1955.05.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 96η.

Παρασκευὴ 20 Μαΐου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ.

(Ὥρα 7.15′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν, κατόπιν παρακλήσεως τοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ε. Καλαντζῆ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Γιαννούσης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Στέφ. Στεφανόπουλος (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 2730)1953 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας Συμφωνίας διὰ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τῶν ἀπορρεόντων ἐκ τῶν οἰκονομικῶν τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ Συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Ἰταλίας Συνθήκης Εἰρήνης ζητημάτων, ἅτινα παρέμειναν ἐκκρεμῆ μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν». Ὁ κ. Λ. Εὐταξίας (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α. Ν. 1671)1951 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1389)54 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Τελωνειακοῦ Δασμολογίου νόμων καὶ ἄλλων τινῶν νόμων» καὶ 2) «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ ἐκτάκτου εἰσφορᾶς ὑπὲρ σεισμοπλήκτων Βόλου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Σταθόπουλος καὶ Δ. Παπαδημητρίου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς διαδικασίας παροχῆς καὶ ἀνακλήσεως τῆς ὑφ’ ὅρον ἀπολύσεως τῶν καταδίκων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Καλαντζάκος, Α. Παυλόπουλος, Χ. Ζαλοκώστας καὶ Π. Λιαροῦτσος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανιδρύσεως, μετονομασίας κλπ. ἑδρῶν τοῦ Παν)μίου Ἀθηνῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς ἐπὶ τῶν Πανεπιστημίων Νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Σολομωνίδης, Δ. Καρατζένης Δ. Πετροπουλάκος, Χ. Παπασταύρου, Ν. Γιμουρτατζῆς, Ι. Λαυρεντίδης, Κ. Ποντίδης, Α. Φωστηρίδης, Γ. Τσαντίρης καὶ Κ. Γουλῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων φορολογικῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Παπασταύρου καὶ Α. Γκελεστάθης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3.4.54 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ἀδαμόπουλος, Α. Μπατρῖνος καὶ Γ. Γρηγορίου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3.4.54 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας». Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν· Τοῦ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Ἐν συνεχεία πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. Δ. 3592)5.4.55 ἔγγραφον ἡμῶν ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι καθ’ ἃ προέκυψεν ἐκ σχετικῆς ἐρεύνης, ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου γαιῶν εἰς βάρος τῶν παραπονουμένων κατοίκων Ζερβοχωρίου Παραμυθιᾶς, ἐγένετο νομίμως βάσει τῶν κειμένων διατάξεων ἐπὶ τῆς κτηθείσης ὑπ’ αὐτῶν προσόδου ἐξ ἐκμισθώσεως χέρσων βοσκησίμων γαιῶν των. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ ἀ. α.

Λ. ΚΟΛΛΙΑΣ

II. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Ἀλιπράντη. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3903) Α. 2091)4.5.55 ἐγγράφου σας, σχετικῶς μὲ τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι ἐπὶ 19 ἐρωτημάτων τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Ἀλιπράντη. 1. Ἅπασαι αἱ διανομαὶ διενηργοῦντο μέσῳ τῆς Ὁμοσπονδίας Παντοπωλῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν διανομῶν τροφίμων διὰ δελτίων, ἤτοι ἀπὸ τῆς πρώτης διανομῆς μέχρι τῆς 351 τοιαύτης. 2. Ὑποχρέωσις τῆς Ὁμοσπονδίας Παντοπωλῶν ἦτο ἡ ἐκκαθάρισις τῶν λογαριασμῶν τῶν γενομένων διανομῶν καὶ ἡ ὑποβολὴ τούτων εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν πρὸς ἔλεγχον, οὐδεμίαν δὲ εὐθύνην εἶχεν ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου καθ’ ὅτι, ὑπόλογοι ἦσαν οἱ ἀποθηκάριοι παντοπῶλαι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ 1945 κατόπιν ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, εἶχον ζητήσει νὰ γίνεται λογιστικὴ ἐκκαθάρισις τῶν διανομῶν μέσῳ τῆς ὀργανώσεώς των. 3. Αἱ παραλαβαὶ τῶν ἐφοδίων καὶ εἰδῶν συσκευασίας ἐκ μέρους τῶν ἀποθηκαρίων ἐγένοντο βάσει διατακτικῶν, ἀλλὰ ἐνίοτε, ἐπειδὴ ἐπηκολούθουν πολλαὶ διανομαὶ ταυτοχρόνως, ἐχορηγοῦντο τὰ ἐφόδια βάσει καταστάσεων αἱ ὁποῖαι ἐστέλλοντο εἰς τὰς ἀποθήκας ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ἐκδόσεως διατακτικῶν, οὐδὲν ὅμως λάθος ἦτο δυνατὸν νὰ προκύψῃ, διότι ταυτοχρόνως ἐστέλλετο καὶ ἀντίγραφον εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν Παντοπωλῶν διὰ τὴν χρέωσιν τῶν ἀποθηκαρίων. 4. Ἡ κατάθεσις χρημάτων ὑπὸ τῶν ἀποθηκαρίων παντοπωλῶν διὰ τὴν ἀξίαν τῶν ἐφοδίων καὶ εἰδῶν συσκευασίας εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν Παντοπωλῶν ἦτο ἐσωτερικῆς φύσεως θέμα μεταξὺ ἀποθηκαρίων καὶ ὀργανώσεώς των, καθ’ ὅσον ἔπρεπεν οὗτοι νὰ καταθέτουν τὴν ἀξίαν τῶν ἐφοδίων καὶ εἰδῶν συσκευασίας εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα ὡς ὁρίζει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 61–0597)9.4.45 ἡμετέρα διαταγὴ καὶ οὐχὶ εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν Παντοπωλῶν. Ἐκ τῶν στοιχείων ὅμως, τὰ ὁποῖα ἔχει ὑπ’ ὄψιν ἡ ὑπηρεσία, αἱ καταθέσεις τῶν χρημάτων τῆς ἀξίας τῶν ἐφοδίων παρὰ τῶν ἀποθηκαρίων παντοπωλῶν, ἐγένοντο, εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα εἴτε ἀπ’ εὐθείας ἐκ τῶν παντοπωλῶν, εἴτε μέσῳ τῆς Ὁμοσπονδίας Παντοπωλῶν. 5. Δυνατὸν νὰ ἐγένοντο ἐσφαλμέναι χρεωπιστώσεις οὐχ’ ἧττον ὅμως μετὰ τὴν ὑποβολὴν καὶ ἔλεγχον παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῶν προσκομιζομένων δικαιολογητικῶν ἐτακτοποιοῦντο πλήρως. 6. Ἐχορηγεῖτο βεβαίωσις εἰς τοὺς ἀποθηκαρίους παντοπώλας παρὰ τῆς Ὁμοσπονδίας οὐχὶ ὅμως διὰ τὴν πλήρη ἐκκαθάρισιν τῆς διανομῆς. Καὶ συγκεκριμένως, ἐπειδὴ πολλάκις ὁ μεσολαβῶν ἀπὸ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην διανομὴν χρόνος ἦτο μικρότερος τῶν καθωρισμένων προθεσμιῶν τῆς διανομῆς τῶν ἐφοδίων, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἀποθηκαρίων, ἀλλὰ καὶ τοῦ ὅλου συστήματος τῶν διανομῶν, προκειμένου νὰ ἐπιτραπῇ ἡ παραλαβὴ τοῦ εἴδους τῆς ἑπομένης διανομῆς, ἐδίδετο ἡ εἰρημένη βεβαίωσις ὑπὸ τῆς Ὁμοσπονδίας, ἀφοῦ ἠλέγχετο ὑπ’ αὐτῆς καὶ τοῦ παρ’ αὐτῇ ἐλεγκτοῦ τοῦ Διαμερίσματος. Ἐὰν ἡ ἀξία τῶν μέχρι τῆς στιγμῆς διατεθεισῶν ποσοτήτων εἶχε κατατεθῆ εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα καὶ ἀφοῦ οἱ ἀποθηκάριοι ἐδήλουν προφορικῶς, εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν εἶχε παρέλθει ἡ προθεσμία τῆς διανομῆς ἑκάστου εἴδους, ὡς προείπομεν, τὰς πρὸς ἐπιστροφὴν ποσότητας, αἱ ὁποῖαι εἰς πλείστας περιπτώσεις, δὲν ἦσαν αἱ πραγματικαὶ ὡς ἀποδεικνύετο ἐκ τῶν στοιχείων τῆς ὑπηρεσίας περισυλλογῆς ὑπολοίπων, ἐκ τῶν διαφορῶν δὲ τῶν ἐπιστραφεισῶν ποσοτήτων ὑπάρχουν αἱ ὀφειλαὶ αἵτινες λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ ὕψους τῆς διαχειρίσεως δὲν εἶναι σοβαραί. 7. Ναί ἡ βεβαίωσις προσυπογράφετο ὑπὸ τοῦ ἐλεγκτοῦ τοῦ Δημοσίου διὰ τὸν ἴδιον ὡς ἀνωτέρω λόγον. 8. Οἱ ἀποθηκάριοι παντοπῶλαι κατέθετον εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν ὡς εἶχον ὑποχρέωσιν ἅπαντα τὰ στοιχεῖα, ἤτοι διπλότυπα εἰσπράξεων τῶν Δημοσίων Ταμείων διὰ ἐφόδια καὶ εἴδη συσκευασίας, κουπόνια ἀπορίας πλὴν τῶν ἀποδείξεων ἐπιστροφῶν τῶν ἀποθηκῶν τοῦ πρώτου Διαμερίσματος Γεν. Διανομῶν, ἀλλὰ ἐδήλουν προφορικῶς τὰς ἐπιστροφὰς των ὡς διεπιστώθη κατὰ τὸν ἔλεγχον παρὰ τῇ Ὁμοσπονδίᾳ Παντοπωλῶν, καὶ οὕτω προέκυψε τὸ χρέος των ὡς πρὸς τὰ τρόφιμα, διὰ δὲ τὰ εἴδη συσκευασίας πάντες σχεδὸν οἱ ἀποθηκάριοι κατέθετον εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα ἢ μέρος τῆς ἀξίας αὐτῶν ἢ καὶ οὐδόλως. 9. Ἡ ὑπηρεσία ἡμῶν οὐδένα ἔλεγχον ἐνήργησεν ἐπὶ παλαιῶν διανομῶν, πλὴν τῶν 34 Γεν. Διανομῶν, αἵτινες εἶχον μείνει ἀνεκκαθάριστοι ὑπὸ τοῦ πρώτου Διαμερίσματος Γεν. Διανομῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου διεβιβάσθησαν μετὰ τὴν κατάργησιν αὐτοῦ εἰς τὴν ἡμετέραν ὑπηρεσίαν πρὸς ἐκκαθάρισιν. 10. Ναί, εἶναι ἀληθὴς διότι πάντες οἱ ἀποθηκάριοι προσεκόμισαν τὰ βιβλία των, ἅτινα ἦσαν σύμφωνα μὲ τὰ τοιαῦτα, τὰ τηρούμενα ὑπὸ τῆς Ὁμοσπονδίας Παντοπωλῶν, καθὼς καὶ μὲ τὰ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἡμῶν, ὑπάρχοντα. 11. Ὄχι, οἱ γινόμενοι καταλογισμοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τίθενται ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, ἄλλωστε δύναται νὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο ἐκ τῆς ἀντιπαραβολῆς τῶν δικαιολογητικῶν στοιχείων τῆς ὑπηρεσίας ἡμῶν, μὲ τὰ τοιαῦτα τῶν εἰς χεῖρας τῶν παντοπωλῶν. 12. Ναί, ἅπαντες οἱ ἀποθηκάριοι ἀνεγνώρισαν τὸ χρέος ἐκ καλῆς πίστεως. 13. Ἡ ὑπηρεσία ἡμῶν ἐζήτησε μόνον, τὰ γραμμάτια εἰσπράξεως τῶν Δημοσίων Ταμείων ἅτινα, εἶχον καταθέσει εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν Παντοπωλῶν, τὰ δὲ ἕτερα στοιχεῖα, ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν, εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῆς ὑπηρεσίας. 14. Βεβαίως, ἐτηρήθησαν παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ὅλαι αἱ διατάξεις τῶν προγραμμάτων. 15. Κατὰ τὴν γενομένην ἐκκαθάρισιν τῶν λογαριασμῶν τῶν 34 Γενικῶν Διανομῶν ὑπὸ τῆς ἡμετέρας ὑπηρεσίας, οὐδὲν τοιοῦτον ζήτημα προέκυψεν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εὑρίσκονται χρεῶσται τοῦ Δημοσίου ἐξ ἀντιτίμων ἐφοδίων διὰ τὴν ἀνασταλεῖσαν 378 Γενικὴν Διανομὴν φασολίων καὶ διὰ τὸ ἀντίτιμον διὰ τὸ ὁποῖον διώκονται δι’ ἐνταλμάτων προσωπικῆς κρατήσεως. Πλὴν ὅμως, ἡ εὐθύνη βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τοὺς ἀποθηκαρίους παντοπώλας οἵτινες δὲν ἐμερίμνησαν διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν βεβαιωθέντων χρηματικῶν ποσῶν, ἐπιστρέφοντες τὰς βεβαιωθείσας καὶ μὴ ἐκτελεσθείσας ἐπ’ ὀνόματί των διατακτικὰς εἰς τὴν ἡμετέραν ὑπηρεσίαν ἵνα μεριμνήσῃ διὰ τὴν διαγραφὴν τῶν βεβαιωθέντων χρηματικῶν ποσῶν βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 32)1948 ἐγκυκλίου Διαταγῆς τῶν Ὑπουργῶν. 16. α) Τὰ εἴδη συσκευασίας ὑπεχρεοῦντο οἱ ἀποθηκάριοι παντοπῶλαι νὰ κρατοῦν διὰ λογαριασμόν των πλὴν τῶν σάκκων, τῶν ὁποίων ἡ ἐπιστροφὴ ἦτο ὑποχρεωτική, ἡ δὲ ἀξία τούτων καθωρίζετο διὰ τῶν ἑκάστοτε προγραμμάτων βάσει τῶν ὑπ’ ἀριθ. Ε. 16193)18.2.47 καὶ Ε. 41755)28.2.1947 κοινῶν ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν. β) Τὰ εἴδη ταῦτα, τὰ ὁποῖα παραμένουν εἰς χεῖρας τῶν παντοπωλῶν, ἠνοίγοντο ὑπὸ τῶν ἰδίων παντοπωλῶν. γ) Ἐφ’ ὅσον δὲν κατεστρέφοντο κατὰ τὸ ἄνοιγμα, ἦσαν χρήσιμα πρὸς ἐμπορίαν, ἡ δὲ ἀξία τούτων εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον ἦτο πάντοτε μεγαλυτέρα τῆς τιμῆς μὲ τὴν ὁποίαν ἐχρεώνοντο ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου. 17. Πάντοτε τὰ εἴδη συσκευασίας ἐκανονίζοντο μὲ μικροτέραν ἀξίαν τῆς πραγματικῆς (ἐλευθέρας ἀγορᾶς), ἐνῷ τὰ διάφορα Ἱδρύματα καὶ Ἀναπηρικαὶ Ὀργανώσεις ἐπλήρωνον ταῦτα εἰς μεγαλυτέραν τιμήν. 18. Γεγονὸς εἶναι ὅτι ἀνακοπαί, κατὰ τῶν γενομένων ὑπὸ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου καταλογισμῶν, ἀπερρίφθησαν ἀπὸ τὰ Δικαστήρια. 19. Δὲν προήλθομεν εἰς ἔρευναν τῶν λόγων τῆς χρεωκοπίας τῶν παντοπωλῶν.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΛΕΩΝ ΜΑΚΚΑΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Σαράντη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3682)27.4.55 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Σαράντη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1. Συνολικῶς ἠγοράσθησαν, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, 1.000 προκατεσκευασμέναι οἰκίαι ξύλιναι διὰ τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Ἰονίων Νήσων, ἐκ τῶν ὁποίων 500 προελεύσεως Ἀνατολικῆς Γερμανίας καὶ 500 προελεύσεως Φινλανδίας. Ἡ προμήθεια τῶν 500 ξυλίνων οἰκιῶν, προελεύσεως Ἀνατολικῆς Γερμανίας, ἐγένετο τὴν 31.3.54 ἐπ’ ἀνταλλαγῇ ποσότητος καπνῶν παλαιᾶς ἐσοδείας. Ἡ ἐν λόγῳ προμήθεια ἐγένετο τῇ μεσολαβήσει τοῦ ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ τοῦ ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἡ προμήθεια τῶν 500 ξυλίνων οἰκιῶν, προελεύσεως Φινλανδίας, ἐγένετο τὴν 26.6.54 κατόπιν διαγωνισμοῦ διενεργηθέντος εἰς Φινλανδίαν. 2. Ἅπασαι αἱ ὡς ἄνω οἰκίαι, παραληφθεῖσαι, εὑρίσκονται ἤδη εἰς Ἰονίους Νήσους. Περιλαμβάνουν 8 διαφορετικοὺς τύπους Ἀστικῶν καὶ Ἀγροτικῶν οἰκιῶν τῶν 2 δωματίων, 3 δωματίων καὶ διδύμων τῶν 2 καὶ 3 δωματίων, ἐπιφανείας ἀπὸ 48,80 μ. τετρ. ἕως 68 μ. τετρ. ἑκάστη. 3. Τὸ κόστος τῶν ἐν λόγῳ οἰκιῶν, μέχρι καὶ τῶν Ἰονίων Νήσων, κυμαίνεται ἀπὸ 28.000 ἕως 40.500. Μὲ τὰς τιμὰς αὐτὰς χρεώνονται οἱ λαμβάνοντες αὐτὰς δικαιοῦχοι ἀρωγῆς. Διὰ τὴν παρακολούθησιν τῆς κατασκευῆς των εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἀπεστάλησαν δύο τριμελεῖς ἐπιτροπαί, ἐξ ὧν ἡ μία παρέμεινεν ἐπὶ τρίμηνον περίπου εἰς Φινλανδίαν καὶ ἡ ἄλλη ἐπὶ ἑξάμηνον εἰς Γερμανίαν, τοῦ συνόλου τῆς δαπάνης, δι’ ἀμφοτέρας, ἀνελθούσης εἰς τὸ ποσὸν τῶν 300.000 δραχμῶν περίπου. 4. Τὰ οἰκήματα ταῦτα χορηγοῦνται εἰς τοὺς δικαιούχους ἀρωγῆς διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν οἰκιῶν των εἰς τὰς Νήσους Κεφαλληνίαν, Ζάκυνθον καὶ Ἰθάκην. Σημειωτέον, ὅτι αἱ αἰτήσεις τῶν ἐνδιαφερομένων δικαιούχων διὰ τὴν ἀπόκτησιν ξυλίνης προκατεσκευασμένης οἰκίας ὑπερέβησαν κατὰ πολὺ τὸν ὑφιστάμενον ἀριθμὸν ξυλίνων οἰκιῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαΐου 1955. Ὁ Ὑφυπουργὸς

Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμοπλήκτων Νήσων

Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ

IV) Τοῦ ὑπουργείου Κοινων. Προνοίας Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Κατσαφάδου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3994)7.5.55 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀπὸ 6.5.1955 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κατσαφάδου, παρέχομεν ὑμῖν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: Διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐλαχίστων ὁρίων ἀμοιβῆς καὶ τῶν ὅρων ἐν γένει τῆς ἰατρικῆς ἐργασίας, τῆς προσφερομένης εἰς τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς, ἰσχύουν, ὡς γνωστόν, σήμερον αἱ διατάξεις τοῦ νόμου 2049)52, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεχρεώθησαν οἱ Ὀργανισμοὶ οὗτοι ὅπως πᾶσαν σχετικὴν συμφωνίαν ἀφορῶσαν τὴν ἰατρικὴν ἐργασίαν ὑποβάλουν πρὸς τὴν συνιστωμένην εἰδικὴν μικτὴν Ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐξ ἑνὸς δικαστοῦ, καὶ ἐξ ἀντιπροσώπων τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου καὶ τοῦ Ἐργοδότου. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην συμμετέχει καὶ ὁ οἰκεῖος Νομίατρος. Εἰς τὴν ἰδίαν Ἐπιτροπὴν ὑποβάλλεται καὶ τὸ καταστατικὸν λειτουργίας τῶν χρησιμοποιούντων ἰατρικὸν προσωπικὸν Ὀργανισμῶν. Ἤδη ἐξ ἀφορμῆς τοῦ κατατεθέντος καὶ συζητουμένου ἐνώπιον τῆς οἰκείας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, σχετικοῦ πρὸς τὰ θέματα ταῦτα Νομοσχεδίου ἀπεφασίσθη ὅπως ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου Ἐργασίας βελτιωθῶσιν οἱ ὅροι τῆς ἰατρικῆς ἀμοιβῆς τῆς μεγάλης κατηγορίας τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις ἰατρῶν ἐξασφαλιζομένων ἐκ παραλλήλου ἀνεκτῶν ὅρων ἐργασίας καὶ μεταχειρίσεως τῶν ἐν λόγῳ ἰατρῶν, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ἰατρικοῦ Σώματος καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῶν ἠσφαλισμένων καὶ τῶν Ὀργανισμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Μαΐου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὡς ἄνω ὑπ’ ἀριθ. 3997)7.5.1955 ὑμετέρου ἐγγράφου ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 32 τοῦ ἀπὸ 28 Ἰανουαρίου 1951 Β. Δ. «περὶ ὀργανώσεως τῆς διοικήσεως τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ», κυρωθέντος διὰ τοῦ Ν.Δ. 1672)1951, καὶ τούτου ὑπὸ τοῦ νόμου 2113)30 Ἀπριλίου 1952, ὁ ἔλεγχος τῆς διαχειρίσεως τῆς ΔΕΗ ἀνήκει εἰς Συμβούλιον Ἐλέγχου, ἑδρεῦον παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ. Διὰ τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Διατάγματος (ἄρθρα 17–21) καθορίζεται ἡ σύστασις καὶ ὁ τρόπος λειτουργίας τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Συνελεύσεως τῆς Δ.Ε.Η., ἐνώπιον τῆς ὁποίας λογοδοτεῖ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Δ.Ε.Η. (ἄρθρον 19), λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Ἐλέγχου. Ἡ πρώτη ὑποβληθεῖσα ἔκθεσις τοῦ Συμβουλίου Ἐλέγχου, εἰς ἣν ἀπήντησαν ἐνώπιον τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Συνελεύσεως κατὰ ἴδιον ἕκαστος τρόπον ὁ τε Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ ἐντεταλμένος Σύμβουλος τῆς Δ.Ε.Η. ἐθεωρήθη ὑπὸ τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Συνελεύσεως ὡς προκαταρτικὴ καὶ χρήζουσα συμπληρώσεως πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ διαχειριστικοῦ ἐλέγχου, ὅστις ὡς ἐκ τοῦ τρόπου κατασκευῆς τῶν ἔργων καὶ τῆς ὑπάρξεως προσωρινῶν λογαριασμῶν ἐν ἀναμονῇ παραλαβῆς αὐτῶν ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η., δὲν κατέστη δυνατόν. Ἤδη ἐδόθησαν ὁδηγίαι διὰ τὴν ἐπιτάχυνσιν τοῦ ἐν λόγῳ ἐλέγχου. Ἀναμένομεν ὅθεν τὴν συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 18 τοῦ ὡς ἄνω Δ)τος ὑποβολὴν ἡμῖν ἐκθέσεως τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Συνελεύσεως, ἥτις καὶ ἐνεκρίθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτῆς τῆς παρελθούσης Δευτέρας 9ης τρέχοντος, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν συμπληρωματικὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐλέγχου πρὸς διενέργειαν τῶν δεόντων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαΐου 1955.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. κ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας ἀνεγνώσαμεν ὅτι τὸ σμῆνος τῶν ἑλληνικῶν ἀεροπλάνων τὸ ὁποῖον ἐπὶ πέντε ἔτη ἡρωϊκῶς μετέσχε τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὸν πόλεμον τῆς Κορέας, ἠναγκάσθη νὰ προσγειωθῇ εἰς τὴν Κύπρον καὶ ὅτι δὲν ἐπετράπη εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ἀεροπλάνων νὰ ἐξέλθῃ τοῦ ἀεροδρομίου. Θὰ ἠθέλαμεν νὰ γνωρίσωμεν εἰς ποῖα διαβήματα προέβη ἡ Κυβέρνησις, δοθέντος ὅτι ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τῶν τοπικῶν ἀρχῶν τῆς Νήσου Κύπρου προσβάλλει τὸ αἴσθημα τῆς συμμαχικῆς ἑνότητος καὶ ἰδιαιτέρως προσβάλλει τὸ ἐθνικὸν αἴσθημα τῶν Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Σ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἀτυχῶς τὸ γεγονὸς εἶναι ἀληθές. Τὸ ἑλληνικὸν σμῆνος, τὸ ὁποῖον ἤρχετο ἐκ Κορέας καὶ μετὰ τετραήμερον πτῆσιν κατεπεπονημένον ἔφθανεν εἰς Κύπρον κατόπιν ἐντολῆς τῶν Κυπριακῶν ἀρχῶν τῆς Κυπριακῆς Κυβερνήσεως εὑρέθη πρὸ ἐντολῆς ἀπαγορευούσης τὴν ἀποβίβασιν. Μετὰ ταῦτα μόλις ἐδόθη ἡ ἐντολὴ καὶ ἡ ἄδεια ὅπως παραμείνῃ ἐντὸς τοῦ ἀεροδρομίου. Ἀποτελεῖ τοῦτο πρᾶξιν πρωτοφανῆ, ἡ ὁποία πραγματικῶς προσβάλῃ ἀναμφιβόλως αὔριον ὅταν γνωσθῇ, τὴν συνείδησιν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, οὗτινος μέλος ἀποτελεῖ καὶ ἡ Ἑλλάς. Δι’ αὐτὸ ἡ Ἑλλην. Κυβέρνησις προέβη ἤδη εἰς δριμεῖαν διαμαρτυρίαν πρὸς τὴν Βρεττανικὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη διότι τὸ σμῆνος αὐτὸ ἀνήκει ὄχι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀεροπορίαν, ἀλλὰ εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. Ἐπειδὴ δὲ προεβλήθη τὸ πενιχρὸν κατ’ ἐμὲ ἐπιχείρημα, ὅτι δῆθεν δὲν ἐζητήθη προηγουμένως ἡ θεώρησις τοῦ Λονδίνου, ἀπαντῶμεν ὅτι τὴν θεώρησιν αὐτὴν ὤφειλε νὰ τὴν ζητήσῃ τὸ Γενικὸν Συμμαχικὸν Στρατηγεῖον τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται τὸ σμῆνος. Ἀπὸ χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐζητήσαμεν σχετικὰς πληροφορίας. Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, καίτοι ὁ Γενικὸς ἀρχηγὸς φρονεῖ ὅτι δὲν ὑπῆρχε κἄν ἀνάγκη τοιαύτης ἀδείας. Ἐζητήσαμεν λοιπὸν καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ διεξαχθῇ ἕνας διεθνὴς ἔλεγχος διὰ νὰ διαπιστωθοῦν αἱ εὐθῦναι. Πρόκειται περὶ πράξεως ἀπαραδέκτου, ἡ ὁποία προσβάλλει καὶ τὸ ἑλληνικὸν αἴσθημα ἀλλὰ αὔριον ὅταν θὰ γνωσθῇ γενικώτερον θὰ προσβάλῃ καὶ τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν, διὰ τὰ ἰδεώδη τῶν ὁποίων ἠγωνίσθη τὸ ἑλληνικὸν σμῆνος. Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε τὸ καθῆκον της καὶ νομίζει ὅτι ἐκφράζει τὸ αἴσθημα τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς καὶ σύμπαντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διαμαρτυρηθεῖσα πρὸς τὴν Βρεττανικὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον, ἐπίσης πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως σχετικῶς μὲ τὴν ἐρώτησιν ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων ὡρισμένων ἀξιωματικῶν.

§10Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, τρεῖς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὁ κ. Μαρῆς καὶ ὁ κ. Γρηγορίου τὴν αἴτησιν περὶ καταθέσεως ὡρισμένων φακέλλων, ἀτομικῶν φακέλλων ἀξιωματικῶν, εἴτε ἀποστρατευθέντων, εἴτε προαχθέντων, τὴν μετέτρεψαν εἰς ἐπερώτησιν λόγῳ τῆς ἐκ μέρους μου σημειωθείσης παραλείψεως ἐγκαίρου καταθέσεως τῶν φακέλλων τούτων. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω ὅπως συγχωρήσουν οἱ κύριοι αὐτὴν τὴν παράλειψιν. Οἱ φάκελλοι θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν διάθεσίν των ἀπὸ τῆς αὔριον εἰς τὸ γραφεῖον μου, θὰ εἶναι δὲ εἰς τὴν διάθεσιν καὶ τῶν τριῶν συναδέλφων ἢ οἱονδήποτε ἐκπρόσωπον ἐκ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸν ὁποῖον ἐκπρόσωπον θὰ ὥριζαν οἱ ἀρχηγοί. Νομίζω ὅτι ἡ διαδικασία αὐτή, προκειμένου περὶ ἀτομικῶν φακέλλων καὶ προκειμένου περὶ ἀπολύτως ἀπορρήτων ἐγγράφων, εἶναι διαδικασία, ἡ ὁποία ἔχει ἀκολουθηθῇ καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἴχατε συγκατατεθῆ εἰς ἀνάλογον περίπτωσιν, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀνακρίσεως καὶ τῆς ὅλης διώξεως ὡρισμένων ἀξιωματικῶν τῆς ἀεροπορίας, εἴχατε συγκατατεθῆ ὅπως λάβετε γνῶσιν τῶν φακέλλων εἰς τὸ στρατιωτικὸν γραφεῖον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τότε εἶχεν ἀποστείλει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Παπανδρέου, τὸν κ. Μαλλιάκαν καὶ ἔλαβε γνῶσιν ὅλων τῶν στοιχείων. Ἐὰν οἱ κ.κ. Μητσοτάκης, Μαρῆς καὶ Γρηγορίου, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ λάβουν γνῶσιν ὅλων τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τοὺς φακέλλους, ἐμμένουν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ εἰς τὴν ἀξίωσιν ὅπως ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ προταχθῇ, δὲν θὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, διότι δὲν θὰ ἤθελεν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ νομισθῇ ὅτι θὰ ἐπεθύμει νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ὑπηρεσιακὸν καὶ ἄσχετον πρὸς τὴν πολιτικὴν, ὅπως εἶναι τὸ θέμα τῶν προαγωγῶν ἢ τῶν ἀποστρατειῶν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν γνῶσιν τῶν στοιχείων, εἶναι τοῦτο. Προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποστρατευθῆ, κάθε ὑπὲρ αὐτῶν ἐκδήλωσις εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον θὰ εὕρῃ καὶ ἐμὲ σύμφωνον. Πᾶσα ὅμως κριτικὴ εἰς βάρος ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἀπολύτως ἐμπιστευτικοὺς φακέλλους, κριτικὴ καὶ ἀποκάλυψις οἱουδήποτε στοιχείου, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ στοιχείου τοῦ δυναμένου νὰ ἐκθέσῃ ἀξιωματικούς, ἀλλὰ δύναται κάλλιστα ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ παρουσιάσῃ τὰ στοιχεῖα αὐτά, ὑπὸ τὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὴν συμφέρει, πᾶσα τοιαύτη προβολὴ ἐν τῇ Βουλῇ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ βλάψῃ τὸ συμφέρον τοῦ Στρατεύματος. Θὰ παρεκάλουν τοὺς συναδέλφους νὰ ἐπιδείξουν προσοχὴν μεγάλην καὶ ἐμπιστεύομαι τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν πατριωτισμόν των, καὶ τὴν ἀγάπην των, τὴν ὁποίαν πιστεύω ὅτι τρέφουν πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς χώρας.

§11Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως συμφωνήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μας. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα εἶναι σημαντικώτατον καὶ συμφέρει καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ πληροφορηθῇ ἀκριβῶς τὰ διαδραματισθέντα καὶ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπόψεις της. Ἄλλωστε τὸ νὰ λάβωμεν γνῶσιν εἰς τὸ ἰδιαίτερον γραφεῖον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν προσωπικῶν φακέλλων τῶν ἐν λόγῳ ἀξιωματικῶν, δὲν ἀποτελεῖ κατάθεσιν, κατὰ τὴν σαφῆ ἔννοιαν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θὰ ἐθίγετό τις διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ ἦτο ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δι’ ἔλλειψιν, ἐνδεχομένως, ἐχεμυθείας, εἰς τὰς ὑπηρεσίας του. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν θίγεται κανείς, ἐὰν οἱ φάκελλοι δὲν εὑρίσκωνται εἰς τὸ Γραφεῖον μου, ἀλλὰ εὑρίσκονται εἰς τὸν ἄνω ὄροφον.

§13Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ κατάθεσις στοιχείων ὅταν ζητῆται συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἔχει τὴν ἔννοιαν νὰ δοθοῦν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἰς τὴν δημοσιότητα. Αὐτὴ εἶναι ἡ σαφὴς ἔννοια τοῦ Κανονισμοῦ. Κατὰ συνέπειαν, τὸ νὰ λάβωμεν γνῶσιν, ἡμεῖς οἱ ἐπερωτῶντες ἢ ἄλλοι τινὲς ἐκπρόσωποι τῶν κομμάτων, ὡρισμένων στοιχείων, τοῦτο δὲ ἀποτελεῖ κατὰ τὴν σαφῆ ἔννοιαν τοῦ Κανονισμοῦ κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἀσχέτως ὅμως τῆς τυπικῆς αὐτῆς συζητήσεως, ἡμεῖς παρακαλοῦμεν ὅπως ὁρισθῇ τακτὴ ἡμέρα συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐζητήθη νὰ ἀναγνωσθῇ κάτι τι, θὰ ἀναγνωσθῇ. Τὸ θέμα ὅμως εἶναι σοβαρὸν καὶ χρήζει προσοχῆς. Αὔριον δύναται νὰ ζητηθῇ τὸ τάδε ἐμπιστευτικὸν ἔγγραφον τοῦ πρεσβευτοῦ τῆς Οὐασιγκτῶνος. Δύναται νὰ γίνῃ αὐτό; Νομίζω ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον θὰ πρέπει νὰ διευθετεθῇ τὸ ζήτημα, εἴμεθα τεταγμένοι νὰ προστατεύσωμεν τὸν Κοινοβουλευτισμόν.

§15Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Οἱ ἐρωτῶντες βουλευταὶ ἐζήτησαν τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων στοιχείων. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ, καὶ οἱ ἐρωτῶντες βουλευταὶ ἔχουν δικαίωμα κατόπιν τῆς ἀρνήσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ μετατρέψουν τὴν ἐρώτησίν των εἰς ἐπερώτησιν.

§16Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἄμ.). Σᾶς εὐχαριστῶ θερμότατα, κ. Πρόεδρε, διότι τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, ὅπως οἱ φάκελλοι μελετηθοῦν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἠθελήσατε νὰ παρεξηγήσητε ὑμεῖς, διότι μόνον ὑμεῖς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρεξηγήσητε τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσα ὅπως οἱ φάκελλοι μελετηθοῦν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθν. Ἀμύνης. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὴν αἴτησιν καταθέσεως τῶν φακέλλων, δὲν ἔχουν κανένα λόγον νὰ θεωρήσουν τὴν μελέτην τῶν φακέλλων εἰς τὸν ἄνω ὄροφον, ὡς ὑποδεεστέραν τῆς μελέτης τῶν φακέλλων, εἰς τὸν κάτω ὄροφον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἀξιότιμε ἐκ Χανίων συνάδελφε, μὲ ἔκαμε νὰ καθυστερήσω τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὑπηνίχθη, ἐὰν δηλαδὴ καὶ κατὰ νόμον οἱ φάκελλοι αὐτοὶ πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀπόρρητοι. Καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι οἱ φάκελλοι αὐτοὶ εἶναι ἀπόρρητοι καὶ πρέπει νὰ θεωροῦνται ἀπόρρητοι, καὶ ἑπομένως βάσει νομολογίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ τὴν ὁποίαν ἔχει δημιουργήσει ἡ Βουλή, οἱ ἀπόρρητοι φάκελλοι δὲν ἔρχονται εἰς τὴν δημοσιότητα. Παρὰ ταῦτα ἐθεώρησα πρὸς ἀποφυγὴν δημιουργίας παρεξηγήσεων καὶ διὰ νὰ εἶναι τὰ χαρτιά μας καθαρὰ καὶ ἀνοιχτὰ ἀπέναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι οὐδεμία διαπραγμάτευσις ἐγένετο εἰς τὸν Στρατόν, ὡς ἐλέχθη, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον, ὅπως θέσω ὑπ’ ὄψιν σας τὸ περιεχόμενον τῶν φακέλλων, ἀλλὰ ἀποφασίζων τοῦτο, εἶχα τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσω τὴν παράκλησιν, ὅπως προσέξετε καὶ μὴ φέρετε εἰς τὴν δημοσιότητα, πᾶν ὅ,τι φέρουν οἱ φάκελλοι αὐτοί. Ἡ παράκλησίς μου, ἦτο παράκλησις, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ μὴν διατυπωθῇ κἄν, ἐὰν ἠρνούμην νὰ προβῶ εἰς τὴν κατάθεσιν, διότι οἱ φάκελλοι αὐτοὶ εἶναι φάκελλοι ἀπόρρητοι. Παρὰ ταῦτα φθάνω εἰς τὸ σημεῖον νὰ τοὺς καταθέσω καὶ θὰ ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ τοὺς μελετήσητε. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μητσοτάκης ἐχρησιμοποίησεν τὴν λέξιν «διαπραγματεύσεις». Τὸ Α.Σ.Σ. ἔλαβεν, κύριοι, ὡρισμένας ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀποφάσεις ἀποστρατείας καὶ προαγωγῶν. Βεβαίως ἔχετε πλήρως τὸ δικαίωμα, νὰ κρίνετε ἐὰν αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ εἶναι ὀρθαὶ ἢ ὄχι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ ἐλήφθησαν, ἐν τῷ αὐστηρῷ πλαισίῳ τῆς ὑπηρεσιακῆς σκοπιμότητος, καὶ βάσει τῆς κρίσεως καὶ συνειδήσεως, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἔτος ἀποτελοῦν τοὺς κριτὰς τῶν ἀξιωματικῶν, δηλαδὴ τῶν ἀντιστρατήγων. Οἱ ἀντιστράτηγοι, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῶν ἐπερωτώντων τοὺς φακέλλους καὶ νὰ δεχθῶ ὅπως ἡ συζήτησις γίνῃ τὴν προσεχῆ Τρίτην. Ἡ προσεχὴς Τρίτη εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος, τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, καθ’ ἣν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὴν ἐν λόγῳ ἐπερώτησιν. Ἐὰν θέλετε, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τὴν προσεχῆ Τρίτην πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμεν ἀπὸ τοῦδε τὸ θέμα. Θὰ γίνῃ τὴν προσεχῆ Τρίτην συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ὅλου θέματος;

§17Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Νομίζω ἔχει τὴν προσεχῆ Τρίτην. Ἀφοῦ θὰ λάβετε γνῶσιν τῶν στοιχείων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσετε κριτικὴν ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος καθυστέρησε, διότι καθυστέρησε, τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων, καὶ βεβαίως φυσικὸν εἶναι νὰ συνυφανθῇ ἡ κριτικὴ αὐτὴ κάπως καὶ μὲ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ἔτσι ὅπως διετυπώθη ἡ ἐπερώτησις, διότι διετυπώσατε τὴν ἄποψιν, ὅτι κατόπιν τῆς καθυστερήσεως μετατρέπεται ἡ ἐρώτησις εἰς ἐπερώτησιν. Ἔτσι ὅπως διετυπώθη ἡ ἐρώτησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπερώτησις ἀφορῶσα τὴν οὐσίαν τῶν γενομένων κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν προαγωγῶν καὶ ἑπομένως νὰ ζητηθῇ ἡ γενίκευσις ἐπὶ τῆς οὐσίας. Δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ γενίκευσις ἐπὶ τῆς οὐσίας, διότι δὲν ὑπάρχει ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας. Σεῖς βεβαίως δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ξεχωρίσετε τὰ δύο θέματα, σεῖς καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων οἱ ὁποῖοι τυχὸν θὰ θελήσουν νὰ λάβουν τὸν λόγον, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθετε εἰς τὴν οὐσίαν. Αἴτησις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον θέμα δὲν εἶναι ἡ οὐσία τῶν γενομένων κακῶς καθ’ ὑμᾶς προαγωγῶν, ἢ κακῶς καθ’ ὑμᾶς ἀποστρατευθέντων ἀλλὰ εἶναι ἡ καθυστέρησις τῆς ὑποβολῆς καὶ καταθέσεως φακέλλων, γενίκευσις ἔτσι τῆς οὐσίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκέστατοι οἱ κ.κ. Μητσοτάκης, Γρηγορίου καὶ Μαρῆς, ὅπως ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις σας, δὲν νομίζω ὅτι θὰ χρειασθοῦν τὴν συνδρομὴν ἄλλων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἢ ἐὰν χρειασθοῦν, ὑπάρχει ἡ δυνατότης νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων.

§19Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διὰ τῆς μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων δύναται ἐπ’ ἄπειρον ἕνας ὑπουργὸς ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐπερώτησιν, διότι ὅταν θὰ περιορισθῇ ὁ κ. Μητσοτάκης ἐπὶ τῆς μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων καὶ δὲν εἰσέλθῃ εἰς τὴν οὐσίαν θὰ πρέπει νὰ καταθέσῃ νέαν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν στερεῖται τοῦ δικαιώματος νὰ καταθέσῃ ἐπερώτησιν.

§21Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἠξεύρω αὐτὸ καὶ τὸ εἶπον πρωτύτερα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ὀρθὴ ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον ὁ κ. ὑπουργὸς ν’ ἀναβάλῃ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς μεθόδου τῆς αἰτήσεως ἐγγράφων δημιουργεῖται ἕνα εἶδος προτεραιότητος, τὸ ὁποῖον δὲν προβλέπεται ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ αὐτὸ συνέβη ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βασιλάτου καὶ μάλιστα, ὁ κ. Βασιλᾶτος συνεφώνησε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ εἶπε τότε, ὅτι ἡ ἐπερώτησις εἶναι μόνον διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν καταθέτει τὰ ἔγγραφα. Τώρα ὅμως δὲν θὰ γίνῃ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι θέμα νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τώρα τὴν συζήτησιν, πῶς θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§23Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν συζήτησιν κατὰ προτίμησιν καὶ καταθέσωμεν ἐπερώτησιν νὰ συζητηθῇ κατὰ προτίμησιν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δεκτὴ κατὰ προτίμησιν.

§25Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐρωτᾶται ἡ Κυβέρνησις ἐὰν αὔριον καταθέσωμεν ἄλλην ἐπερώτησιν, θὰ δεχθῇ νὰ τὴν συζητήσωμεν τὴν Τρίτην;

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ προτιμηθῇ μία ἐπερώτησις κανονικῶς χρειάζεται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ εἶναι ἔλεγχος διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, τὸ ἀπεσαφήνισεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶπεν ὅτι μοιραίως θὰ εἰσέλθωμεν καὶ εἰς τὸ θέμα. Ἀλλὰ γενίκευσις, ἢ πρόταξις θὰ γίνῃ ἐὰν θελήσῃ καὶ ἡ ἄλλη πτέρυξ. Ἐκεῖ τὸ ἐτοποθέτησα τὸ θέμα ἐσχάτως ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βασιλάτου.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἄμ.). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχω νὰ γίνῃ ἡ προτίμησις, ἀλλά εἶπον νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ὑπ’ αὐτὴν τὴν κάπως στενωτέραν μορφήν ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ συναδέλφων οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν μέρος. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν μορφὴν νὰ γίνῃ τὴν Τρίτην. Λέγω ὑπὸ τὴν στενωτέραν μορφήν. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τὸ εἴπω, πὼς συμφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι νὰ προχωρήσῃ καὶ εἰς ἄλλας ἐπερωτήσεις. Εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τοῦ Ἰουνίου, μετὰ δὲ τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν φορολογικῶν καὶ δασμολογικῶν νομοσχεδίων καὶ τῶν ἄλλων νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα.....

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῶν συμβάσεων.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἄμ.). Τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ διεθνεῖς ὑποχρεώσεις— πρόκειται περὶ συμβάσεων—μετὰ ἀπὸ αὐτὰ τὰ βασικὰ νομοσχέδια, νομίζω ὅτι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ σταματήσωμεν τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, διότι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν περίοδον τοῦ καύσωνος, ἤρχισεν ἤδη ὁ καύσων, καὶ θὰ ἔχωμεν τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἐπερωτήσεις καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἔλεγχος. Θὰ εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὴν Τρίτην νὰ ἀφιερώσωμεν ὁλόκληρον εἰς τὸ θέμα αὐτό, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν τὴν ἑπομένην Παρασκευὴν νὰ συζητήσωμεν καὶ ἄλλας ἐπερωτήσεις. Ἐὰν ὅμως ἐπιθυμῆτε νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῆς ἀπεριορίστως καὶ νὰ ἀπασχολούμεθα συνεχῶς ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ θέματος, μὲ γειά σας μὲ χαρά σας. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν σας, νὰ συζητήσωμεν καὶ τὴν Τρίτην καὶ τὴν Παρασκευὴν καὶ τὴν ἄλλην Τρίτην. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι προσωπικὰ ζητήματα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων πρέπει νὰ γίνωνται στόχος Ἀντιπολιτευτικῆς προσπαθείας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κύριοι, συμφωνεῖτε ὅτι ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ προσπάθεια ἡ ὁποία ἐνσαρκοῦται εἰς τὴν γενομένην ἐρώτησιν καὶ εἰς τὴν μετατραπεῖσαν εἰς ἐπερώτησιν αἴτησιν καταθέσεως φακέλλων ἐκ μέρους τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ τῶν ἄλλων κυρίων, πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι πρὸς ὄφελος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τί ἰσχυρίσθη; Ὅτι κακῶς ἀπεστρατεύθη ὁ Α καὶ ὅτι κακῶς προήχθη ὁ Β. Αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἰσχυρίζεται οἱοσδήποτε ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, διότι ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Ὑποστρατήγους, διότι πρόκειται περὶ ὑποστρατήγων, ἡ ἀπάντησις εἶναι εὔκολος, κἄποιος ἀποστρατεύεται καὶ κάποιος προάγεται. Αὐτὸ ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, νὰ προτιμήσῃ τὸν ἕνα καὶ νὰ παραμελήσῃ τὸν ἄλλον, τὰ σημεῖα εἶναι εὐδιάκριτα. Ἑπομένως ἡ συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει ἀπολύτως ἀντικειμενικῶν τεχνικῶν δεδομένων. Παρὰ ταῦτα ἀποδεχόμεθα καὶ πάλιν τὴν συζήτησιν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ἠδυνάμην νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι οἱ φάκελλοι εἶναι ἀπολύτως ἀπόρρητοι καὶ δὲν δέχομαι νὰ τοὺς καταθέσω.

§30Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι τὸ θέμα εἶναι προσωπικόν. Δὲν πρόκειται περὶ προσωπικοῦ θέματος. Ἐγὼ ἐζήτησα πρὸ 5μήνου τοὺς φακέλλους 400 ἀξιωματικῶν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό;

§32Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι χρειάζονται δύο καμιόνια διὰ νὰ μεταφέρουν εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς φακέλλους αὐτούς. Ἐν τούτοις δὲν ἐχρειάσθησαν δύο καμιόνια διὰ νὰ μεταφερθοῦν οἱ φάκελλοι εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἐπὶ πλέον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πταίω ἐγὼ ἐὰν οἱ φάκελλοι τῶν ἀποστρατευθέντων, κατὰ τὸν τελευταῖον χρόνον, ἀξιωματικῶν χρειάζονται διὰ νὰ μεταφερθοῦν δύο καμιόνια, οὔτε ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐδημιούργησε τόσους στρατηγοὺς ποὺ χρειάζονται 4 ἁμαξοστοιχίαι διὰ νὰ τοὺς μεταφέρουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις ἠρνήθη ἰσχυρισθεῖσα ὅτι δὲν εἶναι τεχνικῶς δυνατὴ ἡ μεταφορὰ τῶν φακέλλων, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι προσωπικόν.

§33Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω μόνον δύο λόγια. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα ποὺ ἐπεκαλέσθητε, ὅτι πρόκειται περὶ διαφορᾶς ἑνὸς πατώματος δὲν εὐσταθεῖ, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸν Χολαργὸν καὶ ὄχι εἰς τὸν ἐπάνω ὄροφον τοῦ αὐτοῦ κτιρίου. Τὸ ζήτημα ὅμως εἶναι, ὅτι, ἤ τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἠμποροῦν νὰ ἀχθοῦν πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἤ αὐτὰ εἶναι ἀπόρρητα, ὁπότε δὲν πρέπει νὰ κατατεθοῦν καθόλου. Ἐπίσης καὶ τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα, ὅτι θὰ λάβουν μὲν γνῶσιν τῶν φακέλλων, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλεσθοῦν ἐπιχειρήματα ἐξ αὐτῶν, νομίζω ὅτι δὲν εὐσταθεῖ. Διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος οἱ ἐπερωτῶντες νὰ λάβουν γνῶσιν αὐτῶν τῶν φακέλλων. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ διαπιστώσωμεν, διατί ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν βεβαρυμένα φύλλα ποιότητος παραμένουν εἰς τὸ Στράτευμα, ἐνῷ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν φύλλα ποιότητος λευκά — λευκότατα—, ἔχουν ἀπομακρυνθῆ. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον, ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν διάθεσιν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὰ θέματα αὐτὰ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ συμβαίνει τὰ ὅσα γίνονται ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Συναγερμοῦ, ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶπον, δυστυχῶς, νὰ μᾶς δημιουργήσουν ὑπονοίας, ὅτι ἡ κρίσις δὲν εἶναι ἀντικειμενική. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἐπικαλεῖται τὴν κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, διὰ νὰ κατοχυρωθῇ ἀλλὰ ἡμεῖς διερωτώμεθα, ἐὰν τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἔκρινεν ὀρθῶς ἤ ὄχι. Καὶ συνεπῶς, ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς φακέλλους, ἀλλὰ ἁπλῶς νὰ μεταβοῦν οἱ κ. συνάδελφοι νὰ λάβουν γνῶσιν αὐτῶν, νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ θὰ τοὺς ἀναγνώσητε, δὲν ὑπάρχει ἐμπόδιον διὰ νὰ μὴ κάμετε χρῆσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔκκλησιν ἔκαμεν εἰς τὸν πατριωτισμόν σας νὰ μὴ κοινοποιηθῇ τὸ περιεχόμενον. Ἅμα διαβάσετε κάτι τι, εἶναι κτῆμα σας. Ἔκκλησιν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν αἱ ἀναφοραί καὶ ἐρωτήσεις αἱ ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ κ. Κ. Μπακόλλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν ἤ πρόκειται νὰ ληφθῶσι πρὸς τερματισμὸν τῆς εἰς Νότιον Εὐβοϊκὸν κόλπον διενεργουμένης, διὰ μηχανοτρατῶν, παρανόμου ἁλιείας.

§35Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράνομος ἁλιεία διὰ ἀνεμοτρατῶν εἰς τὸν Εὐβοϊκὸν κόλπον καὶ εἰς ἄλλας τινας περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ἀπαγορευθῆ ἡ ἁλιεία, μὲ μηχανοκίνητα ἁλιευτικὰ ὄργανα, θίγει κυρίως τὴν τάξιν τῶν ἐπαγγελματιῶν παρακτίων ἁλιέων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολλὰς δεκαετίας ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ παρακτίου ἁλιέως, μὲ τὰ συνήθη ἁλιευτικὰ ὄργανα (δίκτυα, παραγάδια κλπ.). Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ ἀνεμοτρατῶν ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα δύο ὑπουργῶν καὶ δὴ αʹ) τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος καθορίζει τὰς ἀπηγορευμένας ζώνας καὶ βʹ) τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάγεται ἡ ὑπηρεσία διώξεως λαθραλιευτῶν, πρὸς ἣν πρέπει νὰ παρέχῃ τὰ μέσα διὰ τὴν τήρησιν τῶν σχετικῶν ἀπαγορευτικῶν διατάξεων. Εἰς τὸν Ν. Εὐβοϊκόν, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐρωτήσεώς μου, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας προέβη εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας καὶ καθώρισε τὰς ζώνας, εἰς τὰς ὁποίας ἀπαγορεύεται ἡ ἁλιεία διὰ ἀνεμοτρατῶν. Ἔχω ὅμως εἰς χεῖρας μου πολλὰς διαμαρτυρίας ἀπὸ τὸν Ν. Εὐβοϊκόν, ἐκ μέρους τῶν ἐπαγγελματιῶν παρακτίων ἁλιέων, καὶ ἀπὸ προέδρους Κοινοτήτων γειτνιαζουσῶν περιοχῶν Νοτίου Εὐβοίας καὶ Ἀττικῆς, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διότι τὸν τελευταῖον καιρὸν ἀθρόαι εἶναι αἱ παραβάσεις τῶν ἁλιευόντων μὲ μηχανοκίνητα μέσα εἰς τὸν Νότιον Εὐβοϊκόν καὶ παραπονοῦνται διότι ἡ ὑπηρεσία διώξεως λαθραλιευτῶν, λόγῳ ἐλλείψεως μέσων, δὲν λαμβάνει ἀποτελεσματικὰ μέτρα διὰ τὴν καταδίωξιν αὐτῶν. Ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεώς μου μοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας δι’ ἑνὸς ἐγγράφου του, ὅτι ἀπηυθύνθη πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν Ναυτιλίας, πρὸς ὃν καὶ συνέστησεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν διάθεσιν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐπαρκῶν καταδιωκτικῶν πλοίων, ἐκ τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν χορήγησιν ἀναλόγων πιστώσεων διὰ τὴν κίνησιν τῶν καταδιωκτικῶν αὐτῶν πλοίων. Δὲν μᾶς ἐδόθη ὅμως ἀπάντησις ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν Ναυτιλίας, περὶ τῶν μέτρων αὐτῶν. Γνωρίζετε καὶ σεῖς, κ. ὑπουργέ, τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, διότι εἶσθε καὶ σεῖς βουλευτής Καρυστίας καὶ ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὴν περιοχὴν αὐτήν, ὅτι οἱ συμπολῖται μας αὐτοὶ δικαίως παραπονοῦνται καὶ οἱ παράκτιοι ἁλιεῖς τῆς περιφερείας εὑρίσκονται ἐν τελείᾳ ἀπογνώσει. Παρακαλῶ, ὅθεν, νὰ μᾶς δοθῇ μία ἀπάντησις, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει καὶ γενικωτέραν σημασίαν, δεδομένου ὅτι οἱ ἐπαγγελματίαι παράκτιοι ἁλιεῖς, κατὰ τὴν ἀπογραφὴν 1952, ὑπερβαίνουν τοὺς 16.000, ἐνῷ οἱ ἁλιεῖς τῆς μηχανοκινήτου ἁλιείας ἀνέρχονται εἰς 6.000 περίπου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Λέκκας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§37Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐρώτησίν μας ἀπηυθύναμεν πρὸς τὸν ὑπουργὸν Βιομηχανίας καὶ τὸν ὑπουργὸν Ἐμπορ. Ναυτιλίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας μᾶς ἀπήντησε, δι’ ἐγγράφου του τῆς 13)2)55, ἐν τῷ ὁποίῳ, μεταξὺ ἄλλων, ἀναφέρεται, ὅτι ἐν συνεννοήσει μεθ’ ὑμῶν, πρόκειται νὰ ζητηθῶσι ἐπαρκεῖς πιστώσεις διὰ τὴν κίνησιν τῶν ὑπαρχόντων καταδιωκτικῶν σκαφῶν, ὡς καὶ διὰ τὴν ναύλωσιν ἁλιευτικῶν ἰδιωτικῶν τοιούτων. Ἐν τῷ μεταξὺ, κ. ὑπουργέ, ὑπάρχουν διάφοροι διαμαρτυρίαι Συνεταιρισμῶν τῆς περιοχῆς, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται καὶ μᾶς παρακαλοῦν, ὅπως προστατευθοῦν κατὰ τρόπον θετικὸν καὶ ἀποτελεσματικόν, καθ’ ὅσον λόγῳ τῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ παρανόμως ἁλιεύοντες καταστρατηγοῦν τὸν νόμον. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ κατωρθώσατε νὰ ἀποκτήσετε τὰς ζητηθείσας κατὰ τὸ ἔγγραφον πιστώσεις καὶ ἐπίσης νὰ μᾶς καταστήσετε γνωστὸν ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν μέχρι στιγμῆς, καὶ ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθῶσι, διότι ἡ κατάστασις εἰς τὸν Ν. Εὐβοϊκὸν κόλπον, ὅπως καὶ ὑμεῖς, κ. ὑπουργέ, θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἐντελῶς καταστροφικὴ διὰ τοὺς πτωχοὺς ἁλιεῖς τῆς περιοχῆς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἔχει τὸν λόγον.

§39Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτ.). Κύριε Πρόεδρε, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἕνα πράγματι σοβαρὸν ζήτημα, τόσον διὰ τὴν περιοχήν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὡς πολιτευόμενος τῆς Εὐβοίας ἔχω ἰδιαίτερον—ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Μπακόλλας — ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ εἶναι καὶ θέμα γενικώτερον, δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἐπικράτειαν. Πράγματι, τὸ κακὸν ποὺ γίνεται μὲ τὶς ἀνεμότρατες καὶ μὲ τὰ ἄλλα παράνομα μέσα ἁλιείας εἶναι καταστροφικόν, εἰς σημεῖον, ὥστε, ἐκτὸς τοῦ ὅτι καταδικάζουν πλείστους ὅσους ἁλιεῖς εἰς τελείαν ἀδράνειαν, καταστρέφουν καὶ τὸν ἐνιάλιον πλοῦτον τῆς Ἑλλάδος. Δυστυχῶς, δὲν εἴμεθα ἀκόμη εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσωμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἔχουν ληφθῆ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ προστατεύσουν κατὰ τρόπον λυσιτελῆ ἀπὸ τὴν παράνομον ἁλιείαν. Τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει, εἰδικῶς διὰ τὸν Ν. Εὐβοϊκόν, ἔχει ἐπανδρώσει ἐπαρκῶς ὅλα τὰ φυλάκια καὶ τὰ λιμεναρχεῖα περιοχῆς, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἀσκοῦν ἐποπτείαν ἐπὶ ὅλης ἐκείνης τῆς περιοχῆς, δὲν εἴμεθα ὅμως ἀκόμη ἱκανοὶ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰ ἔργα Ἀστυνομίας τῆς περιοχῆς. Εὑρισκόμεθα ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ θελήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ὅλα, δυστυχῶς, καταλήγουν, νὰ δώσῃ τὰ μέσα διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν λῆψιν ὅλων τῶν ἀπαιτουμένων μέτρων.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς συνταξιούχων Ἀξιωματικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, ζητούντων κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψήφισιν τοῦ καταρτισθέντος νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως τοῦ οὗτινος δικαιοῦνται ποσοῦ ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας Ἀξιωματικῶν Ε. Ν.

§41Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε, εἶναι πολὺ γνωστὸν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν, ἐνθυμοῦμαι δὲ ὅτι καὶ εἰς κατ’ ἰδίαν συζήτησιν τὸ παρηκολούθησε μετὰ μεγάλης στοργῆς. Δι’ ἕνα ὅμως ζήτημα ἠμπορῶ νὰ παραπονεθῶ, διὰ τὸ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι του καθυστέρησαν ἐπὶ μακρὸν διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ κατατεθῇ καὶ νὰ ψηφισθῇ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν, νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν ἰδίαν στοργὴν, τὴν ὁποίαν, εἰς τὴν μεταξύ μας συνομιλίαν, ἐξεδήλωσε καὶ νὰ τὴν πραγματοποιήσῃ, φέρων ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον νὰ κατατεθῇ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου αἰτήματος τῶν συνταξιούχων Ἀξιωματικῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετρουπουλάκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§43Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βοβολίνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§45Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν κατάθεσιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βουλόδημος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§47Α. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τζατζάνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§49Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους τί προσέφερον εἰς τὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς χώρας οἱ συνταξιοῦχοι τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὑφίστανται δεινὴν ταλαιπωρίαν διότι ἡ σύνταξίς των δὲν ἐπαρκεῖ οὔτε διὰ τὰ στοιχειώδη μέσα τῆς ζωῆς των. Εἶναι ἓν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον τὸ ὑπουργεῖον προσεπάθησε νὰ ἀντιμετωπίσῃ διὰ καταρτίσεως σχετικοῦ νομοσχεδίου. Δυστυχῶς ὅμως ἡ ἰδία κατάστασις συνεχίζεται. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μοῦ δηλώσῃ — καὶ ἐλπίζω τοῦτο — ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἕτοιμον καὶ θὰ κατατεθῇ διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ συμπαθεστάτη αὐτὴ τάξις.

§50Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριοι βουλευταί, εὐχαρίστως πληροφορῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἕτοιμον καὶ ὅτι ἐντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Πλατῆς).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Πετρελαιοκινήτων Ἱστιοφόρων, ζητούσης παράτασιν τῆς προθεσμίας τοῦ Ν. 470)47, ἐπὶ τῷ τέλει ἐκδικάσεως τῶν ἐκπροθέσμων αἰτήσεων καὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν διὰ τὰ βυθισθέντα κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον πλοῖα, ἅτινα ἐτέλουν ὑπὸ ἐπίταξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ὑπὸ ἀσφάλισιν εἰς τὸν Α.Ο.Κ.Π.

§52Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ μεταφοραὶ κατὰ τὸν πόλεμον 1940–41, ἐγένοντο κυρίως ὑπὸ τῶν πετρελαιοκινήτων καὶ εἴχομεν τότε μίαν πρώτης τάξεως ἐπιτυχίαν, καὶ εἰς τὴν ταχύτητα καὶ εἰς τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ὑλικοῦ καὶ εἰς τὸ Ἔπος τῆς Ἀλβανίας, τὰ πετρελαιοκίνητα εἶχον τὴν πρώτην μερίδα τῆς δόξης καὶ τῆς ἐπιτυχίας. Καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν τὰ ἴδια σκάφη προσέφεραν ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ μετέφερον διάφορα τρόφιμα εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα διὰ τὴν συντήρησίν του. Ἕνεκα τῆς καταστάσεως αὐτῆς, δηλαδὴ τῆς μεταφορᾶς δι’ αὐτῶν ὑλικῶν διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἀμείωτον ἐνίσχυσιν τὴν ὁποίαν παρέσχον εἰς τὸν μαχόμενον στρατὸν τὸ 1940–41, τὰ σκάφη αὐτὰ ἐγένοντο στόχος τῶν κατακτητῶν καὶ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν ἐβυθίσθησαν ὑπ’ αὐτῶν, ἄλλα δὲ τὰ ὁποῖα μετέσχον ἐνεργῶς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν, ὑπέστησαν τὸν αὐτὸν ἀπηνῆ διωγμὸν ἐκ μέρους τῶν κατακτητῶν. Συνεπῶς, τὸ αἴτημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως ἰδιοκτητῶν πετρελαιοκινήτων πλοίων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν μίαν παράτασιν τῆς προθεσμίας τοῦ νόμου 470)47, διὰ νὰ ἐκδικασθοῦν μερικαὶ αἰτήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἐκπροθέσμως δι’ ἀποζημίωσιν τῶν ἀπολεσθέντων πλοίων των, εἶναι δίκαιον, εἶναι συμπαθὲς καὶ εἶναι ἄξιον προσοχῆς καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἴδῃ μετὰ τῆς δεούσης στοργῆς. Ὁ ἀσφαλιστικὸς Ὀργανισμὸς κινδύνων πολέμου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος διὰ τὴν ἀποζημίωσιν αὐτῶν τῶν πλοίων, νομίζω ὅτι ἔχει τὴν οἰκονομικὴν ἱκανότητα καὶ δύναται νὰ τοὺς πληρώσῃ, ἐὰν τυχὸν ἀναγνωρισθοῦν αἱ ὑποχρεώσεις του πρὸς τοὺς πληγέντας ἰδιοκτήτας. Παρακαλῶ λοιπόν, τὸν κ. ὑπουργὸν τὸ ταχύτερον, διὰ νόμου νὰ παρατείνῃ αὐτὴν τὴν προθεσμίαν διὰ 2, 3, 4 μῆνας, οὕτως ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς ἀπωλέσαντας τὰ σκάφη των νὰ αἰσθανθοῦν ὅτι τὸ Κράτος τοὺς ἀναγνωρίζει τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματός των καὶ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ πολιτεία παρακολουθεῖ μὲ συμπάθειαν τὸν ἀγῶνα των. Ἐγὼ ποὺ ἔζησα τὸν ἀγῶνα αὐτόν, καὶ ἐπολέμησα εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντίστασιν καὶ εἰς τὴν κατοχὴν καὶ εἶδα τὰς θυσίας καὶ τὸν ἡρωϊσμόν τους, ὁμολογῶ καὶ νομίζω ἀπὸ τὰ βάθη τῆς συνειδήσεώς μου, ὅτι ἐκτελῶ καθῆκον ἐθνικόν, διότι ὑποστηρίζω ἓν τοιοῦτον ἐθνικὸν αἴτημα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§54Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πράγματι, τὸ αἴτημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως ἰδιοκτητῶν ἱστιοφόρων πλοίων, εἶναι νόμιμον καὶ δίκαιον καὶ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἰδιαζούσης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ ὑπηρεσίαι, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος, τὰς ὁποίας παρέσχον τὰ ἱστιοφόρα καὶ κατὰ τὸν πόλεμον καὶ κατὰ τὴν Κατοχήν, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀνεκτίμητοι. Ἰδιαιτέρως ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν μικρὰν νῆσον, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸν Νομὸν Κεφαλληνίας, τὴν νῆσον Κάλαμον. Ἡ νῆσος αὕτη δύναται νὰ ἐξισωθῇ μὲ τὰς νήσους, Ὕδραν, Σπέτσας, Ψαρᾶ καὶ Κάστρον, διότι ἦτο τὸ καταφύγιον ὅλων τῶν διωκομένων ἀνταρτῶν, πολεμιστῶν, καὶ κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον διέθετε περὶ τὰ 15 ἱστιοφόρα, ὅλα τῶν 200–300 τόννων, τὰ ὁποῖα ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. Ζορμπᾶς, αὐτὰ μετέφερον κυρίως ὅλα τὰ ὑλικὰ εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ συνετέλεσαν ὥστε νὰ γραφῇ τὸ ἀθάνατον Ἔπος τῆς Ἀλβανίας. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ τὸ φυτώριον τῶν ναυτῶν καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ μας στόλου, ὁ ὁποῖος φέρει τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν εἰς τοὺς ὠκεανοὺς καὶ εἶναι μία μεγάλη πηγὴ πλούτου, συνήθως ξεκινοῦν εἰς τὴν ζωὴν ὡς ἀγράμματοι. Οὗτοι συνέπεσε νὰ μὴ λάβουν ὑπ’ ὄψιν τὰς διατάξεις τῶν νόμων τῶν αὐστηρῶν καὶ ἔγιναν ἐκπρόθεσμοι. Εἶναι δικαία καὶ νόμιμος καὶ ἱερὰ πρᾶξις νὰ τοὺς παρασχεθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἀκουσθοῦν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, διότι συνέβη νὰ γίνουν ἐκπρόθεσμοι, εἰς τὴν τήρησιν ἑνὸς τύπου, νὰ μὴ ἀκουσθοῦν. Δὲν πρέπει ἡ οὐσία νὰ σφαγιασθῇ πρὸ τῶν τύπων. Νομίζω ἀξιότιμε κ. ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος κατάγεσθε ἀπὸ νῆσον, καὶ ἀγαπᾶτε τὰς νήσους, ὅτι πρέπει νὰ τοὺς ἐπιτρέψητε νὰ ἀκουσθοῦν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ συνηγορία σας πρὸς τοῦτο θὰ εἶναι θερμή.

§55Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ αἴτημα, τὸ ὁποῖον μὲ τόσην θέρμην ἀνέπτυξαν οἱ κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πράγματι συμπαθές. Κατὰ τὸν νόμον 470)47, διετέθη ἓν ὡρισμένον κεφάλαιον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀπολεσθέντων αὐτῶν ἱστιοφόρων, ὁρίζοντος ἐπίσης εἰς αὐτὸν καὶ προθεσμίαν. Ὅσοι ἐμπροθέσμως ὑπέβαλον τὰς αἰτήσεις των, συμπεριελήφθησαν εἰς τὸν κατάλογον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν. Ὁ κατάλογος ὅμως ἐκεῖνος ἐξήντλησεν ὁλόκληρον τὸ διατεθὲν τότε ποσόν, ὥστε, καὶ μὲ τὴν παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου δι’ ὅσους δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ ὑποβάλουν ἐμπροθέσμως τὰς αἰτήσεις των, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα αὐτό, διότι εἶναι ζήτημα ἐξοικονομήσεως ἐπὶ πλέον κεφαλαίων. Διὰ τοῦτο, ὀρθῶς ὁ κ. συνάδελφος ἀπηύθυνε τὴν ἐρώτησιν καὶ πρὸς τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, θεωρεῖ συμπαθέστατον τὸ αἴτημα καὶ θὰ προσπαθήσῃ ἐν συνεννοήσει, μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μετὰ τοῦ Α.Ο.Α. Κινδύνων Πολέμου, νὰ ξαναμελετηθῇ τὸ θέμα, ἵνα καταστῇ δυνατὸν καὶ τῶν ἐκπροθέσμως ὑποβαλόντων αἴτησιν πρὸς ἀποζημίωσιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαντίρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διατί ἡ γραμμὴ Πειραιῶς – Σάμου ἀπὸ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος λειτουργεῖ πλημμελῶς καὶ ἀνωμάλως.

§57Γ. ΤΣΑΝΤΙΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀκτοπλοϊκὴ γραμμὴ Πειραιῶς Σάμου ἦτο πάντοτε ἡ πλέον προσοδοφόρος διὰ τὰς ἀκτοπλοϊκὰς ἑταιρείας. Διὰ τοῦτο πάντοτε ἐξυπηρετεῖτο κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον καὶ μὲ τὰ καλλίτερα ἀτμόπλοια. Ἀπὸ διετίας περίπου ἤρχισε μία ἀκαταστασία εἰς τὴν συγκοινωνίαν αὐτὴν ἡ ὁποία σιγὰ–σιγὰ ἐνετοπίσθη εἰς τρεῖς λιμένας τοῦ Νομοῦ Σάμου. Εἰς τὸ Καρλόβασι Σάμου, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ὁ ἐμπορικώτερος λιμὴν τοῦ Νομοῦ μας, εἰς τὴν Ἀρμενιστὴν καὶ Εὔδηλον τῆς Ἰκαρίας. Ἐκτὸς δὲ τούτου καὶ εἰς αὐτὰ τὰ σημεῖα τὸ ἀτμόπλοιον κατὰ τὴν κάθοδόν του παίρνει τοὺς ἐπιβάτας αὐτοὺς εἰς τὸ τέρμα τοῦ ταξειδίου καὶ κατὰ τὴν κάθοδον διὰ τὸν Πειραιᾶ τοὺς ἀποβιβάζει εἰς τοὺς λιμένας των οὕτως ὥστε οἱ ἐπιβάται τοῦ λιμένος Καρλόβασι ταλαιπωροῦνται ἐπὶ 5 ὥρας περισσότερον, οἱ δὲ τῶν ἄλλων δύο λιμένων ταλαιπωροῦνται 15 ὥρας περισσότερον καὶ κατατυραννοῦνται. Ἐπὶ πλέον αἱ Κρατικαὶ ὑπηρεσίαι δὲν δύνανται νὰ μεταβοῦν εἰς τὰ τμήματα αὐτὰ διότι δὲν ὑπάρχει συγκοινωνία διὰ νὰ ἐπιστρέψουν οἱ ὑπάλληλοι ὀπίσω καὶ διὰ τοῦτο κάθε Κρατικὴ ὑπηρεσία ἔχει νεκρωθῆ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας καὶ τὰς συστάσεις τῶν Κρατικῶν ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ τακτοποιηθῇ τοῦτο. Ἔχω ἕνα, τὸ τελευταῖον τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Σάμου τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἑξῆς: «Ἐν Βαθὺ τῇ 29)3)1955 τηλεγράφημα. Ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, Πειραιᾶ. Παρακαλοῦμεν θερμότατα ἐξασφάλισιν προσεγγίσεως πλοίων ἀκτοπλοϊκῆς γραμμῆς Πειραιῶς Σάμου εἰς λιμένας ..........(ἀναγινώσκει)....................» Παρὰ ταῦτα τὸ κακὸν συνεχίζεται. Φαίνεται ὅτι κάποια κατάρα μᾶς δέρνει καὶ ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν λόγοι νὰ κατατυραννοῦνται οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ δημιουργοῦνται αὐτὰ τὰ πράγματα. Διότι εἰς τὸ παρελθὸν μὲ ἀκτοπλοϊκὴν συγκοινωνίαν, μὲ ὀλιγώτερα βαπόρια, κατὰ τὸ ἥμισυ, δὲν παρετηρεῖτο τοῦτο ποτέ, κύριε ὑπουργέ. Τώρα μὲ διπλάσιον ἀριθμὸν ἀτμοπλοίων παρατηρεῖται δυστυχῶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐλπίζω κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ὅτι θὰ λύσητε τὸ ζήτημα τοῦτο οὕτως ὥστε εἰς τὸ μέλλον νὰ μὴ παρατηροῦνται αὐτὰ τὰ πράγματα.

§58Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος διὰ προσωπικῶν παραστάσεών του εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὰς προσπαθείας ποὺ καταβάλλει καὶ ἡ ὑπηρεσία καὶ ἐγὼ προσωπικῶς διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου αὐτοῦ αἰτήματος. Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει εὐχέρεια νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς ἀκτοπλοϊκοὺς ἐφοπλιστὰς νὰ πραγματοποιοῦν τὰς γραμμὰς καὶ τὰς προσεγγίσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας θεωρεῖ τὸ ὑπουργεῖον ὡς ἀναγκαίας. Ἐν τούτοις πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, εὐχαρίστως ὅτι ἀπὸ 1ης Ἰουνίου, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς θερινῆς περιόδου θὰ ἔχωμεν τρὶς τῆς ἑβδομάδος, εἰς τὰς πόλεις εἰς τὰς ὁποίας ἐνδιαφέρεται, προσεγγίσεις.

§59Γ. ΤΣΑΝΤΙΡΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Ι. Χατζηνικολῆ διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν διετάχθη ἀπογραφὴ τῶν ναυτιλλομένων εἰς τὰς περιφερείας Καρύστου, Μαρμαρίου, καὶ Στύρων τοῦ Νομοῦ Εὐβοίας κλπ. διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος. Ὁ κ. Βοβολίνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Σωματ. λεμβούχων Σαρωνικοῦ «Η ΙΩΛ-ΚΟΣ» ζητοῦντος ἀπαλλαγὴν τῶν μελῶν του ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς ἐπιβίβασιν αὐτῶν τῶν ἰδίων ἐπὶ τῶν ἐνοικιαζομένων διὰ περιπάτους λέμβους των.

§61Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ συμπαθοῦς αἰτήματος μιᾶς ἐπίσης συμπαθεστάτης τάξεως, τῆς τάξεως τῶν λεμβούχων. Ὅπως εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν ξηρὰν ἐπιτρέπεται ἡ ἐνοικίασις τῶν αὐτοκινήτων, τῶν σκοῦτερ, τῶν μοτοσυκλετῶν καὶ ποδηλάτων. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐὰν ὑπάρχῃ κίνδυνος δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἐνοικιάζοντας, ἀφορᾷ καὶ τοὺς διαβάτας. Εἰς τὴν θάλασσαν ἡ περίπτωσις τῶν διαβατῶν δὲν ὑπάρχει. Ἄρα ἡ ἐνοικίασις τυχὸν λέμβων εἰς ἰδιώτας θὰ ἐγκλείῃ κινδύνους μόνον διὰ τοὺς ἐνοικιάζοντας. Εἰς τὸν Πειραιᾶ ὑπάρχουν πάρα πολλοὶ ἰδιοκτῆται λέμβων οἱ ὁποῖοι περιμένουν τὴν θερινὴν περίοδον διὰ νὰ ἀποζήσουν καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον ἔτος. Εἰς τοὺς λεμβούχους ὅμως τούτους δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐνοικίασις τῶν λέμβων εἰς ἰδιώτας. Τὸ θέμα ἔχει τεθῆ ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐλπίζω δέ, ὅτι χάρις εἰς ἐκεῖνον θὰ δοθῇ μία εὐτυχὴς λύσις διὰ τὴν τόσον συμπαθῆ, ὅπως εἶπον καὶ πρίν, τάξιν τῶν λεμβούχων.

§62Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς μοῦ ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἐπιλύσῃ τὸ ζήτημα τῶν λεμβούχων καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσω διὰ τοῦτο.

§63Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Μετὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Σαββόπουλος ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεσχέθη τὴν ἐπίλυσιν τοῦ θέματος, δὲν ἔχω παρὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσω καὶ ἐγώ.

§64Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§65Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Εἶναι συμπαθὲς πράγματι τὸ αἴτημα καὶ παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τῆς Ναυτικῆς Ἀστυνομίας, ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἐδώσαμεν ἐντολὴν ὥστε ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις ἀσφαλείας νὰ δύνανται οἱ λεμβοῦχοι νὰ ἐνοικιάζουν τὰς λέμβους των ἄνευ τῆς ἐπιβιβάσεως τοῦ λεμβούχου.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§67Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶναι πολλὲς αἱ ἐπερωτήσεις αὐτές. Ἀπὸ ἀμνημονεύτου χρόνου δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συζητηθοῦν. Ζητοῦμεν φακέλλους δὲν κατατίθενται. Κάμνομεν ἐπερωτήσεις δὲν συζητοῦνται, φεύγουν οἱ ὑπουργοί. Ἡ κατάστασις αὐτὴ πόσον καιρὸ θὰ παραταθῇ δὲν ξεύρω. Πάντως δὲν συμβιβάζονται οὔτε μὲ τὸ Σύνταγμα οὔτε μὲ τὸν Κανονισμόν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαμαστοράκης ἔχει τὸν λόγον. ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τοὺς ὑπουργοὺς Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας, διότι δὲν ἔλαβον καμμίαν μέριμναν διὰ τὴν πώλησιν τοῦ ὑπάρχοντος ἀποθέματος δικτάμου εἰς Κρήτην μὲ κίνδυνον πτωχεύσεως τῶν καλλιεργητῶν του κλπ.

§69Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν σημερινὴν ἐπερώτησίν μου, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μ’ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. ὑπουργοὺς Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ ἐνδιαφέρει καὶ ὅλους ὑμᾶς, καθὼς καὶ ὁλόκληρον τὸ πανελλήνιον. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε μετὰ προσοχῆς καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ ὠφεληθῆτε ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἀκούσετε. Οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι μὲ ἠνάγκασαν νὰ κάμω τὴν παροῦσαν ἐπερώτησιν εἶναι δύο. Ὁ πρῶτος εἶναι ὅτι ἐπερωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔδειξε μίαν ἐγκληματικὴν ἀδιαφορίαν πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τοῦ δικτάμου, ἐγκαταλείψασα αὐτοὺς εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον. Καὶ ὁ δεύτερος, ἡ ἐπιθυμία μου, ὅπως μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν μικροτέραν ἀπασχόλησιν, σᾶς ἀναπτύξω ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἕνα φαρμακευτικὸν φυτὸν καλλιεργούμενον ὑπὸ συμπατριωτῶν μου, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιούμενον ὡς ρόφημα εἶναι λίαν ἐξυπηρετικὸν εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ ὁποίου αἱ φαρμακευτικαὶ ἰδιότητες εἶναι ἄγνωστοι εἰς τὸ κοινόν, παρὰ τὴν πρακτικὴν χρησιμότητά του καὶ παρ’ ὅτι ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων αὗται ἦσαν γνωσταί, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς ἐκθέσω ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερα, ἀλλὰ τόσον, ὥστε νὰ γίνω ἀντιληπτός. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ σκέψις τῶν ἀγροτῶν, ὅτι ἡ μονοκαλλιέργεια ἀποτελεῖ, διὰ τοὺς καλλιεργητὰς ὀρεινῶν περιφερειῶν, συνήθως οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν, ὡδήγησε τοὺς ἀγρότας, ἰδίως τοῦ λεκανοπεδίου Ἐμπάρου, οἵτινες καὶ ἐπεδίδοντο εἰς τὴν συλλογὴν τοῦ αὐτοφυοῦς δικτάμου, εἰς τὴν σκέψιν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ καλλιεργήσουν τὸν δίκταμον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ ἐπιτύχουν ἕνα μεγαλύτερον οἰκονομικὸν κέρδος, οὕτως ὥστε, κατὰ τὰ ἔτη τῆς μὴ καρποφορίας τῆς ἐλαίας, ἥτις ἀποτελεῖ μονοκαλλιέργειαν τῆς περιφερείας, νὰ ἔχουν κάποιο εἰσόδημα ἀπὸ ἕνα ἄλλο εἶδος γεωργικόν, διὰ νὰ ἐξοικονομοῦν τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Δὲν ὁμιλῶ περὶ κερδῶν, διότι οὐδεὶς γεωργὸς τῆς περιφερείας μου ἔχει κέρδη λόγῳ τοῦ κόστους τῆς καλλιεργείας καὶ τοῦ μικροῦ κτηματικοῦ κλήρου τὸν ὁποῖον ἔχουν. Διὰ τοὺς λόγους δὲ αὐτούς, μετὰ πάροδον ὀλίγων ἐτῶν, δὲν θὰ εὑρίσκωνται γεωργοὶ εἰς τὴν περιφέρειάν μου καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰ ἀναπόφευκτα κατ’ ἔτος ἀτυχήματα τὰ ὁποῖα προήρχοντο ἐκ τοῦ δυσκόλου τῆς συλλογῆς τοῦ αὐτοφυοῦς, ὅστις εὑρίσκεται εἰς ἀποκρήμνους κλιτῦς τῶν βουνῶν. Ὁ αὐτοφυὴς δίκταμος συλλέγεται μὲ μεγάλην δυσκολίαν διότι φύεται εἰς ἀποκρήμνους κλιτῦς τῶν ὀρέων καὶ ὡς τούτου ἀναγκάζονται οἱ συλλέκται του νὰ δένωνται μὲ σχοινιά, νὰ αἰωρῶνται εἰς τὸ κενὸν καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ πλησιάζουν τὰς φυτείας τοῦ αὐτοφυοῦς δικτάμου καὶ νὰ τὸν συλλέγουν. Ὁ τρόπος ὅμως αὐτὸς τοὺς στοιχίζει, πολλάκις, τὴν ζωήν των, διότι κρημνίζονται καὶ σκοτώνονται ἢ μένουν παράλυτοι εἰς ὅλην τους τὴν ζωήν. Ἀπὸ τὰς σκέψεις λοιπὸν αὐτὰς ἐμφορούμενοι οἱ ἀγρόται τῶν χωρίων Ἐμπάρου, Μυλιαράδω, Ξενιάκω, Καταφυγίου, Θωμαδιανὸ καὶ Ἀχαρνῶν, ἐδημιούργησαν τὴν καλλιέργειαν τοῦ δικτάμου. Διὰ νὰ ἐπιτύχουν ὅμως αὐτὴν ἠναγκάσθησαν νὰ ζητήσουν δάνειον ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ τοῦ ὁποίου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἐτακτοποίουν τοὺς ἀγροὺς ὥστε νὰ γίνουν κατάλληλοι διὰ τὴν πρόοδον τῆς καλλιεργείας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ ἠγόραζον ἀντλητικὰ μηχανήματα διὰ τὴν ἄρδευσιν τούτων. Πράγματι καὶ ἐγένετο τοῦτο καὶ ἡ παραγωγὴ ἔφθασεν εἰς 15 τόννους. Λόγῳ τοῦ ὅτι ὅμως ἡ ἐξαγωγή, ἡ ὁποία καὶ ἀπετέλει τὴν μόνην ἀπορρόφησιν τοῦ φυτοῦ, εἶχεν ἀνάγκην 7 ἕως 10 τὸ πολὺ τόννους, λόγῳ τῆς μεγάλης παραχθείσης ποσότητος καὶ τοῦ κακοῦ χειρισμοῦ τοῦ προϊόντος, ἀφεθέντος εἰς τὸν συναγωνισμὸν τῶν ἐμπόρων, ἡ τιμή του ἀπὸ δραχμὰς 250 κατ’ ὀκᾶν ἔπεσεν ἀπότομα εἰς τὰς 15 δραχμάς. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐπιτρέψατέ μου, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς κάμω μίαν διευκρίνησιν. Ἡ προπολεμικὴ τιμὴ τοῦ δικτάμου ἦτο, τοῦ μὲν καλλιεργουμένου μέχρι 500 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, τοῦ δὲ αὐτοφυοῦς 1000 δραχμάς. Μεταπολεμικῶς κατὰ τὸ ἔτος 1951, αἱ τιμαὶ πωλήσεως εἰς τὰς ἀγορὰς ἐξωτερικοῦ ἦτο 10 ἕως 13 δολλάρια κατὰ χιλ. φόμπ, κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ὑπὸ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου κατεβάλοντο 140 ἀρχικῶς δραχ. σημεριναὶ καὶ μετέπειτα 220 κατ’ ὀκᾶν. Κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως τῇ χρηματοδοτήσει τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἦτο 150 δραχ. Σημειωτέον ὅτι κατὰ τὸ ἔτος τῆς πτώσεως εἶχε δοθῆ ὡς προκαταβολὴ ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τὸ ἥμισυ τῆς τιμῆς τοῦ ἐμπορίου ἐπ’ ἐνεχύρῳ τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον μετεφέρθη εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν Συνεταιρισμῶν καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἐνῷ λοιπὸν τὰ δάνεια ἐδόθησαν ἐπ’ ἐνεχύρῳ τοῦ προϊόντος καὶ ὡς εἶναι φυσικὸν ἡ Τράπεζα θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκποιήσῃ τὸ προϊὸν τοῦτο διὰ νὰ καλύψῃ τὰ ἐπ’ ἐνεχύρῳ δάνεια τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν, ἐπειδὴ λόγῳ τῆς πτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ δικτάμου ἡ ὑπάρχουσα ποσότης εἰς τὰς ἀποθήκας ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἦτο μεγάλη μὴ δυναμένη ν’ ἀπορροφηθῇ ἀπὸ τὴν ἀγοράν, ἡ δὲ ἀπορροφημένη ποσότης δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ καλύψῃ τὸ ποσὸν τοῦ δανείου, ἡ Τράπεζα, καλῶς ποιοῦσα κατὰ τὴν γνώμην της, καθ’ ἡμᾶς ὅμως, ἀσκοῦσα ἀντιαγροτικὴν πολιτικήν, ἀπεφάσισε νὰ ζητήσῃ τὴν πληρωμὴν τοῦ χρέους τῆς προκαταβολῆς τοῦ δανείου ἀπὸ τοὺς δικταμοκαλλιεργητάς, ἀδιαφοροῦσα πόθεν οὗτοι θὰ ἐξεύρισκον τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα εἶχαν ἤδη καταναλώσει ἐπουλώνοντας ἓν μέρει τὶς ἀνεπούλωτες ἀγροτικὲς ἀνάγκες των, τῶν ὁποίων τὸ μέγεθος ἦταν τεράστιον λόγῳ τῆς συνεχοῦς ἀνομβρίας ἡ ὁποία τοὺς εἶχε καταστρέψει τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν καὶ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἶχον ἀφορίαν ἐλαιῶν αἵτινες ἀποτελοῦν τὴν μονοκαλλιέργειαν τῆς περιφερείας. Ἐκτὸς τῆς προκαταβολῆς τῆς ἐπ’ ἐνεχύρῳ τὴν ὁποίαν ὡς ἀνέφερα ἐξηνέμισαν δι’ ἐπούλωσιν ἀγροτικῶν των ἀναγκῶν, εἶχον καὶ τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησαν διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἀγρῶν καὶ διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν ἀντλητικῶν μηχανημάτων. Ἔρχεται λοιπὸν σήμερα ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ τοὺς λέγει «Θὰ μοῦ πληρώσετε τὸ τοκοχρεωλύσιον τοῦ καλλιεργητικοῦ δανείου καὶ συγχρόνως θὰ μοῦ πληρώσετε καὶ τὸ δάνειον τῆς προκαταβολῆς διότι δὲν δύναμαι νὰ πωλήσω τὸν δίκταμόν σας». Καὶ ἐρωτῶ τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐρωτῶ τοὺς ἀξιοτίμους κ. Ὑπουργοὺς, αὐτὴ ἡ λύσις τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἡ ὁποία εἶναι μία ἀπόφασις διὰ τῆς ὁποίας ἐξουθενώνονται οἰκονομικῶς καὶ ὁδηγοῦνται εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον καὶ εἰς ἠθικὸν τοιοῦτον οἱ δικταμοκαλλιεργηταί, οἵτινες λόγῳ τῆς ἀδυναμίας πληρωμῆς ἐκ τῆς ἐλλείψεως χρημάτων εὑρίσκονται εἰς τὸ δίλημμα τί πρέπει νὰ κάμουν, νὰ φανοῦν ἀσυνεπεῖς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν Τράπεζαν ἢ νὰ πωλήσουν τὸ ἤδη καλλιεργούμενον κτῆμα διὰ νὰ ἐξοφλήσουν τὴν Ἀγροτράπαζεαν; Καὶ πολὺ ὀρθῶς σκεπτόμενοι ἄν ὄχι δικαίως οὗτοι λέγουν πρὸς τὴν Ἀγροτράπεζαν νὰ ἀναστείλῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν δόσεων τοῦ καλλιεργητικοῦ δανείου δι’ εὐθετώτερον χρόνον, τὸ δὲ δάνειον τῆς προκαταβολῆς νὰ ἐξοφληθῇ διὰ τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος εἰς τὰς ἀποθήκας τους καὶ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς ποσοῦ δικτάμου διὰ τῆς πωλήσεως αὐτοῦ. Ἐὰν δὲ ἰσχυρίζεται ἡ Τράπεζα, καὶ εἶναι πράγματι πραγματικότης, τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἀρκεῖ διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐπ’ ἐνεχύρῳ δανείου, νὰ ζημιωθῇ καλλίτερα ἡ Τράπεζα παρὰ οἱ ἀτυχεῖς πτωχοὶ δικταμοκαλλιεργηταί. Ἐὰν ὅμως τοῦτο δὲν γίνῃ δεκτὸν ἀλλὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἄποψιν τῆς Τραπέζης, νομίζετε ὅτι εἶναι δίκαιον τοῦτο καὶ ὅτι πρέπει νὰ πληρώσουν οἱ δικταμοκαλλιεργηταὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἀδιαφορῶσα ἡ Τράπεζα δηλαδὴ τὸ Κράτος, ἐὰν οὗτοι ἀναγκασθοῦν νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἐκποίησιν τῶν καλλιεργουμένων ἀγρῶν των διὰ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ ὡς ἄνω δανείου; Τότε ὅμως τινὲς ἐκ τῶν καλλιεργητῶν ὡς μὴ ἔχοντες ἄλλο κτῆμα θὰ μείνουν τελείως ἀκτήμονες, στερούμενοι καὶ τοῦ μικροῦ αὐτοῦ τμήματος τῆς γῆς τὸ ὁποῖον ἔχουν ὡς μόνην περιουσίαν διὰ τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Δὲν νομίζω λοιπὸν καὶ πιστεύω ὅτι συμφωνεῖτε καὶ σεῖς ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ καλλιτέρα λύσις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς δώσω μερικοὺς ἀριθμοὺς σχετικῶς μὲ τὰς ὀφειλὰς τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν, ἐκ τῆς ἀνὰ χεῖρας μου εὑρισκομένης ἐπισήμου ἀριθμητικῆς καταστάσεως ἐμφαινούσης τὰ συναφθέντα καλλιεργητικὰ δάνεια παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τὸ 1951 διὰ τὴν καλλιέργειαν τοῦ δικτάμου, ὡς καὶ τὰς προκαταβολὰς διὰ τὴν συγκέντρωσίν του, διὰ νὰ ἴδητε τὸ πόσον ἔχουν δίκαιον νὰ παραπονοῦνται. Εἰς τὸ λεκανοπέδιον Ἐμπάρου περὶ τὰς 250 οἰκογενείας ἀγροτῶν ἔχουν λάβει 1ον) διὰ ἀγορὰν μοτὲρ ἀντλήσεως ὕδατος 210 χιλ. δραχμὰς διὰ λιπάσματα 50.000 δραχ., καὶ ὡς προκαταβολὴν συγκεντρώσεως δικτάμου 750.000 δρχ. Τόκοι τεσσάρων ἐτῶν 330.000 δραχ. περίπου, ἤτοι τὸ ὅλον 1.350.000. Ἔναντι τῆς ὡς ἄνω προκαταβολῆς τῶν 750.000 παρεδόθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν 6.908 ὀκάδες δικτάμου ὁ ὁποῖος ἐὰν ἐπωλεῖτο μὲ τὴν τρέχουσαν τιμὴν θὰ ἀπέδιδε 1.500.000 δρχ. Θὰ ἐπλήρωναν 1.350.000 δρχ. εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ θὰ τοὺς ἔμεναν 150.000 δραχ. Ἀντὶ τούτου ὅμως τὸ ὡς ἄνω ποσὸν τοῦ δικτάμου ἔμεινεν ὁλόκληρον ἀπώλητον, διότι ἡ ἀγορὰ εἶχε καλυφθῆ ἀπὸ προϊὸν ἄλλων παραγωγῶν τῆς αὑτῆς περιφερείας, οἱ ὁποῖοι ἐπώλησαν πρῶτοι τὸ προϊόν των. Ὡς ἐκ τούτου οἱ ὡς ἄνω καλλιεργηταὶ ἔμειναν μὲ τὸ χρέος τῶν 1.350.000 δραχ. ἐπικαλούμενοι συνεχῶς τὴν βοήθειαν καὶ προστασίαν τοῦ Κράτους ἀλλὰ ἄνευ οὐδεμιᾶς πραγματικῆς ἀνταποκρίσεως τοῦ Κράτους. Τουτ’ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς ὡρισμένους δικταμοκαλλιεργητὰς τῶν Ἀρχανῶν, οἵτινες παρέδωσαν 2.565 ὀκάδες δικτάμου εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, λαβόντες ὡς προκαταβολὴν 300.000 δραχ., σὺν τόκους τεσσάρων ἐτῶν 120.00 δραχ. ἤτοι τὸ ὅλον 420.000 δραχ. Τὸ ὡς ἄνω ὀφειλόμενον ποσὸν ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ λεκανοπεδίου Ἐμπάρου καὶ Ἀρχανῶν εἶναι ὡς ἀντιλαμβάνεσθε ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ ἐξοφληθῇ ὑπὸ τῶν ὡς ἄνω πτωχῶν ὀφειλετῶν. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν γνώμην ὅτι διὰ νὰ λήξῃ ἡ διαιωνιζομένη αὐτὴ ὑπόθεσις καὶ νὰ ἀφεθοῦν ἥσυχοι οἱ δικταμοκαλλιεργηταὶ νὰ κλαῖνε τὴν τύχη τους, θὰ πρέπει νὰ πωλήσῃ ἡ Τράπεζα τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα τοῦ δικτάμου νὰ καλύψῃ ἕνα μέρος τοῦ δανείου καὶ τὰ ὑπόλοιπα χρήματα νὰ τὰ πληρωθῇ ἀπὸ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν ἢ δὲν ξεύρω ἀπὸ ποιὸ ἄλλο δημόσιο Ταμεῖο, πάντως ὄχι ἀπὸ τοὺς πτωχοὺς παραγωγούς. Ἂν καὶ αὐτὴ ἀκόμα ἡ λύσις, εἶναι λύσις ἡ ὁποία εἶναι εἰς βάρος τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν διότι τὸ ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης καλύπτει καὶ τὴν ἐρχομένην ἐσοδείαν ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε ἔχει ἔξοδα εἰς ἡμερομίσθια τοῦ ἀγρότου εἰς λιπάσματα καὶ εἰς καύσιμον ὕλην τῶν ἀντλητικῶν μηχανημάτων. Δι’ αὐτὸ ἡ καλλιτέρα λύσις, ἡ ἰδεώδης λύσις διὰ τὸν δικταμοκαλλιεργητὴν θὰ ἦτο νὰ καῇ ἡ ὑπάρχουσα ποσότης διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ τῆς νέας ἐσοδείας νὰ ἀπορροφηθῇ ἐφ’ ὅσον δὲν καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου ἡ ὑπάρχουσα παλαιὰ ποσότης. Κύριοι συνάδελφοι, ὑποστηρίζω τὰ ἀνωτέρω διότι δὲν πρέπει νὰ τοὺς ἐξουθενώσωμεν οἰκονομικῶς πωλοῦντες ὅ,τι ἔχουν, διότι τότε θὰ καταστοῦν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἀκτήμονες, διὰ νὰ ἐξοφλήσουν τὶ παρακαλῶ; Καλλιεργητικὰ δάνεια! καὶ ὄχι ἔξοδα διασκεδάσεων, οὔτε καταχρήσεων. Καὶ τότε ὅταν τοὺς καταστρέψωμεν οἰκονομικῶς διότι ἀπεφάσισαν νὰ γίνουν προοδευτικοὶ γεωργοί, δὲν νομίζετε ὅτι ὁ ζῆλος των πρὸς τὴν πρόοδον καὶ τὴν καλλιέργειαν θὰ ἀνακοπῇ; Ἐπειδὴ ἠθέλησαν νὰ βελτιώσουν τὴν ζωήν των οἰκονομικῶς ἐργαζόμενοι τὴν γῆν των, τὸ Κράτος πρέπει νὰ τοὺς τιμωρήσῃ δι’ αὐτὸ; Ὄχι πρὸς Θεοῦ τοῦτο θὰ ἦτο μέγα σφάλμα διότι τοὺς σπρώχνομεν εἰς τὴν ἀστυφιλίαν, διότι εἰς τὸ χωριό των θὰ εἶναι ἀκτήμονες ἢ δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀντεπεξέλθουν οἰκονομικῶς, ἐνῷ εἰς τὴν πόλιν κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν φήμην καὶ πίστιν, κάποια δουλειὰ θὰ εὕρουν νὰ κάμουν διὰ νὰ ζήσουν. Ἐπίσης θὰ τοὺς σπρώξωμεν καὶ εἰς τὸν κομμουνισμόν, δότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀπογοητεύονται ἀπὸ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ Κράτους, εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ παρασύρονται ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ οὕτω οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ γίνονται διπλᾶ θύματα, θύματα τῶν κομμουνιστῶν καὶ θύματα τοῦ Κράτους. Δὲν ἐπιτρέπεται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπογοητεύσωμεν τοὺς ἀγρότας, οὔτε νὰ τοὺς ἀναστέλλωμεν τὴν προοδευτικήν των προσπάθειαν διὰ τὴν δημιουργίαν μιᾶς καλλιτέρας ζωῆς των. Τοὐναντίον ἐπιβάλλεται εἰς τὸ Κράτος νὰ ὑποβοηθῇ καὶ νὰ παροτρύνῃ τοὺς ἀγρότας πρὸς τοῦτο... Ἀλλοίμονον ἐὰν πράττωμεν τὸ ἀντίθετον. Εἶναι ὡς ἐὰν ἀφαιροῦμεν τοὺς γωνιαίους λίθους τῶν θεμελίων τοῦ κρατικοῦ οἰκοδομήματος. Ἐπιβάλλεται ἀξιότιμε κ. ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως δώσητε μίαν λύσιν εὐνοϊκὴν διὰ τοὺς δικταμοκαλλιεργητάς, βέβαιος ὤν, ὅτι ἐκτελεῖτε Ἐθνικὸν καθῆκον. Πρὸ δὲ τοῦ ἐθνικοῦ καθήκοντος, ὅλα τὰ ἐμπόδια ὑπερπηδῶνται ἀσυζητητί, βέβαιος ὤν, ὅτι θὰ πράξητε σύμφωνα μὲ τὴν ἐθνικήν σας συνείδησιν. Θὰ ἀναφέρω, διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην μου ὅτι θὰ πρέπει νὰ καῇ τὸ ὑπάρχον ἀπόθεμα τοῦ δικτάμου, διὰ νὰ σωθοῦν οἱ δικταμοκαλλιεργηταὶ ὅπως κάμουν ἄλλα κράτη τὰ ὁποῖα καίουν ὡρισμένας ποσότητας γεωργικῶν προϊόντων πλεοναζόντων, διὰ νὰ κρατήσουν τὰς τιμάς, διὰ νὰ ἀποδείξω λέγω τὴν βάσιν τῆς σκέψεώς μου αὐτῆς θὰ σᾶς ἀναφέρω δι’ ὀλίγων λέξεων τοῦτο, ὅτι ἡ καλλιέργεια τοῦ δικτάμου στοιχίζει ἀρκετά, διότι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θέλει ἔδαφος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τακτοποιηθῇ καταλλήλως, ἀφ’ ἑτέρου θέλει συνεχῆ ποτίσματα καὶ συχνότατα βοτανίσματα, διότι οὐδὲν ζιζάνιον πρέπει νὰ εὑρίσκεται πλησίον αὐτοῦ. Ἐπίσης ἡ συλλογή του καὶ ἀποξήρανσις θέλει ὡρισμένας διατυπώσεις αἱ ὁποῖαι στοιχίζουν εἰς ἡμερομίσθια. Ἡ συλλογὴ γίνεται ὀλίγον πρὸ τῆς δύσεως τοῦ ἡλίου μὲ θερμὸν καὶ ξηρὸν καιρὸν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀνθήσεως συλλέγοντες τὰς ἀνθισμένας κορυφὰς μετὰ τῶν παρακειμένων φύλλων τοποθετεῖται εἰς εἰδικὰ τελάρα καὶ ἀποξηραίνεται εἰς εἰδικὰ ὑπόστεγα καθ’ ὅτι ἡ ὑγρασία, ἡ θερμότης καὶ τὸ φῶς εἰς μὴ κανονικὰς ποσότητας δημιουργοῦν ἀποσύνθεσιν τῶν δραστικῶν συστατικῶν τοῦ φυτοῦ. Δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον μετὰ ἀπὸ τόσους κόπους καὶ ἔξοδα νὰ εὑρίσκεται πάλιν εἰς δύσκολον θέσιν ὁ δικταμοκαλλιεργητὴς νὰ πωλήσῃ τὸ προϊόν του καὶ τοιουτοτρόπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ τοῦ ἐπαυξηθῇ τὸ οἰκονομικὸν χάος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ προμηνύεται ἡ διαιώνισις τοῦ οἰκονομικοῦ αὐτοῦ χάους. Νομίζω λοιπὸν ὅτι συμφωνῆτε καὶ σεῖς κύριοι συνάδελφοι καθὼς καὶ σεῖς ἀξιότιμοι κ. ὑπουργοὶ ὅτι δικαίως ἐξέφρασαν τὴν γνώμην τῆς καταστροφῆς τῶν ἀποθεμάτων τῆς Τραπέζης. Καὶ νὰ γίνῃ σύστασις εἰς τοὺς δικταμοκαλλιεργητὰς καὶ δι’ ἑνὸς τρόπου τὸν ὁποῖον θὰ ἐξεύρῃ ἡ ἁρμοδία γεωργικὴ ὑπηρεσία νὰ μὴ ἐπιτρέπεται μελλοντικῶς ἡ παραγωγὴ ποσότητος πλέον τῶν 7 ἕως 10 τόννων ἤτοι ποσότητος ἥτις δύναται εὐχερῶς νὰ ἐξαχθῇ κατ’ ἔτος. Ἐκτὸς ἐὰν μετὰ τὴν κατανόησιν ἐκ τῆς παρούσης ὁμιλίας, ἔχωμεν ἀνάγκην μεγαλυτέρας ποσότητος διὰ τὴν ἐπάρκειαν τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Νὰ συστήσουν δὲ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι συγχρόνως τὴν ἀνάγκην τῆς προστασίας τοῦ αὐτοφυοῦς δικτάμου καὶ τὸν πολλαπλασιασμὸν αὐτοῦ εἰ δυνατὸν εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα αὐτοφύεται. Διὰ τὸν λόγον δὲ αὐτὸν θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀνάγκη νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ βοσκὴ τῶν αἰγῶν εἰς τοὺς χώρους αὐτούς, διότι αἱ αἶγες ἀποτελοῦν τὸν ὑπ’ ἀριθ. 1 καταστροφέα τοῦ δικτάμου δι’ οὓς λόγους θ’ ἀναφέρω κατωτέρω. Καὶ νὰ ἐπιζητηθῇ ἡ τεχνητὴ ἐξάπλωσις εἰς τὰς ὡς ἄνω περιοχὰς τοῦ δικτάμου, καὶ ἰδίως εἰς τὸ ὄρος Δίκτη, ὅπου τὰ ἐδάφη εἶναι τὰ πλέον κατάλληλα διὰ τὴν παραγωγὴν ἀρίστης ποιότητος δικτάμου. Σημειωτέον ὅτι παλαιόθεν τὰ φαρμακευτικὰ φυτὰ συνελέγοντο ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Κρήτης, ὡς ἔχοντα μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν εἰς ποιότητα. Οὕτω θὰ ἀποκτήσωμεν καὶ θὰ δώσωμεν εἰς τὸ ἐμπόριον τὴν ἀσυναγώνιστον πράγματι ἀρίστην ποιότητα τοῦ δικτάμου Κρήτης. Πρὸς περιφρούρησιν δὲ τῆς τιμῆς τοῦ δικτάμου, ἐπιβάλλεται ὅπως γίνεται ὑποχρεωτικὴ ἡ συγκέντρωσις αὐτοῦ. Δεύτερον νὰ καθορισθῇ ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Ἐμπορίου ἡ κατωτάτη τιμὴ ἕως 6 δολλαρίων φὸμπ κατὰ χιλιόγρ., λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ διάφορα ἐργοστάσια χρησιμοποιήσεώς του κατέβαλον καὶ μέχρι 14 δολ. κατὰ χιλ. καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει κίνδυνος στροφῆς τῆς καταναλώσεως εἰς ἄλλας χώρας παραγωγῆς του, γνωστοῦ ὄντως ὅτι ὁ δίκταμος καλλιεργεῖται μόνον ἐν Κρήτῃ. Καὶ διὰ λόγους ἑπομένως ἐθνικῆς οἰκονομίας ἐπιβάλλεται ἡ προστασία τοῦ προϊόντος, διὰ καθορισμοῦ κατωτάτης τιμῆς. Τρίτον, ἀνάθεσις ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς ὡρισμένον ὄργανον τῆς πωλήσεώς του διὰ τὴν καλυτέραν τοποθέτησίν του εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διὰ τὴν ἀποφυγὴν τοῦ συναγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος, ὡς γνωστόν, ἔφερε τὰ σημερινὰ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ δικτάμου. Τέταρτον, ὡς πρὸς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, νομίζομεν ὅτι δὶς τῆς ἑβδομάδος θὰ πρέπει νὰ μεταχειρίζεται τοῦτον ὡς ρόφημα ὁ στρατός, καθ’ ὅτι τοῦτο ἐπιδρᾷ εὐεργετικῶς ἐπὶ τῆς φυσιολογικῆς ἐκκρίσεως τοῦ στομάχου. Σημειωτέον ὅτι ἕνα ἐκ τῶν φυτικῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ φαρμακευτικὸν ἰδιοσκεύασμά μου Στομαχὸλ διὰ τοῦ ὁποίου τακτοποιεῖται ἡ κανονικὴ ἔκκρισις τοῦ στομάχου καὶ θεραπεύεται ἡ ὑπερχλωρυδρία, εἶναι ὁ δίκταμος. Ἀναφέρω τοῦτο διὰ ν’ ἀντιληφθῆτε τὴν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν τούτου ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ. Κατωτέρω θὰ ἀναφέρω καὶ τὰς ἄλλας ἰδιότητάς του. Σχετικῶς, διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸν δίκταμον ὡς ρόφημα ὁ στρατός, ἐγένοντο ἀλλεπάλληλα διαβήματα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ἐν τέλει, ἐγένετο χρησιμοποίησις τοῦ δικτάμου ὡς ροφήματος. Ἀλλὰ μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι δὲν ἀρέσει εἰς τοὺς στρατιώτας, δὲν ἔκαναν περαιτέρω χρῆσιν. Μὴ γνωρίζοντες ὅτι πίνοντας ἕνας οἱοσδήποτε ἕνα ρόφημα διὰ πρώτην φορὰν συνήθως δὲν τοῦ προξενεῖ εὐχαρίστησιν, σὺν τῷ χρόνῳ, ὅμως, τὸ συνηθίζει καὶ εἰς τὸ τέλος τὸ ζητεῖ, ἐφ’ ὅσον βέβαια εἶναι καὶ χρήσιμον. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν ὅλων αὐτῶν ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν οὐσίαν. Τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τί ἔκαμεν ἔναντι αὐτῆς τῆς τραγικῆς καταστάσεως τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν; 1) Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας, τοῦτο ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκόν του. Τοῦτο ἀπετάθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἵνα χρησιμοποιήσῃ δὶς τῆς ἑβδομάδος ὡς ρόφημα τὸν δίκταμον, ἀδιάφορον ἐὰν τοῦτο ἀπέδωσεν. Δι’ ἐπανειλημμένων δὲ ἐγγράφων του πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἐζήτησε τὴν τακτοποίησιν τοῦ θέματος δικτάμου. Δυστυχῶς, ὅμως, οὔτε ἡ Τράπεζα, οὔτε τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἔπραξαν τὸ καθῆκόν των. Διότι ἡ μὲν Τράπεζα ἔπρεπε νὰ πωλήσῃ τὸ ἀπόθεμα τοῦ δικτάμου καὶ νὰ καλύψῃ τὸ δάνειον, ἐφ’ ὅσον μάλιστα τοῦτο καὶ νομικῶς ἐπιβάλλεται, διότι τὸ δάνειον ἐδόθη ὡς προκαταβολὴ ἔναντι τοῦ ἀποθέματος τοῦ δικτάμου, τὸ ὁποῖον ἔδωσαν εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τοῦ ὁποίου θὰ ἐκαλύπτετο τὸ δάνειον. Νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι τὸ νόμιμον καὶ δίκαιον εἶναι νὰ ζητῇ ἡ Τράπεζα τὴν κάλυψιν τοῦ δανείου ἀπὸ αὐτὴν τὴν ποσότητα, ἀντὶ τούτου ἡ Τράπεζα ἐπιμένει εἰς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ δανείου ἐξ ἄλλων πόρων τοῦ δανειστοῦ, λέγουσα μάλιστα ὅτι δὲν θὰ τοῦ δώσῃ καλλιεργητικὸν δάνειον, ἐὰν δὲν ἐξοφλήσῃ τὸ δάνειον τῆς προκαταβολῆς τοῦ δικτάμου. Ἰδού, διατί παραπονοῦνται οἱ δικταμοκαλλιεργηταὶ διὰ τὴν κακὴν μεταχείρισίν των ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Δι’ ἡμᾶς δὲ τοῦτο ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἀπαράδεκτον, ἥτις ἐὰν δὲν διορθωθῇ θὰ προβῶμεν εἰς ἐνεργείας αἵτινες δὲν θὰ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ προορισμοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ στάσις τοῦ ὑπουργείου Ἐμπορίου, ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀχαρακτήριστος καὶ ἐγκληματικὴ ὄχι μόνον ἔναντι τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν, ἀλλὰ καὶ ἔναντι αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐνῷ ἐπανειλημμένως ἐζητήθη ἡ παρέμβασίς του διὰ τὴν τακτοποίησιν τῆς ὡς ἄνω ὑποθέσεως, δὲν ἔδωσε τὴν προσήκουσαν προσοχήν, ἀφήσας ἐκτεθειμένους τοὺς δικταμοκαλλιεργητὰς εἰς οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν. Ἐνῷ ἠδύνατο νὰ δώσῃ τὰς λύσεις τὰς ὁποίας ἀνεφέραμεν. Ἀλλά, πέραν τούτου, διὰ τῆς ἐπιμονῆς του νὰ μὴ θεσπίσῃ τιμὴν ἀσφαλείας, εἴχομεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐξακολουθῇ ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις ὑποτιμήσεως τοῦ δικτάμου. Διὰ τῆς νοοτροπίας του τὸ Κράτος νὰ μὴ καταστρέψῃ τὰ ὑπάρχοντα πλεονάσματα ἀποθεμάτων δικτάμου πρὸς συγκράτησιν τῆς τιμῆς, ἀφ’ ἑνὸς καὶ διὰ τῆς μὴ θεσπίσεως τιμῆς ἀσφαλείας, πρᾶγμα ποὺ ἐπιτρέπει τὸν ἀθέμιτον συναγωνισμὸν λόγῳ τῆς ὑπάρξεως ἀποθεμάτων, εὐθύνεται βαρύτατα διὰ τὰς δημιουργηθείσας χαμηλὰς τιμάς, ἀπόρροια τῶν ὁποίων εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἐξαθλίωσις τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν καὶ ἡ ζημία τοῦ Κράτους ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ εἰσαγομένου συναλλάγματος. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ὕπαρξιν μεγάλης παραγωγῆς ἐστηρίχθησαν οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφερόμενοι μόνον διὰ τὸ ἰδικόν των κέρδος καὶ κατὰ βάθος ἀδιαφοροῦντες πόσον θὰ ἔπρεπε νὰ πωληθῇ ὁ δίκταμος, ἔρριξαν τὰς τιμὰς καὶ οὕτω αὐτοὶ μὲν ἔλαβον τὴν κανονικήν των προμήθειαν, ὁ παραγωγὸς ὅμως ἐζημιώθη μὲ τὴν ἀποκρυσταλλωθεῖσαν νέαν τιμὴν καὶ κινδυνεύει νὰ ἐξουθενωθῇ οἰκονομικῶς. Τὸ δὲ Κράτος ἐπίσης ἐζημιώθη, διότι ἔχασεν ἕνα μεγάλο ποσὸν συναλλάγματος, διότι τὸ ἐξωτερικὸν μέχρι τότε ἠγόραζε μὲ τιμὴν 14 δολλ. τὸ κιλόν, ἐνῷ τώρα τὸ ἀγοράζει 2 δολλάρια. Ἐὰν λάβωμεν δὲ ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν ἀπορροφᾷ 10 τόννους τὸ ἔτος, μὲ 14 δολλάρια τὸ κιλό, εἰσήρχετο συνάλλαγμα 140.000 δολλαρίων κατ’ ἔτος. Ἐνῷ τώρα εἰσέρχεται μόνον 25.000 δολλάρια. Ἐκ τούτου ζημιοῦται τὸ Δημόσιον κατὰ 115.000 δολλάρια. Ἰδοὺ διατί συνέφερε νὰ καταστραφῇ μία ποσότης δικτάμου ἀπὸ τὸ Κράτος. Διά νὰ προληφθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Τὸ γεγονὸς ὅτι, ὡς θὰ σᾶς ἀποδείξω κατωτέρω, ὁ δίκταμος ἀποτελεῖ παγκόσμιον μονοπώλιον τῆς Κρήτης, ἔδιδε τὸ ἄνω δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος, καθὼς ἐπίσης καὶ τὴν ἐπιβολὴν τιμῆς ἀσφαλείας, διὰ νὰ θέση φραγμὸν εἰς τοὺς ἐκμεταλλευτὰς τῶν τιμῶν, ὁπότε τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον θὰ ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ κρατήσῃ τὴν τιμὴν τῶν 14 δολλαρίων κατὰ κιλόν, καθ’ ὅτι οὗτοι ἔχουν ἀνάγκην ὡρισμένης ποσότητος διὰ τὴν παρασκευὴν ἐκλεκτῶν ἀρωμάτων καὶ ἡδυπότων, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ δίκταμος εἶναι ἀναντικατάστατος. Διὰ τοῦτο ἀπορῶ πῶς σκέπτονται οἱ σημερινοὶ ὑπεύθυνοι καὶ κατόπιν ὅλων αὐτῶν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα, ὄχι μόνον νὰ ἐπερωτήσω ἁπλῶς, ἀλλὰ νὰ κατηγορήσω καὶ νὰ καταγγείλω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν στάσιν της ἔναντι τοῦ δικτάμου. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὅμως, ἐλπίζω, ὅτι μετὰ τὴν παροῦσαν διασαφήνισιν τοῦ θέματος ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ἀκολουθήσῃ ἰδιαιτέραν τακτικὴν πρὸς ὄφελος καὶ τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ πέραν ὅλων αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἀσφαλῶς θὰ διερωτᾶσθε διὰ ποῖον λόγον ἐζήτησα νὰ ἦσθε ὅλοι παρόντες κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου αὐτήν, ἐφ’ ὅσον τὰ ὅσα ἔχετε ἀκούσει μέχρι τώρα δὲν ἤξιζαν τοσαύτης τυμπανοκρουσίας. Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ θὰ ἀκούσετε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν ὅλους ὑμᾶς. Καὶ ἀρχίζω. Τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος φυτὸν ὀνομάζεται δίκταμος, τῆς οἰκογενείας τῶν Χειλανθῶν, ὑπὸ τῶν ξένων δὲ ὀνομάζεται Ντίκταμους Κρέτικους. Εἶναι αὐτὸ ποὺ εἴδατε εἰς τὰ φακελλάκια ποὺ ἐκυκλοφόρησαν. Φύεται εἰς ὁλόκληρον τὴν Κρήτην, ὀνομάζεται δὲ δίκταμος ἐκ τοῦ ὄρους Δίκτη, διότι εἰς τὴν Δίκτην καὶ εἰς μεγάλην ποσότητα φύεται, ἀλλὰ καὶ ποιοτικῶς ἀπὸ ἀπόψεως φαρμακευτικῶν ἰδιοτήτων, εἶναι ὁ καλύτερος. Σημειωτέον ὅτι εἰς τὴν παλαιὰν ἐποχὴν τὰ φαρμακευτικὰ φυτὰ ἐμαζεύοντο ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴν Κρήτην. Ὁ δίκταμος αὐτοφύεται εἰς ὀρεινάς καὶ λοφώδεις ἀσβεστολιθικὰς ἐκτάσεις, εἰς φάραγγας, κρημνούς καὶ βράχους καὶ εἰς τὰς κλιτῦς καὶ τοὺς σκιεροὺς αὐχένας τῶν ὀρεινῶν συγκροτημάτων ἀποκλειστικῶς τῆς Κρήτης. Ὁ ὑπάρχων εἰς ἄλλα μέρη εἶναι ψευδοδίκταμος. Ἀναφέρεται δὲ τοῦτο καὶ εἰς τὴν βιβλιογραφίαν, ὡς θὰ ἴδητε κατωτέρω. Ὅτι παίζει μεγάλον ρόλον ἡ κλιματολογικὴ κατάστασις καὶ τὸ ἔδαφος τῆς Κρήτης, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τὸ 1948 καὶ ἐνωρίτερον ἴσως εἰσήχθη ἐκ Κρήτης εἰς Ἰταλίαν, Γαλλίαν, Ἀγγλίαν καὶ Γερμανίαν, ὅπου καὶ ἐκαλλιεργήθη, οὗτος ὑστεροῦσε καταφανῶς τῶν φαρμακευτικῶν ἰδιοτήτων τοῦ καλλιεργουμένου ἐν Κρήτῃ, διὰ τοῦτο ἠναγκάσθησαν νὰ τὸν μεταχειρίζωνται μόνον εἰς γλάστρες, ὡς καλλωπιστικὸν φυτόν. Κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, οἱ Ἰταλοὶ παρήγαγον χημικὸν ἐσάνς, ἀλλὰ τοῦτο ὑστεροῦσε πολὺ τοῦ φυσικοῦ. Κατὰ τὴν μυθολογίαν, ὁ δίκταμος ἦτο ἀφιερωμένος εἰς τὴν Θεὰν Ἄρτεμιν, διότι καὶ τὸ φυτόν, ὡς καὶ κείνη, ἐβοήθει τὰς γυναῖκας κατὰ τὸν τοκετόν. Διά τοῦτο καὶ τὸ ἄγαλμα τῆς Ἀρτέμιδος παριστάνετο μὲ στέφανον ἐκ δικτάμου. Περὶ τοὺς 120 συγγραφεῖς ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον ἔχουν ἀσχοληθῆ καὶ ἔχουν ἐκθειάσει τὰς φαρμακευτικὰς ἰδιότητας τοῦ δικτάμου, αἵτινες εἶναι πολύπλευροι, ὡς θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ἐκ τῶν κατωτέρω. Ὁμιλοῦν περὶ δικτάμου ὡς φαρμάκου ὁ Ὀρφεύς εἰς τὰ «Ἀργοναυτικά», ὁ Ὅμηρος εἰς τὴν «Ἡλιάδα», ὁ Εὐριπίδης (480 π. Χ) ὅστις λέγει, «φύεσθε δὲ τὸ δίκταμον ἐν Κρήτῃ μόνῃ». Ὁ Ἱπποκράτης τὸ 460 π. Χ. «δίκταμον Κρητικοῦ ὅσον ὀβολὸν ἔν ὑδάτει ποιεῖν». Ὁ Ἀριστοτέλης (384 π. Χ.) «ἐν Κρήτῃ αἶγες ὅταν τοξευθῶσι ζητοῦσιν, ὡς ἔοικε τὸ δίκταμον τὸ ἐκεῖ φυόμενον. Ὅταν γὰρ φάγωσιν εὐθὺς ἐκβάλουσι τὰ τοξεύματα, δηλαδὴ ἀπορίπτει τὰ δηλητηριώδη βέλη, ἤτοι ἐκβάλλει τὸ δηλητήριον». Ὁ Θεόφραστος (372 π. Χ.) ὁ πατὴρ τῆς βοτανικῆς, λέγει, «τὸ δὲ δίκταμον ἴδιον τῆς Κρήτης, θαυμαστὸν δὲ τῇ δυνάμει». Οὗτος ἐν συνεχείᾳ κάμνει διαχωρισμὸν τοῦ δικτάμου τῆς Κρήτης ἀπὸ τὸ ψευδοδίκταμον τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος, δηλαδὴ οὔτε εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα δὲν δύναται νὰ καλλιεργηθῇ ὁ πραγματικὸς ἀρωματικὸς καὶ φαρμακευτικὸς δίκταμος τῆς Κρήτης. Ὁ Βιργίλιος τὸ 70 π. Χ. λέγει, τὸ φυτὸν ὅταν φαγωθῇ ἐκβάλλει τὸ δηλητήριον ἐκ τοῦ σώματος. Ὁ Διοσκουρίδης 54 π. Χ. «δίκταμον πόα ἐστὶ Κρητική, ποιεῖ δὲ ἀσωμένης στόμαχον ἄγει καὶ ἔμμηνα καὶ λόχια». Ἐδῶ βλέπομεν ὅτι ἐμφανῶς ἀναφέρει ὁ Διοσκουρίδης τὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ στομάχου καὶ συγχρόνως καὶ διὰ τὰς γυναῖκας. Ὁ Γαληνὸς τὸ 129 μ. Χ. λέγει ὅτι θανατώνει τὰ ἑρπετὰ διὰ τῆς παρουσίας του. Ὁ δίκταμος εἶναι σπουδαῖον ἀρωματικὸν καὶ φαρμακευτικὸν φυτόν. Σήμερον χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν ἀκριβοτέρων ἀρωμάτων καὶ εἰς τὴν ποτοποιΐαν, ἰδίως εἰς τὸ βερμούτ. (Συστατικὰ ἐκ τῶν ὁποίων ἀποτελεῖται εἶναι ἡ πουλεγόνη, διὰ τὴν παρασκευὴν ἀρωμάτων καὶ ποτῶν καὶ ἡ θυμόλη καὶ καρπακρόλη διὰ τὰ φάρμακα). Εἰς μικρὰν δὲ ποσότητα χρησιμοποιεῖται ὡς ρόφημα, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιῆται ὡς ρόφημα εἰς εὐρυτάτην κλίμακα ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, χάρις εἰς τὰς ἀξιολόγους ἰδιότητάς του. Αἱ ἰδιότητες τὰς ὁποίας ἀπέδιδον οἱ ἀρχαῖοι εἰς τὸν δίκταμον εἶναι αἱ κάτωθι: 1) Θεραπεύει τὰ ἕλκη, 2) εἶναι φάρμακον διὰ τὰς παθήσεις τοῦ στομάχου, 3) ἐπουλωτικὸν τῶν πληγῶν, 4) θεραπεύει καὶ ἐπιδρᾷ εἰς τὴν ταχεῖαν ἀποκατάστασιν τῶν καταταγμάτων τῶν ὀστῶν, ἐπιδρᾷ εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπούλωσιν τῶν πληγῶν τραυμάτων, 5) ἐκβάλλει τὰ δηλητήρια ἐκ τοῦ ὀργανισμοῦ, ἔχει εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν εἰς τοὺς ρευματισμοὺς καὶ εἰς τὰς ἀρθριτικὰς παθήσεις, 7) ἐχρησιμοποιεῖτο γενικῶς διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἐντερικῶν παθήσεων καὶ ἰδίως τῆς δυσεντερίας, 8) εἶναι αἱμοστατικὸν καὶ ἐπιδρᾷ εὐεργετικῶς ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας (ἀρτηριοσκλήρωσις), 9) ἔχει τονωτικὰς καὶ ἀντισπασμωδικὰς ἰδιότητας καὶ 10) ἐχρησιμοποιεῖτο ὡς ἀντισηπτικὸν τοῦ στόματος. Αὐτὸς εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ὁ δίκταμος τῆς Κρήτης. Ἕνα φυτὸν τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμοποιῇ κάθε ἄνθρωπος ὡς ρόφημα. Ἐὰν κάμωμεν μίαν ἀνασκόπησιν τῶν ἰδιοτήτων τοῦ δικτάμου, θὰ ἴδωμεν ὅτι οὗτος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμοποίησίν του εἰς τὴν ἀρωματοποιΐαν καὶ τὴν ποτοποιΐαν, καλῶς τὸν ἔχει τοποθετήσει ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος, διότι κατασκευάζει ἐξ αὐτοῦ τὰ πλέον ἐκλεκτὰ ἀρώματα καὶ ἡδύποτα. Σημειωτέον ὅτι τὸ ἄρωμά του εἶναι ἐξαιρετικὸν καὶ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀνθίσεώς του ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ τόπου τῆς καλλιεργείας του ἀρωματίζεται ὑπὸ ἑνὸς λεπτοτάτου καὶ λίαν εὐχαρίστου ἀρώματος (τὰ ἐκλεκτότατα Γαλλικὰ ἀρώματα μεταχειρίζονται δίκταμον). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταχείρισίν του ὡς ροφήματος, ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος ὡς μὴ γνωρίζων τὰς ἰδιότητάς του δὲν τὸν μεταχειρίζεται εἰ μὴ μόνον εἰς ἐλαχίστην κλίμακα. Καὶ τοῦτο διότι οὐδεὶς μέχρι σήμερον ἐνδιεφέρθη νὰ φέρῃ εἰς γνῶσιν τῶν ἀνθρώπων τὰς ποικίλας καὶ χρησίμους ἰδιότητας τοῦ δικτάμου. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐκφράζω τὴν παράκλησιν τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν πρὸς τοὺς κ. δημοσιογράφους, ὅπως οὗτοι φέρουν εἰς τὴν δημοσιότητα τὰ σημερινὰ λεχθέντα σχετικῶς μὲ τὴν ὠφελιμότητα τοῦ δικτάμου ὡς ροφήματος, ὁπότε ἡ κατανάλωσίς του τόσον εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἦτο τεραστία πρὸς ὄφελος τῶν καταναλωτῶν τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσήγαγε μεγάλην ποσότητα συναλλάγματος, ἐφ’ ὅσον ἡ Κρήτη διατηρεῖ τὸ παγκόσμιον μονοπώλιον τούτου. Χάρις εἰς τὰς ὡς ἄνω ἰδιότητας τοῦ δικτάμου, ἐπιμένω νὰ τὸ μεταχειρίζεται ὁ ἄνθρωπος. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν λάβομεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰς ἀναφερθείσας ἰαματικὰς ἰδιότητας καὶ τὴν ὑγιεινὴν συμβολὴν του ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ἐπιβάλλεται νὰ τὸν μεταχειριζόμεθα διὰ νὰ προλαμβάνωμεν ἀρκετὰς παθολογικὰς ταλαντεύσεις τοῦ ὀργανισμοῦ μας, ἐν συμπεράσματι διότι εἶναι ἀντισηπτικὸν τοῦ στόματος, θὰ προλαμβάνωμεν ὡρισμένας παθήσεις τοῦ στομάχου, θὰ προλαμβάνωμεν ἐν μέρει τὴν ἀρτηριοσκλήρωσιν, ἐν μέρει τοὺς ρευματισμοὺς καὶ ἐν μέρει τοὺς ἀρθριτισμούς, εἶναι καὶ τονωτικόν, ἄρα ὁ δίκταμος εἶναι ἕνα καλὸν στοιχεῖον διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ὑγείας τοῦ ὀργανισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἴπομεν πολλὰ καὶ διάφορα διὰ τὸν δίκταμον παρέλειψα ὅμως νὰ σᾶς εἴπω μίαν περιζήτητον ἰδιότητά του, ἡ ὁποία θὰ συγκινήσῃ ἀμφότερα τὰ φῦλα τοῦ ἀνθρώπου. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ δίκταμος εἰς τὴν Κρήτην ὀνομάζεται ἔρωτας. Ὠνομάσθη δὲ ἔρωτας ὑπὸ τῶν χωρικῶν διότι προκαλεῖ κἄποιαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ γενετησίου ὀργασμοῦ. Τοῦτο συνεπαίρανον οἱ χωρικοὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ ὀργασμοῦ των τὰ ἀρσενικὰ κατσίκια καὶ μὲ κίνδυνον ἀκόμα νὰ κρημνισθοῦν προσεπάθουν νὰ φάγουν τὸν δίκταμον, ὅστις ὡς ἀνέφερα φύεται εἰς ἀποκρήμνους κλιτῦς. Διὰ τὸ λόγον αὐτόν, ὁ μεγαλείτερος φθορεὺς τοῦ αὐτοφυοῦς δικτάμου εἶναι τὰ κατσίκια. Ἐν κατακλεῖδι, κ. συνάδελφοι, πιστεύω ὅτι ἡ πόσις τοῦ ἀφεψήματος τοῦ δικτάμου τῆς Κρήτης τοὺς μὲν γέροντας θὰ ὠφελήσῃ πολύ, εἰς δὲ τοὺς νεωτέρους θὰ συμβάλῃ διὰ νὰ μὴ αἰσθανθοῦν τὴν ἔλλειψίν του, μὲ τὴν πάροδον τῆς ἡλικίας των. Εἰς τὰς γυναῖκας δέ, θὰ εἶναι ἀκόμη περισσότερον ὠφέλιμος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ πειραμάτων τὰ ὁποῖα ἔχω κάμει ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ὅτι ὁ συνδυασμὸς τοῦ δικτάμου μετὰ ἑτέρου φυτοῦ ὀνομαζομένου φασκομηλιᾶς τῆς Κρήτης, ἀνὰ ἴσα μέρη, εἶναι τὸ ὑγιεινότερον ρόφημα τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐπιστημονικήν μου γνώμην θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐν χρήσει ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀνωτέρω ρόφημα, τὸ τσάϊ ἔχει ἀρκετὰ μειονεκτήματα καὶ μόνον εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις προέχει τούτου. Φυσικὰ αἱ ἰδιότητες τοῦ δικτάμου ἔχουν ἀντικατασταθῆ μὲ διάφορα φάρμακα καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὅποιος τὸν πίνει ἐσώθη ἀπὸ κάθε νόσον, ἀλλὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν ὅτι κατά τι ὠφελεῖ ποικιλοτρόπως τὸν ὀργανισμόν μας, διατὶ νὰ μὴ τὸν προτιμῶμεν ἀπὸ ἕνα ἄλλο ρόφημα κατωτέρας ποιότητος; Ἰδοὺ διατὶ ἐπέμενα νὰ παρακολουθήσετε τὴν ἀποψινὴν μου ἀγόρευσιν. Νομίζω ὅτι ὄχι μόνον συνεβάλατε εἰς τὴν τακτοποίησιν ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὡρισμένους δυστυχεῖς ἀγρότας, ἀλλὰ συγχρόνως κάτι προσεθέσατε εἰς τὰς γενικάς σας γνώσεις, χρήσιμον διὰ τὴν ὑγείαν σας. Πιστεύω δὲ ὅτι θὰ μὲ ἐνθυμῆσθε πάντοτε ἐὰν ἐφαρμόσετε τὴν θεωρίαν μου. Ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ἐμπορίου ἀναμένομεν τὴν ἐφαρμογὴν καὶ τὴν ὑποστήριξιν τῶν ὅσων εἶπον ἐκ μέρους τῶν δικταμοκαλλιεργητῶν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρασαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§71Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι πράγματι συμπαθές, διότι δὲν ἔρχεται ὡς ἐπερώτησις, ἀλλ’ ἀντιθέτως εἶναι μία εὐχὴ καὶ μία ἔκκλησις δι’ ἕνα ἄγνωστον εἶδος καὶ διότι ἀφορᾷ τὸν ἀπορότερον λαὸν τῆς ὑπαίθρου, ἀλλὰ καὶ τῶν τολμηροτέρων, καὶ τοῦτο διότι εἰς τὴν πρώτην του ἐμφάνισιν ὁ δίκταμος, ἀπετέλει ἀντικείμενον προσοχῆς μόνον τῶν τολμηρῶν, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐπλήρωνον κάθε καλοκαῖρι μὲ 5–10 θύματα πτωχῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐστεροῦντο τῶν πάντων καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ τὸν ἀνεύρουν ἀνεσύροντο εἰς κρημνοὺς ὅπου οὗτος φύεται, καὶ ὅπου μόνον τὰ κατσίκια ἠδύναντο νὰ ἀνέλθουν, καὶ πολλὲς φορὲς ἀντὶ νὰ φέρουν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τὸν δίκταμον, ἀνήρχοντο αὐτοὶ εἰς τοὺς οὐρανούς, διότι ἔπιπτον καὶ ἐφονεύοντο. Οἱ ἄνθρωποι λοιπὸν αὐτοὶ δὲν ἔχουν ἄλλο εἰσόδημα ἀπὸ τὸν δίκταμον, ἐκ τοῦ ὁποίου, προϊόντος τοῦ χρόνου, ἀπεκόμιζον μίαν χρυσῆν λίραν κατ’ ὀκᾶν καὶ διὰ τοῦτο ἐσκέφθησαν νὰ τὸν μεταφέρουν ἀπὸ τὸν Ψηλορείτην εἰς τὰ χωριά των. Καὶ ἰδοὺ σήμερον αὐτοὶ οἱ χωρικοί, βγάζουν μὲ τὸ γεράνι τὸ νερό, διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὸν δίκταμον, μετατρέψαντες οὕτω τὰ χωριά τους ἀπὸ χέρσα εἰς κάμπους. Τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι ἔτσι οἱ ἄνθρωποι ἐκέρδιζαν τὸ ψωμί τους. Τὸ ἀτύχημα ὅμως εἶναι ὅτι προϊόντος τοῦ χρόνου, ἡ κατανάλωσις τοῦ δικτάμου, δὲν καλύπτει ὁλόκληρον τὴν παραγωγήν, διότι ἡ διεθνὴς κατανάλωσις κυμαίνεται εἰς τοὺς 20 τόν. περίπου. Ὁ δίκταμος χρησιμοποιεῖται δι’ ἀρώματα κυρίως, ἡμεῖς δὲ οἱ Κρῆτες τὸ παίρνομε καὶ ὡς ἀφέψημα. Ἡ πρόοδος τῆς καλλιεργείας ὡδήγησεν εἰς μίαν μεγάλην παραγωγήν, εἰς τρόπον ὥστε ὁ πτωχὸς ἐκεῖ καλλιεργητὴς καὶ ὁ ἀνάπηρος, νὰ διαβλέπουν καλυτέρας ἡμέρας. Εἶπα «καὶ ὁ ἀνάπηρος» διότι ὅλοι ὅσοι ἔλαβον σύνταξιν συνεπεία ἀτυχημάτων κατὰ τὸν Ἀλβανικὸν πόλεμον, τὴν διέθεσαν δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ κάμουν τίποτα ἄλλο ἀπὸ καλλιέργειαν. Καὶ τώρα εἰς αὐτὰ τὰ χωριὰ βλέπετε ἕνα παράδεισον, ἀκόμη δὲ καὶ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα ἄνευ προηγουμένου. Ἰδοὺ ὅμως ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη εἰς τοὺς καλλιεργητὰς αὐτούς. Τὶ πρέπει νὰ γίνῃ; Δὲν ἐπερωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔκαμε ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως πέραν τούτου, τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας προσοχῆς, ὥστε νὰ μὴν ἀφήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, νὰ ἀντιμετωπίζουν σήμερον μίαν σοβαρὰν κατάστασιν, διότι τὶ θὰ γίνουν οἱ 60 τόν. δικτάμου, ὅταν δὲν δύνανται νὰ διατεθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Θὰ ἔπρεπεν ἐπ’ αὐτοῦ τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐγκαίρως νὰ χαράξῃ μίαν πολιτικὴν καὶ νὰ μὴν ἀφήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἀναπτύξουν τόσον τὴν παραγωγήν. Καὶ σήμερον τὶ γίνεται, ἔρχεται τὸ ἐμπόριον καὶ παίρνει τὸν δίκταμον τὸν καλόν, ὁ ὁποῖος τοποθετεῖται εὐκόλως εἰς τὰς διεθνεῖς ἀγοράς, τὸν ἀναμιγνύουν μὲ αὐτὸν ὁ ὁποῖος καλλιεργεῖται κάτω καὶ ἔτσι γίνεται μία νοθεία, εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι σκοτώνονται κάθε χρόνο. Αἱ προτάσεις τὰς ὁποίας κάμωμεν εἶναι αἱ ἑξῆς: Πρῶτον νὰ καθορισθῇ τὸ μάξιμουμ τῆς καλλιεργητέας ἐκτάσεως, ὥστε ἡ παραγωγὴ νὰ μὴ ὑπερβαίνῃ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Δεύτερον νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ καλλιεργηταί, διὰ βραχυπροθέσμων, ἢ μεσοπροθέσμων δανείων. Τρίτον, διὰ τὴν ὑπάρχουσαν ποσότητα, τὴν ὁποίαν ἔχουν ἤδη διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλυφθῇ οὔτε νὰ ἀπορροφηθῇ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, νὰ γίνῃ σύστασις εἰς τὸν στρατὸν νὰ μὴ λαμβάνουν μόνον τὸν δίκταμον, ποὺ εἶναι δύσκολον νὰ μεταλλάξῃ κανείς, ἀλλὰ νὰ τὸν ἀναμιγνύουν μαζὶ μὲ τὸ τσάϊ. Γίνεται δὲ αὐτὸ εἰς τὴν Κρήτην, τσάϊ μὲ δίκταμον καὶ γίνεται ἕνα ὡραιότατον ἀφέψημα καὶ δύναται οὕτως ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία νὰ ἀπορροφήσῃ ἕνα τοιοῦτον προϊὸν. Διατὶ νὰ τὸ κάψωμεν. Οἱ Ἀμερικανοὶ καίουν τοὺς καφέδες καὶ τὰ στάρια, ἀλλὰ εἶναι πλούσιοι. Ἡμεῖς διατί νὰ τὰ κάψωμεν ἀφοῦ ἠμποροῦμεν νὰ τὰ καταναλώσωμεν. Τὸ δεύτερον μέρος, ποὺ ἀφορᾷ ἡ πρότασις, εἶναι τὸ ἑξῆς: Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἔχουν δανεισθῆ περὶ τὰ δύο δισεκατομμύρια παλαιῶν δραχμῶν δάνεια ἐπ’ ἐνεχύρῳ τοῦ ἤδη εὑρισκομένου ἀδιαθέτου δικτάμου. Ἡ μὲν Τράπεζα ὀρθῶς λέγει ὅτι θέλει τὰ χρήματά της, ἄλλως λέγει θὰ ἐκδώσῃ ἐντάλματα προσωπικῆς κρατήσεως. Λύεται ἡ κατάστασις μὲ τὸ νὰ τοὺς βάλωμεν φυλακήν; Ὄχι. Δι’ αὐτὸ προτείνω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὸ ἑξῆς: Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν περίοδον τῶν παγωμένων πιστώσεων αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ὄχι τοὺς ἀποροτέρους ἐκ τῶν Ἑλλήνων. Κατατάξατε λοιπὸν καὶ αὐτοὺς ἐδῶ εἰς τὸν σχοινοτενῆ κατάλογον αὐτῶν ποὺ ἔλαβον τὰς παγωμένας πιστώσεις καὶ νὰ τοὺς εἴπητε: Ἀγαπητοὶ δικταμοπαραγωγοὶ, εἶσθε καὶ σεῖς ἄξιοι διὰ νὰ κοσμήσετε τὸν κατάλογον ἐκεῖνον τῶν παγωμένων πιστώσεων. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θὰ εὐχαριστηθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι γραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον τῶν παγωμένων πιστώσεων, διότι θὰ ἴδουν μεταξύ των καὶ τοὺς πτωχοὺς δικταμοπαραγωγούς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ χρέη καὶ πάλιν παρακαλῶ ἰδιαιτέρως ὅπως γίνῃ κάθε δυνατὴ διευκόλυνσις. Δεύτερον, νὰ γίνεται ὁ διαχωρισμὸς ὁ ὁποῖος παράγεται καὶ σὺν τοῦ ἄλλου δικτάμου τοῦ καλλιεργουμένου. Πάντως μὴ παύσετε νὰ τοὺς ἐνισχύσετε μὲ δάνεια καλλιεργητικὰ διὰ νὰ κάμουν τὴν προσπάθειαν αὐτήν, διότι δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ ἀλλάξουν καλλιέργειαν, παρὰ μόνον τὸ δίκταμον, τὸ ὁποῖον φέρνει πολλὲς φορὲς αἷμα.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§73Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Τὸ θέμα, τόσον συμπαθές, ὅπως ἐτόνισαν καὶ οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, ἀνάγεται εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου Ἐμπορίου. Τοῦτο δὲν σημαίνει φυσικά, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας παύει νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ μίαν κατηγορίαν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι καὶ συμπαθεῖς καὶ ἐνδεχομένως ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ δέουσα καθοδήγησις ἐν καιρῷ, δὲν θὰ ἔπιπτον εἰς τὴν περιπέτειαν εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρίσκονται. Ἐννοῶ δηλαδὴ ὅτι, ἐὰν ἐγκαίρως ἐδακτυλοδεικτεῖτο ὁ κίνδυνος τῆς ἀδυναμίας τῆς τοποθετήσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἠδύνατο νὰ εἶχεν ἐπέλθῃ ἡ μείωσις τῆς καλλιεργείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε συντελέσει εἰς τὸ νὰ μὴ εἶχεν ὀξυνθῇ σήμερον τὸ ζήτημα αὐτό, ὥστε μία ἐλαχίστη μερὶς ἀνθρώπων, ἡρωϊκῶς ἐργαζομένων διὰ τὸν ἐπιούσιόν των, νὰ ἔχουν περιπέσει εἰς τὴν ἔνδειαν, ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως νὰ βαρύνῃ τοὺς κυρτωμένους ὤμους των, ἕνα τόσον δυσβάστακτον χρέος, ὅπως εἶναι τὸ χρέος τῶν δύο δισεκατομμυρίων περίπου δραχμῶν. Καίτοι ἀνάγεται τὸ ζήτημα καὶ τὸ θέμα ὁλόκληρον εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, διότι ὅπως γνωρίζετε, πολλὰ πράγματα εἰς τὸ 1946 δι’ ἑνὸς νόμου ἦλθον εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου Ἐμπορίου, ὄχι κατὰ τὸν πλέον ἐπωφελῆ τρόπον, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ τὰ ὁποῖα, ἄλλωστε, νομίζω, ὅτι θὰ ἔλθουν καὶ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ὑποχρεωμένον ἐκ τῆς θέσεώς του, νὰ ἀποβλέπῃ μὲ συμπάθειαν πρὸς κάθε ἐργάτην τῆς γῆς, ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα, καὶ ἠσχολήθη ὑπὸ τὴν τριπλῆν ἔννοιαν. Πρῶτον, δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον, συνεστήθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν προϊόντων, ὑπὸ τοὺς καλυτέρους δυνατοὺς ὅρους, εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀτυχῶς, εἰς ἀλλεπάλληλα ἔγγραφα τοῦ ὑπουργ. Γεωργίας, τὸ ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἐξεδήλωσεν ἀδυναμίαν. Οἱ κύριοι συνιστῶντες συνάδελφοι τὸ γνωρίζουν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Τὴν ἀδυναμίαν αὐτὴν ἐδικαιολόγησεν ἐκ τοῦ ἀζητήτου τοῦ προϊόντος εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀτυχῶς, ὅπως γνωρίζετε, καὶ εἰς τὰ ἐπαγγέλματα, εἰς τὸ ἐμπόριον ἀκόμη, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν παραγωγήν, συμβαίνει μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν τὸ τοιοῦτον. Ὅταν ἐπιτύχῃ εἰς τὴν ἀρχήν της μία οἱαδήποτε καλλιέργεια, ὅπως ὅταν ἐπιτύχῃ ἓν οἱονδήποτε ἐπαγγελματικὸν κατάστημα εἰς μίαν οἱανδήποτε γωνίαν, μιμοῦνται οἱ ἄλλοι, ὅπως μιμοῦνται καὶ πλεῖστοι ὅσοι, οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν εἰς τὴν ἰδίαν γωνίαν καὶ ἀνοίγουν τὰ ἴδια καταστήματα, διὰ νὰ ὑποστοῦν τὴν τύχην τὴν γνωστήν, ὑπῆρξεν ἐποχή, ὅτε ὁ δίκταμος, ἢ τὸ δίκταμον κατ’ ἄλλους, ἦτο περιζήτητος εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ δὲν ἦτο μόνον τὸ ἄρωμά του, ἦσαν καὶ αἱ ἰδιότητές του, αἱ θεραπευτικαί, ἦσαν καὶ αἱ ἰδιότητές του, ὡς ἀναμιγνυομένου τοῦ δικτάμου μὲ ἄλλα μυροφόρα ἄνθη, τὰ ὁποῖα ἔδιδον καὶ ἀρώματα ἀκόμη, ἰδίως ἡ Γαλλικὴ βιομηχανία, ἡ ἀρωματοποιΐα, ὅπως γνωρίζω, εἶχεν ἀσχοληθῆ κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἐχρησιμοποίει τὸν Κρητικὸν δίκταμον, ποὺ εἶναι μοναδικὸς καθ’ ἅπασαν τὴν γῆν. Αἱ πρῶται ἐπιτυχίαι εἶχον ὡς συνέπειαν νὰ μιμηθοῦν τὴν καλλιέργειαν καὶ ἄλλοι. Ἔτσι, οἱ ἐπιτυγχάνοντες ἀπετέλεσαν τὸ κίνητρον καὶ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν περιφέρειαν μάλιστα ἐκείνων, ὅπου ἐκαλλιεργήθη ὁ δίκταμος, δὲν ἠμποροῦσαν ἐνδεχομένως νὰ κάμουν καὶ οὐδεμίαν ἄλλην καλλιέργειαν, πτωχοὶ διάβολοι, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, οἱ ὁποῖοι ἤξιζον καλυτέρας τύχης, καὶ θὰ τὴν εἶχον τὴν τύχην αὐτήν, ἐὰν τὸ προϊόν των ἐτύγχανε μιᾶς γενικῆς ἐπιδοκιμασίας, τόσον εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀτυχῶς σὺν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου καὶ τῇ ἐξευρέσει τῶν συνθετικῶν ἀρωμάτων, ἀλλὰ καὶ ἄλλων ψυχανθῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι προσιτότατα καὶ τὰ ὁποῖα φύονται εἰς πολλὰς ταὐτοχρόνως χώρας, συνετέλεσαν ὅλα αὐτὰ ὥστε νὰ μειωθῇ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς ξένης ἀγορᾶς. Παραλλήλως, καὶ αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐσωτερικῶς δὲν κατεβλήθη καμμία προσπάθεια διαδόσεως τοῦ προϊόντος καὶ τῆς χρήσεως αὐτοῦ καὶ τοῦτο διότι ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ τοποθέτησίς του εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἦτο εὐχερής. Αὐτὴ ἡ εὐχέρεια, ἡ ὁποία συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ πολλαπλασιασθῇ ἡ παραγωγή, συνετέλεσε ταὐτοχρόνως ὥστε νὰ μὴ πάρῃ τὴν δέουσαν προπαγάνδισιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν διὰ τὴν χρησιμοποίησίν του. Καὶ ἐντεῦθεν ἔγγραφα ἀλλεπάλληλα τοῦ ὑπουργ. Γεωργίας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἔμειναν ἄνευ ἀποτελέσματος, ἀλλὰ καὶ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐστάλη εἰς τὴν γενικὴν ἐπιμελητείαν τοῦ Ἐπιτελείου, ἀπέβη ἄκαρπον, διότι μὴ ἐθισμένοι οἱ στρατιῶται εἰς αὐτὰ τὰ ποτά, ἐθεωρήθη ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐθισθοῦν εὐκόλως. Δὲν θὰ εἶχα καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ πληροφορήσω τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους, ὅτι θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος πρὸς τὴν ἐπιμελητείαν τοῦ Στρατοῦ. Καὶ δὲν θὰ εἶχα καὶ καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀντιθέτως, καὶ κάποια σχετικὴ προπαγάνδα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν νὰ γίνῃ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ δικτάμου. Ἴσως ἡ προπαγάνδα αὐτὴ ἐὰν συνυφαίνετο μὲ ἔξαρσιν τῶν ἐρωτικῶν ἰδιοτήτων τοῦ προϊόντος, νὰ εἶχεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Γρηγορίου, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι αἱ ἐρωτικαὶ ἰδιότητες τοῦ συμπαθοῦς ψυχανθοῦς εἶναι ἐπικίνδυνοι. Ὡς τόσον ἡ ἔξαρσις τῶν ἰδιοτήτων αὐτοῦ, ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἀποτελέσῃ ἕνα κίνητρον καταναλώσεως ἐν μέσῳ τοῦ ἀστικοῦ κόσμου, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πολλαὶ δυνάμεις χρειάζονται διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ κανεὶς εἰς τὰς ἀξιώσεις, τὰς ἐν προκειμένῳ. Θὰ ἐπανέλθῃ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εὐχαρίστως, καὶ γνωρίζουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐπὶ τῆς τόσον συμπαθοῦς ὑποθέσεως, τί ἐνεργείας κατέβαλε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ πλησίον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐμπεπλεγμένη εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ἔχει παγωμένα κεφάλαια, δίχως καὶ ἐκ τοῦ καταστατικοῦ της ἀκόμη νὰ δικαιοῦται νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε οὐσιαστικὴν δίωξιν, διότι κατὰ παγίας ὁδηγίας, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ προβῇ εἰς ἐκτέλεσιν εἰς βάρος παραγωγῶν, εἰς τὴν ὑπαιτιότητα τῶν ὁποίων δὲν ὀφείλεται ἡ μὴ ἐξόφλησις τοῦ χρέους των. Ἀκολουθεῖται παγίως καὶ ἀναγνωρίζεται προσθέτως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν διώξεις, ἐπειδὴ ταὐτοχρόνως εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅλοι οἱ παραγωγοὶ αὐτοῦ τοῦ συμπαθοῦς προϊόντος, εἶναι καλῆς πίστεως. Θὰ ἐπανέλθῃ ἑπομένως τὸ ὑπουργεῖον καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν θὰ δυνηθῶ νὰ συντελέσω διὰ τῆς παρεμβάσεώς μου, προσωπικῶς, εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος, ὅπως γνωρίζετε δεικνύει ἐξαιρετικὴν κατανόησιν εἰς παρόμοια ζητήματα, θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἐὰν κατορθώσω νὰ τὸν πείσω εἴτε νὰ δεχθῇ τὴν ἀνάμιξιν αὐτοῦ μετὰ τοῦ πρωϊνοῦ ροφήματος, εἴτε νὰ καθιερώσῃ δύο ἡμέρας τὴν ἑβδομάδα νὰ δίδεται τοῦτο ὡς ρόφημα. Πάντως ἡ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συζήτησις μοῦ ἔδωκε τὴν ἀφορμὴν νὰ σκεφθῶ, ὅτι θὰ πρέπει αἱ κατευθύνσεις τοῦ Ὑπουργείου καὶ οἱ συνάδελφοι, οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, νὰ στραφοῦν καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, τὸ ὁποῖον, ἐὰν ὀψέποτε καταλήξῃ εἰς τὴν παροχὴν ροφήματος, ἰδίως εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς τῆς χώρας, πρὸς τὴν μαθητιῶσαν νεολαίαν, ὀρθὸν θὰ εἶναι τὸ πρωϊνὸν ρόφημα, ἔστω 2 καὶ 3 φορὰς τὴν ἑβδομάδα, νὰ εἶναι τὸ δίκταμον, τόσον εὐῶδες πρωϊνὸν καὶ τόσον δυναμωτικὸν πρωϊνόν. Ἄγνωστον εἶναι τὸ ψυχανθὲς καὶ συμπαθὲς αὐτὸ φυτὸν καὶ διεπιστώσατε, κύριε συνάδελφε, ὅτι πλεῖστοι ἐξ ἡμῶν εἴχομεν ἀνάγκην τῶν φροντιστηριακῶν μαθημάτων διὰ νὰ πληροφορηθῶμεν καὶ τὴν ὕπαρξίν του καὶ τὰς ἰδιότητάς του ἀλλὰ καὶ τῆς φιλολογίας, ἡ ὁποία ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων ἔχει γραφῆ. Ὑπήρξατε ὄντως διεξοδικός, κύριε Παπαμαστοράκη, καὶ μὲ ὑπερβάλλατε, ὅταν προχθὲς ὁμιλῶν εἰς τὸ διεθνὲς συνέδριον τῆς ἐλαίας καὶ ἐγὼ ἔκαμα προσφυγὴν εἰς τοὺς ἀρχαίους συγγραφεῖς, Λατίνους καὶ Ἕλληνας, διὰ νὰ ἀποδείξω τὰς ἰδιότητας τῆς ἐλαίας καὶ διὰ νὰ ἐξηγήσω τὴν σημασίαν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ τοῦ αὐτοφυοῦς, τοῦ δένδρου τῆς ἐλαίας, τοῦ συμβόλου τῆς εἰρήνης καὶ ταὐτοχρόνως συμβόλου εὐημερίας τῶν λαῶν. Θὰ συνεννοηθῶ καὶ πάλιν, μὲ τὸν κ. ὑπουργόν, τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος ἔχει καταλήξει εἰς συμπεράσματα ὡς καὶ μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, πρὸς τὸν σκοπὸν παροχῆς οἱασδήποτε διευκολύνσεως πρὸς τοὺς πτωχοὺς αὐτοὺς βιοπαλαιστὰς καὶ θὰ κάμω καὶ τὴν τελευταίαν ἀπόπειραν πρὸς τὴν Ἐπιμελητείαν τοῦ Στρατοῦ. Θὰ παρακαλέσω, ὅμως, ὅπως ἔλθητε συνεπίκουροι εἰς τὰς ἐνεργείας μου μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, θὰ προστατεύσωμεν τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἁπλῶς εὐῶδες, δὲν εἶναι ἁπλῶς δυναμωτικόν, ἀλλὰ καὶ δὲν πρέπει νὰ χαθῇ. Καὶ νὰ διατί, ἐνῷ συμφωνῶ, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ καλλιέργεια, δὲν συμφωνῶ, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἐγκαταλείψωμεν τελείως, διότι εἶναι, ἐνδεχόμενον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον δὲν ζητεῖται, αὔριον νὰ ἀποτελέσῃ πηγὴν εὐμαρείας διὰ τὴν περιοχὴν ἐκείνην. (Χειροκροτήματα).

§74Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εὐχαριστήσω δημοσίᾳ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος πράγματι ἔδειξεν ἀμέριστον ἐνδιαφέρον, διὰ τὴν περιφρούρησιν τοῦ πράγματι ἀξίου φυτοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διατηρηθῇ. Πιστεύω ὅτι, θὰ ἐξακολουθήσῃ μὲ τὸν ἴδιον ζῆλον, καὶ θὰ μεταφέρῃ εἰς τοὺς ὑπολοίπους ἀξιοτίμους ἁρμοδίους ὑπουργοὺς τὰς σκέψεις του, καὶ τὴν πίστιν του, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ συνείδησις ὅλων, ὅτι εἶναι ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον ὠφελεῖ τὴν ὑγείαν τοῦ λαοῦ, καὶ ὅτι ἐξ αὐτοῦ ζεῖ μία ὡρισμένη μερὶς πτωχῶν βιοπαλαιστῶν.

§75Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Καὶ μετὰ συμπαθείας ἀκούσαμε τὸ θέμα.

§76Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ εὐχαριστήσω δημοσίᾳ τὸν φίλτατον κ. ὑπ. τῆς Γεωργίας διὰ τὴν ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν. Καὶ ἀκριβῶς ἡ ἀπάντησις αὐτή, ἡ ἱκανοποιητική, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ παρακαλέσω τὸν ἀγαπητὸν φίλον, ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἐπειδὴ παρακάτω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν βλέπω καὶ ἕτερον θέμα ἐνδιαφέρον, ἀφορῶν τὴν σουλτανίναν, θὰ ἤθελον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ παρακαλέσω, τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τοὺς συναδέλφους του ὑπουργούς, ὅπως τὸ αἴτημα αὐτό, γίνῃ δεκτόν, δηλαδὴ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ νομοθεσία, ἡ ὁποία ἤδη ὑπάρχει διὰ τὴν μαύρην σταφίδα καὶ διὰ τὴν σουλτανίναν. Ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Κρήτης καὶ τῆς Κορινθίας, ἐζητήσαμεν νὰ παρουσιασθῶμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ζητήσωμεν τὴν συναντίληψίν του εἰς τὸ θέμα αὐτό.

§77Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ μηνῶν ἀναμένω νὰ συζητηθῇ ἡ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 7 ἀναγεγραμμένη ἐπερώτησίς μου διὰ τὴν ἐπὶ τοῦ σίτου ἀσκηθεῖσαν μέχρι τοῦδε πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἀσκηθεῖσα αὐτὴ πολιτικὴ ἔπληξε κυρίως τοὺς μικροὺς παραγωγούς, οἵτινες, ἐν ὄψει λήψεως τῶν νέων μέτρων, διατελοῦν ἐν ἀγωνίᾳ καὶ διερωτῶνται ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν αὐτὴν ἐσφαλμένην καὶ εἰς βάρος των πολιτικήν. Ἀνέμενα ἀπόψε νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὕτη. Ἀλλὰ δυστυχῶς, βλέπω ὅτι ἐλλείψει ἀπαρτίας, πρόκειται νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις. Λυποῦμαι ποὺ ἕνα θέμα ποὺ ἀφορᾷ ὅλον τὸν ἑλληνικὸν λαὸν δὲν ἐπροκάλεσε τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ συζητηθῇ ἐγκαίρως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν καὶ ἑκατοντάδες χιλιάδες τῶν σιτοπαραγωγῶν μας διατελοῦν ἐν ἀγωνίᾳ καὶ φοβοῦνται μήπως πάλιν ἐπαναληφθοῦν τὰ σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως ποὺ τοὺς ἔπληξαν, ζητοῦμεν νὰ καθορισθῇ τακτὴ ἡμέρα συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ, διότι τὴν βαρύνουν εὐθῦναι σοβαραὶ διὰ παραλείψεις καὶ διὰ μέτρα ποὺ ἔπληξαν τοὺς παραγωγοὺς μας. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ληφθῇ ἀπόφασις νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ὡρισμένην ἡμέραν Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ, κ. Ζορμπᾶ, εἶναι ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου. Κατετέθη τὸ 1954 καὶ ἀφεώρα τὰ ληφθέντα μέτρα κατὰ τὸ 1953. Ἤδη ἔχομεν 1955.

§79Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἀνεξαρτήτως ἀπὸ πότε ἔχει κατατεθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις. Εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ποὺ εἶχε διαπιστωθῆ ἡ ἀνυπαρξία ἀπαρτίας ἐλέχθη, ὅτι θὰ προσπαθήσωμεν νὰ προωθήσωμεν τὴν συζήτησιν. Χρήσιμος θὰ εἶναι ἡ συζήτησις, διότι ὑποθέτω, ὅτι ἐλαυνόμενοι ὅλοι ἀπὸ τὰ ἴδια κίνητρα ἀπέναντι τῶν παραγωγῶν μας, προσπαθοῦμεν νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ των ἐπιπέδου, μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομικῆς πραγματικότητος. Τὴν ἄποψιν αὐτὴν τὴν θεωρῶ χρήσιμον, ὡς συμβολὴν —καὶ τὴν ἐπερώτησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως γενικῶς— ὡς συμβολὴν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν ὅρων καὶ τοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν μας καὶ τῶν παραγωγῶν μας. Ἀλλ’ ἐπίσης τὴν θεωρῶ χρήσιμον τὴν συζήτησιν, διότι παρετήρησα, ὅτι ὁ κ. Ζορμπᾶς, ἀναφερόμενος εἰς τὴν συγκέντρωσιν, φερ’ εἰπεῖν, τοῦ παρόντος ἔτους, ἠθέλησε νὰ κάμῃ κάποιαν αἰχμήν. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ εἶσθε σύμφωνος καὶ σεῖς, εἶμαι σύμφωνος καὶ ἐγώ, μετὰ τοῦ κ. Ζορμπᾶ, νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα, ἂν ὄχι εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν τοῦ ἐλέγχου, ἡ ὁποία θὰ καταναλωθῇ ἀσφαλῶς, μὲ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, τοὐλάχιστον νὰ τὸ συζητήσωμεν τὴν ἐρχομένην Παρασκευήν, ὁριστικῶς, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἀπὸ τὴν συζήτησιν νὰ ἐξάγωμεν χρήσιμα συμπεράσματα καὶ νὰ ἀκούσωμεν χρησίμους ὑποδείξεις πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν συγκέντρωσιν, ἐν ὄψει τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς, τὴν ὁποίαν εὐχόμεθα καὶ προσδοκῶμεν, ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως θὰ δοθοῦν ὡρισμέναι διευκρινήσεις εἰς τὴν Βουλήν, ἐν συνεχείᾳ μὲ τὰ ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα τῆς σιτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν προκαταβολικῶς θὰ εἴπω, ὅτι ξένος εἰδικὸς ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἀπὸ 6ετίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχει εἴπει ὅτι διὰ πρώτην φορὰν πέρυσιν ἐδῶ ἐπραγματοποιήσαμεν συγκέντρωσιν, ἡ ὁποία ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος καὶ εἰς ρυθμὸν ἀπορροφήσεως τοῦ πλεονάζοντος ἐμπορευσίμου προϊόντος, ἀπὸ ἀπόψεως προστασίας τιμῆς καὶ σταθερότητος τιμῶν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συγκεντρώσεως ἐπέτυχεν εἰς τοὺς σκοποὺς τοὺς ἀντικειμενικούς, τοὺς ὁποίους, ἔταξεν ἡ Κυβέρνησις. Διότι διὰ πρώτην φορὰν παρακολουθῶν συγκέντρωσιν σίτου, διεπίστωσεν, ὅτι ἦτο ἡ μοναδικὴ περίπτωσις, ἡ ὁποία ἐπέτυχεν.

§80Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ δύο ἐτῶν, ἔχομεν καταθέσει μὲ τοὺς συναδέλφους κ.κ. Παπαμαστοράκην καὶ Κρασαδάκην, ἐπερώτησιν, σχετικὴν μὲ τὴν σουλτανίναν. Δυστυχῶς, ὅμως, λόγῳ τοῦ ὅτι διὰ διαφόρους λόγους προτάσσονται ἑκάστοτε ἄλλαι ἐπερωτήσεις, δὲν ἠδυνήθημεν ἀκόμη νὰ τὴν συζητήσωμεν. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, εἶναι σοβαρὰ ἡ ἐπερώτησίς μας καὶ ἀφορᾷ προϊὸν τῆς Κρήτης καὶ Πελοποννήσου, ἄξιον πάσης ὑποστηρίξεως παρακαλοῦμεν, ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεώς της, διότι οὕτω θὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, πρὸς προστασίαν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ.

§81Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργός Γεωργίας, ἀπαντῶν ἐκ προοιμίου εἰς τὴν ἐπερώτησίν μας καὶ χωρὶς νὰ ἀναμένῃ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς ὑφ’ ἡμῶν, εἶπεν, ὅτι κατὰ γνώμην ξένου εἰδικοῦ, ἡ περυσινὴ συγκέντρωσις σίτου ἐπέτυχεν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἐκ προοιμίου καὶ ἡμεῖς τοῦ ἀπαντῶμεν εἰς τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν τὰ ληφθέντα μέτρα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἔπληξαν τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διακόπτουσα μακρὰν παράδοσιν προστασίας τοῦ ἐγχωρίου σίτου καὶ τοῦ ἀγῶνος τῆς σιταρκείας, ἐπροστάτευσε τὸν ξένον σῖτον εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ταῦτα θὰ τὰ ἀποδείξωμεν διὰ στοιχείων. Τὰ λέγομεν δὲ ἐκ προοιμίου σήμερον, ἀπαντῶντες εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν Γεωργίας. Τὸ θέμα τοῦ σίτου καὶ τῆς τιμῆς αὐτοῦ συγκινεῖ ὅλον τὸν λαόν, 600.000 δὲ παραγωγοὺς τοὺς κρατεῖ τὰς ἡμέρας αὐτὰς εἰς ἀγωνίαν. Συγκεντρώσεις παραγωγῶν γίνονται εἰς τὴν Θεσσαλίαν, τὴν Μακεδονίαν, τὴν Θράκην καὶ ἐξετάζεται τὸ θέμα, πανταχόθεν δὲ ἐρωτῶσιν οἱ παραγωγοί, τί θὰ γίνῃ ἐφέτος; Ποία τιμὴ θὰ ὁρισθῇ; Ποῖον σύστημα συγκεντρώσεως θὰ ἀκολουθηθῇ; Ἐκ τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεώς μας θὰ ἀποδειχθῶσι τὰ διαπραχθέντα πέρυσι καὶ πρόπερσι σφάλματα, ἵνα προληφθοῦν ταῦτα διὰ τὴν ἐφετεινὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Δέν συνηθίζομεν νὰ δημαγωγῶμεν, ἐκμεταλλευόμενοι τὸν πόνον τοῦ λαοῦ μας. Συνηθίζομεν νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν συζήτησιν κάθε θέματος καὶ νὰ προσφέρωμεν ὅ,τι δυνάμεθα διὰ τὴν εὐμενεστέραν ἀπόδοσιν τῆς συζητήσεως. Τοῦτο θὰ πράξωμεν καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή, προτιμωμένη τῆς συζητήσεως καὶ αὐτοῦ τοῦ στρατιωτικοῦ θέματος, διότι τὸ θέμα τοῦ σίτου, εἶναι μέγα, εἶναι θέμα ποὺ ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὸν λαὸν καὶ κρατεῖ ἐν ἀγωνίᾳ 600.000 οἰκογενείας παραγωγῶν μας. Διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν μὴ εἰσέτι συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, κατατεθείσης πρὸ ἔτους, καὶ ζητοῦμεν, κ. Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ ἀπόφασις συζητήσεως κατὰ τακτὴν ἡμέραν, λόγῳ τῆς σημασίας της.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.15′ μ.μ.)