείμενον, μὲ καλόπιστον ἑρμηνείαν, προκαλεῖ αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν: Ὅτι εὑρίσκεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐνώπιον τοῦ διλήμματος ἢ Συναγερμὸς ἢ κίνδυνος δικτατορίας. Καὶ διότι ἔκαμεν αὐτὴν τὴν τοποθέτησιν, εἶναι πλήρως ὑπεύθυνος. Τρίτον, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τοῦ Τύπου καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις εἶναι βαρύτατα ὑπεύθυνος διότι κάμνει κατάχρησιν τοῦ μονολόγου τοῦ ραδιοφώνου. Στρέφεται ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον χωρὶς νὰ παρέχεται εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα τῆς ἀπαντήσεως ἀπὸ τοῦ ραδιοφώνου. Αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάχρησιν δυνάμεως καὶ ἐμφάνισιν δικτατορίας, διότι εἰς τὰς δικτατορίας, ὑπάρχει μονόλογος. Εἰς τὰς δημοκρατίας ὑπάρχει διάλογος καὶ ἀντίλογος.

§260Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μήπως ἐγκαινιάσατε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας τὴν ἀντίθετον πολιτικήν; Διότι διαρκῶς ἀκολουθεῖτε τὴν τακτικὴν ὅπως συμβαίνει ἐν Ἑλλάδι μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅταν εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει νὰ λέγῃ τὰ ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πράττει ὅταν εἶναι ἐν τῇ Κυβερνήσει.

§261Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ὑπεστήριξα καὶ ἐξακολουθῶ νὰ τὸ ὑποστηρίζω. Καὶ πέραν αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου ἐρωτήματος τὸ ὁποῖον ἀτόπως ἔθεσεν ὁ ὑφυπουργὸς τοῦ Τύπου, ὑπάρχει πλήρης ἀπάντησις. Αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ εἶναι ἐξηρτημέναι ἀπὸ τὸ εἶδος τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον θὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀναλογική, οὐδεμία ἀνάγκη ἑνότητος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπάρχει. Ἐὰν ὑπάρξῃ πλειοψηφικόν, τότε αὐτομάτως γεννᾶται ἡ ἀνάγκη τῆς συνεργασίας. Μὴ κατέχεσθε ἀπὸ καμμίαν ἀνησυχίαν. Θὰ ὑπάρξῃ ἡ διαδοχή.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§263Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσητε, κύριε Μητσοτάκη;

§264Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ νὰ δευτερολογήσω ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§265Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τότε θὰ ζητήσω ἐγὼ πρὶν ἀπὸ σᾶς τὸν λόγον καθ’ ὅ ἔχω δικαίωμα διὰ νὰ συμπληρώσω διὰ τὴν παρεμβληθεῖσαν πολιτικὴν συζήτησιν.

§266Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀνῆλθα εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ ὁμιλήσω. Πάντως ἐὰν πρόκειται νὰ ὁμιλήσητε δι’ ὀλίγων, νὰ λάβετε τὸν λόγον.

§267Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον ἔρχεσθε νὰ ὁμιλήσητε ὡς δευτερολογῶν, θὰ περιμένετε νὰ ὁμιλήσω ἐγώ, εἴτε δι’ ὀλίγων εἴτε διὰ μακρῶν.

§268Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἀπευθυνθῆτε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον.

§269Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον.

§270Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶμαι νομίμως εἰς τὸ βῆμα.

§271Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πρὶν ζητήσω τὸν λόγον εἶχον τὴν εὐγένειαν νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὸν κ. Μητσοτάκην διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα.

§272Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶχον λάβει τὸν λόγον.

§273Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἴχατε λάβει τὸν λόγον.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, θέλετε νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δευτερολογήσῃ; Τὸ ἔχει ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τὸ δικαίωμα.

§275Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, διότι ἀπὸ εὐγένειαν ἀπηυθύνθην πρὸς τὸν κ. Μητσοτάκην διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω, ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα ἀνέρχεται διὰ νὰ ὁμιλήσῃ. Μοῦ ἀπήντησε μὲ ἰταμὸν ὕφος, ἐνῷ ἐγὼ μὲ ἠρεμίαν καὶ μὲ εὐγένειαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἀντιλαμβάνεται καὶ τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ τὴν ἀντιλαμβάνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸν ἠρώτησα. (Χειροκροτήματα).

§276Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πολιτικὴ συζήτησις δὲν παρενεβλήθη.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, παρακαλῶ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§278Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ δώσετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Κατὰ τὸν Κανονισμόν, δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω ὡς δευτερολογῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου; Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ὡς ὑπουργὸς ἔχει ἀναντιρρήτως τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ καὶ τὸ ἤσκησε δὶς μέχρι τοῦδε τὸ δικαίωμα αὐτό. Μετὰ τὴν δευτέραν δευτερολογίαν του, ἐζήτησα κανονικῶς ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸν λόγον καὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἠρώτησεν ἐπὶ ποίου θέματος θὰ ὁμιλήσω. Ὑπάρχει ἓν θέμα καὶ δὲν ὑπάρχουν δύο θέματα. Δὲν παρενεβλήθη ἡ πολιτικὴ συζήτησις. Ἐγὼ ἔθιξα τὸ θέμα εἰς τὸν κ. Λύχνον καὶ εἰς ἐμὲ προσωπικῶς ἀπήντησεν ὁ κ. Λύχνος. Κατὰ συνέπειαν παρενεβλήθη. Συζήτησις δὲν ὑπῆρχε καμμία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπρόκειτο περὶ διακοπῆς, νὰ κατέλθω τοῦ βήματος. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι αὐτὰ ἀναφέρονται ἀπολύτως εἰς τοὺς κανόνας τῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως. Κατὰ συνέπειαν, οὐδὲν μάθημα δέχομαι καὶ οὐδεμίαν ὑπόδειξιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ δὲν νομίζω ὅτι ἀξίζει τὸ θέμα περαιτέρω συζητήσεως, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ λύσῃ τὴν διαφοράν, ἐπιφυλασσόμενος νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐκπροσωπεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ. Αὐτὰ τὰ γνωρίζετε καλύτερον ἐμοῦ. (Ὁ κ. Μητσοτάκης κατέρχεται τοῦ βήματος).

§280Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀσφαλῶς ἔχει δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ τοῦτο. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον παρενεβλήθη. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χαίρω διότι συμπίπτει τοῦτο καὶ μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αὐτὸς παρομοίαν ἐρώτησιν ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κ. Μητσοτάκην, ἐὰν πρόκειται νὰ δευτερολογήσῃ ἐπὶ τοῦ πυρῆνος τῆς ἐπερωτήσεως ἢ ἐὰν πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ παρεμβληθεῖσα συζήτησις.

§282Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ συζήτησις ὅπως ἀντιλαμβάνεται ὁ κ. Μητσοτάκης —διότι δὲν στερεῖται εὐφυΐας, τοῦ περισσεύει μερικὲς φορές,— ἡ συζήτησις διεξήγετο μεταξὺ ἐμοῦ ὡς ἐκπροσώπου πλέον τῆς Κυβερνήσεως —πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἀντελήφθη ὁ κ. Μητσοτάκης—. Οὐδέποτε ἐγὼ εὑρισκόμενος εἰς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, ὅταν ἠγείρετο Πρωθυπουργὸς ἢ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ὁμιλήσῃ, ἐφέρθην, ὅπως φέρεται ὁ κ. Μητσοτάκης. Καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ κάμῃ τὸ ἴδιον καὶ ἐκεῖνος, διότι αὐτὸ εἶναι παράδοσις ἑκατὸν τόσων ἐτῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν ἠγέρθη ἡ συζήτησις μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ ἐμοῦ, ὡς ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, παρενεβλήθη ὁ κ. Μητσοτάκης, καὶ τὸν ἠρώτησα...

§283Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν παρενεβλήθην. Ἤμουν εἰς τὸ βῆμα.

§284Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ τὸν ἠρώτησα: «Παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε κ. Μητσοτάκη ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα ἀνέρχεσθε εἰς τὸ βῆμα, τοῦ ἐπερωτῶντος ἢ διὰ νὰ εἰσέλθητε εἰς τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἦτο καθαρῶς πολιτική». Καὶ ἀντὶ τούτου, κ. Μητσοτάκη, μοῦ ἀπηντήσατε ἰταμῶς, μὲ ὕφος τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιῆτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀλλάξητε, μοῦ ἀπηντήσατε ἰταμώτατα, χωρὶς κἂν νὰ σᾶς πειράξω. Καὶ φυσικὰ τότε καὶ ἐγὼ παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον ὅπως ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν. Παρὰ ταῦτα, ἐπειδὴ κατεπονήθη ἡ Βουλὴ καὶ ἐπειδὴ κατεπονήθην καὶ ἐγὼ τώρα ἀφ’ ἧς στιγμῆς μοῦ ἠρνήθητε νὰ παρέμβω εἰς τὴν συζήτησιν μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ εἴπητε ὅσα ἔχετε νὰ εἴπητε, καὶ ἐγὼ θὰ συνδυάσω, κατ’ ἀνάγκην πλέον, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν ἀπάντησιν εἰς ὑμᾶς πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν ἀπάντησιν πρὸς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων. Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐπιτρέψητε σεῖς ἡ Ἀντιπολίτευσις, νὰ φύγω σὲ 10 λεπτά, λόγω ἐπειγούσης ὑπηρεσιακῆς ἀνάγκης. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ).

§285Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ ἀντιπαρέλθω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ ἰταμοῦ ὕφους. Θέλω μόνον νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἐρώτησίς μου ἦτο ἐὰν θὰ ὁμιλήσῃ διὰ μακρῶν ἢ ὀλίγων, ἐὰν προτίθεται νὰ κάμῃ διακοπὴν ἢ ἀγόρευσιν. Καὶ νομίζω ὅτι εὑρισκόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν αὐτήν. Ἐὰν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχῃ κάποιον πλέγμα σχετικὸν μὲ τὸ μάκρος τῶν συζητήσεων, αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι ἀφορᾶ ἐμὲ καί, ἐν πάση περιπτώσει, οὐδεμίαν πρόθεσιν εἶχα νὰ τὸν θίξω, οὔτε καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον ἦτο ἰταμόν. Ἡ συζήτησις ἀπόψε ἐτοποθετήθη πλέον εἰς δύο βάσεις κατόπιν καὶ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τοῦ Τύπου. Ἡ πρώτη ἦτο ἡ βάσις τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἡ δευτέρα τὸ παρεμβληθὲν θέμα, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν ἀπὸ ραδιοφώνου ὁμιλίαν τοῦ κ. Λύχνου. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως νομίζω ὅτι πολὺ ὀλίγα ἔπρεπε νὰ συμπληρώσωμεν. Ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προσπαθεῖ νὰ μεταβάλῃ τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μας καὶ τῶν προθέσεών μας καὶ μᾶς ἠρώτησε διατὶ συγκινούμεθα ἀπὸ συγκεκριμένας περιπτώσεις. Πρόθεσίς μας δὲν ἦτο οὔτε εἶναι νὰ ἀναφέρωμεν συγκεκριμένας περιπτώσεις. Ἀλλ’ ἐζητήσαμεν ὡρισμένων ἀξιωματικῶν τὰς περιπτώσεις νὰ ἐλέγξωμεν, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ συναγάγωμεν τὰ τελικὰ συμπεράσματα ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος. Ἐπίσης οὐδεμία πρόθεσις πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ ὑπῆρξεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὑπαινιγμὸς περὶ κέρδους ἢ ζημίας ἀξιωματικῶν. Οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν ἔχουν βεβαίως τὸ δικαίωμα νὰ προσφύγουν ἐνώπιον δευτεροβαθμίου Συμβουλίου. Ἡ πεῖρα ὅμως τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπὸ τὰς Κυβερνητικὰς ἐνεργείας καὶ ἡ πεῖρα ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ὁ ΙΔΕΑ κατευθύνει τὰς Κυβερνητικὰς ἐνεργείας εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς....

§286Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ τὸ λέτε. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§287Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ ἠδυνάμην ἐπίσης νὰ ἀναφέρω ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις ἑνὸς στρατηγοῦ ὁ ὁποῖος πεντάκις ἐπανῆλθε δικαιωθεὶς καὶ πεντάκις ἀπεστρατεύθη. Πρόκειται περὶ τοῦ στρατηγοῦ Κατσιμήτρου. Τὸ πῶς συμβαίνει αὐτὸ εἴχομεν ἄλλοτε εὐκαιρίαν νὰ τὸ συζητήσωμεν. Ἐπίσης πῶς ὑπάρχει ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος νὰ προκαλῇ τοιαύτας δαπάνας, διότι καταβάλλονται οἱ μισθοί, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἠθέλησε νὰ ἀναλύσῃ φακέλλους τοὺς ὁποίους δὲν ἀνελύσαμεν ἡμεῖς διότι δὲν ἦτο ἡ πρόθεσίς μας τοῦτο. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀνέφερε τὸ ὄνομα τοῦ κ. Καραβία νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ εἴπω ὅτι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ φακέλλου καταφαίνεται ὅτι πρόκειται πράγματι περὶ ἀδάμαντος. Διότι καὶ ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἀπεδείχθη ὅτι διὰ τοὺς δύο ἄλλους στρατηγοὺς κάτι θὰ ὑπάρχῃ. Διὰ τὸν Κουρούκλην ὑπάρχει ἡ συμμετοχή του εἰς τὸ κίνημα τῆς 31ης Μαΐου τοῦ 1951. Καὶ εἶναι γνωστὸς ἀπὸ τὴν διαταγὴν τὴν ὁποίαν ἐξέδωσε περὶ ἀναρτήσεως τῆς εἰκόνος τοῦ Στρατάρχου εἰς τὰς στρατιωτικὰς μονάδας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἄλλον ἀντιστράτηγον, καὶ μόνον τὸ ὅτι ὑφίσταται εἰς βάρος του ἕνα ἀτύχημα ἔστω καὶ ἐὰν ἐκ τῶν ὑστέρων ἐδικαιώθη, δὲν δύναται νὰ συγκριθῇ μὲ τὸν ἔχοντα ὑπὲρ αὐτοῦ μίαν πρᾶξιν ἀνδραγαθίας. Ἡ κρίσις βεβαίως εἶναι ἀντικειμενική, ἀλλὰ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν τῶν δυναμένων νὰ ἔχουν ἔγκυρον γνώμην διὰ νὰ μᾶς εἴπουν ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι καλύτερος ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἀπὸ ὅλους τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὸν Στρατόν. Καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα διατὶ τὸν ἀπεστράτευσαν. Δι’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ βαθεῖαν πεποίθησιν καὶ πιστεύομεν ὅτι ἐπάνω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἵσταται ὁ ΙΔΕΑ καὶ ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι τοῦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ δραματικὰς συνεπείας. Ὡς πρὸς τὴν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Λύχνου, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι οὗτος ἀκολουθῶν παλαιὰν ἐπαγγελματικὴν ἀπασχόλησίν του νομίζει ὅτι δύναται νὰ κάμνῃ προπαγάνδαν ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον δι’ ἡμᾶς. Δὲν ἐπιτρέπονται μονόλογοι ἀπὸ ραδιοφώνου, ὅταν μάλιστα στέκουν τόσον χαμηλὰ ἀπὸ ἀπόψεως εἰλικρινείας. Μὲ ἐμέμφθη, ὅτι ἀπουσιάζοντα τὸν ἐπέκρινα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ ὅταν συνεζητεῖτο νομοσχέδιον τῆς ἁρμοδιότητός του, νομίζω ὅτι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἔστω καὶ ἂν ἀπουσίαζε. Πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Λύχνον ὅτι δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ μεταφέρῃ σπερμολογίας τῶν τριόδων δι’ ὅσα ἐλέχθησαν εἰς τὰ Χανιά. Διότι ὡμίλησε περὶ μετώπου τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων μὲ τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ ἐναντίον αὐτῶν τῶν ψευδῶν ἐπετέθην ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Καὶ πρό τινων ἡμερῶν ἐπαναλαμβάνει τὴν ἀπὸ ραδιοφώνου ὁμιλίαν του περὶ δικτατορίας μετὰ τὸν Συναγερμὸν τὴν ὁποίαν εἶδεν εἰς τὸν ὕπνον του. Ἀναντιρρήτως ὁ ἄνθρωπος εἶναι κοινοβουλευτικὸς καὶ δημοκρατικὸς καὶ δὲν ρέπει πρὸς δικτατορίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως αὐτὸ τὸ τροπάριον ποὺ ἐπαναλαμβάνεται ἀπὸ τοῦ 1952, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἀνεκτὸν οὔτε ἀπὸ ἡμᾶς οὔτε ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶχε διακηρύξει ὅτι πέραν τοῦ Συναγερμοῦ δὲν ὑπάρχει εἰμὴ ὁ κομμουνισμός. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, φαίνεται σήμερον ὡς ἔχων ἀντιρρήσεις χωρὶς τότε νὰ φανερώσῃ τέτοιο πρᾶγμα, ἐνῷ συγχρόνως τὸ ἐντοπίζει σήμερον ὁ κ. Λύχνος ὅτι πέραν τοῦ Συναγερμοῦ δὲν ὑπάρχει μόνον ὁ κομμουνισμός, ἀλλὰ καὶ ἡ δικτατορία. Τοιαῦτα πράγματα δὲν ἐπετρέπετο νὰ λέγωνται. Ὅταν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις πέσῃ καὶ δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄλλη λύσις, τότε θὰ γίνῃ ἡ προσφυγὴ πρὸς τὸν λαὸν καὶ ὁ λαὸς θὰ ἐκλέξῃ τὰ κόμματα ἢ τὸ κόμμα ποὺ θὰ τὸν κυβερνήσῃ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ὅταν ἦτο ἀρχηγὸς τοῦ ΛΕΚ καὶ ἡ θέσις του ἦτο δεινὴ εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ἐσημειώθη ἡ κάθοδος εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ Στρατάρχου καὶ ἐδημιουργήθησαν οὕτω νέαι προϋποθέσεις. Κατὰ συνέπειαν τὰ περὶ δῆθεν ἀνυπαρξίας διαδοχῆς τοῦ Συναγερμοῦ καὶ κατακερματισμοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι κοινοβουλευτικῶς ἀπαράδεκτα. Αὐτὴ εἶναι ἡ δύναμις τῆς Δημοκρατίας. Ποῖος δύναται νὰ ἀποκλείσῃ τὴν δυνατότητα δημιουργίας ἑνὸς νέου συνασπισμοῦ; Νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν ἔπρεπε κἂν νὰ συζητοῦνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ δὲν ἔπρεπε οὔτε ὁ κ. Λύχνος, οὔτε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος νὰ σταθοῦν εἰς τὴν ἄποψιν αὐτὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἐστάθησαν. Ἡμεῖς ἐτονίσαμεν τὸν κίνδυνον τοῦ ΙΔΕΑ καὶ θεωροῦμεν χρέος μας νὰ δηλώσωμεν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ θὰ κανονίσῃ ποῖος θὰ εἶναι ὁ διάδοχος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως κ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§289Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, κατηγορήθην καὶ ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀπὸ τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος συνάδελφον, ὅτι κάμνω κατάχρησιν ἢ μονοπωλιακὴν χρῆσιν τοῦ ραδιοφώνου πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐθεωρήθη αὐτό, ὅτι δὲν εἶναι ὁμαλόν, δὲν εἶναι δημοκρατικόν, εἶναι ἀνελεύθερον. Κύριοι, καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἦλθον εἰς σύγκρουσιν μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Τότε, ὁμιλῶν ὡς ἁπλοῦς βουλευτής, εἶχον ὑποστηρίξει τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω καὶ σήμερον, ὅτι δηλαδὴ τὸ ραδιόφωνον εἶναι ἕνα Κρατικὸν ὄργανον. Ποῖος λοιπὸν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ; Τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔλαβεν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ φέρῃ εἰς πέρας ἕνα πρόγραμμα καὶ νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ, ἢ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν ὅτι ἐντολή των εἶναι νὰ καταστρέψουν αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ σύμφωνον μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ; Κύριοι, κάμνων χρῆσιν τοῦ ραδιοφώνου, ἔχω τὸ συναίσθημα, ὅτι εὑρίσκομαι ἐντὸς τῆς Δημοκρατίας καὶ ὅτι ἐκτελῶ ἕνα καθῆκον, τὸ ὁποῖον κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ μοῦ ἀρνηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§290Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὀρθῶς ὑπενθύμισεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς Τύπου, ὅτι εἴχομεν καὶ ἄλλοτε αὐτὴν τὴν διαφωνίαν. Πράγματι καὶ τότε ὁ κ. ὑφυπουργὸς τοῦ Τύπου ὑπεστήριξεν αὐτὴν τὴν πλάνην, ὅτι εἰς τὴν Δημοκρατίαν ταυτίζεται Κράτος καὶ Κυβέρνησις. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ βαρεῖα εὐθύνη του. Αὐτὸ συμβαίνει, ἀξιότιμε κύριε ὑφυπουργὲ τοῦ Τύπου, εἰς τὰ ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα. Εἰς τὰς Δημοκρατίας, Κράτος εἶναι Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις. Καὶ ἐὰν θέλετε μάλιστα, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ συστατικὸν τῆς Δημοκρατίας, δὲν εἶναι ἡ Κυβέρνησις, διότι, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἀνέπτυξα εἰς τὴν Βουλήν. Κυβερνήσεις ὑπάρχουν εἰς ὅλα τὰ καθεστῶτα. Ἀντιπολίτευσις ὑπάρχει μόνον εἰς τὰς Δημοκρατίας. Καὶ διὰ τοῦτο, ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι τὸ συστατικὸν τῆς Δημοκρατίας. Καὶ μόνον ἐφόσον ἀναγνωρίζεται ἐλευθέρα λειτουργία καὶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπιβεβαιώνεται ἡ Δημοκρατία. Ὅταν ἀρνῆσθε λειτουργίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπιβεβαιώνετε ὁλοκληρωτικὸν Κράτος. Ἀπὸ τὴν πλάνην αὐτὴν ἐὰν εἴχατε ἐξέλθει, κύριε ὑφυπουργὲ τοῦ Τύπου, θὰ εἴχατε σωθῆ καὶ ἀπὸ τὰ ἀτυχήματα τῶν τελευταίων σας ὁμιλιῶν. (Χειροκροτήματα).

§291Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζων τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησα, ὅταν μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τῶν δύο συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἶχον διατυπώσει τὴν ἐπερώτησιν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἐξέφρασα καὶ ἐξέφρασα ὁμολογῶ εἰλικρινῶς τὴν εὐχαρίστησίν μου εἰς αὐτούς, διότι μοῦ ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀνατρέψω πλάνας, ὡς πρὸς αὐτούς, δηλαδὴ τοὺς κ. συναδέλφους, ψευδεῖς, ὡς πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς τὴν κακὴν κατατόπισιν τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, λαμβάνων καὶ πάλιν τὸν λόγον, διὰ νὰ κλείσω, ἐφόσον θὰ τὸ ἐπιτρέψουν οἱ κ. συνάδελφοι, τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν καὶ σωστὸν εἶναι νὰ τὴν κλείουν οἱ ἐπερωτώμενοι, οἱ ὑφιστάμενοι τὴν κατηγορίαν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κλείσω τὴν συζήτησιν μὲ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς τῆς βαθείας ἱκανοποιήσεως, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθην καὶ τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι, διὰ τὴν εὐκαιρίαν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσαν οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς πολλὰς περιπτώσεις, ὄχι μόνον εἰς τὴν προκειμένην, εἰς πλείστας περιπτώσεις, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν προκειμένην, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χανίων συνάδελφος καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἐπανέλθω, ἐνόμισα καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ παρεξηγήσῃ, ἐὰν θὰ προβῶ εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῶν τῶν σκέψεων δὲν πρόκειται περὶ παρατηρήσεως ἢ συστάσεως, ἐνόμισεν, ὅταν τὸν ἠρώτησα, ὑπὸ ποίαν ἰδιότητα ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι θὰ σᾶς ἐπιτρέψω νὰ ὁμιλήσητε ἐάν, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ἐὰν καί ἐφόσον, εἴπητε ὀλίγα. Ἐκείνην τὴν στιγμήν, βεβαίως, τὸν διέκοψα καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα. Διατί; Διότι ἐθίγην προσωπικῶς; Φέρ’ εἰπεῖν, ὅταν μετὰ ταῦτα ὁμιλῶν, ὡμίλησε περὶ πλέγματός μου, ὄχι ὡς Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ περὶ πλέγματος προσωπικοῦ, συνδεομένου μὲ τὸ μῆκος τῶν ὁμιλιῶν μου, τοῦτο ἀφεώρα προσωπικῶς ἐμέ, τὸν Παναγιώτην Κανελλόπουλον. Καὶ εἶχε τὸ δικαίωμα καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ πᾶς τις ἄλλος νὰ ἀναλύσῃ τὸν χαρακτῆρα μου, τὰς σκέψεις μου καὶ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ περὶ πλεγμάτων καὶ συμπλεγμάτων, ἐγὼ ἐδέχθην τοιούτου εἴδους κριτικήν, τὴν ὁποίαν ὅμως ἐγὼ ποτὲ δὲν θὰ ἔκαμον, τὴν ἀπεδέχθην μὲ πλήρη ἠρεμίαν.......

§292Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἡρωϊκῶς τὴν ἀπεδέχθητε.

§293Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐγὼ ὅμως τὴν ἀπεδέχθην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶ καὶ δὲν θὰ ἀποδεχθῶ ποτέ, εἶναι νὰ θίγεται ἐν τῷ προσώπῳ μου, εἰς τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχω, ἡ Κυβέρνησις, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ ὡς ἀναπληρωτής του αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλο τὸ ἕνα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Μητσοτάκης νὰ ρυθμίζῃ τὸν λόγον μου πότε θὰ τὸν λάβω καὶ πότε ὄχι. Ἔχει τὸ δικαίωμα ὅμως νὰ μὲ κρίνῃ, νὰ εἴπῃ ὅ,τι δήποτε ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτῆρα μου, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ μὲ ὑβρίσῃ, ἐφ’ ὅσον δηλαδὴ δὲν πρόκειται νὰ ὑπερβῇ τὰ τυπικὰ τοὐλάχιστον, διότι οὐσιαστικῶς φθάνει καὶ μέχρις ὕβρεως ἐμμέσως, ἀλλὰ τὰ τυπικὰ κριτήρια καὶ τὰ τυπικὰ ὅρια τῆς δριμείας κριτικῆς. Καὶ βεβαίως τὸ νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη εἰς βάρος μου, αὐτὸ δὲν προεκάλεσε παρὰ μόνον τὸ μειδίαμά μου, ἀλλὰ τὴν παρέμβασίν του εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Προέδρου ἢ τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ τὸ ἐπιτρέψω καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτρέψῃ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μητσοτάκης διότι ἐστριμώχθη, διότι τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον εἶπον ὅτι δὲν ἐμνημόνευσεν ὀνόματα καὶ δὲν ἐχρησιμοποίησε στοιχεῖα ἐκ τοῦ φακέλλου, διότι δὲν εὗρε στοιχεῖα, αὐτὸ τὸν ἐστρίμωξε, τὸν ἔκαμε νὰ ξανανέβῃ εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ μεταφέρῃ τὴν συζήτησιν εἰς ἄλλα θέματα. Καὶ ὡμίλησεν ὁ κ. Μητσοτάκης, περὶ τοῦ 1951. Δὲν θὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶπον ποία εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει πρὸς τὴν κίνησιν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς νυκτὸς ἐκείνης. Τὸ εἶπον καὶ τὸ ξαναεῖπον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ Α.Σ.Σ. καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα ἐξήτασε τὴν περίπτωσιν καὶ ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐξαιρέτων αὐτῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν ἔχω λοιπὸν νὰ δώσω λόγον περὶ ἐνεργειῶν αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων ἐσημειώθησαν.

§294Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐπανέφερε καὶ ἄλλους ἀξιωματικοὺς ἐπίσης κινηματίας;

§295Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαίως. Ἀρίστους οἱ ὁποῖοι προήχθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν διατύπωσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ λέγω εἰς εἰσαγωγικά, «ηὐνοήθησαν», ἐνῷ οὔτε ὁ Κουρούκλης ηὐνοήθη, οὔτε κανεὶς ἄλλος. Ἐκρίθησαν καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ἀντικειμενικὴν καὶ ὄχι τῆς κακῆς ἐννοουμένης εὐνοίας. Κύριοι συνάδελφοι ὁ κ. Μητσοτάκης ἀνεμνήσθη ὅτι εἶχε κάμει μίαν ἐρώτησιν ἢ ἐπερώτησιν πρὸ μηνῶν σχετικῶς μὲ μίαν διαταγὴν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐκδώσει ὁ ὑποστράτηγος Κουρούκλης, ὡς ἀρχηγὸς τοῦ πυροβολικοῦ, καὶ ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ θίξῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπόψε. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι κακῶς τὸ ἔθεσε καὶ τότε εἰς τὴν ἐρώτησιν ἢ ἐπερώτησίν του καὶ κακῶς τὸ ἐμνημόνευσε καὶ ἀπόψε. Ἡ βασικὴ συνήθεια, δὲν τὸ λέγουν οἱ Κανονισμοί, πρόκειται περὶ παραδόσεως καὶ συνηθείας, ἡ βασικὴ συνήθεια εἰς ὅλους τοὺς Στρατοὺς τοῦ κόσμου, εἶναι νὰ ὑπάρχουν αἱ φωτογραφίαι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἡγήθησαν ἐν ὥρᾳ πολέμου ὡς ἀρχιστράτηγοι. Τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὰς μονάδας ἔχομεν καὶ εἴχομεν καὶ πρὶν γίνῃ Πρόεδρος τῶν Ἡν. Πολιτειῶν, ἄλλωστε δι’ ἡμᾶς δὲν εἶναι Πρόεδρος τῶν Ἡν. Πολιτειῶν εἶναι ὁ ἀρχιστράτηγος νικητής, ὅτι ὑπάρχουν αἱ φωτογραφίαι τοῦ Ἀϊζενχάουερ, αἱ φωτογραφίαι τοῦ Μοντγκόμερυ, αἱ φωτογραφίαι δὲν γνωρίζω τίνων ἄλλων, αὐτὸ δὲν τὸ λέγουν μὲν οἱ κανονισμοί, ἀλλ’ ἐγίνετο καὶ γίνεται, διότι βασίζεται ἐπὶ μιᾶς παραδόσεως καθαρῶς στρατιωτικῆς. Ὑποχρεωτική, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν βεβαίως τῶν νόμων καὶ τῶν κανονισμῶν, εἶναι ἡ ὕπαρξις τῶν φωτογραφιῶν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης καὶ ἐπίσης, χωρὶς νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, εἶναι αὐτονόητος καὶ ἡ ὕπαρξις τῆς φωτογραφίας τῆς Α. Υ. τοῦ Διαδόχου. Εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀρχιστρατήγου δύο νικηφόρων πολέμων, εἴτε ἔγινε μὲ τὸν τοιοῦτον, ὁ ἀρχιστράτηγος αὐτὸς πολιτικὸς καὶ Πρωθυπουργὸς εἴτε ὄχι, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι, χωρὶς νὰ εἶναι τὸ πρᾶγμα τυπικῶς ἐπιβεβλημένον, ἔχει κάποιαν οὐσιαστικὴν δικαιολογίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην ὅτι ὑπῆρξεν ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐνῷ ὑπῆρχε Βασιλεύς, εἶχε θεωρηθῆ προϋπόθεσις ἀπαραίτητος διὰ τὴν παραμονὴν κατ’ οὐσίαν ἀξιωματικοῦ εἰς τὸ Στράτευμα, διότι τότε αἱ ἐκκαθαρίσεις ἐγίνοντο ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν καταιγίδων τῶν πολιτικῶν, ἡ ὕπαρξις τῆς φωτογραφίας τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, χωρὶς νὰ εἶχε κάμει ἀρχιστράτηγος, χωρὶς νὰ εἶναι στρατιωτικός, ἀλλὰ διότι ἐθεωρεῖτο ὡς ἡγέτης, ὡς πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐμπνεύσει τὴν μερίδα, ἡ ὁποία τὸν ἠκολούθει.

§296Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, ὅτι εἰς τὰ στρατιωτικὰ γραφεῖα ὑπῆρχεν ἡ φωτογραφία τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου.

§297Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑπῆρχε.

§298Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν τὴν ἀνήρτησε κανεὶς αὐθαιρέτως, ἄλλο ζήτημα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὴν συνομιλίαν μας διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀναρτίσεως τῆς φωτογραφίας αὐτῆς.

§299Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω, ὅ,τι λέγομεν εἰς ἰδιαιτέρας συνομιλίας, νὰ μὴ τὸ μεταφέρετε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κύριοι, μὴ καταχρᾶσθε τῶν ἰδιαιτέρων συνομιλιῶν, τὰς ὁποίας ἔχομεν.

§300Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ἐπὶ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ λέγετε ἄλλα πράγματα.

§301Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἤλθατε μὲ τὸν κ. Βενιζέλον καὶ εἶπον ὅτι οἱ κανονισμοὶ δὲν τὸ λέγουν ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ πρᾶγμα ἔχει μίαν ἠθικὴν βάσιν.

§302Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅ,τι ἐλέχθη, διότι παραμένουν ἐντυπώσεις σφαλεραὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν, εἴπετε ὅτι θὰ ἀναμείνετε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα ἀπεφασίσατε νὰ πάω νὰ τὸν ἴδω καὶ ἐγὼ καὶ μάλιστα ἀναλάβατε καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσητε ὅτι θὰ συστήσητε καὶ θὰ λάβητε τὰ μέτρα σας νὰ μὴ ἀναρτηθῇ ἡ φωτογραφία εἰς κανὲν στρατιωτικὸν γραφεῖον. Αὐτὰ εἴπατε εἰς τὸν κ. Βενιζέλον καὶ εἰς ἐμὲ καὶ ὑπεχρεώθην νὰ τὸ ἀναφέρω, διότι ἄλλα εἴπατε τότε καὶ ἄλλα λέγετε τώρα. Ἡ φωτογραφία τοῦ Ε. Βενιζέλου δὲν ὑπῆρχε τότε εἰς τὰ στρατιωτικὰ γραφεῖα, ὅπως καὶ τώρα δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τοῦ κ. Παπάγου, διότι εἶναι ἀρχηγὸς κόμματος.

§303Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Χαβίνης πράγματι κατὰ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας ἡ ἐγκύκλιος τοῦ κ. Κουρούκλη μοῦ ἐζήτησαν μετὰ τοῦ τότε ἐπιτίμου Προέδρου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλου εἰς τὸν διάδρομον νὰ μοῦ ὁμιλήσουν σχετικῶς, τοὺς εἶδον πολὺ στενοχωρημένους. Δὲν εἶχον κατατοπισθῆ πλήρως, δὲν εἶχον διαβάσει τὴν διαταγὴν καὶ εἶπον ὅτι θὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα καὶ ὅταν ἔλθῃ ὁ Στρατάρχης θὰ τὸ συζητήσουν μαζί του. Δὲν τὸ συνεζήτησα, ὅμως, διότι ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸ συζητήσουν. Ἐθεώρησα ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ὑπάρχον ζήτημα. Ὁ κ. Χαβίνης ἐπιμένει ὅτι δὲν εἶχεν ἐπιβληθῆ ἡ ἀνάρτησις τῆς εἰκόνος τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι ἐπεβάλετο εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας νὰ ζητωκραυγάζουν καὶ νὰ ψάλλουν καὶ τὸν ψειλορίτην, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς καὶ Κανονισμῶν ἦτο ἀπολύτως ἀπαράδεκτον, ἀλλὰ ἦτο μέσα εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς ἐποχῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν τοιαύτη εἶναι ἡ προέλευσις δὲν ἐξετάζω τὴν ποιότητα καὶ τὸ ὕψος τοῦ ἀναστήματος τοῦ Αʹ ἢ Βʹ προσώπου, διότι πιστεύω εἰς τὸ μέγα ἱστορικὸν ἀνάστημα τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, δὲν ἐξετάζω τὸ θέμα οὐσιαστικῶς, διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν, τότε τὰ πράγματα μεταβάλλουν ὄψιν. Τὸ ἐξετάζω οὐσιαστικῶς καὶ τυπικῶς, δηλαδὴ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον σεῖς, πρῶτον, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνητε εἰς τοιαύτας παρατηρήσεις καὶ δεύτερον, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον προκειμένου περὶ ἀρχιστρατήγων, ὡς εἶναι ὁ ἀρχιστράτηγος Παπάγος, ἀρχιστράτηγος νικηφόρου πολέμου, ὡς εἶναι ὁ Ἀϊζενχάουερ ὁ Πρόεδρος τῶν Η.Π.Α. καὶ ὡρισμένοι ἄλλοι, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἁμάρτημα ἡ ἀνάρτησις τῆς εἰκόνος των, ἢ καὶ ἡ ὑπόδειξις πρὸς ἀνάρτησιν αὐτῆς. Δὲν τὴν κάμνω τὴν ὑπόδειξιν αὐτήν, ἀπὸ τοῦ βήματος ὡς ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀλλά, εἷς στρατιωτικὸς ὑπηρετῶν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ἀρχιστρατήγου, ὁ ὁποῖος ἐπολέμησε μαζί του καὶ ἐνεπνεύσθη ἀπὸ τὸν ἀρχιστράτηγον, ἐὰν προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν μιᾶς τοιαύτης ἐγκυκλίου, τοὐλάχιστον δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κατηγορηθῇ. Κύριοι συνάδελφοι, κατ’ οὐσίαν αὐτὸ καὶ μόνον εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, περὶ τοῦ κ. Κουρούκλη, διότι τὴν δρᾶσιν καὶ τὸν ἡρωϊσμὸν περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ ἀμφισβητήσῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Πιπιλιαγκόπουλον, εἶπεν, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο νὰ ὑπάρχῃ οὔτε τὸ ζήτημα τῆς ὑποχωρήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ ὑπάρχουν ὄχι διοικηταὶ ταγμάτων ἀλλὰ καὶ διοικηταὶ Στρατιῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπεχώρησαν ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας καὶ ὄχι μόνον παρέμειναν ἀλλὰ ἔγιναν καὶ ἀρχιστράτηγοι. Σᾶς ὁμιλῶ περὶ τοῦ Οὐέϊβελ, ὅστις ὑπεχώρησε μέχρι τῆς Ἀλεξανδρείας, ὁ προκάτοχος τοῦ Μοντγκόμερυ. Βεβαίως τὸν ἀπεμάκρυναν. Ὑπῆρξε μέγας στρατηγὸς καὶ ὑπῆρξεν ὁ φορεὺς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1942 ἤμην ἐκεῖ καὶ παρέστην εἰς τὴν μεγάλην νίκην, ὄχι ὅταν ὁ Μοντγκόμερυ εἶχε τὰ κανόνια ἀλλὰ κατὰ τὴν δύσκολον ἐκείνην στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχον οὔτε τάνκς οὔτε πυροβόλα. Ἐν τούτοις ἀπεμακρύνθη, διότι εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἔπταιεν ἢ εἶχεν ἀτυχίαν. Ἡ ἐξακρίβωσις ὅμως τῆς ἀληθείας ὡδήγησε τὴν Βρεταννικὴν Κυβέρνησιν νὰ τοῦ ἀναθέσῃ τὴν ἀρχιστρατηγίαν εἰς Μέσην Ἀνατολήν. Ἐὰν αὐτὰ συμβαίνουν προκειμένου περὶ ἀρχιστρατήγων, προκειμένου περὶ ἑνὸς τάγματος, ἑνὸς λόχου, τοῦ ὁποίου ἡ ἡγεσία του, ὁ διοικητής του ὑπεχώρησε διὰ νὰ συγκρατήσῃ τοὺς ἄλλους λόχους, πῶς τολμᾷ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς τάξεως νὰ ἰσχυρίζεται ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποστρατευθῇ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ ἐσφαλμένης ἀντιλήψεως, πρόκειται περὶ βαρείας πλάνης, τὴν ὁποίαν ἔχουν, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μνημονεύσω πλῆθος ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι διοικηταὶ ταγμάτων, εἴτε μικρῶν εἴτε μεγάλων, ὑπεχώρησαν καὶ οἱ ὁποῖοι παρὰ ταῦτα προήχθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μητσοτάκης εἶπεν ὅτι ὁ καλύτερος ἀπ’ ὅλους ἦτο ὁ ἀποστρατευθεὶς ὑποστράτηγος, κ. Καραβίας. Τοιούτου εἴδους ρήσεις δὲν μὲ εὑρίσκουν σύμφωνον. Ἐγὼ διετέλεσα πολλὰς φορὰς ὑπουργὸς τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων καὶ ἔχω συνυφανθῆ μὲ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ ἤκουσα συχνὰ τοὺς ἰδίους ἐνδιαφερομένους, νὰ λέγουν ὅτι εἶμαι ὁ καλύτερος ἀπὸ ὅλους, καὶ ἄλλους νὰ τὸ λέγουν ὄχι τόσον διὰ τὸν ἑαυτόν τους, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους. Ἑπομένως, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὸ ἐπιχείρημα δὲν ὠφελεῖ τὸν κ. Καραβίαν, ἀλλὰ μᾶλλον τὸν βλάπτει, ἂν καὶ πιστεύω ὅτι δὲν διεκδικεῖ τὰ ἀπόλυτα πρωτεῖα, οὔτε ὁ ἴδιος, οὔτε καὶ ἄλλος ἀξιωματικός. Ὁ κ. Καραβίας προὐτάθη διὰ προαγωγὴν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ καὶ δὲν προήχθη, διότι ἦλθεν ἡ κατοχή. Ὁ κ. Κουρούκλης εἶχεν ἀτυχήσει. Ὁ μέγας ἡρωϊσμὸς τοῦ Κουρούκλη ἐξεδηλώθη εἰς τὰς παραμονὰς τῆς σοβαρᾶς περιόδου τῆς κατοχῆς. Ἡ συμβολή, ἡ γενναία τοῦ Καραβία ἐσημειώθη εἰς μίαν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπηλευθεροῦτο ἡ Ἰταλία, ἀπηλευθεροῦτο ἡ Ἑλλάς, διότι ἦτο Σεπτέμβριος τοῦ 1944 καὶ ἑπομένως ἐπηκολούθησεν ἡ περίοδος τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένοντο ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προαγωγαί. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀποτελεῖ ἀδικίαν, τὸ ὅτι τότε καὶ αἱ Κυβερνήσεις καὶ αἱ ἡγεσίαι αἱ Στρατιωτικαὶ ἐφρόντισαν νὰ κάμουν τὰς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ προαγωγὰς τῶν προσφάτως κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκείνην στιγμὴν διακριθέντων. Καὶ ἐλησμόνησαν, ὅτι ὑπάρχουν προτάσεις τοῦ 1940–41 καὶ παρεμερίσθησαν ὅλαι ἐκεῖναι, χάριν τῶν τελευταίων, αἱ ὁποῖαι ὄχι λόγῳ τοῦ χριστιανικοῦ ρητοῦ, ἀλλὰ διὰ ἄλλους λόγους, ἀπὸ ἔσχατοι ἐγένοντο πρῶτοι, χρονολογικῶς οἱ ἔσχατοι ἐγένοντο πρῶτοι, διότι οὐσιαστικῶς εἶναι καὶ αὐτοί.

§304Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Κουρούκλης εἶναι λαμπρὸς ἀξιωματικὸς καὶ γενναῖος. Τὸν πατέρα του τὸν εἶχα λοχαγὸν καὶ ἦτο γενναῖος καὶ ἐκεῖνος. Ἀλλὰ προαγωγαὶ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ δὲν ἔγιναν ποτέ. Διότι ὅταν ἕνας ἐγένετο ἀξιωματικός, πρέπει ὅλοι οἱ φαντάροι νὰ γίνουν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Διότι ὁ φαντάρος θὰ πάῃ μέσα εἰς τὴν φωτιά.

§305Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Χαβίνη, παραποιεῖτε τὴν πραγματικότητα. Σᾶς ἐδιάβασα τὸ κείμενον.

§306Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ, δὲν διαφωνῶ εἰς αὐτό. Δὲν θὰ τολμήσῃ οὐδεὶς ἀρχιστράτηγος νὰ κάμῃ ἕνα ἀξιωματικὸν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ διότι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ ἰδίως οἱ μικροὶ ποὺ μπαίνουν μέσα εἰς τὴν φωτιὰ ἡμέραν καὶ νύκτα θὰ διαμαρτυρηθοῦν καὶ θὰ θελήσουν νὰ προαχθοῦν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Δι’ αὐτό, οὐδεὶς ἀξιωματικὸς τοῦ πυροβολικοῦ προήχθη ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ.

§307Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν πρώτοις, ἔχουν προαχθῆ ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, τοὐλάχιστον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ὁ κ. Χαβίνης, ἐνῷ διεπίστωσα ὅτι δὲν ἀπουσίαζεν ὅταν ἐδιάβαζα τὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὄχι ἁπλῶς ὑπογεγραμμένα ἀπὸ ἕνα, ἀλλὰ εἶναι κεκυρωμένα ἀπὸ σειρὰν ἐξαιρέτων ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ἐλησμόνησε τὸ περιεχόμενον τῶν κειμένων, διότι ἴσως δὲν τὸν συμφέρει.

§308Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν μὲ συμφέρει ἐμέ, διατί;

§309Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν σᾶς συμφέρει νὰ ἔχω δίκαιον καὶ σᾶς συμφέρει νὰ ἔχετε σεῖς δίκαιον. Δὲν λέγω ὡς ἀξιωματικὸς ἢ βουλευτής, ἀλλὰ λέγω, ὅτι δὲν σᾶς συμφέρει καὶ ὡς Ἀντιπολίτευσις νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις δίκαιον, σᾶς συμφέρει νὰ ἔχετε σεῖς δίκαιον. Δὲν εἶναι βαρεῖα ἡ φράσις διὰ νὰ ἀντιδράσετε τόσον. Ἐπὶ τέλους, ὀλίγην ὑπομονὴν παρακαλῶ καὶ ὀλίγον μικρότερον ἐκνευρισμόν. Ἐγὼ προέβην εἰς μίαν ἄνετον χορήγησιν στοιχείων καὶ ἀπαντῶ μὲ μίαν ἀπόλυτον ἄνεσιν. Δὲν καταλαμβάνω, διατὶ πρέπει νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ ἀπότομοι, αἱ νευρικαὶ διακοπαί. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλησμόνησεν ὁ κ. Χαβίνης, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐδιάβασα, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκείνας τοῦ Μακεδονικοῦ Μετώπου κατὰ τὴν εἰσβολὴν τῶν Γερμανῶν, οἱ πυροβοληταὶ τῶν ὀχυρῶν ἐξεπλήρωσαν μίαν καταπληκτικῶς πρωτότυπον δραματικὴν καὶ ἀσύλληπτον ἐντελῶς εἰς τὴν νεοελληνικήν, ἴσως καὶ τὴν γενικωτέραν ἱστορίαν, τὴν πολεμικήν, ἀποστολήν, ἐκτὸς αὐτοῦ, ἐδιάβασα καὶ τὸ εἶπα ὅτι ὄχι μόνον μίαν ἡμέραν, ἀλλὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ἡγήθη τῶν πυροβολητῶν καὶ μερικῶν ἄλλων στρατιωτῶν ὡς πεζὸς καὶ ἐγένετο ἐφ’ ὅπλου λόγχης ἡ ἀπόκρουσις τοῦ ἐχθροῦ. Λοιπόν, ἐπιτρέψατέ μου, κύριοι συνάδελφοι, νὰ θεωρήσω τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Χαβίνη ὡς μὴ εὐσταθούσας. Καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Μητσοτάκη. Ὁ κ. Καραβίας εἶναι ἄριστος ἀξιωματικός, ἔκαμεν ἄριστα τὸ καθῆκον του καὶ εἶναι γενναιότατος, ἀλλ’ οὐδεὶς δικαιοῦται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ Α ἢ ὁ Β εἶναι ὁ καλύτερος ὅλων, οὔτε ἀποτελεῖ λάθος. Καὶ ἐὰν ὁ ἴδιος τὸ λέγῃ, εἶμαι βέβαιος, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν τὸ λέγει...

§310Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπα, κ. Πρόεδρε.

§311Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης)... ἐὰν ὁ ἴδιος τὸ λέγῃ, τότε ἁπλούστατα θὰ ἀπεδείκνυε καὶ θὰ ἔλεγον ὅτι καλῶς ἀπεστρατεύθη. Ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν τὸ λέγει καὶ δι’ αὐτὸ τὸ θέμα τῆς ἀποστρατείας του μένει ἐκκρεμὲς κατὰ τὸν νόμον καὶ θὰ κρίνῃ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, συμπληρούμενον διὰ τῶν τριῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα εἰς τὰς ἐπανακρίσεις προστίθενται, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς εἴπω ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα, οὔτε κἂν ποία θὰ εἶναι ἡ ἰδική μου ψῆφος, διότι θὰ κατατοπισθῶ καὶ μόνον κατατοπιζόμενος, οὐχὶ δι’ ἀνευθύνων ψιθύρων, ἀλλὰ δι’ ὑπευθύνων στοιχείων, ἀλλὰ καὶ δι’ ὑπευθύνων συγκρίσεων, θὰ καταλήξω εἰς τὴν ψῆφον μου, εἰς τὴν γνώμην μου καὶ τὴν ψῆφον μου. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ καὶ πέραν τῶν θεμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀφεώρων τὴν ἐπερώτησίν του καὶ ἴσως, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Καψάλη, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. Καψάλη, νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐδήλωσεν ὅτι ἐκτὸς τοῦ Συναγερμοῦ ὑπῆρχε τὸ χάος, ἀλλ’ ὅτι ἐγώ, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὰ κελεύσματα ὑπακούων τοῦ προϊσταμένου ὑπουργοῦ, αὐτὴ ἦτο ἡ διατύπωσίς του, δὲν συνεφώνησα. Ἄλλωστε ἡ διαφωνία ἦτο λεπτομερειακή. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν προσέθεσεν αὐτὴν τὴν φράσιν. Κύριε Μητσοτάκη, εἶναι εὔκολον νὰ κάμνῃ κανεὶς πνεῦμα. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πιστεύσητε ὅτι κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον συνειργαζόμην ἐν τῇ Κυβερνήσει ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου μὲ τὸν κ. Μαρκεζίνην, ὁσάκις ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ διαφωνήσω, διεφώνησα· ὁσάκις ἐνόμισα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διαφωνήσω καὶ ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάμβανεν εἶναι ὀρθά, ὄχι μόνον συνεφώνουν, ἀλλὰ προέβαινον εἰς τὴν δημοσίαν ὑποστήριξιν τῶν μέτρων αὐτῶν· εἰς ὡρισμένας μάλιστα περιπτώσεις, ὄχι μόνον λόγῳ καθήκοντος ἀλληλεγγύης, ἀλλὰ διὰ τὴν δημιουργίαν ὡρισμένης ἀτμοσφαίρας, ἡ ὁποία εἰς τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα εἶναι ἀπαραίτητος, προέβην εἰς δημοσίαν ὑποστήριξιν καὶ δὴ ἔντονον, καὶ ὡρισμένα μέτρα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα εἶχον ὡρισμένας ἀμφιβολίας, τὰς ὁποίας πρὶν ληφθοῦν τὰ μέτρα εἶχον ἐκδηλώσει ὑπευθύνως εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ μετὰ τὴν λῆψιν τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ παρασιωπήσω, τὰ ὑπεστήριξα. Αὐτὸ ἦτο τὸ καθῆκον μου. Ἐὰν δὲν τὸ πράττῃ αὐτὸ κανεὶς καὶ ἐὰν ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν περίοδον ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ μέλη τῶν Κυβερνήσεων εἰς τοὺς διαδρόμους κατέκρινον ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, τότε δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις, δὲν ὑπάρχει Κράτος. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ διαφωνία ἀφεώρα μίαν διατύπωσιν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει μίαν σύλληψιν ἑνὸς φαινομένου, τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτικοῦ φαινομένου ὡς πρὸς τὸ μέλλον. Εἰς τὴν οὐσίαν ἤμην καὶ εἶμαι σύμφωνος ὅτι ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ ὑπάρχει ὁ Συναγερμὸς καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ὑπάρχει μία ἀσυνάρτητος κατάστασις. Βεβαίως δὲν φθάνω εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, λέγων ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σήμερον ἔπαυσε νὰ λέγῃ, ὅτι δηλαδὴ ἐὰν ὁ Συναγερμὸς κάποτε, ὁποτεδήποτε, παραμερίσῃ, τότε τὸ χάος θὰ ὁδηγήσῃ εἰς καταστροφὴν τῆς Ἑλλάδος. Τὸ πιστεύω αὐτὸ ἀπολύτως. Τὸ εἶπον καὶ προηγουμένως διακόψας τὸν κ. Καψάλην, νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκει πάντοτε διεξόδους, ἀλλά, ἕως ὅτου τὰς εὕρει, εἶναι δυνατὸν νὰ περάσωμεν ἀπὸ μίαν φοβερὰν ἀναρχίαν, ἀπὸ ἕνα χάος, ἀπὸ μίαν ἀνωμαλίαν. Αὐτὸ τὸ παραδέχομαι ἀπολύτως καὶ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον μου, κ. Λύχνον, νὰ εἴπῃ ὅτι μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ χάος, ἀπὸ τὴν ἀκυβερνησίαν, μέσα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν, ἠμπορεῖ νὰ προκύψῃ καὶ ἕνα δικτατορικὸν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἀπευχόμεθα καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποτρέψωμεν καὶ δι’ ἐσωτερικοὺς καὶ διὰ διεθνεῖς λόγους. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε μὲ τόσην εὐκολίαν ὁ κ. Μητσοτάκης νὰ χαρακτηρίσῃ, ὅπως ἐχαρακτήρισε τὴν στάσιν μου κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην. Πρῶτον ὤφειλα, χωρὶς νὰ ὑπακούω εἰς τὰ κελεύσματα οὐδενός, παρὰ μόνον, ἐπιτρέψατέ μου, ὕστερα ἀπὸ 1½ ἔτος νὰ χρησιμοποιήσω τὴν λέξιν, παρὰ μόνον τῆς συνειδήσεώς μου, ἡ ὁποία μοῦ ἐπέβαλε νὰ εἶμαι παράπλευρος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ ὑπὸ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ὑπακούω εἰς τὰ κελεύσματα οὐδενός, οὔτε κἄν τοῦ Στρατάρχου, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι διατάσσει καὶ ὑπακούω, ἀλλὰ συμφωνῶ μὲ τὸ περιεχόμενον τῶν ἐντολῶν του, συμφωνῶ καὶ ἀφοῦ μέσα μου —διότι αὐτὸ σημαίνει ἐλεύθερος πολίτης— συμφωνῶ καὶ πιστεύω ὅτι πράγματι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν, ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔκαμεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν κατεύθυνσιν καὶ τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν δίδει εἶναι πρὸς ὄφελος τοῦ Ἔθνους, πρὸς ὄφελος τῆς Ἑλλάδος καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὑπακούω εἰς τὰς ἐντολάς του, λέγων, ὅπως ὀφείλουν νὰ λέγουν οἱ ἐλεύθεροι ἄνθρωποι καὶ οἱ πραγματικοὶ συνεργάται, τὰς ἀντιθέτους γνώμας μου, ἀλλὰ ὁσάκις ἐπὶ εἰδικοῦ θέματος –ἀλλὰ ἐπὶ γενικοῦ θέματος, ὁμολογῶ, δὲν παρέστη ἀνάγκη— ἀλλὰ ὁσάκις ἐπὶ εἰδικοῦ θέματος ἔχω ἀντίθετον καὶ ἀντικειμενικὴν πρὸς τὸν Στρατάρχην γνώμην καὶ ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Στρατάρχης ἀνεγνώρισε τὴν ἰδικήν μου γνώμην ὡς ὀρθοτέραν τῶν ἄλλων, τὴν ὁποίαν εἶχον πρὸς στιγμὴν ἐπὶ τεχνικῶν θεμάτων υἱοθετήσει, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς βεβαιῶ —καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος, διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς— ὅτι σπανίως ἔχει παρουσιασθῆ καὶ ἔζησα καὶ συνεμερίσθην τὴν ζωὴν τόσων Κυβερνήσεων, σπανίως ἔχει παρουσιασθῆ περίπτωσις, τόσον καλῶς ὠργανωμένης εἰς τὸ πλαίσιον καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατ’ ἐξοχὴν ὅμως τοῦ στενωτάτου Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, τόσον καλῶς ὠργανωμένης Δημοκρατικῆς Κυβερνητικῆς ἀποδόσεως, ὅσον κατὰ τὸ διάστημα τῶν 2½ τελευταίων ἐτῶν ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἐπὶ ὥρας, τρεῖς φορὰς τὴν ἑβδομάδα γίνεται συζήτησις καὶ γίνεται ἐπὶ 2, 3 καὶ 4 ὥρας ἐφ’ ὅλων τῶν μεγάλων θεμάτων καὶ ἐπὶ πολλῶν τεχνικῶν καὶ εἰδικῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα φέρουν οἱ καθ’ ἕκαστα ὑπουργοὶ καὶ ὁ Στρατάρχης μὲ ἀπόλυτον ἄνεσιν, μὲ βαθεῖαν συνείδησιν τῶν μεγάλων του εὐθυνῶν καὶ τῆς Δημοκρατικῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔχει, ἐθνικῶς καὶ δημοκρατικῶς, παρακολουθεῖ, συμβάλλει ἑκάστοτε εἰς τὴν συζήτησιν, παρακολουθεῖ ἑκάστοτε ἀντιθέτους τυχὸν γνώμας καὶ εἰς τὸ τέλος ἀποφαίνεται, ἀποφαίνεται μετὰ στάθμισιν βαθεῖαν τῶν ἑκατέρωθεν ἀναπτυσσομένων ἀπόψεων. Καί, πράγματι, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ζωήν μου, τὴν πολιτικήν, ἐχάρην τὸ γεγονὸς τῆς ὑπὸ ἡγεσίαν συνεργασίας, ὅσον ἐχάρην κατὰ τὸ διάστημα τῶν 2½ τελευταίων ἐτῶν. (Χειροκροτήματα). Διότι συνεργασίαι ὑπῆρξαν καλαὶ καὶ εἰς Κυβερνήσεις τῶν ὁποίων μετέσχον κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου, ἀλλὰ δὲν ἦσαν ὑπὸ πολιτικὴν ἡγεσίαν, ἦσαν ὑπὸ ὑπηρεσιακὴν καί, ὡς ἐκ τούτου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν. Διότι, ὅπως εἶπον καὶ πρὶν καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν παρατήρησιν, διότι ἔχει οὐσιώδη πολιτικὴν σημασίαν, ἡ ἀπόδοσις ἡ πραγματικὴ βασίζεται ἐπὶ τῆς ὑπὸ ἡγεσίαν πραγματικῆς συνεργασίας. Συνεργασία ἄνευ ἡγεσίας πραγματικῆς ἠμπορεῖ νὰ ὠφελήσῃ, ἀλλὰ καμμιὰ φορὰ δὲν καταλήγει εἰς πρακτικὰ καὶ θετικὰ ἀποτελέσματα. Κύριοι συνάδελφοι αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς γενικωτάτας γραμμάς. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ θεωρήσω τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν εἶπεν, ὅτι ὁ Συναγερμὸς λήγει ἢ ἔληξεν, ὡς φράσιν, πρῶτον μέν, ἀντικειμένην εἰς τὴν βασικὴν ἀρχὴν τοῦ πολιτεύματος, ἡ ὁποία ὁρίζει βάσει τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων ποία εἶναι ἡ πλειοψηφία. Ἡ πλειοψηφία, δὲν εἶναι ὑπόθεσις, εἶναι πραγματικότης. Καὶ δὲν εἶναι πραγματικότης ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἐλεγχομένη, ἀλλ’ εἶναι πραγματικότης κατὰ περιόδους ἐκδηλουμένη. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων νὰ τοῦ εἴπω ὅτι καὶ εἰς τὴν οὐσίαν ἔχει ἄδικον. Πιστεύομεν καὶ πιστεύομεν μὲ βαθεῖαν αἰσιοδοξίαν, γνωρίζοντες ὅμως ἐξ ἄλλου τὰς μεγάλας δυσκολίας αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, γνωρίζοντες ὅτι ἠναγκάσθημεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μέτρα τὰ ὁποῖα εἶναι ὀδυνηρὰ καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι φυσικὸν νὰ προκαλοῦν ἀντιδράσεις, ἀντιδράσεις ὅμως αἱ ὁποῖαι δὲν ἀποβαίνουν πρὸς ὄφελός σας, ὅσον καὶ ἂν τὸ θέλετε, γνωρίζομεν, λέγω, ὅτι ὑπάρχουν δυσχέρειαι, ἀλλὰ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν, ἀξιότιμε ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι μόνον δὲν ἐσημείωσε τὴν λῆξιν του, ἀλλ’ ἐσημείωσε κάτι τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν ἤ, μᾶλλον, μετὰ 1½ ἔτος, κατὰ τὰς ἐκλογὰς θὰ διαπιστώσετε. Δὲν λήγει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Συναγερμός, ἀλλὰ ξαναρχίζει. (Χειροκροτήματα).

§312Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§314Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, προφανὴς εἶναι ἡ καταπόνησις τῆς Βουλῆς ἀλλ’ ὀφείλω νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ συναγάγω ὡρισμένα γενικὰ συμπεράσματα. Μαζὶ μὲ τὸ εἰδικὸν θέμα τῶν προαγωγῶν καὶ τῶν ἀποστρατεύσεων, τὸ ὁποῖον εὔλογον ἦτο νὰ ὁδηγήσῃ εἰς γενικὰ συμπεράσματα ἀφορῶντα τὸν στρατόν, ἀνεπτύχθησαν καὶ γενικώτερα πολιτικὰ θέματα ἐξ ἀφορμῆς τῆς ραδιοφωνικῆς ὁμιλίας τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τοῦ Τύπου. Καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὗρε τὴν εὐκαιρίαν γενικῆς ἀναπτύξεως τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς μίαν ἀναλυτικὴν ἀπάντησιν, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ πιστεύσῃ ὅτι μοῦ ἔκαμε βαθεῖαν αἴσθησιν ἡ ἀφέλεια ἐντὸς τῆς ὁποίας κινεῖται. Θὰ πρέπει, ἀσφαλῶς, νὰ εὑρίσκεσθε εἰς πλήρη ἔλλειψιν ἐπαφῆς πρὸς τὸν Ἕλλην. λαόν, ἐὰν νομίζετε ὅτι σήμερον διαθέτετε καὶ μέρος ἀκόμη τῆς παλαιᾶς ἐμπιστοσύνης τῆς ἐκδηλωθείσης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ δὲν ἀποτελεῖ τοῦτο ἁπλοῦν λόγον ἀντιπολιτευτικόν, ἀποτελεῖ πραγματικὴν προσωπικήν μου πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ἀπὸ τὴν ἐπικοινωνίαν μου μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ διατυπώσω συμπεράσματα ἐπὶ τῆς στρατιωτικῆς συζητήσεως μὲ πλῆρες τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης, διὰ τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος. Βεβαίως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἡ διαχείρισις θεμάτων Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ διαχείρισις θεμάτων προσωπικῶν τοῦ Στρατοῦ, ὀφείλει νὰ συνοδεύεται ἀπὸ πλήρη συναίσθησιν εὐθύνης, διότι εἶναι δυνατὸν ἡ διαχείρισις τοῦ θέματος ν’ ἀποβῇ καὶ ὠφέλιμος καὶ ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἄμυναν. Ἀνερχόμεθα εἰς τὸ βῆμα μὲ τὴν πρόθεσιν ὄχι νὰ γίνωμεν ἐπιβλαβεῖς, ἀλλὰ νὰ γίνωμεν ὠφέλιμοι, διατυποῦντες τὰς εἰλικρινεῖς ἀνησυχίας, προσπαθοῦντες ν’ ἀναστείλωμεν κινδύνους διὰ τὸ μέλλον. Ἐτέθη καὶ πάλιν σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τὸ ἐρώτημα, ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει καὶ σήμερον ὅπως ὑπῆρχε πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἡ παραστρατιωτικὴ ὀργάνωσις τοῦ Ι.Δ.Ε.Α. Κύριοι βουλευταί, ἀνέπτυξα καὶ ἄλλοτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ προνόμιον τῶν μυστικῶν ὀργανώσεων, ὅτι δὲν παρέχουν ὁρατὰς ἀποδείξεις τῆς ὑπάρξεώς των, ἀλλὰ μόνον ἐνδείξεις αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς ὑπάρχουν. Καὶ ἀκριβῶς διότι ὑπάρχουν ἐνδείξεις, θεωροῦμεν καθῆκον μας νὰ τὰς ἐπισημάνωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ἐπισημάνωμεν τὴν προσοχὴν καὶ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως. Ποῖαι εἶναι αἱ ἐνδείξεις; Ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ΙΔΕΑ γνωρίζομεν ὡρισμένα ἡγετικὰ πρόσωπα. Ἑπομένως ἡ παρακολούθησις τῆς θέσεως αὐτῶν τῶν ἡγετικῶν προσώπων εἰς τὸν Στρατὸν δημιουργοῦν τὰς ἐνδείξεις. Καὶ ἡ πρώτη ἔνδειξις εἶναι ὅτι κατὰ τὴν στάσιν τοῦ Μαΐου 1951 πρόσωπα, ἀξιωματικοὶ γνωστοὶ παλαιότερον ὡς ἡγούμενοι τοῦ ΙΔΕΑ εὑρέθησαν ἡγούμενοι τῆς στάσεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀντικειμενικόν, πραγματικὸν γεγονός, δὲν ἀποτελεῖ ὑπόθεσιν. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ στάσις ἐκείνη ἀντιμετωπίζετο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ μὲ πλήρεις κυρώσεις, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, σήμερον θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἀπάντησις. Θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ: Ἰδοὺ ὅτι μόλις εἰς πρώτην εὐκαιρίαν ἐξεδηλώθησαν, ὑπέστησαν κυρώσεις. Καὶ ἡ ἀπάντησις αὐτὴ δι’ ὅλους τοὺς καλοπίστους ἀνθρώπους θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ὁριστική. Ἀλλὰ συνέβη δυστυχῶς τὸ ἀντίθετον, τὰ παλαιὰ γνώριμα ὀνόματα τοῦ ΙΔΕΑ, οἱ γνώριμοι ἡγέται τῆς στάσεως τοῦ Μαΐου 1951, ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἦλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν ἐκλήθησαν καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐνέργειαν. Καὶ δὲν ἐκλήθησαν μόνον εἰς τὴν ἐνέργειαν, ἀλλὰ ἐτοποθετήθησαν οἱ κυριώτεροι ἐξ αὐτῶν εἰς καιρίας θέσεις καὶ ἀνεφέρθησαν προηγουμένως ἀπὸ τοῦ βήματος αἱ καίριαι θέσεις. Ἰδοὺ ἐνδείξεις αἱ ὁποῖαι ἐμπνέουν βασίμους ἀνησυχίας εἰς καλοπίστους ἀνθρώπους. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπάρχουν δύο ἐξ ἴσου βαρεῖαι εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ παραβίασις τοῦ λόγου τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ὅταν ἔγινε ἡ στάσις ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἐχαρακτήρισε σκληρότατα τὴν εὐθύνην τῆς στάσεως εἰπών, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐστασίασαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν μεγαλύτερον κακὸν καὶ εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν Βασιλέα καὶ εἰς τὸν ἴδιον καὶ ἠξίωσε τὴν διοικητικὴν τιμωρίαν τῶν στασιαστῶν. Ἀπέφυγε βαρυτέρας ποινικὰς κυρώσεις, ὅμως ἐθεώρησε στοιχειωδῶς ἀπαραίτητον τὴν διοικητικὴν κύρωσιν καὶ ἀπομάκρυνσίν των ἀπὸ τὸν Στρατόν. Καὶ ἐνῷ ἔδωσε δημοσίᾳ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους αὐτὸν τὸν λόγον τὸν παρεβίασε καὶ ὡς ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως τοὺς ἐπανέφερε. Ποία θέλετε νὰ εἶναι ἡ ἐντύπωσις τῶν καλοπίστων ἀνθρώπων ὅταν παραβιάζῃ τὸν λόγον του, ἐπαναφέρῃ τοὺς στασιαστὰς εἰς τὸ Στράτευμα καὶ κατόπιν τοὺς παραδίδῃ καιρίας θέσεις; Ὅταν αὐτὸ ἔχει συμβῇ, ἀξιότιμε κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος εἶναι ἄκαμπτος εἰς τὸ θέμα τῆς πειθαρχίας. Θὰ ἦτο δυνατὸν αὐτὸ νὰ ὑποστηρίζετε, ἂν πράγματι ἐτηρεῖτο ὁ ἀρχικὸς λόγος του, ἂν ἔμενον ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος καίτοι φίλοι, καίτοι στασιάσαντες ὑπὲρ αὐτοῦ, τότε τὸ ἐπιχείρημα θὰ ἦτο πράγματι βάσιμον καὶ θὰ ἔπειθεν. Ἀλλὰ συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον καὶ ἐκεῖθεν ὀφείλομεν δυστυχῶς νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ διέπον σήμερον τὸ στράτευμα, τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι γενικώτερον ἐθνικὸν πνεῦμα, εἶναι πνεῦμα προσωπικῶν κριτηρίων, προσωπικῆς ἀφοσιώσεως, δεσπόζον ἀπέναντι τῶν ἐπιβαλλομένων ἐθνικῶν κριτηρίων. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὑπάρχει ἡ εὐθύνη τὴν ὁποίαν κατελογίσαμεν. Ἠρώτησεν ἀκόμη ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διατὶ συνεχῶς ἐπαναφέρομεν τὸ θέμα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἡ ὁποία ἐπαναφέρει τὸ θέμα. Αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως ὑποχρεώνουν τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ θέμα. Ἐπειδὴ ἐπανέρχονται ἑκάστοτε αἱ κρίσεις αἱ ὁποῖαι ἐνισχύουν τὰς ἀπόψεις αὐτῶν τῶν προσωπικῶν κριτηρίων.....

§315Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βλέπετε ὅτι δὲν σᾶς διακόπτει κανείς. Ἡμεῖς ὑφιστάμεθα συνεχῶς διακοπάς.

§316Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι μία διακοπὴ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αἰχμὴν ἐναντίον τοῦ ἑαυτοῦ σας, διότι ἐγὼ δὲν σᾶς ἠμπόδισα νὰ ὁμιλήσετε, νὰ διακόψετε.

§317Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μᾶς ἀρέσει νὰ σᾶς ἀφίνωμεν νὰ ἀναπτύσετε ἐν συνεχείᾳ τὴν ὁμιλίαν σας.

§318Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶπα, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὅτι διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ΙΔΕΑ ὑπάρχουν ἐνδείξεις. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου, οὐδαμοῦ ἀναφέρεται ὕπαρξις τῆς ὀργανώσεως, θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, ἕνα κείμενον, τὸ ὁποῖον ἔχει καταρτισθῆ εἰς τὸ ἔτος 1952, κείμενον πρωτοβαθμίου ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, ἀπαρτιζομένου ἀπὸ τὸν ἀντιστράτηγον Ἰωάννου καὶ τοὺς ὑποστρατήγους Λάμαρην, Δρίβαν, Δασκαρόλην καὶ Βουργουράκην καὶ τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς Χρηστέαν, Φροντιστήν, Γωγούσην καὶ Νάτσιναν.

§319Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς διακόπτω διότι ἔχει οὐσιώδη σημασίαν ἡ διακοπή μου διὰ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἐξήγησιν ποῖοι ἀπεστρατεύθησαν. Ὁ κ. Ἰωάννου, ἔμεινε μέχρι τέλους καὶ ἀπεστρατεύθη ὅταν παρῆλθεν ἡ 8ετία. Ὁ κ. Ἰωάννου ἀπεστρατεύθη πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ἔγινεν ὅμως διοικητὴς Σώματος. Ὁ κ. Βουργουράκης προήχθη, ἀλλὰ δὲν ἐκρίθη προακτέος δι’ ἀντιστράτηγον καὶ παρέμεινεν ὑποστράτηγος, μέχρι τέλους τοῦ παρελθόντος ἔτους.

§320Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀλλὰ δὲν συνεπλήρωσεν 8ετίαν. Ἀπελύθη 6 μῆνας ἐνωρίτερον.

§321Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀλλὰ δὲν ἐκρίθη διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀντιστρατήγου.

§322Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἐπικαλοῦμαι αὐτὸ τὸ θέμα. Ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ ἀλλοτρίου θέματος.

§323Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι παρεκάλεσα διὰ τὴν διακοπὴν αὐτὴν διότι ἔχει οὐσιώδη σημασίαν, διότι ἐλησμόνησα ὅταν ἀπήντων εἰς ἕνα σημεῖον τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ἢ ὁ κ. Μητσοτάκης ἢ ὁ κ. Γρηγορίου. Ὅτι ἀπεστρατεύσαμεν ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέπεμψαν εἰς πειθαρχικὸν συμβούλιον τὸν Γωγούσην, Μπίσιλαν κλπ. Καὶ λέγω, ὅτι ὁ Δρίβας εἶναι ὑπαρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἐγένετο ἀντιστράτηγος. Ὁ Βουργουράκης ἔμεινε μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν νεώτερός του ἐκρίθη διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου, καὶ δὲν ἐκρίθη ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὁ Βουργουράκης. Ὁ Δασκαρόλης δὲν ἐκρίθη διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου. Ὁ Λάμαρης μόνον εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπεστρατεύθη ἀμέσως ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1953. Ἑπομένως δὲν εὐσταθεῖ ἡ κατηγορία ἡ ὁποία διετυπώθη, ὅτι αὐτοὶ ὅλοι ἀπεστρατεύθησαν διὰ νὰ τοὺς ἐκδικηθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐξέδωσαν.

§324Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀντλῶ ἀπὸ τὴν ἀπάντησίν σας τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν ἀξίων πλήρους ἐμπιστοσύνης. Λοιπὸν ὑπογράφουν τὸ ἀκόλουθον πρακτικόν. § «Ὑπῆρξε καὶ ὑφίσταται ἡ ὀργάνωσις Ι.Δ.Ε.Α. ἐν τῷ στρατεύματι, τῆς ὁποίας τὰ μέλη, ἀποτελούμενα ἀπὸ ἐπαγγελματικῶς κατηρτισμένους ἀξιωματικούς, ἀσκοῦσιν ἐπὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων των ἐπίδρασιν οὕτως ὥστε νὰ δύνανται νὰ παρασύρωσι πολλοὺς ἐκ τῶν ἄλλων συναδέλφων των πρὸς κατευθύνσεις ἐξωστρατιωτικάς. Διὰ τὴν συντήρησιν καὶ ἐπέκτασιν τῆς Ὀργανώσεως ἰδιαιτέρως παραγωγικὰ κέντρα καὶ ἑστίαι εἶναι καὶ σήμερον τὰ μετεκπαιδευτικὰ κέντρα καὶ Σχολαὶ καὶ Ἐπιτελεῖα. Διεπιστώθη διάφορος μεταχείρισις μεταξὺ ἀξιωματικῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Ὀργάνωσιν τοῦ ΙΔΕΑ διότι, ἐκ τῆς διαδικασίας διεπιστώθη ὅτι ἀξιωματικοὶ ἐνεχόμενοι βαρύτερον τὸν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου ἡμῶν κριθέντων, ἔτυχον ἐλαφροτέρας ἢ οὐδεμιᾶς ποινῆς. Κατόπιν τούτων εἶναι ἀνάγκη ὅπως διαφωτισθοῦν αἱ μεγάλαι μονάδες διὰ σχετικῶν πληροφοριακῶν ἐγγράφων, τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς Ὀργανώσεις οἱασδήποτε». Κύριοι βουλευταί, τὸ κείμενον ὑπογράφεται ἀπὸ 5 ἀνωτάτους ἀπολύτως ἐγκύρους καὶ ἀξιοπίστους ἀξιωματικούς. Δὲν εἶναι ἐφεύρεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ ἐπικαλοῦμαι διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσω τὴν ἀπόλυτον καλὴν πίστιν μας, ὅταν ἀνερχώμεθα ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ κάμνομεν λόγον περὶ τοῦ θέματος. Πέραν ἑπομένως τῶν ἐνδείξεων αἱ ὁποῖαι συνάγονται ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι τὰ γνώριμα ὀνόματα ἐκ τοῦ παρελθόντος τῆς ὀργανώσεως τοῦ ΙΔΕΑ ἐνεφανίσθησαν εἰς τὴν στάσιν τῆς 31ης Μαΐου, καὶ κατόπιν οἱ στασιασταὶ τῆς 31ης Μαΐου ἐπανῆλθον εἰς τὸν στρατὸν καὶ ὄχι μόνον ἐπανῆλθον ἀλλὰ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εὑρίσκονται σήμερον εἰς καιρίας θέσεις. Πέραν αὐτῶν τῶν ἐνδείξεων ὑπάρχει καὶ κείμενον ἐνυπόγραφον, ἔγκυρον ἀπὸ ἀπόψεως ὑπογραφῶν, τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιώνει ὅτι εἰς τὰ 1952 θεωρεῖται ὑφισταμένη ἡ ὀργάνωσις τοῦ ΙΔΕΑ. Ἐπιθυμῶ, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν σημείων διὰ νὰ πεισθῇ ὅτι δὲν ἀνερχόμεθα ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ κατασκευάσωμεν φανταστικὰ ἐπιχειρήματα ἐπικρίσεων κατὰ τῆς Κυβ)σεως. Ἀνερχόμεθα κατεχόμενοι ἀπὸ εἰλικρινῆ ἀνησυχίαν. Διότι, ἀξιότιμοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὁ Στρατὸς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι οὔτε προσωπικὸς οὔτε κομματικός. Ὁ Στρατὸς ὀφείλει νὰ εἶναι ἐθνικός. Ὅπως ἐλέχθη καὶ προηγουμένως ἀπὸ τοῦ βήματος κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς τῆς γενεᾶς ὑπῆρξαν μεγάλαι αἱ δοκιμασίαι τοῦ Ἔθνους ἀπὸ τὸν διχασμὸν τοῦ Στρατοῦ. Καὶ ἀπετέλεσε μέγα εὐτύχημα ἡ συντελεσθεῖσα ἑνότης. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἑνότης αὐτὴ πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἑκατέρωθεν ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ. Δὲν ἐπιτρέπεται ἀπὸ ὡρισμένας πράξεις, κλασσικὰ παραδείγματα τῶν ὁποίων ἀνεφέρθησαν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δημιουργῆται εἰς τὸ στράτευμα ἡ πεποίθησις, ὅτι ὅσοι δὲν ἔχουν τὴν εὔνοιαν ὄχι τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὴν εὔνοιαν αὐτῶν τῶν ἰσχυόντων ἀνθρώπων εἰς τὸν στρατὸν ὅσοι δὲν ἔχουν τὴν εὔνοιάν των, δὲν ἔχουν βεβαιότητα διὰ τὴν σταδιοδρομίαν των. Δύο εἶναι οἱ κίνδυνοι οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν τὸ στράτευμα. Πρῶτον ἡ δημιουργία δύο μετώπων. Τοὺς κινδύνους τοὺς ἐδοκιμάσαμεν εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ ὁ δεύτερος μέγας κίνδυνος, τὴν ὕπαρξιν τοῦ ὁποίου ἔχω προσωπικῶς ἐπιβεβαιώσει, εἶναι ὁ κλονισμὸς τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀσφαλείας τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐπεκοινώνησα μὲ ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους γνωρίζω περισσότερον. Εἰς πολλοὺς ἐξ αὐτῶν διεπίστωσα κλονισμὸν τοῦ αἰσθήματος τῆς ἐμπιστοσύνης, τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀσφαλείας ὅτι θὰ κριθοῦν δικαίως. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἀξιωματικοῦ εἶναι μία ὑψηλή, εὐγενής, ἱερὰ ὑπόθεσις. Εἶναι μία ὑπόθεσις αὐτοθυσίας. Εἰς ἀντάλλαγμα ἐλάχιστον τί ζητεῖ; Αἴσθημα ἀσφαλείας, δικαίαν κρίσιν. Ὀφείλομεν νὰ τὴν παράσχωμεν. Μὲ ὅσα συνέβησαν εἰς τὸ παρελθόν, μὲ τὴν ἐπάνοδον τῶν στασιαστῶν, μὲ τὴν τοποθέτησιν τῶν στασιαστῶν εἰς καιρίας θέσεις, μὲ τὴν δημιουργίαν τῆς πικρίας ἀπὸ τὰς κρίσεις μὲ τὰς ὁποίας ἔξοχοι ἀξιωματικοὶ ἀποστρατεύονται καὶ βεβαρυμένοι ἀξιωματικοί, ὀλίγοι ἢ πολλοί, βραβεύονται, κλονίζεται ὁριστικῶς τὸ αἴσθημα τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν κρίσιν. Ἀλλὰ ὁ κλονισμὸς τοῦ αἰσθήματος τῆς ἐμπιστοσύνης εἶναι ἀνεπανόρθωτον τραῦμα τοῦ στρατεύματος. Ἐὰν κατετέθη ἡ ἐπερώτησις καὶ ἀνεπτύχθη ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐὰν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, εἶναι διὰ νὰ διακηρύξωμεν τὴν ἀνάγκην ὅπως ἐμπεδωθῇ εἰς τὸ στράτευμα τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὸ αἴσθημα τῆς ἐμπιστοσύνης. Εἶναι διὰ νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὸ αἴσθημα αὐτὸ σήμερον δὲν ὑφίσταται, ὅπως ὤφειλε νὰ ὑφίσταται. Καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐμπεδωθῇ. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν κατορθώνει νὰ τὸ ἐμπεδώσῃ, ἀλλὰ διαρκῶς τὸ συγκλονίζει μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ, καθίσταται βαρύτατα ὑπεύθυνος ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§325Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν). Κύριοι συνάδελφοι ἤκουσα μὲ πολλὴν προσοχήν, ὅπως ἄλλως τε πάντοτε, τὰ ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπε. Δὲν θέλω οὐδὲ πρὸς στιγμὴν νὰ ἀμφισβητήσω τὴν καλὴν πίστιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχονται αἱ συζητήσεις αὗται. Δὲν θέλω οὐδὲ πρὸς στιγμὴν νὰ ἀμφισβητήσω τὴν ἐθνικὴν ποιότητα τῆς φροντίδος, τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνει ὑπὲρ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ παρατηρήσω ὅτι ἡ φροντὶς αὐτὴ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν τὴν παρουσιάζει, καὶ μὲ τὸ περιεχόμενον μιᾶς ἀπολύτως ἀδικαιολογήτου ἀνησυχίας, δὲν εἶναι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δικαιολογημένη. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησε καὶ πάλιν κατὰ τρόπον ἀφῃρημένον. Ἐγὼ προσεπάθησα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἀποψινῆς συνεδριάσεως νὰ πείσω τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἀντιπολιτεύσεως, νὰ προβοῦν εἰς συγκεκριμένας κατηγορίας. Εἶπε καὶ πάλιν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι βεβαρυμένοι ἀξιωματικοὶ προήχθησαν καὶ δὲν ἐπέδειξε τὴν στοιχειώδη φροντίδα νὰ ἐξετάσῃ ὁ ἴδιος, διὰ νὰ ἴδῃ ποῖαι εἶναι αἱ περιπτώσεις αὗται. Καὶ τοῦτο, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ἐφημερίδες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι φυσικὸν νὰ δημοσιεύουν εἰς ἄρθρον μὲ μεγάλους τίτλους αὐτὰ τὰ πράγματα. Ὅτι δηλαδὴ ὀλίγοι ἤ πολλοὶ ἀξιωματικοὶ μὲ βεβαρυμένους φακέλλους καὶ βεβαρυμένον παρελθὸν προήχθησαν, ἐνῷ οἱ ἄριστοι ἀπεστρατεύθησαν. Ἐγὼ σᾶς ἔδωσα συγκεκριμένα στοιχεῖα. Ἐπὶ τῇ βάσει βεβαίως τοῦ περιεχομένου τῆς ἐπερωτήσεως, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φέρω στοιχεῖα δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς προαχθέντας καὶ ἀποστρατευθέντας, δεδομένου ὅτι ἡ οἰκονομία τοῦ χρόνου μοῦ ἐπιβάλλει νὰ περιορισθῶ εἰς τὰ ὅρια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θέτουν οἱ διατυπώσαντες τὴν ἐπερώτησιν. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ εἴπῃ πράγματα τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου τὰ συμμερίζομαι ἀπολύτως, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἐφαρμογὴν διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Φυσικά, ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου δὲν συμμερίζομαι τὰ ὅσα εἶπε διὰ τὴν ὀργάνωσιν ΙΔΕΑ. Ἀνέγνωσε μίαν ἀπόφασιν ὑποστρατήγων, οἱ ὁποῖοι ἔκρινον τὸν Αὔγουστον τοῦ 1952 ὡρισμένους ἀξιωματικούς. Οἱ κύριοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ καλοὶ ἀξιωματικοί, νομίζω ὅτι χωρὶς νὰ ἔχουν συγκεκριμένα στοιχεῖα, ἐκτὸς ἐὰν ἦσαν οἱ ἴδιοι εἰς τον ΙΔΕΑ, ἔγραψαν ὅτι ὑπάρχει Ὀργάνωσις, ἐνεθυμήθησαν ἴσως τὰ παλαιὰ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἤ τοῦ 1947 καὶ ἐνόμισαν ὅτι δύνανται νὰ προβοῦν εἰς χρονολογικὴν προέκτασιν μέχρι τοῦ 1952. Νομίζω ὅτι ἐγένετο λάθος. Δὲν σημαίνει ὅτι ἐπειδὴ εἶναι καλοὶ ἀξιωματικοί, δὲν δύνανται νὰ κάμουν λάθος. Νομίζω ὅτι χωρὶς στοιχεῖα προέβησαν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτήν, διότι ἄλλως ἔπρεπε νὰ παρουσιασθοῦν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ἤ τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἤ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ δώσουν τὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα. Δὲν τὸ ἔπραξαν ὅμως, ἀλλὰ προέβησαν εἰς τὴν διατύπωσιν ὡρισμένων ὑπονοιῶν, βασιζόμενοι μόνον ἐπὶ τῆς ἀναμνήσεως παλαιῶν ἐντυπώσεων. Ἑπομένως, τὸ κείμενον αὐτό, διατυπούμενον κατὰ τοιοῦτον ἀφηρημένον τρόπον, καὶ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀτμόσφαιρα ἦτο πνιγηρὰ διὰ τοὺς ὑποστρατήγους αὐτούς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Μετέβην ἐγὼ ὁ ἴδιος ὡς μάρτυς τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, καὶ διεπίστωσα ὅτι οἱ ἀπαρτίζοντες τὸ Συμβούλιον ἦσαν λίαν στενοχωρημένοι. Ἔκρινον ἀρίστους ἀξιωματικοὺς ἐκείνην τὴν στιγμήν, διότι ἡ Κυβέρνησις τὸ ἤθελε. Καὶ συγκεκριμένως τὸν ὑποστράτηγον Φροντιστήν, ὁ ὁποῖος συνδυάζει δύο ἰδιότητας. Εἶναι γενναιότατος, ἀλλὰ καὶ σεμνότατος, οὐδέποτε ὡμίλησε περὶ τοῦ ἑαυτοῦ του. Τὸ εἶπον καὶ οἱ ἴδιοι. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραπέμπεται οὗτος, διότι τοὺς ἤξερα ὅλους, ὡρισμένους μάλιστα τοὺς ἤξερα ἀπὸ τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Ἔβλεπον ὅμως οἱ ἴδιοι εἰς ποίαν στρατιωτικὴν ἀτμόσφαιραν ἔζησαν τότε. Μετέβην ὁ ἴδιος καὶ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ ἀντιστρατήγου Μανιδάκη, ὁ ὁποῖος, ὡς διεπίστωσα, ἦτο ἔξω φρενῶν, διότι ἐτίθετο ἐν κινδύνῳ ἡ θέσις τοῦ Φροντιστοῦ, καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ παρέμβῃ, ἀλλὰ τοῦ εἶπον, ὅ,τι δήποτε καὶ ἄν σκέπτεται ὁ αʹ ἤ ὁ βʹ εἶναι ἀφορμὴ καὶ ὅτι ἐν προκειμένῳ πρόκειται περὶ δικαίας περιπτώσεως. Τὸ ἔζησα αὐτό. Ἔζησα τὴν πνιγηρὰν ἀτμόσφαιραν, ἡ ὁποία τότε ἐπεκράτει εἰς τὸν Στρατόν. Καὶ ἔρχεται σήμερα ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ λέγει, καὶ συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μαζί του, ὅτι εἶναι εὐτύχημα νὰ εἶναι ἡνωμένος ὁ Στρατός. Καὶ εἶναι σήμερον, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἡνωμένος ὁ Στρατός. Ἀλλά, ἄν ἐγένετο προσπάθεια διασπάσεως, ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως καὶ ὄχι τῆς ἰδικῆς μας. Τότε ἐξεδηλώθησαν αἱ φαβοριστικαὶ διαθέσεις, καὶ τότε ἐξεδηλώθησαν ὡρισμέναι εὔνοιαι. Ἀκριβῶς δὲ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, καὶ μὲ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατάρχου, κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη τοῦ Συναγερμοῦ καὶ νῦν ἐγένετο καὶ γίνεται προσπάθεια πλήρους ἐσωτερικῆς προσεγγίσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὥστε νὰ μὴ ἔχουν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀνήκοντες ἐδῶ ἤ ἐκεῖ, τὸ ἐδῶ ἤ ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν Στρατόν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μόνον ὁ Στρατός, ὁ Ἐθνικὸς Στρατός, ὅτι ἀνήκοντες ἐδῶ ἤ ἐκεῖ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτεθοῦν εἰς κίνδυνον, εἴτε νὰ προκαλέσουν ἀθέμιτον εὔνοιαν. Οὔτε τὸ ἕνα, οὔτε τὸ ἄλλο συμβαίνει. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἰς ὡρισμένας κατ’ ἐξαίρεσιν περιπτώσεις ὡρισμένα πρόσωπα χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουν, ἀπὸ ἕνα ἀντιστράτηγον π. χ. μὲ τὸν ὁποῖον συνεπολέμησαν καὶ συνεδέθησαν εἰς τὸν πόλεμον, εὐνοοῦνται. Αὐτὸ εἶναι φυσικὸν καὶ πρόκειται περὶ ἀτομικῶν εὐνοιῶν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς εὐνοίας ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὸν δεσμὸν πρὸς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι συνεδέθησαν εἰς τὸν πόλεμον. Ὅταν ἦτο ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ὁ Τσακαλῶτος, ὁ ὁποῖος ἦτο πραγματικὸς πολεμιστής, ἠγνόησε πάντοτε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἦσαν μαζί του εἰς τὸ Ρίμινι. Καὶ ὅλους τοὺς εἶχε προτείνει διὰ προαγωγὴν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον βεβαίως ἦτο λάθος, διότι ὅλοι δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν ἔπρεπε ἔστω καὶ ἄν ὅλοι ἔπραξαν ἄριστα τὸ καθῆκον τους, νὰ εὐνοοῦνται. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία διαβάθμισις. Δὲν ἦτο δυνατὸν τὰ πρόσωπα τῆς Ταξιαρχίας τοῦ Ρίμινι, τὰ πρόσωπα καὶ αἱ πράξεις των νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως, εὐνοϊκωτέρας ἐκείνης τῆς ὁποίας ἔτυχον ἤ μᾶλλον δὲν ἔτυχον οἱ πολεμήσαντες εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἤ εἰς τὰ ὀχυρὰ τῆς Μακεδονίας. Αὐτὸ δὲν εἶναι σωστό. Συνέβαινε μονομερῶς καὶ δικαιολογημένως ἴσως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι σωστό καὶ αὐτὸ δὲν γίνεται σήμερον. Ἡ ἡγεσία τοῦ Στρατοῦ ἔχει ἀπολύτως ἀντικειμενικὰ κριτήρια. Σᾶς διαβεβαιῶ, κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι κακῶς σᾶς πληροφοροῦν ὅσοι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν σᾶς πληροφοροῦν ὅτι ὑπάρχει ἀνησυχία. Βεβαίως ὑπάρχει ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν, τὴν καλήν, τὴν θετικήν, τὴν εὐνοοῦσαν τὴν πρόοδον καὶ τὸ στράτευμα. Ἀνησυχία διὰ τὴν κρίσιν, διότι γνωρίζω ὅτι τὸ Α. Σ.Σ. εἶναι αὐστηρόν. Ἀλλ’ ἡ ἀνησυχία αὐτὴ ἀποτελεῖ πηγὴν δραστηριότητος, πηγὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν προκύπτει προσπάθεια ὅπως ἁμιλλῶνται ὁ εἷς πρὸς τὸν ἄλλον ὅπως καταστῇ καλύτερος ἀπὸ ὅ,τι ἦτο εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν βεβαίως τὴν ἔχουν οἱ ἀξιωματικοί. Δὲν εἶναι ὅπως οἱ ἄλλοι δημόσιοι λειτουργοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ κανόνα μένουν μέχρι τοῦ τέλους τῆς σταδιοδρομίας των. Οἱ ἀξιωματικοὶ εὑρίσκονται πράγματι εἰς μειονεκτικὴν θέσιν. Καὶ ὁσάκις ἐπεκαλέσθην τὴν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἐπεκαλέσθην τὴν ἰδιαιτέραν αὐτὴν μεταχείρισιν καὶ λόγῳ τῶν συχνῶν μεταθέσεων καὶ διότι, ὅπως ἐπανειλημμένως ἔχω εἴπει, οἱ ἀξιωματικοὶ ὑφ’ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν κατ’ οὐσίαν δὲν εἶναι μόνιμοι. Διότι κατ’ ἔτος κρίνονται. Ἀφῆστε δὲ ὅτι περνοῦν ἀπὸ Σχολὰς μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου καὶ πρέπει διαρκῶς νὰ εἶναι μαθηταί, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει διὰ τοὺς ἄλλους δημοσίους λειτουργούς. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ὑπάρχει βεβαίως, ἀλλ’ ἡ ἀνησυχία αὐτὴ ἀποτελεῖ κίνητρον δραστηριότητος, βελτιώσεως τῆς ἀποδόσεώς των καὶ αὐξήσεως τοῦ ζήλου των.

§326Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ ἀνησυχία των, κ. ὑπουργέ, δὲν εἶναι αὐτή. Ἡ ἀνησυχία των εἶναι ἄλλη. Ὅσον καὶ ἄν διαπρέψουν, ἐὰν εἶναι καταδικασμένοι νὰ διαγραφοῦν, θὰ διαγραφοῦν. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀπὸ ἐκεῖ ἡ ἀνησυχία.

§327Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὁ ἀξ. συνάδελφος ἐκ Σάμου ἐπανέλαβεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του καὶ τὸ ὁποῖον παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀνετράπη ὑπὸ στοιχείων συγκεκριμένων, ἐννοεῖ νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλω τὴν ἔμμονον ἰδέαν ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει «ΙΔΕΑ», ἀλλοῦ δὲν ὑπάρχει, εἰς τὸ μυαλὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπάρχει, καὶ μόνον εἰς τὴν ἔμμονον ἰδέαν τοῦ κ. Γρηγορίου. Τοῦ εἶπον ὀνόματα ὑποστρατήγων. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρω καὶ τοὺς πίνακας τῶν ταξιάρχων καὶ τῶν συνταγματαρχῶν, καὶ θὰ κατεδεικνύετο εἰς πολὺ μεγαλυτέραν κλίμακα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατεδείχθη κατὰ τρόπον ἀντικειμενικὸν καὶ ἀδιάψευστον ἀπόψε, ὅταν ἐμνημόνευσα καὶ ὀνόματα τῶν ἀποστρατευθέντων ὑποστρατήγων καὶ τῶν προαχθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου ταξιάρχων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἂν ἀκόμη πεισθῆτε. Αὐτὸ τὸ γνωρίζω. Θέλετε καλὰ καὶ σώνει νὰ ἀφήσετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις εὑρίσκονται εἰς ἀκαταστασίαν. Κύριοι, εἰς μάτην θὰ προσπαθήσητε νὰ πείσητε τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Διότι παρ’ ὅλα ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἔχει πλήρως συλλάβει τὸν σφυγμὸν τῆς κοινῆς γνώμης, ὅπως πάντοτε καὶ εἰς τὸ παρελθόν, παρ’ ὅλα ὅσα εἶπε, τὰ πράγματα δὲν εἶναι ἔτσι. Δὲν λέγω δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται τὰς συνεπείας τῶν ἀντιδημοτικῶν πράγματι, ἀλλ’ ἀναγκαιοτάτων διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Κράτους μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάσῃ, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ τὸ ἐξετάσῃ, θὰ τὸ ὑποστῇ κατὰ τὰς ἐκλογάς, εἶναι ἐὰν θὰ τὸν ψηφίσουν. Τὸ νὰ ἐκφράζουν παράπονα ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, φυσικὸν εἶναι νὰ τὰ ἐκφράζουν. Φυσικὸν εἶναι, ὅταν μία προσωπικότης, ὅπως ὁ κ. Παπανδρέου, περιοδεύῃ, νὰ πᾶνε καὶ Συναγερμικοὶ δυσαρεστημένοι, μὴ διατεθειμένοι νὰ ἔλθουν εἰς σᾶς, νὰ σᾶς ὑποδεχθοῦν καὶ νὰ συζητήσουν μαζί σας. Τὸ ἴδιον γίνεται καὶ εἰς ἐμέ, διότι οἱ Ἕλληνες εἶναι εἰλικρινεῖς καὶ τίμιοι, δὲν κρύβονται. Καὶ ἐγὼ ἔκαμα περιοδείας καὶ γνωρίζω τὰς διαθέσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ θὰ προτιμοῦσα νὰ μὴ μεταχειρίζεσθε τὴν λέξιν, ὅτι διέπομαι «ὑπὸ ἀφελείας», ὀφειλομένης εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἔχει ἐπαφὴν μὲ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἐὰν τυχὸν μεταχειριζόμην τὴν λέξιν αὐτὴν δι’ ὑμᾶς, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἠξεύρω, ποίαν ἐξέγερσιν θὰ εἴχατε αἰσθανθῆ. Βεβαίως, ἠμπορεῖ νὰ θεωρῆτε, ὅτι ἡ λέξις αὐτὴ ταιριάζει εἰς ὅλους πλὴν τοῦ ἑαυτοῦ σας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ θέμα δὲν ἔχει οὐσιαστικήν, ἔχει τυπικὴν σημασίαν. Αἱ λέξεις ἔχουν σημασίαν ἀσχέτως προσώπου. Ὄχι μόνον δι’ ἐμέ, ἀλλ’ ὁ οἱοσδήποτε, οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἶναι ἀφελής.

§328Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Εἶναι εὐφυὴς ποὺ ἐπῆρε καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§329Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαιῶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις εὑρίσκονται εἰς χεῖρας ἐξόχων πατριωτῶν, διεπομένων ὑπὸ ἀπολύτως ἀντικειμενικῶν σκέψεων καὶ κριτηρίων, εἰς χεῖρας ἀρίστων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι τιμοῦν τὸ Ἔθνος καὶ οἱ ὁποῖοι τὸ ἐτίμησαν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐδημιούργησαν τὴν περίοδον τῶν Ἑλληνικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἐδημιούργησαν τὰς προϋποθέσεις διὰ μίαν ἐξ ἴσου πρὸς τὸ παρελθὸν ἀναλόγου ἀπὸ ἀπόψεως μεγαλείου πρὸς τὸ παρελθόν, μέλλοντος τῆς Πατρίδος καὶ εἰδικώτερον τοῦ στρατευομένου Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§331ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1.30′ π. μ.)