1955.05.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 99η

Τετάρτη 25 Μαΐου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Τύπου). Κύριε Πρόεδρε, χθὲς τὸ βράδυ, ὅταν ἐτελείωσα τὴν ὁμιλίαν μου καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὴν θέσιν μου, ἀντελήφθην τὸν βουλευτὴν Σάμου κ. Γρηγορίου, νὰ χειρονομῇ καὶ νὰ φωνάζῃ. Ὁ θόρυβος ἦτο πάρα πολὺ μεγάλος καὶ δὲν ἀντελήφθην τί εἶπε, καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ τοῦ ἀπαντήσω. Σήμερον εἰς τὰ Πρακτικὰ διαβάζω τὰ ἑξῆς: «ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἰς κάθε κόμμα παίρνετε τρεῖς θέσεις, τρεῖς ἀργομισθίας. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι)». Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ἀμυνθῶ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ ζητήσητε κατόπιν τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§5Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶμαι σύντομος. Νομίζω ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀμυνθῶ καὶ ἡ ἄμυνά μου θὰ εἶναι δύο λέξεις καὶ ἁπλουστάτη. Θὰ προκαλέσω τὸν κ. Γρηγορίου νὰ βεβαιώσῃ ἐὰν αὐτὰ τὰ εἶπεν ἤ ὄχι.

§6Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἦσθε ἐδῶ, τὰ ἀκούσατε καὶ δὲν ἀπηντήσατε.

§7Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν ἤκουσα τίποτε.

§8Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, εἶναι ὅτι τὸν Ἐλευθ. Βενιζέλον τὸν ἐπλησιάσατε καὶ σᾶς διώρισε γραμματέα εἰς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν. Τὸν Σοφούλην τὸν ἐπλησιάσατε διὰ νὰ πάρετε ἄλλην θέσιν. Τὸν κ. Σοφ. Βενιζέλον τὸν ἐπλησιάσατε διὰ νὰ πάρετε ἐπίσης θέσιν εἰς τὴν Λέσχην τῶν Φιλελευθέρων. Διωρίσθητε εἰς τὸν Ραδιοφωνικὸν Σταθμόν κ.ο.κ. Τί σᾶς πταίω ἐγὼ ἐὰν ἀλλάζετε κόμμα καὶ κάθε τόσον παίρνετε μίαν θέσιν;

§9Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, βλέπω ὅτι ὁ ἐκ Σάμου βουλευτὴς ἐπιβεβαιοῖ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπε χθὲς τὸ βράδυ. Τὸν προκαλῶ ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος, τὸ πολὺ ἐντὸς 10 ἡμερῶν, νὰ φέρῃ τὰ στοιχεῖα, τὰς ἀποδείξεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζει τὰς κατηγορίας του. Ἐὰν τοῦτο δὲν τὸ πράξῃ, θὰ θεωρήσω ὅτι ὁ ἴδιος ἀναγνωρίζει εἰς τὸν ἑαυτόν του τὸν χαρακτηρισμὸν ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον δικαιοῦνται ὅλοι ὅσοι χρησιμοποιοῦν ψευδεῖς κατηγορίας, χαμηλὰς κατηγορίας, ἀνοήτους κατηγορίας ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων των. (Χειροκροτήματα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Γιαννούσης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§11Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ν. Πετρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ 11 ΚΤΕΛ Φθιώτιδος διαμαρτυρομένου διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας τοποθετήσεως καὶ κυκλοφορίας δύο λεωφορείων τῶν ΣΕΚ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐπιβατῶν ΣΕΚ μεταξὺ Τιθορέας–Καμμένων Βούρλων, καὶ ζητούντων ἀνάκλησιν αὐτῆς, καθ’ ὅσον ἡ γραμμὴ αὕτη ἐξυπηρετεῖται πλήρως παρὰ τῶν λεωφορείων τοῦ ἐν λόγῳ ΚΤΕΛ. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Φράγκος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Λαυρεωτικῆς καὶ τῶν Κοινοταρχῶν Νοτιοανατολικῆς Ἀττικῆς, ζητούντων τὴν ἵδρυσιν τῶν διϋλιστηρίων πετρελαίου εἰς Λαύριον. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Ὁμοσπονδίας Καταστηματαρχῶν κουρέων καὶ κομμωτῶν Ἑλλάδος, ζητούσης μείωσιν τοῦ πρὸς συνταξιοδότησιν ὁρίου ἡλικίας αὐτῶν εἰς τὸ 55ον ἔτος, κεφαλαιοποίησιν τῶν πρὸς τὸ ΤΕΒΕ χρεῶν καὶ ἐξόφλησιν αὐτῶν εἰς δόσεις, ἐπιβολὴν φορολογίας ἐπὶ τῶν λεπίδων καὶ ξυριστικῶν μηχανῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν «ὁ Λαρισσαϊκός», ζητοῦντος καταβολὴν ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας εἰς τοὺς κατὰ τὸ 1948 ἀπολυθέντας σιδηροδρομικοὺς τοῦ ηὐξημένου βοηθήματος τοῦ χορηγηθέντος εἰς τοὺς ἀπολυθέντας μετὰ τὴν 1.1.1949 κ.λ.π. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἀπὸ 29)29.12.1953 Β. Δ)τος «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης διατάξεων» καὶ 2) «περὶ Ἀξιωματικῶν Τεχνικοῦ Σώματος Αʹ Κατηγρίας». Οἱ κ.κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Λ. Εὐταξίας (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὰ ἐξέταστρα ὑποψηφίων διὰ Στρατιωτικὰς Σχολὰς καὶ τὰς ἀμοιβὰς τῶν μελῶν Ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν». Ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ὑποψηφίους μαθητὰς τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς Εὐελπίδων καὶ τῆς Στρατιωτικῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 931)1949 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας καὶ Ὀργανώσεις Ἐσωτερικῆς Ἀντιστάσεως» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 1104)49 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 840)1948 νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς εἰς Συμμαχικοὺς Στρατοὺς καὶ τὰς Ε.Ο.Ε.Α. ὑπηρεσίας ὡς στρατιωτικῆς τοιαύτης». Οἱ κ. κ. Δ. Βουρδουμπᾶς (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Π. Λεβαντῆς (Ὑπουργὸς Γεωργίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 944)15.6.54 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ κ. Π. Λεβαντῆς (Ὑπουργὸς Γεωργίας), καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐκκοκκίσεως βάμβακος». 2) «Περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως διαφορῶν, μεταξὺ Δημοσίου καὶ ἰδιωτῶν, περὶ τὴν διακατοχὴν ἀγροτικῶν κτημάτων» 3) «Περὶ τακτοποιήσεως χρέους τῆς Π.Σ.Ε.Γ.Σ. πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δι’ ἀποδοχὰς ὡρισμένων ὑπαλλήλων αὐτῆς». 4) «Περὶ κυρώσεως Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορωσῶν εἰς τὴν προστασίαν τοῦ βάμβακος καὶ τῆς καννάβεως παρελθόντων ἐτῶν». 5) «Περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ.λ.π. ἀφορωσῶν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας». 6) «Περὶ ἐγγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας πιστώσεων δι’ ἐπιχορήγησιν τῆς Ἀμερικανικῆς Γεωργικῆς Σχολῆς Θεσσαλονίκης» καὶ 7) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 485)18.6.47, 953)15. 10.43, 482)23.6.49, 488)23.6.49, 607)29.7.49, 660)9.8.49, 896)24.10.49 καὶ 620)14.7.1950 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ συγκεντρώσεως σιτηρῶν, ἐξοφλήσεων τῶν ἐκ καλλιεργητικῶν δανείων χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν κ.λ.π.». Οἱ κ. κ. Π. Λεβαντῆς (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καὶ Κ. Καραμανλῆς (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ὑδραυλικοῦ Ταμείου Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ καὶ ὑπαγωγῆς τῶν ἔργων του εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Κωπαΐδος». Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος (Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμοπλήκτων Νήσων) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀνοικοδομήσεως τῶν σεισμοπλήκτων Ἰονίων Νήσων κειμένων διατάξεων» καὶ 2) «περὶ ἀπαγορεύσεως ἐπεκτάσεως σχεδίων ρυμοτομίας εἰς τὸ Λεκανοπέδιον Ἀθηνῶν καὶ περὶ ὅρων δομήσεως ἐν αὐτῷ». Ἡ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Διεθνοῦς Συμφωνίας Σακχάρεως». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ στερεώσεως καὶ ἀναστηλώσεως τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Παναγίου Τάφου Ἱεροσολύμων». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς Λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας» καὶ 3) «περὶ προσλήψεως ἐπὶ συμβάσει Διευθύνοντος Ἰατροῦ συμβούλου ἐν τῷ κλάδῳ ὑγείας τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Κλήρου Ἑλλάδος (Τ.Α.Κ.Ε.)». 4) «Περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1954–55 οἰκ. ἔτη (1944–45, 1947–48, 1949–50, 1950–51, 1951–52, 1952–53 καὶ 1953–54) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου» καὶ 5) «Περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1954–55 οἰκ. ἔτη (1945–46, 1946–47, 1948–49, 1952–53 καὶ 1953–54) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου» Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Βραχνός, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ εἰς τὰ σχολεῖα Μ. Ἐκπαιδεύσεως καὶ Ἐμπορικὰς Σχολὰς τῶν πτυχιούχων Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης ὡς καὶ ὁλοκληρώσεως Ἐμπορικῶν Σχολῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Κρασαδάκης καὶ Γ. Λουλακάκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων φορολογικῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Γκελεστάθης, Χ. Καραπιπέρης, Η. Παπαηλιοῦ καὶ Ε. Σαββόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α. Ν. 1671)51 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Λαυρεντίδης, Χ. Παπασταύρου, Ν. Γιμουρτατζῆς, καὶ Ν. Ρηγόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3070) 54 «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ ἄλλων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Κακαγιάννης, Κ. Βενέτης, Σ. Μακρόπουλος, Ν. Ρηγόπουλος καὶ Ε. Κοθρῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3070)54 «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ ἄλλων διατάξεων».

§12Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν ἐδημιουργήθη ἕνα προσωπικὸν ζήτημα μεταξὺ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμοῦ, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ὅσα λέγω τὰ λέγω ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτευτικοῦ κλπ. Ἤρχισα νὰ ὁμιλῶ, ἀπαντῶν ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μὲ διέκοψεν ἀποτόμως καὶ ἠθέλησε νὰ μοῦ ἀφαιρέσῃ τὸν λόγον. Ὁμιλῶν, κ. βουλευταί, ἀπήντησα μὲ ὀξύτητα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον. Δὲν εἶχον καμμίαν διάθεσιν νὰ τὸν θίξω, διότι ὁμολογῶ, καὶ πεῖραν ἔχει, καὶ καλῶς διευθύνει τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἤθελον νὰ κάμω.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις αἱ ἀφορῶσαι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Γεωργικῶν Ἑνώσεων ὀρυζοκαλλιεργητῶν Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, δαιμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, περὶ μειώσεως τῶν ἐπ’ ἐνεχύρῳ δανείων.

§14Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πολὺ καθυστερημένη καὶ κατὰ συνέπειαν ἄνευ ἀμέσου πρακτικῆς ἀξίας ἡ ἐρώτησις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δοθέντος, ὅτι ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὰς 2 περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται, ἀλλὰ ὅλας τὰς περιφερείας τῆς χώρας μας, ἐσχάτως δὲ ἀρχίζει νὰ ἐνδιαφέρῃ ζωηρῶς καὶ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα Κρήτην, νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ κάμω τὴν σύστασιν προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης καλλιεργείας, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ ηὐξημένα καλλιεργητικὰ ἔξοδα, νὰ δίδωνται ἐγκαίρως καὶ ἐπαρκῶς τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν καλλιέργειαν αὐτήν. Ἡ ὄρυζα εἶναι ἕνα προϊὸν κατ’ ἐξοχὴν ἀποδοτικόν, τὸ ὁποῖον καλύπτει μεγάλας ἀνάγκας μας εἰς συνάλλαγμα, ἐφ’ ὅσον παράγεται ἐπιτοπίως καὶ ἐπιπροσθέτως εἶναι ἕνα προϊὸν τὸ ὁποῖον καλλιεργεῖται εἰς ἐδάφη, τὰ ὁποῖα ἄλλως θὰ παρέμενον ἀκαλλιέργητα. Νομίζω κατὰ συνέπειαν ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ συμφωνήσῃ μαζί μου, ὅτι ἡ φειδὼ καὶ ἡ σκληρότης τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένη. Ζητοῦμεν τὴν ἰδικήν του προσωπικὴν παρέμβασιν, ὡς ἁρμοδίου ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ μὴ ἐμφανίζεται παρόμοιον φαινόμενον.

§15Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ αἴτημα δὲν προέρχεται μόνον ἐκ Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, ἀλλὰ καὶ ἄλλων περιφερειῶν αἱ ἑνώσεις τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν παραπονοῦνται ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι φειδωλὴ εἰς τὰς πιστώσεις πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ δάνεια πρὸς καλλιεργητάς, δι’ ἀγορὰν ἐμπορευμάτων καὶ γενικῶς διὰ τὴν ἄσκησιν πραγματικῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς. Τὸ παράπονον εἶναι γενικόν. Τὸν περασμένον μάλιστα μῆνα παρετηρήθη, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐβράδυνεν ἐπὶ 10ήμερον νὰ δώσῃ πιστώσεις εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εὑρέθη εἰς φυσικὴν ἀδυναμίαν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἑνώσεων τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν. Εἶναι εὐτυχὴς ἡ σύμπτωσις, ποὺ ἀπόψε εἶναι ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ ἀκούσῃ ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν τὸ παράπονον τοῦτο τῶν καλλιεργητῶν μας.

§16Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Οἱ συνεταιρισμοὶ ὀρυζοκαλλιεργητῶν εὑρίσκονται εἰς ἀθλιεστάτην οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως ληφθῶσι μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ αὐτῶν.

§17Χ. ΒΟΣΚΟΓΛΟΥ. Συνιστῶμεν.

§18Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἀνεκίνησαν ζήτημα πράγματι ὑφιστάμενον. Ἀνεκίνησαν θέμα μέγα καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὑπέστη ἐφέτος ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια περιπέτειάν τινα, τὴν ἑξῆς: Εἴχομεν ἐφέτος μεγάλην παραγωγικὴν κίνησιν. Περὶ τὰς 20 χιλ. τόννους ὀρύζης ἔπρεπε νὰ ἐξαχθῇ. Ἐσημειώθη δὲ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους ἀπότομος πτῶσις τῶν διεθνῶν τιμῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἠναγκάσθη ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ μειώσῃ τὸν ἀπόλυτον ἀριθμὸν τῶν δραχμῶν καὶ ὄχι τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἐχορηγεῖτο ἐπ’ ἐνεχύρῳ ὀρύζης. Ἡ Κυβέρνησις ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἀνεγνώρισε τὴν δυσχέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ὀρυζοκαλλιεργηταὶ δὲν ἐπίεσε διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τοὺς ὀφειλέτας καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι σχετικῶς, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς διεθνοῦς τιμῆς, ἡ ἐσωτερικὴ τιμὴ τῆς ὀρύζης συνεκρατήθη κάπως. Βεβαίως δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἐπιθυμίας τῶν ὀρυζοκαλλιεργητῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς ὑπάρχει μία ἀμείλικτος πραγματικότης, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παραγνωρίσωμεν. Ἡ πραγματικότης αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία διεμορφώθη εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Ἀναγνωρίζω τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων. Ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια πράγματι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ, διότι ἀνεξαρτήτως τῆς καταδήλου καὶ ἀμέσου ὠφελείας, τὴν ὁποίαν προσπορίζει εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, προσπορίζει καὶ ἄλλην ἔμμεσον ὠφέλειαν. Εἶναι ἀναγκαία ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια πρὸς ἀξιοποίησιν ἰδίᾳ τῶν ἁλατούχων ἐδαφῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ πᾶν ὅ,τι δύναται διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ὀρυζοκαλλιέργειαν καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς ὅπου ἐνδείκνυται ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια καὶ εἰδικώτερον εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας ὅπου ἡ καλλιέργεια τῆς ὀρύζης συντελεῖ εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἐδαφῶν. Πρέπει ἀκόμη νὰ εἴπω, ὅτι διὰ τῆς ἐμπορικῆς της πολιτικῆς ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε καὶ προσπαθεῖ ἀκόμη καὶ τὰς ἡμέρας αὐτὰς διὰ διαφόρων εἰδικῶν ἀνταλλαγῶν νὰ ἐλαφρύνῃ τὴν ἀγορὰν ἀπὸ τὴν ὄρυζαν, ἡ ὁποία πιέζει τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν καὶ ἡ ὁποία φυσικὸν εἶναι νὰ συντελῇ εἰς τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν. Καὶ τελειώνων δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο πρὸς τὴν Βουλὴν παρὰ ὅτι θὰ πράξῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ὅ,τι ἠμπορεῖ διὰ νὰ σταθῇ ἐντὸς λογικῶν ὁρίων, ἀλλὰ λαμβανομένης πάντοτε ὑπ’ ὄψιν τῆς διεθνοῦς τιμῆς τοῦ προϊόντος, ἡ καλλιέργεια τῆς ὀρύζης.

§19Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς ὀρύζης δὲν εἶναι μόνον πρόβλημα προστασίας τῶν ἤδη παραχθεισῶν ποσοτήτων, ἀλλὰ εἶναι κυρίως καὶ πρωτίστως πρόβλημα προστασίας τῆς καλλιεργείας. Ἄρα πρόβλημα ἐγκαίρου χορηγήσεως τῶν δανείων τὰ ὁποῖα χρειάζωνται διὰ νὰ γίνῃ καλλιέργεια, διότι εἶπον καὶ ὑποθέτω θὰ συμφωνοῦμεν ὅτι εἶναι τόσον δαπανηρὰ ἡ καλλιέργεια, ὥστε ἀπαιτεῖ ηὐξημένα ἔξοδα καλλιεργητικὰ τὰ ὁποῖα δὲν διαθέτουν συνήθως. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς καλλιεργητάς.

§20Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον καὶ πρὶν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ καταβάλῃ ἰδιαιτέραν προσπάθειαν διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν καλλιέργειαν τῆς ὀρύζης εἰς ἐκεῖνα τὰ ἐδάφη ὅπου αὕτη ἐνδείκνυται ἀλλὰ καὶ γενικώτερον διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς ὀρύζης ὅσον ἐπιτρέπουν αἱ διεθνεῖς τιμαί. Ἀναγνωρίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι τὰ καλλιεργητικὰ ἔξοδα τῆς ὀρύζης εἶναι μεγάλα καὶ ἀναγνωρίζει ἐπίσης, ὅτι ὑπάρχει πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζει χορηγοῦσα δάνεια καλλιεργητικὰ ἐγκαίρως.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Γεωργαντᾶ ἡ ἀφορῶσα τὴν ὑπ’ ἀριθ. 189)1954 ἀπόφασιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, διαγράφεται ἀπόντος τοῦ ἐρωτῶντος βουλευτοῦ. Ὁ κ. Θ. Ταμβακᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῆς μὲ τὴν χορήγησιν δανείων εἰς τοὺς πληγέντας ἐπαγγελματίας Χαλκίδος.

§22Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξετασθῇ τὸ αἴτημα αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν κατὰ τὴν κατοχήν. Ὡς βλέπω δὲ εἰς τὴν κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν παραπονοῦνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι ἔχουν ὑποβάλει ἀπὸ καιρὸν αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ καὶ δὲν ἔλαβον κἄν ἀπάντησιν, ἀλλὰ οὔτε καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς ἀπαντοῦν οἱ ὑπουργοί. Διότι ἐὰν εἶχον λάβει μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ αἰτήματός των οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀσφαλῶς δὲν θὰ παρεπονοῦντο.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητεῖται καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 13, διότι εἶναι τοῦ αὐτοῦ περιεχομένου.

§24Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαγγελματίαι πληγέντες ἐπὶ κατοχῆς ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Χαλκίδα καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας κωμοπόλεις τῆς Εὐβοίας, αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν καὶ ἐδῃώθησαν καὶ ἀπὸ τοὺς ἐλασίτας καὶ ἀπὸ τοὺς κατακτητάς. Τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐνεργείας τῶν κατακτητῶν ὑπῆρξεν ὅτι τὰ καταστήματα καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις πολλῶν ἐπαγγελματιῶν κατεστράφησαν καὶ εἶδον οἱ ἐπαγγελματίαι αὐτοὶ νὰ χάνουν τοὺς κόπους καὶ τοὺς μόχθους ὁλοκλήρου τῆς ἐπαγγελματικῆς των σταδιοδρομίας. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς συνιστῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὅπως ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπὸ αὐτὸν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐπαγγελματιῶν. Καὶ δὲν ἀρκοῦμαι μόνον εἰς τὴν σύστασιν αὐτήν, κύριε ὑπουργέ, ἀλλὰ θὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν πρότασιν ὅπως ὑπὸ τὴν ἰδιότητά σας ὡς Προέδρου τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐγκρίνητε ἢ ἐνεργήσητε ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπὸ σᾶς διὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ αἰτήματος τοῦ ΤΕΒΕ διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει φροντίσει καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ὅπως χορηγηθῇ δάνειον 20 ἑκατ. νέων δραχμῶν ἀπὸ τὸ ΤΕΒΕ εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας. Ἐὰν τοῦτο ἐγκριθῇ νὰ εἶσθε βέβαιος, κύριε ὑπουργέ, ὅτι ὄχι μόνον τοὺς καταστραφέντας ἐπὶ κατοχῆς ἐπαγγελματίας θὰ ἐνισχύσετε ἀλλὰ θὰ κάμετε καὶ θεάρεστον πρᾶξιν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§26Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ αὐτὰ τὰ αἰτήματα καὶ ἄλλα παρόμοια ἱκανοποιοῦνται. Ἱκανοποιοῦνται δυστυχῶς ὅμως μόνον κατὰ τὸ δυνατόν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐσχάτως ἀκόμη ἔδειξεν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν ὅσον ἀφορᾷ εἰδικώτερον εἰς τὴν χρηματοδότησιν τῆς βιοτεχνίας. Γνωρίζετε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἐλήφθησαν. Ἐλπίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι σιγὰ–σιγὰ σταθεροποιουμένης τῆς νομισματικῆς καταστάσεως θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ εὐεργετικὰ αὐτὰ μέτρα καὶ εἰς ἄλλας κατηγορίας παραγωγικῶν τάξεων καὶ νὰ τὰ ἐντείνῃ ὅσον ἀφορᾷ γενικώτερον εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐπαγγελματιῶν. Λυποῦμαι διότι δὲν δύναμαι νὰ δώσω πλέον συγκεκριμένην ἀπάντησιν εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους συναδέλφους, ἀλλὰ ἡ νομισματικὴ κατάστασις τῆς χώρας ἐπιτρέπει νομίζω νὰ αἰσιοδοξοῦμεν, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπει ὅμως νὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν μὲ βῆμα τολμηρότερον τοῦ δέοντος, διότι κινδυνεύομεν νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν σταθερότητα τὴν νομισματικὴν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη ὁπωσδήποτε νὰ διαφυλάξῃ. Καὶ θὰ ἀπέβαινεν εἰς βάρος αὐτῶν τούτων τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων οἱαδήποτε ὑπέρμετρος, ὑπέρμετρος ὄχι τοῦ ὑπερβολικοῦ κρινομένου κατὰ τὴν ἀνάγκην τῶν ἐνδιαφερομένων, ἀλλὰ κατὰ τὰς δυνατότητας τῆς οἰκονομίας πρὸς χρηματοδοτήσεις.

§27Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, μίαν πληροφορίαν ἐὰν εἶναι δυνατὸν καὶ ἐὰν ἐπιτρέπεται νὰ μᾶς δώσετε: Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐνέκρινεν ἢ ἀπέρριψε τὸ αἴτημα τοῦ ΤΕΒΕ ὅπως χορηγηθῇ 20 ἑκατ. δρχ. δάνειον εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας. Ἐὰν ἀπεφάνθη, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς τὸ εἴπητε.

§28Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχει ἀποφανθῆ ἀκόμη καὶ δὲν θὰ ἤθελα νὰ κάμω δηλώσεις ἐπὶ τῆς νομισματικῆς πολιτικῆς πρὶν ἀκόμη κριθῇ τὸ θέμα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔκαμα μίαν γενικωτέραν τοποθέτησιν καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἂν δύναται νὰ γίνῃ τοποθέτησις θὰ γίνῃ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ βάσει ποίων κριτηρίων ἐξελέγη ὁ τεχνικὸς σύμβουλος διὰ τὰ διϋλιστήρια πετρελαίων κλπ.

§30Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Ζίγδη, θὰ παρεκάλουν, νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα.

§31Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θέλω, κύριε ὑπουργέ, νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἡ ἐρώτησίς μας ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ προληφθῇ ἓν σφάλμα. Ἤδη ὑπεγράφη ἡ σύμβασις τοῦ διϋλιστηρίου, ἑπομένως, ὅ,τι ἔχομεν νὰ εἴπωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος, θὰ τὸ εἴπωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν τοῦ διϋλιστηρίου διατάγματος.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τζαννετάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ θέμα τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς λιγνιτωφόρου περιοχῆς τῆς Πτολεμαΐδος κλπ.

§33Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι παλαιά. Ἔκτοτε, αἱ προοπτικαὶ μετεβλήθησαν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ θέμα εἶναι πολὺ σοβαρὸν καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ ἤθελε νὰ πληροφορηθῇ, ποῦ ἀκριβῶς εὑρίσκεται. Πολλὰ ζητήματα ὑπάρχουν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ εἴτε σήμερον, εἴτε εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν, θὰ ἤθελον ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἀσχοληθῇ μὲ αὐτό.

§34Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιθυμῶ, αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ προβῶ εἰς οἱανδήποτε ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ δήλωσιν. Δηλῶ ὅμως, καὶ νομίζω ὅτι τοῦτο κάπως θὰ σᾶς καθησυχάσῃ, ὅτι λίαν συντόμως θὰ προβῶ εἰς δηλώσεις πρὸς τὸ Σῶμα ἐπὶ τῆς Πτολεμαΐδος. Δὲν μοῦ ἀρέσει, νὰ γίνεται συζήτησις περὶ ἔργων ἀνασυγκροτήσεως, πρὶν ἢ ἡ σχετικὴ σύμβασις ὑπογραφῇ. Βεβαίως, ἐὰν ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶχε συζητηθῆ πρὸ μηνῶν, θὰ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν κοινοβουλευτικὴν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. συνάδελφον περὶ τῆς πορείας τῶν συζητήσεων διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ πολλῶν ἡμερῶν ὑπομονή, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου.

§35Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἔλθῃ ἡ σύμβασις, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Βαμπούλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ τίνα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων τοῦ ποταμοῦ Ἐνιπέως.

§37Λ. ΒΑΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ πολλῶν μηνῶν, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς τοῦ Ἐνιπέως, μὲ τηλεγραφήματά των ἐκφράζουν τὰς ἀνησυχίες των διὰ τὸν ἄμεσον κίνδυνον, ποὺ διατρέχει ὅλη ἡ περιοχή, νὰ κατακλυσθῇ ἀπὸ τὰς πλημμύρας. Οἱ κάτοικοι κατατρομοκρατημένοι, παρακαλοῦν νὰ συνεχισθοῦν τὰ ἔργα, διὰ νὰ προστατευθοῦν ἀπὸ τὰς ἐνδεχομένας πλημμύρας καὶ πρὸ παντὸς διὰ νὰ καταστῇ ἡ γῆ γόνιμος πρὸς καλλιέργειαν. Αὐτὸς ὁ λόγος μᾶς ὤθησεν εἰς τὸ νὰ καταθέσωμεν τὴν ἐρώτησίν μας. Ὁ Θεὸς τοὺς ἐφύλαξε μέχρι σήμερον ἀπὸ μεγάλα κακά, τὰ ὁποῖα ἐφοβήθησαν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ὁ κόσμος τῆς περιοχῆς αὐτῆς.

§38Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐρώτησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων ἀφορᾷ τὸ αὐτὸ θέμα καὶ ἔχει καταχωρηθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ οὐχὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἔχετε τὸν λόγον.

§40Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὅπως γνωρίζετε, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν συνεχίσθησαν τὰ λόγῳ τοῦ πολέμου διαγραφέντα ὑδραυλικὰ ἔργα. Τὰ ἔργα ταῦτα, ἀφ’ ἧς ἔληξεν ἡ ἀνώμαλος περίοδος, χρηματοδοτοῦνται διὰ ποσοῦ ἀνερχομένου εἰς δύο ἑκατομμύρια νέων δραχμῶν κατὰ μῆνα καὶ κατ’ ἔτος ἐγίνετο ἐπένδυσις 20–22 ἑκατομμυρίων. Ἐνῷ λοιπὸν ἀνεμένετο ὅτι κατὰ τὴν διαδρομὴν τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους, θὰ ἐπήρχετο ἡ ἀποπεράτωσις τῶν ἔργων αὐτῶν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ ἀξιοποιηθοῦν ἑκατοντάδες χιλιάδων στρεμμάτων γονίμου γῆς τοῦ Θεσσαλικοῦ κάμπου. Ἐφέτος συνέβη ὥστε τὸν μῆνα Ἰανουάριον νὰ διακοπῇ παντελῶς καὶ διὰ πρώτην φορὰν, μεταπελευθερωτικῶς, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἀνεζήτησα τὸν λόγον τῆς διακοπῆς τῶν ἔργων. Πρὸς στιγμήν, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία μοῦ εἶπεν ὅτι ἔληξεν ἡ σύμβασις μὲ τὴν ἑταιρείαν ἡ ὁποία ὡς διάδοχος τῆς Μπούτ, εἶχεν ἀναλάβει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, ἀλλὰ συνέβη ὥστε πράγματι ἡ αἰτία τῆς διακοπῆς νὰ εἶναι ὁ περιορισμὸς τῶν πιστώσεων διὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος εἰς 15 δισεκατομμύρια. Εἶναι εὔλογον τὸ παράπονον τῶν συμπολιτῶν μου, διότι, ἐνῷ νέα ἔργα παραγωγικὰ κατὰ πάντα χρήσιμα, ἀλλὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἀρξάμενα, ἔχουν χρηματοδοτηθῆ μὲ δεκάδας ἑκατομ. διὰ τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἐτῶν ἔχουν ἀρχίσει νὰ ἐκτελοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀποπερατωθοῦν καὶ ἐπέκειτο ἡ ἀποπεράτωσίς των ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους, περιωρίσθη ἡ χρηματοδότησίς των. Αὐτοὶ ἔχουν τὸ παράπονον τὸ ὁποῖον διετύπωσα ὅτι ὅταν, πρὸ μηνὸς ἐπεσκέφθητε τὰς Θεσσαλικὰς πόλεις, ἐδώσατε μίαν διαβεβαίωσιν καὶ ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὸν τύπον τῆς Θεσσαλίας ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς Ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐπρόκειτο, ἐπιστρέφοντες εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ χρηματοδοτήσετε, διὰ τὴν ὑπόλοιπον χρῆσιν τοῦ τρέχοντος ἔτους μὲ ποσὸν 5 δισεκ. ὥστε μέρος τῶν ἔργων αὐτῶν νὰ ἐκτελεσθῇ διαρκούσης αὐτῆς τῆς χρήσεως καὶ ἕως τῆς στιγμῆς οὐδὲ ὀβολὸς διετέθη καὶ παραμένουν τὰ συνεργεῖα ἀκινητοῦντα. Ἴσως, δὲν τὸ ἔχετε πληροφορηθῆ, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς, οὐδεμία πίστωσις διετέθη καὶ ἐπαναλαμβάνω τὰ συνεργεῖα τῶν ἔργων παραμένουν ἀκινητοῦντα. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἀκόμη δὲν εἶναι ἀργὰ διὰ νὰ ἐκπληρώσητε μίαν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῆς περιοχῆς ἐκείνης καὶ μίαν ὑπόσχεσιν παρὰ πολὺ νωπήν, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην.

§41Κ. ΒΑΣΑΡΔΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῶν ἀποξηραντικῶν καὶ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας ἔχουν ἀποκαλυφθῆ χιλιάδες στρεμμάτων, ἐπίσης δὲ ἐπροστατεύθησαν δι’ αὐτῶν ἑκατοντάδες χιλιάδων στρεμμάτων εἰς τὴν Δυτικὴν Θεσσαλίαν. Ἀτυχῶς, δι’ ἡμᾶς, τοὺς Θεσσαλούς, κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ διέκοψε τὰ ἔργα αὐτά, τὰ τόσον ὠφέλιμα διὰ τὴν Θεσσαλίαν. Διὰ τῆς διακοπῆς αὐτῆς διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ πρὸ τῶν ἔργων τούτων καθεστώς, μάλιστα ὑπὸ χειροτέρας συνθήκας, διότι τὰ νερὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐγκιβωτισθῆ εἰς ὡρισμένους ποταμοὺς τῆς περιφερείας, διατρέχουν τὸν κίνδυνον, ὑπάρχει κίνδυνος βάσιμος νὰ πλημμυρίσουν ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς δυτικῆς Θεσσαλίας. Ἐὰν ἐφέτος εἴχομεν τὸ ἀτύχημα νὰ ἔχωμεν τὰς βροχὰς τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅτε ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε κατεπλημμυρίσθησαν ὁλόκληρα χωριὰ καὶ κατεστράφησαν, ἐφέτος θὰ ἔχωμεν πολὺ χειρότερα ἀποτελέσματα. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ συνέχισις τῶν ἔργων αὐτῶν ἐὰν μάλιστα ληφθῆ ὑπ’ ὄψει ὅτι διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, ἀπαιτεῖται κεφάλαιον χρηματικὸν φθάνον μόλις τὰ 20 ἑκατομ. δρχ. Ἐκτὸς τῆς συνεπείας αὐτῆς, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τῆς διακοπῆς τῶν ἔργων, ἐδημιουργήθη, κύριε ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ἕνα τεράστιον κοινωνικὸν πρόβλημα, διότι διὰ τῆς διακοπῆς τῶν ἔργων ἀπεστερήθησαν τῆς ἐργασίας των 1.000 καὶ πλέον οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι εἰργάζοντο εἰς τὰ ἔργα αὐτά. Πρὸς πρόληψιν, λέγω, τοῦ κοινωνικοῦ αὐτοῦ προβλήματος καὶ τῶν ἄλλων συνεπειῶν, ἐπιβάλλεται, ὅπως τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον διαθέσῃ τὸ μικρὸν αὐτὸ ποσὸν τῶν 20 δισ. ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως ὁλοκληρωθοῦν τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας.

§42Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐρώτησις μετεβλήθη ὀλίγον εἰς ἐπερώτησιν ἀπροσδοκήτως καὶ δὲν ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Δι’ αὐτὸ θὰ μὲ συγχωρήσῃ ἡ Βουλὴ ἐὰν δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀπέξω αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τοὺς ἀκριβεῖς ἀριθμούς. Θὰ ἀναγνώσω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον, ἐὰν μοῦ ἐπιτραπῇ. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ κατηγορηθεῖσα Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἰς διάστημα δύο ἐτῶν διέθεσε διὰ τὴν Θεσσαλίαν περίπου τόσα, ὅσα διέθεσαν ὅλαι αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις μαζὶ ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ἐπίσης, νὰ προσθέσω ὅτι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, δὲν δύναται νὰ συγκριθῇ βεβαιότατα ἀπὸ ἀπόψεως ἀξίας εἰς δραχμάς, μὲ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη οἱονδήποτε ἄλλο ἔτος. Ἁπλούστατα, ἐπειδὴ ἐφέτος ἐγένετο δραστηρία ἐργασία, ἀπερροφήθησαν πράγματι ταχύτατα αἱ πιστώσεις...

§43Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ἐβοήθησεν ὁ καιρός.

§44Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡμᾶς μᾶς ἐβοήθησεν ὁ καιρός. Σεῖς εἴχατε τὴν δυστυχίαν ἐπὶ 8 ὁλόκληρα ἔτη νὰ εἴχατε κακὸν καιρὸν καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἠδυνήθητε νὰ κάμετε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε.

§45Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. 8 ἔτη, ποὺ τὰ εὑρήκατε;

§46Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, παρὰ ταῦτα δὲν ἠρνήθημεν ὅτι ὑπάρχει θέμα. Ὁ ἴδιος διεπίστωσα κατὰ τὴν περιοδείαν μου εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν σεισμῶν τοῦ Βόλου, τὴν ὕπαρξιν τοῦ θέματος καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ αὐτὸς ἔχει ἀντιληφθῆ τὸ μέγεθος τοῦ θέματος καὶ δύναμαι νὰ παράσχω πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας θὰ συνεχισθοῦν μὲ τὸν ρυθμὸν ἐκεῖνον μὲ τὸν ὁποῖον ἐσυνήθισε τὸν Θεσσαλικὸν λαόν, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. (Χειροκροτήματα). Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω τοῦτο, ὅτι ἐφέτος, πλὴν τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, θὰ γίνουν καὶ ἄλλα ἔργα μεγάλα εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων. Ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβάνεται ὅτι πρῶτα πρέπει νὰ ἔλθουν τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, ἀπὸ ἀπόψεως ἀξιολογήσεως καί, κατόπιν, ὅλα τὰ ἄλλα, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ παραιτηθῇ αὐτῆς τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἴτε τῆς Θεσσαλίας, εἴτε ἄλλης τινος περιοχῆς.

§47Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴ εἶχεν ἀπαντήσει. Δὲν ἔπταισεν ὁ καιρὸς ποὺ διεκόπησαν τὰ ἔργα, ἁπλούστατα, διότι, ἐνῷ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη καὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας διακυβέρνησιν, διετίθεντο κατ’ ἔτος 22–24 δισ., διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ συνήθης ἐργασία, ἐφέτος διεθέσατε 14–15 καὶ φυσικὸν ἦτο κατὰ τὴν διαδρομὴν τοῦ ἔτους νὰ ἀπερροφήθησαν αἱ πιστώσεις καὶ νὰ διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι, διὰ πρώτην φοράν, ἐπαναλαμβάνω, ἀπελευθερωτικῶς. Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξεν ἀτυχὴς ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν διαβεβαίωσιν, ἐλλείψει στοιχείων φυσικά, ὅτι κατὰ τὴν διετίαν αὐτὴν διέθεσεν εἰς τὴν Θεσσαλίαν πιστώσεις ὅσας, διέθεσαν ὅλαι αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις. Τὸν πληροφορῶ, τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι οὐδέποτε ἐγνώρισε τοιαύτην ἐγκατάλειψιν ἡ Θεσσαλία, ὅπως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας.

§48Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐγώ, ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἔχων τὰ στοιχεῖα τὰ ἀκριβῆ καὶ μὲ συγχωρεῖτε ποὺ δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀπ’ ἔξω τοὺς ἀριθμούς, ἐδήλωσα ἀκριβεῖς ἀριθμούς, προκύπτοντας ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον περὶ τοῦ τί διετέθησαν μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ τί διετέθησαν ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 81 Διεθνοῦς Συμβάσεως περὶ Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας εἰς τὴν Βιομηχανίαν καὶ τὸ Ἐμπόριον». Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§50Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ἀναχωροῦντα μεθαύριον διὰ τὴν Γενεύην. Εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὤφειλε νὰ καταθέσῃ καὶ τὰς ὑπολοίπους διεθνεῖς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι παραμένουν πρὸ πολλοῦ ἀνεπικύρωτοι. Πρόκειται δὲ περὶ συμβάσεων σοβαρωτέρων τῶν κυρουμένων σήμερον, αἱ ὁποῖαι προάγουν πράγματι τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων π.χ. ἡ ὑπ’ ἀριθ. 26 «περὶ κατωτάτου ὁρίου ἡμερομισθίου», ἡ ὑπ’ ἀριθ. 87 «περὶ συνδικαλιστικῆς ἐλευθερίας», ἡ ὑπ’ ἀριθ. 100 «περὶ ἴσης ἀμοιβῆς μεταξὺ ἀρρένων καὶ θηλέων» κλπ. Αἱ κυρούμεναι σήμερον συμβάσεις χωρὶς νὰ ὑστεροῦν εἰς σημασίαν δὲν εἶναι πάντως ἀπὸ τὰς οὐσιωδεστέρας καὶ ἡ κοινωνική μας πολιτικὴ δὲν θὰ σημειώσῃ διὰ τῶν ἐπικυρώσεών των σημαντικὴν πρόοδον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 81 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 88 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ διοργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας ἀπασχολήσεως».

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 88 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ διοργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας ἀπασχολήσεως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 95 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ προστασίας τοῦ ἡμερομισθίου».

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 95 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ προστασίας τοῦ ἡμερομισθίου». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 102 Διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς ἀφορώσης «τὰ ἐλάχιστα ὅρια τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλείας».

§58ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 102 Διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς ἀφορώσης «τὰ ἐλάχιστα ὅρια τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλείας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῶν καὶ ἄλλων διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς Ἀνθυπασπιστὰς τῆς Βασιλικῆς Χωροφυλακῆς».

§60Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀποδέχομαι ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὴν 3 καὶ 4 παράγραφον. Ἐπίσης ἀποδέχομαι, καὶ τὴν διανεμηθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Πλατῆ.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προαγωγῶν καὶ ἄλλων διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς Ἀνθυπασπιστὰς τῆς Βασιλικῆς Χωροφυλακῆς». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον, προκειμένου νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου.

§63Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, πρὸ ἑνὸς μηνός, εἶχον τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ καταθέσω δύο νομοσχέδια διὰ τῶν ὁποίων ἐπεβάλλοντο φόροι ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν. Ἔχω σήμερον τὸ εὐχάριστον προνόμιον νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος». Πρόκειται περὶ τῆς ἑνιαίας φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι σας ἡ συγκίνησίς μου εἶναι δεδικαιολογημένη διότι λαμβάνεται ἕνα μέτρον τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐπεδίωκον ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις καί, χάρις εἰς τὴν θέλησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, πραγματοποιεῖται σήμερον. Ὅπως εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θεωρῶ ὅτι πράγματι εἶναι ἐθνικοῦ χαρακτῆρος, ζητῶ τὴν συνδρομὴν ὅλων τῶν κομμάτων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι ὅλοι σας θὰ τὸ περιβάλετε μὲ συμπάθειαν καί, ἂν τυχὸν ὑπάρχουν σφάλματα εἰς αὐτό, θὰ τὸ κρίνετε μὲ ἐπιείκειαν. (Χειροκροτήματα).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3102)1954 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 23 Ἰουλίου 1954 συμπληρωματικῆς συμβάσεως τῆς ἀπὸ 17.10. 1925 ὁμοίας περὶ προμηθείας ἠλεκτρισμοῦ καὶ περὶ μεταφορῶν». Ὁ κ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας.

§65Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ζητῶ τὴν ἀκύρωσιν καὶ τὴν ἀπόρριψιν τῆς ἀπὸ 23)6)54 συμπληρωματικῆς συμβάσεως τῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς διὰ τὴν ἠλεκτροκίνησιν τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Κηφισίας, βάσει τῆς συμβάσεως τοῦ 1925, ἡ ὁποία σύμβασις ἐκυρώθη νομοθετικῶς κατὰ τὴν 1)10)54 ὑπὸ τῆς τότε Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἡ σύμβασις αὐτή, ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπεγράφη ὑπὸ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν, ἐκ μέρους δὲ τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων παρὰ τῶν Στρατῆ καὶ Βλάγκαλη οἱ ὁποῖοι ὑπεκαθίστων τὴν ΗΕΜ. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ ἱστορικὴν ἀλήθειαν εἰς τὰς εὐνομουμένας Δημοκρατίας, ὅτι κάθε σύμβασις, ὁσονδήποτε ἄψογος καὶ ἀδιάβλητος καὶ ἂν εἶναι, πρέπει νὰ τυγχάνῃ τῆς ἀπολύτου δημοσιότητος, διὰ νὰ γίνωνται κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις, καλόπιστοι καὶ κακόπιστοι καὶ ἐν προκειμένῳ, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Πρέπει τῶν συμβάσεων αὐτῶν, νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ὁ πολιτικὸς κόσμος ὁ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου εὑρισκόμενος, πρέπει νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ὁ τύπος, νὰ γίνωνται κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις, διότι διὰ τῆς διαδικασίας αὐτῆς καὶ τῶν ἐξονυχιστικῶν ἐπικρίσεων, ἀναμφισβητήτως, θὰ προκύψῃ κάτι καλόν. Πέραν τούτου, πρέπει ἡ διαδικασία νὰ συνεχισθῇ καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διότι, ἐρχομένη ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλήν, θὰ λάβῃ τὴν ὁδὸν πρῶτα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐξονυχιζομένη ἄρθρον πρὸς ἄρθρον, καί, κατόπιν, θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι τὸ θέμα τῶν συμβάσεων δὲν εἶναι θέμα μιᾶς περιοχῆς, ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι οἱαδήποτε δαπάνη καὶ ἂν γίνεται, οἱονδήποτε προνόμιον οἰκονομικὸν καὶ ἂν δοθῇ, ἡ συμμετοχὴ δὲν εἶναι τοῦ διαμερίσματος εἰς τὸ ὁποῖον γίνεται τὸ ἔργον, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ἀντίθετον ποὺ θὰ συνέβαινε, γεννᾶ ἐρωτήματα καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπονομεύει τὰ θεμέλια τῆς Δημοκρατίας. Κύριοι βουλευταί, ὁ πολιτικὸς κόσμος πρέπει νὰ εἶναι ἀδιάβλητος καὶ εἶναι ἀδιάβλητος, ἀλλὰ καὶ νὰ φαίνεται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μία τοιαύτη σύμβασις νὰ ὑπογράφεται μυστικά. Κατὰ τὸν Μάρτιον 1954 ἐγένετο ἡ ἐξαγγελία τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ἠλεκτροκίνησις τῶν σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Κηφισίας εἶναι μᾶλλον πραγματικότης. Παρὰ ταῦτα ἡ σύμβασις συνεζητεῖτο κεκλεισμένων τῶν θυρῶν, ἐνῷ αἱ συμβάσεις αὐταὶ αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν τὸν λαὸν γίνονται ὑπὸ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος. Ἐφ’ ὅσον συζητηθῇ ἡ σύμβασις ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων καὶ πρὶν ὑπογραφῇ τὸ προσύμφωνον τίθεται εἰς τὴν δημοσιότητα, ὁπότε ἀρχίζουν αἱ ἐπικρίσεις τῆς συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς τὴν καλυτέρευσιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ἀπὸ μίαν καλόπιστον συζήτησιν, θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀδιάβλητον τῆς συμβάσεως. Ἐν προκειμένῳ ὅμως, θὰ ἐνθυμῆσθε ἀσφαλῶς, ὑπὸ ποίας συνθήκας ἐγένετο ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως. Ἡ σύμβασις ὑπεγράφη τὴν 23ην Ἰουλίου καὶ συνεζητήθη τὴν 1ην Ὀκτωβρίου. Ὁ διαδραμὼν χρόνος νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ ἓν τεκμήριον ὅτι ἡ ταχύτης καὶ ἡ σπουδὴ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως, δημιουργεῖ ἐρωτήματα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ἀδιάβλητοι, ἀλλὰ καὶ νὰ φαινώμεθα ἀδιάβλητοι. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἡ σύμβασις ἡ ὁποία ἐψηφίσθη, καθὼς ἐψηφίσθη, καὶ ἡ ὁποία δίδει τοιαῦτα προνόμια εἰς τὴν ἑταιρείαν δὲν εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῆς διαδικασίας, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη, νὰ μὴ εἴπῃ τις, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι τὸ ὀλιγώτερον σκανδαλώδης. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι αἱ περισσότεραι ἐφημερίδες, ἡ «Ἑστία», ὁ «Κῆρυξ» κλπ. ἐχαρακτήρισαν τὴν σύμβασιν σκανδαλώδη πρᾶξιν. Θὰ ἀναπτύξω πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἀπόψεών μου ἐν προκειμένῳ, καὶ τὸ κοινωνικὸν θέμα, καὶ τὸ οἰκονομικὸν καὶ τὸ θέμα τῆς ἐθνικῆς μας ἀνεξαρτησίας, ἡ ὁποία ἐπλήγη διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Θὰ ἀναπτύξω πρῶτον τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτή, ἡ ὁποία εἶναι συνέχεια τῆς συμβάσεως τοῦ 1925 —ἡ ὁποία καὶ τότε ὅταν συνήφθη ὑπῆρξεν ἐπωφελής, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1910 ἕως τοῦ 1925, ἡ Ἑλλὰς λόγῳ τῶν καταστροφῶν της καὶ τῆς εἰσροῆς τῶν προσφύγων, ἐκ τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ νὰ πληρώσῃ τὰ κενὰ τῶν Ἀθηνῶν— δίδει ἐπηυξημένα προνόμια εἰς τὴν ἑταιρείαν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ τις, ὅταν ὁλόκληρον τὸ κεφάλαιον τῆς ἑταιρείας εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς Ἑλληνικὰς χεῖρας, ὅτι θὰ ὑπῆρχεν Ἕλλην ὁ ὁποῖος θὰ ὑπέγραφε τοιαύτην σύμβασιν μὲ τὸ γνωστὸν τρίπτυχον καὶ τὸ ἐθνικὸν καὶ τὸ κοινωνικὸν καὶ τὸ οἰκονομικόν, σύμβασιν διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ διχοτομήσῃ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Καραμανλῆς, ἀποτελεῖ ἔγκλημα. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ εἶναι ἐδῶ, διὰ νὰ ξεκαθαρισθῇ μία κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅπου ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Καψάλης εἶπε τότε, ὅτι διαφωνίαι δὲν ὑπάρχουν. Ἐπειδὴ τὸν χαρακτηρίζει τὸν κ. Καραμανλῆν ἡ ἐντιμότης, ἐὰν ἦτο ἐδῶ θὰ ἔλεγεν ἐὰν ὑπέγραψεν ἢ ὄχι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ θὰ ἐλύετο τὸ θέμα τοῦτο.

§66Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον ἔγγραφον.

§67Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὸ ἀνέφερε τότε ἐπισήμως ὁ κ. Πολυχρονίδης.

§68Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρόκειται περὶ ἐγγράφου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ ὄχι τοῦ ὑπουργοῦ.

§69Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο μακρὰ συζήτησις. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ ἔγγραφον καὶ ὑπάρχει καὶ ἔχει υἱοθετηθῆ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Δημ. Ἔργων. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου προεκλήθη μεγάλη συζήτησις καὶ ἔφθασε καὶ ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι καίτοι παρεκλήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Δημ. Ἔργων νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, διὰ νὰ ἀναιρέσῃ τὸ περιεχόμενόν του, δὲν ἐνεφανίσθη, διότι καὶ ὑπάρχει καὶ εἶναι αὐτοῦ τοῦ περιεχομένου.

§70Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπήγατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων καὶ ἐζητήσατε τὸ ἔγγραφον αὐτὸ καὶ σᾶς ἐδηλώθη ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ, ὅτι τοιοῦτον ἔγγραφον δὲν ὑπάρχει καὶ σᾶς ἔδωσαν ἓν ἔγγραφον τῆς ὑπηρεσίας.

§71Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Τὸ ἔγγραφον καὶ ὑπάρχει καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων, υἱοθετεῖ τὸ περιεχόμενόν του. Ἀποτελεῖ παράλειψιν, τὸ ὅτι δὲν παρίσταται ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ἁρμόδιος νὰ δώσῃ ἐπ’ αὐτοῦ μίαν ἀπάντησιν.

§72Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακληθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ παραστῇ;

§73Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ.). Νομίζω ὅτι ἀντικείμενον τῆς ἀποψινῆς συζητήσεως....

§74Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προσέλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, διότι τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ εὐκόλως.

§75Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὸ ἔγγραφον αὐτό, εἶναι ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος θὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν πρέπει ἡ σύμβασις νὰ γίνῃ δεκτὴ ἢ νὰ ἀπορριφθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὑπάρχει μεγάλη σημασία.

§76Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑφυπουργ. Συγκοιν.). Νομίζω ὅτι ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει κυρωθῆ διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος. Τὸ ἐὰν ὑπῆρχεν ἢ ὄχι τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, αὐτὸ θὰ ἀπετέλει μίαν ἀσήμαντον λεπτομέρειαν εἰς τὴν συζητουμένην ὑπόθεσιν. Ἐκ τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία διεξήχθη τότε ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως διεπιστώθη ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ ἔγγραφον τῆς ὑπηρεσίας τῆς Κεντρικῆς, ἡ ὁποία εἶχεν ἐκφράσει τὴν ἄποψίν της ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§77Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ἔχετε μαζί σας ὅλον τὸν φάκελλον τῆς συμβάσεως θὰ εὑρεθῇ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον τῆς ὑπηρεσίας.

§78Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑφυπουργ. Συγκοιν.). Δὲν τὸ ἔχω μαζί μου αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ ἔγινε σαφῶς ἐκ τῆς συζητήσεως τότε, ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ εἶχεν ὑπογραφῆ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν ὑπουργόν. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ὅτι ἐκ τοῦ νόμου περὶ διαρθρώσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τοῦ ψηφισθέντος τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1954 ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ νομοσχέδιον ἄνευ γνώσεως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα τῆς κατευθύνσεως τοῦ ὑφυπουργοῦ εἰς ὅλα τὰ θέματα τῆς ἁρμοδιότητός του.

§79Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἶπον ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, ὅτι ἐγὼ ἐπληροφορήθην, ὅτι ἔχει ὑπογραφῆ ἐκ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν σχετικὸν ἔγγραφον. Ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας καὶ ἔχει γνῶσιν τοῦ θέματος καὶ προσωπικῶς μετέβη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, καὶ εἶδε τὸν κ. ὑπουργόν, ἐπιμένει ὅτι —καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀμφισβητῆται τοῦτο— ὅτι τὸ εἶπεν αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργός. Εἶναι γνωστὴ ἄλλωστε ἡ εἰλικρίνεια καὶ ἡ ἐντιμότης τοῦ κ. Πολυχρονίδη.

§80Ν. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω εἰς χεῖρας μου τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Πολυχρονίδης παρενέβη τότε καὶ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, λέγει δὲ τὰ ἑξῆς: «Κύριε Πρόεδρε, δὲν καταλέγομαι μεταξὺ τῶν βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι ὅταν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ τὸ ἔθεσαν ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τὸν ἠρώτησαν ἐὰν εἶναι ὑπαρκτὸν καὶ ἐὰν ἐκπροσωπεῖ τὰς ἀπόψεις του, ὄχι ἐὰν τὸ ἔχῃ ὑπογράψει».

§81Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ἴδιο εἶναι.

§82Ν. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄρα δὲν ὑπάρχει ἔγγραφον ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν.

§83Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀφοῦ τὸ υἱοθετεῖ δὲν εἶναι τὸ ἴδιον;

§84Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω διὰ νὰ εὐκολύνω τὴν συζήτησιν, ἐπειδὴ συνέπεσε τότε νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας καὶ παρηκολούθησα ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ τὴν ὅλην συζήτησιν τὴν ὁποίαν ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν δὲν εἶχε παρακολουθήσει, ἐπιθυμῶ νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι διὰ τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἔγινε μακροτάτη συζήτησις, διότι ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατ’ ἀρχὴν ἠμφισβήτησε κἂν τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἐγγράφου καὶ μετέπειτα κατεδείχθη ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ εἶναι ὑπαρκτὸν καὶ ἐν συνεχείᾳ παρεκλήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ παραστῇ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως διὰ νὰ ξεκαθαρίσῃ ἐὰν ἀποδέχεται ἢ ὄχι τὰς ἀπόψεις αὐτῆς. Ὁ κ. Καραμανλῆς διεσαφήνισεν ὅτι τὸ ἔγγραφον καὶ ὑπαρκτὸν εἶναι καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ καταπέλτην εἰς βάρος τῆς συμβάσεως καὶ ἐπειδὴ σήμερον ἐξετάζομεν πάλιν τὴν ἰδίαν σύμβασιν καὶ τότε, ὅπως φαντάζομαι καὶ τώρα, ὑπῆρξεν ἀντίθετος ὁ νῦν κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ παρίσταται ἐδῶ σήμερον ὁ κ. Καραμανλῆς, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ἐλαμβάνετο μία σαφὴς ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος. Ἠμπορῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. ὑπουργὸν.

§85Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργ. Συγκ.). Κατὰ νόμον ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν πράξεων καὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ ὑφυπουργοῦ εἰς τὸν τομέα ποὺ τοῦ ἔχει ἐμπιστευθῆ. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν χωρεῖ καμμία συζήτησις.

§86Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἠμπορῶ νὰ πληροφορήσω ὑμᾶς καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι αὐτὸ τὸ ἔγγραφον δὲν εἶναι ἀνάξιον λόγου, εἶναι ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν καὶ βαρύτητα ἐπὶ τῆς τύχης τῆς προκειμένης συμβάσεως.

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργ. Συγκοιν.). Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων ἐπιθυμεῖ τὴν παρουσίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ τοῦ παράσχῃ μίαν διευκρίνησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ἔδωσεν εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅπου ἀνεγνωρίσθη ὅτι τὸ ἔγγραφον δὲν προήρχετο ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, οὔτε ἔφερε τὴν ὑπογραφήν του, ἀλλὰ προήρχετο ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπιμένει νὰ ὑποστηρίζῃ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων υἱοθέτησε τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ. Θὰ ἤμην περίεργος νὰ πληροφορηθῶ κατὰ ποῖον τρόπον υἱοθέτησε τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§88Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ συμβαίνουν κάτι περίεργα πράγματα. Τὸ ἔγγραφον δὲν φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ὑπουργοῦ, ἀλλὰ τῆς ὑπηρεσίας. Ὥστε ἡ ὑπηρεσία ἑκάστου Ὑπουργείου κάμνει τοιαύτης σοβαρότητος ἔγγραφα παρὰ τὰς ὁδηγίας καὶ τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ; Τότε δὲν ὑπάρχει Κράτος. Πᾶν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ δι’ ὅλα τὰ ἔγγραφα φέρει τὴν εὐθύνην ὁ ὑπουργός, ἄλλως διώκει ποινικῶς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ διοικητικῶς. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τῆς ὑπηρεσίας εἶναι τῆς ἐγκρίσεως, εἶμαι βεβαιότατος περὶ αὐτοῦ, τοῦ κ. Καραμανλῆ, διότι ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν ἦτο, δὲν ἔπρεπε νὰ στέκεται εἰς τὴν θέσιν της ἡ ὑπηρεσία ἐκείνη. Νὰ γράφῃ μία ὑπηρεσία ἕνα τόσον σοβαρὸν ἔγγραφον καὶ νὰ λέγῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἐγκρίσεώς μου; Εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ εἴπῃ ὁ κ. Καραμανλῆς αὐτό; Διότι ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν δὲν δύναται νὰ εἶναι ὑπουργός.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσούτσουρας ἔχει τὸν λόγον.

§90Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι ὅτι ἡ διακοπή μου ἦτο ἀτυχὴς, διότι ἔγινε ἀφορμὴ συζητήσεων ἐκτὸς τοῦ θέματος. Ἠθέλησα διὰ τῆς διακοπῆς μου νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν φίλτατον εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου νομοθετικοῦ Διατάγματος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὁμιλῶν ὁ κ. Χλουβεράκης μετὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Πολυχρονίδη, εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας, ἰσχυρισθέντος καὶ ἴσως ἀποδείξαντος ὅτι ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ ὑπουργοῦ κ. Καραμανλῆ, κατὰ τὸ ὁποῖον κατακρίνεται ἡ διχοτόμησις τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἶπεν ὁ κ. Χλουβεράκης τότε ὅτι ἐν ὄψει τῶν ἀδιασείστων στοιχείων, τὰ ὁποῖα προσεκόμισεν ὁ κ. Πολυχρονίδης, ὅτι δι’ ἐμέ, τὸν κ. Χλουβεράκην, καίτοι δὲν ἵσταμαι ἐγγὺς εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν, ἐν τούτοις δι’ ἐμὲ εἶναι δεκτὸν τὸ ἔγγραφον τοῦτο προέρχεται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν.

§91Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐν συνεχείᾳ ὅμως εἶπα ὅτι δι’ οἱονδήποτε ἔγγραφον προερχόμενον ἐξ οἱασδήποτε ὑπηρεσίας ὑπουργείου καὶ μὴ φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ὑπουργοῦ, τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός.

§92Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Κύριε Χλουβεράκη, ἐὰν ἠθέλησα νὰ κάμω τὴν διακοπὴν, εἰς σᾶς, τὴν ἔκαμα ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποία εἶναι ἡ γνώμη τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ὑμεῖς σήμερον ὁμιλοῦντες ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ Ν.Δ. ἔχετε πολλὰ ἄλλα νὰ εἴπετε, ὄχι ὅμως τὶ ἐσκέφθη τότε ὁ κ. Καραμανλῆς, ὁ ὁποῖος ἐφ’ ὅσον ταύτην τὴν στιγμὴν εἶναι ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ δὴ τῶν Συγκοινωνιῶν, ἁρμοδιώτατος ὑπουργὸς καὶ εἴτε παρίσταται, εἴτε δὲν παρίσταται, κατὰ τεκμήριον υἱοθετεῖ τὸ Ν.Δ. Καὶ ὅπως ἔλεγον καὶ τότε καὶ ἐὰν δὲν τὸ υἱοθέτει καὶ δή, ἀνεξαρτήτως τῆς υἱοθεσίας τοῦ ἐγγράφου ἐκείνου περὶ διχοτομήσεως τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἔδει νὰ εἶχεν ἔλθει εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπανάληψις τοῦ θέματος ἀπὸ τοὺς εἰσηγητάς, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς εἶχε κάμει ἔγγραφον περὶ τοῦ ὅτι διχοτομεῖται ἡ πόλις, δὲν χρειάζεται.

§93Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Εἶναι ἔγγραφον, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν, διότι ἔχει βαρύτατον χαρακτηρισμὸν διὰ τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἔχῃ βαρεῖαν σημασίαν ἡ ἐδῶ παρουσία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§94Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑφυπουργ. Συγκοιν.). Νομίζω ὅτι ἀσκόπως μεταφέρεται ἡ συζήτησις εἰς ἄλλα θέματα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔχει διευκρινήσει τὴν στάσιν του ἔναντι τῆς συμβάσεως διὰ τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε καὶ ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ σημείου, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Πολυχρονίδης, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς σημασίας τὴν ὁποίαν θὰ εἶχε διὰ τὴν πολεοδομίαν ἡ χάραξις ἡ ἐπιφανειακὴ τῆς γραμμῆς εἰς τὰ Κάτω Πατήσια, ἔλαβε θέσιν καὶ ὡμίλησε καὶ αἱ δηλώσεις του ἐδημοσιεύθησαν εἰς ὅλον τὸν τύπον τῶν Ἀθηνῶν, ὅτι ἡ γραμμὴ πρέπει νὰ εἶναι ἐπιφανειακή, ἀφοῦ ἐξασφαλισθοῦν ὡρισμένα πλεονεκτήματα ἐπὶ τῆς περιοχῆς, δηλαδὴ δημιουργηθοῦν διαβάσεις διὰ πεζοὺς τροχοφόρα κλπ. Δὲν ἐννοῶ κατόπιν αὐτῶν, ποίαν σημασίαν ἔχει ἡ ἐπιμονὴ εἰς τὴν λεπτομέρειαν αὐτήν, ἐὰν ὡρισμένη κρατικὴ ὑπηρεσία εἶχε διατυπώσει ὡρισμένας ἀπόψεις ἐπὶ τῆς λεπτομερείας αὐτῆς, δηλαδὴ τῆς διανοίξεως ὑπογείως ἢ ὑπεργείως ἢ ἐπιφανειακῶς τῆς γραμμῆς ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ κάθε δημόσιος ὑπάλληλος ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράζῃ τὰς ἀπόψεις του. Μάλιστα ὅταν τὰ ἔγγραφα διατυποῦνται ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν, εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ὑπάλληλος νὰ διατυπώσῃ τὴν διαφωνίαν του, ἐὰν ὑπάρχῃ.

§95Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον λέγω τὰ ἑξῆς: Ἐὰν ἔκαμε αὐτὸν τὸν ὑπαινιγμὸν ἦτο ἐν συναρτήσει μὲ τὴν σημερινὴν ἀγωνίαν, τόσον τοῦ ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων, ὅσον καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ὑφυπουργοῦ Συγκοινωνιῶν πῶς θὰ ἠμπορέσῃ τὸ πραγματικὸν ἔγκλημα τοῦ διαχωρισμοῦ, ὁ ὁποῖος γίνεται νὰ τὸ ἀμβλύνουν καὶ πῶς θὰ ὑπάρξουν περισσότεροι διαβάσεις διὰ τοὺς πεζοὺς καὶ διὰ τὰ τροχοφόρα εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τοῦτο καὶ ἡ σύμβασις ἦτο καλή, καὶ ἐξυπηρετεῖτο ὁ ἑλληνικὸς λαὸς, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐλάμβανον τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε σήμερον τόσον ὁ κ. ὑπουργὸς ὅσον καὶ ὁ κ. ὑφυπουργὸς κ. Παπακωνσταντίνου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον ὅτι ἡ σύμβασις περιέχει ἕν τρίπτυχον τοῦ σκανδάλου καὶ τῆς χαριστικῆς συμβάσεως καὶ ἀναφέρω πρῶτον τὸ οἰκονομικόν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι προϋπελογίσθη τὸ ἔργον περὶ τὰ 160–180 κατ’ ἄλλους 120– 140 ἑκατ. Ἐξ αὐτῶν κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ ἴδετε ὅτι τὸ ἔργον θὰ γίνῃ μὲ ἑλληνικὰ καὶ ὄχι μὲ ξένα κεφάλαια, μὲ κεφάλαια τῆς ἑταιρείας, δίδεται ἕν δάνειον, ἄρθρον 16 τῆς Συμβάσεως 1.300.000 δολλαρίων ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Βοήθειαν τῶν 10.000.000 δολλαρίων ἐκ μέρους τῆς ΚΕΔ πρὸς τὴν ἑταιρείαν καὶ μάλιστα ἐντὸς ἑνὸς μηνός. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι ἐνῷ τὸ δάνειον αὐτὸ τῶν 10.000.000 δολλαρίων προωρίζετο δι’ ἔργα παραγωγικά, δι’ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ ἀναβιβάσουν τὸ πτωχὸν ἐπίπεδον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ αὐξήσουν τὸ εἰσόδημα τὸ ἐθνικὸν καὶ ἐνῷ ζητοῦνται ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Δανείων, δάνεια μικρά, τὰ ὁποῖα θὰ ἀξιοποιήσουν ἐπίγειον καὶ ὑπόγειον πλοῦτον τοῦ ἐδάφου μας, δὲν δίδονται διότι δὲν ὑπάρχει προβολὴ ἐπιφανείας οἰκονομικῆς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὰ ζητοῦν; Καὶ ἀναφέρω κ. συνάδελφοι τὸ ἑξῆς: Ζητεῖται ἕν δάνειον 30.000 δολλαρίων ἀπὸ τὴν Κ.Ε.Δ. διὰ τὴν ἀξιοποίησιν ἑνὸς ὀρυκτοῦ πλούτου, τὸν ὁποῖον ἔχομεν εἰς δισεκατομμύρια τόννους. Ἐζητήθη δάνειον 30.000 δολλαρίων διὰ νὰ κάμωμεν ἔργα ἤτοι λιμενικά, φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως, τὴν ἐγκατάστασιν μιᾶς μικρᾶς προβλῆτος καὶ δύο θραυστήρων διὰ γύψον, καὶ δὲν ἐδόθη τὸ δάνειον αὐτό, ὅτε μάλιστα ἐξ Ὁλλανδίας ἐζητήθη ἐπισήμως διὰ μέσῳ ἀντιπροσώπου ποσότης 300.000 τόννων γύψου πρὸς 2½ δολλάρια κατὰ τόννον. Δηλαδὴ θὰ ἠδυνάμεθα ἐὰν εἴχομεν τὰ μέσα τῆς φορτώσεως καὶ τῆς ἐκφορτώσεως νὰ εἰσπράξωμεν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους 1.000.000 δολλάρια δίδοντας πέτρες καὶ μὲ μικρὰν δαπάνην ἐξορύξεως. Διότι ὅπως σᾶς εἶπα τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα πνιγόμεθα εἰς τὸν γύψον. Ἕνα μόνον βουνό, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὰ ὅρια τῆς ἐπαρχίας Ἱεράπετρας ὑπελογίσθη ὡς δυνάμενον νὰ παραγάγῃ 2 δισεκ. τόννους γύψον. Θὰ ἠμποροῦσε δι’ ἑνὸς δανείου νὰ γίνῃ ἕν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ παράγῃ θειϊκὸν ὀξὺ καὶ τσιμέντο. Τὸ ἀναφέρω μόνον καὶ μόνον ἐνδεικτικῶς διὰ νὰ ἴδετε ὅτι ἔγινε μία Σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας δίδονται τόσα καὶ τόσα προνόμια, δίδεται καὶ δάνειον 1.300.000 δολλαρίων διὰ τὴν εἰσαγωγὴν μηχανημάτων καὶ ὁμιλοῦμεν ὅτι πρόκειται περὶ Ἑλληνικῆς ἑταιρείας, ἐνῷ πράγματι τὰ κεφάλαια εἶναι ξένα εἶναι κατ’ ὄνομα Ἑλληνικὴ ἑταιρεία. Οὐδεμία παρέμβασις ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους οὔτε ἐκ μέρους οἱασδήποτε τῶν Κρατικῶν ὑπηρεσιῶν.

§96Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑφ. Συγκοινωνιῶν). Διατὶ ἠρνήθησαν τὸ δάνειον εἰς τοὺς συμπολίτας σας διὰ τὴν ἐξόρυξιν;

§97Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Διότι ὑπῆρχεν ἕνας νόμος ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι διὰ νὰ πάρετε ἕνα δάνειον πρέπει νὰ μεθέξητε εἰς τὸ 50%.

§98Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑφ. Συγκοινωνιῶν). Δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀξιοποιήσουν τὸν πλοῦτον, διότι δὲν παρείχοντο ἐγγυήσεις.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐπιθυμῶ κύριοι, νὰ διευκρινήσω ἕνα σημεῖον τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. συναδέλφου, μὴ ἔχον σχέσιν μὲ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸν Κανονισμὸν τοῦ ΟΧΟΑ. Πράγματι ὑπάρχει Κανονισμὸς καὶ νομίζω ὅτι ὁ Κανονισμὸς αὐτός, κατ’ ἀρχήν, εἶναι ὀρθὸς καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει ὁ ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος ζητεῖ δάνειον ἀπὸ τὸν ΟΧΟΑ, νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν ἐπιχείρησιν κατὰ τὸ ½. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐτέθη ὁ ὅρος αὐτός, δὲν εἶναι μόνον ἡ παροχὴ ἐγγυήσεως. Ἡ παροχὴ ἐγγυήσεως εἶναι ἕτερον θέμα. Καὶ βεβαίως πρέπει νὰ συντρέχῃ καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ νὰ εἶναι φερέγγυος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ζητεῖ δάνειον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἴπω ὅτι ἐὰν ἔχωμεν πρόβλημα παγωμένων πιστώσεων καὶ ἔχωμεν τεράστιον, εἶναι ἀκριβῶς διότι δὲν ἐτηρήθη ἡ ἀρχὴ αὐτή. Καὶ προσφέρει κανεὶς πολὺ κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅταν διδάσκῃ, ὅτι πρέπει νὰ χορηγοῦνται ἀνελέγκτως ἀπὸ τὰς Τραπέζας παραγωγικὰ δάνεια καὶ μάλιστα μεγάλα, διότι ἐνῷ φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως ὅτι βοηθεῖται ἡ Α βιομηχανία, ὅτι βοηθεῖται γενικώτερον, ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία, νεκροῦνται, κύριοι συνάδελφοι, μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, κεφάλαια παμμέγιστα καὶ δημιουργεῖται ἕνα πραγματικὸν καθεστὼς φοβερόν, ἕνα πραγματικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν γνωρίζετε. Ὥστε ἡ ἀρχὴ ἡ ἀκολουθουμένη ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., εἶναι ἀρχὴ ὑγιής. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὁμολογῶ ὅτι δὲν τὴν γνωρίζω, καθ’ ἅ ὁ ἴδιος ἐξέθηκεν ἐτέθη τὸ ἑξῆς θέμα. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸ δάνειον, ἦτο κατὰ τὸν κ. συνάδελφον,— καὶ τὸ δέχομαι καὶ ἐγὼ—φερέγγυος διὰ τῆς ἀστικῆς του περιουσίας. Τοῦτο τὸ δέχομαι πρὸς στιγμήν. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο, ἀληθὲς ὑποτιθέμενον, δὲν ἀρκεῖ καὶ δὲν ἀρκεῖ ὀρθῶς, διότι διὰ νὰ ἐμπλακῇ ὁ ΟΧΟΑ, ὁ ὁποῖος διαχειρίζεται χρήματα ἐθνικά, εἰς μίαν οἱανδήποτε ἐπιχείρησιν, πρέπει νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι ἡ ἐπιχείρησις θὰ σταθῇ καὶ ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα θὰ διατεθοῦν θὰ ἐπιστραφοῦν ἐντὸς τῆς τακτῆς προθεσμίας, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀξιοποιηθοῦν καὶ περαιτέρω. Θὰ ἦτο ἐγκληματικὸν ἐὰν ἠκολουθεῖτο ἄλλη τακτική. Καὶ ἐθεωρήθη ἀπὸ ὅλους τοὺς εἰδήμονας, ἀπὸ ὅλους τοὺς ἐγκύψαντας εἰς τὸ θέμα, ὅτι ἀποτελεῖ ἐγγύησιν οὐσιαστικὴν ἡ συμμετοχὴ τοῦ ἐπιχειρηματίου δι’ ἰδίων κεφαλαίων εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Διότι ἐὰν δὲν συμμετάσχῃ ὁ ἐπιχειρηματίας δι’ ἰδίων κεφαλαίων εἰς τὴν ὑπόθεσιν ἢ ἐὰν συμμετάσχῃ διὰ κεφαλαίων μικρῶν καὶ ἐὰν τὸ ἐνδιαφέρον του εἰς τὴν ὑπόθεσιν εἶναι μικρόν, τότε μετ’ ὀλίγον χρόνον εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκβιάζῃ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ τὴν κοινωνίαν ὁλόκληρον, διότι δημιουργεῖ ἕνα πρόβλημα κοινωνικὸν καὶ ἕνα πρόβλημα ἐργατικόν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπαπειλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, τὰς Τραπέζας καὶ ἡ ἀπειλὴ αὐτή, δυστυχῶς ἐκ κοινωνικῶν λόγων, τὰς περισσοτέρας φορὰς γίνεται ἀποδεκτή, πιάνει, ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Καὶ τὸ συμπέρασμα αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ποῖον εἶναι; Ὅτι ἀρχίζει κανεὶς νὰ πιστοδοτῇ τὴν Α ἐπιχείρησιν μὲ ἕνα κεφάλαιον 5 ἑκατομ. καὶ ἐπειδὴ ἐμπῆκε—ὅπως λέγουν εἰς Τραπεζικὴν γλῶσσαν— μὲ 5 ἑκατ., διὰ νὰ μὴ χάσῃ τὰ 5 ἑκατ. δίδει ἕνα καὶ γίνονται 6 καὶ διὰ νὰ μὴ χάσῃ τὰ 6 ἑκατ. δίδει ἄλλα 2 καὶ μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα ὀλίγους μῆνας ἢ ὀλίγα ἔτη δημιουργεῖται ἕνα τεράστιον οἰκονομικὸν πρόβλημα, ὅπως εἶναι τὸ πρόβλημα τῶν παγωμένων πιστώσεων. Δὲν ἠμπορῶ νὰ κρίνω τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη ὁ κ. συνάδελφος, διότι δὲν τὴν γνωρίζω. Λέγω ὅτι, ἐὰν τὰ περιστατικὰ εἶναι ὡς τὰ ἐξέθηκεν ὁ κ. συνάδελφος — καὶ τὸ δέχομαι — τότε ἡ πολιτικὴ ἡ ἀκολουθηθεῖσα ὑπὸ τοῦ ΟΧΟΑ εἶναι πολιτική, δυστυχῶς ὑγιής. Λέγω δυστυχῶς, διότι θὰ ἦτο πολὺ εὐχάριστον ἐὰν ἡ οἰκονομία ἡ Ἑλληνικὴ εἶχε τόσην ἀντοχήν, ὥστε νὰ ἠδυνάμεθα νὰ δίδωμεν πιστώσεις πολὺ μακροπροθέσμους, ὥστε νὰ ὑπάρχουν διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις προϋποθέσεις καλύτεραι. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, οἱ διοικοῦντες τὸν ΟΧΟΑ καὶ οἱ διοικοῦντες τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἑλλάδος, ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατευθύνουν τὰς Τραπέζας διὰ τῆς πολιτικῆς τῆς γενικωτέρας, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν πρὸς τοποθέτησιν παραγωγικὴν καὶ δὴ παραγωγικὴν τοποθέτησιν, ἡ ὁποία, κατ’ ἀρχήν, ἀποδίδει τὰ χρήματα πίσω εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰ ἀξιοποιήσωμεν. Εἶναι τόσον ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, ὥστε, ἐντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας εἰδικὸν νομοσχέδιον πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ μεγάλου θέματος, τῶν παγωμένων πιστώσεων, πρὸς δημιουργίαν μᾶλλον τῶν νομικῶν πλαισίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν τὴν βαθμιαίαν ἐπίλυσιν ἑνὸς τεραστίου οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ προβλήματος.

§100Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνέπτυξεν ὀρθῶς τὰς βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ὁ Κανονισμὸς τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρατηρήσω τοῦτο. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅσα ἀνέπτυξε, πρέπει νὰ ἀποτελοῦν τὸν κανόνα, καὶ μάλιστα τὸν αὐστηρὸν κανόνα. Λάθος ὅμως θὰ ἦτο, ἐὰν ὁ κανὼν αὐτὸς καθίστατο ἀπόλυτος, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὅπου ἡ παραγωγικότης εἶναι ἐξησφαλισμένη καὶ δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἄμεσος ἀνάλογος συμμετοχή. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, μὲ τὴν δημιουργικὴν ἔρευναν καὶ μὲ τὴν εὐθύνην τῶν ἡγετῶν τοῦ ὀργανισμοῦ, θὰ πρέπει νὰ γίνεται ἐξέτασις καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐπικαλοῦμαι τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ πρὸς ἐξέτασιν τῆς περιπτώσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συν)σμοῦ). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἔχει βεβαίως δίκαιον. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξέθεσα, ἀποτελοῦν τὸν κανόνα. Ὁ κανὼν αὐτὸς ἔχει ἐξαιρέσεις, ἐξαιρέσεις εὐνοϊκωτέρας, ἐξαιρέσεις δυσμενεστέρας, π. χ. εἰς τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν συζητεῖ ἡ Βουλὴ τώρα, ἡ συμμετοχὴ εἶναι, καθ’ ἅ μοῦ εἶπε τώρα ὁ κ. συνάδελφος, τῆς ἐπιχειρήσεως 75% καὶ τοῦ Ο.Χ. Ο.Α. 25%. Εἰς ἄλλην περίπτωσιν, ὅλως ἐξαιρετικῶς, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι, καὶ πρέπει νὰ εἶναι, ἡ ἀντίστροφος. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ βασικὰ κεφάλαια τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, ὅπως θὰ γνωρίζετε ὅλοι, προέρχονται ἀπὸ ἀντιστάθμισμα εἰς δραχμάς, ἀπὸ counterbank δολλάρια τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Καὶ ὑπάρχει μία σύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, περὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ. Πάντως πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ ΟΧΟΑ πρέπει εἴς τινας περιπτώσεις καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ, νὰ εἶναι, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εὐλύγιστος. Διότι, βεβαιότατα, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις ὅπου τὰ δάνεια εἶναι ἀσφαλῆ καὶ εἶναι καὶ παραγωγικά, μολονότι αἱ κλασσικαί, καὶ κατὰ κανόνα, ἰσχύουσαι προϋποθέσεις, δὲν συντρέχουν.

§102Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἀνέφερα, κ. συνάδελφοι, συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ ὁποία συνέβη ἐπὶ ὑπουργίας κ. Καψάλη, συνεπῶς δὲν ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ἐπιρρίπτεται μία ὁλλανδικὴ προσφορὰ περὶ προμηθείας 300 χιλιάδων τόννων γύψου, διότι δὲν ἐνεκρίθη εἰς τὸν κάτοχον τοῦ λιγνιτωρυχείου τὸ μηδαμινὸν ποσὸν τῶν 30 χιλιάδων δολλαρίων δι’ ἐγκατάστασιν καὶ ἀγορὰν θραυστήρων καὶ μικρᾶς προβλῆτος φορτώσεων καὶ θὰ ἔπρεπε τὴν ἐγγύησιν νὰ ἀναλάβῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως συνήθως πράττει. Ἄλλο θέμα, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς Ἑταιρίας ἀπὸ διαφόρους φόρους, ὅπως ἀπὸ τὸν φόρον κύκλου ἐργασιῶν, χαρτοσήμου, συνθετικοῦ, Ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, καὶ δασμῶν. Δὲν πρέπει Ἑλληνικὴ ἑταιρία μὲ Ἑλληνικὰ κεφάλαια νὰ ἔχῃ τὴν πλήρη αὐτὴν φορολογικὴν ἀσυδοσίαν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα προνόμιον ἐξαιρετικὸν καὶ δικαιολογημένως θὰ διαμαρτυρηθοῦν αἱ λοιπαὶ Ἑλληνικαὶ ἑταιρίαι. Προβλέπεται ὅτι θὰ γίνῃ ὑπόγειος σῆραγξ. Νομίζω, ὅτι οὐδέποτε θὰ γίνῃ αὕτη, διότι ὑπελογίσθη, ὅτι θὰ στοιχίσῃ 600 ἑκατομμύρια. Αὐτὴν ἀναλαμβάνει νὰ τὴν κατασκευάσῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἡ ἑταιρία ἁπλῶς θὰ μεταφέρῃ τὰς σιδηροτροχιάς, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι εἰς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ θὰ τὰς τοποθετήσῃ εἰς τὴν νέαν σήραγγα. Ἐπίσης, ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν ἔναντι ἀνταλλάγματος καὶ μόνον τῆς συντηρήσεως τῶν γραμμῶν, δηλαδὴ νὰ καθαρίζῃ. Ἡ ὑπόθεσις τῆς σήραγγος, ἐὰν ποτὲ γίνῃ, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπὸ ἄλλο μέρος ἀπὸ Ὁμονοίας μέχρι Παγκρατίου, ἡ δὲ ὑπάρχουσα γραμμὴ ἀπὸ στομίου Ἀττικῆς μέχρι Ἁλυσσίδας, νὰ ἐκβαθυνθῇ καὶ νὰ γίνῃ κάλυψις, οὕτως ὥστε κάτωθεν νὰ ὑπάρξῃ σῆραγξ διὰ τὸν ἠλεκτρικὸν σιδηρόδρομον ἑνὸς ΜΕ-ΤΡΟ καὶ ἄνωθεν εὐρεῖα λεωφόρος. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἐπὶ μίαν 20ετίαν τοὐλάχιστον, θὰ μείνωμεν μὲ τὰς γραμμὰς ἐπιφανείας, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνασυγκρότησις σταματᾷ, ἐλλείψει δραχμῶν καὶ ἀνοίγματος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ποῦ θὰ εὑρεθοῦν αἱ δραχμαὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τοιαύτης πολυδαπάνου σήραγγος ὑπὸ τὴν ὁδὸν Πατησίων; Ἕτερον θέμα, κ. συνάδελφοι, εἶναι τὸ θέμα τῶν εἰσιτηρίων. Ἡ ἑταιρία κατὰ τὸ δοκοῦν, θὰ κανονίζῃ τὴν τιμὴν τῶν εἰσιτηρίων. Ὑπάρχει βέβαια ὁ περιορισμὸς τῶν 17 λεπτῶν, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ δύναται νὰ ὑπερβῇ· ἀλλὰ μὲ τὴν ἀλχημείαν τοῦ ὑπολογισμοῦ εἶναι ἀδύνατος ὁ ἔλεγχος τοῦ Κράτους. Ἕτερον θέμα εἶναι τὸ ὅτι τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει νὰ κατασκευάσῃ τὰς διαβάσεις ἰδίᾳ δαπάνῃ. Προβλέπεται δὲ ὅτι θὰ κατασκευασθοῦν τοιαῦται, ἡ μία εἰς ἀρκετὸν διάστημα μακρὰν τῆς ἄλλης. Καὶ οὕτω οἱ ἄνθρωποι θὰ ὑποχρεοῦνται νὰ βαδίζουν ἀρκετὸν διάστημα διὰ νὰ διέλθωσι τὰς γραμμάς. Θὰ εἶναι ἐγκληματικόν, ἐὰν αἱ διαβάσεις γίνουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι θὰ ταλαιπωρῆται ὁ κόσμος. Ὁ σημερινὸς ὅμως ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, προσπαθεῖ νὰ λύσῃ τὸ θέμα, ὥστε νὰ γίνουν περισσότεραι διαβάσεις. Ἄλλο θέμα εἶναι τοῦ ἄρθρου 14. Ὑπῆρξεν ἀπόφασις τῆς Ὁλομελείας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ κτίσματα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ συγκοινωνικὰς ἀνάγκας, θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ Κράτους ἢ ὑπὲρ ἐκείνων εἰς οὓς ἀνήκων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται ἀπαλλοτριώσεις καὶ νὰ ἀπολαμβάνῃ τὰ ὀφέλη ἐκ τῆς ἀπαλλοτριώσεως ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρία Σιδηροδρόμων. Τὸ ἄρθρον 1150 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος σαφῶς ὁμιλεῖ περὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὑπάρχει κ. συνάδελφοι, καὶ ἕνα θέμα κοινωνικόν. Εἶναι τὸ θέμα τῶν αὐτοκινήτων. Τὰ ἄρθρα 7, 8 καὶ 9 δι’ ὧν περιορίζονται τὰ αὐτοκίνητα Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, τὰ διερχόμενα διὰ τῆς ὁδοῦ Πειραιῶς ἀπὸ 55 εἰς 35. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος). Ἐπίσης, τὰ 10 αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦν σήμερον τὴν συγκοινωνίαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μέσῳ Καλλιθέας, ἀπομακρύνονται καὶ τοποθετοῦνται τοιαῦτα τῆς Ἑταιρίας Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων. Ὅλα τὰ αὐτοκίνητα Ἀθηνῶν — Πειραιῶς καὶ Προαστίων, τὰ παραμένοντα εἰς τὰ ἐν τῇ συμβάσει ἄρθρα, τοῦ λοιποῦ θὰ ἀποκαλοῦνται «ξένα» καὶ θὰ φέρουν ἰδιαίτερον διακριτικὸν γνώρισμα. Ἐκπλήττομαι ἐπίσης πῶς Ἕλλην ὑπουργὸς ἐδέχθη ὅπως ἐν περιπτώσει διαφωνίας ἐπίσημον κείμενον νὰ εἶναι τὸ Ἀγγλικόν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν σύμβασιν τὴν λέξιν «ξένα» αὐτοκίνητα, διότι τὰ αὐτοκίνητα εἶναι Ἑλληνικά καὶ οἱ Ἕλληνες αὐτοκινητισταὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν. Ἐπίσης δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ θεωρῆται ὡς ἐπίσημον κείμενον τὸ Ἀγγλικὸν καὶ ὄχι τὸ Ἑλληνικόν. Ὡς θέμα ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, κ. συνάδελφοι, θεωρῶ καὶ τὸ ἄρθρ. 17, τὸ ὁποῖον προβλέπει ἐπιδιαιτησίαν ἐν περιπτώσει διαφωνίας. Τοῦτο προέβλεπεν εἰς τὴν παλαιὰν σύμβασιν τὸ ἄρθρον 49 καὶ ὀρθῶς τότε προεβλέπετο ξένος ἐπιδιαιτητής, διότι τὰ κεφάλαια ἦσαν ἐξ ὁλοκλήρου Ἀγγλικά. Φαντασθῆτε, κ. συνάδελφοι, μίαν ἑλληνικὴν ἑταιρίαν νὰ καταφεύγῃ διὰ τὴν λύσιν τῶν διαφορῶν της εἰς ξένον ἐπιδιαιτητήν. Νομίζω, ὅτι ἡ διαφωνία θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιλύεται ἀπὸ ἕνα Ἑλληνικὸν Ἀνώτατον Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συμμετεῖχον ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἄλλοι ἀνώτατοι δικαστικοί. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρίσωμεν τὸ θέμα τοῦ Ἑλληνικοῦ κειμένου. Δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ διαγράψωμεν τὴν λέξιν «ξένα» αὐτοκίνητα.

§103Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργὸς Συγκ.). Ἡ σύμβασις αὐτή, κύριε συνάδελφε, συνετάχθη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καὶ ὄχι εἰς τὴν Ἀγγλικὴν γλῶσσαν. Θὰ ἤθελα νὰ ἀρθῇ αὐτὴ ἡ παρεξήγησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν ὅτι περιλαμβάνεται ὁ ὅρος «ξένα αὐτοκίνητα», τοῦτο σημαίνει ὅτι τὰ αὐτοκίνητα δὲν ἀνήκουν εἰς τὸν ἀνάδοχον, ἀλλὰ εἰς τὸν ἀντισυμβαλλόμενον.

§104Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει, κ. ὑπουργέ, διαιτησία, ὁπωσδήποτε θὰ ὑπάρξῃ κείμενον Ἀγγλικόν, βάσει τοῦ 51 ἄρθρου τῆς Συμβάσεως τοῦ 1925 τῆς 17 Ὀκτωβρίου, διότι ὁ ξένος ἐπιδιαιτητὴς δὲν θὰ λάβῃ ποσῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ Ἑλληνικὸν κείμενον.

§105Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργὸς Συγκ.). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ἀπήντησα εἰς τὰ ὅσα εἴπατε διὰ τὴν λέξιν «ξένα».

§106Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὑπάρχει ὁλόκληρος εἱρμὸς ἐπάνω εἰς τὴν σύμβασιν καὶ ὁ εἱρμὸς αὐτὸς διατυποῦται διὰ λέξεων.

§107Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργὸς Συγκονωνιῶν). Δὲν θέλω, κύριε συνάδελφε, νὰ καταστήσω δυσχερεστέραν τὴν θέσιν σας. Πάντως, ὅπως σᾶς εἶπον, ἡ λέξις «ξένα» περιελήφθη εἰς μίαν σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἑλληνικῆς ἑταιρίας καὶ ἀνάγεται εἰς τοὺς ἀντισυμβαλλομένους.

§108Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ λέξις αὐτὴ ὑπάρχει καὶ λέγει, ὅτι ὅ,τι δήποτε δὲν τροποποιεῖ τὰ ἄρθρα τῆς παρούσης συμβάσεως, ἰσχύει ἡ σύμβασις τοῦ 1925. Ἡ διαιτησία λοιπὸν ὑπάρχει καὶ δὲν φαντάζομαι οἱ ξένοι νὰ γνωρίζουν Ἑλληνικά. Θὰ ζητήσουν λοιπὸν τὴν μετάφρασιν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ὑποχρεωτικῶς. Κύριοι συνάδελφοι, τελευταῖον, ζητῶ τὴν ἀπόρριψιν τῆς συμβάσεως καὶ δὴ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ζητῶ τὴν ἀπόρριψιν τῆς συμβάσεως διὰ λόγους οἰκονομικούς, διὰ λόγους κοινωνικούς, διὰ λόγους ἐθνικοὺς καὶ διὰ τοὺς λόγους διχοτομήσεως τοῦ μεγαλυτέρου τμήματος τῶν βορείων προαστίων τῆς πρωτευούσης. Ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι σύμβασις προνομιακὴ καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν, καὶ διὰ τὴν πληρεστέραν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ κ. ὑπουργός, τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Τοῦτο τὸ λέγω, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ αἰτήματος αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀξιοτίμου τέως ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν. Συμφωνῶ μὲ τὸ αἴτημα τοῦ κ. συναδέλφου κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὁ ὁποῖος εἶπε νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν καὶ ἐὰν ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως δὲν ἱκανοποιηθῇ ἡ Ἐπιτροπή, ἂς ζητήσῃ τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§109Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτό, κύριε συνάδελφε, ἀπετέλεσε πρότασιν ἰδικήν μου τότε καὶ ὄχι ἰδικήν σας.

§110Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν παλαιάν σας ἐπιθυμίαν, ὅπως γίνῃ ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, τὸ ἐπαναλαμβάνομεν ἀπόψε. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ πολιτικὸς κόσμος εἶναι ἀδιάβλητος. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀρκετόν, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀδιάβλητος. Εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἔχει δημιουργηθῆ, διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὑπάρχει νόμος περὶ παροχῆς νομίμων ποσοστῶν εἰς τοὺς ὑπογράφοντας συμβάσεις καὶ ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας δὲν φαίνεται νὰ εἶναι ἀδιάβλητος. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀνασκευάσωμεν τὴν ψευδαίσθησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ αὐτὸς καὶ ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§111Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴμεθα καὶ ὑπήρξαμεν πάντοτε ἀδιάβλητοι.

§112Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν σᾶς ἔθιξα προσωπικῶς οὔτε εἶχον τοιαύτην πρόθεσιν.

§113Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι περὶ τῆς συμβάσεως δύναται νὰ φρονῇ ἕκαστος ὅ,τι θέλει καὶ τὸ ζήτημα τοῦ τί φρονεῖ ἡ Βουλὴ θὰ ἐκδηλωθῇ ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του ἔκαμε μνείαν τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ περὶ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, λόγος. Δὲν δύναται κἂν νὰ γίνῃ λόγος, διότι δὲν διεπιστώθη πουθενά εὐθύνη τις οἱουδήποτε ὑπουργοῦ περὶ τίνος πράγματος εὐθύνη τοιαύτη ὥστε νὰ ἐμπίπτῃ εἰς τὸν νόμον τοῦ ὁποίου τὴν ἐφαρμογὴν ἐξαιτεῖται ὁ κ. συνάδελφος. Ἠμπορεῖ νὰ φρονῆτε ὅ,τι θέλετε περὶ τῆς συμβάσεως. Ἕνα πρᾶγμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ φρονῆτε: Ὅτι ὑπάρχουν εὐθῦναι ὑπουργοῦ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου ἐκείνου. Πρὸς Θεοῦ, κύριοι! Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ παρασυρώμεθα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα φρονοῦμεν δικαίως ἤ ἀδίκως ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ Αʹ ἤ Βʹ νομοσχεδίου καὶ νὰ φθάνωμεν εἰς τοιαύτας ἀκρότητας, αἱ ὁποῖαι, νομίζω, ὅτι ἐκθέτουν εἰς κίνδυνον ἢ κινδυνεύουν νὰ ἑρμηνευθοῦν ὡς ἐκθέτουσαι τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας, ὅλως ἀβασανίστως καὶ ὅλως ἀβασίμως. Ὑποθέτω, ὅτι μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως θὰ συμφωνῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλή.

§114Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ ἐν ἀρχῇ ὡμίλησα ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀνεφέρθην εἰς τὰ ὅσα εἶπε τότε ὁ ἀξιότιμος κ. τέως ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅτι δέχεται τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Δικαιολογῶν περαιτέρω τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ αἰτήματός μου αὐτοῦ, εἶπον ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη ἔχει μίαν κακὴν ἐντύπωσιν διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον ἡ ὁποία πρέπει νὰ διασκεδασθῇ.

§115Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἀλλοίμονον ἐὰν προκειμένης συζητήσεως οἱασδήποτε συμβάσεως ἤ οἱουδήποτε νομοσχεδίου, διὰ νὰ προφυλαχθῇ ὁ ὑπουργὸς ἀπὸ ἐνδεχομένην κατηγορίαν, ἀποφασίζει ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ Ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπήν. Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἄτακτον καὶ ἀπαράδεκτον κοινοβουλευτικῶς καὶ ἀντίκειται πρὸς πᾶσαν παράδοσιν. Ἐὰν ὁ κ. Κούνδουρος, εἰς μίαν ὡρισμένην στιγμὴν ἀπὸ ὑπερβολικὴν εὐθιξίαν, εἶπεν αὐτὰ εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθητε σεῖς κ. συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος τὴν ὥραν αὐτὴν ποὺ συζητεῖται ἠρέμως ἡ σύμβασις καὶ μετὰ πάροδον τόσων μηνῶν, νὰ ἀναφερώμεθα εἰς τὰς φράσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας ὁ κ. συνάδελφος ἀπὸ ὑπερβολικήν, ἐπαναλαμβάνω, εὐθιξίαν, ἐξεστόμισεν. Ἐὰν ἤμην παρὼν τὴν ὥραν ποὺ τὰ ἔλεγεν ὁ κ. συνάδελφος, θὰ τὸν παρακαλοῦσα συναδελφικῶς, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ ἴδιος ὁ κ. συνάδελφος ὁ ὑπογράψας τὴν σύμβασιν, διατελέσας ὑπουργὸς—καὶ ὡς ὑπουργὸς ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν αὐτὴν — νὰ θέτῃ τὴν ὑπογραφὴν τῶν Ἑλλήνων ὑπουργῶν ἐν γένει ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ἄνευ οἱουδήποτε λόγου, διότι τοιοῦτος τις λόγος οὔτε ἐνεφανίσθη, οὔτε ὑπεστηρίχθη, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὴν οὐσίαν τῆς συμβάσεως, ἀναφέρομαι εἰς τοῦτο τὸ ἁπλοῦν: Ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ αὐτοκατηγορῆται ἀβασίμως.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἡ αὐριανὴ συνεδρίασις ὁρισθῇ διὰ τὴν 6ην μ.μ., προκειμένου περὶ ὥραν 9ην μ.μ. νὰ τερματισθῇ, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἀπησχολημένη μετὰ τὴν 9ην μ. μ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἐλήφθη ἀπόφασις, νὰ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις αὔριον τὴν 6ην μ. μ., ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν νομοσχεδίων.

§119Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν βλέπω, κύριε Κούνδουρε, νὰ εἶναι προσωπικὸν τὸ θέμα. Ἐγώ, τοὐλάχιστον, δὲν ἐπείσθην ὅτι εἶναι προσωπικόν.

§121Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκ.). Κύριε Πρόεδρε, πέραν τοῦ Συνταγματικῶς παραδόξου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη ἡ σκέψις τῆς ἀναζητήσεως εὐθύνης καὶ τῆς συστάσεως Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὰς πράξεις τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Λασηθίου, νὰ θελήσῃ νὰ διασκεδάσῃ τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἄφησαν οἱ τελευταῖοι του λόγοι, ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι ὡμίλησε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ δὲν ἀντελήφθην τὰ περὶ διαδόσεως αἱ ὁποῖαι ἀνησυχοῦν τὴν κοινὴν γνώμην. Πάντως ὡμίλησε περὶ διαδόσεων καταβολῆς ποσοστῶν κλπ. Θὰ ἤθελον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σκεφθῇ ὅτι δὲν ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἀναφέρῃ ἐὰν ὑπῆρχον προηγουμένως φῆμαι τῶν τριόδων καὶ νὰ μὴ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐὰν συμμερίζεται τὰς ἀπόψεις αὐτάς.

§122Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Μοῦ προξενεῖ κατάπληξιν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ ὡμίλησα σαφῶς καὶ εἶπον, ὅτι, ὅταν δὲν τηρῆται ἡ διαδικασία τῆς δημοσιότητος, ἀλλὰ ὑπογράφεται μία σύμβασις, τίθεται ἐν ἰσχύϊ καὶ ἔρχεται κατόπιν πρὸς κύρωσιν καὶ τίθεται εἰς τὴν δημοσιότητα, τότε γεννῶνται ἐρωτηματικά. Ἐγὼ εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὰς φημολογίας τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία νομίζει, ὅτι ἐπειδὴ ὑπῆρχε καὶ νόμος ἐπὶ Παγκάλου, ὅτι ὑπάρχει καὶ ποσοστὸν προμηθείας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ἀδιάβλητοι καὶ εἶπον, ὅτι ἐκ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου οὐδεὶς ἐσπιλώθη.

§123Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Κύριε συνάδελφε, λυποῦμαι διότι πράγματι δὲν ἤκουσα αὐτὰς τὰς φράσεις, διότι ἄλλως θὰ ὡμίλουν κατ’ ἄλλον τρόπον.

§124Γ. ΜΟΔΗΣ. Δηλαδή;

§125Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Δηλαδή, θὰ ἔλεγον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ τοῦτο: Ὅτι δὲν ἀνέμενον, ὁμολογουμένως, ἀπὸ συνάδελφον τοῦ ἰδικοῦ σας ἤθους, νὰ εἴπῃ τοιαῦτα πράγματα, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ εἴπητε, σεῖς κ. συνάδελφε, ὅτι ὑπάρχει νόμος τοιοῦτος ἤ ὅτι ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ποτέ, ἔστω καὶ ὑπὸ φαῦλον καθεστώς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύωμεν ὅτι, ὅταν λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα, δὲν διαβάλλεται τὸ σύνολον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου;

§126Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὅταν ὁ ἡμερήσιος τύπος ὁμιλῇ περὶ σκανδαλωδῶν χαριστικῶν πράξεων, διὰ σκανδαλώδεις, ὑπόπτους καὶ ἁμαρτωλὰς συμβάσεις, ἔρχεσθε καὶ μοῦ λέγετε, κύριε ὑπουργέ, διατί λέγω αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐγὼ τὰ λέγω διότι θέλω νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, διότι ὁ πολιτικὸς κόσμος πεθαίνει εἰς τὴν ψάθα. Δὲν εἶναι οἰκογενειακὴ ὑπόθεσις ἑνὸς ὑπουργοῦ. Ὅταν ὑπογράφεται μία σύμβασις καὶ κατόπιν ἔρχεται εἰς τὴν δημοσιότητα....

§127Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοιν.). Ἡ δημοσιότης ἐξασφαλίζεται διὰ τῆς ψηφίσεως τῆς συμβάσεως ἑκάστης συμβάσεως. Θὰ ἤθελον νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη προηγουμένως καὶ νὰ σᾶς ἐρωτήσω μὲ τὴν σειράν μου, ὅπως σᾶς ἠρώτησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: Φρονεῖτε, ἐξακολουθεῖτε νὰ πιστεύετε, ὅτι παρέχετε ὑπηρεσίαν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἢ εἰς τὸ κῦρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὅταν ὑποστηρίζετε ὅτι ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἀναγνωρίζει δικαιώματα προμηθείας εἰς τὸν ὑπογράφοντα οἱανδήποτε σύμβασιν; Καὶ εἶναι δυνατὸν μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ ὑποστηρίζῃ, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτος νόμος;

§128Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ὑπεστήριξα τὸ ἀντίθετον, κύριε ὑπουργέ. Μετατοπίζετε τὴν συζήτησιν. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μετατοπίζεται ἡ συζήτησις. Ὑπῆρξα σαφὴς καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσούτσουρας ἔχει τὸν λόγον.

§130Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου εἶχον ἀποφασίσει νὰ ἐξετάσω τὴν παροῦσαν πρότασιν νόμου, ὁ ἐπίλογος ὅμως τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Χλουβεράκη μοῦ ἐνδυναμώνει τὴν ἄποψιν νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, διότι ἤκουσα τὸν κ. Χλουβεράκην νὰ λέγῃ, ὅτι ὑπάρχει διάχυτος ἡ φήμη τῆς διαφθορᾶς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.

§131Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Θέλετε νὰ μετατοπίσετε τὸ θέμα τῆς συμβάσεως.

§132Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Εἴπατε ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ φήμη τῆς διαφθορᾶς τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὥστε καὶ σοβαρὰ ὄργανα ὁμιλοῦν περὶ σκανδαλωδῶν συμβάσεων καὶ ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης εἶπεν ὅτι τὰ εἴπατε αὐτὰ διὰ νὰ διαδηλώσετε ὅτι δὲν πιστεύετε εἰς τὰς κατηγορίας αὐτάς. Κύριε Χλουβεράκη, εἶναι τετριμμένη ἡ σχολὴ εἰς τὰ θέματα τοὐλάχιστον αὐτά, καθ’ ἣν ὅταν εἴπῃ τις κάτι τὸ λέγει γιὰ νὰ τὸ διαψεύσῃ.

§133Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μετατοπίζεται μία συζήτησις ἐπὶ ἀνυπάρκτου θέματος.

§134Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Ἔχω ἀνὰ χεῖρας μου τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἥτις λέγει: «Διὰ τοὺς ψηφισθέντας..... .......... (ἀναγινώσκει)..................». Διὰ τὸ Α, ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, ὅτι ἤδη εἶναι νομολογημένον καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅτι περὶ τοῦ ἐπείγοντος ἤ μὴ τοῦ κατατεθέντος σχεδίου Ν. Δ. ἔκρινεν αὐτὴ αὕτη ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς συζητήσεως ἀποδέχεται τὸ ἐπεῖγον. Σώματος ἄλλου τινός, ἔργον εἶναι νὰ κρίνῃ τὸ τοιοῦτον νομοθέτημα ἐὰν εἶναι συνταγματικὸν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ὅτι εἶναι ἄκρως ἐπεῖγον κλπ. Ἑπομένως δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι ἐπεῖγον ἢ νὰ μὴ εἶναι ἐπεῖγον. Τὸ δεύτερον, εἶναι, ὅτι θὰ ἔδει νὰ μὴ ψηφισθῇ, νὰ μὴ ἐπικυρωθῇ ἡ σύμβασις ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ. Ἐλέχθη, τότε μάλιστα, «ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς τῆς ἡμέρας», ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι τὸ εἶπεν ὁ κ. Ζορμπᾶς, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖ τὰς ἐκφράσεις αὐτὰς δι’ ὅλα τὰ συζητούμενα σχέδια Ν.Δ., ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ συζητοῦνται ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς τῆς Βουλῆς. Ἴσως–ἴσως, ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35, νὰ μὴ ἔχῃ τόσον φῶς. Καὶ ἤδη ἔρχεται ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ συζητεῖ πλέον ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς ὁ κ. Χλουβεράκης καὶ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Χλουβεράκης εἰς τὴν σημερινὴν συζήτησιν, εἶναι ὀλιγώτερα, κ. βουλευταί, ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Χλουβεράκης εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Καὶ ἂν θέλετε, τύχῃ κακῇ, διὰ τοὺς προτείνοντας, ὅσον καὶ ἂν θέλουν οἱ προτείνοντες βουλευταὶ τὴν ἀκύρωσιν ἡ σημερινὴ συζήτησις, εἰς ἔκτασιν καὶ εἰς περιεχόμενον, θὰ εἶναι μικροτέρα καὶ πτωχοτέρα τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία διεξήχθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Διότι ὅστις ἐξ ὑμῶν ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, θὰ ἴδῃ ὄντως μίαν ἐμπεριστατωμένην πράγματι εἰσήγησιν τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας τοῦ κ. Πολυχρονίδη καὶ ὅσα νὰ θελήσῃ ὁ κ. Πολυχρονίδης νὰ εἴπῃ σήμερον, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἴπῃ περισσότερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπε τότε. Διατὶ ἤρχισα λοιπόν, ἔτσι; Μοῦ ἐτέθη ἕνα ἐρώτημα: Πρὸς τί ἡ αἴτησις νὰ ξανασυζητηθῇ πάλιν εἰς τὴν Βουλήν; Θὰ ὑπῆρχε κάποιος λόγος. Ὁ λόγος ἐφάνη ἀπόψε. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ὁ ἀντιπολιτευτικὸς λόγος, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ἀτυχῆ ἐκείνην ἔκφρασιν τοῦ φιλτάτου κ. Χλουβεράκη, ὥστε νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβόλῳ τὸ ἀδιάβλητον καὶ τὸ ἔντιμον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς χώρας, ὄχι διότι ἐτέθη παρ’ ὑμῶν κύριε συνάδελφε......

§135Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Σεῖς, κύριε συνάδελφε, προηγουμένως, μὲ διεκόψατε καὶ σᾶς τὸ ἐπέτρεψα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος πρέπει νὰ εἶναι ἀδιάβλητος, ἀλλὰ καὶ νὰ φαίνεται ἀδιάβλητος. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἐνυπάρχει, τὸ εἶπον, ὅτι δηλαδὴ ἐνυπάρχει τὸ ἀδιάβλητον, ἀλλὰ τὸ δεύτερον, δὲν τηρεῖται......

§136Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Πῶς δὲν φαίνεται, ὅταν ἐδῶ μέσα εἰς τὴν Βουλὴν ὁμιλοῦμεν ὅτι πρέπει νὰ διακρίνωμεν τὸ ἀδιάβλητον......

§137Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὸ δεύτερον δὲν τηρεῖται, δηλ. ἡ διαδικασία ἡ ὁποία εἶναι τὸ νὰ φαίνεται τὸ ἀδιάβλητον, ἡ διαδικασία ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς καὶ ἐξήγησα ὅταν ἔγινεν εἰς τὰς 20 Μαΐου ἡ ἐξαγγελία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀνέλυσα ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς διαδικασίας. Ἑπομένως, δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ εἶναι διαβλητὸς καὶ παρακαλῶ νὰ διακοπῇ κάθε συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ διαβλητοῦ ἢ μὴ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.

§138Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν εἶμαι νεώτερος, σέβομαι ὅμως τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅποτε μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, διεδήλωσα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ πολιτικὸς κόσμος, εἰς οἱανδήποτε μερίδα καὶ ἂν ἀνήκῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι διαβλητὸς καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ πολιτικὸς κόσμος, διαχειριζόμενος τὰ κοινά, νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς ἑαυτὸν καὶ εἰς ἄλλους νὰ τὸν διαβάλλουν. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ σύστασις τῆς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν Μερκαντίλε καὶ διὰ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις, τότε, ἡ μοῖρα ἠθέλησε, διὰ τὴν πρώτην Ἐπιτροπήν, νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἐμὲ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν της, λόγῳ τῆς ἀποχωρήσεως τοῦ Προέδρου της κ. Μπακόλλα. Εἶμαι εὐτυχὴς νὰ σᾶς ἀναφέρω ταύτην τὴν στιγμὴν ὅτι καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν συνέταξα, ἡ ὁποία ἤδη εὑρίσκεται εἰς τὸν Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον πρὸς ἐκτύπωσιν, διαδηλώνω ὅτι οὐδεὶς ἐκ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος διεχειρίσθη τὸ κεφάλαιον τῶν ἐπανορθώσεων τῶν Ἰταλικῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ διὰ κακὴν διαχείρισιν, ὄχι ἐσκεμμένην ἀλλὰ οὔτε ἀμελῆ. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἐὰν ἡ διαχείρισις τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων, ὑπό τινων, προκαλῇ σκέψεις περὶ εὐθύνης πολιτικῆς διὰ τὴν τήρησιν ἢ μὴ ὡρισμένων ἐπιταγῶν τοῦ νόμου. Καί, ἐν ἐπιλόγῳ, ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ, διαδηλώνω πραγματικῶς τὴν εὐχαρίστησίν μου καὶ τὴν εὐτυχίαν μου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, Ἕλληνες πολιτικοί, διαχειριζόμενοι, τὰ κοινά, νὰ διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ θεωροῦνται ὅτι γίνονται ἐπιλήσμονες τῶν ὡραίων ὑποθηκῶν αἱ ὁποῖαι διέπουν τὸν Ἑλληνικὸν πολιτικὸν κόσμον. Περαιτέρω, κύριοι συνάδελφοι ὅταν πρὸ μηνῶν συνεζητεῖτο σύμβασις, ἀλλὰ ὑπὸ ἄλλην μορφήν, καὶ συνεζητήθη ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ κυρωθῇ, ἡ σύμβασις μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, στραφεὶς πρὸς τὴν πλευρὰν ταύτην εἶπον: Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἀφήσατε οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ὑπογράψῃ κάποιαν σύμβασιν, χωρὶς νὰ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον, οἱαδήποτε Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, νὰ φοβῆται ὅτι ἐὰν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπογραφῇ μία σύμβασις, ὅτι θὰ τὴν εἴπῃ τὸ πεζοδρόμιον κλέφτραν τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως δὲν ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, οὔτε τὴν χθεσινὴν Κυβέρνησιν, ἀφορᾷ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἀείποτε. Δὲν θὰ εἶναι σωστό, κύριοι συνάδελφοι, καί, ἂς ἐπιτραπῇ εἰς ἐμέ, ὁ τοιοῦτος ἀφορισμὸς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι εἶμαι νεώτερος εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τολμᾷ μία Κυβέρνησις νὰ λύῃ ἕνα θέμα διὰ συμβάσεως, νὰ μὴ τολμᾷ, διότι θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἄποψιν, ὅτι τὴν τιμιότητά της πρέπει νὰ τὴν διευθύνῃ κατὰ τὸν τρόπον τῆς τιμῆς τῆς γυναικὸς τοῦ Καίσαρος.

§139Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν νομίζω ὅτι ἐξ ἀτυχοῦς φράσεως, λεχθείσης ὑπὸ συναδέλφου, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταναλώσωμεν ὅλον τὸ βράδυ εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἂς προχωρήσωμεν, ἐὰν θέλετε.

§140Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ὑπῆρξα σαφέστατος καὶ δὲν κατηγόρησα τὸν πολιτικὸν κόσμον.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριε Χλουβεράκη.

§142Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι μία κατηγορία, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται εἰς ἐμέ, καὶ διαμαρτύρομαι δι’ αὐτήν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑφίσταται καθ’ ἕνας τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεών του.

§144Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συνεχίζω. Αἱ κατηγορίαι κατὰ τῆς συμβάσεως καὶ σήμερον καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν, τότε, εἶναι ὅτι εἶναι σκανδαλώδης καὶ χαριστικὴ καὶ τότε ἐλέχθη ἔτσι καὶ τώρα. Προσεπάθησα νὰ παρακολουθήσω τὸν εἰσηγητὴν τῆς προτάσεως, ποῦ ἔγκειται τὸ σκανδαλῶδες καὶ ποῦ ἔγκειται τὸ χαριστικόν. Πλὴν τοῦ κεφαλαίου τοῦ συναισθηματικοῦ τῆς διατηρήσεως τοῦ αὐτοκινήτου οὐδεμίαν ἄλλην σκανδαλώδη διάταξιν ἠδυνήθην νὰ ἀνεύρω. Πρέπει ὅμως νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ διάταξις περὶ ἀπαλλαγῆς δασμῶν καὶ φόρων εἰς ἔργα κοινῆς ὠφελείας εἶναι ἀπαραίτητος χάριν τοῦ συμφέροντος τοῦ κοινοῦ. Εἰς τὰ ἔργα τῆς κοινῆς ὠφελείας ἡ φορολογία καὶ οἱ δασμοὶ συνυπολογίζονται διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῆς τιμῆς ποὺ θὰ πληρώσῃ ὁ Ἕλλην πολίτης.

§145Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δηλαδὴ τοῦ εἰσιτηρίου. Ἀλλὰ τὸ εἰσιτήριον θὰ τὸ καθορίζῃ ἡ ἑταιρεία κατὰ τὸ δοκοῦν.

§146Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Μέχρι σήμερον, κ. Μητσοτάκη, οἱ Ἑλληνικοὶ Ἠλεκτρικοὶ Σιδηρόδρομοι ἠδύναντο νὰ καθορίζουν τὴν τιμὴν μέχρι 18 χρυσῶν λεπτῶν, δὲν τὸ καθώριζον κατὰ τὸ δοκοῦν. Οἱ διευθύνοντες τὴν ἑταιρείαν τὸ καθώριζον εἰς τοιοῦτον ὕψος, ὅσον διὰ νὰ δύναται νὰ διατηρηθῇ ἡ ἐπιχείρησις.

§147Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὅσον ἀντέχει ὁ πολίτης.

§148Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Ὅσον δύναται διὰ νὰ διατηρηθῇ ἡ ἐπιχείρησις. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δασμοὺς ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ ἐψήφισε καὶ διάταξιν περὶ προστασίας, ἢ εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων. Συνεπῶς τὰ 4–5 χιλιάδες δολλάρια τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου θὰ ἀναζητηθοῦν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας εἰς τὴν ξένην. Ἀλλὰ οἱ ξένοι κεφαλαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι ἐπιχειρηματίαι, ἀλλὰ δανεισταί, δὲν θὰ εἶναι ἀνόητοι, ἀλλὰ θὰ ζητήσουν τὰ κείμενα τῆς συμβάσεως καὶ ἐὰν εἶναι τοιαῦτα ποὺ θὰ διασφαλίζουν τὸ δάνειον θὰ τὸ δώσουν. Διὰ νὰ δώσουν τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου κεφάλαια, θὰ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ζητήσουν ἴσην μεταχείρισιν. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ὡμίλησε περὶ τῆς διαιτησίας ἀπὸ τὴν συναισθηματικὴν πλευράν. Ἐλησμόνησε τὸ στοιχειῶδες ὅτι τὸ κεφάλαιον δὲν ἔχει πατρίδα. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι ὁ περὶ διαιτησίας ὅρος προϋπῆρχεν, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι σήμερον ὅλοι οἱ δικηγόροι, προκειμένου περὶ συμβάσεων, σπεύδουν νὰ θέσουν τὸν ὅρον τῆς διαιτησίας, διότι γνωρίζουν τί ἐστὶ πολιτικὴ δικονομία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνος ποὺ εἶναι κάτοχος τοῦ χρήματος ὅταν πρόκειται νὰ τὸ καταθέσῃ θὰ θέσῃ καὶ τοὺς ὅρους αὐτοῦ, ἡ τήρησις τῶν ὁποίων εἶναι ἡ προϋπόθεσις τῆς καταθέσεως.

§149Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι Ἑλληνικὴ ἑταιρεία μὲ Ἑλληνικὰ κεφάλαια.

§150Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Εἶναι Ἑλληνικὴ ἑταιρεία προσφεύγουσα εἰς τὴν ξένην πρὸς ἐξεύρεσιν κεφαλαίων. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἀνεφέρθη ἐπίσης εἰς τὸ θέμα τοῦ αὐτοκινήτου, κατηγορήσας τὴν Κυβέρνησιν ὅτι διώκει τὴν τάξιν τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ ἐπρόλαβε καὶ ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν. Ἐγὼ ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Χλουβεράκην, θὰ εἴπω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει τὸ μέγα κοινωνικὸν θέμα τοῦ συγκοινωνιακοῦ προβλήματος καὶ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν πολιτῶν. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα αὐτὸ ὑφίσταται ἡ Κυβέρνησις κάθε δικαίωμα εἶχε προκειμένου περὶ ἐξυπηρετήσεως τῆς κοινωνικῆς ὁλότητος νὰ παράσχῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα τῆς μεταφορᾶς δι’ ἑνὸς συγκοινωνιακοῦ μέσου πολιτισμένου. Ἡ Κυβέρνησις μετὰ στοργῆς πάντοτε περιέβαλε τὴν τάξιν τῶν αὐτοκινητιστῶν καὶ οὐδέποτε διενοήθη διώξεις κατὰ τῆς τάξεως αὐτῆς, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. Χλουβεράκης. Περαιτέρω, κ. συνάδελφοι, ὑποστηρίζω ὅτι ἡ σύμβασις ὀρθῶς ἐκυρώθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐκ τοῦ λόγου δὲ τούτου αἰτοῦμαι τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3102)54 Ν. Διατάγματος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ψαρρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§152Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν κατὰ τὸ 1950 ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, πρῶτον ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ κατόπιν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀειμνήστου Πλαστήρα, εἶχον ἀναλάβει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Μεταφορῶν. Μεταξὺ τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἠθελήσαμε τότε ὡς Κυβέρνησις νὰ ἐμφανίσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν ὑπῆρξε καὶ τὸ θέμα τῆς ἠλεκτροκινήσεως ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Κηφισιάν. Ὅπως γνωρίζετε, ὅλοι, τὸ ἔργον αὐτὸ εἶχεν ἀνατεθῆ ἀπὸ τοῦ 1925 διὰ συμβάσεως, ἐν συνεχείᾳ δὲ διὰ συμπληρωματικῆς τοιαύτης ἐπὶ Κυβερνήσεως Μεταξᾶ εἰς τὴν Η.Ε.Μ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ ἔργον ἐγκατελείφθη ἡμιτελές, λόγῳ τοῦ πολέμου, τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου. Τὸ ἔργον αὐτό, ὡς ἔργον κοινῆς ὠφελείας συμπληρῶνον τὴν ἠλεκτροκίνησιν τῆς Πρωτευούσης καὶ τῆς περιφερείας της, ἦτο ἀπαραίτητον νὰ ἐκτελεσθῇ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει τις ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ὅτι τὸ ἔργον δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθῇ. Ἐκάλεσα ὡς ἁρμόδιος ὑπουργὸς τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν Μεταφορῶν, ἡ ὁποία λόγῳ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα, εἶχε σταματήσει τὸ ἔργον, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ ὅλου ἔργου εἶχεν ἤδη ἐκτελεσθῆ, τὴν ἐκάλεσα νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον αὐτό. Ἡ ἑταιρεία ἐδήλωσεν ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ τὸ ἐκτελέσῃ, καίτοι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὡς ἐνθυμεῖσθε, καὶ μάλιστα πρὸ τοῦ Κορεατικοῦ πολέμου τὰ δολλάρια ἦσαν ἄφθονα καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπιχειρήσεις ἐδίδοντο μὲ μεγάλην εὐκολίαν. Καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς ἠλεκτρικοὺς σιδηροδρόμους Ἀθηνῶν– Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν ἀρκετὰ ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν των καὶ ὅλοι οἱ σιδηρόδρομοί μας εἶχον πάρει τοῦ κόσμου τὰ ἑκατομμύρια δολλάρια. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἡ ΗΕΜ ἐδήλωσεν ὅτι δὲν δύναται νὰ τὸ ἐκτελέσῃ. Βεβαίως εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα συμπέρασμα ὅτι ἡ ἐπιχείρησις δὲν ἦτο καὶ καρποφόρος. Ἔπρεπε νὰ ἀναζητήσωμεν ἄλλο μέσον ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον. Καὶ κατεφύγαμεν εἰς τοὺς ἠλεκτρικοὺς σιδηροδρόμους.

§153Γ. ΜΟΔΗΣ. Ποία ἑταιρεία εἶχεν ἀναλάβει πρώτη τὴν ὑποχρέωσιν;

§154Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Ἡ Πάουερ. Συνεπῶς ἦτο φανερὸν ὅτι κατὰ τὴν ἀντίληψίν της δὲν ἦτο ἐπιχείρησις κερδοφόρος. Ἔπρεπε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναζητήσῃ ἕνα τρόπον ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου καὶ ἐνεφανίσθησαν οἱ ἠλεκτρ. σιδ)μοι Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Μᾶς ἦτο πολὺ εὐχάριστον ὅτι θὰ ἔπρεπε τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου ἐκείνου νὰ τὴν κάμῃ ἐκεῖνος ποὺ εἶχε τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ ἔργου, διότι δὲν χρειάζεται πολὺ φιλολογία νὰ καταλάβῃ κανεὶς ὅτι τὸ ἔργον αὑτὸ ἕνας ἔπρεπε νὰ τὸ ἔχῃ καὶ ἦτο σφάλμα τῆς συμβάσεως τοῦ 1925, ἡ ὁποία ἀνέθεσε τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς δύο χωριστοὺς ἀναδόχους. Ποία ἁπλουστέρα πρᾶξις καὶ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικῶς ἐμοῦ ὡς ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν; Ἐκάλεσα ἀμφοτέρους. Ἔκαμε τὴν παραίτησίν της ἡ ΗΕΜ καὶ ἐκάναμε σύμβασιν ἁπλουστάτην. Εἴπομεν ἁπλῶς ὅτι ἡ ἑταιρεία τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων ὑποκαθιστᾷ τὴν διάδοχον ΗΕΜ. Τί ἄλλο θὰ ἔκαμνεν ὁ οἱοσδήποτε. Αὐτὰ εἶναι ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὸν σχετικὸν φάκελλον. Δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς, αὐτὸ εἶναι ἀπροσδιόριστον, ἐμεσολάβησεν ἐν τῷ μεταξὺ ἡ παραίτησις τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, ὅπως ἐνθυμεῖται καὶ ὁ ἀγαπητὸς φίλος ἐκ Πρεβέζης, καὶ ἐγκατελείψαμεν τὸ ἔργον μας, τὸ ὁποῖον σημειωτέον εἰς τοὺς 3–4 μῆνας ἦτο ἀρκετὰ προσοδοφόρον, διότι ὅλα τὰ ἔργα τὰ ὑδροηλεκτρικὰ κλπ. ἔγιναν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ μακαρίτου Πλαστήρα. Παρητήθημεν. Οἱ ἑπόμενοι δὲν ἠθέλησαν νὰ συνεχίσουν καὶ ὁ λόγος εἶναι ἕνας καὶ μόνον, ὁ ὁποῖος καὶ τώρα δίδει μεγάλας ἀφορμάς, ἦτο ἡ διχοτόμησις τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἡ ΗΕΜ ἐξετέλει τὴν ὑποχρέωσίν της δὲν θὰ εἶχε γίνει τὸ ἔργον; Ποῖος θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν; Καὶ θὰ ἦτο εὐτύχημα νὰ γίνῃ, διότι θὰ ἐλύετο ἕνα θλιβερὸν ζήτημα τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον εἰδικώτερον οἱ βουλευταὶ τῶν Ἀθηνῶν ἀντιλαμβάνονται. Καὶ δυστυχῶς δὲν μετέβησαν οἱ κ. βουλευταὶ διὰ τὰ ἴδουν τὰ χάλια τῆς συγκοινωνίας ἐκεῖ, διότι τώρα εἶναι διακεκομμένη, διότι ὑφίσταται ὁ ὀχετὸς ἐκεῖ μὲ τὰ συρματοπλέγματα ποὺ διχοτομοῦν τὴν πόλιν. Τέλος πάντων τὸ 1952 ἦλθε τὸ ζήτημα αὐτό. Φυσικὰ οἱ ἴδιοι ὅροι ὑπῆρχον καὶ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ἐζήτουν οἱ ἠλεκτρικοὶ σιδηρόδρομοι, δὲν ἦτο εὔκολον καὶ μόλις κατὰ Μάρτιον 1954 ἐλύθη τὸ ζήτημα αὐτό.

§155Γ. ΜΟΔΗΣ. Δηλαδή, νέους ὅρους βαρυτέρους.

§156Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Θὰ σᾶς τὰ εἴπω. Ὅταν ἀνέλαβα ἐγὼ τὸ Ὑπουργεῖον, χαίνουσα πληγὴ ἦτο ὁ διαχωρισμὸς τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ἐκ τοῦ ἠλεκτρικοῦ αὐτοῦ σιδηροδρόμου. Ἀλλὰ οὐκ ἦν ἄλλως γενέσθαι. Δι’ αὐτὸ ἐπὶ μῆνας συνεζητούσαμεν καὶ ἐστείλαμεν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν αὐτὸ τὸ ὄρυγμα τῶν 4–5 μέτρων βάθους μὲ τὴν προοπτικὴν τοῦ ἀπωτέρου μέλλοντος νὰ καλυφθῇ αὐτό, ὥστε ὁ δρόμος ἐκεῖνος νὰ ἀποτελέσῃ μίαν ὡραιοτάτην λεωφόρον πρὸς τὰ βόρεια προάστια τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι μία Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ὥρισεν ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ ἦτο 15 δισεκατομμύρια, ἄλλη Ἐπιτροπὴ 40 δισεκατομμύρια καὶ ἄλλη Ἐπιτροπὴ 170 δισεκατομμύρια. Ἰδοὺ ἡ πραγματικότης. Ἐπάνω δὲ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα ἦτο καὶ τὸ περιβόητον ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἡμεῖς ἀνεζητήσαμεν πανταχόθεν τὴν λύσιν πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ ἔργον. Αὐτὸ εἶναι τὸ περιβόητον ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, τοῦ κ. Καραμανλῆ. Ἡ συζήτησις ἀπετελματώθη. Ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἐπέμεινα τὸ ἔργον αὐτὸ τοῦ σταθμοῦ Ἀττικῆς–Κηφισίας, νὰ μὴ περιλάβῃ οὐδεμίαν σχέσιν διενέξεων ἢ ὑποχρεώσεων τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων πρὸς τὸ Κράτος ἢ ἀντιθέτως. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς συζητήσεις ἐγὼ ἀπέκλεια τὴν συνάρτησιν τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων διὰ τὴν μέχρι τότε πολιτείαν των. Σημειώσατε, ὅτι κατὰ τὸ 1950 ἡ ἑταιρεία τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων δὲν εἶχεν ὑποβάλει οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, διότι τότε ἦτο γεγονὸς ὅτι παρὰ τὴν διαιτητικὴν ἀπόφασιν τοῦ 1933 τὰ αὐτοκίνητα τὰ ἐκτελοῦντα τὴν συγκοινωνίαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἦσαν 50 –55 χωρὶς ἡ ἑταιρεία νὰ διαμαρτυρηθῇ, καὶ δικαίως. Διότι ἡ ἑταιρεία λόγῳ τῶν μεσολαβησάντων γεγονότων δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς συγκοινωνίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ τὴν ἄρσιν τῶν πλεοναζόντων αὐτοκινήτων, 25 ἕως 30 τὸν ἀριθμόν, ὅσα εἶχε καθορίσει ἡ διαιτητικὴ ἀπόφασις. Οὔτε ἄλλην τινὰ ἀξίωσιν τὴν ὁποίαν ἤδη διὰ τῆς συμβάσεως προβάλλει καὶ ἡ ὁποία ἦτο ἀποτέλεσμα αἰτήσεών της πρὸς τὴν διαιτησίαν γενομένων τὸ 1951 καὶ 1953. Πρέπει νὰ σημειώσετε ὅτι ἡ ἔναρξις αὐτῶν τῶν προσπαθειῶν διὰ τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ τοῦ δικτύου εἰς τὴν πτωχὴν αὐτὴν χώραν εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τοῦ 1855 ἀκριβῶς πρὸ ἑκατὸν ἐτῶν. Ἐκεῖ θὰ ἴδῃ κανείς, τοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους κατέβαλεν ὁ δύστυχος αὐτὸς τόπος διὰ νὰ ἀποκτήσῃ αὐτὴν τὴν στοιχειώδη συγκοινωνίαν. Ἐκ τῆς μελέτης τοῦ φακέλλου τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ἐπείσθην ὅτι ἡ ἑταιρεία τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων δὲν εἶχε τὸ μονοπώλιον τῆς συγκοινωνίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Εἶχεν ἐκδοθῆ πράγματι τὸ 1933. συνεπείᾳ προσφυγῆς της ἀπὸ τὴν διαιτησίαν τῆς Γενεύης, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ σύμβασις τοῦ 1925, εἶχεν ἐκδοθῆ μία ἀπόφασις διαιτητικὴ εἰς τὴν ὁποίαν κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον ὁ Ἕλλην ἀντιπρόσωπος συνεφώνησε μὲ τὸν ἀντίδικον, παρὰ τὴν θαυμασίαν ὑπεράσπισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ μακαρίτης Νομικὸς Σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν Γιαννούσης. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἡ διαιτητική, δὲν ἦτο ἀπολύτως ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ἑταιρείας, διότι σημειωτέον εἰς οὐδεμίαν σύμβασιν δὲν γίνεται λόγος περὶ ἀποκλειστικοῦ προνομίου. Αὕτη λέγει τὰ ἑξῆς: ...... (ἀναγινώσκει) Πεπεισμένος λοιπόν, ὅτι οἱ Ἠλεκτρικοὶ Σιδηρόδρομοι δὲν εἶχον τὸ μονοπώλιον συγκοινωνίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὸ συγκοινωνιακὸν δρᾶμα καὶ τὴν ταλαιπωρίαν τῶν πολιτῶν, ἐξέδωσα μίαν ἀπόφασιν, κατόπιν ἐπισταμένης μελέτης καὶ ἀποφάσεως τοῦ 12μελοῦς γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας ἵδρυσα τὴν γραμμὴν Ζαππείου–Πειραιῶς καὶ γνωρίζετε ὅλοι μὲ πόσην ἀνακούφισιν ὁ πληθυσμὸς ἐδέχθη τὴν γραμμὴν αὐτήν. Βεβαίως ὑπῆρξε μεγίστη ἀντίδρασις ἐν προκειμένῳ καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι κατόπιν ἐπισκέψεων τῶν βουλευτῶν Πειραιῶς, αὐτὸς οὗτος ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἔδωκε τὴν λύσιν αὐτήν. Ὅπως λοιπὸν βλέπετε, ὁ ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν δι’ οὐδένα προσωπικῶς ἐνδιεφέρετο, ἀλλ’ ἀπέβλεπε μόνον διὰ τὸ καλὸν τῆς πόλεως καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πληθυσμῶν τῆς Πρωτευούσης καὶ τοῦ Πειραιῶς. Κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1954 εἶχον ἐπανειλημμένας συνεννοήσεις μετὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνη, τὸν ὁποῖον μάλιστα ἔπεισα νὰ μεταβῶμεν πεζῇ εἰς τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα ἠλεκτροκινήσεως, διὰ νὰ σχηματίσῃ οὗτος σαφῆ γνώμην. Πράγματι ἐγένετο ἡ μετάβασις καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπεφασίσθη κατ’ ἀρχὴν ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμβάσεως. Δυστυχῶς ἐμεσολάβησαν αἱ παραιτήσεις μας καὶ ἀφήσαμεν τὸ ἔργον ἐκκρεμές. Οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα τῆς ἱστορικῆς ἀπόψεως, κύριοι συνάδελφοι. Δὲν ἔχει οὐδὲν τὸ ὑπονοούμενον ἢ ἐπιλήψιμον, τοὐλάχιστον κατ’ ἐμέ, διότι ἀπὸ τοῦ 1951, ὡς προανέφερον, ἡ πρωτοβουλία διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἀνήκει εἰς ἐμέ. Φυσικὰ ἡ Κυβέρνησις ἐξετίμησε τὴν ἀναγκαιότητα τοῦ ἔργου, τοῦ ὁποίου ἡ μεγίστη χρησιμότης θὰ φανῇ ἅμα τῇ ἐνάρξει αὐτοῦ. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ ἀντιληφθῶ ποίου εἴδους σκάνδαλον κρύπτει ἡ σύμβασις αὐτή. Εἶπον προηγουμένως ὅτι ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἔπρεπε νὰ ἀποφευχθῇ ἡ διχοτόμησις τῆς πόλεως. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, διὰ τῶν γενομένων σταθμῶν καὶ διαβάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀναμφισβήτητα κατὰ κάποιον τρόπον καλύπτεται τὸ ἐλάττωμα αὐτὸ τῆς ὑφισταμένης διχοτομήσεως. Πάντως ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ τὸ σημερινὸν αἶσχος. Πρέπει τὸ ὅλον θέμα συντόμως νὰ τερματισθῇ καὶ ἡ πτωχὴ αὐτὴ χώρα νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα πολιτισμένον καὶ συγχρονισμένον συγκοινωνιακὸν μέσον. Δὲν ἀντιπολιτεύομαι τὴν Κυβέρνησιν, οὐδὲ τοὺς ὑπογράψαντας τὴν σύμβασιν ὑπουργούς, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ κοινοῦ, θὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ κάποιος τρόπος τακτοποιήσεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ πρέπει νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν καὶ νὰ καταβάλῃ μίαν προσπάθειαν ἐξευρέσεως ἄλλης λύσεως. Ἴσως τοῦτο εἶναι μία χίμαιρα, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ λόγος ὁ ὁποῖος μὲ ὡδήγησεν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἴπω τὰ ὀλίγα αὐτά, εἶναι νὰ εὑρεθῇ μία σύντομος λύσις τερματισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ἐκ χαρακτῆρος κατὰ τῶν μονοπωλήσεων καὶ ἡ σύμβασις νομίζω ὅτι ἔχει μονοπωλιακὸν χαρακτῆρα. Θὰ πρέπει νὰ ἐπανεξετασθῇ τὸ ζήτημα τῶν αὐτοκινητιστῶν τῶν λεωφορείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, διότι ἡ τάξις αὐτὴ ἠγωνίσθη καὶ προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζωμεν μετ’ ἀδιαφορίας τὰ αἰτήματά τους ἔστω καὶ ἂν ταῦτα θεωροῦνται ὡς ὑπερβολικά. Ἡ τάξις τῶν αὐτοκινητιστῶν μεγίστας ὑπηρεσίας προσέφερεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν διὰ τῶν ὑπεραστικῶν της συγκοινωνιῶν. Καὶ ἐδῶ προσέφερε καὶ δύναται νὰ προσφέρῃ ἀκόμη τὰς ὑπηρεσίας της. Ὁ παραμερισμὸς τῆς τάξεως αὐτῆς καὶ τὸ μονοπώλιον τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων εἶναι θέματα ἀπαράδεκτα δι’ ἐμέ, τὰ ὁποῖα καὶ μὲ ὡδήγησαν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἴπω τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις, διότι κυρίως ἡ εὐθύνη διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς ἠλεκτροκινήσεως βαρύνει ἐμέ, ὅστις ἀνέλαβα ἀπὸ τοῦ 1950 μὲ διάφορον πνεῦμα νὰ τὸ φέρω εἰς πέρας. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεστήριξα πάντοτε, ὅτι ὅλαι αἱ ὑποθέσεις τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅλα τὰ συστήματα πρέπει νὰ ἐξετάζωνται καλύτερον. Δὲν ἀρκεῖ, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν πόλιν εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς προστάτιδα ἀνεκήρυξαν τὴν θεὰν τῆς σοφίας, οἱ κυβερνῆται, νὰ διαχειρίζωνται τὰ κοινὰ μὲ ἐντιμότητα καὶ ἐπιμέλειαν. Πρέπει νὰ διαχειρίζωνται αὐτὰ καὶ μὲ σοφίαν. Ἂς ἔχωμεν λοιπὸν ὅσον δυνάμεθα περισσοτέραν σοφίαν εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν κοινῶν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον περιθώριον. (Χειροκροτήματα).

§157Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως ἐξέθεσα διὰ μακρῶν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Τίποτε δὲν ἐμεσολάβησεν ἔκτοτε ὥστε νὰ ἀποστῶ τῶν ἀπόψεων ἐκείνων. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἐπανέλθω καὶ ἀναπτύξω ὅσα τότε ἀνέπτυξα, διότι συνηθίζω νὰ μὴ ἐπανέρχωμαι. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι εἰλικρινὴς διαβλέπω ὅτι ματαιοπονία θὰ εἶναι ἂν θελήσωμεν νὰ ἀνατρέψωμεν μίαν σύμβασιν ἡ ὁποία εἶναι ὑπογεγραμμένη καὶ εἶναι ἤδη νόμος τοῦ Κράτους. Ἐπὶ δύο σημείων μόνον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀγαπητοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ὅπως καὶ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Ψαρρός, ὅτι ἡ ἐπέκτασις τοῦ σιδηροδρόμου ἦτο ἀναγκαιοτάτη. Εἶχον βεβαίως ἀντιρρήσεις καὶ ἐγὼ δι’ ὡρισμένας διατάξεις καὶ εἰδικώτερον διὰ τὸν Κρατικὸν ἔλεγχον. Δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὸν ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐὰν ἐπιμείνω νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις ἐφόσον γνωρίζω ὅτι ματαιοπονῶ, θὰ σᾶς ταλαιπωρήσω ἄνευ λόγου. Ἔρχομαι ὅμως εἰς τρία ἄλλα σημεῖα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι εἶναι δεκτικὰ θεραπείας. Καὶ πρῶτον, ὅπως σᾶς εἶπε καὶ ὁ κ. Ψαρρός, ἡ γραμμὴ αὐτὴ τοῦ Ζαππείου–Πειραιῶς, ἐδημιουργήθη ἀπὸ τοὺς αὐτοκινητιστάς, ἦτο ἰδική των ἔμπνευσις, ἰδική των ἐργασία καὶ αὐτοὶ τὴν ἀξιοποίησαν. Δὲν εὑρίσκω καμμίαν δικαιολογίαν εἰς τὸ νὰ ἀξιοῖ ὁ σιδηρόδρομος μεταβαλλόμενος εἰς αὐτοκινητιστικὴν ἐπιχείρησιν νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν γραμμὴν αὐτήν. Ἔχω ἐπὶ πλέον τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἀξιότιμος κ. Κούνδουρος, ἀπαντῶν εἰς παρατήρησιν τοῦ συναδέλφου κ. Πετροπουλάκου, ὁ ὁποῖος ὑπερημύνετο καὶ ἐκεῖνος τοῦ ἀναμφισβητήτου δικαιώματος τῶν αὐτοκινητιστῶν, ὅτι ἀναμένει τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῶν ΕΗΣ κ. Ἀνδρεάδου ἐκ τῆς Εὐρώπης, πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσῃ πᾶσαν πίεσιν ἵνα δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῆς διατάξεως τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Κούνδουρος εἶπεν: Ὁ Στρατάρχης, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία τὸν ἐπεσκέφθη εἶπεν, ὅτι «ἐφόσον ὑπεγράφη ἡ σύμβασις δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ γίνῃ τίποτε». Μοῦ διεβίβασε πλὴν τὴν ἐπιθυμίαν του ὅπως ἀσχοληθῶ πρὸς ἐξεύρεσιν τρόπου ἱκανοποιοῦντος τοὺς αὐτοκινητιστάς. Τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην μοῦ συνέστησε νὰ διαβιβάσω εἰς τὸν κ. Ἀνδρεάδην, ὁ ὁποῖος μοῦ ἀπήντησεν ἀπὸ τὸ Λονδῖνον ὅπου εὑρίσκεται, ὅτι «ἐπιφυλάσσεται μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του». Κατόπιν αὐτῶν, καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι δύναται ὁ ἀξιότιμος, ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν ὑφυπουργὸς ἔχων ἤδη δεδηλωμένην ἐντολὴν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου, ὁ ὁποῖος ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν αὐτοκινητιστῶν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ὅπως ἀποσυρθῇ πᾶσα ἀξίωσις ἐπὶ τῆς γραμμῆς ἐκείνης καὶ ἀφεθοῦν οἱ αὐτοκινητισταὶ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν ἐκείνην τὴν γραμμήν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅπως καὶ εἰς ἕνα ὡραῖον ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε τότε ἡ ἐπιχείρησις τοῦ σιδηροδρόμου ἀναφέρεται, καταντᾶ πλέον νὰ ἀποκτᾷ τὴν ἰδιότητα τοῦ αὐτοκινητιστοῦ, ἐὰν ἀναμιχθῇ εἰς αὐτὰς τὰς μὴ παραλλήλους γραμμάς. Ὅπως καὶ κάτι ἄλλο τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ψαρρός, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα τόσον ὑποχωρητικοὶ διότι δημιουργεῖται αὐτὸ τὸ μονοπώλιον, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς μίαν γραμμὴν ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐπέκτασιν καὶ τοῦ τόπου ἔνθα κεῖνται αἱ σιδηροτροχιαί, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀξιοῖ ἡ ἑταιρεία ἐκμετάλλευσιν ἢ συμμετοχήν. Δεύτερον σημεῖον διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν, εἶναι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν εἶχον καταθέσει τότε, καὶ διὰ τῆς ὁποίας εἶχα ζητήσει ὅπως ἐπιδιωχθῇ ἡ τροποποίησις τοῦ Ἐσωτερικοῦ Κανονισμοῦ τῶν ΕΗΣ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου διὰ τὰ πειθαρχικὰ παραπτώματα τῶν ὑπαλλήλων. Διότι, κύριοι, συμβαίνει τοῦτο καὶ φοβοῦμαι ὅτι θὰ εἶναι —καὶ εὔχομαι νὰ εἶναι τὸ μοναδικὸν φαινόμενον— ὅτι ἡ ἑταιρεία τοῦ σιδηροδρόμου ἔχει ἐσωτερικὸν Κανονισμὸν κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ὑπάλληλοι λογοδοτοῦν εἰς ἕνα καὶ τελευταῖον βαθμόν, ἐνώπιον ἑνὸς Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῶν Σιδηροδρόμων, τὸν Νομικὸν Σύμβουλον καὶ τὸν Προσωπάρχην καὶ δὲν ἔχει οὐδὲν δικαίωμα ἀδικούμενος ὑπάλληλος νὰ προσφύγῃ καὶ εἰς δευτεροβάθμιον συμβούλιον ὥστε καὶ ἐν περιπτώσει πλάνης νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανορθωθῇ τὸ κακόν Τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Κούνδουρος διότι εὗρεν τὴν τροπολογίαν ἐκείνην δικαιολογημένην, εἶπεν ὅτι θὰ ἐπεδίωκε τὴν τροποποίησιν καὶ τὴν ρύθμισιν αὐτοῦ τοῦ δικαιοτάτου αἰτήματος. Ἐπίσης, κ. συνάδελφοι, τότε εἶχον ἐκφράσει τὴν γνώμην διατυπώσας τὴν τροπολογίαν —ὄχι διότι θέλω ἐγὼ τυχὸν νὰ γίνω ἀφορμὴ νὰ δημιουργηθῇ ζήτημα— ἐπειδὴ πολλάκις συμβαίνει εἰς αὐτὰς τὰς συμβάσεις, Κρατικοὶ ὑπάλληλοι νὰ παραιτοῦνται καὶ νὰ προσλαμβάνωνται ὑπὸ τῆς ἀντισυμβληθείσης ἑταιρείας μὲ παχυλοὺς μισθοὺς καὶ τοῦτο ἐσχολιάσθη δυσμενέστατα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνάγωνται, νὰ γίνῃ ἰδιώνυμον ἀδίκημα καὶ νὰ κολάζεται ποινικῶς ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν ὑπογραφὴν μιᾶς συμβάσεως —δὲν λέγω διὰ τὴν παροῦσαν, ἀλλὰ διὰ πᾶσαν σύμβασιν μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους — θὰ προσλαμβάνεται ὑπὸ τῆς ἐπιχειρήσεως. Καὶ νὰ κολάζεται καὶ ὁ διευθυντὴς τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ τὸ ἀδίκημα νὰ ὑφίσταται ἐπεκτεινόμενον μέχρι πρώτου βαθμοῦ συγγενείας. Διότι ἔχομεν περιπτώσεις ὅπου οἱ παῖδες τῶν ἀξιοτίμων κ. ὑπαλλήλων προσελήφθησαν. Καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη.....

§158Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργ. Συγκ.). Τότε τί εἴπατε κ. συνάδελφε;

§159Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τότε εἶπον ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ λέγω πρὸς ὑμᾶς κ. συνάδελφοι. Προκύπτουν ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς 1.10.54. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ψαρροῦ, ὅτι θὰ ἔπρεπε, ἀξιότιμε κ. ὑπουργέ, νὰ ἀναβληθῇ ἡ τελικὴ γνώμη ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως διὰ νὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰ συζητήσετε, ἰδίως τὰ δύο αἰτήματα, τὰ ἀφορῶντα τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν ἀξιότιμον καὶ σεβαστὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργόν, τὸ τρίτον αἴτημα περὶ νομοθετικῆς ἢ μὴ θεσπίσεως ὡς ἰδιωνύμου ἀδικήματος ἢ μᾶλλον νὰ καθιερωθῇ ὡς ἰδιώνυμον ἀδίκημα καὶ μεταγενεστέρως. Ἀλλὰ τὸ πρῶτον, ποὺ εἶναι δικαιότατον, τοῦ νὰ ἀποσύρῃ πᾶσαν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν γραμμὴν ἐκείνην τὴν ἐντελῶς ἄσχετον πρὸς τὰ συμφέροντα καὶ τὴν ἐπιχείρησίν της θὰ πρέπει νὰ τὸ ἔχετε λύσει ἐφόσον δὲν τὸ ἔχετε λύσει, διότι χρειάζεται συζήτησις καὶ συμφωνία. Ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναπτύξω.

§160Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. βουλευταί, ὅτι μὲ τὴν Κυβέρνησιν εὑρίσκομαι εἰς ὀξυτάτην ἀντίθεσιν καὶ ἕνεκα τούτου, εἶμαι ὑποχρεωμένος πάντοτε νὰ κρίνω τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως μὲ πνεῦμα ἀντικειμενικόν. Συμβαίνει ὅμως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὁ ἀντισυμβληθεὶς μὲ τὸ Κράτος, νὰ εἶναι συμπολίτης μου καὶ μὲ τοῦτον νὰ εὑρίσκωμαι εἰς ἀντίθετον ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς τοποθετήσεως. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ παραγνωρίσω, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτός, εἶναι μία ἐξαιρετικὴ προσωπικότης, τιμῶσα τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα καὶ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ εἶμαι λίαν προσεκτικὸς εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς συμβάσεως ταύτης, διότι πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ὄπισθεν τῆς συμβάσεως αὐτῆς οὐδὲν σκάνδαλον κρύπτεται. Ἴσως ἡ σύμβασις αὕτη περιέχει εὐνοίας ὑπὲρ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας, τοῦτο ὅμως βαρύνει ἀσφαλῶς τὴν Κυβέρνησιν ποὺ τὰς παρεχώρησε, δὲν ἀποτελεῖ ὅμως σκάνδαλον. Ἐν τῇ φύσει τῶν συμβάσεων ἔγκειται ὁ ἀντισυμβαλλόμενος νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξασφαλίσῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὅσον περισσοτέρας δυνηθῇ εὐνοίας διὰ νὰ ἔχῃ ἄνεσιν ἐν τῇ ἐπιτελέσει τοῦ ἔργου. Εἰς τὸ Κράτος ἐναπόκειται νὰ περιστείλῃ τὰς ὀρέξεις του. Ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν κρίνομεν, κατηγορήθη, ὅταν συνεζητεῖτο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, εἰς πολλὰ σημεῖα καὶ ἀπὸ ἐμὲ καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Παρήλθον ἔκτοτε 7 μῆνες καὶ συνέβησαν εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ μερικὰ γεγονότα. Ἡ σύμβασις ἤρχισεν ἐκτελουμένη καὶ τὸ ἔργον πλησιάζει ἤδη πρὸς τὸ Ν. Ἡράκλειον. Ἐν τῇ διελεύσει τῆς γραμμῆς ἐκ τῆς βορείας πλευρᾶς τῆς πόλεως, ἐξηγέρθησαν οἱ κάτοικοι κυρίως τῶν περιοχῶν πρὸς Κάτω Πατήσια. Ἐπειδὴ ἐγνώριζον ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ κάμω τὸν κόπον νὰ μεταβῶ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ ἴδω τί γίνεται εἰς τὴν περιοχὴν τῶν ἔργων ποὺ ἀνεστάτωσαν τὰς συνοικίας αὐτὰς τῶν Ἀθηνῶν, ὥστε νὰ ψηφίσω σήμερον κατὰ συνείδησιν. Μετέβην λοιπὸν μετ’ ἄλλων συναδέλφων εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Κάτω Πατησίων καὶ ἤκουσα τὰ παράπονα τῶν ἐκεῖ κατοίκων. Κατηγόρουν τὴν σύμβασιν, διότι διχοτομεῖ τὴν πόλιν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἡ πόλις ἦτο διχοτομημένη καὶ πρὸ τῆς συμβάσεως ταύτης, μὲ τὸν περίφημον χάνδακα, ὁ ὁποῖος εἶχε καταστῆ ἑστία παντοειδῶν μολύνσεων. Ἤδη μὲ τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων, ἤρχισε ὡς ἀντελήφθην ἐπὶ τόπου, ἡ ὅλη περιφέρεια νὰ εὐπρεπίζεται καὶ νὰ ἐξυγιαίνεται. Μετὰ δὲ τὴν αὔξησιν τῶν διαβάσεων εἰς τὸ σημεῖον ἀπὸ πλατείας Ἀττικῆς μέχρι Κάτω Πατησίων, τῶν γενομένων τῇ ἐπεμβάσει τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ παράπονα πρέπει νὰ ἤρθησαν. Μία ἄλλη ἀντίρρησις ἥτις διετυπώθη, εἶναι ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν δουλείαν τῶν ἐνδιαφερομένων πρὸς τὴν γραμμὴν κτημάτων τῶν ἰδιωτῶν. Ὁ ὅρος αὐτὸς εἶναι πράγματι βαρύς, ἴσως ὅμως ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ εἶναι μόνον θεωρητικός. Νομίζω, ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ θελήσῃ νὰ κάμῃ κατάχρησιν τοῦ προνομίου τούτου καὶ ἐὰν τοιοῦτόν τι ἐξ ἄλλου ἐπιχειρηθῇ, ὑπάρχει ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου, ἡ ὁποία θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος, πρὸς πρόληψιν ἢ ἄρσιν τῶν τυχὸν γενησομένων ἀδικιῶν. Μία διάταξις τῆς συμβάσεως ἄστοχος κατ’ ἐμέ, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸν τρόπον καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων, μονομερῶς ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας. Θὰ ἔπρεπε, νομίζω, τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν προκειμένου νὰ ὁρίζεται ἡ τιμὴ τοῦ εἰσιτηρίου. Τὴν διάταξιν ὅμως αὐτήν, δὲν τὴν φοβοῦμαι, διότι ἐὰν ἡ ἑταιρεία θελήσῃ νὰ αὐξήσῃ ὑπερμέτρως τὴν τιμὴν τῶν εἰσιτηρίων, τότε κατ’ ἀνάγκην θὰ μειώσῃ τὸ μεταφορικὸν ἔργον καὶ τότε θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος της. Ἡ ἑταιρεία ἔχει συμφέρον νὰ ἔχῃ χαμηλὰς τιμάς, ἵνα ἔχῃ ἐξησφαλισμένον ηὐξημένον μεταφορικὸν ἔργον. Καὶ ὡς ἐπιχείρησις θὰ σκεφθῇ λογικῶς καὶ δὲν θὰ αὐξάνῃ τὰς τιμάς. Μὲ τὴν σκέψιν αὐτήν, κατηγορῶ μὲν τὴν διάταξιν ταύτην, ἥτις ὤφειλε νὰ μὴ περιληφθῇ εἰς τὴν σύμβασιν, πλὴν ὅμως δὲν τὴν φοβοῦμαι. Δικαίως, νομίζω, ὅτι κατηργήθη ἡ διάταξις ἡ σχετικὴ μὲ τὴν παραχώρησιν εἰς τὴν ἑταιρείαν τῆς λεωφορειακῆς γραμμῆς Ζαππείου–Πειραιῶς. Νομίζω, ὅτι ἡ γραμμὴ αὐτή, τὴν ὁποίαν ἐπενόησαν καὶ ἀξιοποίησαν οἱ αὐτοκινητισταί, ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ εἰς αὐτούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὅρον «ξένα λεωφορεῖα», τὸν τεθέντα ἐν τῇ συμβάσει, νομίζω, ὅτι δὲν ἀξίζει νὰ γίνεται συζήτησις περὶ τούτου, διότι αὐτὸ δὲν ἔχει οὐσιαστικήν τινα σημασίαν. Σημασίαν ἔχει τὸ γεγονὸς τῆς ἀφαιρέσεως ἀπὸ τοὺς αὐτοκινητιστὰς τῆς γραμμῆς Ζαππείου ἀκμαίους καὶ τοὺς δύο ἀνταγωνιστὰς μεταφορεῖς (Ἑταιρείαν–Αὐτοκινητιστὰς) ἵνα ὑπάρχῃ τὸ ἀντίπαλον δέος, ἐὰν θέλωμεν νὰ διατηρηθῶσιν αἱ τιμαὶ τοῦ εἰσιτηρίου χαμηλαί, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ κινουμένου λαοῦ. Πρέπει, λοιπόν, ἡ διάταξις αὕτη νὰ ἀπαλειφθῇ διὰ νὰ φύγῃ ἐκ τῆς ὅλης συμβάσεως ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου ποὺ διήγειρε τὰς περισσοτέρας τῶν διαμαρτυριῶν. Θὰ ἐπεθύμουν περαιτέρω, κ. συνάδελφοι, μετὰ μάλιστα τὴν διαφωτιστικὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ψαρροῦ, νὰ τονίσω καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ ἔχει καθαρὰν ἱστορίαν καὶ εὐτυχῆ κατάληξιν. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς καταργήσεως τοῦ ἀτμοκινήτου σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Κηφισίας, τοῦ γνωστοῦ «θηρίου», ἐφιλοδόξουν τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων μέχρι Κηφισίας. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἐθεώρουν τὸ ἔργον τοῦτο ὡς ἀναγκαῖον. Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, ἀποδίδω εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ καὶ ἐξαιρετικὴν κοινωνικὴν σημασίαν. Τὸ δημογραφικόν μας πρόβλημα, πάντες γνωρίζομεν, ὅτι εἶναι τραγικόν. Μέγα ποσοστὸν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν Ἀθηνῶν ὑποσιτίζεται καὶ διαμένει εἰς τρώγλας. Ἐὰν δυνηθῶμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν εὐθηνὸν λαϊκὸν εἰσιτήριον καὶ συνεπῶς τὴν δυνατότητα τῆς κινήσεως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν Ἀθηνῶν, κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἀργιῶν, εἰς τὸ ὑγιεινὸν λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς, πρέπει νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι μεγάλην ὑπηρεσίαν θὰ προσφέρωμεν εἰς τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ τονώσωμεν τὴν ὑγείαν του καὶ θὰ ἀραιώσωμεν τοὺς ἐνοίκους τῶν σανατορίων. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὸ ἔργον τοῦτο προώρισται νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν λαόν. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως. (Χειροκροτήματα).

§161Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως νὰ παραστῶ καὶ κατὰ συνέπειαν ὁμολογῶ, ὅτι τὸ θέμα δὲν μοῦ ἦτο πλήρως γνωστόν. Ἠθέλησα ὅμως νὰ κατατοπισθῶ πληρέστερον καὶ πρὸ παντὸς ἔλαβον σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν ἐτέθησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Νομίζω, ὅλως ἀντικειμενικῶς, ὅτι πρέπει πρωτίστως νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ συνήντησεν ἐντονωτάτην ἀντίδρασιν ἀπὸ τοὺς ἐκφραστὰς τῆς Κοινῆς Γνώμης καὶ ἀπὸ τὸν τύπον καὶ ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον. Δὲν εἶναι ἴσως τυχαῖον τὸ γεγονὸς καὶ πρέπει ἀσφαλῶς νὰ εὑρεθοῦν τὰ αἴτιά του, τὸ ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐπολεμήθη δριμύτατα καὶ ἀπὸ κυβερνητικὰς ἐφημερίδας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι συμπίπτει νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐδημιούργησεν εὐρεῖαν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην καὶ συνεκίνησε κατ’ ἐξοχὴν τὸν λαὸν τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν, νομίζω ὅμως ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὰ πράγματα, ἐὰν εἴπω ὅτι συνεκίνησεν εὐρύτατα τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἐν τῷ συνόλῳ του. Ὄχι τόσον διότι τὸ θέμα ἦτο πανελληνίου σημασίας, ὅσον διότι ἐπαναφέρει εἰς τὴν μνήμην ἕνα ὄχι πολὺ μακρυνὸ παρελθόν, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπεγράφησαν συμβάσεις, τὰς ὁποίας ἀκόμη καὶ σήμερον πληρώνει ὁ λαός μας. Καὶ διότι ἀκόμη ἐμφανίζεται ὁ νομοθέτης τὸ 1955 νὰ δέχεται εὐχαρίστως πράγματα τὰ ὁποῖα οὔτε ἐπὶ δικτατορίας Παγκάλου θὰ ἐγίνοντο δεκτά. Τὸ κατάντημα αὐτὸ τὸ σημειώνει ὁ λαός. Ὅ,τι καὶ ἄν λεχθῇ πρὸς δικαιολογίαν του, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐκίνησε τὴν γενικὴν περιέργειαν ὅτι καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ἐστάθη ἀντίθετος πρὸς τὴν σύμβασιν αὐτήν, καθ’ ἅ δὲ λέγονται — καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον τὰ πιστεύω — ἀντίθετος εὑρέθη καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ τότε ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων καὶ σήμερον ὑπουργὸς καὶ τῶν Συγκοινωνιῶν. Ἄλλως, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παρουσιασθῇ τὸ περίεργον φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη ἀπόψε εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, νὰ συζητοῦμεν ὅλοι ἡμεῖς ἐρήμην τοῦ ἐνδιαφερομένου ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος συμπίπτει νὰ εἶναι ἀπ’ εὐθείας ἁρμόδιος, διότι τὸ φυσικόν, τὸ κανονικὸν κοινοβουλευτικῶς καὶ πολιτικῶς θὰ ἦτο, νὰ ἔλθῃ αὐτοπροσώπως ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ ἐὰν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω ἐγὼ καὶ τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ ἄλλοι εἶναι ἀνακριβῆ, μὲ τὴν παρρησίαν καὶ τὸ θάρρος τὰ ὁποῖα τὸν διακρίνουν, νὰ τὰ ἀνασκευάσῃ. Πιστεύω ὅμως καὶ ἐγώ, κ. συνάδελφοι, καὶ νομίζω ὅτι πιστεύει καὶ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν μαζί μου, ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν, ὅτι καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων τότε καὶ νῦν ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν, ἀξιότιμος ἐκ Σερρῶν συνάδελφος κ. Καραμανλῆς, ἦτο ἀπολύτως ἀντίθετος πρὸς τὴν σύμβασιν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς συμβάσεως, πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν διάκρισιν: Κανεὶς δὲν εὑρέθη νὰ εἴπῃ, ὅτι κακῶς κάμνει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν ἠλεκτρικὸν σιδηρόδρομον πρὸς τὴν Κηφισιάν. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἔργον χρήσιμον καὶ ἀναγκαῖον. Ὅταν ὅμως κρίνεται μία σύμβασις, δὲν κρίνεται ἐν ὄψει τοῦ τελικοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι πάντοτε σκοπὸς κοινοῦ συμφέροντος, διότι βεβαίως περὶ ἔργου κοινοῦ συμφέροντος καὶ κοινῆς ὠφελιμότητος πρόκειται, κρίνεται ὡς ἀμφοτεροβαρής, ἐὰν δηλ. εἶναι συμφέρουσα ἤ ὄχι δι’ ἐκείνους ποὺ τὴν ὑπογράφουν καὶ προκειμένου περὶ κρατικῆς συμβάσεως, ἐὰν εἶναι συμφέρουσα εἰς τὸ Κράτος, εἰς τὸ σύνολον καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Καὶ νομίζω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀπολύτως πρέπει νὰ ἐντοπισθῇ ἡ συζήτησις. Προτοῦ ὅμως μπῶ εἰς τὴν οὐσίαν, νομίζω ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν, νὰ σημειώσω τὸ γεγονός, ὅτι ἡ σύμβασις συνήφθη ἐν κρυπτῷ, χωρὶς νὰ ἴδῃ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος, μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεγράφη. Βεβαίως, εἰς τὸν τόπον μας αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας συμβάσεις ὑπογράφονται, μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν σχετικῶν νόμων ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἶναι δυστυχῶς σπάνιαι. Κατὰ τὴν περίοδον μάλιστα τῆς διακυβερνήσεως τοῦ τόπου μας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, αἱ περιπτώσεις αὐταὶ ἔγιναν ἀκόμη σπανιώτεραι. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχεν εἴπει, ὅτι θὰ ἔφερε τὴν σύμβασιν διὰ τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν προτοῦ τὴν ὑπογράψῃ. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ὑπεγράφη καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἔρχεται πρὸς κύρωσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τοῦτο νομίζω ὅτι ἴσως εἶναι τὸ ὀλιγώτερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην ἀξίαν καὶ ἀναφέρεται εἰς αὐτὰς τὰς βάσεις τοῦ ἐλευθέρου πολιτεύματος τῆς χώρας μας, εἶναι τὸ νὰ τίθεται προτοῦ ὑπογραφῇ μία σύμβασις, ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς κοινῆς γνώμης, νὰ δίδεται δηλαδὴ εἰς τὴν δημοσιότητα. Διότι τότε ὑπάρχει ἡ δυνατότης τὰ ὑπόλοιπα κόμματα καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ φέρουν πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐπίσης, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ συζητηθῇ εἰς τὸν τύπον καὶ θὰ ὑπάρξῃ μία ἔκφρασις κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα ἔχει ἰδιαιτέραν βαρύτητα καὶ ἀξίαν. Ἡ συζητουμένη ὅμως σύμβασις ὑπεγράφη καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἐδημοσιεύθη. Τὸ περίεργον δὲ εἶναι, ὅτι ὑπεγράφη ἐν κρυπτῷ καὶ ἐνῷ ὄχι μόνον οἱ παροικοῦντες ἐν Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ καὶ εὐρύτερος κύκλος ἀνθρώπων εἶχε πληροφορηθῆ ὅτι καταρτίζεται μία σύμβασις καὶ ὁ τύπος ἐπιμόνως ἠξίου νὰ δοθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα, οἱ ἁρμόδιοι ἐπιμελῶς τὸ ἀπέφυγον. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ τὸ ἄτοπον αὐτό καὶ πρέπει νὰ δίδωνται αἱ συμβάσεις ἐνωρίτερον εἰς τὴν δημοσιότητα διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ ἐξετάζωμεν σοβαρώτερον καὶ περισσότερον ἐμπεριστατωμένως τὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως. Εἶπον καὶ προηγουμένως καὶ θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐπανέλθω καὶ τώρα, ὅτι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον προβλέπεται νὰ πραγματοποιηθῇ, εἶναι ἔργον ὠφέλιμον, χρήσιμον καὶ ἐὰν θέλετε, ἀπαραίτητον. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ πρῶτον λάθος τὸ ὁποῖον ἔγινεν, ἦτο ὅτι δὲν ἔγινε δεκτὴ ἡ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ψαρροῦ καὶ ἐπροχωρήσαμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν σύναψιν καὶ ὑπογραφὴν μιᾶς νέας συμβάσεως, ἔστω καὶ ἄν ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐπρόκειτο νὰ ὑπογραφῇ μὲ τὴν αὐτὴν ἑταιρίαν. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε πλήρως τὸ θέμα καὶ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ μελετήσῃ, διότι ὡς ὑπεύθυνος ὑπουργὸς εἶχε ὅλα τὰ στοιχεῖα, ἐλέχθη, ὅτι οἱ ἠλεκτρικοὶ σιδηρόδρομοι θὰ ἤθελον τὸ μονοπώλιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς πρωτευούσης, ἐνῷ ἡ ἀπόφασις τῆς Γενεύης τοῦ 1933, ἔδιδεν ἀσφαλέστατα διέξοδον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Οἱ ἠλεκτρικοὶ σιδηρόδρομοι εἶχον πάντοτε τὸν ἀνομολόγητον πόθον νὰ παραμερίσουν τοὺς Ἕλληνας αὐτοκινητιστάς, ἀποκτῶντες μονοπώλιον εἰς τὰς κυρίας συγκοινωνιακὰς γραμμὰς τῆς πρωτευούσης. Ἀλλὰ καθὼς γνωρίζετε, παρὰ τὰς παρασκηνιακὰς πιέσεις, αἱ ὁποῖαι ἠσκήθησαν κατὰ καιρούς, οὐδέποτε μέχρι σήμερον εἶχε τολμήσει ἡ ἑταιρία νὰ ἀξιώσῃ τὴν ὑπογραφὴν τέτοιας συμβάσεως. Κύριοι, ἀπετέλεσεν ἕνα βαρύτατον σφάλμα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διεπραγματεύθησαν τὴν σύμβασιν, ὅτι συνέδεσαν τὴν σύμβασιν αὐτὴν μὲ τὴν παλαιοτέραν τοιαύτην. Καὶ ὅτι, ἐνῷ δὲν εἶχον καμμίαν ἀνάγκην νὰ τὸ πράξουν, ἀνεγνώρισαν συμβατικῶς πλέον, καὶ ἐδέσμευσαν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον διὰ τῆς ὑπογραφῆς των τὸ μονοπώλιον τῶν ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων καὶ εἰς τὴν νέαν γραμμὴν καὶ εἰς τὴν παλαιὰν γραμμήν. Ἀποτέλεσμα τούτου ἦτο, ὅτι μοιραίως εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ Κράτος νὰ καταργήσῃ τὴν νέαν γραμμὴν Ζαππείου–Πειραιῶς, τῆς ὁποίας ἡ ἀπόφασις τῆς ἱδρύσεως ἀναμφισβητήτως τιμᾷ τὴν παροῦσαν πάλιν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον τὸν κ. Ψαρρὸν καὶ ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ μεγάλως ὄχι τοὺς αὐτοκινητιστάς, ἀλλὰ τὴν περιφέρειαν τὴν ὁποίαν ἐκλήθη νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Ἡ γραμμὴ αὐτὴ καταργεῖται. Ἐπιπροσθέτως, τὰ ὑπόλοιπα αὐτοκίνητα τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μειοῦνται οὐσιωδῶς· νομίζω ὅτι ἀπὸ 54 γίνονται 35. Καὶ ἐπὶ πλέον, δυνάμει διατάξεων αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς ἕνα σαφῆ σκοπὸν ὁ ὁποῖος δυστυχῶς δὲν ἀμφισβητεῖται, τὰ ἄλλα αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα θὰ μείνουν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ἀντιθέτου γραμμῆς πρὸς Ἀμαρούσιον, Κηφισιάν, μὲ τὴν πάροδον τῶν ἐτῶν θὰ εὑρεθοῦν εἰς τόσον μειονεκτικὴν θέσιν ἔναντι τῶν αὐτοκινήτων τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρίας, ὥστε μοιραίως θὰ ἐγκαταλειφθοῦν, διὰ νὰ μὴ δυσφημήσουν τὸν Ἕλληνα αὐτοκινητιστήν. Φοβοῦμαι, ὅτι οἱ ἰδικοί μας αὐτοκινητισταὶ θὰ ἀναγκασθοῦν, κηδόμενοι τοῦ Ἑλληνικοῦ γοήτρου, νὰ τὰ ἐγκαταλείψουν. Ἐγώ, προσωπικῶς, ὁμολογῶ ὅτι δυσκολεύομαι νὰ καταλάβω διατί γίνονται αὐταὶ αἱ ὑποχωρήσεις. Ἕτερον θέμα, κύριοι, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ ἠλεκτρικὴ ἑταιρία καὶ ἡ μήτηρ ἑταιρία, ἡ Πάουερ, καὶ κεφάλαια σημαντικὰ ἔχει καὶ κεφάλαια σημαντικὰ δύναται νὰ ἐξεύρῃ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀφοῦ κατ’ ἐξοχὴν σήμερον βλέπομεν νὰ ἀποδίδῃ ἡ προσπάθεια ἐξευρέσεως ξένων κεφαλαίων. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι δὲν θὰ ἦτο πολὺ νὰ ἀξιώσῃ τὸ Κράτος ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν τοὐλάχιστον νὰ εἰσφέρῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Τὸ ποσὸν αὐτό, δὲν εἶναι τόσον ἐκπληκτικῶς μεγάλο, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ περίπτωσις νὰ συγκεντρωθῇ. Ἄλλωστε, οἱ καθ’ ὅλα ἀξιόλογοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διευθύνουν τοὺς ἠλεκτρικοὺς σιδηροδρόμους καὶ οἱ ὁποῖοι βεβαίως καὶ εἰς ἐμὲ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συμπαθεῖς καὶ τοὺς ὁποίους προσωπικῶς τιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀποτελοῦν χαρακτηριστικοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς παγκοσμίου, ἄν θέλετε, κεφαλαιοκρατίας καὶ ἀπὸ τὰ ἴδια διαθέσιμα θὰ ἠδύναντο νὰ ἐξεύρουν τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου τριακοσίων χιλιάδων δολλαρίων, τὸ ὁποῖον δανείζει ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα περιθώρια, τὰ ὁποῖα διαθέτει. Διότι τὸ γνωρίζετε ἀσφαλῶς ὅλοι σας, ὅτι τὸ σύνολον τῶν δολλαρίων τὰ ὁποῖα διαχειρίζεται ὁ ΟΧΟΑ εἶναι 10 ἑκατ. δολλ. καὶ πολὺ φοβούμεθα, ὅτι ἴσως εἶναι καὶ τὰ τελευταῖα. Καὶ ἀπὸ τὰ 10 αὐτὰ ἑκατομμ. δολλάρια, τὸ 1,3, δηλαδὴ πλέον τῶν 10%, δίδομεν εἰς τοὺς ἠλεκτρικοὺς σιδηροδρόμους διὰ τὸ ἔργον αὐτό, ἐνῷ ἐκ παραλλήλου τοὺς δίδομεν καὶ τόσα ἄλλα μεγάλα καὶ οὐσιώδη πλεονεκτήματα. Ἐπίσης λεόντειος εἶναι ἡ σύμβασις δυνάμει τῆς ὁποίας θὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ ἐκτελέσῃ ὅλον τὸν ὑπόγειον διάδρομον μέχρι τῆς Ἁλυσσίδας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέψῃ κανεὶς τὴν ἀξίαν τοῦ ἔργου τούτου. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον ὅτι ἐνῷ τὸ ὅλον ἔργον θὰ πρέπει νὰ στοιχίσῃ 140 (ἑκατ.), μόνον ἡ ὑπόγειος σῆραγξ αὐτοῦ θὰ πρέπει νὰ στοιχίσῃ τὰ διπλάσια, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὰ τετραπλάσια. Ἀλλ’ ἄς εἴπωμεν ἁπλῶς, ὅτι ἡ ὑπόγειος σῆραγξ θὰ στοιχίσῃ ὅσον τὸ ἔργον καθ’ ἑαυτό. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἀμφιβάλλετε, ὅτι ἡ ὑπόγειος σῆραγξ θὰ πρέπει νὰ κατασκευασθῇ καὶ γρήγορα μάλιστα. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν γίνῃ αὐτή, ἐκτὸς τῶν ἄλλων τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον θὰ ἔχῃ θέσει εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑταιρίας κεφάλαια ἀξίας δύο φορὰς παρὰ πάνω ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ διαθέσει αὐτὴ διὰ τὸ ἔργον. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἄλλη διάταξις, ὁρίζουσα ὅτι ἡ ἑταιρία εἶναι ἐλευθέρα νὰ κανονίζῃ τὸ ὕψος τοῦ εἰσιτηρίου. Δὲν νομίζω ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγάρων συνάδελφος, ὁ κ. Τσούτσουρας, σοβαρῶς θὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι θὰ ὑπάρχῃ καμμιὰ ἀσφάλεια διὰ τὸ κοινόν, τὸ ὁποῖον πληρώνει, ὅταν τοιαύτη ἐλευθερία ἀφίνεται εἰς τὸν ἐπιχειρηματίαν. Οἱ ἄνθρωποι δὲν ἐργάζονται διὰ τὴν ψυχὴν τοῦ πατέρα των, οὔτε ἐργάζονται ἀπὸ ἰδεολογίαν. Ἐργάζονται διὰ νὰ κερδίσουν καὶ νὰ μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ ἀνεβάσουν τὸ εἰσιτήριον μέχρις ἐκεῖ ποὺ παίρνει. Βεβαίως δὲν θὰ τὸ ἀνεβάσουν τόσον πολύ, ὥστε νὰ πέσῃ ἡ κίνησις, θὰ ἐξαντλήσουν ὅμως τὴν δυνατότητα πληρωμῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ Ἕλλην ἐπιβάτης. Ἄλλως τε ἐδῶ συμβαίνουν καὶ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα γνωρίζετε καὶ θὰ τὰ ἀνεγνώσατε. Ὁ ἠλεκτρικὸς σιδηρόδρομος ἔχει ὅλας τὰς ἀτελείας, περὶ τῶν ὁποίων παρακατιόντες, ἐνῷ τὸ αὐτοκίνητον, ὄχι μόνον δὲν ἔχει καμμίαν ἀτέλειαν, ἀλλὰ βαστάζει τόσας φορολογίας. Οὕτω, ὅταν ἀναγκάζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ αὐξήσῃ τὰ κόμιστρα, αὐτόματος εἶναι ἡ αὔξησις τῶν κομίστρων καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ σιδηροδρόμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν δέσμευσιν. Διατί, κύριοι, ἦτο ἀνάγκη αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν νὰ τὴν δώσωμεν καὶ διὰ τῆς νέας συμβάσεως εἰς τὴν ἑταιρίαν; Τὸ ἰδικό μου τὸ μυαλὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ καταλάβῃ. Καὶ ἀκόμη περαιτέρω, κύριοι, διὰ ποῖον λόγον θὰ δώσωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀπαλλαγὰς μέχρι καὶ αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων τοῦ ταμείου συντάξεως νομικῶν, διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως; Διατί, κύριοι, ποία ἀνάγκη ὑπῆρχε δι’ ὅλα αὐτά; Ὑπάρχει, τέλος, καὶ τὸ θέμα τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας. Ἄλλωστε, μάλιστα δι’ ἑταιρίαν, ἡ ὁποία ἐν τῇ οὐσίᾳ, δὲν πιστεύω νὰ ἀμφιβάλῃ κανείς, εἶναι Ἀγγλική, τὴν παροῦσαν ὥραν δὲν νομίζετε ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἄλλως τὸ ὅλον θέμα καὶ νὰ μὴ δεχθῇ οὔτε τὴν ξένην διαιτησίαν οὔτε τὰς ὑπολοίπους ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι περιέχονται καὶ αἱ ὁποῖαι ὅσον καὶ ἂν θέλωμεν νὰ τὸ ἀποκρύψωμεν, περιλαμβάνουν τοὐλάχιστον ἐθελοδουλείαν ἔναντι τοῦ ξένου κεφαλαίου; Διατί νὰ μὴ ἀναγνωρίσωμεν διαιτησίαν Ἑλληνικήν; Διὰ ποῖον λόγον ἀναφέρομεν «ξένα» τὰ Ἑλληνικὰ αὐτοκίνητα; Ἔδωσεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου τὴν ἑρμηνείαν ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν χρησιμοποιεῖται ὁ ὅρος ξένα διὰ νὰ δηλώσῃ τὰ μὴ ἀνήκοντα εἰς τὴν ἑταιρίαν. Διατί ὅμως αὐτὸ νὰ λέγετε διὰ τὸ αὐτοκίνητον τοῦ Ἕλληνος ἐπιχειρηματίου, ὁ ὁποῖος ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ στρατεύεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ φόρους πληρώνει καὶ ὅταν ἔρχεται ἡ ὥρα θυσιάζει τὸ αὐτοκίνητόν του ὅπως τὰ ἐθυσίασαν πολλοὶ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι τὰ ἄφησαν εἰς τὰ Ἀλβανικὰ βουνὰ ἢ εἰς τὰ Βόρεια Ἑλληνικὰ σύνορα; Ὁμολογῶ ὅτι διαβάζοντας ὅλα αὐτὰ ᾐσθάνθην βαθεῖαν κατάπληξιν καὶ ἠσχολήθην νὰ ἀνεύρω τί ἐπὶ τέλους ἔδωσεν αὐτὴ ἡ περίφημος ἑταιρία εἰς ἀντάλλαγμα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐγώ, κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εὗρον κανὲν ἀπολύτως ἀντάλλαγμα. Ἡ σύμβασις, ὅπως φαίνεται, εἶναι λεόντειος ὑπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς μορφὰς καὶ εἶναι δυσάρεστος ἡ σύμβασις αὐτή, διότι ζημιώνει τὴν Ἑλλάδα. Βεβαίως δὲν ἄγει τοῦτο πρὸς θάνατον, εἶναι ὅμως δυσάρεστον, διότι τοῦτο εἶναι θέμα ἀρχῆς. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐτέθησαν ἀντιμέτωπα τὰ συμφέροντα τοῦ συνόλου, ἔναντι τῶν συμφερόντων ὄχι μιᾶς τάξεως, ἀλλὰ ἔναντι τῶν συμφερόντων ἑνὸς ὁμίλου κεφαλαιούχων καὶ δὲν εἶναι νομίζω ὑπερβολὴ νὰ λεχθῇ ὅτι οἱ κεφαλαιοῦχοι ἐνίκησαν κατὰ κράτος καὶ ὅτι καὶ τὸ Κράτος καὶ οἱ αὐτοκινητισταὶ ἡττήθησαν. Δὲν πρέπει νὰ ὑπογράφωνται ἀκόμη τοιαῦται συμβάσεις. Ἡ πρώτη σύμβασις ἡ ὁποία ὑπεγράφη ἀνάγεται εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς δικτατορίας τοῦ Παγκάλου, ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὔτε οἱ ἐλεύθεροι θεσμοὶ ἐλειτούργουν, οὔτε τὸ ὕψος τῆς στάθμης τῆς πολιτικῆς ἦτο τόσον ὑψηλά, ὅπως εἶναι σήμερον καὶ κατ’ ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ τέλους ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἀπόλυτον ἀνάγκην κεφαλαίων διὰ νὰ ἐκτελέσῃ ὡρισμένα ἔργα. Καὶ ὅμως διαβάζοντες τὴν συμπληρωματικὴν σύμβασιν, ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Παγκάλου ἢ τῆς δικτατορίας τοῦ Μεταξᾶ. Ἐγὼ προσωπικῶς νομίζω, κύριοι, ὅτι ἔχω χρέος, ὡς ἁπλοῦς Ἕλλην βουλευτής, νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν νοοτροπίαν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν χώραν μας καὶ τὸν λαόν μας εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλλωνται τοιαῦται συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν τὸ ξένον κεφάλαιον καὶ ζημιώνουν ὅλας τὰς τάξεις τῶν Ἑλλήνων. Εἰς τὸν τόπον μας, ἡ κεφαλαιοκρατία δὲν ἔχει φθάσει ἀσφαλῶς εἰς πλῆρες σημεῖον ἀναπτύξεως. Ἐγώ, εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι ἕνας ἔξυπνος κεφαλαιοῦχος, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἀνάξιοι οἱ Κυβερνῆται, ποτὲ δὲν θὰ ἐδέχετο νὰ ὑπογράψῃ σύμβασιν, ὡς αὐτήν, διότι, ὅταν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καταφώρως ζημιοῦται τὸ Κράτος, ὁσαιδήποτε ὑπογραφαὶ καὶ ἂν τεθοῦν κάτωθι ἑνὸς τοιούτου κειμένου, δὲν θά εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ αἰσθάνεται ἥσυχος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον νὰ γίνεται τοιαύτη ἐκχώρησις πρὸς τὸ κεφάλαιον καὶ νὰ ζημιοῦται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἐπιθυμῶ, τερματίζων, νὰ σημειώσω ἕν ἄλλο ἀκόμη γεγονός. Συμπίπτει ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν σύμβασιν καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι 100% ὁ ὁποῖος τὴν ὑπέγραψε. Κατὰ σύμπτωσιν, ὁ ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν, ὁ ὁποῖος ἔστω καὶ διὰ πληρεξουσίου του ἀντιπροσωπεύει αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διὰ δριμυτάτων καὶ βαρυτάτων φράσεων ἐκαυτηρίασε καὶ τὴν σκέψιν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπογραφῇ μία τοιαύτη σύμβασις.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§163Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργὸς Συγκ.). Εἶναι εὐχάριστον ὅτι ἀπὸ ὅλους τοὺς ὁμιλήσαντας ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀναγκαιότης τοῦ ἔργου καὶ ἡ σημασία τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τόσον τῆς πρωτευούσης ὅσον καὶ τῶν βορείων προαστίων καὶ ὅτι θὰ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν πληθυσμὸν μὲ μικρὸν σχετικῶς κόμιστρον προσελεύσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ εἰς τοὺς τόπους ἐργασίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος παρέχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐπαναφορᾶς πρὸς συζήτησιν τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων τῶν ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ χρῆσις τῆς εὐχερείας αὐτῆς, πρέπει νὰ γίνεται κατὰ τρόπον λελογισμένον καὶ ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὸ πραγματικὸν συμφέρον τοῦ τόπου. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτή, ἡ κυρωθεῖσα διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, δὲν ἐπεκυροῦτο ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς, πρώτη συνέπεια θὰ ἦτο ἡ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας εἰς καταβολὴν ἀποζημιώσεως ὑπὲρ τῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων, ἥτις θὰ ἐβασίζετο εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς κυρωθείσης διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος συμβάσεως. Περαιτέρω, νομίζω, ὅτι ἡ ζημία ἥτις θὰ προσεγίνετο εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν, ἐκ τῆς ἐντυπώσεως ἡ ὁποία θὰ ἐδημιουργεῖτο ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν τηρεῖ τὴν ὑπογραφήν του, θὰ ἦτο βαρεῖα διὰ τὸν τόπον. Ἀσφαλῶς, οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἔφερον πρὸς συζήτησιν τὴν πρότασιν ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως τῆς κυρωθείσης διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, πρέπει νὰ αἰσθάνωνται τὸν ἑαυτόν των εὐτυχῆ, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατέχουν τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν κατεῖχον τὴν θέσιν τῆς Συμπολιτεύσεως, δὲν θὰ ἔφθανον εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως αὐτῆς, διότι πέραν τοῦ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου τῆς συμβάσεως, θὰ ἀνελογίζοντο ἀσφαλῶς καὶ τὴν συνέπειαν τῆς μειώσεως τοῦ γοήτρου τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας καὶ τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας θὰ εἶχεν, ἐνδεχομένως, ἡ ἀκύρωσις συμβάσεως κυρωθείσης νομοθετικῶς.

§164Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δηλαδή, εἴμεθα εὐτυχεῖς, διότι δυνάμεθα ἡμεῖς ὡς Ἀντιπολίτευσις νὰ τὴν καταψηφίσωμεν, ἐνῷ οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν εἶναι...

§165Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπουργὸς Συγκ.). Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου, κύριε συνάδελφε. Εἶπον ὅτι πρέπει νὰ θεωρῆτε τὸν ἑαυτόν σας εὐτυχῆ διότι δύνασθε νὰ προβαίνετε εἰς κοινοβουλευτικὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας σεῖς οἱ ἴδιοι δὲν κρίνετε ὡς ἐξυπηρετούσας τὸ ἀληθὲς συμφέρον τοῦ τόπου. Ἀσχέτως ὅμως πρὸς τὴν παρατήρησιν ταύτην, κύριοι βουλευταί, ἡ κυρωθεῖσα σύμβασις, ὡς καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου εἶπον, ὄχι μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς ζημιοῦσα τὸ Κράτος ἢ τὰ συμφέροντα ὡρισμένων τῆς Πρωτευούσης περιοχῶν. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸν διὰ τῆς συμβάσεως ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, οὔτε καὶ μὲ τὰ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων προσδοκώμενα ὀφέλη. Εἶναι τοιαῦτα εἰς ὅλους γνωστά, ὥστε νὰ ἀποβαίνῃ περιττὴ οἱαδήποτε ἔξαρσις. Προτιμῶ, ἑπομένως, νὰ περιορισθῶ εἰς τὰς κατὰ τῆς συμβάσεως διατυπωθείσας αἰτιάσεις, ἀπηχῶν τὰς κυβερνητικὰς ἀπόψεις ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε καὶ ὅπως ἦτο φυσικὸν ἀπησχόλησε τὸ Συντονιστικὸν Κυβερνητικὸν Συμβούλιον. Αἱ αἰτιάσεις ἀνάγονται εἰς λεπτομερειακὰ θέματα καὶ συνοψίζονται εἰς δύο περίπου σημεῖα: Πρῶτον εἰς τὴν χάραξιν τῆς γραμμῆς ὡς ἐπιφανειακῆς εἰς τὰ Κάτω Πατήσια. Τοῦτο ἔχει ὡς συνέπειαν τὴν διχοτόμησιν τῆς πόλεως. Ὑπενθυμίζω, ὅτι, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ πρώην ὑπουργός, ἐξέθεσε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἡ διχοτόμησις ἔχει ἐπιβληθῆ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Μεταξᾶν προέβη εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου βάσει τῆς ἐν ἔτει 1937 ὑπογραφείσης συμβάσεως.

§166Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ μεταβληθῇ.

§167Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοινωνιῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως εὐθὺς ὡς συμπληρώσω τὴν διατύπωσιν τῆς σκέψεώς μου. Διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὑπῆρχε, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κληρονομία, ἀναγομένη εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ 1937 καὶ ἔπρεπε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ ἐκκαθάρισις. Ἡ Κυβέρνησις δὲν μετέβαλε τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Δὲν μετεβλήθη εἰς τὴν οὐσίαν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρίας Μεταφορῶν ἡ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1937 ὑπογραφεῖσα σύμβασις. Εἰς τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις μόνον τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας Μεταφορῶν ὑπεκατέστη ἡ Ἑταιρία Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων. Ὅταν προσφάτως, ἐπικειμένης τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ ἀκυρώσεως τοῦ σχετικοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἀντιμετωπίσαμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὸ θέμα αὐτό, μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, κατ’ ἐπανάληψιν μετέβημεν ἐπὶ τόπου διὰ νὰ διαπιστώσωμεν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ νὰ ἐξεύρωμεν λύσιν, ἥτις θὰ ἐξησφάλιζε καὶ θὰ ἐπροστάτευε τὰ συμφέροντα τῆς περιοχῆς. Ἀπὸ ἐπανειλημμένας ἐπισκέψεις καὶ συζητήσεις μετὰ τῶν ὑπηρεσιῶν, τῶν Διευθύνσεων Μεταφορῶν καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον πάντοτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων, ὡς εἶναι ἡ Ὑπηρεσία Πολεοδομίας, διεπιστώθη ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι ἡ διέλευσις τῆς γραμμῆς ἐν ὀρύγματι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποκλεισθῇ διὰ πολλοὺς λόγους τοὺς ὁποίους συμμερίζονται ἀπολύτως καὶ αἱ Πολεοδομικαὶ Ὑπηρεσίαι, ἀπὸ τὰς ὁποίας εἶχε προέλθει τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσαν προηγουμένως οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἀνεγνωρίσθη ἐπίσης ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποφευχθῇ ἡ διατήρησις τῆς γραμμῆς ἐν ὀρύγματι καὶ δὲν ἀπέμενεν ἑπομένως παρὰ μόνον ἢ ἡ κατασκευὴ σήραγγος ἢ ἡ ἐπιφανειακὴ γραμμή. Κατασκευὴ σήραγγος διὰ μίαν γραμμήν, ἡ ὁποία θεωρεῖται προσωρινή, ἐν ἀναμονῇ καὶ ἐν ὄψει τῆς μελέτης περὶ κατασκευῆς νέας σήραγγος, φυσικὰ θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Δημόσιον καὶ τὸ ἔργον μὲ ὑπέρογκα ποσὰ καὶ κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον. Ἀπομένει λοιπὸν ὡς μόνη λύσις ἡ ἐπιφανειακὴ χάραξις, ἡ ὁποία σημειωτέον, δὲν ἐμφανίζεται μόνον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Πρωτεύουσαν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς ὅλας τὰς Πρωτευούσας καὶ τὰς μεγαλουπόλεις τοῦ κόσμου ὑπάρχουν ἐπιφανειακαὶ γραμμαὶ σιδηροδρόμων καὶ συχνὰ ὑπέργειοι, χωρὶς αὐτὸ νὰ θεωρῆται βεβήλωσις τῶν πόλεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀναμφισβητήτως δὲν ὑστεροῦν ἀπὸ ἀπόψεως αἰσθητικῆς καὶ ἀντιλήψεως τοῦ καλοῦ ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Πρωτευούσης. Τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ εἰδικώτερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐν ὄψει τῆς δημιουργουμένης καταστάσεως, ἐπεδίωξε μετὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀνάγκης τῆς διελεύσεως τῆς γραμμῆς, ὡς ἐπιφανειακῆς, τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως διὰ τῆς ἐξασφαλίσεως μέσου ἐπικοινωνίας τῶν δύο τμημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ χωρίζῃ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμή. Διότι τὸ μειονέκτημα, τὸ ὁποῖον καταλογίζεται εἰς τὴν ἐπιφανειακὴν γραμμὴν εἶναι τοῦτο: Ὅτι χωρίζει τὴν περιοχὴν εἰς δύο τμήματα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ κίνησις τῶν δύο περιοχῶν καὶ τῶν λοιπῶν συνοικιῶν τῶν Ἀθηνῶν γίνεται ἐκ τῆς περιφερείας πρὸς τὸ Κέντρον, ὥστε εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ χάραξις τῆς ἐπιφανειακῆς γραμμῆς δὲν ἐπιφέρει οὐσιαστικὴν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν ἐπικοινωνίαν καὶ εἰς τὴν κίνησιν τοῦ πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ κινῆται ἀπὸ τὰ δύο τμήματα κυρίως καὶ προεχόντως πρὸς τὸ Κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκει τὴν ἐργασίαν του καὶ εἰς τὸ ὁποῖον καθημερινῶς συχνάζει.

§168Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Τὰ σχολεῖα καὶ αἱ ἐκκλησίαι εἶναι ἀλληλένδετα.

§169Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοινων.). Εἶπον, ὅτι κυρίως ἡ κίνησις γίνεται ἀπὸ τῆς περιφερείας εἰς τὸ Κέντρον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν χωρεῖ ἀντίρρησις. Ὑπάρχει ὅμως καὶ σημαντικὴ κίνησις μεταξὺ τῶν δύο τμημάτων καὶ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτοῦ κατεβλήθη προσπάθεια νὰ ἐξευρεθῇ λύσις, ἡ ὁποία θὰ ἐξυπηρετῇ τὸν πληθυσμόν. Νομίζω, ὅτι ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ἐξησφάλισεν ἡ προσωπικὴ ἐπιμονὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητική. Εἰδικῶς τὸ τμῆμα, τὸ περιλαμβανόμενον ἀπὸ τῆς ὁδοῦ Ἁγίου Μελετίου μέχρι τοῦ τέρματος Πατησίων, θὰ ἐξυπηρετῆται πλέον μὲ τρεῖς συγκοινωνιακὰς στάσεις. Ἡ μία προϋπῆρχε. Πρόκειται περὶ τῆς παλαιᾶς στάσεως εἰς τά Κάτω Πατήσια εἰς τὸ χιλιόμετρον 4,3. Πέραν αὐτῆς προσετέθησαν δύο νέαι στάσεις, ἡ μία παρὰ τὴν ὁδὸν Ὀλυμπίας, ἐντεῦθεν τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Νικολάου καὶ ἑτέρα εἰς τὴν ὁδὸν Σαρανταπόρου, μεταξὺ τῆς ὁδοῦ Εὐγενίου Καραβία καὶ τοῦ τέρματος Πατησίων, εἰς τρόπον ὥστε ἀπὸ τοῦ Σταθμοῦ τῆς Πλατείας Ἀττικῆς, μέχρι τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος, δηλαδή, εἰς τὸ τέρμα Πατησίων, θὰ ὑπάρχουν τρεῖς σιδηροδρομικαὶ στάσεις. Εἰς ἑκάστην σιδηροδρομικὴν στάσιν ἀντιστοιχεῖ καὶ μία ὑπόγειος διάβασις πεζῶν. Πέραν αὐτῶν εἰς τὰς ὑφισταμένας δύο ἄνω διαβάσεις τροχοφόρων, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἁγίου Μελετίου καὶ τῆς ὁδοῦ Εὐγενίου Καραβία, προσετέθησαν καὶ δύο ἄλλαι ὑπόγειοι διαβάσεις τροχοφόρων, ἡ μία παρὰ τὸν Ναὸν τοῦ Ἁγίου Νικολάου καὶ ἡ ἑτέρα παρὰ τὴν ὁδὸν Καυτατζόγλου, εἰς τὸν δεύτερον τομέα ἀπὸ τῆς ὁδοῦ Εὐγενίου Καραβία, πρὸς τὸ τέρμα Πατησίων. Ἐπίσης εἰς τὰς ὑπαρχούσας ἄνω διαβάσεις πεζῶν, προσετέθη καὶ ἑτέρα διάβασις εἰς τὴν ὁδὸν Προμηθέως. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ἀπὸ τῆς Πλατείας Ἀττικῆς μέχρι τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος, δηλ. μέχρι τοῦ τέρματος Πατησίων, ὅπου ὑπάρχει ἡ ἄνω διάβασις τοῦ σιδηροδρόμου, θὰ ὑπάρχουν ἐν συνόλῳ 15 διαβάσεις, ἄνω–κάτω, πεζῶν ἢ τροχοφόρων καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ τρεῖς σιδηροδρομικοὶ σταθμοί. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀπόστασις μεγαλυτέρα τῶν 200 ἕως 250 μέτρων ἀπὸ τῆς μιᾶς μέχρι τῆς πλησιεστέρας διαβάσεως πεζῶν τοὐλάχιστον τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πεζοπορήσῃ κανεὶς περισσότερον ἀπὸ τὰ 100 ἕως 125 μέτρα διὰ νὰ ἀνεύρῃ τὴν διάβασιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ φθάσῃ εἰς τὸ Σχολεῖον καὶ τὴν Ἐκκλησίαν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Πειραιῶς. Ὁμοίως, ἐπεζητήθη καὶ ἐξησφαλίσθη ἡ βελτίωσις τῶν ὅρων ἐπικοινωνίας τῶν δύο τμημάτων καὶ εἰς τὸν δεύτερον τομέα ἀπὸ τῆς ὁδοῦ Χαλκίδος, Κάτω Πατήσια, μέχρι τῆς Νέας Ἰωνίας. Καὶ ἐκεῖ προστίθεται μία ἄνω διάβασις πεζῶν, προστίθενται καὶ τρεῖς ἄλλαι ὑπόγειαι διαβάσεις τροχοφόρων ἐπὶ πλέον τῶν ὑφισταμένων δύο ὥστε καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν νὰ ἐξασφαλίζεται ἀπολύτως ἡ ἐπικοινωνία μεταξὺ τῶν δύο τμημάτων ἅτινα θὰ διαχωρίζῃ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμή. Ἀπέμεινεν εἰς τὸν ὑπουργὸν ἡ προσπάθεια νὰ ἐξασφαλίσῃ λύσιν ἱκανοποιοῦσαν καὶ τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημιουργηθῆ εἰς τὸ Ἀμαρούσιον ἐξ ἀφορμῆς τῆς προβλεπομένης ὑπογείου διαβάσεως τῆς γραμμῆς. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν ἔχει καταλήξει τὸ Ὑπουργεῖον εἰς ἀποφάσεις ἔχει ὅμως τὴν αἰσιοδοξίαν, ὅτι θὰ ἀνεύρῃ λύσιν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐναντιωθῇ ἡ Ἑταιρεία, ἡ ὁποία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς ὑποδείξεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ προβῇ τὸ Ὑπουργεῖον. Κατὰ τὰ ἐκτεθέντα, εἰς τὸν τομέα τοῦτον προβλέπονται δέκα ἐν συνόλῳ διαβάσεις πεζῶν καὶ τροχοφόρων.

§170Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ τὰ πρόσθετα ἔργα ἐκτελοῦνται δαπάναις ποίου;

§171Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκ.). Δαπάναις τοῦ Δημοσίου, ὅπως προβλέπει ἡ σύμβασις καὶ ὅπως ἐξετελοῦντο καὶ μὲ τὴν σύμβασιν τοῦ 1937.

§172Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν τὰς πληρώνει τὸ Δημόσιον. Ὑπῆρχεν ὑποχρέωσις αὐτὰς νὰ τὰς πληρώσῃ ἡ Ἑταιρεία καὶ ἡ Ἑταιρεία ἔδωσε 10.000 χρυσᾶς δραχμάς, τὰς ὁποίας εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον. Ἐπειδὴ ὅμως ἐμεσολάβησεν ὁ πόλεμος καὶ δὲν ἐξετελέσθησαν τὰ ἔργα αὐτά, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔρχεται τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ τὴν κατασκευὴν τῶν διαβάσεων αὐτῶν. Αὐτὸ τὸ χρῆμα τὸ εἶχεν εἰσπράξει τὸ Δημόσιον.

§173Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκ.). Ἦτο ἀπολύτως χρήσιμος ἡ διακοπή σας διὰ τὴν ἐξήγησιν τῆς ἀναλήψεως τῆς πληρωμῆς τῶν ἔργων τούτων ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαιτησίας, κ. συνάδελφοι, καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τοῦ κομίστρου, ἡ νέα σύμβασις ἡ κυρωθεῖσα διὰ τοῦ Ν. Διατάγματος, δὲν ἀπομακρύνεται ἀπὸ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως τοῦ 1925, ἡ ὁποία διεῖπε μέχρι σήμερον τὴν σχέσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ γίνῃ μνεία παντελῶς εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν περὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν τῆς διαιτησίας καὶ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ κομίστρου ὁπότε καὶ πάλιν θὰ εἶχον ἐφαρμογὴν αἱ διατάξεις τῆς συμβάσεως τοῦ 1925, αἱ ὁποῖαι καθιέρουν τὴν διαιτησίαν, ὅπως εἶναι γνωστὴ αὕτη ἐκ τῆς συμβάσεως ἐκείνης καὶ καθώριζον εἰς τὸ ἄρθρον 20 τὸν ἔλεγχον καὶ τὸ ὅριον τοῦ κομίστρου. Ἡ αἰτίασις, εἰς ἣν περισσότερον ἠσχολήθησαν οἱ ἐπικρίναντες τὴν σύμβασιν συνάδελφοι, ἀναφέρεται εἰς τὰ συμφέροντα τῶν αὐτοκινητιστῶν. Προσάπτεται εἰς τὴν σύμβασιν ὅτι δι’ αὐτῆς σφαγιάζονται τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιωτῶν αὐτοκινητιστῶν. Ἡ αἰτίασις εἶναι τοὐλάχιστον ὑπερβολική. Οἱ αὐτοκινητισταὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διεκδικήσουν ἀναγνώρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσέφερον ὅταν ἀποκατέστησαν καὶ ἐξυπηρέτησαν εἰς τὴν ὕπαιθρον τὴν συγκοινωνίαν, εἰς ἐποχὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχε συγκοινωνία καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ὑπῆρξε πρόθυμος νὰ τὴν ἐξυπηρετήσῃ. Ἡ τιμὴ τῆς καθιερώσεως τῆς νέας γραμμῆς Ζαππείου–Πειραιῶς ἀνήκει ἀναμφισβητήτως εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν. Εἰς τοὺς διατυπώσαντας ἀνησυχίαν διὰ τὴν τύχην τῶν ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων, θὰ ἤθελα νὰ παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ἡ ἀποχώρησις τούτων ἐκ τῆς γραμμῆς Ζαππείου–Πειραιῶς δὲν δημιουργεῖ ζητήματα καὶ δὲν δικαιολογεῖ ἀνησυχίας, δεδομένου ὅτι τὰ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται μέχρι σήμερον εἰς τὴν γραμμὴν αὐτήν, εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητα διὰ τὰς ἄλλας γραμμὰς τῆς Πρωτευούσης. Μάλιστα, δύναμαι νὰ προσθέσω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπείγεται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν προσθήκην καὶ ἄλλων λεωφορείων, πλὴν ἐκείνων τῆς γραμμῆς Ζαππείου, εἰς τὰς γραμμάς, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς συγκοινωνίας τῆς Πρωτευούσης. Δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αἱ αἰτιάσεις, αἱ διατυπωθεῖσαι, εἶναι ἀβάσιμοι. Ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑφ’ ἃς εὑρέθημεν, κατεβλήθη πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν περιοχῶν, δι’ ὧν διέρχεται ἡ ἐπιφανειακὴ γραμμὴ καὶ πιστεύω ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν προσπαθειῶν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ ἀληθὲς αὐτῶν συμφέρον. Ἡ πύκνωσις τῶν διαβάσεων καὶ ἐπὶ πλέον ἡ δημιουργία νέων σταθμῶν ἐξυπηρετεῖ τοὺς περιοίκους, προάγει τὴν περιοχὴν καὶ ἀκόμη ἐξυπηρετεῖ σημαντικὰ τὸ συμφέρον τῶν παροδίων ἰδιοκτητῶν. Μὲ τὰς σκέψεις ταύτας, νομίζω ὅτι ἡ ἀπόρριψις τῆς προτάσεως περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. εἶναι ἐπιβεβλημένη. Ἡ κυρωθεῖσα σύμβασις λύει ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον χρονίζει ἀπὸ τοῦ 1938 καὶ τὸ ὁποῖον ἐκληρονόμησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος. Διὰ τοῦ ἐκτελουμένου ἔργου γενικώτερον προικίζεται τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς μὲ νέον μέσον συγκοινωνίας, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετήσῃ τόσον τοὺς κατοίκους τῆς Πρωτευούσης, ὅσον καὶ τοὺς κατοίκους τῶν προαστίων καὶ δι’ ἑνὸς μέσου προσιτοῦ καὶ εὐθηνοῦ καὶ ταχείας μεταφορᾶς εἰς τοὺς τόπους τῆς ἐργασίας. (Χειροκροτήματα).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἐγγεγραμμένου νὰ ὁμιλήσῃ ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν δι’ ἧς ζητεῖται ὅπως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς περὶ ἧς πρόκειται προτάσεως νόμου ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ διὰ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Ἀκολούθως ἐκφωνουμένων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑπογραφόντων τὴν πρότασιν κ. κ. βουλευτῶν, διαπιστοῦται ὅτι οἱ ἐκ τούτων παριστάμενοι εἶναι ὀλιγώτεροι τοῦ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ 15 βουλευτῶν διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας προτάσεως, δι’ ὃ καὶ ἡ πρότασις θεωρεῖται ὡς μὴ γενομένη).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν νόμου παρακαλῶ ὅπως ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3102)1954 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 23 Ἰουλίου 1954 συμπληρωματικῆς συμβάσεως τῆς ἀπὸ 17.10.1925 ὁμοίας περὶ προμηθείας ἠλεκτρισμοῦ καὶ περὶ μεταφορῶν», ἀπερρίφθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§177ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.)