1953.02.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14η

Παρασκευὴ 13 Φεβρουαρίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9012[ 9009]28–1–53 ἐγγράφου του, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Πλημ)κῶν Ἀθηνῶν, μετὰ ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Κ. Μουρατίδη, κατηγορουμένου ἐπὶ συκοφαντικῇ διὰ τοῦ τύπου δυσφημήσει καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3452]23 1–53 ἐγγράφου του, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Πλημ)κῶν Ἀθηνῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Μεγαρίδος κ. Π. Τσούτσουρα, κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει κ.λ.π. καὶ ζητοῦντος ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Παρακαλεῖται ὁ γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις Μηχανοξυλουργῶν Θεσσαλονίκης, ὁ Σύλλογος Τυροκατασκευαστῶν καὶ Τυροσυντηρητῶν Πρεβέζης καὶ ἡ Ἕνωσις Ἐργατῶν Οἰκοδόμων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται, διὰ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν ὑποβληθὲν ὑπόμνημα, δι’ οὗ ζητεῖ κατάργησιν κεκτημένων δικαιωμάτων ἐργατικῆς τάξεως. Οἱ Γεωργικοὶ Πιστωτικοὶ Συνεταιρισμοὶ Ἀλιστράτης καὶ Δρυμοῦ, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπὸ τῶν αὐτοκινητιστῶν προταθεῖσαν διάλυσιν τῶν Γεωργικῶν Συν]σμῶν. Ὁπλῖται Χωροφυλακῆς Β. Ἑλλάδος, ζητοῦν ν’ ἀναγνωρισθῇ ἡ περίοδος 1940–45 ὡς ἐμπόλεμος διὰ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, νὰ ἐπανέλθουν ἐν ἰσχύϊ αἱ πρὸ τοῦ νόμου 1854)51 διατάξεις διὰ τὰ ἐμπόλεμα καὶ τὰ τῶν νέων χωρῶν, καὶ ἀπονομὴν συντάξεως καὶ μετὰ τὸ 20ὸν ἔτος τῆς ὑπηρεσίας των καὶ οὐχὶ μετὰ τὸ 25ον, ὡς ἰσχύει νῦν. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Σεβαστιανῶν Πέλλης, ζητεῖ ἐπανόρθωσιν τῶν γενομένων ζημιῶν εἰς τοὺς πληγέντας ὑπὸ τῆς Υ.Ε.Σ.Υ.Ε.Μ., διὰ τῆς ἀποκαταστάσεώς των, παραχώρησιν τῆς ἀπαλλοτριωθείσης βοσκησίμου ἐκτάσεως τοῦ κτηνοτρόφου Καρτσέλη, ἵδρυσιν ψυγείου εἰς Σκύδραν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν προϊόντων των κ.λ.π. Ὑπάλληλοι καὶ ἐργατοτεχνῖται τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς διαμαρτύρονται δι’ ἀνάρμοστον συμπεριφορὰν κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας κατὰ τῶν Προεδρείων τῶν Συνδικάτων των, κατὰ τὴν ἐνώπιόν του παρουσίασίν των τῆς 2ας τρέχοντος καὶ ζητοῦν ρύθμισιν τοῦ αἰτήματός των περὶ καταρτίσεως κανονισμοῦ καὶ ὀργανισμῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐν λόγῳ Ἑταιρείας. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ πρόσφυγες Θηβῶν ζητοῦν ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρεῶν των, μείωσιν τοῦ τόκου ἀναδρομικῶς ἀπὸ τοῦ 1946 κ.λ.π. Οἱ Γεωργικοὶ Πιστωτικοὶ Συν)σμοὶ Καπνοπαραγωγῶν Παραβόλας, ζητοῦν ἀπαρρόφησιν τῶν καπνῶν παλαιᾶς ἐσοδείας καὶ τὴν ἀγορὰν αὐτῶν εἰς τιμάς, ἀνταποκρινομένας πρὸς τὴν ποιότητά των. Ὁ Πολυχρόνης Καράγεωργας κάτοικος Πατρῶν, ἐν ὑπομνήματί του ἐκθέτει τὰς ἀπόψεις του διὰ τὴν καλυτέραν ἀνάπτυξιν τῶν Γεωργικῶν Συν]σμῶν. Κάτοικοι τῆς Κοινότητος Λητῆς Θεσ)νίκης διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1949 κατάληψιν 350 στρεμμάτων καλλιεργησίμου γῆς ὑπὸ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας καὶ ζητοῦν ἢ ἀπαλλοτρίωσιν τῆς ἐν λόγῳ ἐκτάσεως καὶ ἄμεσον ἀποζημίωσιν τῶν δικαιούχων ἢ ἀπόδοσιν ταύτης εἰς τοὺς δικαιούχους. Οἱ βουλευταὶ Ἰθάκης κ. Κ. Μπαροῦνος καὶ Μαντινείας κ. Τ. Τριανταφυλλάκος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Γ. Τζερεμέ, Ν. Μουζακιώτη, Α. Ντρὲ καὶ Α. Γκλιάτη κατοίκων Πειραιῶς ζητούντων ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων καὶ ἀδικηθέντων ἐκπροθέσμως παλαιῶν λεωφορειούχων ἀφετηρίας Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Α. Σαραφιανὸς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀγροφύλακος Μ. Μητροφάνη κατοίκου Μεγάλης Παναγιᾶς ζητοῦντος ὅπως συνταξιοδοτηθῇ λόγῳ τῆς πολυετοῦς του ὑπηρεσίας καὶ τῶν πολλαπλῶν ἐθνικῶν ὑπηρεσιῶν ἃς προσέφερε. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 50630]9–2–53 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου ἔναντι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸ ποσὸν δολλαρίων 66.000 εἰς ὃ ποσὸν ἀνέρχεται ἡ ἀνοιγησομένη παρὰ τῆς Τραπέζης ταύτης ὑπὲρ τῆς ἐνταῦθα MEDITERRANEAN MINES INC πίστωσις διὰ τὴν ἀξίαν CONCENTRES DE ZINC διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ ἄνω Τράπεζα δὲν ἤθελεν ἱκανοποιηθῆ παρὰ τῆς ἐγγυητρίας BANC HADLOUWARSZANIE S. A. Οἱ βουλευταὶ Μεσολογγίου Χρῆστος Εὐαγγελᾶτος, Πᾶνος Σταυρόπουλος καταθέτουσι τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τῆς Κοινότητος Νεοχωρίου Παραχελωΐτιδος διὰ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Αἰτωλικοῦ–ἐκβολῶν Ἀχελώου, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας τὰ λεωφορεῖα διακόπτουν τὴν ἐπιβατικὴν συγκοινωνίαν. Ὁ Βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Η. Ἀναστασόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Λ. Νικολάου, Α. Τριανταφυλλοπούλου, Α. Λεπενιώτου. Π. Κατσιδήμα κλπ. κατοίκων Κουνινᾶς Αἰγίου διαμαρτυρομένων δι’ ἄδικον δίωξίν των ὑπὸ τοῦ Δασαρχείου Αἰγίου δι’ ἐκχερσωθείσας κατὰ τὴν κατοχὴν ἐκτάσεων τῆς Μονῆς Ταξιαρχῶν ἥτις οὐδεμίαν ἀξίωσιν προβάλλει. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Λιβαδᾶς, Γ. Βασιλᾶτος, Γ. Μεταξᾶς, Χ. Ρίζος καὶ Κ. Μπαροῦνος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν τυροκόμων Αἰτολωακαρνανίας ζητούντων καθορισμὸν τιμῆς τυροῦ φέτας βάσει τιμολογίου. Ὁ βουλευτὴς Καλαμπάκας κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Τρικάλων αἰτουμένης τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς μελετωμένης ἀντικαταστάσεως τοῦ ἤδη ἐν χρήσει μετρικοῦ συστήματος διὰ τοῦ δεκαδικοῦ τοιούτου. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς, κ. κ. Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Παληουρίου Κασσάνδρας Χαλκιδικῆς, ζητούντων παραχώρησιν τῶν παρανόμως κατὰ τὴν κατοχὴν ἐκχερσωθεισῶν ἐκτάσεων καθορισμὸν ποσοῦ 50.000 δραχμῶν κατὰ στρέμμα ὡς τίμημα ἀντὶ τοῦ καθορισθέντος τῶν 200.000 δραχμῶν, ἀναστολὴν διώξεως διὰ τὰς παρανόμους ἐκχερσώσεις καὶ καλλιεργείας καὶ παροχὴν ἀμνηστείας διὰ τὰ ἀδικήματα ταῦτα. Ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Η. Ἀναστασόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Α, Παπακωνσταντίνου, Α. Πολίτη, Π. Τσουρέκη, Ι. Ρουμελιώτη, Ν. Γκιώνη κλπ. κατοίκων Κουνινᾶς Αἰγίου διαμαρτυρομένων δι’ ἄδικον δίωξίν των ὑπὸ Δασαρχείου Αἰγίου δι’ ἐκχερσωθείσας κατὰ τὴν κατοχὴν ἐκτάσεις τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Τεπελενίτσας ἥτις οὐδεμίαν ἀξίωσιν προβάλλει. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Μπαρούνου. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 30)1)53 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἰθάκης, κ. Κ. Μπαρούνου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 746 ἀπὸ 30)1)53 ὑμετέρου ἐγγράφου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς τὰ ἀκόλουθα: Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς ἀναλήψεως παρ’ ἡμῶν τῆς Δ)νσεως τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας ἐπελήφθημεν τῆς ἐρεύνης περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐγένοντο αἱ παρὰ τῇ Γεν. Δ)νσει Οἰκισμοῦ (τ. Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως) μονιμοποιήσεις βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Α. Ν. 1667 «περὶ λαϊκῆς κατοικίας» τοῦ προστεθέντος διὰ τοῦ ἄρθρου τετάριου τοῦ νόμου 2063)52 «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1667) 1951». Ἐκ τοῦ γενομένου ἐλέγχου τῶν σχετικῶν ὑπηρεσιακῶν στοιχείων διεπιστώσαμεν τὰ ἑξῆς: Ἡ ὑπηρεσία τῆς Γεν. Δ)νσεως Οἰκισμοῦ εἰς ἐκτέλεσιν τῶν ἄρθρων 210 καὶ 212 τοῦ Ν. 1811)1951 «περὶ Κώδικος καταστάσεως Δημοσίων Διοικητικῶν Ὑπαλλήλων» διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 54222)13770 ἀπὸ 28)8)51 ἐγγράφου της πρὸς τὸ ΑΣΔΥ ἐξέθεσε τὰ τῆς ὑφισταμένης τότε ὀργανικῆς συνθέσεως καὶ διαρθρώσεως τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν τοῦ Συμβουλίου τούτου τὰς ἀπόψεις της διὰ τὴν ἐνδεικνυομένην τροποποίησιν τόσον τοῦ ὀργανισμοῦ ὅσον καὶ τῆς συνθέσεως καὶ διαρθρώσεως τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, οὕτως ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ τακτοποιηθῇ ἱκανὸς ἀριθμὸς τῶν ἀπὸ μακροῦ ὑπηρετούντων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως καταστῇ περισσότερον εὔρυθμος ἡ λειτουργία τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Ἡ τοιαύτη τακτοποίησις ἐπεβάλετο καὶ ἐκ τοῦ λόγου ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦτο ἐμισθοδοτεῖτο ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἅτινα οὐσιωδῶς περιεκόπησαν διὰ τὸν τομέα Ἀνοικοδομήσεως καὶ δὲν θὰ καθίστατο δυνατὴ ἡ περαιτέρω λειτουργία τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἐλλείψει ἐπαρκῶν κονδυλίων διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ προσωπικοῦ τούτου. Τὸ ΑΣΔΥ διὰ σχετικῆς γνωμοδοτήσεώς του ἀπεδέχθη τὰς ἀπόψεις τῆς ὑπηρεσίας, ὡς σχέδιον Ὀργανισμοῦ παρεσχέθη δὲ ἐν συνεχείᾳ καὶ ἡ σχετικὴ ἔγκρισις τῆς Γεν. Δ)νσεως Δημ. Λογιστικοῦ. Βάσει τῶν ὡς ἄνω ἀντὶ αὐτοτελοῦς Ὀργανισμοῦ παρενεβλήθη ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τὸ ἄρθρον 21 εἰς τὸν νόμον «περὶ λαϊκῆς κατοικίας». Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐτροποποιοῦντο αἱ θέσεις τῆς Γεν. Διευθύνσεως Οἰκισμοῦ καὶ ἐγένετο νέα κατανομὴ τούτων κατὰ βαθμούς, καθωρίζετο δὲ ἅμα ὁ τρόπος τῆς πληρώσεως τῶν δημιουργουμένων νέων θέσεων εἰς ἀντικατάστασιν ἑτέρων θέσεων καταργουμένων. Οὕτω ηὐξήθησαν αἱ θέσεις τοῦ Τεχνικοῦ Προσωπικοῦ, Ἐπιστημονικοῦ καὶ κατωτέρου Τεχνικοῦ (Μηχανικῶν καὶ Ὑπομηχανικῶν) καὶ ἐμειώθησαν αἱ θέσεις τοῦ βοηθητικοῦ Τεχνικοῦ Προσωπικοῦ (σχεδιαστῶν) καὶ τῶν Διοικητικῶν, κατηργήθησαν δὲ αἱ θέσεις τῶν Ἐπιστατῶν. Γενικῶς διὰ τῆς τροποποιήσεως ἐμειώθησαν αἱ θέσεις ἀπὸ 527 εἰς 523. Κατόπιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ὡς ἄνω νόμου καὶ εἰς ἐκτέλεσιν τούτου τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα τοῦ μηνὸς Ἰουνίου 1952 καὶ πρὸ τῆς θέσεως εἰς ἐφαρμογὴν τῶν συναφῶν περὶ ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων ἄρθρων τοῦ Κώδικος, συνῆλθε τὸ τότε ὑφιστάμενον Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὅπερ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Ν.Δ. 389]47 ἀπετελεῖτο ἐκ τῶν Διευθυντῶν, Προϊσταμένων Δ)σεων καὶ τῶν Γεν. Ἐπιθεωρητῶν καὶ ἐγνωμοδότησεν ἐπὶ τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ὑπηρετούντων ἐκτάκτων προσκαίρων καὶ ἡμερομισθίων, βάσει πίνακος καταρτισθέντος ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, συμφώνως πρὸς τὰ ὑπηρεσιακὰ στοιχεῖα (ἀτομικοὺς φακέλλους καὶ φύλλα ποιότητος) τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ πίναξ οὗτος τελικῶς ἐνεκρίθη, κατὰ τὴν τελικὴν ὅμως διατύπωσιν τῆς Ὑπουργικῆς Πράξεως περὶ τῶν μονιμοποιήσεων διεγράφησαν τινὲς τῶν ἐν τῷ πίνακι καὶ ἀντικατεστάθησαν δι’ ἑτέρων ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ, Αἱ περιπτώσεις ὅμως αὗται εἶναι ἐλάχισται καὶ εἰς τοὺς κατωτέρους κυρίους βαθμοὺς τοῦ προσωπικοῦ. Οὕτως ἔχει τὸ ἱστορικὸν τῶν γενομένων μονιμοποιήσεων. Ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων ἐρωτήσεων θέτομεν ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς τὰ ἑξῆς: 1. Ἐπὶ τῆς πρώτης ἐρωτήσεως διεπίστωσα, ὅτι ἔχει ὄντως ἀληθείας αὕτη, ἤτοι, ὅτι ἐμονιμοποιήθησαν εἰς τὰς δύο θέσεις τῶν Τμηματαρχῶν καὶ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου Αʹ τάξεως δύο πρόσκαιροι ὑπάλληλοι, συνδεόμενοι μέχρι τῆς μονιμοποιήσεώς των διὰ συμβάσεως ἐργασίας ἰδιωτικοῦ Δικαίου, ὑπηρετοῦντες δὲ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀπὸ τοῦ ἔτους 1947. Αἱ ὑπηρεσιακαὶ ἐκθέσεις παρουσιάζουν τούτους ὡς λίαν ἱκανοὺς ὑπαλλήλους. Ἐξ αὐτῶν ὁ εἷς ἦτο πτυχιούχος Ἀνωτάτης Σχολῆς (Νομικῆς), ὁ δὲ ἕτερος φοιτητὴς τῶν Μαθηματικῶν (τελειόφοιτος). Ἐπὶ τούτοις διεπίστωσα, ὅτι ὑπηρέτουν καὶ ὑπηρετοῦν ὄντως πολλοὶ εἰσηγηταὶ μὲ πολυετῆ ὑπηρεσίαν καὶ πολυετῆ παραμονὴν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, ἐξ ὧν μάλιστα ὁ εἷς τυγχάνει πτυχιούχος Ἀνωτάτης Σχολῆς, πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν εἶχον κριθῆ προακτέοι διὰ δημοσιευθέντος εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως πίνακος ἐν ἔτει 1951 εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου. Ἐπὶ τούτοις διεπιστώσαμεν, ὅτι κατὰ τὸν χρόνον τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ὡς ἄνω εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου Αʹ τάξεως ὑπηρέτει ὡς Τμηματάρχης βʹ τάξεως ὑπάλληλος μὲ ἐπιστημονικὰ προσόντα καὶ μείζοντα τῶν ὡς εἴρηται προϋπηρεσίαν εἰς τὸ Δημόσιον ὡς μόνιμος ὑπάλληλος. Ἡ τοιαύτη ὅμως μονιμοποίησις ὑπῆρξε σύντομος, διότι ἡ διάταξις τῆς παρ. 5 τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ προστεθέντος διὰ τοῦ ἄρθρου τετάρτου τοῦ Ν. 2063)52 παρεῖχε τὴν τοιαύτην εὐχέρειαν ἐφ’ ὅσον καθώριζεν, ὅτι ἐπὶ διετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου δὲν ἐπιτρέπεται ἡ διὰ προαγωγῆς κατάληψις τῶν διὰ τοῦ νόμου δημιουργουμένων τακτικῶν ὀργανικῶν θέσεων μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦσαν καὶ αἱ δύο θέσεις τῶν Τμηματαρχῶν. Εἰς τὸ Ἐπιστημονικὸν Τεχνικὸν Προσωπικὸν δὲν διεπίστωσα παρέκκλησιν τινὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐπιστημονικὰ προσόντα, ἤτοι οὐδεὶς ἐμονιμοποιήθη ἄνευ διπλώματος Πολυτεχνείου. Τὸ μόνον ὅπερ διεπίστωσα, εἶναι ὅτι ἐμονιμοποιήθησαν τινὲς εἰς βαθμοὺς ἀνωτέρους τῶν ἤδη ὑπηρετούντων μονίμων. Τοῦτο ἴσως ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι οἱ οὕτω μονιμοποιηθέντες εἶχον μακρὰν τεχνικὴν πεῖραν καὶ διηύθυναν ἐπὶ μακρὸν ὑπηρεσίας τῆς ἐν λόγῳ Γεν. Δ)νσεως, δὲν κατέστη δὲ δυνατὴ ἡ μονιμοποίησίς των κατὰ τὸ ἔτος 1948 καθ’ ὅ τὸ πρῶτον ἐμονιμοποιήθησαν πρόσκαιροι ὑπάλληλοι τῆς κατηγορίας ταύτης. Εἰς τὸ κατώτερον ὡσαύτως Τεχνικὸν Προσωπικὸν ἐμονιμοποιήθησαν κατ’ ἐξοχὴν πτυχιούχοι μέσων τεχνικῶν σχολῶν, ἐξαιρέσει τριῶν ἢ τεσσάρων περιπτώσεων καθ’ ἃς ἐμονιμοποιήθησαν μὴ πτυχιούχοι τοιούτων σχολῶν ἀλλὰ μεγάλης τεχνικῆς πείρας ἐξαιρετικῆς ἀποδόσεως καὶ μορφώσεως ὡς διαπιστοῦται ἐκ τῶν ὑπηρεσιακῶν των ἐκθέσεων. 2. Ἐπὶ τῆς δευτέρας ἐρωτήσεως διεπίστωσα ὅτι ἡ πρᾶξις τῆς μονιμοποιήσεως περιεβλήθη τὸν τύπον τῆς Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως καὶ οὐχὶ τοῦ Διατάγματος διότι ἐκρίθη ὅτι ἔδει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Ν.Δ, 389)49 «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Ὑπηρεσίας Ἀνοικοδομήσεως» διότι αὕτη ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῶν ἄρθρων 14 καὶ 15 τοῦ αὐτοῦ Ν.Δ. καὶ ὅτι ὡς ἐκ τούτου ἰσχύει ἐφ’ ὅσον ἰσχύει ὁ νόμος οὗτος ἔστω καὶ ἂν δὲν ἐπανελήφθη ὁμοῦ μετὰ τῶν ἄρθρων 14 καὶ 15 ἐν τῷ νόμῳ 2063)52 (ἄρθρον 4ον). 3. Ἐπὶ τῆς τρίτης ἐρωτήσεως πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ πρακτικὰ τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν καθαρογραφὴν εἰς τὸ οἰκεῖον βιβλίον δὲν ὑπεγράφησαν παρὰ τοῦ Γεν. Ἐπιθεωρητοῦ κ. Γ. Παρκάκη ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἀνεγράφησαν αἱ διατυπωθεῖσαι παρ’ αὐτοῦ παρατηρήσεις. Ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς κ. Λ. Χαρμπούρης ὑπέγραψε ταῦτα τὴν 20–12 1952 ἤτοι μὲ καθυστέρησιν ἓξ μηνῶν διότι ἤθελε προηγουμένως νὰ πληροφορηθῇ ἐγγράφως διὰ τίνα λόγον δὲν ὑπέγραψε ταῦτα ὁ Γεν. Ἐπιθεωρητὴς κ. Μαρκάκης καὶ καθ’ ἣν ἡμερομηνίαν διεπιστώθη ἐν Συμβουλίῳ ὅτι δὲν εἶχε ζητηθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Μαρκάκη ἡ ἐν τῷ πρακτικῷ καταχώρησις διαφωνίας οἵα ἐκ τῶν ὑστέρων διετυπώθη ὑπ’ αὐτοῦ. Ὁ νομίμως τοποθετημένος Γραμματεὺς τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου κ. Ι. Γεωργιάδης Νομομηχανικὸς Αʹ δὲν ὑπέγραψε ταῦτα διότι δὲν παρίστατο, χρέη δὲ τοῦ Γραμματέως ἐξετέλει ὁ Γεν. Ἐπιθεωρητὴς κ. Βαλίδης Διευθυντὴς τοῦ Διοικητικοῦ. Ἡ μὴ παρουσία τοῦ Γραμματέως ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ἐκρίνοντο μηχανικοὶ συνάδελφοί του προοριζόμενοι νὰ καταλάβωσι διὰ μονιμοποιήσεως θέσεις ἐπιθεωρητῶν δι’ ἃς εἶχεν οὗτος ἐνδιαφέρον ὡς ἔχων δικαίωμα προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, καθ’ ὃ μόνιμος μηχανικὸς αʹ τάξεως (νομομηχανικὸς αʹ) ἐπὶ μίαν τετραετίαν. Καὶ καθ’ ἡμᾶς οὗτος ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀπομακρυνθῆ τοῦ Συμβουλίου μόνον ὅταν οὗτος ὑπέκειτο εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ἰσοβάθμων αὐτοῦ. 4. Ἐπὶ τῆς τετάρτης ἐρωτήσεως διεπίστωσα, ὅτι ἐκ τῶν 312 μονιμοποιηθέντων οἱ 130 ὑπηρετοῦν εἰς τὴν Κεντρικὴν Ὑπηρεσίαν ὅπου καὶ πρότερον καὶ οἱ ὑπόλοιποι 182 εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ὑπηρεσίας. Πάντως ὁριστικαί τοποθετήσεις δὲν ἔλαβον εἰσέτι χώραν διότι λόγῳ τῶν συνεχιζομένων ἀπολύσεων ἐκτάκτων δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τακτοποιηθῇ τὸ θέμα τῆς ὀρθολογιστικῆς ἐπανδρώσεως τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως ταύτης. Ἄλλως τε ἐὰν μετετίθεντο εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ὑπηρεσίας ἅπαντες οἱ ὡς ἄνω θ’ ἀπεγυμνοῦτο τὸ Κέντρον τῶν ἀπαραιτήτων στελεχῶν του. Ἐκ πάντων τῶν ὡς ἄνω προκύπτει, ὅτι ἀπησχολήθην ἤδη μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν ἔλαβον ὅμως ἀποφασιστικόν τι μέτρον διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν διεπίστωσα παράβασιν νόμου, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ ἐπέμβω, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι ἅπαντα τὰ καθαπτόμενα ἐν τῇ ἐρωτήσει θέματα εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, εἰς ὃ προσέφυγον ὑπάλληλοι μὴ μονιμοποιηθέντες ὡς καὶ μόνιμοι θιγέντες ἐκ τῶν γενομένων μονιμοποιήσεων καὶ ἔκρινον ὡς ἐκ τούτου ὅτι τόσον ἡ ἐνδεχομένη παράβασις νόμου ὅσον καὶ τὸ θέμα τῆς καταχρήσεως ἐξουσίας ἢ τῆς κακῆς ἀσκήσεως τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας θὰ ὑποστῶσι τὸν ἔλεγχον τοῦ ἁρμοδίου ὀργάνου τῆς πολιτείας, ὅπερ θ’ ἀποφασίσῃ σχετικῶς.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

Βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Δ. Δαβάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 827)2–2–53 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 40)30–1–53 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Οἰτύλου κ. Δ. Δαβάκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν τὰς ἀκολούθους πληροφορίας ἐν σχέσει μὲ τὰ ληφθέντα μέτρα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ Οἰκισμοῦ Μαραθέα–Γυθείου. 1. Πρόκειται περὶ μικροῦ οἰκισμοῦ κειμένου εἰς τὸ παραλιακὸν τμῆμα τῆς Ἐπαρχίας Γυθείου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 περιελάμβανε 51 οἰκογενείας καὶ 60 οἰκοδομάς. 2. Ἐκ τῶν πεντήκοντα μιᾶς οἰκογενειῶν 30 εἶναι πολεμοπαθεῖς καὶ ἦσαν ἐγκατεστημέναι εἰς 24 οἰκίας. 3) Αἱ ζημίαι τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου προσδιορίζονται ὡς ἀκολούθως: α) Κατεστράφη σχεδὸν ὁλοσχερῶς οἰκία. β) Διεσώθη ἡ τοιχοποιΐα εἰς ποσοστὸν 50–75% εἰς οἰκίας. γ) Διεσώθη ἡ τοιχοποιΐα εἰς ποσοστὸν 75–100% εἰς οἰκίας. δ) Ἐκ τῶν ὑπολοίπων κατοικιῶν διεσώθη ἡ τοιχοποιΐα καὶ στέγη εἰς οἰκίας. 4. Λόγῳ τῶν δυσμενῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς διετέλει ὁ οἰκισμὸς καὶ τοῦ μεγάλου ποσοστοῦ πολεμοπαθείας τούτου, κατ’ Ἰούνιον 1947 συνέστη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τοῦ προβλήματος στεγάσεως τῶν πολεμοπαθῶν κ.λ.π. κατοίκων ἥτις καὶ κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν μεταθέσεως τοῦ οἰκισμοῦ εἰς νέαν τοποθεσίαν ἀπέχουσαν τῆς παλαιᾶς περὶ τὰ 3 χλμ. Βάσει τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως ἐξεπονήθη παρὰ τῆς Ὑπηρεσίας πολεοδομικὸν σχέδιον τῆς νέας θέσεως, κατόπιν δὲ σχετικοῦ διαγωνισμοῦ ἤρξατο ἐργολαβικῶς ἡ ἀνοικοδόμησις τοῦ νέου οἰκισμοῦ τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1948. 5. Δυστυχῶς ἐλλείψει πιστώσεων διεκόπησαν αἱ ἀρξάμεναι ἐργασίαι 16 πυρήνων, οἵτινες ἀπέμειναν ἡμιτελεῖς. 6. Αἱ ἐκτελεσθεῖσαι ἐργασίαι ἀνοικοδομήσεως τοῦ οἰκισμοῦ, ὡς αὗται παρελήφθησαν καὶ εἰς ἣν κατάστασιν εὑρίσκονται σήμερον, ἔχουν ὡς ἑξῆς: α) Ἐγένετο διάνοιξις ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἑλισσομένης ἐπὶ τοῦ πρανοῦς τῆς νέας τοποθεσίας, μήκους συνολικοῦ περίπου 500 μ. πρὸς προσπέλασιν οἰκισμοῦ. β) Ἐπετεύχθη ἡ κατασκευὴ τῆς τοιχοποιΐας εἰς 16 πυρῆνας. γ) Πλὴν τῶν ἀνωτέρω ἐχορηγήθησαν ὑλικὰ αὐτοστεγάσεως εἰς τὴν παλαιὰν θέσιν τοῦ οἰκισμοῦ μόνον εἰς 8 δικαιούχους ἐκ τῶν ἀνωτέρω καὶ τοῦτο διότι ὁ οἰκισμὸς ἐτέλει ὑπὸ μετάθεσιν καὶ ἀντεμετωπίζετο ἡ ἀποπεράτωσις τῶν πυρήνων. 8. Πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν ἡμιτελῶν ἔργων ἀπαιτεῖται σήμερον δαπάνη ἐξ 150 ἑκατομμ. δραχμῶν εἰς τὰ ὁποῖα περιλαμβάνεται καὶ ἡ δαπάνη ἀποπερατώσεως τῆς ἀρξαμένης ὁδοῦ προσπελάσεως καὶ ἡ ἀνέωξις Κοινοτικοῦ φρέατος. 9. Δυστυχῶς τόσον κατὰ τὸ τρέχον οἰκον. ἔτος ὅσον καὶ ἀπὸ διετίας δὲν ἐχορηγήθησαν πιστώσεις διὰ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων στεγάσεως ἀστέγων πολεμοπαθῶν κ.λ.π. ἐλπίζομεν ὅμως, ὅτι κατὰ τὸ προσεχὲς οἰκονομικὸν ἔτος θέλουσι διατεθῆ ἐπαρκεῖς πιστώσεις ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ συνέχισις καὶ ὁλοκλήρωσις τοῦ ἔργου τῆς στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστέγων πολεμοπαθῶν ὁλοκλήρου τῆς χώρας.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

Γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δαβάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 828]2–2–53 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 41]30 1–53 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Οἰτύλου κ. Δ. Δαβάκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν τὰς ἀκολούθους πληροφορίας σχετικῶς μὲ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ Οἰκισμοῦ Κελεφᾶς Οἰτύλου. Ἐκ τοῦ συνόλου τῶν 66 οἰκογενειῶν αἵτινες μονίμως οἰκοῦσιν ἐν τῷ οἰκισμῷ, αἱ 56 τυγχάνουσι δικαιοῦχοι πυροπαθεῖς. Αἱ εἰς οἰκοδομικὸν πλοῦτον καταστροφαὶ τοῦ οἰκισμοῦ ἀνῆλθον α) Εἰς ὁλοσχερῆ καταστροφὴν 17 οἰκιῶν καὶ β) εἰς μερικὴν καταστροφὴν 39 οἰκιῶν. Ἔναντι τῶν καταστροφῶν παρεσχέθη ἡ ἀκόλουθος στεγαστικὴ περίθαλψις α) Κατεσκευάσθησαν 7 πυρῆνες καὶ παρέμειναν ἡμιτελεῖς ἕτεροι 2. β) Ἐπεσκευάσθησαν 13 οἰκίαι ἐκ τῶν ὑποστασῶν σοβαρὰς βλάβας καὶ ἐχορηγήθησαν ὑλικὰ αὐτοστεγάσεως εἰς 1 δικαιοῦχον. Πέραν τοῦ συντελεσθέντος ἔργου δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ παροχὴ στεγαστικῆς περιθάλψεως ἐλλείψει πιστώσεων. Διὰ ταυταρίθμου ἡμετέρας ἐντολῆς διετάχθη ὁ τομεὺς Σπάρτης ὅπως μεριμνήσῃ καὶ διαθέσῃ εἰς τοὺς ὡς ἄνω δικαιούχους πολεμοπαθεῖς, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν ἐλαχίστων ἀποθεμάτων ξυλείας ἅτινα εὑρίσκονται εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ τομέως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Φεβρουαρίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

II. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ἀθανασίου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ συναποστείλωμεν ὑμῖν διὰ τὰ περαιτέρω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης αὐτῷ, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 624–237]27–1–53 ὑμετέρου, ἐρωτήσεως ὑπ’ αὔξοντα ἀριθ. 30 τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ἀθανασίου... Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Φεβρουαρίου 1953

Ὁ Γενικὸς Δ]ντὴς ΚΥΠΑ

Κ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ.

Ἀπάντησις Ἡ Ἑταιρεία ΤΑΕ καθ’ ἃ ἀνεκοίνωσεν ἡμῖν, προέβη εἰς τὴν διακοπὴν εἴς τινας γραμμὰς καὶ ἐλάττωσιν τῶν δρομολογίων εἰς ἄλλας τοιαύτας, διότι ἔχει ἐκτὸς ἐνεργείας 7 ἀεροσκάφη Ντακότα, ἓν τετρακινητήριον Σκαϊμάστερ καὶ ἓν Φάϊρτσαϊλντ, ἐλλείψει ἀνταλλακτικῶν, εὑρισκομένων εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς, τὰ ὁποῖα λόγῳ χρηματικῶν δυσχερειῶν ἀδυνατεῖ νὰ παραλάβῃ. Ἡ περικοπὴ αὕτη τῶν δρομολογίων θεωρεῖται ἀναγκαία διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ ἐπιπέδου ἀσφαλείας τῶν πτήσεων ἐπὶ τῶν γραμμῶν τῆς Ἑταιρείας. Ἡ διακοπὴ θὰ διαρκέσῃ μέχρι τῆς 22 Μαρτίου ἐ.ἔ. Λόγος ἐπίσης σοβαρὸς τῆς διακοπῆς εἶναι καὶ ἡ μείωσις ἀποδόσεως τῆς ἐμπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας, ὅτε ἔνιαι τῶν γραμμῶν καθίστανται ἄγονοι. Θὰ καταβληθῇ ἐν τούτοις πᾶσα προσπάθεια διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τοῦ κ. βουλευτοῦ. Ὁ κ. Π. Σιφναῖος (Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 884/51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ἐγκρίσεως μισθώσεως τοῦ κτήματος ἐν τῇ ὁδῷ Ἀπόλλωνος ἰδιοκτησίας Μ. Κωνσταντίνη, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου». Οἱ κ. κ. Π. Σιφναῖος (Ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1. «Περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1949–50 καὶ 1950–51 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν, ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑφυπουργείου Τύπου καὶ Πληροφοριῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου καὶ Πληροφοριῶν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1952–53», καὶ 2. «Περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1948–49, 1949–50 καὶ 1950–51 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν τοῦ τέως Ὑφυπουργείου Τύπου καὶ Πληροφοριῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου καὶ Πληροφοριῶν οἰκονομικοῦ ἔτους 1952–53». Οἱ κ. κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης), Δ. Μπαμπάκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπ’ ἀριθ. 836]1–9–50, 530]25– 4–51 ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 660] 1–6–51 ὁμοίας καὶ ὑπ’ ἀριθ. 1063]7–9–51 ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1255]22–11 –51 ὁμοίας». Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 4ης Νοεμβρίου 1950 Διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς Ρώμης περὶ προασπίσεως τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου καὶ τῶν θεμελιωδῶν ἐλευθεριῶν καὶ τοῦ ἀπὸ 20ῆς Μαρτίου 1952 προσθέτου εἰς αὐτὴν πρωτοκόλλου τῶν Παρισίων». Οἱ κ. κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1421)30 Δεκεμβρίου 1952 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκδόσεως προσωρινοῦ χρηματικοῦ ἐντάλματος διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς δαπάνης τῆς ἀξίας καὶ ἀποστολῆς 10.000 τόννων ἅλατος δωρεὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν ἄμαχον πληθυσμὸν τῆς Δημοκρατίας τῆς Κορέας» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ κ. κ. Δ. Μπαμπάκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 2266)52 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Ἰατροδικαστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης διατάξεων» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ κ. Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγγραφῆς τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων». Οἱ κ.κ. Χ. Ψαρρὸς (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ Οἰκονομικὰ ἔτη 1947–48, 1948 –49, 1949–50 καὶ 1950–51, ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν (τέως Μεταφορῶν) καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου Οἰκονομικοῦ ἔτους 1952 –53». Ὁ κ. Θ. Καψάλης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1531 «περὶ κυρώσεως προσωρινῆς παρατάσεως ἐπὶ δύο ἔτη τοῦ παραχωρημένου προνομίου τῆς προνομιούχου Ἀνωνύμου Ἑταιρείας Γενικῶν Ἀποθηκῶν Ἑλλάδος». Φ.Ε.Κ. 247 τεῦχος Αʹ τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1950». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ Οἰκονομικὰ ἔτη 1946–47, 1947 –48, 1948–49, 1949–50 καὶ 1950–51 ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γ.Ε. Στρατοῦ) καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1952–53». 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2988)22 «περὶ καθορισμοῦ τῶν ἐτησίων εἰδικῶν ἐξόδων Υ.Ε.Θ.Α.] Γ.Ε.Ν.» καὶ 3) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1533]29–10–50 Α.Ν. «περὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ Τεχνικοῦ Προσωπικοῦ τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας» κυρωθέντος διὰ τοῦ νόμου 2113)52». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συγχωνεύσεως τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ζιχνῶν εἰς τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν Νευροκοπίου», καὶ 2) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1952–53 Οἰκονομικὰ ἔτη (1948–49, 1949–50, 1950–51 καὶ 1951–52) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ καθαρισμοῦ τῶν Δημοσίων καταστημάτων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναθέσεως εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ τῆς προσωρινῆς Διοικήσεως καὶ Διαχειρίσεως ἐνίων Τουριστικῶν κτημάτων ἐν Ρόδῳ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Χλουβεράκης καὶ Ν. Ζορμπᾶς καταθέτουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῶν ἐφέδρων ἱπταμένων τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης βουλευτὴς καὶ ἐκπρόσωπος τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Θ. Χαβίνης ἐζήτησε πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον.

§6Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς μετὰ μεγίστης εὐχαριστήσεως εἶδε τὴν μεγάλην ὑποδοχὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ λαὸς τῆς Γιουγκοσλαβίας εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς πατρίδος μας Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλον. Ἡμεῖς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ᾐσθάνθημεν ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν, διότι τὸ πρῶτον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ΕΠΕΚ–Φιλελευθέρων ἤρχισαν αἱ διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν φιλικῶν σχέσεων μετὰ τῆς γείτονος χώρας τῆς Γιουγκοσλαβίας καὶ χαίρομεν πολὺ διότι ὁ σπόρος ἐκεῖνος ἔφερεν ἀγαθοὺς καρπούς, ὥστε σήμερον νὰ ὁμιλῶμεν περὶ συνάψεως συμφώνου πρὸς κατοχύρωσιν τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς εἰρήνης εἰς τὸ νευραλγικὸν αὐτὸ σημεῖον τῆς Εὐρώπης. Ὡς πρὸς τὸν τύπον τοῦ συναφθησομένου συμφώνου, κύριε Πρόεδρε, θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναμετρήσῃ μετὰ μεγάλης προσοχῆς τὰς περιστάσεις καὶ θὰ προκρίνῃ τὸν τύπον ἐκεῖνον τοῦ συμφώνου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν ἀπόλυτον σεβασμὸν τῶν ὑποχρεώσεων τῶν προκυπτουσῶν ἐκ τῆς συμμετοχῆς μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὴν πληρεστέραν δυνατὴν κατοχύρωσιν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ κόσμου διὰ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον ἐνδιαφερόμεθα. Ἐλπίζομεν ἐπίσης ὅτι ἡ Κυβέρνησις, προτοῦ συνάψῃ τὸ σύμφωνον, θὰ θελήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἀπὸ τοῦ 1928 ἐνεκαινίασε. Θὰ θελήσῃ νὰ καταστήσῃ γνωστὰς εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὰς γνώμας της καὶ νὰ ἀκούσῃ καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὰς ἀπόψεις, προκειμένου περὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος. Δὲν πρόκειται περὶ κομματικῆς πράξεως, ἀλλὰ περὶ ὑποθέσεως, Ἐθνικῆς μεγίστης σημασίας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ Ἔθνους. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ εὔχομαι ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐξετάσῃ μετὰ μεγίστης προσοχῆς τὸ θέμα καὶ φροντίσῃ νὰ μὴ περιληφθοῦν ὅροι οἱ ὁποῖοι θὰ καταστήσουν τὸ σύμφωνον εἴτε ἀνεφάρμοστον εἴτε νὰ δημιουργήσῃ διαφορὰν ὅπως ἔγινε εἰς τὸ παρελθόν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ εἶναι τὸ σύμφωνον τέλειον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι. Εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐγκρίνει κατ’ ἀρχὴν τὴν ἐξέλιξιν τὴν ὁποίαν προσέλαβον αἱ σχέσεις μεταξὺ Γιουγκοσλαβίας καὶ Ἑλλάδος. Πράγματι ἡ ἐξέλιξις αὐτὴ εἶναι μεγίστης σημασίας καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι βεβαία ὅτι ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀντιλαμβάνεται τὸ μέγεθος τῆς σημασίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἀνανέωσις ἐπὶ σταθερῶν βάσεων τῆς παλαιᾶς καὶ ἐμπράκτως πάντοτε καταδειχθείσης φιλίας μεταξὺ τῆς Γιουγκοσλαβίας καὶ τῆς Ἑλλάδος. Ἀπουσιάζει ἀπόψε καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ Βουλὴ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀρκεσθῶ εἰς ἀπάντησιν γενικωτάτου περιεχομένου. Θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον ἐκπρόσωπον τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέπεται ὑπὸ τῶν σκέψεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν καὶ τὴν ἰδικήν του ἀπόψε παρέμβασιν. Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ὅτι τὸ σύμφωνον τὸ ὁποῖον θὰ ὑπογραφῇ, πρέπει νὰ εἶναι σύμφωνον συμβιβαζόμενον πλήρως πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ πρὸς τὸ γράμμα τῶν ἄλλων ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος ἀναληφθῆ καὶ συγκεκριμένως τῶν ὑποχρεώσεων αἱ ὁποῖαι ἀνελήφθησαν ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος ὡς μέλους τοῦ ΝΑ-ΤΟ. Αὐτὸ μάλιστα πρόκειται καὶ ἰδιαιτέρως νὰ τονισθῇ ὅταν γίνῃ τὸ Σύμφωνον καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, ὅτι πρώτη ἡ Γιουγκοσλαβία ἰδιαιτέρως καὶ ὁ Ἡγέτης αὐτῆς στρατάρχης Τίτο ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην, ὅπως τονισθῇ ἰδιαιτέρως ἡ πλευρὰ αὐτὴ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ν’ ἀρκεσθῶ εἰς αὐτὴν καὶ μόνον τὴν ἀπάντησιν. Ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θέλω νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα καὶ συγκεκριμένως τὴν 16ην ἢ τὸ πολὺ τὴν 17ην τρέχοντος μηνὸς θ’ ἀρχίσῃ ἐν Ἀγκύρᾳ ἡ πρώτη τριμελὴς στρατιωτικὴ σύσκεψις ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῶν ὑπαρχηγῶν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελείων Ἐθνικῆς Ἀμύνης Γιουγκοσλαβίας, Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος θὰ μεταβοῦν εἰς Ἄγκυραν τὴν προσεχῆ Δευτέραν διὰ νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν σύσκεψιν ὁ Ὑπαρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ἀντιστράτηγος κ. Δόβας, ὁ Ταξίαρχος κ. Παπαθανασιάδης καὶ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς Ἀεροπορίας ὁ Πλοίαρχος κ. Σαρρῆς καὶ ὁ Σμήναρχος κ. Μαργαρίτης. Αἱ συνεννοήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν εἰς τὴν Ἄγκυραν θὰ ἀποτελέσουν συνέχειαν τῶν διμερῶν συνομιλιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἤδη μετὰ τόσης ἐπιτυχίας σημειωθῆ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαβίας, ἀφ’ ἑνὸς καὶ Τουρκίας καὶ Γιουγκοσλαβίας ἀφ’ ἑτέρου. Νομίζω, ὅτι, ὄχι μόνον τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἐλεύθερα Ἔθνη τοῦ κόσμου πρέπει νὰ αἰσθανθοῦν ἱκανοποίησιν διὰ τὸ νέον αὐτὸ βῆμα τὸ ὁποῖον σημειοῦται εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν τριῶν χωρῶν καὶ πρέπει νὰ χαιρετισθῇ μὲ ἐνθουσιασμόν, ὁ σταθμὸς τοῦ ὁποίου θὰ σημάνῃ ἡ τριμερὴς πλέον στρατιωτικὴ συνεννόησις μεταξὺ Γιουγκοσλαβίας, Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κρασαδάκης ἔχει ὡσαύτως τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§10Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ἐζήτησα καὶ ἐγὼ τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἕνα τραγικὸν περιστατικόν, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν εἰς μίαν εἰρηνικὴν πολίχνην τὸ Τυμπάκι καὶ συνεκίνησεν ὁλόκληρον τὸν Κρητικὸν λαόν, λόγῳ τῶν συνθηκῶν ποὺ ἔλαβε χώραν. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Τυμπάκι κατασκευάζεται ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὸ μεγαλύτερον ἀεροδρόμιον τῆς Ἀν. Μεσογείου καὶ ὅτι ἐκεῖ σταθμεύει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὸ 705 Τάγμα Μηχανικοῦ, τὸ ὁποῖον δέχεται μεταξὺ τῶν καλῶν στρατιωτῶν καὶ ἀποφοίτους τῆς Μακρονήσου καὶ πολλοὺς ἄλλους. Ἀτυχῶς παρὰ τὰς φιλησύχους σκέψεις ὁλοκλήρου τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ καὶ ἰδιαιτέρως τῆς περιοχῆς Τυμπακίου, τὸ περιστατικὸν τοῦτο— ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θὰ ἐλάβατε γνῶσιν ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας—συνεκλόνισεν ὁλόκληρον τὴν περιοχήν. Εἷς στρατιώτης ὀνόματι Σπανός, ἐκ Πειραιῶς, τὸ βράδυ τῆς 10ης Φεβρουαρίου ἐνῷ ἐλάμβανε χώραν, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἁγίου Χαραλάμπους, γλέντι εἰς ἕνα σπίτι στὸ Τυμπάκι, εἰσῆλθεν βιαίως εἰς τὸ σπίτι καὶ ἐζήτησε ὄχι μόνον νὰ διακοπῇ τὸ γλέντι, ἀλλὰ καὶ νὰ χορεύσῃ μὲ τὴν σύζυγον τοῦ ἑορτάζοντος καὶ μετ’ ἄλλων παρισταμένων δεσποινίδων. Μετὰ κόπου τὸν ἀπώθησαν καὶ κατώρθωσαν νὰ τὸν βγάλουν ἔξω. Ὁ στρατιώτης τότε πηγαίνει εἰς τὸν λόχον του ὅπου ἀνενόχλητος ὁπλίζεται, παίρνει ἕνα μάνλιχερ πηγαίνει εἰς τὸ σπίτι ξανὰ καὶ μὲ τὸν ὑποκόπανο σπάει τὴν πόρτα καὶ μὲ 5 σφαῖρες σκοτώνει τὸν ἑορτάζοντα καὶ ἕνα–δύο καὶ ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐτραυμάτισεν 3 ἄλλες γυναῖκες. Εὐτυχῶς ποὺ εὑρέθησαν οἱ συνετοὶ καὶ σταμάτησε τὸ ἐπεισόδιον. Ὁλόκληρος ὁ λαὸς τῆς περιοχῆς διεμαρτυρήθη, διατί παραμένει τὸ τάγμα ἀκόμη ἐκεῖ μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀποφοίτους, ἐνῷ θὰ ἠδύνατο ἐφ’ ὅσον ἀρκετὰ ἐφιλοξενήθη ἐν Κρήτῃ νὰ φιλοξενηθῇ καὶ ἀλλοῦ. Ἄλλοτε ὡς Γενικὸς Διοικητὴς Κρήτης ἐδεχόμην πάντοτε σχετικὰ παράπονα τῶν κατοίκων, περὶ μεταφορᾶς τοῦ Τάγματος. Παρακαλῶ νὰ ἀκουσθῇ τὸ αἴτημα τοῦτο καὶ νὰ γίνῃ ἡ μεταφορά, διότι ἀρκετά, ἐπαναλαμβάνω, ἐφιλοξένησε τὸ Τάγμα ἡ Κρήτη, ἂς τὸ φιλοξενήσῃ καὶ ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος. Οἱ πτωχοὶ αὐτοὶ κάτοικοι προσέφερον 12 χιλιάδες ἐλαιόδενδρα, ἔναντι μικρᾶς ἀποζημιώσεως τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Καὶ εἶναι οἱ περισσότεροι, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι προσέφερον αἷμα καὶ πόνον εἰς τὴν κατοχὴν καὶ ἔναντι αὐτῶν δέχονται πλήγματα, τὰ ὁποῖα ἀμαυρώνουν τὸν πολιτισμόν μας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν θλῖψιν, ἡ ὁποία κατέχει τὸν ἀγαπητὸν ἐξ Ἡρακλείου συνάδελφον κ. Κρασαδάκην καὶ αἰσθάνομαι βαθὺν σεβασμὸν ἀπέναντι τοῦ πένθους, τὸ ὁποῖον αἰσθάνεται ἡ κοινωνία τοῦ Τυμπακίου, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κρήτης. Τὸ ἔγκλημα ἐσημειώθη τὴν 20ὴν τοῦ μηνὸς ὑπὸ τὰς συνθήκας περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε καὶ ὁ κ. συνάδελφος καὶ αἱ ὁποῖαι λεπτομερῶς μνημονεύονται εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴν ἐξιστορήσω τὰ γεγονότα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι, ὅτι αἱ Στρατιωτικαὶ ἀφ’ ἑνὸς ἀρχαὶ καὶ ἀφ’ ἑτέρου αἱ Πολιτικαὶ ἀρχαὶ τῆς Κρήτης ἔλαβον ἀμέσως τὰ δέοντα μέτρα. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Κρήτης καὶ ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς ἀλλὰ καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Μεραρχίας, ὁ στρατηγὸς Παναγόπουλος καὶ πρὸ αὐτοῦ ὁ Ἐπιτελάρχης, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο πλησιέστερον, ἔσπευσαν ἐπὶ τόπου διὰ νὰ μελετήσουν τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐσημειώθη ἡ τραγῳδία, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς παρουσίας των νὰ ἀσκήσουν μίαν ἠθικὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν πνευμάτων τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἦτο φυσικὸν νὰ ἐξεγερθοῦν καὶ νὰ ταραχθοῦν. Ἐξ ἄλλου ἡ ΑΣΔΑΝ ἔλαβεν ὅλα τὰ δέοντα μέτρα διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν κυρώσεων καὶ εἰς οἱονδήποτε, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ἐμμέσως ὑπεύθυνος διὰ τὴν τραγωδίαν ἡ ὁποία ἐσημειώθη. Διότι, ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος στρατιώτης ἐπανελθὼν εἰς τὸ στρατόπεδον, ἀφοῦ εἶχε μεθύσει, ἐξῆλθε τὴν νύκτα παραλαβὼν τὸ ὅπλον του. Ἐπίσης θὰ ἤθελα νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ὁ στρατιώτης αὐτός, ὁ δράστης, θὰ παραπεμφθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὸ στρατοδικεῖον, ἀνήκει δὲ εἰς τὴν δικαιοσύνην νὰ ἀποφανθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἐπιτετραμμένον νὰ προκαταλάβωμεν δι’ οἱασδήποτε ἐν τῇ Βουλῇ ἐκδηλώσεως, τὴν ἀπόφασιν τοῦ στρατοδικείου. Πράγματι ὁ στρατιώτης αὐτὸς ἦτο χειρίστης ποιότητος καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀπορῶ καὶ ἐγὼ πῶς τοιοῦτος στρατιώτης ὑπηρέτει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν. Διότι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα συνεκέντρωσα, ὁ στρατιώτης αὐτὸς φέρεται ὡς στέλεχος τοῦ Κ.Κ.Ε. Ἐπίσης κατ’ ἐπανάληψιν εἶχεν ἐξορισθῇ λόγῳ τῶν κομμουνιστικῶν του φρονημάτων καὶ τῆς κακῆς του διαγωγῆς, ζῇ δὲ παρανόμως μετὰ τῆς πρώτης του ἐξαδέλφης, μετὰ τῆς ὁποίας ἔχει ἀποκτήσει καὶ τέκνον. Πρόκειται περὶ μιᾶς περιπτώσεως στρατιώτου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπηρετῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, οὔτε ὅμως καὶ νὰ κινῆται ὡς ἐλεύθερος πολίτης. Ἔπρεπε νὰ εὑρίσκηται κάπου, ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ εὑρίσκωνται ὅσοι δὲν σέβονται τὸ Ἔθνος, τὴν οἰκογένειαν καὶ τὰς Ἑλληνικὰς παραδόσεις (χειροκροτήματα) καὶ τόσον ἐμπράκτως ἐκδηλώνουν τὴν περιφρόνησιν των ἀπέναντι τῶν παραδόσεων αὐτῶν. Θὰ ἐξετασθῇ καὶ ἡ εὐθύνη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεψαν εἰς τὸν στρατιώτην αὐτὸν νὰ ὑπηρετῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενικωτέρας κρίσεις, τὰς ὁποίας ὁ ἀγαπητὸς ἐξ Ἡρακλείου συνάδελφος διετύπωσε διὰ τὸ Τάγμα, τὸ 705 Τάγμα Μηχανικοῦ Ἀεροδρομίου Τυμπακίου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμμερισθῶ τὰς κρίσεις αὐτάς. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἕνας στρατιώτης ἦτο τοιαύτης ποιότητος ἢ καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι καί τινες ἄλλοι εἶναι ποιότητος κακῆς, δὲν σημαίνει, ὅτι μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα, ἢ δίδει εἰς ὑμᾶς, κύριε συνάδελφε, τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν κατηγορίαν μας ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ Τάγματος. Τὸ Τάγμα ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον του καὶ ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον του εἰς μίαν ἀποστολήν, ὅπως γνωρίζετε, λίαν σημαντικήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ κύρωσις ἐπὶ τοῦ Τάγματος, διότι ἕνας στρατιώτης ἐξῆλθεν τοῦ στρατοπέδου καὶ διέπραξεν ἔγκλημα. Ἐπιτρέψατέ μου ὅμως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, χωρὶς νὰ συμμερίζωμαι τὴν γνώμην σας περὶ τοῦ Τάγματος, τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον του, νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι δεδομένου, ὅτι τὸ περὶ οὗ πρόκειται Τάγμα εὑρίσκεται ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐν Κρήτῃ, μελετᾶται ἡ πιθανότης τῆς ἀντικαταστάσεώς του ὑπὸ ἄλλου Τάγματος. Αὐτὸ ὅμως, ὄχι διότι ἐσημειώθη τὸ γεγονός, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ διότι τὸ Τάγμα εὑρίσκεται ἐπὶ μακρὸν ἐν Κρήτῃ. (Χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴς κ. Δ. Παπασπύρου.

§14Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ σημεριναὶ ἐφημερίδες ἀναφέρουν, ὅτι τερματίζονται αἱ διεξαγόμεναι διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐν Ἀθήναις Βρεταννικῆς Πρεσβείας καὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς κατὰ νόμον ἀποζημιώσεως τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, διὰ τὰς ἀπαλλοτριωθείσας ἐκτάσεις καὶ ἐξαγορὰν τῶν μὴ ἀπαλλοτριουμένων περιουσιακῶν στοιχείων. Ἐν συνεχείᾳ ἀναγράφεται εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι πρόκειται νὰ ἐκδοθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως σχετικὸν ἀνακοινωθέν. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου καὶ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλοπούλου, περὶ τῆς ἀληθείας τῶν εἰδήσεων καὶ γενικώτερον περὶ τῆς πορείας τῶν διεξαγομένων διαπραγματεύσεων. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 104 τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος καὶ τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων, ἀπηλλοτριώθη τὸ μεγαλύτερον ἐν Ἑλλάδι ἀγρόκτημα τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου ἀπεφασίσθη ἡ διεξαγωγὴ διαπραγματεύσεων διὰ τὰ ἀνακύψαντα οἰκονομικὰ θέματα καὶ δὴ διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῶν μὴ ἀπαλλοτριωμένων περιουσιακῶν στοιχείων τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος καὶ πρὸς τοῦτο τριμελὴς ἀντιπροσωπεία ἐξ ἀνωτέρων ὑπαλλήλων μετέβη εἰς Λονδίνον καὶ προώθησε τὸ θέμα κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν. Ἡ ἐπελθοῦσα κυβερνητικὴ μεταβολὴ προὐκάλεσε τὴν προσωρινὴν διακοπὴν τῶν διαπραγματεύσεων, ἤδη ὅμως, μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀσκηθείσης προσφυγῆς τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ ἀπόρριψίν της, βάσιμοι πληροφορίαι ὑπάρχουν, ὅτι αἱ ἀρξάμεναι ἐν Λονδίνῳ συζητήσεις προωθοῦνται καὶ εὑρίκονται εἰς τὸ τέρμα. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἐκπληρώσῃ χρέος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐὰν μᾶς ἐνημερώσῃ λεπτομερειακῶς ἐπὶ τῆς προόδου τῶν γενομένων συζητήσεων. Θὰ ἤθελα ὅμως, πρὶν τελειώσω, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, νὰ μεταφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς εὐχαρίστους εἰδήσεις ποὺ ἀναγράφονται εἰς τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας, ἐν σχέσει πρὸς τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων. Εἰς σχετικὴν ἐρώτησιν Ἄγγλου Βουλευτοῦ, ἠναγκάσθη νὰ ὁμολογήσῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις οὐδὲ κὰν διενοήθη νὰ παρέμβῃ εἰς τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἀπαλλοτριώσεως. Εἶναι τοῦτο μία κατάκτησις διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι. Διότι ἀναγνωρίζεται ἐπὶ τέλους τὸ δίκαιον τῆς Ἑλλάδος, ἐκ μέρους τῆς μεγάλης Συμμάχου μας Ἀγγλίας. Μὲ τὸ εὐτυχὲς τέρμα τῶν διεξαγομένων διαπραγματεύσεων θὰ καταδειχθῇ, κύριοι βουλευταί, ἡ ὀρθότης τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἐπὶ ἑνὸς μεγάλου κοινωνικοῦ προβλήματος, τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Κωπαΐδος. Ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐλπίζω νὰ ἀκούσωμεν εὐχαρίστους εἰδήσεις. (Χειροκροτήματα).

§15Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πληροφορίαι φέρουν τὴν συμφωνίαν σχεδὸν συντελεσθεῖσαν. Θὰ παρεκάλουν τὸν διεξάγοντα κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὰς διαπραγματεύσεις, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις, κυρίως τὴν διοικητικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία καθορίζει τὴν ἀξίαν τοῦ κτήματος αὐτοῦ καὶ καθορίζει καὶ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐπιδικασθῇ εἰς τὸ Δημόσιον τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὴν ὑψηλὴν κυριότητα. Ἐὰν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι τοῦ τύπου, ὅτι πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως 1.800 χιλιάδων χρυσῶν λιρῶν καὶ παρατάσεως τῆς παραμονῆς τῆς Κωπαΐδος μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ σπαρῇ καὶ νὰ συλλεγῇ ἡ ὄψιμος σπορὰ καὶ ἰδίως ὁ βάμβαξ, νομίζω ὅτι εἶναι ἀσύμφορον διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς τὴν Κωπαΐδα καὶ φυσικὰ καὶ ἐὰν καταβάλῃ τὸ ποσόν, εἰς ὃ ἀνέρχεται, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ τύπου, ἡ ἀποζημίωσις τῆς Ἑταιρείας. Τοῦτο καθ’ ἡμᾶς εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸν παραπέμπομεν διὰ νὰ πεισθῇ πὼς ἔχομεν δίκαιον, φρονοῦντες ὅτι εἶναι ὑπέρμετρος ἡ ἀξίωσις τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, διὰ μίαν ἀποζημίωσιν καὶ παράτασιν μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ βάσει αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως, νὰ ἀποφασίσῃ καὶ κυρίως νὰ προστατεύσῃ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ τὰ συμφέροντα τῶν μελλόντων νὰ ἀποκατασταθῶσιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§16Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, αἱ διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἑπομένως νὰ προβῶ εἰς λεπτομερῆ ἀνάλυσιν τῶν συζητήσεων καὶ διαπραγματεύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας. Θὰ γνωρίζῃ βεβαίως ἡ Βουλή, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις εἶχον ἀρχίσει, μεταξὺ τῶν Ἀντιπροσώπων τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος καὶ τῶν τριῶν ἐμπειρογνωμόνων, τοὺς ὁποίους ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἐπέστειλεν εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἤδη πρὸ μηνῶν οἱ τρεῖς κύριοι, συγκεκριμένως ὁ κ. Γαζῆς, Νομικὸς Σύμβουλος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ κ. Κατσούλης τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ὁ κ. Λυμπερίδης τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀπεστάλησαν εἰς Λονδῖνον καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι δύναμαι νὰ τονίσω ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, ὅτι κατὰ τρόπον ἐξαίρετον ἐχειρίσθησαν τὴν ὑπόθεσιν καὶ προώθησαν τὸ ζήτημα, μέχρι τοῦ σημείου, ἀπὸ τοῦ ὁποίου καὶ πέραν βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν πλέον ἐκεῖνοι νὰ τὸ χειρισθοῦν. Ἐπέτυχον νὰ μειωθοῦν αἱ ἀξιώσεις τῆς Ἑταιρείας σημαντικῶς, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐν τέλει δὲν ἐπῆλθε συμφωνία καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἠναγκάσθη νὰ ἐπανέλθῃ, διακοπεισῶν τῶν διαπραγματεύσεων. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ἐνόμισε, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο νὰ ἀφήσῃ ἐκρεμὲς τὸ θέμα καὶ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς Κωπαΐδος ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ λυθῇ καὶ νὰ λυθῇ ὁριστικῶς κατὰ τρόπον πρακτικὸν καὶ θετικόν. Καὶ πρὸ ὀλίγων ἀκριβῶς ἡμερῶν ἀνέλαβα νὰ διεξαγάγω συνεννοήσεις μὲ τὸν ἐπίσης ἐξουσιοδοτηθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς του, εἰδικῶς διὰ τὸ θέμα τοῦτο, Πρεσβευτὴν τῆς Μ. Βρεταννίας Σὲρ Τσὰρλ Πήκ. Αἱ διαπραγματεύσεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι ἤρχισαν καὶ ἐξακολουθοῦν ἀκόμη, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰσῆλθον εἰς στάδιον, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει θετικὴν τὴν ἐλπίδα τοῦ ἐπιτυχοῦς τερματισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κουτσοπέταλος ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ προβῇ εἰς μίαν ἐκ τῶν προτέρων διαδήλωσιν τῆς ἀπόψεώς του, τονίσας, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς ἐξαγορᾶς τῆς Κωπαΐδος εἰς ἓν ἑκατομμύριον ὀκτακοσίας χιλιάδας λίρας εἶναι προσδιορισμός, ὁ ὁποῖος δὲν συμφέρει ὡς ἐπίσης καί, ὅτι ἡ παραμονὴ τῆς Ἑταιρείας μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου ἀποτελεῖ πρᾶξιν, ἡ ὁποία, ἐὰν τυχὸν ἀπεφασίζετο, δὲν θὰ συνέφερε. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, μὴ ἔχων τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ὅλας τὰς πλευράς, τὰς ὁποίας τὸ ζήτημα παρουσιάζει καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐβιάσθη νὰ ἀσκήσῃ κριτικήν, ἀντιθέτως πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος ἐπεφυλάχθη, νὰ μᾶς κρίνῃ ἐκ τῶν ὑστέρων. Καὶ θὰ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ὑποστῶμεν κριτικήν, ἀφοῦ καταλήξωμεν εἰς ὡρισμένας ἀποφάσεις.

§17Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἁπλῶς τὰ θέτω ὑπ’ ὄψει σας, πρὸς βοήθειαν.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Δέχομαι τὴν παρατήρησίν σας, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν. Ὁπωσδήποτε δηλῶ καὶ πάλιν, ὅτι ἐφθάσαμε κατ’ αὐτὰς εἰς στάδιον συνεννοήσεων, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν θετικὴν ἐλπίδα, ὅτι τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ ὁριστικῶς. Καὶ θὰ ἔχῃ μεγίστην σημασίαν, ἐὰν λυθῇ ὁριστικῶς. Πρέπει δὲ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρεσβευτὴς τῆς Μ. Βρεταννίας, Σὲρ Τσάρλς Πήκ, ἐπέδειξεν οὐσιώδη κατανόησιν καὶ εἰς τὰς προτάσεις τὰς ὁποίας διετύπωσα πρὸ τριῶν ἡμερῶν, ἀπήντησε χθὲς κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐσήμαινεν ἐμπράκτως τὴν διάθεσιν ὅπως καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ἐν σχέσει μὲ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τῶν ἔργων ἠλεκτροδοτήσεως Λάδωνος εἰς τὴν περιφέρειαν Καλαβρύτων.

§20Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐρώτησίς μου εἶχεν ἀναβληθῆ κατ’ ἐπανάληψιν, ἐν ἀναμονῇ τῆς ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας. Τὸ θέμα ἀφορᾷ τὰ ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ τοῦ Λάδωνος. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὁ Λάδων πηγάζει ἐντὸς τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ περιβρέχει ἕνα μέγα μέρος της. Τὸ φρᾶγμα τοῦ Λάδωνος κατασκευάζεται εἰς σημεῖον τὸ ὁποῖον γειτονεύει τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Ἐκ τῶν ἔργων τοῦ φράγματος ἕνα μέγα μέρος, τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν κτημάτων τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων κατακλύζεται ἀπὸ τὰ ὕδατα τῆς λίμνης. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ ἔργα γίνονται σχεδὸν ἐντὸς τῆς ἐπαρχίας τῶν Καλαβρύτων, καθιστοῦν αὐτονόητον καὶ ἐπιβεβλημένον, ὅπως ἡ Ἐπαρχία τῶν Καλαβρύτων λάβῃ καὶ αὐτὴ τοὐλάχιστον φῶς καὶ ἐλαχίστην κίνησιν ἐκ τοῦ ρεύματος, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐπὶ τόπου, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀφ’ ἑνὸς τὴν πλήρη καταστροφὴν τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἐκ τῆς ἀχρηστεύσεως τῶν κτημάτων της, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντικαταστήσῃ, δεδομένου ὅτι ἡ χορηγουμένη ἀποζημίωσις, ὄχι μόνον εἶναι μικρά, ἀλλὰ πρὸ παντὸς δὲν δύνανται οἱ ἰδιοκτῆται νὰ ἀγοράσουν ἄλλα κτήματα, διότι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα. Ὁ λαὸς αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποστῆ τόσας καταστροφάς, θὰ ἦτο φυσικὸν ν’ ἀναμένῃ, ὅτι τοὐλάχιστον θὰ τοῦ ἐδίδετο φῶς ἀπὸ τὰ ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ μία μικρὰ ποσότης διὰ τὴν κίνησιν μιᾶς μικρᾶς βιοτεχνίας, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἐξασφαλίσῃ τὰ στοιχειώδη μέσα συντηρήσεως. Παραδόξως ἠγνοήθη τελείως. Διερμηνεύω τὴν ἀπόγνωσιν τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων ἡ ὁποία τόσον ἐδοκιμάσθη εἰς τὸ παρελθὸν καὶ τόσας συμφορὰς ὑπέστη καὶ ἔχει τὴν ἀξίωσιν νά τύχῃ μιᾶς δικαιοτέρας μεταχειρίσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν μᾶς ἔστειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας δὲν μὲ ἱκανοποίησε. Μοῦ λέγει ὅτι λόγῳ τῆς περικοπῆς τοῦ προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ φωτισθῇ καὶ ἡ Ἐπαρχία Καλαβρύτων. Ἔτσι ὁ ἀγωγὸς περνάει δίπλα ἀπὸ τὴν Ἐπαρχίαν Καλαβρύτων χωρὶς αὕτη νὰ φωτίζεται. Διαβιβάζω θερμοτάτην παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος ἔχει δεσμοὺς αἵματος πρὸς τὴν Ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, διότι ἀπὸ ἐκεῖ κατάγεται ἐκ μητρικῆς γραμμῆς, γνωρίζω δὲ πόσον εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὴν καταγωγήν του αὐτήν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν τραγικὴν καὶ ἀξιοθρήνητον θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Ἐπαρχία Καλαβρύτων, εἰδικώτερον μάλιστα ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων τὰ κτήματα κατεστράφησαν ἐξ αἰτίας τοῦ φράγματος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι ἀποσύρω ἀπὸ τὴν ἐρώτησίν μου μίαν φράσιν τὴν ὁποίαν εἶχον περιλάβει εἰς τὸ κείμενον αὐτῆς καὶ ἡ ὁποία τόσον ἐξένισε. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ θίξω τὸν κ. Ζίγδην, ὁ ὁποῖος ἐξηγέρθη.

§21Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ Λάδωνος ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Πελοπόννησον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης ἐπὶ ὁμοίας ἐρωτήσεως.

§23Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις Πλαστήρα–Βενιζέλου, μὴ θελήσασα νὰ συμπεριλάβῃ τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων εἰς τὰ ἔργα ἠλεκτροδοτήσεως τοῦ Λάδωνος διέπραξε ὁπωσδήποτε μίαν κατάφορον ἀδικίαν κατὰ τοῦ ἱστορικοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ὁ ὁποῖος τοσούτῳ μᾶλλον δικαιοῦται νὰ λάβῃ ἠλεκτρικὸν φῶς, καθ’ ὅσον μέγα τμῆμα τῶν γαιῶν τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων, θὰ καλυφθῇ ἐκ τῶν ὑδάτων τοῦ Λάδωνος. Ἑπομένως προσφέρει σοβαρώτατον τίμημα ὥστε νὰ δικαιοῦται εἰς τὴν συμμετοχὴν αὐτήν. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχει ἤδη ἐκτιμήσει τὴν παράλειψιν αὐτήν, ὡς ἀπολύτως ἄδικον, θὰ θελήσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν προξενουμένην ἀδικίαν ἐκ τῆς μὴ συμμετοχῆς τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων εἰς τὰ ἔργα τῆς ἠλεκτροδοτήσεως τοῦ Λάδωνος καὶ ἡ ὁποία, κατ’ ἕνα τρόπον ἀπολύτως ἀναμφισβήτητον, δικαιοῦται νὰ τύχῃ τῆς ἐξυπηρετήσεως αὐτῆς. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας θὰ ἐπανορθώσῃ τὴν προσγενομένην ἀδικίαν ἐναντίον τοῦ λαοῦ τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπαηλιοῦ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§25Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ μεταφέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μίαν δικαίαν, λογικὴν καὶ ἠθικὴν ἀξίωσιν τοῦ λαοῦ τῆς Γορτυνίας, νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν ἠλεκτροδότησιν τοῦ Λάδωνος.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Κοντογιαννόπουλος ἐπὶ ἑτέρας ἐρωτήσεώς του.

§27Ν. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Νομὸς Ἠλείας δὲν ζητεῖ προνομιακὴν μεταχείρισιν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τοῦ Λάδωνος, οὔτε καμμίαν χαριστικὴν πρᾶξιν. Ζητεῖ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας τὴν ἀποκατάστασιν, μιᾶς ἀδικίας ἀνυποφόρου ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸν Νομὸν τῆς Ἠλείας. Ὅπως εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον, τὸ ὁποῖον διετυπώθη διὰ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος κατὰ τὸ 1949, μὲ Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Στεφανόπουλον, ἡ Ἠλεία περιελαμβάνετο εἰς τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ἔργα, μὲ ὑποσταθμὸν εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἀμαλιάδος καὶ διοχέτευσιν τοῦ δικτύου εἰς ὅλον τὸν Νομὸν Ἠλείας. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ ὁριστικοῦ σχεδίου, κατὰ τὸ 1950 ὑπὸ τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Θεοτόκη. Ἡ περικοπὴ ἐγένετο κατὰ τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1950 ἐπὶ Κυβερνήσεως Πλαστήρα–Τσουδεροῦ, ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία μετέβη εἰς Οὐασιγκτῶνα, διὰ νὰ διαπραγματευθῇ τὴν κατάρτισιν τῆς ὁριστικῆς συμβάσεως μὲ τὴν Διοίκησιν τῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ τὴν Ἑταιρείαν ΕΜΠΑΣΚΟ. Βεβαίως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐτέθη τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρηματοδοτηθοῦν ὅλα τὰ ἔργα καὶ μεταξὺ τούτων περιεκόπη καὶ τὸ ὑδροηλεκτρικὸν ἔργον τοῦ Ἀχελώου. Ἐκτὸς αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον βεβαιότατα ἀπαιτοῦσε τεραστίαν δαπάνην καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἔργον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐξήγγειλεν, ὅτι τὸ συμπεριέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου μεταξὺ τῶν ὑπὸ ἐκτέλεσιν μεγάλων ἔργων, δὲν περιεκόπη καμμία ἄλλη περιοχή, παρὰ ὁ Νομὸς Ἠλείας, ἡ Ἐπαρχία Καλαβρύτων καὶ ἡ περιοχὴ τῆς Γορτυνίας, τὰς ὁποίας προανέφεραν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Κύριε Πρόεδρε, καὶ αἱ ἄλλαι περιοχαί, διὰ τὰς ὁποίας ὡμίλησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ Γορτυνίας, ἀλλ’ ἡ Ἐπαρχία Ἠλείας ἀπὸ τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις χαρακτηρίζεται ὡς ἡ περιοχή, ἡ πλέον ἐπιδεκτικὴ ἠλεκτρικῆς ἀναπτύξεως, λόγῳ τοῦ ὅτι, ὡς γνωστόν, ἔχει τὸ μέγα λεκανοπέδιον τῆς Ἠλείας, τὸ ὁποῖον, λόγῳ τοῦ ὅτι διασχίζεται ἀπὸ δύο ποταμοὺς εἶναι λίαν γόνιμον, ὥστε κατὰ μίαν ὑπάρχουσαν μελέτην, νὰ εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἱδρυθοῦν τὰ συγκροτήματα ἐκεῖνα τὰ ἀρδευτικά, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθοῦν ἀπὸ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος, νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ αὐξηθῇ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα κατὰ 50.000.000.000. Εἶναι, συνεπῶς, μεγάλη ἡ ἀδικία καὶ ἡ ζημία, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἐὰν δὲν συμπεριληφθῇ εἰς τὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος καὶ ὁ Νομὸς Ἠλείας. Κύριε Πρόεδρε, τὸ παράπονον τοῦ Ἠλειακοῦ λαοῦ εἶναι πάρα πολὺ μεγάλο καὶ ἡ ἐρώτησίς μας δὲν ἐπέχει θέσιν παραπόνου ἢ διαμαρτυρίας πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἀλλὰ μεταφέρει τὸν ἀναβρασμόν, ὁ ὁποῖος ἐπικρατεῖ ἐκεῖ καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς εὑρίσκεται εἰς πολὺ μεγάλην ἔντασιν, λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ λαὸς βλέπει νὰ μεταφέρωνται ὅλα ἐκεῖνα τὰ μεγάλα μηχανήματα καὶ ὁ ἀνάλογος ἐξοπλισμὸς μέσα ἀπὸ τὸ ἔδαφός των, νὰ ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα καὶ νὰ πρόκειται νὰ τελεσθοῦν καὶ τὰ ἐγκαίνια κατὰ τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1954 καὶ ὁ ἴδιος λαός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντὸς τῶν ἔργων τοῦ Λάδωνος, νὰ μὴ ἀπολαύσῃ αὐτὸ τὸ μεγάλον ἀγαθόν. Δὲν γνωρίζω τί συμβαίνει εἰς ἄλλας περιοχάς, ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχουν βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι ἀσχολοῦνται κυρίως μὲ γεωργικὰ εἴδη, ὅπως εἶναι τὰ ἐλαιοτριβεῖα, τροφοδοτοῦνται, ἀπὸ τὰς ὑπαρχούσας ἐκεῖ ἠλεκτρικὰς ἑταιρείας, τῶν ὁποίων ὁ χρόνος ἀνενεώθη, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν ἀποτελματώσει, νὰ πωλοῦν τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα εἰς μεγάλας τιμάς, ὥστε νὰ ἐπιβαρύνεται τὸ κόστος τοῦ προϊόντος. Συντρέχει λοιπὸν περίπτωσις, ἐφ’ ὅσον μάλιστα, ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου εἰς τὴν Ἠλείαν, ὑπολογισθεῖσα κατ’ ἀρχὴν εἰς 30.000.000.000, περιωρίσθη εἰς 15.000.000.000, νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα σοβαρῶς καὶ νὰ δοθῇ ἐντολὴ νὰ ἀρχίσῃ ἡ κατάρτισις τῆς τεχνικῆς τοὐλάχιστον μελέτης ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν Ο.Λ Κ.Ο. Ἀφ’ οὗ τὸ ὅλον ἔργον τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας ἔχει ὑπολογισθῆ εἰς 1.800.000.000.000, νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ μικρὰ δαπάνη τῶν 15.000.000.000 διὰ τὸν Νομὸν Ἠλείας, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν, εἶναι ἡ περιοχὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἠλεκτρικῆς ἀναπτύξεως πολὺ περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην περιοχήν. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ δίκαιον τοῦτο αἴτημα καὶ θὰ ἐξεύρῃ τρόπον ἱκανοποιήσεώς του. (Χειροκροτήματα).

§28Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις αὐτὴ δὲν εἶναι σχετικὴ πρὸς τὸ συζητούμενον θέμα. Αἱ μὲν δύο πρῶται ἀναπτυχθεῖσαι ἐρωτήσεις ἀναφέρονται εἰς ἓν συγκεκριμένον θέμα τῆς ὑποθέσεως. Τὸ θέμα, ποὺ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Κοντογιαννόπουλος εἶναι ἄσχετον. Σχετικὸν μέν, διότι ἀφορᾷ τὸν ἐξηλεκτρισμόν, ἀλλὰ κατὰ τὰ λοιπὰ ἄσχετον. Ἄλλωστε δηλῶ ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑπ’ ἀριθ. 167 καὶ 187 ἐρωτήσεις δὲν ἔχω στοιχεῖα νὰ ἀπαντήσω. Εἶναι θέματα τεχνικά, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μελετηθοῦν, διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἁρμόζουσα ἀπάντησις. Δὲν σημαίνει ὅτι εἶναι σχετικὰ πρὸς τὸ θέμα, διότι ἀφορῶσι τὸν ἐξηλεκτρισμόν.

§29Π. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἰδική μας ἐρώτησις.

§30Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Εὐχαριστῶ τὸν κ. Παπαρρηγόπουλον, ποὺ μοῦ ὑπενθύμισεν, ὅτι κατάγομαι ἐν μέρει καὶ ἀπὸ τὰ Καλάβρυτα. Ἀλλὰ κατάγομαι ἀπὸ τὴν Νάξον ἐκ πατρὸς καὶ λυποῦμαι διότι καὶ αἱ δύο αὐταὶ πατρίδες μου πρόκειται νὰ ὑποστοῦν τὴν αὐτὴν τύχην ἀπὸ ἀπόψεως ἐξηλεκτρισμοῦ. Οὔτε ἡ Νάξος οὔτε τὰ ἄλλα Νησιὰ πρόκειται νὰ ἀπολαύσουν τὰ ἀγαθὰ εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, γνωρίζετε δέ, ὅτι τὸ ⅙ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος κατοικεῖ εἰς τὰς Νήσους καὶ διὰ λόγους γεωγραφικοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Παρόμοιόν τι συμβαίνει, κύριοι βουλευταί, προκειμένου καὶ περὶ Καλαβρύτων καὶ προκειμένου καὶ περὶ ἄλλων περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος. Τὸ θέμα δηλαδὴ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ διοχέτευσις τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας πρὸς ὡρισμένας περιοχάς, συνεπάγεται καὶ ὡρισμένας δαπάνας διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς γραμμῆς τῆς διοχετεύσεως. Αἱ δαπάναι αὐταὶ θὰ πρέπῃ νὰ ἀποσβεσθοῦν. Καὶ ἐρωτᾶται: ἀπὸ ποῖον θὰ ἀποσβεσθοῦν; Θὰ ἀποσβεσθοῦν ἀπὸ τὸ σύνολον, ἢ ἀπὸ τὴν περιοχήν, ἑκάστοτε, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῇ διὰ τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῶν; Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ σύνολον, διὰ τῶν δαπανῶν αὐτῶν, τῶν μεγάλων, ἐν σχέσει μὲ τὴν παρεχομένην ὑπηρεσίαν, τότε, μειοῦται, τὸ ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον ἀναμένεται ἀπὸ τὸν ἐξηλεκτρισμόν. Ἐάν, πάλιν, πρόκειται τὰς δαπάνας αὐτὰς νὰ τὰς φέρῃ τοπικῶς, π.χ. τὰ Καλάβρυτα ἢ ἄλλη περιοχή, τότε, θὰ παρέχεται ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἰς τιμὴν τοιαύτην, ὥστε, ἴσως, νὰ μὴ ἀξίζῃ τὸν κόπον νὰ γίνῃ ἡ μεταβολὴ τῆς ἐγκαταστάσεως, δηλαδή, ἀπὸ τοπική, νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ἐθνικὸν δίκτυον. Βεβαίως, ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν ζημιουμένων ἐκ τῶν ἀπαλλοτριώσεων. Γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αἱ ἀποζημιώσεις καθορίζονται ἀπὸ τὸ δικαστήριον καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ δικαστήριον παρὰ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸν καθ’ οὗ ἡ ἀπαλλοτρίωσις.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτό, εἶναι δήμευσις.

§32Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ὄχι. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ εἴπω, ὅτι εἶναι κακὴ ἡ κρίσις τοῦ δικαστηρίου.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ ἀποζημιώσεις καθορίζονται σήμερον καὶ καταβάλλονται, μετὰ τριετίαν. Σᾶς ἀναφέρω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι, ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀπαλλοτριωθέντων ἐν Ἀλιβερίῳ, ἔχει καθορισθῆ, ἀπὸ τὸ 1950 καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἔχει καταβληθῆ. Λοιπόν, ἐὰν τότε εἶχε καθορισθῆ εἰς ἓν ποσὸν Α, σήμερον, δὲν ἠμπορεῖ, παρά, νὰ ἀντιστοιχῇ, οὔτε εἰς τὸ ⅕. Ἑπομένως, αἱ ἀποζημιώσεις εἶναι, ἴσως, δήμευσις.

§34Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ἡ ἀποζημίωσις, κύριε συνάδελφε, καταβάλλεται συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος.

§35ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ διαδικασία τῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἔχει φθάσει εἰς τοιοῦτον βαθμὸν καθυστερήσεως, ὥστε καταλήγει εἰς δήμευσιν.

§36Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ποὺ ἀφορᾷ τὰ δικαστήρια. Δὲν ἠμπορῶ, παρά, νὰ δεχθῶ, ὅτι, καταβάλλεται εἰς αὐτοὺς πλήρης ἀποζημίωσις, συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ἐὰν συμβαίνῃ αὐτὸ ποὺ εἴπατε, τοῦτο δὲν εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἐμὲ ὡς Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ἀλλά, ἀφορᾷ τὰ δικαστήρια. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς Ἠλείας, θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτό. Τὸ θέμα τοῦτο ἀνεπτύχθη ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Πολυζωγοπούλου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πολυζωγόπουλος, ἀντὶ νὰ ἀναπτύξῃ τὸ θέμα, ὑπέβαλε μίαν μελέτην περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἠδύνατο, ἐνδεχομένως, νὰ ἠλεκτροκινηθῇ καὶ ἡ περιφέρεια αὐτή. Τὸ ὑπόμνημα αὐτό, τὸ διεβίβασα εἰς τὴν Δημοσίαν Ἐπιχείρησιν Ἠλεκτρισμοῦ, ἡ ὁποία, θὰ τὸ μελετήσῃ καὶ θὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμά της εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας νὰ μεριμνήσῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν παροχὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, Στερεάν, Πελοπόννησον, Μακεδονίαν, καὶ τὰς Νήσους καὶ θὰ παρεκάλουν, αἱ ἐπικλήσεις τῶν κυρίων συναδέλφων, νὰ στραφοῦν πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν, δυναμένην νὰ παράσχῃ, ἢ νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαιτουμένων χρημάτων. Δὲν πρέπει ὅμως, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπογοητευθῶμεν, σήμερον, ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν εἶναι ἕτοιμη π.χ. ἡ μελέτη ἐξηλεκτρισμοῦ διὰ τὰ Καλάβρυτα, ἢ δὲν περιελήφθη εἰς τὸ περιωρισμένον πρόγραμμα ὁ ἐξηλεκτρισμὸς καὶ ἄλλων περιοχῶν. Διότι, κ. Πρόεδρε, ὅλα, αὐτά, ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ γίνουν κάποτε. Τίποτε δὲν ἀποκλείεται τεχνικῶς. Ἐὰν ὑπάρξῃ ἐμπόδιον, θὰ εἶναι οἰκονομικόν. Ἀλλ’ ἐλπίζω, ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐμπόδια θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὰ ὑπερβάλωμεν. Ἔχω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι βάσει τῆς ὑφισταμένης συμβάσεως καὶ τῶν νόμων περὶ Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, πολὺ ὀλίγον δύναται δυστυχῶς νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, τὴν μελέτην καὶ τὴν σύνταξιν προγραμμάτων. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἀντιλαμβάνεται καὶ ἡ Δ.Ε.Η., ὅτι πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον καὶ ὅτι, συνεπῶς, ἔχει ὑποχρέωσιν, νὰ παρέχῃ ὅλας τὰς πληροφορίας καὶ νὰ ἀκούῃ καὶ τὰς συμβουλὰς ποὺ δίδονται, εἰς αὐτήν, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, αἰτιώμενος τοῦτον, ὅτι ἡ ὑπηρεσία του δὲν ἐμερίμνησε διὰ τὴν στέγασιν τῶν πυροπαθῶν τῆς Κοινότητος Σκάλας, ἥτις ἐπυρπολήθη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν.

§38Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ πυροπαθεῖς τῆς Φθιώτιδος παραμένουν ἐπὶ 10 ἔτη ἄστεγοι. Ἤθελον νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἀλλά, κατόπιν τῶν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας τὸν ὁποῖον καὶ συγχαίρω διὰ ταύτας, δεδομένου, ὅτι διέταξε τὴν εἰς τούτους χορήγησιν ἀμέσως οἰκοδομικῶν ὑλικῶν, παραιτοῦμαι τῆς ἐπερωτήσεώς μου ταύτης.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 2, 3, 4 καὶ 5 ἐπερωτήσεις, ἀναβάλλονται κατόπιν αἰτήσεως τῶν ἐπερωτώντων, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν.

§40ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι ἀπολύτως ἐπεῖγον.

§41Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Βάσει νέων στοιχείων ποὺ ἔχομεν θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου.

§42Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Ἡ ἐπερώτησις εἶναι ὀλίγον τι ἀόριστος. Νὰ μοῦ τὴν κάμετε πλέον συγκεκριμένην. Θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ ἀπαντήσω, εἰς οἱονδήποτε ἐρώτημα ἀφορῶν τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου μου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπίρη, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξητε τὴν ἐπερώτησίν σας τὴν προσεχῆ Πέμπτην, κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐν πληρότητι. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, διὰ τὴν μὴ καταβολὴν προσπαθείας πρὸς ἐξαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν.

§44Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπερωτᾶται ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, διότι τὸν Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον τοῦ 1952, δὲν κατέβαλε τήν, οἵαν ὤφειλε, καλὴν προσπάθειαν, διὰ νὰ γίνουν ἐξαγωγαὶ ἑσπεριδοειδῶν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, τῆς Τσεχοσλοβακίας καὶ τῆς Ρουμανίας. Καί, ἕνεκα τούτου, δὲν ἐξήχθησαν, κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον, ὅσαι ποσότητες ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαχθοῦν. Καὶ αἱ μὴ ἐξαχθεῖσαι ποσότητες κατεστράφησαν πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν παραγωγῶν τῆς χώρας. Τὸ πρόβλημα τῶν ἑσπεριδοειδῶν, κύριοι βουλευταί, συγκινεῖ πλείστας περιοχὰς τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν, καὶ κατὰ μῆκος τῆς Δυτικῆς Πελοποννήσου, καὶ εἰς τὴν Μεσσηνίαν καὶ εἰς τὴν Λακωνίαν καὶ εἰς τὴν Ἀργολίδα καὶ εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἰς τὰ Δωδεκάνησα καὶ εἰς τὴν Χίον καὶ εἰς τὴν Ἄρταν, κυρίως παράγονται ἀξιόλογοι ποσότητες ἑσπεριδοειδῶν, τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ αὐξάνει ἀπὸ χρόνον εἰς χρόνον καί, δυστυχῶς, τὸ Κράτος δὲν ἔχει ἀκόμη, καταλήξει εἰς μίαν ὁριστικὴν πολιτικήν, διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ εἴδους αὐτοῦ, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀποζῶσιν ἑκατοντάδες χιλιάδων παραγωγῶν. Πρὸ τοῦ πολέμου, ἡ παραγωγὴ ἑσπεριδοειδῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἦτο μεγάλη. Αἱ ἀγοραὶ τῶν χωρῶν τοῦ Εὐξείνου Πόντου ἦσαν ἀνοικταί. Κυρίως ὅμως, τὰ Ἑλληνικὰ ἑσπεριδοειδῆ ἀπερροφοῦντο ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῆς Γερμανίας, μία δὲ ἐμπορικὴ συμφωνία, ἡ ὁποία ὑπῆρχε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, μὲ τὴν Γερμανίαν, διηυκόλυνε τὰς ἐξαγωγὰς τῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ τὸ πρόβλημα αὐτὸ δὲν παρουσιάζετο μὲ τόσην ὀξύτηταν, ὅσην ἤρχισεν νὰ παρουσιάζεται μετὰ τὸν πόλεμον. Μετὰ τὸν πόλεμον, κάθε χρόνο, περιστατικῶς, ἐλαμβάνοντο ὡρισμένα μέτρα καὶ κατὰ σύστημα κάθε χρόνο ἤρχετο ἡ χάλαζα ἢ ὁ παγετός, καὶ κατέστρεφαν τὸ προϊὸν αὐτό. Πέρυσι, μόνον, διὰ πρώτην φοράν, ἠδυνήθη ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς νὰ προωθήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ πέρυσιν ἐφθάσαμεν νὰ ἐξαγάγωμεν 14.500 τόννους ἑσπεριδοειδῶν εἰς τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης. Ἐφέτος, τοὺς μὲν μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον, ποὺ εἶναι οἱ μῆνες τῆς ἐντατικῆς ἐξαγωγῆς, ἐξηγάγομεν μόνον 3.100 τόννους, τώρα δέ, ἐξάγονται 2.000 τόννοι εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν. Καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ σημερινὴ ἐξαγωγὴ δὲν θὰ πλησιάσῃ τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ τῶν ἐξαχθέντων πέρυσιν ἑσπεριδοειδῶν. Τὰ ὑπόλοιπα δὲν διετέθησαν κἄν, εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ κατεστράφησαν. Τὸ ζήτημα τῶν ἐξαγωγῶν, κύριοι βουλευταί, εἶναι τεράστιον καὶ εἶναι σοβαρώτατον, διότι ἔχει σχέσιν μὲ τὸ πρόβλημα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, μὲ τὸ πρόβλημα τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν. Τρέμει δὲ κάθε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει νὰ διαχειρισθῇ τὰ προβλήματα τοῦ τόπου. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν ἐξαγωγῶν, πρέπει νὰ ἀποδώσῃ ἐξαιρετικήν, ὅλως, σημασίαν, διότι ἀπὸ αὐτό, τὸ πρόβλημα, ἀπὸ τὴν καλὴν ἢ κακὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ εὐημερία αὐτοῦ τοῦ τόπου. Δὲν ἔλεγα, προχθές, ὁμιλῶν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς σουλτανίνας, δὲν ἔλεγα ὑπερβολήν, ὅταν ἐτόνισα, ὅτι τὸ βάρος, σήμερον, τοῦ ἡμίσεος κυβερνητικοῦ ἔργου εἶναι ἐναποτεθειμένον εἰς τοὺς ὤμους τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου. Διότι, μόνον, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἠμπορέσῃ, καλῶς, νὰ ἐργασθῇ καὶ μεθοδικῶς διὰ νὰ λύσῃ κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικὸν τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν, τὸ πρόβλημα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, τότε, μόνον, θὰ δυνηθῶμεν νὰ καταστῶμεν σὺν τῷ χρόνῳ αὐτάρκεις, τότε, μόνον, θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν μόχθον τῶν ἐργαζομένων Ἑλλήνων καὶ τότε μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ αἰσθανθῶμεν τὸ αἴσθημα, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ζήσωμεν εἰς τὸν πτωχὸν αὐτὸν τόπον, διὰ τῶν ἰδίων δυνάμεων καὶ ὄχι μὲ δάνεια ἢ δῶρα. Τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον, κύριοι βουλευταί, παρουσιάζει τὴν ἑξῆς μορφήν. Διὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἔχει προϋπολογισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ καταναλωτικῶν ἀγαθῶν ἐκ 215 ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν 25 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Δηλαδὴ 240 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ προβλέπονται ἐξαγωγαὶ 125 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἄδηλοι πόροι 55 ἑκατομμύρια δολλάρια, Ἰταλικαὶ ἐπανορθώσεις 24 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν 36 ἑκατομμύρια δολλάρια. Βλέπετε, ὅτι στηρίζομεν τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον, τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν, εἰς τὰ 135 ἑκατομμύρια δολλάρια τῶν ἐξαγωγῶν καὶ εἰς 24 ἑκατομμύρια δολλάρια τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων καὶ εἰς τὰ 36 ἑκατομμύρια δολλάρια τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλά, οὔτε ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια ἠμπορεῖ νὰ εἶναι μόνιμος πόρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, διότι, κάποτε, θὰ σταματήσῃ, οὔτε αἱ Ἰταλικαὶ ἐπανορθώσεις. Εἶναι, λοιπόν, ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις, νὰ κανονίσῃ κατὰ τέτοιον τρόπον τὴν πολιτικήν της, ὥστε νὰ δυνηθῇ τὸ ἰσοζύγιον αὐτὸ νὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ διὰ τῆς ἀξιοποιήσεως καὶ ἐξαγωγῆς τῶν ἐπιτοπίων πόρων μας, τῶν προϊόντων τῆς πάσης φύσεως παραγωγῆς μας. Καὶ ὁ ρόλος αὐτὸς θὰ πέσῃ, καὶ πίπτει ἀπολύτως, εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος, ὅπως εἴπομεν, ἐκτελεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἕνα σπουδαιότατον ἔργον. Πρὸς τοῦτο ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου σύμμαχον καὶ ἐπίκουρον τὸ ἐμπορικὸν δαιμόνιον τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ’ ἔχει νὰ ἀντιπαλαίσῃ καὶ μὲ τὸ ἐμπορικὸν δαιμόνιον τῶν ἄλλων Ἐθνῶν, συμμάχων καὶ φίλων πολλάκις, τῶν ὁποίων ὅμως τὰ ἐμπρρικὰ συμφέροντα ἀντιμάχονται μὲ τὰ ἰδικά μας. Ἡ σουλτανίνα ἡ Ἑλληνικὴ π. χ. συναγωνίζεται μὲ τὴν σουλτανίναν τῆς Καλλιφορνίας—συμμάχου χώρας—μὲ τὴν σουλτανίναν τῆς Αὐστραλίας. Τὰ ἑσπεριδοειδῆ τὰ Ἑλληνικά, συναγωνίζονται τὰ ἑσπεριδοειδῆ τὰ Ἰταλικά, τὰ Ἱσπανικά, τὰ Μαροκινά, φίλων καὶ συμμάχων χωρῶν. Χρειάζεται, λοιπόν, σοβαρωτάτη προσπάθεια ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ὥστε νὰ ὑπερπηδήσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐμπόδια καὶ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ προέλθῃ εὐημερία εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Καὶ διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν μορφὴν τῆς καταστάσεως τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου μας σᾶς ἀναφέρω μερικοὺς ἀριθμούς: Τὸ 1938 εἴχομεν 934 ἐξαγωγὰς καὶ 142 εἰσαγωγάς. Ἔλλειμμα 49. Τὸ 1939 ὁ συντελεστὴς τῶν ἐξαγωγῶν ἀνῆλθεν εἰς 71,2% ἔναντι τῶν εἰσαγωγῶν. Τὸ 1951 ἦτο 23,5% καὶ τὸ 1952 30%. Παρουσιάσθη δηλαδὴ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος κάποια βελτίωσις εἰς τὴν πλευρὰν τῶν ἐξαγωγῶν. Εἴχομεν φθάσει εἰς τὸ 30% ἐνῷ εἰς τὸ 1939 εἴχομεν φθάσει εἰς τὸ 71,2%. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν, ἔχομεν καθῆκον χάριν αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, χάριν τῆς εὐημερίας τῆς πατρίδος μας, νὰ τονώσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ἐξαγωγάς μας, ὥστε νὰ πλησιάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦ 1939, ποὺ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ καλύτερα χρόνια τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου μας, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν σιγὰ–σιγά, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα καὶ μᾶς ἀφήσουν οἱ φίλοι μας, νὰ γίνωμεν αὐτάρκεις καὶ νὰ ζήσωμεν ἀπὸ τὰ προϊόντα τὰ Ἑλληνικά. Τὸ θέμα τῶν ἑσπεριδοειδῶν, κύριοι βουλευταί, παρουσιάζεται ὡς ἑξῆς: Ἑσπεριδοειδῆ παράγουν ἡ Ἑλλάς, ἡ Ἰσπανία, ἡ Ἰταλία, ἡ Αἴγυπτος, τὸ Ἀλγέριον, τὸ Γαλλικὸν Μαρόκον, ἡ Τουρκία, τὸ Ἰσραὴλ καὶ ἡ Γαλλία, ὀλίγους τόννους. Τὸ 1947, ἡ παγκόσμιος παραγωγὴ ἑσπεριδοειδῶν ἀνήρχετο εἰς 2.045.000 τόννους. Τὸ 1951 ἔφθασεν εἰς τοὺς 3.022.000 τόννους. Ἐκ τούτων, ἡ Ἰσπανία παρήγαγε, τὸ 1951, 1.086.000 τόννους καὶ τὸ 1952, 1.200.000 τόννους. Ἡ Ἰταλία παρήγαγε τὸ 1951, 585.000 τόννους, ἡ Αἴγυπτος 313.000, τὸ Ἀλγέριον 262.000, τὸ Μαρόκον 167.000, ἡ Ἑλλὰς 106.000, ἡ Τουρκία 82.000 καὶ ἡ Γαλλία 1.000 τόννους. Βλέπετε, ὅτι ἐν σχέσει μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν παραγωγήν, ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ εἶναι μικρὰ καὶ μπορεῖ μὲ ἕναν κατάλληλον χειρισμόν, ἕνα σοβαρὸν τμῆμα ἐκ τῆς ἐτησίας παραγωγῆς μας, νὰ διοχετεύεται πρὸς τὸ Ἐξωτερικόν. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ ἐφετεινὴ παραγωγή μας εἶναι μεγαλυτέρα τῆς περυσινῆς καὶ συνεχῶς θὰ αὐξάνῃ αὕτη ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος λόγῳ τῆς ἐντατικῆς καλλιεργείας τοῦ εἴδους εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς χώρας. Νομίζομεν, ὅτι μὲ καταλλήλους κατ’ ἔτος χειρισμούς, ἐμπορικοὺς καὶ πολιτικούς, τῆς Κυβερνήσεως, ἠμπορεῖ μέσα εἰς τοὺς 3.000.000 τόννους, ποὺ εἶναι ἡ παγκόσμιος παραγωγή, νὰ τοποθετήσωμεν ἡμεῖς εὐχερῶς ἕνα τμῆμα ἐκ τῶν ἑσπεριδοειδῶν μας τὰ ὁποῖα θὰ ἀνακουφίσουν ἐξαγόμενα τὴν ἐγχώριον παραγωγήν. Αἱ χῶραι εἰς τὰς ὁποίας ἐξάγονται, αἱ ὁποῖαι ἀπορροφοῦν σήμερον ἑσπεριδοειδῆ, εἶναι ἡ Μεγάλη Βρεττανία, ἡ Γαλλία, ἡ Δυτικὴ Γερμανία, τὸ Βέλγιον, τὸ Λουξεμβοῦργον, ἡ Ἑλβετία, ἡ Σουηδία, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Αὐστρία καὶ αἱ χῶραι τοῦ παραπετάσματος. Σᾶς εἶπον, πρὸ τοῦ πολέμου, ἐγένετο ἀθρόα ἐξαγωγὴ πρὸς τὰς χώρας τοῦ Εὐξείνου Πόντου, ἦτο βέβαια καὶ μικροτέρα ἡ παραγωγὴ καὶ ἔτσι πρόβλημα ἑσπεριδοειδῶν δὲν ὑπῆρχε. Σήμερον ἐκόπη ἡ ἐξαγωγὴ πρὸς τὰς χώρας τοῦ παραπετάσματος, πρὸς τὰς χώρας μᾶλλον τοῦ Εὐξείνου Πόντου, παρουσιάζεται ὅμως —καὶ παρουσιάσθη εὐκαιρία—ἐξαγωγῆς ἑσπεριδοειδῶν πρὸς ἄλλας χώρας, μὲ τὰς ὁποίας ἔχομεν μερικάς, δὲν ἔχομεν βεβαίως ἐπισήμους, ἐμπορικὰς σχέσεις, δὲν ἔχομεν πολιτικὰς σχέσεις, ἀλλὰ κάμνομεν πράξεις ἐμπορικάς, ὅπως εἶναι ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία εἰς τὴν ὁποίαν ἐξάγομεν καὶ ἄλλα εἴδη, ἡ Τσεχοσλοβακία καὶ ἡ Ρουμανία. Εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἐξαγωγὰς τῶν ἑσπεριδοειδῶν ὄχι μόνον εἰς χώρας τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς ὡς ἄνω ἀνατολικὰς χώρας. Πέρυσι, ἡ Κυβέρνησις διὰ καταλλήλου χειρισμοῦ καὶ δι’ ἐγκαίρου λήψεως τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλοντο, ἔκαμνε τὰς ἐξαγωγάς, αὐτάς, αἱ ὁποῖαι πράγματι ἀνεκούφισαν τοὺς παραγωγούς. Ἐφέτος, τὰ πράγματα συνέβησαν ὡς ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, παρῃτήθη, ὡς γνωστόν, εἰς τὰς 10 Ὀκτωβρίου. Πρὶν παραιτηθῇ διὰ μιᾶς ἀποφάσεως γενικῆς, εἶχε καταργήσει τὸ σύστημα τῆς παθητικότητος ἀπὸ ὅλα τὰ εἴδη. Δι’ εἰδικῆς ὅμως ἀποφάσεώς της διετήρησε τὸ σύστημα τῆς παθητικότητος διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ μόνον καὶ καθώρισεν ὡς ποσοστὸν τῆς παθητικότητος τὸ 7%. Αὐτὰ ἐκανόνισεν ἡ ἀπελθοῦσα Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Τὸ πρόβλημα, κύριοι συνάδελφοι, ἔγκειται εἰς τοῦτο. Ἡμεῖς, λόγῳ τοῦ ὑψηλοῦ κόστους τῶν ἑσπεριδοειδῶν, πρέπει νὰ ἐπωφελούμεθα τῆς πρωϊμότητός των, διότι ἔχομεν τὸ προνόμιον —λόγῳ τοῦ κλίματος ἴσως— νὰ παράγωμεν πρῶτοι ἑσπεριδοειδῆ, ὅπως ἡ Κάλυμνος καὶ ἡ Χίος. Πρέπει, λοιπόν, ἀπαραιτήτως, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐξαγγέλλωνται εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Ὀκτωβρίου, ὥστε νὰ γίνωνται αἱ δέουσαι διαπραγματεύσεις ἐγκαίρως καὶ ἀπὸ τὸ τέλος Ὀκτωβρίου, ἢ τὰς ἀρχὰς Νοεμβρίου νὰ ἀρχίζουν αἱ ἐξαγωγαί. Τὸ Νοέμβριον, τὰ ἑσπεριδοειδῆ μας ζητοῦνται καὶ καταναλίσκονται, καὶ μὲ αὐτὴν τὴν παθητικότητα τοῦ 70%, ἀπόδειξις, ὅτι ἐξήχθησαν 3.100 τόννοι, διότι δὲν εἶχαν εἰσαχθῇ ἀκόμη εἰς τὰς εὐρωπαϊκὰς ἀγορὰς ἑσπεριδοειδῆ τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Ἱσπανίας. Αἱ χῶραι δὲ αὐταί, σημειωτέον, ἔχουν ὀργανώσει περίφημα τὸ ἐμπόριον, ἔχουν κάμει καὶ τεραστίαν διαφήμισιν εἰς τὰ εἴδη αὐτά, ἔχουν κάμει εἰδικὰς ἐκδόσεις, εἰδικὰς συσκευασίας, διὰ νὰ παρασύρουν πελάτας, κυρίως εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν. Λοιπόν, τὸν Δεκέμβριον ποὺ εἰσάγονται τὰ ἑσπεριδοειδῆ τῆς Ἱσπανίας καὶ τῆς Ἰταλίας εἰς τὰς δυτικὰς χώρας, τὰ ἰδικά μας λόγῳ τοῦ ὑψηλοῦ κόστους των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ συναγωνισθοῦν. Διότι ἡμεῖς ἔχομεν ἀκριβὰ προϊόντα, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἔχουν εὐθηνά, οἱανδήποτε παθητικότητα καὶ ἂν δώσωμεν κατὰ τὸν μῆνα Δεκέμβριον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαγάγωμεν ἑσπεριδοειδῆ διὰ νὰ συναγωνισθῶμεν τὴν Ἰταλίαν καί, κυρίως, τὴν Ἱσπανίαν ἡ ὁποία προπορεύεται εἰς τὴν παραγωγήν. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς πρωϊμότητος καὶ νὰ λάβωμεν ἐγκαίρως τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μᾶς βοηθοῦν εἰς τὴν ἐξαγωγὴν πρὸ τοῦ Ὀκτωβρίου.

§45Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Ἡ πρωϊμότης δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς καιρικὰς μεταβολάς, ἀπὸ τὸν Θεὸν δηλαδή. Ἂν ἐφέτος ἔβρεχεν ἐνωρίτερα θὰ εἶχον γίνει αἱ τὰ ἰδικά μας ἑσπεριδοειδῆ ἐνωρίτερα καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ χάνωμεν τὰς πρώτας εἴκοσι πέντε ἡμέρας. Ἄν εἴχαμεν τὴν πρωϊμότητα ἀσφαλῶς θὰ ἐγένετο ἐξαγωγὴ τῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ θὰ ἠδύνατο ἡ ἀγορὰ ἡ ἰδική μας νὰ συναγωνισθῇ τὰς ξένας ἀγοράς.

§46Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συζητοῦμεν θέμα ἐθνικόν, θέμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει, λοιπὸν θὰ τὸ συζητήσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε ἀπόψε νὰ ἐξαχθῇ ἕνα συμπέρασμα, διότι διὰ πρώτην φορὰν ἐμφανίζεται τὸ θέμα καὶ συζητεῖται τόσον εὐρέως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ θὰ εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς ἰδικάς του, ὥστε νὰ φύγωμεν μὲ μίαν συγκεκριμένην ἀπόφασιν ἐπάνω εἰς τὸ θέμα αὐτό. Εἶναι λοιπὸν μέσα εἰς τὴν πολιτικήν μας νὰ κάμνωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, νὰ ἐπωφελούμεθα τῆς πρωϊμότητος· ἐφέτος ὑπῆρχον πρώϊμα καὶ εἰς τὴν Χίον καὶ εἰς τὴν Κάλυμνον.

§47Χ. ΡΙΖΟΣ. Δὲν συζητεῖται γενικῶς τὸ ζήτημα τῶν ἑσπεριδοειδῶν, συζητεῖται ἡ ἐπερώτησις ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου.

§48Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε πῶς θὰ καταλήξω νὰ ἐλέγξω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰς παραλείψεις του, ἄν δὲν ἀναπτύξω τὸ θέμα;

§49Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸν Νοέμβριον τοῦ 1952 δὲν ἦτο Ὑπουργὸς ὁ κ. Καψάλης.

§50Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔφθασα νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰς παραλείψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι ὁ κ. Καψάλης παρέλειψε νὰ κάμῃ ὡρισμένας ἐνεργείας; Διότι ἐγὼ ἐπερωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι παρέλειψε νὰ κάμῃ ὡρισμένας ἐνεργείας.

§51Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸν Νοέμβριον δὲν εἴμεθα ἡμεῖς Κυβέρνησις.

§52Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Περιμένετε νὰ ἴδητε τί θὰ εἴπω. Ἡ πολιτικὴ τοῦ Κράτους καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔγκειται εἰς τὸ νὰ προσπαθῇ νὰ ἐπωφελεῖται τῆς πρωϊμότητος διὰ νὰ ἐξάγωνται ὅσον εἶναι δυνατὸν ἑσπεριδοειδῆ τὸν Ὀκτώβριον καὶ μέχρι ἀρχὰς Δεκεμβρίου. Μετὰ τὸν Δεκέμβριον μέχρι τῶν μέσων Ἰανουαρίου δὲν δυνάμεθα νὰ συναγωνισθῶμεν τὴν Ἱσπανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν. Μετὰ ἔρχονται πάλιν τὰ ἰδικά μας τὰ ὄψιμα, διότι ὑπάρχουν ἑλληνικαὶ περιοχαί, ποὺ παράγουν πρώϊμα καὶ περιοχαὶ ποὺ παράγουν ὄψιμα καὶ ἐπωφελούμεθα τῶν ὀψίμων αὐτῶν καὶ τὰ ἐξάγομεν μετὰ τὰς 15 Ἰανουαρίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμὴ καὶ αὐτὴν τὴν γραμμὴν ὀφείλομεν νὰ τηρῶμεν. Τί ἔγινεν ἐφέτος; Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ὡς σᾶς ἀνέφερον παρέδωσε μίαν ἀπόφασιν, ποὺ καθώριζεν ἐξαιρετικῶς διὰ τὰ ἑσπεριδοειδῆ μίαν παθητικότητα 70% καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν ἐκινήθησαν οἱ ἐξαγωγεῖς καὶ ἐξήγαγον τοὺς 3.100 τόννους ποὺ ἀνέφερον ἤδη. Τὸν Δεκέμβριον ἐσταμάτησαν αἱ ἐξαγωγαί. Ὅταν ἀνέλαβεν Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ἀξιότιμος κ. Καψάλης, εὗρε τὴν ἑξῆς κατάστασιν, τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς ποὺ καθώριζε τὴν παθητικότητα εἰς 70%. Συγχρόνως, εὐθὺς ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐστέλλοντο τηλεγραφήματα ἀπὸ ὅλας τὰς ἐπαρχίας, καὶ αὐτὰ ἐξάγονται ἀπὸ τὸν φάκελλον τὸν ὁποῖον εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἐστέλλοντο τηλεγραφικαὶ διαμαρτυρίαι, προτάσεις, παρακλήσεις καὶ ἀπὸ τὴν Κέρκυραν καὶ ἀπὸ τὰς Καλάμας καὶ ἀπὸ μίαν Κοινότητα τῆς Ἀκαρνανίας καὶ ἀπὸ τὴν Ἀργολίδα καὶ ἀπὸ τὴν Χῖον καὶ ἀπὸ παντοῦ, ποὺ ἐζήτουν οἱ παραγωγοὶ ἐπιμόνως αὔξησιν παθητικότητος εἰς 100% καὶ λῆψιν ἐν πάσῃ περιπτώσει μέτρου, τὰ ὁποῖα θὰ διευκόλυνον τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Ὁ κ. Ὑπουργός, ταχύτατα πράγματι ἐνεργήσας ἐξέδωκεν εἰς τὰς 28–11–52 ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ἡ ὁποία ηὔξησε τὴν παθητικότητα ἀπὸ 70% εἰς 85%. Πέρυσιν ἡ παθητικότης ἀπὸ 70% ηὐξήθη εἰς 80% καὶ ἦτο ἀρκετὴ αὐτὴ ἡ παθητικότης, διὰ νὰ γίνουν τότε αἱ ἐξαγωγαί. Ἐφέτος ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ηὔξησεν εἰς 85% καὶ ἐνόμισεν, καὶ ἐκεῖ εἶναι τὸ σφάλμα του καὶ ἐδῶ θὰ ἴδωμεν τὰς παραλείψεις του, ἐνόμισεν ὅτι ἐξετέλεσε πλήρως τὸ καθῆκον του. Ἐπλανήθη ὅμως ὁ κ. Ὑπουργός, ὅπως ἀπέδειξαν τὰ πράγματα, διότι μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς αὐξήσεως τῆς παθητικότητος εἰς 85% δὲν ἠμπόρεσαν νὰ προωθηθοῦν αἱ ἐξαγωγαί. Διότι αἱ ἀγοραὶ τῶν Δυτικῶν χωρῶν κατεκλύσθησαν ἀπὸ τὰ προϊόντα τῆς Ἰταλίας καὶ Ἱσπανίας καὶ δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τοὺς συναγωνισθῶμεν. Τότε, λοιπόν, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου ὑπεβλήθησαν αἱ ἑξῆς προτάσεις μετὰ τὴν 20ὴν Νοεμβρίου, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ἢ ὤφειλε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, ὁ κ. Ὑπουργός. Ἦτο μία πρότασις τῆς ΑΓΡΕΞ, εἶναι ἡ ἑταιρεία τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἡ ὁποία ἔλεγεν, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἐξαγωγὴ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Τσεχοσλοβακίαν. Ἔδιδε, δηλαδή, κατεύθυνσιν ἡ ΑΓΡΕΞ, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ ἄλλας ἀγορὰς καὶ ὄχι τὰς ἀγορὰς τῶν δυτικῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν νὰ κατακτηθοῦν μὲ τὸ 85% τῆς παθητικότητος, τὸ ὁποῖον καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις, διότι ἦσαν κεκορεσμέναι ἀπὸ Ἰταλικὰ καὶ Ἱσπανικὰ προϊόντα. Ἔλεγεν, λοιπόν, ἡ ΑΓΡΕΞ ὅτι δύνανται νὰ ἐξαχθοῦν ἑσπεριδοειδῆ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Τσεχοσλοβακίαν καὶ ἔκαμε καὶ ὡρισμένας προτάσεις τονίσασα εἰς τὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου αἴτησίν της, ὅτι κωλύονται αὐταὶ αἱ ἐξαγωγαὶ 1) ἐκ τῆς ἐπιβληθείσης εἰσφορᾶς ἐπὶ εἰδῶν εἰσαγωγῆς Αʹ πίνακος καὶ 2) ἐκ τῆς ἀποφάσεως 77721 καθ’ ἣν ὁρίζεται ἀνώτατον ὅριον τιμῆς πωλήσεως εἰς ἐλεύθερον βαγόνιον Γευγελῆ. Ἡ ΑΓΡΕΞ, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, ἐζήτει ἄρσιν τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν ραπτομηχανῶν καὶ νὰ μὴ δεσμεύωνται οἱ ὅροι πωλήσεως. Αὐταὶ εἶναι αἱ προτάσεις τῆς ΑΓΡΕΞ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ἐπίσης ἡ ΑΓΡΕΞ ἐζήτησεν εἰς τὰς 8 Δεκεμβρίου 1952 τὴν ἔγκρισιν νὰ κάμῃ ἐξαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν πρὸς τὴν Ρουμανίαν ἔναντι εἰσαγωγῆς ξυλείας καὶ ἐζήτησεν ἐπίσης τὴν ἄδειαν νὰ κάμῃ ἐξαγωγὰς ἑσπεριδοειδῶν πρὸς τὴν Ἀγγλίαν διὰ λογαριασμόν της (en consignation). Αὐταὶ αἱ προτάσεις ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου Ἕνας ἰδιώτης ἐπίσης ἐζήτησε νὰ τοῦ δοθῇ ἄδεια ἐξαγωγῆς 2.000 τόν. εἰς Τσεχοσλοβακίαν. Ἐβράδυνε νὰ τοῦ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια αὕτη· ἐζήτησεν ἐν συνεχείᾳ νὰ χρηματοδοτηθῇ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἐχρηματοδοτήθη καὶ ἡ ἐξαγωγὴ ἐματαιώθη. Ἄλλος ἰδιώτης ἐζήτησεν ἄδειαν ἐξαγωγῆς 2 χιλ. τόν. διὰ Τσεχοσλοβακίαν. Τοῦ ἐνεκρίθη καὶ ἡ ἄδεια καὶ ἡ χρηματοδότησις καὶ ἡ ἐξαγωγὴ αὐτὴ γίνεται τώρα, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ γίνῃ τὸν Δεκέμβριον ἐὰν ἐπέσπευδε τότε ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ ἐν Μπὸν ἐμπορικός μας ἀκόλουθος κ. Τσιμιτύλης δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἀπὸ 26– 11–52 λέγει τὰ ἑξῆς: «.......................... ..................(ἀναγινώσκει)................» Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου συμμορφούμενος πρὸς τὰς ὑποδείξεις τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἀκολούθου εἶχεν τὴν εὐχέρειαν ἀντὶ νὰ ἀποφασίσῃ τὴν αὔξησιν τῆς παθητικότητος νὰ προωθήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς τὸν Δεκέμβριον πρὸς Γερμανίαν καὶ Ἀνατολικὰς Χώρας ἐφ’ ὅσον ἔκαμνε τὰς διευθετήσεις ποῦ τοῦ ἐζητοῦντο ὑπὸ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἀκολούθου;

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε ἀνέλαβεν;

§54Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὤφειλε νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα καλῶς, διότι ἴσως νὰ μὴν εἶχεν ἀντιληφθῇ τὴν ὀξύτητα τοῦ προβλήματος. Διὰ τοῦτο ἐὰν ἐκαλοῦσεν ἐκπροσώπους τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν ἐξαγωγέων, τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ Βουλευτὰς προερχομένους ἐκ τῶν ἑσπεριδοπαραγωγικῶν περιφερειῶν καὶ ἐκείνους ἰδίᾳ ὅπου ἀπὸ 3ετίας χειρίζονται τὸ θέμα, θὰ ἠδύνατο κατατοπιζόμενος ἐπαρκῶς νὰ λάβῃ μίαν θετικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ ταχέως πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τῶν ἐξαγωγῶν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, ὥστε νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῶν ἐκεῖ παρουσιαζομένων ἀναγκῶν καὶ νὰ ἀποφύγωμεν οὕτω τὴν καταστροφὴν. Διότι τί συνέβη. Τὰ προϊόντα ταῦτα δὲν κατηναλώθησαν οὔτε εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν, διότι δὲν ὠργανώθη τὸ ἐσωτερικὸν ἐμπόριον. Οἱ παραγωγοὶ ἐπώλουν τὰ πορτοκάλια 1200 δραχ. τὴν ὀκᾶν καὶ οἱ ἔμποροι 5–7 χιλ. Εἰς τὰς 4–12–52 ἀπηύθυνα ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου καὶ τοῦ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν ὅτι ἐξαγωγαὶ δὲν γίνονται καὶ ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ καταναλωθῇ τὸ εἶδος εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν ἐπιβαλομένου τοῦ σχετικοῦ ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου. Ἀλλὰ οὔτε τοῦτο δὲν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός........

§55Χ. ΖΑΛΟΚΩΣΤΑΣ. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν ἐκληροδοτήσατε εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν.

§56Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι, πέρυσιν ἡ Κυβέρνησις ἐξήγαγε τὰς 14.500 χιλ. τόννους. Ἐδόθησαν, κύριοι βουλευταί, τὰ προϊόντα εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ οὗτοι ἰσχυρίζοντο, ὅτι ἐζημίωσαν καὶ ἐζητοῦσαν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς ἀποζημίωσιν.

§57Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ τὰ ἐπώλουν 7 χιλ. κατ’ ὀκᾶν, διατὶ ἐζημίωσαν;

§58Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἐπιστολήν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε. Ἰδοὺ τί ἔγραφον, εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Ἐμπορίου, τὴν 4 Δεκεμβρίου 1952. «Ἀξιότιμον κ. Π. Παπαληγούραν Ὑφυπουργὸν Ἐμπορίου Ἐνταῦθα Φίλε κ. Ὑπουργέ, Ὅπως θὰ γνωρίζητε, ἐφέτος τὰ ἑσπεριδοειδῆ διατρέχουν κρίσιν σοβαράν, διότι ἠμποδίσθησαν αἱ ἐξαγωγαί των. Ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσίς των παρεμποδίζεται ἐκ πολλῶν λόγων, ἕνας τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ ὑψηλὴ τιμὴ λιανικῆς πωλήσεώς των. Ἐνῷ ταῦτα ἀγοράζονται εἰς χαμηλὰς τιμὰς εἰς τοὺς τόπους παραγωγῆς ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, λόγῳ τῆς μεσολαβήσεως πολλῶν ἐνδιαμέσων μεταπραττῶν καὶ ἐλλείψεως ἀγορανομικῆς παρακολουθήσεως πωλοῦνται ἐνταῦθα εἰς ὑψηλὰς τιμὰς καὶ καθίστανται οὕτω δυσπρόσιτα διὰ τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ἐνδεικτικῶς σᾶς ἀναφέρω, ὅτι τὰ πορτοκάλια ἐνῷ προσφέρονται εἰς τοὺς τόπους παραγωγῆς πρὸς 1.000–1.800 δραχ. κατ’ ὀκᾶν καταλήγουν νὰ πωλοῦνται εἰς Ἀθήνας πρὸς 4.000–7.000 κατ’ ὀκᾶν. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλεται αὐστηρὸς ἔλεγχος τῶν τιμῶν, ἵνα τὰ προϊόντα ταῦτα καταστοῦν προσιτὰ εἰς τὴν εὐρεῖαν κατανάλωσιν καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ καλύψῃ ἕνα τμῆμα τῆς παραγωγῆς, ἥτις ἀπειλεῖται ὑπὸ καταστροφῆς, λόγῳ τῶν ἐφετεινῶν περιωρισμένων ἐξαγωγῶν. Ἐνδιαφερόμενος διὰ τοὺς παραγωγοὺς παρακαλῶ πολύ, ὅπως διατάξητε τὴν ἄσκησιν τοῦ δέοντος ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν ἑσπεριδοειδῶν, ἵνα τὸ εἶδος καταστῇ προσιτὸν εἰς τὸν λαὸν ἐπὶ περιορισμῷ τῶν ἀθεμίτων κερδῶν τῶν μεταπραττῶν, εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν καὶ τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ.

Διατελῶ φιλικώτατα

ΝΙΚ. Ι. ΖΟΡΜΠΑΣ

Βουλευτὴς Χίου». Εἶχα ἐπιστήσει ἐγκαίρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς, δὲν ἔλαβε τὰ δέοντα μέτρα καὶ ἡ παραγωγὴ κατεστράφη. Ἐπερωτῶ, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, διότι ἐνῷ εἶχε προτάσεις διὰ νὰ προωθήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν ἑσπεριδοειδῶν τὸν Δεκέμβριον εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, τὴν Τσεχοσλοβακίαν καὶ Ρουμανίαν, δὲν τὰς ἐξήτασε. Τὸν ἐπερωτῶ διότι δὲν ἐκάλεσεν, ὡς ὤφειλε, σύσκεψιν τῶν ἐνδιαφερομένων διὰ νὰ ληφθοῦν θετικαὶ ἀποφάσεις διὰ τὴν προστασίαν τοῦ εἴδους. Ἐὰν ἐγίνετο ἡ σύσκεψις αὐτὴ θὰ ἠδύναντο καὶ τὰ δύο ἐργοστάσια χυμῶν τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν νὰ κινηθοῦν, ὥστε νὰ μὴ καταστραφῇ τὸ εἶδος, ἀλλὰ νὰ παραχθῇ χυμὸς διὰ μελλοντικὴν κατανάλωσιν. Τὸν ἐπερωτῶ διότι λόγῳ τῆς ἀμελείας τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου κατεστράφη ἕνας σημαντικὸς ἀριθμὸς χιλιάδων τόννων ἑσπεριδοειδῶν καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ παραγωγοὶ εἰς πολλὰ σημεῖα τῆς χώρας εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν. Τὸ θέμα τῆς διαθέσεως τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων εἶναι ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα καὶ εἶχα τὴν ἀξίωσιν καὶ μαζί μου ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος νὰ μὴ τὰ χειρίζεται ἡ Κυβέρνησις ἀμελέτητα καὶ νὰ μὴ λαμβάνῃ ἀποφάσεις ἐπιπολαίως. Ἐὰν σήμερον ἐσάπισαν τὰ ἑσπεριδοειδῆ αὔριον θὰ σαπίσῃ ἡ σταφίς, μεθαύριον τὰ σῦκα κλπ. καὶ δὲν θὰ ἀπομείνῃ πλέον τίποτε διὰ τοὺς παραγωγοὺς καὶ ὅλοι θὰ ἔλθουν νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς τὰς πόλεις. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου παρέδωσεν εἰς ὑμᾶς μίαν χαραχθεῖσαν ἀπὸ πέρυσι πολιτικὴν διευκολύνσεων τῶν ἐξαγωγῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική σας δὲν τὴν ἠκολούθησε καὶ ἠμέλησεν ἐν προκειμένῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἐλεγκτέος. (Χειροκροτήματα).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§60Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριοι Βουλευταί, ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. συναδέλφου ἀπετέλεσε μίαν ἀπογοήτευσιν δι’ ἐμέ, ὄχι διότι ὡς Ὑπουργός, διαχειριζόμενος ἕνα Ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει συσσωρευμένη εὐθύνη, πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατὸν αἱ ἐνέργειαί μου νὰ εἶναι ἀλάνθαστοι. Κάθε πρωΐ παρακαλῶ τὸν Θεὸν νὰ μὲ φωτίζῃ νὰ κάνω ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερα λάθη εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν σοβαρῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχω νὰ ἀντιμετωπίσω ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῆς ἐργασίας μου. (Χειροκροτήματα). Συνεπῶς εἶμαι ἀπολύτως προετοιμασμένος, ἐφ’ ὅσον ἀσκῶ ἕνα δημόσιον λειτούργημα, νὰ δέχωμαι, καὶ νὰ δέχωμαι συχνά, ἐπικρίσεις καὶ ἐπερωτήσεις, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς συμπολιτεύσεως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, αἱ δυσχέρειαι καὶ ἡ περιπλοκὴ τῶν προβλημάτων εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ πιστεύω ὅτι ὑπάρχει ἔδαφος κριτικῆς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὴν προηγουμένην περίπτωσιν αἰσθάνομαι κάποιαν ἀπογοήτευσιν, διότι ἡ κριτικὴ δὲν ἀφορᾷ μίαν ὡρισμένην ἐνέργειαν. Διετυπώθη ὅτι «ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς δὲν κατέβαλε τὴν οἵαν ὤφειλε καλὴν προσπάθειαν». Δηλαδὴ εἶναι μία μία βαρεῖα παράλειψις εἶναι μία ἐπίδειξις ἀμελείας, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος μὲ κατηγορεῖ καὶ μάλιστα ὑπὸ τὰ χειροκροτήματα τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. συνάδελφον: τὸ πιστεύει αὐτό;

§61Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οἱ ἀριθμοὶ ὁμιλοῦν, κ. Ὑπουργέ.

§62Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἴσως ὅμως, εἰς τὸν κύκλον τῆς εὐθύνης τῆς Κοινοβουλευτικῆς, νὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούσωμεν καὶ πράγματα τὰ ὁποῖα καμμιὰ φορὰ παριστάνονται ἐπὶ τὸ ὑπερβολικώτερον. Αἰσθάνομαι κατὰ δεύτερον λόγον ἀπογοήτευσιν διότι τὸ εἶδος αὐτὸ τῶν ἑσπεριδοειδῶν ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ποὺ ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπετέλεσε μίαν ἀπὸ τὰς συνεχεῖς φροντίδας μου καὶ διὰ τὸ εἶδος αὐτὸ ἔχω ἥσυχον τὴν συνείδησίν μου, ὅτι ἐξήντλησα κάθε ἀνθρωπίνην προσπάθειαν. Ἐὰν εἶμαι ἄξιος ἐπερωτήσεως καὶ ἐπικρίσεως διὰ τὸ προϊὸν αὐτό, τότε φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶμαι ἄξιος ἀγχόνης διὰ σωρείαν ἄλλων προϊόντων, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ἀφιερώνῃ ἀπὸ τὰς 10, 12 καὶ 14 ὥρας τῆς ἡμέρας παρὰ ἕνα μέρος μόνον, διότι τὰ προβλήματα εἶναι μεγάλα καὶ πολλά. Ἔρχομαι τώρα εἰς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ πράγματα. Λέγετε ἐδῶ, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐνῷ πέρυσι εἶχον ἐξαχθῇ τόσοι τόννοι, ἐφέτος κατὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον, ἐξήχθησαν μόνον 3100 τόννοι ἀξίας 5.100.000 000. Ἔχω νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι μέχρι τῆς 7 Φεβρουαρίου τὸ σύνολον τῆς ἀξίας ἑσπεριδοειδῶν δι’ ἃ ἐξεδόθησαν ἄδειαι ἐξαγωγῆς ἀνέρχεται εἰς 12.800.000.000. Αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς σᾶς δίδει τὸ μέτρον τῶν ἐξαγωγῶν διὰ τὰς ὁποίας ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι συνετέλεσα. Τώρα, ἂς ἔλθωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε. Τὰ προϊόντα ἐξάγονται, μέχρι τέλους Νοεμβρίου. Σᾶς ἐρωτῶ, ὅταν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὰς 20–11 ἤτοι 4–5 μέρες πρὸ τῆς λήξεως τῆς περιόδου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὐθύνωμαι; Εὐθύνεται ἴσως ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἢ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ πάντως δὲν εὐθύνομαι ἐγὼ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Σεῖς ὁ ἴδιος ἀναγνωρίζετε, ὅτι ὁ Δεκέμβριος καὶ ὁ Ἰανουάριος εἶναι νεκροὶ μῆνες καὶ ἐν τούτοις βλέπετε ἐξαγωγὰς ἀξίας λόγου, ἄλλωστε ἐπακολουθεῖ ἡ περίοδος τῶν ὀψίμων ὅπου θὰ γίνῃ, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν. Πλανᾶσθε ἐὰν νομίζετε, ὅτι ὑπῆρξαν αἰτήσεις ἐξαγωγῶν τὰς ὁποίας δὲν παρηκολούθησα, ὄχι μόνον δὲν ἄφησα καμμίαν αἴτησιν ποὺ νὰ μὴ ζητήσω προσωπικῶς νὰ λάβω γνῶσιν, ἀλλὰ κατέφυγα καὶ εἰς τὸν τύπον, λέγων ὅσας ἔχω ἰδέας ἢ προτάσεις διεξαγωγῆς πρὸς οἱονδήποτε σημεῖον τοῦ κόσμου νὰ ἔλθουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν. Τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς ΑΓΡΕΞ εἶδα 4–5 φορές, μοῦ ὡμίλησε περὶ δυνατότητος ἐξαγωγῆς εἰς Γιουγκοσλαυίαν ἑσπεριδοειδῶν ἔναντι σφαγείων. Ὑπῆρξαν μεγάλαι δυσχέρειαι καὶ ἐμπόδια καὶ τὴν διευκόλυνα, ἀμφιβάλλω ὅμως ἐὰν ἡ ΑΓΡΕΞ κατώρθωσε νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἐξαγωγήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς γνώμας αὐτὰς δι’ ἐξαγωγὰς εἰς Τσεχοσλοβακίαν καὶ Πολωνίαν πρότασιν σχετικὴν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΑΓΡΕΞ δὲν μοῦ ἔκανε.

§63Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὸν φάκελλον εὑρῆκα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα.

§64Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα χαρτὶ εἰς τὸν φάκελλον δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξαγωγὴ (Χειροκροτήματα). Καὶ χθὲς καὶ σήμερα φορτώνονται ἀπὸ τὴν Χίο τὴν Κρήτην καὶ τὸ Ναύπλιον ἑσπεριδοειδῆ, διότι κατωρθώθη νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐξαγωγὴ Σουπίλα. Διὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς Τσεχοσλοβακίαν ὑπῆρχαν δυσχέρειαι, δὲν ὑπῆρχε ἐγγύησις, ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο τὸ συνάλλαγμα, διότι ὡς γνωρίζετε μὲ τὴν Τσεχοσλοβακίαν, δὲν ἔχομεν ἐμπορικὰς σχέσεις καὶ ἐγεννᾶτο τὸ ζήτημα πῶς θὰ ἐπέτρεπεν ἡ Τράπεζα ἐξαγωγὴν ἑλληνικῶν προϊόντων, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν κατοχυρώσεις, ὅτι θὰ ἤρχετο τὸ συνάλλαγμα, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἔχομεν καὶ παλαιοτέρας ἐκκρεμότητας μὲ τὴν Τσεχοσλοβακίαν αἱ ὁποῖαι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν δὲν ἐρρυθμίζοντο. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ προσφύγω εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διότι τὸ πρᾶγμα ἦτο ἐπικίνδυνον. Ὅταν λοιπὸν ἔγιναν ὅλα ἐπιτέλους ἔρχονται οἱ ἀναλαβόντες τὴν ἐξαγωγὴν καὶ μᾶς λέγουν τὴν πίστωσίν μας τὴν ἔχομεν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν καὶ εἶναι ἀπεργία τί νὰ κάμωμεν; ἡ προθεσμία μας λήγει τὴν 15 Φεβρουαρίου. Προσεπάθησα νὰ εὕρω δυνατότητας καὶ τὰ κλειδιὰ ποὺ ἦσαν κλειδωμένα τὰ χαρτιὰ στὴν Ἐθνική, ἕως ὅτου ἔληξε ἡ ἀπεργία καὶ διηὐκολύνθη ἡ κατάστασις. Τὸ παράπονόν μου εἶναι ὅτι ἐνῷ εἰς μίαν ὑπόθεσιν ὅπως ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἑσπεριδοειδῶν κατέβαλα πᾶσαν προσπάθειαν, ὥστε νὰ μὴ χαθῇ καμμία εὐκαιρία, μὲ κατηγορεῖτε ἀδίκως καὶ ἀπασχολεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία μὲ ἓν θέμα λελυμένον, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ ἄλλα θέματα ποὺ ἔχουν ἀνάγκην ἐπιλύσεως (χειροκροτήματα). Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι Κοινοβουλευτικῶς ἄηθες νὰ ἐκφράζω παράπονον, διότι ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος μοὶ γίνεται ἐπερώτησις, ἀλλὰ τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. συνάδελφος τὰ θέματα αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ ἀντιμετωπίζωμεν ὡς μέλη μιᾶς οἰκογενείας τῆς ὁποίας ὅλα τὰ μέλη προσπαθοῦν νὰ φθάσουν εἰς τὸ καλύτερον ἀποτέλεσμα. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ᾐσθάνθην ἰδιαιτέραν χαράν, ὅταν ἦλθον εἰς τὸ γραφεῖον μου βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ μὲ ηὐχαρίστησαν δι’ ὡρισμένα μέτρα ποὺ ἔλαβα καὶ ὠφελήθη ἡ περιφέρειά των. Αὐτὸ μὲ ἱκανοποίησεν ἰδιαιτέρως. Θὰ ἐπεθύμουν, λοιπόν, κύριε συνάδελφε, νὰ σταθῆτε καὶ σεῖς κοντὰ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τὸν λαόν μας καλυτέρας ἡμέρας. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς συμπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος).

§65Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου μὲ ἐκάκισεν, ὅτι ἔφερα εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα αὐτό, σὰν νὰ μὴν ὑπῆρχον σοβαρώτερα θέματα. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν.....

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα.

§67Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θέλω νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐγὼ κατηγόρησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι δὲν κατέβαλε τὴν δέουσαν προσπάθειαν διὰ νὰ γίνουν ταχύτερον αἱ ἐξαγωγαί, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ διὰ νὰ γίνουν καὶ ἄλλαι ἐξαγωγαὶ αἱ ὁποῖαι θὰ προελάμβανον τὴν καταστροφήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς συγκεκριμένης αὐτῆς κατηγορίας, οὐδὲν ἀπήντησεν. (Χειροκροτήματα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του.

§69Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἔλαβον πολὺ ἀργὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων— τὴν ἔλαβον προσελθὼν εἰς τὴν Βουλήν,—καὶ δὲν ἐγνώριζον ὅτι θὰ συζητηθοῦν αἱ δύο ἐπερωτήσεις μου, Παιδείας καὶ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, καὶ δὲν ἔχω μαζί μου τὰς σχετικὰς σημειώσεις, θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθοῦν διὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἀναγραφοῦν πρῶται, ὡς εἶναι φυσικόν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται καὶ θὰ λάβουν τὴν σειράν των. Δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ προταχθοῦν. Ἐξαντληθείσης τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἐπερωτή-

σεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰαπωνίας τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἁγίῳ Φραγκίσκῳ τὴν 8ην Σεπτεμβρίου 1951».

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰαπωνίας τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἁγίῳ Φραγκίσκῳ τὴν 8ην Σεπτεμβρίου 1951». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας μετὰ τῆς Ἰαπωνίας καὶ περὶ διακανονισμοῦ διαφορῶν ἀπορρεουσῶν ἐκ τοῦ ἄρθρου 15 παρ. αʹ τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰαπωνίας».

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας μετὰ τῆς Ἰαπωνίας καὶ περὶ διακανονισμοῦ διαφορῶν ἀπορρεουσῶν ἐκ τοῦ ἄρθρου 15 παρ. αʹ τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰαπωνίας». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ LAKE SUCCESS τὴν 12ην Νοεμβρίου 1947 καταρτισθέντος καὶ ὑπογραφέντος πρωτοκόλλου τῶν μελῶν τοῦ Ο.Η.Ε., δι’ οὗ τροποποιεῖται ἡ συναφθεῖσα ἐν Γενεύῃ τὴν 12ην Σεπτεμβρίου 1923 σύμβασις «περὶ καταστολῆς τῆς κυκλοφορίας καὶ τοῦ ἐμπορίου τῶν ἀσέμνων δημοσιευμάτων».

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ LAKE SUCCESS τὴν 12ην Νοεμβρίου 1947 καταρτισθέντος καὶ ὑπογραφέντος πρωτοκόλλου τῶν μελῶν τοῦ Ο.Η.Ε., δι’ οὗ τροποποιεῖται ἡ συναφθεῖσα ἐν Γενεύῃ τὴν 12ην Σεπτεμβρίου 1923 σύμβασις «περὶ καταστολῆς τῆς κυκλοφορίας καὶ τοῦ ἐμπορίου τῶν ἀσέμνων δημοσιευμάτων». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1952–53 οἰκονομ. ἔτη (1948–49, 1949–50, 1950–51 καὶ 1951–52) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν οὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου».

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1952–53 οἰκονομικὰ ἔτη (1948–49, 1949–50, 1950–51 καὶ 1951–52) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν». Ἄρθρον 1ον. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§79Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ὁλονυκτίαν τῆς παρελθούσης Τρίτης, ἐμεσολάβησαν δύο ἡμέραι ἀργίας τῆς Βουλῆς. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅπως προσφέρω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὰς δύο αὐτὰς ἀνέργους ἡμέρας, ὡς ἐνθύμιον τῆς διαφωνίας μας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Ἀλλὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀποτελεῖ κατ’ οὐσίαν σύνοψιν τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχει ὡς ἑξῆς... «........ (ἀναγινώσκει)........». Εἶναι ἑπομένως προφανές, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ συνοψίζεται ὁλόκληρον τὸ θέμα καὶ ὁλόκληρος ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ νὰ λάβωμεν ἑπομένως θέσιν ἀπέναντι τοῦ ἄρθρου, ὀφείλομεν νὰ προβῶμεν εἰς εὐρυτέραν ἀνάλυσιν τοῦ θέματος. Γνωρίζει ἡ Βουλή, ὅτι ἀνέκαθεν, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐπερωτήσεως, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἔχει διαιρεθῆ εἰς δύο κεφάλαια. Τὸ πρῶτον κεφάλαιον εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν, καὶ τὸ δεύτερον κεφάλαιον εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς τῆς πολιτικῆς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον κεφάλαιον, τὸ θέμα ἐξηντλήθη κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐπερωτήσεως. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἐξέθεσε τὰς ἀπόψεις του. Δὲν πρόκειται ἑπομένως νὰ ἐπανέλθω. Ἔκτοτε ὅμως ἐμεσολάβησαν γεγονότα, ἐκ τῶν ὁποίων νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ συναγάγω, ὅτι αἱ ἀπόψεις μας ἐδικαιώθησαν. Καὶ τὰ γεγονότα ταῦτα ὀφείλω σήμερον νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην τῆς Βουλῆς. Ποῖα ὑπῆρξαν, κύριοι βουλευταί, τὰ κύρια ἐπιχειρήματα τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς συγχωνεύσεως; Τὸ πρῶτον καὶ κύριον ἐπιχείρημα ὑπῆρξεν ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Κινδυνεύει, μᾶς εἶπεν, ἀπὸ πτώχευσιν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ διὰ τοῦτο ἐπιβάλλεται ἡ συγχώνευσις. Ἀλλὰ ὀλίγας ἡμέρας ἔπειτα ἀπὸ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Βουλήν, ἐδόθη εἰς τὸν τύπον ἀνακοίνωσις τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς ὁποίας συνήγετο ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν ἐδικαιολόγει κανένα ἀπολύτως κίνδυνον πτωχεύσεως. Καὶ ἐκεῖναι αἱ ἀνακοινώσεις ἔχουν μείνει ἕως σήμερον ἀδιάψευστοι. Ἀποδεικνύει τοῦτο ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν ἐνέπνεεν ἀνησυχίας πτωχεύσεως. Ὑπῆρχαν πράγματι ταμειακαὶ δυσχέρειαι, ὑπῆρχον ἐνδεχομένως εὐθῦναι, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐξακριβώσῃ ἡ δικαστικὴ ἔρευνα, διὰ τὴν ὁποίαν ἀκόμη δὲν ἔχομεν πληροφορίας ὅτι διετάχθη, διότι δὲν γνωρίζομεν τὸ ὄνομα τοῦ δικαστικοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη ἡ ἔρευνα. Ἀλλὰ ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν δικαιολογεῖ καμμίαν ἀνησυχίαν πτωχεύσεως. Ἰδοὺ ὅτι ἐκ τῶν ὑστέρων ἐπῆλθεν ἡ ἐπιβεβαίωσις ὅτι ὁ καίριος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐπιδιωχθῆ ἡ συγχώνευσις, δὲν ὑφίσταται. Εἶπεν, ἐπίσης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς πτωχεύσεως, ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐξυγίανσις, ἐπεβάλλετο ἡ συγχώνευσις. Ἀλλὰ παρῆλθον ὀλίγαι ἡμέραι καὶ ἀνεγνώσαμεν εἰς τὸν τύπον ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀνέλαβεν αὐθορμήτως τὴν ἐξυγίανσιν τῆς καταστάσεώς της. Καὶ εἰς τόσον μάλιστα βαθμὸν ἐθεωρήθη εὐδοκιμοῦσα αὐτὴ ἡ προσπάθεια τῆς Διοικήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὥστε ἐξεδόθη ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐξεδήλου τὴν ἱκανοποίησίν της διὰ τὴν εὐτυχῆ πορείαν αὐτῆς τῆς ἐξυγιάνσεως. Ἰδοὺ λοιπὸν παράδειγμα ὅτι μὲ διατήρησιν τῆς αὐτοτελείας, ἦτο δυνατὴ ἡ πολιτικὴ τῆς ἐξυγιάνσεως. Καὶ συνέβη εἰς μίαν Τράπεζαν μὲ τὴν παλαιάν της Διοίκησιν. Κατὰ μείζονα λοιπὸν λόγον ὤφειλε νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς ἐξυγιάνσεως, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνεται, θὰ ἦτο εὐκολώτερον νὰ πραγματοποιηθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, μὲ μίαν Διοίκησιν τῆς ἰδικῆς της ἐμπιστοσύνης. Ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπικαλεσθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἦτο ἡ ἀνάγκη τῶν οἰκονομιῶν διὰ τῆς ἀπολύσεως ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ ἦλθε κατόπιν ἡ ἐπιβεβαίωσις, ἡ ὁποία, νομίζω, ἐπανελήφθη ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς —ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην τοὺς γρίφους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας—ὅτι τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν ὑπαλλήλων θὰ μείνουν σεβαστά. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν ὑπαλλήλων θὰ μείνουν σεβαστά, ἡ ἐπίτευξις τῶν οἰκονομιῶν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ πρὸς ἐλάττωσιν τῶν ἐπιτοκίων, ἦτο πλέον οὐσιαστικῶς ἀδύνατος. Τί ἀπομένει, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ; Ἀπομένει μόνον ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι «οἱ ἐμπειρογνώμονες τὸν εἶχον βεβαιώσει, ὅτι μὲ μόνην ἀλλαγὴν Διοικήσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ οὐδεμία μεταβολὴ καὶ ὅτι θὰ ἐχρειάζετο «εἰδικὴ μεταχείρισις», διὰ νὰ σωθῇ ἡ «Ἐθνικὴ Τράπεζα». Καὶ ἡ εὐαισθησία τῆς ἴσης μεταχειρίσεως, ἡ ὁποία κατέχει τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν τοῦ ἐπέτρεπε νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τῆς εἰδικῆς μεταχειρίσεως. Καὶ ὅμως ἐπηκολούθησε μία ἀπίστευτος «εἰδικὴ κακομεταχείρισις» τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ᾐσθάνθη κανένα δισταγμόν. Τὰ πράγματα ἔχουν ἀποδείξει, ὅτι καμμία εἰδικὴ μεταχείρισις δὲν ἦτο ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτο μία ὀλίγη στοργὴ ἀπαραίτητος, πῶς ἠμπορεῖ νὰ συγκριθῇ ἡ ὀλίγη αὐτὴ στοργὴ μὲ αὐτὴν τὴν εἰδικὴν δυσμενῆ μεταχείρισιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία παρέχει τὴν ἐντύπωσιν ὡς νὰ εἶναι ὑπήκοος ἐχθρικοῦ Κράτους καὶ πρέπει νὰ ὑποστῇ ἐξουθένωσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑλλάδος; (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ὅταν ἐξηντλήθησαν ὅλα τὰ πολιτικὰ καὶ ὅλα τὰ οἰκονομικὰ ἐπιχειρήματα ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατέφυγεν εἰς τὴν βιολογίαν. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι χρειάζεται μετάγγισις αἵματος, τότε ἀναζωογονοῦνται οἱ ὀργανισμοί. Ἀλλά, φοβοῦμαι, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν συνεβουλεύθη αὐτοὺς τοὺς ἰδίους ἀμαθεῖς ἐμπειρογνώμονας, οἱ ὁποῖοι τοῦ εἶχον συστήσει τὴν ἀνάγκην τῆς «εἰδικῆς μεταχειρίσεως» διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Διότι, ἐὰν συνεβουλεύετο ἐπιστήμονας ἰατρούς, θὰ ἐπληροφορεῖτο, ὅτι μόνον εἰς μίαν περίπτωσιν ἡ μετάγγισις αἵματος εἶναι ὠφέλιμος. Ὅταν τὸ αἷμα ἀνήκει εἰς τὴν ἰδίαν ὁμάδα........... (Χειροκροτήματα). ἐνῷ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν εἶναι προφανές, ὅτι τὸ αἷμα ἀνήκει εἰς διαφόρους ὁμάδας. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἠρκέσθη μόνον εἰς αὐτὸ τὸ βιολογικὸν ἐπιχείρημα. Εἶπεν ἐπιπροσθέτως: Δύο διάφοροι ὀργανισμοί, ὁ εἷς πλήρης ἀπὸ εὐγένειαν καὶ παρακμήν, ὁ ἄλλος πλήρης ἀπὸ ζωτικότητα, ἐὰν ἑνωθοῦν εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ παραγάγουν ἕνα ὑγιέστατον τέκνον. Τόσον ἦτο βέβαιος διὰ τὴν εὐγονίαν. Κύριοι βουλευταί, τὸ τέκνον ἐγεννήθη: Εἶναι τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὸ τὸ τέρας........ (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ἐπρόκειτο τὸ νομοσχέδιον νὰ μὴ θεωρηθῇ τέκνον, ἀλλὰ γονεύς, μὲ αὐτὴν τὴν δυσφορίαν του ποίας ἐλπίδας παρέχει διὰ τὴν εὐγονίαν τοῦ μέλλοντος; (Χειροκροτήματα). Μᾶς εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν ρωμαλέαν ἀπόφασιν, μὲ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς μεγάλου ὀργανισμοῦ θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τὴν προσέλκυσιν τῶν ξένων κεφαλαίων. Καὶ ἔχομεν τὴν ἀπάντησιν. Διεπιστώθη στατιστικῶς, ὅτι ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου, ὑπὸ τὸ κράτος τῶν ἐντυπώσεων αὐτῆς τῆς μεγαλοπρεποῦς ἀποπείρας, ἠλλαττώθησαν αἱ καταθέσεις τοὐλάχιστον κατὰ 60 δισεκατομμύρια. Ἰδοὺ ἡ μία ἀπάντησις. Καὶ ὑπάρχει ἡ ἄλλη ἀπάντησις: Ἡ κραυγὴ τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν αἱ ὁποῖαι, βεβαίως, δὲν ἐμπνέονται ἀπὸ κομματικὰ ἐλατήρια, αἱ ὁποῖαι, εἶναι βέβαιον, ὅτι κατὰ πλειοψηφίαν ἀνήκουν εἰς τὰς δυνάμεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ κραυγὴ τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου, σείονται τὰ θεμέλια τῆς πίστεως. Ἰδοὺ αἱ ἀπαντήσεις. Ἐὰν ἐμπνεώμεθα ἀπὸ καλὴν πίστιν, ὀφείλομεν ν’ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι αἱ ἀντιδράσεις τὰς ὁποίας ἔχει προκαλέσει τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀνησυχία, ἀλλὰ βαρεῖα διασάλευσις τῆς πίστεως. Κύριοι, βουλευταί, ἐλέγχων τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παραμείνω εἰς τὴν ἄρνησιν μόνον. Εἶμαι πρόθυμος ν’ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην τῆς θέσεως καὶ νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ σήμερον κοινὴν συνείδησιν ἡ λύσις ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἐπιδιωχθῇ. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτῶν τῶν ἑβδομάδων τὸ θέμα συνεζητήθη εἰς ὅλους τοὺς κύκλους καὶ τῆς Ἐπιστήμης καὶ τῆς Πράξεως καὶ τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἔχει σήμερον διαμορφωθῆ—κατὰ τὴν γνώμην μου,—ὁριστικὴ καὶ γενικὴ πεποίθησις, ὅτι ἄλλη ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ ἀπόφασις. Ἐφ’ ὅσον αἱ περιστάσεις δὲν ἐπέτρεπον σήμερον νὰ βαδίσωμεν πρὸς τὴν κρατικοποίησιν, ἔπρεπεν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ἀνωτάτου Κρατικοῦ ἱδρύματος, νὰ ἱδρυθοῦν δύο ἰσχυροὶ τραπεζιτικοὶ ὀργανισμοὶ μὲ βάσιν τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικὴν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν ἀφ’ ἑτέρου μὲ ἐνδεχομένας συγχωνεύσεις μικροτέρων Τραπεζῶν εἰς ἑκάστην ἐξ αὐτῶν, εἰς τρόπον, ὥστε μὲ τοὺς δύο αὐτοὺς ἰσχυροὺς καὶ ἀνταγωνιζομένους Τραπεζιτικοὺς Ὀργανισμοὺς νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἀποτελεσματικῶς ἡ πίστις τῆς χώρας. Ἀποτελεῖ τοῦτο, κύριοι, βουλευταί, κοινὴν συνείδησιν. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ οἱ φίλοι τοῦ Συναγερμοῦ σήμερον, ἐνῷ ὑπερασπίζουν αὐτὸ τὸ ἀτυχὲς νομοσχέδιον εἰς τὴν Καθαρεύουσαν, τὸ χλευάζουν εἰς τὴν Δημοτικήν............ (Χειροκροτήματα). Τοιαύτη εἶναι ἡ θέσις τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν ἀπέναντι τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου, ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς τῆς συγχωνεύσεως. Θεωροῦμεν τὴν πολιτικὴν τῆς συγχωνεύσεως σφάλμα καὶ λυπούμεθα, διότι ὁ Θεός, τὸν ὁποῖον ἑκάστην πρωΐαν ἐπικαλεῖται ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅταν μεταβαίνῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του, ὅπως πρὸ ὀλίγου μᾶς ἐβεβαίωσε, δὲν τὸν ἐφώτισε νὰ τὸ ἀποφύγῃ. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, ἐρχόμεθα εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς. Ἐὰν ἡ πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῆς Τραπέζης τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ἐσφαλμένη, ὁ τρόπος ὅμως τῆς ἐφαρμογῆς ἀποτελεῖ ἀληθὲς πραξικόπημα καὶ προκαλεῖ βαρεῖαν θλῖψιν εἰς ὅλους, ἀνεξαρτήτως παρατάξεων. Δὲν πρόκειται ν’ ἀναφερθῶ εἰς τὰς περιέργους καὶ ἰδιορρύθμους ἐνεργείας αἱ ὁποῖαι ἐξεδηλώθησαν κατὰ τὰ πρῶτα στάδια τὰ ὁποῖα ἐπεσημάναμεν, ὅταν ἦλθε πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπερώτησις. Καὶ ὁ αἰφνιδιασμὸς τῆς ἀνακοινώσεως καὶ ἡ ἄμεσος ἀνάληψις τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπὸ τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, χωρὶς καμμίαν, ἐν τῷ μεταξὺ ἀπόφασιν τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων καὶ ἡ παρουσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ὁ τρόπος τῆς παρουσίας του, ὅλα ταῦτα συνεζητήθησαν τότε καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Ἐν τούτοις πάντα ταῦτα, κύριοι βουλευταί, ὠχριοῦν ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι βεβαίως σύντομον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ αἱ μικραὶ διαστάσεις ἀποτελοῦν τὸ κοινὸν χαρακτηριστικὸν ὅλων τῶν ἐκκρηκτικῶν ὑλῶν. Καὶ εἶναι πράγματι μία ἐκκρηκτικὴ ὕλη εἰς τὰ θεμέλια τοῦ πολιτικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ καθεστῶτος τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἐὰν εἶναι ἐκπληκτικὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου τὰ ὁποῖα θὰ ἐξετάσω εἶναι ἀπίστευτος ἐπίσης καὶ ἡ εἰσηγητική του ἔκθεσις. Ἐχλεύασε τὸν «φαρισαϊσμὸν» τῶν ἄλλων ἐποχῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ μετεβλήθη εἰς μέγαν Ἀρχιερέα τοῦ φαρισαϊσμοῦ, ὅταν ἐνέπνευσε τὴν σύνταξιν αὐτῆς τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως. Ὀνομάζεται, κύριοι βουλευταί, αὐτὸ τὸ πρωτοφανὲς πραξικόπημα, ὀνομάζεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν «ἁπλούστευσις καὶ συντόμευσις τῆς διαδικασίας!». Μὲ τὸν ἴδιον τρόπον ἕνας ἀποκεφαλισμὸς ἀνθρώπου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὀνομασθῇ ἁπλούστευσις καὶ συντόμευσις τῆς ὑπάρξεως. Κύριοι βουλευταί, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν κριτικὴν τῶν ἄρθρων, θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν διὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀπουσιάζει ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ὅταν τὰ νομοσχέδια εἶναι εἰδικὰ πρέπει νὰ ὑπογράφωνται μόνον ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐκφράζει γενικὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ γνωρίζομεν, ὅτι ὑπεύθυνος, ἁρμόδιος διὰ τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὤφειλεν ἑπομένως καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς τυπικῆς ἁρμοδιότητος, καὶ τὸ ὤφειλε μόνον ἐξ αἰτίας τῆς πολιτικῆς ἁρμοδιότητος, τὸ ὤφειλε κατ’ ἐξοχὴν ἐξ αἰτίας τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐνέπνευσεν, ὑπερήσπισεν, νὰ ἔχῃ ὑπογράψει. Ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπιβάλῃ τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὸ εἶναι ἄηθες, εἶναι ἄνευ προηγουμένου, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὑπογραφὴ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐμπνεύσει μίαν πολιτικὴν καὶ θέλει νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς του. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀπουσία ἀπὸ τὸ κείμενον, εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ ἀπουσία ἀπὸ τὴν Βουλήν. Περισσότερον ἄηθες εἶναι ὅταν συζητεῖται καιρία πολιτικὴ ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς νὰ ἀπουσιάζῃ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἠμπορεῖ τοῦτο νὰ δικαιολογηθῇ μόνον εἰς μίαν περίπτωσιν ἀνωτέρας βίας, ἀλλὰ κανεὶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ὑπάρχει περίπτωσις ἀνωτέρας βίας. Ἡ ἐπίσκεψις τῆς βορείου Ἑλλάδος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἢ κατὰ τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα. Καὶ ἂν ἐπὶ τέλους αὐτὴ ἡ ἑβδομὰς εἶχεν ὁρισθῆ εἰς τὰς πλάκας τοῦ Μωϋσέως διὰ τὴν ἐπίσκεψιν, θὰ ἔπρεπεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ συζητηθῇ τὴν προγενεστέραν ἢ τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα. Περίεργος πράγματι εἶναι αὐτὴ ἡ πλήρης σύμπτωσις τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μετεβλήθη εἰς ἀντεπιστέλλον μέλος τῆς Βουλῆς καὶ συνεννοεῖται μεθ’ ἡμῶν δι’ ἀλληλογραφίας καὶ διὰ τοῦ Τύπου. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι δι’ αὐτὴν τὴν ἀπουσίαν, διότι δίδει λαβὴν εἰς ἑρμηνείας, τὰς ὁποίας ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ. Ἐγράφη εἰς ὄργανα τοῦ Τύπου, ὅτι ἡ ἀπουσία ἔχει τὴν ἔννοιαν περιφρονήσεως πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀπορρίπτω αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδείς, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ ὀρθώσῃ τὸ ἀνάστημά του καὶ νὰ περιφρονήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, τὴν κυριαρχίαν τοῦ λαοῦ (Χειροκροτήματα).

§80Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ἐπικαλέσθητε δημοσιογραφικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἀπορρίπτετε, ἀλλ’ ἐν τούτοις τὰς φέρετε ἀπὸ τοῦ βήματος διὰ νὰ δημιουργήσητε ἐντυπώσεις καὶ μόνον ἐντυπώσεις.

§81Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ ἄτοπος ἡ διακοπή σας.

§82Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ λέγετε ἄτοπον τὴν διακοπήν μου.

§83Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπῆρξεν καὶ ἀτυχὴς καὶ ἄτοπος καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε.

§84Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ μοῦ εἰπῆτε, ὅτι ἡ διακοπή μου εἶναι ἄτοπος. Ἐὰν ὑπάρχει κἄτι τὸ ἄτοπον εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε σεῖς.

§85Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ δὲν ἐπιτρέπω εἰς κανένα νὰ μοῦ ὑποδείξῃ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ὁμιλήσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§86Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἄτοπον εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκάματε σεῖς.

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς ἀπήντησα καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε πλέον. Τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀποδέχομαι καὶ δι’ ἕνα πρόσθετον λόγον. Διότι εἰς ὅλην τὴν ἱστορίαν τῶν Κοινοβουλίων, προσεποιήθησαν μόνον, ὅτι περιφρονοῦν τὰς Βουλάς, ὅσοι τὰς ἐφοβήθησαν. Εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ ἡ περιφρόνησις ὑπῆρξεν πάντοτε προσωπεῖον τοῦ φόβου. Ἰδοὺ διατὶ δὲν ἀποδέχομαι τὴν ἑρμηνείαν καὶ τῆς περιφρονήσεως καὶ τοῦ φόβου. Ἐδόθη καὶ μία ἄλλη ἑρμηνεία, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἦτο περιττή: Ἀφοῦ ἐλήφθη μία Κυβερνητικὴ ἀπόφασις ἦτο βέβαιον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ. Ποίαν ἔννοιαν ἑπομένως θὰ εἶχεν ἡ ἐπιμονὴ εἰς τὴν συζήτησιν; Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία εἶναι ἀτυχής, διότι ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας οἱ βουλευταὶ δὲν ἀπευθύνονται μόνον πρὸς τὰ μέλη τοῦ Σώματος, ἀπευθύνονται πρὸς τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον. (Χειροκροτήματα). Ὑπῆρξε καὶ μία ἄλλη ἑρμηνεία, ἡ ὁποία ἐδόθη, ὅτι κατ’ οὐσίαν ἡ σημερινὴ συζήτησις ἀποτελεῖ συνέχειαν τῆς ἐπερωτήσεως, ἑπομένως δὲν ἔχει κανένα λόγον ἡ παρουσία του, ἐφ’ ὅσον τότε καὶ παρίστατο καὶ ὡμίλησεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία εἶναι ἀτυχής. Διότι τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον κύριοι βουλευταί, δὲν στηρίζεται εἰς τὰς βάσεις ἐκείνας τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ἀνατρέπει. Στηρίζεται ἀκριβῶς ἐπὶ τῶν ἀντιθέτων βάσεων. Καὶ τὰ κείμενα τὸ ἐπιβεβαιώνουν. Εἰς τὸ πρῶτον ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως τῆς 8ης Ἰανουαρίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀναγράφει: «Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν. Ἡ πολιτικὴ αὕτη τῆς Κυβερνήσεως θὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων τῶν Τραπεζῶν συγκαλουμένων ἐκτάκτως τὸ ταχύτερον». Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁμιλῶν εἰς τὴν Βουλὴν εἶπεν: «Ἡ γραμμή μας ὑπῆρξε σαφής, ἐζητήσαμεν νὰ ἀποφασίσουν αἱ γενικαὶ συνελεύσεις, νὰ κληθοῦν καὶ νὰ ἀναφέρουν τὴν γνώμην των. Καὶ ἡ γνώμη των εἶναι ἀπόφασις». Βάσις ἑπομένως τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ ἀπόφασις τῶν γενικῶν Συνελεύσεων. Καὶ ἡ σημερινὴ βάσις τοῦ νομοσχεδίου καταλύει τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις. Ἰδοὺ διατὶ δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἰδίας πολιτικῆς, ἰδοὺ διατὶ ἔπρεπεν ἀπὸ τοὺς ἐμπνευστὰς αὐτῆς τῆς πολιτικῆς νὰ γίνῃ ἐδῶ ἡ ὑπεράσπισις αὐτῆς τῆς μεταβολῆς, τῆς θεμελιώδους μεταβολῆς. Κύριοι βουλευταί, τὸ παρὸν νομοσχέδιον παραβιάζει καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ τὴν οἰκονομικήν του γραμμὴν καὶ τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Πολιτεύματος καὶ τοὺς θεσμοὺς τοῦ κοινωνικοῦ καὶ πολιτικοῦ καθεστῶτος, Παραβιάζει πρῶτον τὰς πολιτικὰς ἐπαγγελίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, Ἡ μεγάλη ἐπαγγελία, ἡ σημαία τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἦτο ἡ νομιμότης καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καταλύει τὴν νομιμότητα καὶ καθιερώνει τὴν αὐθαιρεσίαν. Ἤκουσα τὸ σόφισμα ἀπὸ τοῦ βήματος: «Εἶναι δυνατόν, ἐλέχθη, ἕνας «νόμος» νὰ εἶναι ἔκφρασις αὐθαιρεσίας; Ἀφ’ ὅτου μία διάταξις περιβληθῇ τὸ ἐξωτερικὸν ἔμβλημα τοῦ νόμου, παύει νὰ εἶναι αὐθαιρεσία, γίνεται δίκαιον». Ἀλλὰ εἶναι εὐθηνὸν τὸ σόφισμα. Ὁ νόμος γίνεται δίκαιον μόνον ὅταν εὕρῃ ἀνταπόκρισιν εἰς τὴν γενικὴν περὶ δικαίου συνείδησιν, ἄλλως παραμένει νομότυπος βία, νομότυπος αὐθαιρεσία. Καὶ εἶναι βέβαιον σήμερον, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τῆς μεγάλης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ στραγγαλισμὸς τῶν δικαιωμάτων τῶν διοικητικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων, ἀποτελεῖ αὐθαιρεσίαν, ἡ ὁποία πρόκειται ἁπλῶς νὰ περιβληθῇ τὸ τυπικὸν ἔμβλημα τοῦ νόμου. Γνωρίζω τὴν ἀπάντησιν: Εἴμεθα δύναμις, εἴμεθα ὁ ἀριθμὸς καὶ διὰ τοῦτο κάμνομεν νόμον, κάμνομεν δίκαιον. Ἀλλὰ αὐτὸς ὁ συλλογισμὸς εἶναι συλλογισμὸς ὁλοκληρωτικός, ὅτι ἡ δύναμις εἶναι δίκαιον. Ὁ συλλογισμὸς τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἀντίστροφος: Τὸ δίκαιον εἶναι δύναμις. Καὶ διότι τὸ δίκαιον εἶναι ἐπικρατέστερον ἀπὸ τὴν δύναμιν, εἶναι βέβαιον ὅτι μὲ τὴν πορείαν τοῦ χρόνου ἐπικρατεῖ καὶ καταλύει τὴν δύναμιν. Ἰδοὺ διατὶ παρὰ τὴν νομοτυπίαν ἡ ὁποία εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπακολουθήσῃ, παραμένει ἡ αὐθαιρεσία, παραμένει ἡ κατάλυσις τοῦ γενικοῦ αἰσθήματος περὶ δικαίου. Ἀλλὰ παραβιάζει ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, καὶ τὴν οἰκονομικὴν γραμμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὴν πολιτικὴν ὅπως ἐπωνομάσθη ἀκαλαισθήτως τοῦ «ἀποπαρεμβατισμοῦ». Διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀνάλογος ὅρος, ἔχομεν πολιτικὴν ὑπερπαρεμβατισμοῦ, διότι πλήρης εἶναι ἡ κατάλυσις τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων. Ἤκουσα μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἠμπορεῖ κατ’ ἀρχὰς νὰ εἶναι μία παρέμβασις, μέχρις ὅτου τὸ νεογνὸν ἴδῃ τὸ φῶς, ἀλλὰ κατόπιν ἡ λειτουργία παραμένει ἀνεμπόδιστος, τότε ἀποκαθίσταται ὁ ἀποπαρεμβατισμός. Ἐν τούτοις καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι, ἐφ’ ὅσον καὶ ὁ Διοικητὴς καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον διορίζονται διὰ μίαν τριετίαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐξακολουθεῖ ἐπ’ ἀόριστον ὁ παρεμβατισμός, ὁ ὑπερπαρεμβατισμός. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ πολιτικὴ γραμμή, ἡ ὁποία παραβιάζεται, ἡ νομιμότης, ἡ ὁποία ὑποστέλλεται διὰ νὰ ὑψωθῇ ἡ αὐθαιρεσία, ἡ ἀποπαρεμβασία, ἡ ὁποία ὑποστέλλεται, διὰ νὰ ὑψωθῇ ἡ ὑπερπαρέμβασις. Ὑπάρχει ἐπίσης σαφὴς παράβασις τοῦ Συντάγματος. Κύριοι βουλευταί, δὲν θεωρῶ τὴν Βουλὴν νομικόν, δικαστικὸν Σῶμα. Τὸ θέμα τῆς Συνταγματικότητος θὰ κριθῇ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἀπὸ τὰ Δικαστήρια τῆς χώρας. Καὶ εὐτυχῶς εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει δικαιοσύνη, ὑπάρχουν καὶ ἐλεύθεροι καὶ ὑπερήφανοι καὶ ἀδέκαστοι ἄνθρωποι. Θὰ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς δύο παρατηρήσεις, διὰ νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ καιρίου αὐτοῦ συνταγματικοῦ θέματος. Κατὰ τὴν γνώμην μου, προφανῶς παραβιάζονται δύο ἄρθρα τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον καθιερώνει ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι. Ἐὰν ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι, τοῦτο σημαίνει ὅτι ἐπιβάλλεται ἴση μεταχείρησις. Ὅταν ὅμως ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς χρηματιστηριακῆς σχέσεως μιᾶς ἡμέρας, προσδιορίζει διὰ νόμου τὴν σχέσιν τῶν μετοχῶν 1 πρὸς 12, αὐτὸ σημαίνει ὅτι διὰ μίαν κατηγορίαν Ἑλλήνων δὲν ὑπάρχουν αἱ περιουσιακαὶ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν διὰ τοὺς ἄλλους. Ἐὰν τὸ Δικαστήριον εὕρῃ ὅτι εἶναι βάσιμος αὐτὴ ἡ σχέσις, ἔχει καλῶς Ἀλλ’ ἡ κοινωνία βοᾷ ὅτι ἡ σχέσις 1 πρὸς 12 δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα τῶν Τραπεζῶν. Ἐὰν οὕτως ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, εἶναι βέβαιον ὅτι ὅσοι ζημιώνονται ἔχουν δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθοῦν τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος, ζητοῦντες ἴσην μεταχείρισιν. Ἀλλὰ πέραν τοῦ ἄρθρου 3, παραβιάζεται, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος. Ποία εἶναι ἡ οὐσία τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος; Θὰ τὸ ἀναγνώσω: «Οὐδεὶς στερεῖται τῆς ἰδιοκτησίας αὐτοῦ, εἰμὴ διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν προσηκόντως ἀποδεδειγμένην ὅτε καὶ ὅπως ὁ νόμος διατάσσει. Πάντοτε δὲ προηγουμένης ἀποζημιώσεως. Ἡ ἀποζημίωσις ὁρίζεται πάντοτε ὑπὸ τοῦ τακτικοῦ Δικαστηρίου». Ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 17; Εἶναι ἡ μέριμνα τοῦ νομοθέτου νὰ ἐμποδίσῃ καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὥστε μὲ Νόμον ἢ Διάταγμα νὰ ἐπεμβαίνουν εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως. Ἐμπιστεύεται τὴν στέρησιν τοῦ δικαιώματος μόνον εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν Δικαστηρίων. Ἑπομένως, κατὰ τὸ ἄρθρον 17, δύο μόνον τρόποι ὑπάρχουν μεταβιβάσεως τῆς ἰδιοκτησίας, ἡ ἐλευθέρα βούλησις φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων καὶ τὰ δικαστήρια. Οὐδέποτε ὁ νόμος καὶ οὐδέποτε τὸ Διάταγμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τῶν ἄρθρων. Βεβαίως, θὰ λεχθῇ ὅτι τὸ ἄρθρον ἰσχύει διὰ τὰ ἐμπράγματα δικαιώματα. Καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρόκειται περὶ μετοχῶν. Καὶ ἐρωτᾶται: Τί εἶναι αἱ μετοχαί; Ἐνοχικὸν ἢ ἐμπράγματον δίκαιον δικαίωμα; Ὑπεστήριξαν ἀπὸ τοῦ βήματος οἱ εἰσηγηταὶ τῆς πλειοψηφίας ὅτι εἶναι δικαίωμα ἐνοχικὸν καὶ εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ πότε; Ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται ἐν τῇ ζωῇ ἡ ἑταιρεία. Διότι τότε, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται ἐν ζωῇ ἡ ἑταιρεία εἰς τὸ Νομικὸν πρόσωπον τῆς ἑταιρείας ἀνήκει ἡ κυριότης. Ὅταν ὅμως ἐκλείψῃ τὸ νομικὸν πρόσωπον τῆς ἑταιρείας, τότε ἀποκαθίσταται καὶ ἐνοχικὸν καὶ ἐμπράγματον δικαίωμα ἑκάστου μετόχου ἐξ ἀδιαιρέτου ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας τῆς ἑταιρείας. Κύριοι, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὑπάρχει μετάβασις ἀπὸ τῆς ζωῆς εἰς τὸν θάνατον τῆς ἑταιρείας, ὁ ὁποῖος εἶναι προϋπόθεσις τῆς ἀναστάσεως εἰς τὴν νέαν δισυπόστατον ζωήν. Πρέπει πρῶτον νὰ ἐκλείψῃ, νὰ διαλυθῇ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ συνυπάρξουν εἰς ὡρισμένον χρόνον τρεῖς νομικαὶ προσωπικότητες: καὶ αἱ δύο προγενέστεραι ἑταιρεῖαι καὶ ἡ νέα. Ἐὰν ὅμως ὑπάρξῃ διάλυσις—ὅλοι οἱ ἔγκυροι συγγραφεῖς εἶναι ὁμόφωνοι—τότε ὑπάρχει ἡ δημιουργία τοῦ ἐμπραγμάτου δικαιώματος. Καὶ τότε, ἐὰν μὲν ὑπάρξῃ ἡ βούλησις τοῦ φυσικοῦ προσώπου ἢ τοῦ νομικοῦ προσώπου τῆς ἑταιρείας, διὰ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως γίνεται αὐτομάτως ἡ μεταβίβασις. Ἐὰν ὅμως δὲν ὑπάρξῃ ἡ βούλησις τῆς πλειοψηφίας τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων, ὡς βούλησις νομικῆς προσωπικότητος τῆς ἑταιρείας, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀνακύπτει ἀκέραιον τὸ ἐμπράγματον δικαίωμα τοῦ μετόχου, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται ν’ ἀξιώσῃ τὴν προστασίαν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος. Ἰδοὺ διατὶ τὸ ἄρθρον 17 ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς τῆς διαλύσεως τῶν ἑταιρειῶν ἔχει ἐφαρμογήν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς εὐρυτέραν συνταγματικὴν συζήτησιν. Ἀλλά, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνήκει, κατ’ ἐξοχήν, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὡς Σῶμα πολιτικόν, εἶναι ἡ ἐκτίμησις τοῦ γεγονότος, ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν παραβιάζει μόνον τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος, παραβιάζει τὸ πνεῦμα τοῦ Πολιτεύματος, παραβιάζει τοὺς θεσμούς, σαλεύει τὰ θεμέλια τοῦ πολιτικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ μας καθεστῶτος. Διότι παραβιάζει τὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν, καταλύει Διοικητικὰ Συμβούλια, καταλύει Γενικὰς Συνελεύσεις, στραγγαλίζει τὴν οἰκονομικὴν ἐλευθερίαν. Καὶ ἐὰν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἀπὸ ἄλλους κινδύνους ἀπειλούμεθα μὲ κλονισμὸν τοῦ αἰσθήματος τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ἡ ἐκρηκτικὴ ὕλη αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, μᾶς ἀπειλεῖ μὲ κλονισμὸν τοῦ αἰσθήματος τῆς οἰκονομικῆς ἀσφαλείας. Ἰδοὺ ὁ μέγας κίνδυνος ἀπὸ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν πολλὰ συστήματα οἰκονομικῆς ζωῆς. Ὑπάρχει ὁ καπιταλισμός, ὁ ὁποῖος ἀναγνωρίζει τὴν ἀπεριόριστον οἰκονομικὴν ἐλευθερίαν. Ὑπάρχει μία ἄλλη Διευθυνομένη Οἰκονομία, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὴν κρατικοποίησιν, χωρὶς καμμίαν ἀποζημίωσιν τῶν μετόχων. Καὶ ὑπάρχει ὁ κομμουνισμός, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν κρατικοποίησιν χωρὶς καμμίαν ἀποζημίωσιν. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει εἰς καμμίαν χώραν αὐτὸς ὁ τραγέλαφος τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους πρὸς δημιουργίαν ἑνὸς μονοπωλίου πίστεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ πράγματι, μίαν πρωτοτυπίαν. Εἶναι, ὅπως τὸ ὠνόμασεν εἷς ἀπὸ τοὺς συναδέλφους ἀπὸ τοῦ βήματος «ἰδεολογικὴ Βαβυλωνία». Καὶ τώρα ἐρχόμεθα, κύριοι βουλευταί, εἰς ἕν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη παρεμπιπτόντως καὶ τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ κατ’ αὐτὴν τὴν συνεδρίασιν. Ὑπεστήριξα προηγουμένως, ὅτι τοιαῦται διατάξεις δὲν ὑπάρχουν, οὔτε εἰς τὴν ἰδικήν μας, οὔτε εἰς καμμίαν ἄλλην, σύγχρονον χώραν. Καὶ ἐδόθησαν ἀόριστοι ἀπαντήσεις καὶ ὑπεκφυγαί. Ἔθεσα τὸ ἐρώτημα ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην. Καὶ ἀσφαλῶς, εἶχε χρόνον νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα καὶ σήμερον νὰ εἶναι ἕτοιμος εἰς ἀπάντησιν. Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐρώτησιν: Ζητῶ νὰ ἀναφερθῇ, ὄχι ἀορίστως, εἰς τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ συγκεκριμένως, χώρα, νόμος καὶ ἄρθρον τὸ ὁποῖον περιέχει αὐτὰ τὰ οὐσιώδη συστατικὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δικαιοῦται νὰ καταργῇ τὰ Διοικητικὰ Συμβούλια καὶ τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις καὶ ταυτοχρόνως διὰ Διατάγματος νὰ ὁρίζῃ, τὰς σχέσεις τῶν μετόχων πρὸς ἀλλήλας. Αὐτὸ εἶναι τὸ καίριον θέμα. Ἐπαναλαμβάνω τὴν θερμήν μου παράκλησιν, διότι ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε, δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, ἐπειδὴ καταλύει τὰς βάσεις τοῦ καθεστῶτος. Ἐρωτῶ καὶ ἀναμένω συγκεκριμένην ἀπάντησιν ...... Ἀνεφέρθη ὡς ἐπιχείρημα ὁ νόμος 1665 «περὶ λειτουργίας καὶ ἐλέγχου Τραπεζῶν». Ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τοὺς κανόνας τῆς λειτουργίας τῶν Τραπεζῶν καὶ ἐπιβάλλει κυρώσεις. Ἐὰν ἡ ἐπέμβασις διὰ τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων ἐθεωρεῖτο συγγενὴς διάταξις, τότε δὲν χρειάζεται νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸν νόμον τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχομεν τὴν συγγενῆ παρουσίαν ὁλοκλήρου τοῦ Ποινικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἐπέμβασιν καὶ εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ εἰς τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων. Ζητῶ, λοιπόν, συγκεκριμένας διατάξεις. Ζητῶ ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου... Καθ’ ὅσον, ἀφορᾷ τὰς ἄλλας χώρας, κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὡμίλησεν ἀορίστως ὅτι ἰσχύουν αὐταὶ αἱ διατάξεις εἰς πολλὰς χώρας. Ἀλλ’ οὐδὲν ἀνέφερε συγκεκριμένως, ἐκτὸς τῆς προχιτλερικῆς Γερμανίας. Ἀλλά, ἦτο προφανές, ὅτι ἐκείνην τὴν ὥραν ἐλάμβανε γνῶσιν καὶ τῶν συγγραμμάτων διὰ τὴν Γερμανίαν, καὶ οὕτω ἐξηγεῖται, διατὶ δὲν εἶχε διαπιστώσει, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ὁμοιότης. Ἐπρόκειτο ἐκεῖ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, περὶ Δικαίου πτωχεύσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄλλης κατηγορίας. Ἰδοὺ περὶ τίνος ἀκριβῶς ἐπρόκειτο. Ἐπὶ τῇ στάσει πληρωμῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Νταρμστὰτ καὶ τῆς Τραπέζης «μπάρμαν Φεράϊν» ἐδημιουργήθη κατάστασις ἀνάγκης δι’ ὁλόκληρον τὸ Γερμανικὸν Τραπεζιτικὸν σύστημα, συνέπεια τῆς ὁποίας ὑπῆρξεν ἡ δέσμευσις τῶν καταθέσεων εἰς Ταμιευτήρια καὶ Τραπέζας ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1931. Τότε ἱδρύθη δι’ Ἀναγκαστικοῦ νόμου τῆς 19ης Σεπτεμβρίου 1931 εἰδικὸν KURATOPIUM παρὰ τῇ REICHS ΒΑΝΚ καὶ συνεστήθη θέσις κομμισαρίου τοῦ REICHS διὰ τὰ Τραπεζιτικὰς ἐπιχειρήσεις. Βάσει τῆς ὡς ἄνω νομοθεσίας τὸ REICH ἔθεσεν οἰκονομικὰ μέσα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐν κινδύνῳ Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι ἐν τούτοις δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ σωθοῦν καὶ ἐπτώχευσαν. Τότε τὴν μὲν Τράπεζαν τῆς Ντάρμστατ ἀνέλαβεν ὡς παθητικὸν ἡ Τράπεζα τῆς Δρέσδης, τὴν δὲ Μπάρμερ Μπὰνκ Φεράϊν ἡ Κομμέρτς καὶ Πριβὰτ Μπὰνκ μέχρι τῆς 11–3–1932. Ἡ ἀνωτέρα νομοθεσία ἀνήκει εἰς τὸ Δίκαιον τῆς πτωχεύσεως, διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐνεργητικοῦ ἀλλὰ τοῦ ἐκκρεμοῦντος παθητικοῦ (καταθέσεων) τῶν πτωχευσάντων ὀργανισμῶν καὶ ἀποτελεῖ ἰδιόρρυθμον τύπον ἐκκαθαρίσεως. Πρέπει νὰ προστεθῇ ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν αἱ ἀναλαβοῦσαι Τράπεζαι ἐψήφισαν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν εἰς τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις των δι’ ἀπολύτου πλειοψηφίας. Κύριοι βουλευταί, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν ὑπάρχει παρομοία διάταξις, οὔτε εἰς ἡμᾶς, οὔτε εἰς καμμίαν ἄλλην χώραν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπεθύμει μ’ ὅλα ταῦτα νὰ εὕρῃ ἕνα προκάτοχον, νομίζω, ὅτι θὰ ἠναγκάζετο νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Μυθολογίαν. Καὶ θὰ ἀνεύρισκε τὸν ἀείμνηστον Προκρούστην. Εἶναι ὁ μόνος πρόγονος αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου...... Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου διὰ τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς του. Ἀποτελεῖ μίαν ἐσφαλμένην πολιτικήν, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται μὲ τὸν ἀτυχέστερον τρόπον, μὲ νομοθετικὸν πραξικόπημα. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ περιεβλήθη μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην μεγάλης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ πρέπει νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὸ ἔργον της. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιτύχῃ μόνον, χάριν τοῦ ἰδίου συμφέροντος. Πρέπει νὰ ἐπιτύχῃ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ, καὶ πρέπει νὰ ἐπιτύχῃ ἀκόμη καὶ πρὸς τὸ στενὸν συμφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι, ἀκόμη καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ταχεῖα ἡ φθορά, ποῖον συμφέρον θὰ εἶχεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐὰν ἐκληρονόμει ἐρείπια; Θὰ ἦτο δι’ αὐτὴν προτιμότερον νὰ ἀναμείνῃ καὶ ὅταν ὁ αἰώνιος δημοκρατικὸς νόμος τῆς φθορᾶς καὶ τῆς ἐναλλαγῆς λειτουργήσῃ, τότε θὰ ἔλθῃ νὰ κυβερνήσῃ, εὑρίσκουσα ἀσφάλειαν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ εὐημερίαν εἰς τὸν λαόν. Ἀποτελεῖ, ἑπομένως, γενικὸν συμφέρον ἡ ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ. Καί, ἀσκοῦντες αὐστηρὰν κριτικήν, εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὴν ἀσκοῦμεν διὰ νὰ ὠφελήσωμεν καὶ ὄχι διὰ νὰ βλάψωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀκριβές, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀντιστοίχως ἀπολύτως ἀνακριβὲς καὶ ἀπαράδεκτον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φέρεται ὡς λεχθέν, ὅτι «ἔπειτα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία εἶναι τὸ τελευταῖον πείραμα τοῦ ἀστικοῦ κόσμου, ἔρχεται τὸ χάος καὶ ὁ κομμουνισμός». Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅπως ἐδήλωσα καὶ προχθές, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐλέχθῃ τοιοῦτος ἰσχυρισμός. Μόνον οἱ ἐκπρόσωποι.....

§88Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπεβεβαιώθη ἀτυχῶς ἡ ἔκφρασις αὐτή.

§89Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μόνον οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ κομμουνισμοῦ ἔχουν συμφέρον νὰ κηρύττουν, ὅτι ἡ μοῖρα τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ μοῖρα τοῦ Ἔθνους, ἔχει ταὐτισθῆ μὲ τὴν τύχην μιᾶς Κυβερνήσεως. Ὅσοι τὸ ὑποστηρίζουν δὲν εἶναι ἁπλῶς συνοδοιπόροι, εἶναι ὁδοιπόροι. (Χειροκροτήματα). Οἱ ἄνθρωποι εἶναι θνητοί, αἱ Κυβερνήσεις εἶναι θνηταί, τὸ Ἔθνος εἶναι ἀθάνατον. (Χειροκροτήματα). Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, ἡ Ἑλλὰς θὰ εὕρῃ εἰς τὴν ψυχήν της δύναμιν διαδοχῆς καὶ ἀνανεώσεως καὶ ἀναγεννήσεως. Ἐξ αἰτίας τῆς διακοπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην προχθές, ὅταν εἶπον, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐλέχθη τοῦτο, διότι ἐὰν ἐλέγετο, θὰ ἦτο βλασφημία, ἔγκυρον ὄργανον τοῦ Συναγερμοῦ μοῦ ἀπηύθυνε δύο ἐρωτήσεις. Καὶ εἰς τὰς δύο ἐρωτήσεις αὐτὰς θὰ ἀπαντήσω ἀπό τοῦ βήματος. Μὲ ἠρώτησε: Πρῶτον, ποῖον ὁρίζω ὡς διάδοχον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀπαντῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἰδική μου ἁρμοδιότης. Ἡ ἁρμοδιότης ἀνήκει εἰς τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Μὲ ἠρώτησεν, ἐπίσης, διὰ τὰς εὐθύνας τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Καὶ ἀπαντῶ: Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, οὐδέποτε ἔδωκεν εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν κόμμα τὴν δύναμιν νὰ κυβερνήσῃ ὑπευθύνως τὴν χώραν. Εἰς μίαν μόνην κρισιμωτάτην περίστασιν, ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως μοῦ ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν τῆς Κυβερνητικῆς εὐθύνης. Καὶ συνετελέσθη ἡ Ἀπελευθέρωσις τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν παραδίδω μὲ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἱστορίας. Ὀφείλομεν, ἑπομένως, κύριοι βουλευταί, καὶ νὰ εὐχώμεθα καὶ νὰ θέλωμεν καὶ νὰ βοηθοῦμεν τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐπιτυχίαν τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ μας. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ νὰ τὸ θέλωμεν μόνον ἡμεῖς. Πρέπει, ἐπίσης, νὰ τὸ θέλῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ βεβαίως μέχρι τοῦδε εἰς τὸ προκείμενον θέμα ἀπέδειξεν, ὅτι ἀρνεῖται νὰ τὸ θελήσῃ. Κατὰ τὸν πρῶτον χρόνον — εὔχομαι ἡ σημερινὴ ἐξομολόγησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου νὰ διαπιστώνῃ ἀλλαγὴν κλίματος — ἀλλὰ κατὰ τὸν πρῶτον χρόνον κατεβλήθη προσπάθεια τῆς δημιουργίας ἑνὸς κλίματος μυστικισμοῦ, μία διεκδίκησις ἀλαθήτου, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι, ὅταν κἄτι λεχθῇ, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνακληθῇ. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἀλαθήτου, κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ ἤδη τὸ μεγαλύτερον σφάλμα, διότι ἀρνεῖται τὴν σχετικότητα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Δὲν ὑπάρχουν ἀλάθητοι ἄνθρωποι. Μόνον εἰς τὴν θρησκείαν ὑπάρχει ἀλήθεια ἐξ ἀποκαλύψεως, εἰς τὴν Δημοκρατίαν ὑπάρχει ἀλήθεια ἐξ ἀποδείξεως. Εἰς τὴν θρησκείαν, ἡ ἀλήθεια ἀποκαλύπτεται, εἰς τὴν Δημοκρατίαν ἀποδεικνύεται. Ἐμμονὴ εἰς μίαν ἄποψιν καὶ ὅταν ἀκόμη ἡ κοινὴ συνείδησις διεπίστωσεν, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη, δὲν εἶναι ἐκδήλωσις δυνάμεως θελήσεως, εἶναι ἐκδήλωσις ἀλογίστου πείσματος. Εἶναι ὡς ἐὰν ἀπεφασίσθη ἡ διαρρύθμισις ἑνὸς διαμερίσματος καὶ διαπιστοῦται κατὰ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν, ὅτι διὰ νὰ γίνῃ ἡ διαρρύθμισις εἶναι ἀναπόφευκτος ἡ κατεδάφισις τοῦ κτιρίου καὶ ἡ σάλευσις τῶν θεμελίων. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἐπιχειρεῖται, διὰ νὰ λεχθῇ: Τὸ εἴπομεν καὶ τὸ ἐκάμομεν. Ἔγινεν ἡ διαρρύθμισις ἔστω καὶ ἂν ὑπῆρξε κατεδάφισις τοῦ οἰκοδομήματος καὶ σάλευσις τῶν θεμελίων! Εἰς τὸ «πνεῦμα τῶν νόμων», ὁ Μοντεσκιὲ θέλων νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ δεσποτικὸν καθεστώς, γράφει: «Ὅταν οἱ ἄγριοι τῆς Λουϊζιτανίας θέλουν καρπόν, κόπτουν τὸ δένδρον ἀπὸ τὴν ρίζαν καὶ δρέπουν τὸν καρπόν. Αὐτὸ εἶναι τὸ δεσποτικὸν καθεστώς..........». Καὶ αὐτὸ φαίνεται, ὅτι εἶναι καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους. Κύριοι, βουλευταί, γνωρίζω, ὅτι ἡ δύναμις τῆς πλειοψηφίας θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ παράσχω μίαν πληροφορίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ ψήφισις αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ νίκη. Ἰσοδυναμεῖ τοὐναντίον μὲ μίαν σκληρὰν ἧτταν. Διότι θὰ εἶναι μέγα παθητικὸν τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀποτελέσῃ μίαν θλιβερὰν σελίδα εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσαμεν μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Παπανδρέου εὑρίσκετο ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον, σεβόμενοι καὶ τὴν προσωπικότητα αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰ ὅσα ἐκ τῶν προτέρων εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔλεγε, νὰ μὴ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅπως ἐπιβάλῃ τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§92Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Παρεβιάσθη ὁ Κανονισμός, κύριε Πρόεδρε;

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ, καμμίαν διακοπήν. Βλέπετε μὲ πόσον σεβασμὸν ἀναφέρομαι εἰς τὰ ὅσα εἴπατε, ὥστε μὴ κάμνετε αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, ἡ ὁποία θὰ μὲ ἐξαναγκάσῃ νὰ ἐξέλθω καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὰ ὅρια αὐτοῦ τοῦ τόνου. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Κανονισμὸς παρεβιάσθη. Παρεβιάσθη τύποις, ἐὰν θέλετε, διότι ἁπλούστατα, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου εἶχε λήξει καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος— ἀδιάφορον ἂν καλῶς ἢ κακῶς, δὲν ἐξετάζω τὰ πράγματα ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς—ἠρνήθη νὰ λάβῃ τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ἡ παράταξις ἡ Κυβερνητικὴ ὁλόκληρος, ὅπως διεπιστώσατε, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐπέδειξε ἀπόλυτον σεβασμόν.....

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πειθαρχίαν.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι. Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ αὐτοπειθαρχίας καὶ πειθαρχίας ἐπιβαλλομένης ἄνωθεν. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, πρόκειται περὶ αὐτοπειθαρχίας, εἰς τὴν εἰδικωτέραν δὲ αὐτὴν περίπτωσιν, πρόκειται περὶ σεβασμοῦ ἀπέναντι ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐτάχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ κρίνῃ τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τὸ κατακρίνῃ. Ὁλόκληρος, λέγω, ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις δὲν διέκοψε καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὡμίλησε μόνον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν ἔθιξε κανένα ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἀνέλυσε κανένα εἰδικώτερον θέμα συνδεόμενον μὲ τὸ νομοσχέδιον, παρὰ τοῦτο ἐγένετο μὲ ἀπόλυτον σεβασμὸν δεκτὴ ἡ παρέκκλισις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, παρέκκλισις ἀπὸ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Δὲν δικαιοῦμαι ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ πράξω τὸ αὐτὸ εἰς ἔκτασιν χρόνου μεγάλην. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, ἔστω καὶ δι’ ὀλίγων, παραβιάζων καὶ ἐγὼ μετὰ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δ. Σ. Κόμματος τὸν Κανονισμόν, νὰ δώσω μίαν γενικωτάτην ἀπάντησιν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Παπανδρέου εἶπε. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, πρὶν δώσω τὴν ἀπάντησιν αὐτήν, νὰ προβῶ εἰς μίαν διαπίστωσιν. Διεπίστωσα ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δ. Σ. Κόμματος ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ προβῇ εἰς ὡρισμένους ὑπαινιγμοὺς εἰς βάρος τοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ συναδέλφου μου, ἀπουσιάζοντος καὶ μὴ δυναμένου νὰ ἀπαντήσῃ. Οἱ ὑπαινιγμοὶ αὐτοί, εἰς τοὺς ὁποίους προέβη, ἐκαλύφθησαν ὑπὸ ἕνα πρόσχημα, ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐμνημόνευσε τὰ ὅσα αἱ ἐφημερίδες λέγουν καὶ τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος δὲν πιστεύει. Βέβαια εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας κοινοβουλευτικὸς τρόπος προβολῆς σκέψεων, χωρὶς ὁ ὁμιλῶν νὰ ἀναλαμβάνῃ ὑπὸ τὴν τυπικὴν ἔννοιαν τῆς λέξεως, τὴν εὐθύνην τῶν ὅσων λέγει. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι ἀλληλέγγυος. Ὅτι ἐὰν δὲν παρίσταται, διότι ὑπῆρχεν ἀνάγκη— καὶ ἡ ἀνάγκη ἦτο ἄμεσος— ὅπως μεταβῇ εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἐὰν δὲν παρίσταται ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, παριστάμεθα ἡμεῖς. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀδιαίρετος. Ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖ ἑνότητα καὶ ὅλοι εἴμεθα συνυπεύθυνοι διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, (χειροκροτήματα ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων), τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν κρίνεται. Καὶ πιστεύω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἀπουσιάζει, προβαίνων ἐν Β. Ἑλλάδι εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν προβλημάτων καιρίων καὶ κρισίμων διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῶν ἀκριτικῶν ἐκείνων περιοχῶν, τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔδωσεν ἀκριβῶς καὶ δίδει τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παράσχῃ τὴν εἰκόνα τῆς ἀπολύτου ἑνότητος, ἡ ὁποία τὴν χαρακτηρίζει καὶ ἐπιπροσθέτως, νὰ καταδείξῃ, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὐτῷ ἐνσαρκουμένη, εἶναι γενικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι εἰδικὴ πολιτικὴ τοῦ Α ἢ Β Ὑπουργοῦ, ἔστω καὶ τοῦ κατ’ ἐξοχὴν ἁρμοδίου, τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία εἶχε γίνει ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ ἀναβληθῇ ἡ περιοδεία τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα μόνον καὶ μόνον, διότι θὰ συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τὸ νομοσχέδιον, ἀπὸ ἀπόψεως τύπου καὶ οὐσίας, ἔπρεπε νὰ ὑπογραφῇ μόνον ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐμπορίου. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καλύπτεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὑφ’ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, ἐφ’ ὅσον εἶχε προβλεφθῆ ὅπως πραγματοποιηθῇ ἡ περιοδεία εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα, οὐχὶ ὡς περιοδεία πολιτικῆς προπαγάνδας, ἀλλ’ ὡς περιοδεία συνδεομένη μὲ σκοποὺς πρακτικοὺς καὶ μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν, τὴν ἔμπρακτον, διαφόρων προβλημάτων ἐν Β. Ἑλλάδι, ἐφ’ ὅσον λέγω, εἶχε προβλεφθῆ ἡ περιοδεία αὐτή, δὲν ἔπρεπε ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἀναβληθῇ μόνον καὶ μόνον ἐπειδὴ θὰ συνεζητεῖτο εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἀναβολή, ἐξ ἄλλου, τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα θὰ παρέτεινεν, ὅπως εἶχα τὴν εὐκαιρίαν καὶ πρὸ ἡμερῶν νὰ τονίσω, τὴν ἐκκρεμότητα, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ ἡ ὁποία βεβαίως εἶναι δυσάρεστος. Ἡ ἐκκρεμότης δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συνεχισθῇ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν, (χειροκροτήματα ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων), εἴτε διὰ τῆς μιᾶς ὁδοῦ, τὴν ὁποίαν θεσπίζει τὸ νομοσχέδιον, εἴτε διὰ τῆς ἄλλης. Εἴτε διὰ τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία ἄγει μέσῳ τῶν Συνελεύσεων, εἰς τὴν συγχώνευσιν, εἴτε διὰ τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ πρὸς τὴν συγχώνευσιν διὰ τῆς ἀμέσου κυβερνητικῆς εὐθύνης, ἄλλωστε τὴν εὐθύνην αὐτὴν τὴν ἀνέλαβεν ἤδη ἡ Κυβέρνησις. Δὲν πιστεύω δέ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἢ ἄλλος τις ἐκ τῶν διαφωνούντων πρὸς τὸ νομοσχέδιον θὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι καταπατοῦμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν ἔννοιαν τῆς δημοκρατίας, ὅτι αἱ Συνελεύσεις τῶν Τραπεζῶν ἀποτελοῦν δημοκρατικοὺς ὀργανισμούς, ὅτι ἡ πλειοψηφία εἰς τὰς Συνελεύσεις Τραπεζιτικῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ὅτι ἡ πλειοψηφία αὐτὴ ἀποτελεῖ ἱερὰν ὑπόθεσιν. Ἡ πλειοψηφία, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς Συνελεύσεις τὰς τραπεζιτικὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς πλειοψηφία συνδεομένη μὲ τὸν ἱερὸν θεσμὸν τῆς δημοκρατίας. Εἶναι πλειοψηφία σημαίνουσα ὄχι πλειοψηφία τῶν συνειδήσεων, ἀλλὰ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Δὲν βασίζεται ἡ πλειοψηφία ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων δηλαδὴ τῶν φορέων ἐλευθέρας συνειδήσεως, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ ὄγκου καὶ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ χρήματος. (Χειροκροτήματα). Δὲν νομίζω, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ βεβηλώνωμεν τὴν ἱερὰν ἔννοιαν τῆς δημοκρατίας, μεταφέροντες αὐτὴν ἀπὸ τοῦ πλαισίου τῶν συνειδήσεων εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ χρήματος καὶ τῶν μετοχῶν. (Χειροκροτήματα). Ἐξ ἄλλου, ὅπως εἶναι γνωστόν, εἰς τὰς ἀνωνύμους γενικῶς ἐπιχειρήσεις καὶ ἐδῶ ἐξετάζω εἰδικώτερον τὴν περίπτωσιν τῶν τραπεζικῶν ἀνωνύμων ἐπιχειρήσεων, ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν μειοψηφίαν τῶν προσώπων, τῶν συνειδήσεων, ἐνῷ ἡ μειοψηφία τῶν μετοχῶν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῶν συνειδήσεων. (Χειροκροτήματα). Αἱ παρατηρήσεις αὐταὶ δὲν σημαίνουν, ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀγνοεῖ τὰς βασικὰς ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι διέπουν τὸν οἰκονομικόν μας βίον, εἰδικώτερον εἰς τὸν τομέα τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης, διακόπτων τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Ζίγδην, ὁ ὁποῖος ἀνέγνωσε τὸ ἀνακοινωθὲν τοῦ Συνδέσμου Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, νὰ εἴπω καὶ νὰ τονίσω, ὅτι ἄλλο εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία γενικῶς καὶ ἄλλο τραπεζικαὶ ἐπιχειρήσεις. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ σεβασθῇ τὰς μορφὰς τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς, τοῦ συνασπισμοῦ τῶν κεφαλαίων εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον, δὲν εἶναι ὅμως ὑποχρεωμένη νὰ ἀνεχθῇ τὰς μορφὰς τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν εἰς τὸν τομέα τῶν Τραπεζῶν. Ὁ λόγος εἶναι ἁπλοῦς. Τὸν ἐμνημόνευσα ἐπίσης κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν τραπεζικῶν ἐπιχειρήσεων δὲν εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι, τοὐλάχιστον, μεταπολεμικῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς στηριζόμενοι ἐπὶ τῶν ἰδίων, κατὰ κύριον λόγον, δυνάμεων. Βεβαίως, μεταπολεμικῶς, καμμία σχεδὸν ἐπιχείρησις δὲν στηρίζεται ἀποκλειστικῶς ἐπὶ τῶν ἰδίων δυνάμεων, ἀλλὰ αἱ τραπεζικαὶ ἐπιχειρήσεις στηρίζονται σχεδὸν ὁλοσχερῶς ἐπὶ ξένης δυνάμεως. Καὶ ποία εἶναι ἡ ξένη αὐτὴ δύναμις; Ποία εἶναι ἡ κατοχικὴ αὐτὴ δύναμις, διὰ νὰ κάμω ὑπαινιγμὸν ἀναφερόμενον εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ποία εἶναι ἡ κατοχικὴ αὐτὴ δύναμις; Εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία, ἐκπροσωποῦσα τὸ Ἔθνος, δίδει εἰς τὰς Τραπέζας τὸ αἷμα τοῦ Ἔθνους, τὸ χρῆμα, τὸ νόμισμα, εἶναι ἐκείνη ἐξ ἄλλου ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει εἰς τὰς Τραπέζας τὰς καταθέσεις τῶν Νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου, τὰ ὁποῖα Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου εἶναι κατὰ τρόπον ἔμμεσον καὶ πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὅτι εἶναι συνδεδεμένα μὲ τὸ Ἔθνος, μὲ τὸ Κράτος. Αὐτὴ ἡ κατοχικὴ δύναμις τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία τὴν κατοχήν της ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν τὴν ἐκδηλώνει διὰ τόσης στοργῆς, παρέχουσα εἰς τὰς Τραπέζας τὴν δυνατότητα τῆς ὑπάρξεως, τὴν ὁποίαν δυνατότητα ὑπάρξεως οὐδέποτε θὰ κατώρθωναν νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Τραπέζας οἱ μέτοχοι, ἡ ἰδία κατοχικὴ αὐτὴ δύναμις, ἡ φοβερά, ἔρχεται σήμερον, ὅταν εὑρέθη ἐνώπιον τῆς δυσχεροῦς θέσεως ὄχι μόνον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀλλὰ σχεδὸν ὅλων τῶν Τραπεζῶν καὶ λέγει: Σᾶς βοηθῶ, σᾶς ἐξασφαλίζω τὴν ὕπαρξιν, ἐγὼ τὸ Κράτος εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κόπτω χαρτονόμισμα, σᾶς δίδω τὴν δυνατότητα νὰ ὑπάρχετε. Εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος, ἐκτὸς τούτου, σᾶς δίδω τὴν δυνατότητα διὰ τῶν καταθέσεων τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου, τὰς ὁποίας ἀφῄρεσα ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ στηριχθῆτε καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν καταθέσεων. Εἶμαι ἐκεῖνος, λέγει τὸ Κράτος, ὁ ὁποῖος σᾶς δίδω ὅλα αὐτὰ τὰ μέσα. Εὑρίσκεσθε ἐνώπιον δυσχερείας, τὴν δυσχέρειαν αὐτὴν ἐπιτρέψατέ μου, ὅπως σᾶς ἔδωσα τόσας εὐκαιρίας μέχρι τοῦδε, νὰ τὴν λύσω διὰ τῆς μεθόδου τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Αὐτὴ ἐνεφανίσθη, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ὡς κυβερνητικὴ γραμμή, θέλω δὲ νὰ διαβεβαιώσω ἀπόψε τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς Βουλῆς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ γραμμὴ αὐτὴ δὲν συνελήφθη τυχαίως τέσσαρας, ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἡμέρας πρὸ τῆς ἀναγγελίας, ἀλλὰ συνεζητήθη ἤδη πρὸ τῆς μεταβάσεώς μου εἰς τοὺς Παρισίους διὰ τὸ Συνέδριον τῶν Ὑπουργῶν τοῦ ΝΑΤΟ τὸν Δεκέμβριον 1952. Εἶναι γραμμή, ἡ ὁποία συνεζητήθη εἰς τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον πρὸ δύο ὁλοκλήρων μηνῶν χωρὶς κἄν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν στενωτάτῳ ὑπευθύνῳ κύκλῳ, ὁ κ. Ἠλιάσκος ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος κύριος. Διότι ἔκτοτε, ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις Παπάγου, ἀντιμετωπίσαμεν τὸ θέμα. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μᾶς ἔλεγε: Βοηθῆστε με. Ἡ βοήθεια τὴν ὁποίαν ἐζήτει ἦτο κυρίως ἡ ἀκόλουθος: Νὰ πάρῃ ἐκ νέου τὸ προνόμιον τῶν καταθέσεων τῶν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου. Ξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, τί θὰ ἐσήμαινεν αὐτό; Αὐτὸ θὰ ἐσήμαινεν καταστροφὴν ὅλων τῶν ἄλλων Τραπεζῶν. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ τοιαύτη λύσις νὰ δοθῇ. Ἀλλὰ τὴν τοιαύτην λύσιν ἐχαρακτήριζον ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὡς τὴν κυρίαν προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῆς Τραπέζης. Ἡ Κυβέρνησις προετίμησε τὴν ὁδὸν —βεβαίως ὁδοὶ πολλαὶ ὑπάρχουν καὶ ὅλαι ἴσως ἄγουν πρὸς τὴν Ρώμην—ἡ Κυβέρνησις προετίμησε τὴν ὁδὸν τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο ἀκριβῶς αὐτῶν Τραπεζῶν. Ἐπίσης σᾶς δηλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπόψε, ὅτι αὐτῶν τῶν δύο εἰδικῶς Τραπεζῶν τὴν συγχώνευσιν συνεζήτησε τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον ἤδη κατὰ τὰ μέσα Δεκεμβρίου 1952 πρὶν ἢ ὁ κ. Ἠλιάσκος, κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, προτείνῃ τὴν τοιαύτην συγχώνευσιν. Ἀπετέλει λοιπὸν κυβερνητικὴν γραμμήν. Διατί προετιμήθη ἡ συγχώνευσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν καὶ δὲν προετιμήθη τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ἐν ὀλίγοις ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, αὐτὸ εἶναι ἕτερον ζήτημα. Μὲ δύο λέξεις σᾶς λέγω, ὅτι προετιμήθη διότι ἦτο ὀρθότερον αἱ δύο σχετικῶς μεγαλύτεραι Τράπεζαι νὰ συγχωνευθοῦν διὰ νὰ σταματήσῃ ἀκριβῶς ὁ μεταξὺ των ἀνταγωνισμὸς καὶ νὰ ὑπάρχουν ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ αἱ Τράπεζαι, ἡ Ἐθνικὴ συγχωνευομένη μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Πίστιν, ἡ Κτηματικὴ μὲ τὴν Κτηματικὴν Πίστιν καὶ ἴσως μὲ τὴν μακροπρόθεσμον Βιομηχανικὴν Πίστιν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ αἱ μικρότεραι Τράπεζαι, εἰς τὰς ὁποίας θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταφεύγουν οἱ πελάται οἱ ἴδιοι τῆς μεγάλης Τραπέζης, ἡ ὁποία θὰ δημιουργηθῇ καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα ὑγιᾶ καὶ ἰσχυρὸν ὀργανισμόν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προχειροτέρων ἀναγκῶν των. Ὁ συναγωνισμὸς αὐτὸς θὰ εἶναι ὑγιής. Ὁ ἄλλος συναγωνισμὸς θὰ ἦτο, ἴσως, καταστρεπτικός. Ὁ συναγωνισμὸς αὐτὸς μεταξὺ ἑνὸς ἰσχυροῦ τραπεζιτικοῦ ὀργανισμοῦ καὶ πλειόνων μικρῶν εἶναι ὁ φυσιολογικὸς συναγωνισμός, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι κἂν συναγωνισμός, διότι ἡ ἰδία ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ λέγῃ εἰς τοὺς πελάτας της: Πηγαίνετε δι’ αὐτὴν τὴν διευκόλυνσιν εἰς τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν ἢ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην Τράπεζαν. Αὐτὸ δὲν θὰ ἀποτελῇ κρίσιμον συναγωνισμόν. Δὲν θὰ ἔχωμεν τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς δημιουργίας εἰς πᾶσαν γωνίαν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς, ἢ τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ὑποκαταστημάτων καὶ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης Τραπέζης. Ὑποκαταστημάτων, τὰ ὁποῖα καὶ μόνον ὡς κτίρια ἀποτελοῦν μίαν σοβαρὰν ἐπιβάρυνσιν καὶ τῶν Τραπεζῶν, καὶ τῆς οἰκονομίας, καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐμμέσως. Δὲν πρόκειται λοιπὸν μόνον περὶ τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὁποίων τὴν περίπτωσιν ἐθίξατε, ἀξιότιμε κύριε Παπανδρέου, πρόκειται περὶ τούτου, διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν θὰ μειωθοῦν πολλαὶ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων. Ἡ Κυβέρνησις προετίμησε τὴν ὁδὸν αὐτήν. Θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ μέλλον ἡ δυνατότης νὰ κρίνετε τὴν ὀρθότητα τῆς ἐκλογῆς τοῦ δρόμου, τὸν ὁποῖον ἐξέλεξεν ἡ Κυβέρνησις. Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ κατανοηθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καλῶς ἐξέλεξε τὴν ὁδὸν αὐτήν. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι νὰ τὸ ἀναγνωρίσητε καὶ σεῖς. Γνωρίζω τὴν καλὴν πίστιν ὅλων σας καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, καὶ τῶν ἀξιοτίμων ἐκπροσώπων τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ Φιλελευθέρων. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι νὰ ἀναγνωρίσητε καὶ σεῖς ἐντὸς ὀλίγου, ἢ ἔστω καὶ ἀργότερον, τὴν ὀρθότητα τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὴν τὴν Κυβερνητικὴν γραμμὴν ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, δὲν ἦτο δυνατὸν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἐγκαταλείψῃ ἡ Κυβέρνησις, ὄχι διὰ λόγους πείσματος ἢ διατηρήσεως τοῦ οἱουδήποτε κύρους—γίνεται ἐπανειλημμένη καὶ ἐξαντλητικὴ κατάχρησις τοῦ ἐπιχειρήματος αὐτοῦ—καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου ἀνεφέρθη εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἰπὼν ὅτι δὲν πρέπει ποτὲ νὰ θεωρῇ μία Κυβέρνησις ἑαυτὴν ἀλάθητον καὶ ὅταν ἀναγνωρίζῃ τυχὸν σφάλμα, νὰ τὸ δέχεται. Ὄχι, κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος· δὲν ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχει σφάλμα. Εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὁδεύομεν εἰς μίαν ὁδὸν ὄχι ὡς ὁδοιπόροι— ὡς μᾶς ἐχαρακτηρίσατε, θεωρήσαντες ἡμᾶς ὡς φοβερωτέρους καὶ τῶν συνοδοιπόρων—ἀλλ’ ὡς πραγματικοὶ σκαπανεῖς μιᾶς νέας οἰκονομικῆς καταστάσεως ἐν Ἑλλάδι. Ὁδεύομεν ἐκεῖ ὅπου θὰ ὑπάρξῃ ἀνασυγκρότησις καὶ νοικοκυρωσύνη. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐφ’ ὅσον, κύριοι συνάδελφοι, τοιαύτη ἦτο ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα, ἔπρεπεν ἡ συγχώνευσις νὰ γίνῃ. Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ὅτι ἠλπίζαμεν ὅτι θὰ ἐπεδεικνύετο ἀπὸ τοὺς κατέχοντας τὴν πλειοψηφίαν τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν μεγαλυτέρα κατανόησις τοῦ Κυβερνητικοῦ μέτρου. Θέμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικήν, δὲν ὑπάρχει, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Συνέλευσις συγκαλουμένη θὰ ἐψήφιζεν ὑπὲρ τῆς συγχωνεύσεως. Βεβαίως ὑπῆρχε θέμα ὡς πρὸς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ὡς πρὸς τὴν Συνέλευσιν τῆς Τραπέζης ἐκείνης τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν ἐπερώτησιν ἐχαρακτήρισαν οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡς κυριεύουσαν κατακτητικῶς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡμεῖς ἐγνωρίζομεν καὶ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ὅτι ὑπῆρχον ὡρισμένοι κίνδυνοι, ἢ μᾶλλον ὅτι ὑπῆρχον ἐνδείξεις νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἡ συγχώνευσις. Ὅμως ἠλπίζαμεν ὅτι τὴν Κυβερνητικὴν αὐτὴν γραμμὴν τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ τῆς συγχωνεύσεως, θὰ τὴν κατενόουν. Τοὺς ἐδώσαμεν τὴν δυνατότητα. Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένοι τὴν δυνατότητα αὐτὴν νὰ τὴν ἀξιοποιήσουν ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ ἑαυτοῦ των ἑκουσίως. Αὐτὸ ὅμως, θὰ τὸ λάβωμεν ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ὑποχωρήσεως εἰς ἕνα μέτρον ἐξυγιαντικόν, ἀλλ’ ἀντιθέτως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο θὰ τὸ ἐπιβάλωμεν ἐνδεχομένως διὰ τῆς δευτέρας ὁδοῦ τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, διὰ τῆς ὁδοῦ τοῦ ἄρθρου 10. Δὲν εἶναι δυνατὸν μία ἐξυγίανσις, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ μείωσιν τῶν δικαιωμάτων των οὐσιαστικήν, οἱουδήποτε ἐκ τῶν μετόχων, νὰ τὴν ἐξαρτήσωσιν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν κρίσιν μετόχων, οἱ ὁποῖοι καθ’ ὅλα εἶναι σεβαστοί, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἔξω τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκεῖ ὅπου ζοῦν ἀποτελοῦν κύκλον στενόν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐκπροσωποῦντες τὰς Ἑλληνικὰς Κοινότητας τῆς Αἰγύπτου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δεχόμεθα τὴν ἄποψίν των ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι σεβόμεθα τὴν ἰδιαιτέραν στενὴν σκοπιμότητα, ἡ ὁποία τοὺς ἤγαγεν εἰς τὸ νὰ ἀντιτίθενται πρὸς τὸ Κυβερνητικὸν νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ τοὺς ἐπιτρέψωμεν νὰ ματαιώσουν, ἔξω τῆς Ἑλλάδος εὑρισκόμενοι, μίαν πολιτικὴν Κυβερνητικήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν οὐσιώδη σημασίαν. Τὴν ὁποίαν πολιτικήν, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν. Αἱ δύο Τράπεζαι θὰ συγχωνευθοῦν καὶ ἡ συγχώνευσις θὰ ἀποδώσῃ ἀγαθὰ διὰ τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἐμνημόνευσε μερικὰ συνταγματικὰ ἐπιχειρήματα. Ἐξηντλήθη κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἡ συνταγματικὴ συζήτησις καὶ δὲν συμμερίζομαι τοὺς φόβους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ὡς πρὸς τὴν συνταγματικότητα τοῦ νομοσχεδίου. Πιστεύω, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς ἰσότητος τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συντάγματος δὲν εἶναι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δυνατὸν—καὶ ἀπορῶ πῶς σεῖς, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος οὐσιαστικῶς συνήθως συλλαμβάνετε τὰ προβλήματα αὐτά, πὼς δὲν ἠθελήσατε νὰ ἀκολουθήσητε καὶ ἀπόψε τὴν γραμμὴν αὐτὴν—δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἔννοια τῆς ἰσότητος νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ ἐπίπεδον αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον μετεφέρθη καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ λῆψις νομοθετικοῦ μέτρου διὰ τὴν συγχώνευσιν δύο Τραπεζῶν καὶ διὰ τὸν προσδιορισμὸν τῆς σχέσεως μεταξὺ τῶν μετοχῶν τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης Τραπέζης, διότι θεσπίζομεν μεταχείρισιν διάφορον μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων. Μήπως ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τοὺς μὲν τὰς μετοχὰς καὶ δίδομεν διπλασίας μετοχὰς εἰς ἄλλους; Μήπως προβαίνομεν εἰς τὴν λῆψιν μέτρων δημευτικῶν;

§96Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Περίπου.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δημευτικὰ μέτρα, ἀξιότιμε βουλευτὰ Χανίων, δὲν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον· προβλέπει συγχώνευσιν καὶ ὄχι κατάλυσιν καὶ ὑποταγὴν μιᾶς τραπεζιτικῆς ἐπιχειρήσεως εἰς ἄλλην τραπεζιτικὴν ἐπιχείρησιν. Δὲν προβλέπει τοῦτο εἰς οὐδεμίαν διάταξίν του, δὲν εἶναι δυνατόν, ἑπομένως, νὰ θεωρήσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὡς ἀντιφάσκον εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος. Ἡ σχέσις τῶν μετοχῶν τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης Τραπέζης πρὸς ἀλλήλας δὲν εἶναι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δυνατὸν νὰ κριθῇ ὑπὸ Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων, ὅταν ἡ σχέσις αὐτὴ προσδιορίζεται ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὡς σημαίνουσα παράβασιν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συντάγματος. Ἡ θεωρία αὐτὴ εἶναι πρωτάκουστος καὶ ἐξέρχεται ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς ἠθικῆς σημασίας, τῆς βαθυτάτης ἠθικῆς σημασίας, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 17. ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἐθεώρησε καὶ τοῦτο παραβιαζόμενον ὑπὸ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἔδωσαν τὴν ἀπάντησιν οἱ συνάδελφοί μου, οἱ εἰσηγηταὶ τῆς πλειοψηφίας κ. κ. Παπαρρηγόπουλος καὶ Παπασταύρου. Ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Παπανδρέου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περὶ αἰφνιδίας μεταμορφώσεως καὶ μεταμφιέσεως τῶν κατόχων τῶν μετοχῶν ἀπὸ φορέων ἐνοχικῶν δικαιωμάτων εἰς φορεῖς ἐμπραγμάτων δικαιωμάτων, μόνον μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν ἀπόκρεω τὰς ὁποίας διανύομεν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ. (Χειροκροτήματα). Ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς.....

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶναι εὐτυχὴς πράγματι.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ὡρισμένοι ἰδικοί σας δὲν ἦσαν εὐτυχεῖς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν μεταμφιέζονται οἱ φορεῖς τῶν μετοχῶν ποτὲ καὶ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει οὐδεμιᾶς νομοθεσίας, εἰς φορεῖς ἐμπραγμάτων δικαιωμάτων. Ἑπομένως πρόκειται περὶ μεταμφιέσεως παραδόξου.

§100Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μετὰ τὴν διάλυσιν εἶναι αὐτόματος.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπιμένω ὅτι τοιαύτη μεταμφίεσις δὲν εἶναι νομικῶς νοητή. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον δὲν εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὸ Σύνταγμα. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅπως ὑπῆρξε βέβαιος ὁ κ. Παπανδρέου περὶ τοῦ ἀντιθέτου, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια, εὑρισκόμενα εἰς τὸ ὕψος περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθοῦν τὴν ἀντισυνταγματικότητα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, προσβαλλομένου ἀπὸ οἱονδήποτε ἔχοντα συμφέροντα, συμφέροντα, τὰ ὁποῖα δὲν συμπίπτουν ἀπολύτως μὲ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ μὲ τὰ συμφέροντα ὁλοκλήρου τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. (Χειροκροτήματα). Τὰ δικαστήρια θὰ λάβουν ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψει καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ λάβουν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον βασίζεται ἐπὶ γενικῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυγίανσιν μιᾶς καταστάσεως ἡ ὁποία δὲν ἦτο ὑγιὴς καὶ ἑπομένως φραγμοὶ εἰς τὴν τοιαύτην προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐσήμαινον φραγμοὺς εἰς τὴν πορείαν τοῦ Ἔθνους. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δ.Σ. Κόμματος εἶπε καί τινα ἄλλα, ἀλλ’ αὐτὰ ὑπῆρξαν τὰ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπέμεινε. Δὲν ἔθιξε διόλου τὰ σημεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα, εἰς ἀντίκρουσιν τῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀνέφερα κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης. Ἔκαμα εἰδικὴν διάκρισιν τῶν Τραπεζικῶν ἐπιχειρήσεων ἀπὸ τὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρίας. Εἶπον εἰδικῶς καὶ ἐτόνισα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον παρεμέρισε καὶ ἠγνόησεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι αἱ Τράπεζαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς Ὀργανισμοὶ διεπόμενοι ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὸ ἰδιωτικὸν καὶ ἐμπορικὸν δίκαιον. Εἶπα καὶ ἐτόνισα—καὶ ἐβάσισα τοῦτο ἐπὶ κειμένων, —ὅτι αἱ ἀνώνυμοι Τραπεζικαὶ ἐπιχειρήσεις ἀνήκουν κατ’ οὐσίαν πλέον ἀπὸ τοῦ 1918–1920, καὶ κυρίως ἀπὸ τοῦ 1930 καὶ ἐντεῦθεν, εἰς τὴν σφαῖραν τοῦ Δημοσίου Δικαίου. Ἐμνημόνευσα καὶ ἀνέγνωσα φράσεις διαπρεποῦς νομικοῦ, εἰδικοῦ εἰς τὸ Τραπεζικὸν δίκαιον, ὁ ὁποῖος τονίζει ἀκριβῶς τοῦτο—καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ μὴ τὸ τονίζῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν—καὶ ἑπομένως ἔπρεπε κάποιος ἐκ τῶν κ. κ. ἐκπροσώπων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δ.Σ. Κόμματος, νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ συμβιβάσῃ αὐτὴν τὴν ὑπερβαλλόντως φιλελευθέραν οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξαν ἔναντι τῶν Τραπεζῶν, μὲ τὴν ἰδιότητα τῶν Τραπεζῶν, ὡς κατ’ ἐξοχὴν Ὀργανισμῶν διεπομένων ὑπὸ τοῦ δημοσίου δικαίου. Εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιφάσκει πρὸς ἑαυτήν. Εἶχον ἀπαντήσει ἤδη πρὸ ἡμερῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίφασις. Διότι ἀκριβῶς παρεμβαίνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς Τραπέζας αἱ ὁποῖαι ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ Κράτος, ἐνισχύονται ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ διέπονται κατ’ ἐξοχὴν ἀπὸ νόμους καὶ κανόνας δημοσίου δικαίου. Δὲν παρεμβαίνει ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἐλευθερία τῶν ἰδιωτῶν καὶ τῶν ἀτόμων. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι καίριον. Αἱ Τράπεζαι ἀποτελοῦν ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι ἀλλὰ παντοῦ, ἀσχέτως τοῦ βαθμοῦ τῆς ὑποστηρίξεως καὶ ἐνισχύσεώς των ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὀργανισμοὺς διεπομένους ἀπὸ κανόνας δημοσίου δικαίου. Καὶ ἐὰν ἀποτελοῦν αἱ Τράπεζαι τοιούτους ὀργανισμοὺς ἐκεῖ ὅπου τὸ σύνολον τῶν καταθέσεών των ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἰδιωτικὰς καταθέσεις, ἔτι μᾶλλον πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς διεπόμεναι ὑπὸ τῶν κανόνων τοῦ δημοσίου δικαίου ἐκεῖ ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθοῦν ἐπὶ τῶν καταθέσεων τῶν ἰδιωτῶν καὶ στηρίζονται ἐπὶ τῆς βοηθείας τοῦ Κράτους. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δ.Σ. Κόμματος εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὸν Ἀναγκ. Νόμον τοῦ 1951, ὁ ὁποῖος ἔδωσεν εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὰ τὰ τεραστίας ἐκτάσεως δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζομεν. Καὶ ἐπανέλαβε παρατήρησιν τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει καὶ προχθές, εἰπὼν ὅτι θὰ ἔπρεπεν ὁλόκληρον τὸ Ποινικὸν Δίκαιον νὰ ἐπιστρατευθῇ εἰς βάρος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί του. Ὑπάρχει συνάφεια μεγάλη μεταξὺ τοῦ νόμου ἐκείνου καὶ τοῦ σημερινοῦ. Καὶ ἂν θέλετε μάλιστα ὁ νόμος ἐκεῖνος παριστάνει τὸ μεῖζον καὶ ὁ νόμος αὐτὸς παριστάνει τὸ ἔλασσον. Ὁ νόμος ἐκεῖνος δίδει εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἶναι ὄργανον τοῦ Κράτους, τὸ δικαίωμα δι’ ἁπλῆν παράβασιν οἱουδήποτε κανόνος, νὰ κλείσῃ μίαν Τράπεζαν, νὰ τὴν καταστρέψῃ, νὰ τὴν διαλύσῃ. Ἑπομένως νὰ ὁδηγήσῃ μίαν Τράπεζαν εἰς πλήρη θάνατον, ἐνῷ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον δὲν φθάνει εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ὁ νόμος ὁ ἰδικός μας δίδει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τῆς συγχωνεύσεως ἥτις δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ οὔτε κατὰ πλάσμα δικαίου ὡς θάνατος καὶ ἀνάστασις. Ἡ συγχώνευσις διατηρεῖ τὸν ὀργανισμόν, ἡ συγχώνευσις ἀποτελεῖ συνέχειαν τῆς ζωῆς τοῦ ὀργανισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον, εἰς τὸ 1953, νὰ ὑποστηρίζωμεν ἀντιλήψεις τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου καὶ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ διαλύσεως προσωπικότητος, περὶ θανάτου μιᾶς προσωπικότητος καὶ τῆς γεννήσεως μιᾶς νέας, τελείως ἀσχέτου πρὸς ἐκείνην τῆς ὁποίας ἡ συγχώνευσις προϋποτίθεται διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία νέα. Αὐτοὶ οἱ συλλογισμοὶ ἀπετέλουν βεβαίως ἄλλοτε προσφιλῆ ἀντικείμενα νομικῶν συζητήσεων, ἐνῷ σήμερον εἰς τὴν ἐποχήν μας ἡ ὁποία εἶναι ὀλιγώτερον νομικὴ καὶ περισσότερον οἰκονομική, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸν 19ον αἰῶνα ποὺ ἦτο ἐποχὴ περισσότερον νομικὴ καὶ ὀλιγώτερον οἰκονομική, οἱ περὶ ὧν πρόκειται συλλογισμοὶ δὲν εὐσταθοῦν. Ἡ Κυβέρνησις, τὸ Κράτος διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου θεσπίζει ὀλιγώτερα ἀπὸ ὅτι ἐθέσπισεν ἡ Κυβέρνησις τῷ 1951 διὰ τοῦ γνωστοῦ Α. Νόμου, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν διαφωνῶ πρὸς τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἀλλὰ ὑπενθυμίζω τὸ γεγονὸς διὰ νὰ συγκρίνετε τὰ δικαιώματα ποὺ σεῖς ἐδώσατε εἰς τὸ κράτος καὶ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δίδομεν εἰς τὸ Κράτος. Ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ εἴπω ὀλίγα καὶ τοῦτο διὰ νὰ μὴ χαρακτηρισθῶ καὶ ἐγώ, ὑπὸ τοῦ ἑπομένου ἀγορητοῦ, ὡς παραβιάζων τὸν Κανονισμὸν ὅπως παρεβίασε τοῦτον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος ὁμιλήσας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ παρεσύρθην καὶ ἠναγκάσθητε νὰ μὲ παρακολουθήσετε εἰς τὴν ἀνάπτυξιν γνωμῶν αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην. Καταλήγων ἔχω νὰ ἐπαναλάβω μόνον καὶ μόνον τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις ἐχάραξεν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν γραμμὴν ἡ ὁποία εἶναι γενικὴ πολιτικὴ γραμμή. Ἔχει πλήρη συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ δι’ ὅλων τῶν μέσων ὅπως αὕτη ὁδηγήσῃ εἰς ἀγαθὰ ἀποτελέσματα διὰ τὸν τόπον. Ἡ πορεία τὴν ὁποίαν εἶχον λάβει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ τὰ Τραπεζιτικὰ πράγματα μέχρι τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Παπάγου δὲν ἦτο καλή. Δὲν ἦτο πορεία ἀσφαλίζουσα τὴν ζωὴν τῶν Τραπεζικῶν ὀργανισμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιχειρεῖ ἕνα βῆμα, τὸ ὁποῖον πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ διὰ τῆς ὁδοῦ τῶν συνελεύσεων, θὰ πραγματοποιηθῇ διὰ τῆς ἐκδόσεως Διατάγματος καὶ δι’ ἀναλήψεως τῆς εὐθύνης ὁλοκλήρου ὑπὸ αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τοῦτο διότι ἡ Κυβέρνησις μὴ ὀρρωδοῦσα ἐνώπιον οἱωνδήποτε εὐθυνῶν, συνδεομένων μὲ νομικὰ ἐπιχειρήματα τελείως ἀβασίμου καὶ ἀσταθοῦς περιεχομένου, εἶναι ἀποφασισμένη κατὰ τρόπον πρακτικὸν καὶ θετικὸν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν δρόμον της καὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὴν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία σημειοῦται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τοὺς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἐκείνης δηλαδὴ τῆς Τραπέζης ἡ ὁποία ὑπετίθετο ὅτι κατακτᾷ τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικήν. Καὶ εἶναι ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸ συμφέρον ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας καὶ αὐτῶν τούτων τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν νὰ πραγματοποιήσῃ ὁπωσδήποτε τὴν συγχώνευσιν. (Χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔστω καὶ χιουμοριστικῶς, εἶπεν ὅτι παρεβίασε τὸν Κανονισμὸν παρασυρθεὶς ὑπὸ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ κόμματος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν ἐξήγησιν ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Παπανδρέου ἀντελήφθη ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, δὲν ἐπενέβη ὅμως, 1) διότι ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ὡμίλησε προχθὲς καὶ τοῦτο διὰ λόγους ποὺ ἀφοροῦν αὐτόν, 2) διότι ἐπρόκειτο περὶ Ἀρχηγοῦ κόμματος καὶ 3) διότι ἦτο σύντομος. Τὸ Προεδρεῖον δηλοῖ, κατόπιν τοῦ ἐπελθόντος συμψηφισμοῦ, οὕτως εἰπεῖν, ἐλαστικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ παρὰ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Παπανδρέου.

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, παρὰ μόνον εἰς ἓν σημεῖον. Εἰς τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐνεπνεύσθη ἀπὸ τὰς ἡμέρας αὐτάς, ὥστε νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν περίεργον ἔκφρασιν τῆς «μεταμφιέσεως». Τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθην, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἤντλησα ἀπὸ τοὺς ἐγκυροτέρους συγχρόνους συγγραφεῖς. Δὲν ἀνεκοίνωσα τὰς σχετικὰς περικοπὰς ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι δὲν ἀνήκει εἰς τὴν συνήθειάν μου, ἡ καταπόνησις τοῦ πολιτικοῦ Σώματος μὲ περικοπὰς νομικῶν συγγραφέων. Προκληθεὶς ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν. Ὁ LYON CAEN, ET RENAULT εἰς τὸ TRAITE DU DROIT COMMERCIAL γράφει: «Τὸ δικαίωμα τῶν ἑταίρων εἶναι δικαίωμα κινητόν, καὶ ὅταν ἀκόμη ἡ ἑταιρεία εἶναι ἰδιοκτήτρια ἀκινήτων. Ἀλλ’ αὐτὸ ἀληθεύει μόνον μέχρι τῆς διαλύσεως τῆς ἑταιρείας. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης τὸ δικαίωμα ἑκάστου ἑταίρου εἶναι κινητὸν ἢ ἀκίνητον ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, καθ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία κατέχει ἀποκλειστικῶς κινητὰ ἢ ἀκίνητα». Ὁ Escarra, εἰς τὸ περυσινὸν ἐγκυρότατον σύγγραμμά του γράφει: «Ὅταν αἱ ἐμπορικαὶ ἑταιρεῖαι διαλύωνται, τὸ μερίδιον τοῦ ἑταίρου μεταβάλλεται εἰς δικαίωμα συγκυριότητος ἐπὶ τῆς ἑταιρικῆς περιουσίας. Τὸ δικαίωμα τοῦτο φέρει χαρακτῆρα ἀκίνητον, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν ἄλλοτε ἑταιρικὴν περιουσίαν ὑπῆρχον ἀκίνητα, τοῦθ’ ὅπερ ἐπάγεται σημαντικὰς πρακτικὰς συνεπείας». Δύναται ἕκαστος νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του ἐὰν ἡ διάλυσις εἶναι ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς νέας ἑταιρείας. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητῇ, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ διάλυσις, γίνεται ἡ «μεταμφίεσις» τοῦ ἐνοχικοῦ εἰς ἐμπράγματον καὶ ἡ μεταμφίεσις γίνεται αὐτομάτως, ὄχι μὲ τὴν ἰδικήν μου βοήθειαν.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ἡ περίεργος μεταμφίεσις γίνεται ὅταν ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ ὁ ὀργανισμὸς ὁ ἀνώνυμος. Ἀμφισβητῶ τὴν θεωρίαν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ συγχωνευόμεναι Τράπεζαι ἀποθνήσκουν κατὰ πλάσμα δικαίου. Ἀποθνήσκει πράγματι μία ἀνώνυμος ἑταιρεία ὅταν ἐκκαθαρίζεται καὶ ὅταν διαλύεται, ὁπότε παύει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὁ μέτοχος ὡς φορεὺς μετοχῶν καὶ τότε βεβαίως, ἀφοῦ παύει νὰ εἶναι φορεὺς μετοχῶν, γίνεται ἰδιοκτήτης ἑνὸς ποσοστοῦ τῆς ἀπομενούσης περιουσίας, ἡ ὁποία θὰ μοιρασθῇ. Ὅταν ὅμως ὁ φορεὺς τῆς μετοχῆς ἐξακολουθῇ—καὶ αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὴν συγχώνευσιν—νὰ εἶναι φορεὺς μετοχῆς, ὅταν δὲν παύῃ νὰ εἶναι φορεὺς ἐνοχικοῦ δικαιώματος, πῶς εἶναι δυνατόν, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, νὰ μὴ θεωρήσω, ὅτι εἶναι παράδοξος ἡ θεωρία κατὰ τὴν ὁποίαν παρεμβάλλεται μία στιγμή, ἀσύλληπτος καὶ θεωρητικῶς καὶ πρακτικῶς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποκτᾷ ἐμπράγματον δικαίωμα; Δὲν ὑπάρχει ἡ στιγμὴ αὐτή, ἡ ἐνδιάμεσος μεταξὺ τῶν δύο καταστάσεων. Ἡ μία κατάστασις διαδέχεται τὴν ἄλλην κατὰ τρόπον ἄμεσον καὶ πλήρη.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ συμπέρασμα. Δύναται ἕκαστος νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του ἐὰν πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ διάλυσις. Κατὰ τὴν γνώμην μου μόνον ἡ θέλησις τοῦ νομικοῦ προσώπου, ἐκδηλουμένη διὰ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, ἔχει τὴν ἔννοιαν καθολικῆς διαδοχῆς καὶ μεταβιβάσεως. Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν συντελεῖται ἐναντίον τῆς θελήσεως, μεσολαβεῖ ἡ διάλυσις καὶ κατόπιν συγκροτεῖται ἡ νέα προσωπικότης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐὰν μεσολαβῇ ἢ ὄχι διάλυσις, ἕκαστος ἔχει τὴν γνώμην του καὶ θὰ ἀποφασίσουν τὰ δικαστήρια. Ὅτι ὑποστηρίζω εἶναι τοῦτο: δεδομένου, ὅτι δέχομαι, ὅτι μεσολαβεῖ ἡ διάλυσις, ἡ μεταμφίεσις εἶναι αὐτόματος. Δὲν εἶναι ἰδικόν μου εὕρημα. Καὶ δὲν ὀφείλεται εἰς τὰς ἐμπνεύσεις αὐτῶν τῶν ἡμερῶν ὅπως ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 5 λεπτά. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.40′ μ. μ.).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς. (Τὴν Προεδρικὴν ἕδραν ἐξακολουθεῖ νὰ κατέχῃ ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος).

§108Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρηκολούθησα μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὸν λόγον τῶν ἀξιοτίμων κυρίων προλαλησάντων. Ἐγὼ φυσικὰ δὲν ἔχω τὰς εἰδικὰς γνώσεις τῶν οἰκονομολογικῶν ζητημάτων, ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον πολὺ μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομιῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ἐνδοκομματικῆς, ἐνδοκυβερνητικῆς Ἀντιπολιτεύσεως........... .....(Χειροκροτήματα)..... εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, καταχειροκροτηθεὶς μάλιστα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι σήμερον ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σεβασθῇ τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν ὑπαλλήλων τῆς Τραπέζης, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως οὐδὲν συνεισφέρει τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ἐγώ, κύριοι, ἐκπροσωπῶν μίαν μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία μὲ ἐψήφισεν, ἀποτελουμένην καὶ κατά τι ἀπὸ τραπεζιτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλὰ κατὰ 999‰ ἀπὸ ἀγρότας, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου του, κεφαλαιωδῶς ἀνέπτυξε καὶ εἶπεν, ὅτι αἱ οἰκονομίαι πρέπει νὰ εἶναι ἕνας σοβαρώτατος λόγος τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μισθὸν ἄνω ἑνὸς ὡρισμένου ὁρίου, ὑπερβαίνοντος τοὺς μισθοὺς τῶν δημ. ὑπαλλήλων, νὰ προσέξῃ καὶ νὰ ἐναρμονίσῃ τοὺς μισθοὺς τῶν τραπεζιτικῶν πρὸς τοὺς τῶν δημ. ὑπαλλήλων καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ ἐπ’ αὐτῶν τὴν ἔννοιαν, τὴν πραγματικὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκροτίας, διότι δὲν ἠμποροῦμε νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅλοι, ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας, νὰ κοπτώμεθα ὑπὲρ τῆς δημοκρατικῆς ἐννοίας, ὅτι εἴμεθα ἐκπρόσωποι δημοκρατικοὶ τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ ἀνεχώμεθα ὁ ἕνας τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν ἐργασίαν του νὰ ἔχῃ σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ 7 φορεσιὲς ροῦχα καὶ τοῦ ἄλλου τὰ γυμνὰ παιδιὰ νὰ εἶναι ξυπόλητα χωρὶς νὰ δύναται νὰ τοὺς ἀγοράσῃ ἓν ζεῦγος ὑποδημάτων.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ρήτωρ, εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§110Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. .... καὶ ἐγὼ ὁ ὁποῖος τοὺς ἀντιπροσωπεύω, παρακαλῶ ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομιῶν ἐπὶ τῆς συγχωνεύσεως, ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν ἀναγκαίων ὑπαλλήλων καὶ τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν καὶ τῆς ποιότητος ἀπὸ ἀπόψεως φρονημάτων. (Χειροκροτήματα).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§112Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁμιλῶν κ. συνάδελφοι, κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας τῆς τετάρτης, δι’ ἐλαχίστων ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἐπεσήμανα ἰδιαιτέρως τὴν ὑπάρχουσαν ἀντίθεσιν μεταξὺ τῶν ἄρθρων 1 καὶ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐτόνισα, ὅτι αὐτὸ ποὺ τὸ ἄρθρον 1 διασφαλίζει, ἤγουν τὸ δικαίωμα τῶν Γ. Συνελεύσεων τῶν τραπεζιτικῶν ἑταιρειῶν νὰ ἀποφαίνωνται αὗται ἐπὶ τῆς συγχωνεύσεως, καταργεῖται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 10, ἐπερίμενα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ἀπάντησιν ποὺ ἔδωκε διὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, νὰ προβῇ εἰς μίαν διευκρίνησιν ἐπὶ τῆς ὑπαρχούσης αὐτῆς ἀντινομίας, διότι ἔλεγον τότε, ὅτι ἐὰν δοθῇ ἐξήγησις, τότε δὲν ἀπομένει παρὰ νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 10 ἐπιδιώκεται νὰ ἐκβιάζεται καὶ νὰ μὴ εἶναι προϊὸν ἐλευθέρας θελήσεως, ὡς τὸ ἄρθρον 1 θεσπίζει, ἡ ἀπόφασις τῆς Γ. Συνελεύσεως. Καὶ ὅμως ἐλέχθη κατὰ κόρον ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, ὅτι τὴν πολιτικήν της καὶ τὰ μέτρα ποὺ λαμβάνει, τὰ διέπει ἡ εὐθύνη, καὶ ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὁ φαρισαϊσμὸς θὰ ἀποθάνῃ. Κύριοι, τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν ἔχει δύο πλευράς. Ἐκείνην, ἡ ὁποία μᾶς ἀπησχόλησε ὅταν συνεζητοῦντο αἱ σχετικαὶ ἐπερωτήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἤγουν τὸ συγκεκριμένον θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν, τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐπεδιώχθη ἡ συγχώνευσις αὕτη. Πέραν τούτου ὑπάρχει ἕνα χωριστὸν θέμα, αὐτὸ ποὺ ἠμποροῦσε νὰ ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τὸ κρινόμενον. Ἐὰν δηλ. τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον δὲν εἶχε ἔντονον τὴν σφραγῖδα τῆς καλύψεως καὶ νομιμοποιήσεως τοῦ προηγηθέντος πραξικοπήματος, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον συζητήσεως καὶ νὰ ὑπάρξουν διατάξεις, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ συνεφώνει. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἄρθρον τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ὑπενθυμίζῃ, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τούτου ἐπιδιώκεται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ νὰ καλύψῃ τὴν γενομένην παρανομίαν καὶ ὅτι δὲν θεσπίζονται δι’ αὐτοῦ ἀρχαὶ γενικαί, βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἀσκῆται ἐν τῷ μέλλοντι ἡ Τραπεζιτικὴ πολιτικὴ τοῦ Κράτους. Θὰ ἠδύνατο, κ. συνάδελφοι, νὰ ὑπάρξῃ θέμα συζητήσεως καὶ θέμα ἴσως παμψηφίας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἴσως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤρχετο μὲ ἓν νομοσχέδιον, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ἐπιδιώκει τὴν κρατικοποίησιν τῆς πίστεως, βάσει ὅσων ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς κ. Κανελλόπουλος δὶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξέθεσεν, ὅτι δηλαδή, αἱ Τράπεζαι ἐν Ἑλλάδι εἰδικῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν τὴν μεταπολεμικὴν τροφοδοτοῦνται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ κρατικὸν χρῆμα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἀντιμετωπίσωμεν ὅπως μίαν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν καὶ ὅτι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ Κράτος, νομίζει, ὅτι ἔχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα νὰ παρέμβῃ διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν συγχώνευσιν καὶ οὐχὶ ἡ Γεν. Συνέλευσις. Καὶ ἔτι περαιτέρω, ὅτι προβαίνει εἰς τὴν διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἐκδόσεως νέων μετοχῶν ἐξασφάλισιν τῆς κρατικῆς πλειοψηφίας τῶν μετόχων καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὴν ἐθνικοποίησιν τῶν Τραπεζῶν.

§113ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς συζητεῖτε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§114Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι νοητὸν ἡ Κυβέρνησις ὅταν ἐξαγγέλλῃ ἐπισήμως, ὅτι τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἄρθρον 1, νὰ ἀξιοῖ ἀπὸ ἡμᾶς νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Ἡ ἄποψίς μου εἶναι αὐτὴ καὶ θὰ περιμένω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἐπιστῇ ἡ στιγμή, νὰ ἐξηγήσῃ διατὶ δὲν ἀποδέχεται τὴν ἄποψιν, ὅτι δὲν ἔχει θέσιν εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον τὸ ἄρθρον 1. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα διεκήρυξεν ὁ ἐκπροσωπῶν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν κ. Κανελλόπουλος, θὰ ἔλθω εἰς τὸ ἄρθρον 10, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν νὰ ἀποφασίζῃ τὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ εὑρεθῇ σύμφωνος καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σημείου κατ’ ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 1, νὰ εἴπῃ δηλαδή, ἐν ὀνόματι τῆς θεωρίας, ὅτι ἐκεῖ ὅπου κρατικὸν χρῆμα δίδεται καὶ ὅπου ὁ αἱμοδοτούμενος διὰ κρατικοῦ χρήματος ὀργανισμὸς παίζει ἕνα σοβαρώτατον ρόλον εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, ἐκεῖ ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς κρατικῆς παρεμβάσεως. Καὶ θὰ ἠρώτων τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν εἶναι ἑτοίμη ν’ ἀποδεχθῇ τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὰ ποὺ θεσπίζονται μὲ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἰσχύουν καὶ ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων ἐκείνων Ἑταιρειῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάζουν τὰ ἴδια συμπτώματα ὡς τὰ τῶν τραπεζιτικῶν Ἑταιριῶν; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Θὰ ἐδέχετο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ μέτρον καὶ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι κύπτουν ὑπὸ τὸ βάρος ἑνὸς βαρυτάτου ὑπερδανεισμοῦ ἀπὸ τὸ Κράτος, ἐπιχειρήσεις τῶν ὁποίων ἡ δραστηριότης ἐνδιαφέρει τὸ κοινωνικὸν σύνολον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔχει πολλὴν καὶ συχνὴν τὴν ἀναστροφὴν μὲ τὴν ἐμπορικὴν καὶ οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ, ὅτι μέσα εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἐμπορικῆς καὶ Οἰκονομικῆς καὶ βιομηχανικῆς οἰκογενείας ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουν ἀναμφισβητήτως ἰδιωτικαὶ ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι ἀποζοῦν ἐκ κεφαλαίων κινήσεως ἀντλουμένων ἀποκλειστικῶς σχεδὸν ἀπὸ τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον, ἢ ἔχουν ἀπησχολημένα κεφάλαια ἀνασυγκροτήσεως ἀντλούμενα ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Διερωτῶμαι: κατὰ ποίαν ἔννοιαν θὰ πρέπει νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς μετόχους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ ὑποκύψουν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ ἀφήσωμεν ἐκτὸς τῆς νομοθετικῆς ρυθμίσεως τὰς ἐπιχειρήσεις τὰς ἰδιωτικὰς ποὺ εἶναι Ἀνώνυμοι Ἑταιρίαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι τράπεζαι, καὶ αἱ ὁποῖαι ὅμως μὲ χρῆμα κρατικὸν κινοῦνται καὶ θησαυρίζουν; Ἡ ἄποψίς μου, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, — διὰ νὰ συνοψίζω, διότι βλέπω ὅτι ἀδημονοῦν οἱ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως — εἶναι ὅτι τὸ ἄρθρον 1 δὲν δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως θέσιν, ἀφοῦ ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 10 καὶ ἀφοῦ ἔκδηλος εἶναι ἡ ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰλημμένη ἀπόφασις νὰ μὴ τὸ ἐφαρμόσῃ. Ἀλλὰ καὶ καὶ ἐὰν αὐτὴ δὲν ὑπῆρχε ἐρωτᾶται: Κύριοι συνάδελφοι, θὰ τύχῃ ποτὲ ἐφαρμογῆς τὸ ἄρθρον 1 ὅταν θὰ ὑπάρχῃ τὸ ἄρθρον 10; Ποία Γενικὴ Συνέλευσις θὰ εἶναι ἐλευθέρα νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς συγχωνεύσεως ὅταν γνωρίζῃ ὅτι ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 10, μὲ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, λήψεως βάσει αὐτοῦ τῆς ἀποφάσεως περὶ συγχωνεύσεως. Εἶναι φανερὸν ὅτι ἐὰν ὑπάρξῃ Γενικὴ Συνέλευσις νὰ τὸ ἀποφασίσῃ θὰ τὸ κάμῃ ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τοῦ ἄρθρου 10. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους προτείνω καὶ ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 1.— Καὶ ὑπεισερχόμενος εἰς τὰ καθ’ ἕκαστον ἐδάφια τοῦ ἄρθρου θὰ προτείνω τὰ ἀκόλουθα. Τὸ ἐδάφιον 4 ἀναφέρεται εἰς τὴν μὴ ἐφαρμογὴν ἑνὸς βασικοῦ ἄρθρου τῆς νομοθεσίας περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, τοῦ ἄρθρου 39. Εἶναι αὐτό, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον διασφαλίζει τὸ δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας εἰς τὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρείας, διὰ νὰ μὴ αἰφνιδιάζωνται, ἀλλὰ νὰ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν, ὅταν ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἕνα θέμα σοβαρώτατον, νὰ ἀποφεύγουν τὸν αἰφνιδιασμὸν ἐπιτυγχάνουσαι μίαν σύντομον ἀναβολήν. Καὶ διερωτῶμαι, ἐὰν ἐθεωρήσατε αὐτὸ τὸ σημαντικώτατον θέμα τῆς συγχωνεύσεως, ποὺ ὁδηγεῖ εἰς τὸν θάνατον τοῦ Νομικοῦ προσώπου, ἐὰν τὸ θεωρήσετε ἁπλῆν καὶ ἀμελητέαν ὑπόθεσιν διὰ νὰ ζητήσετε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἀκριβῶς νὰ μὴ ἰσχύῃ ἡ διάταξις ἡ προστατεύουσα τὰ δικαιώματα τῆς μειοψηφίας. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ἀνεπτύχθη μία θεωρία, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Κανελλόπουλον, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν τοῦ χρήματος, ἀλλὰ εἰς τὴν μειοψηφίαν τῶν συνειδήσεων. Ἐρωτῶ: Τὸ ἐδάφιον 4 δὲν καταδικάζει τὴν μειοψηφίαν τῶν συνειδήσεων; Καὶ ἀκολουθεῖ τὸ ἐδάφιον 5 τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον κάθε πρόσχημα. Διότι λέγει ἡ διάταξις τοῦ ἐδαφίου 5: Ὅτι τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τὴν ὁποίαν νομίμως ἐκάλεσαν τὰ ἁρμόδια ὄργανα, τὴν συνέλευσιν αὐτὴν θέλω νὰ ματαιώσω καὶ μὴ ἔχων ἄλλον τρόπον εἰσάγω τὴν διάταξιν τοῦ ἐδαφίου 5. Ἀπαντῶντες εἰς ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου κ. Χλουβεράκη κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Τρίτης, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, κατηγορηματικῶς διεψεύσατε, ὅτι δῆθεν ἔχετε ἀπόφασιν εἰλημμένην νὰ μὴ δεχθῆτε τροπολογίαν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσετε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 1 χωρὶς νὰ ἀπαλείψετε τὴν καταπληκτικὴν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας ἐπιχειρεῖτε νὰ ματαιώσετε μίαν νόμιμον συνέλευσιν; Ἐπανέρχομαι ἐπὶ μιᾶς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον διατυπώσει κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἠρώτησα τότε τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ δὲν προτίθεται νὰ ἔχῃ ὡς μόνιμον καθεστὼς τὸν διορισμὸν τῶν διοικητικῶν ὀργάνων τῆς νέας Τραπέζης, τῆς κάθε ἀπὸ συγχώνευσιν πλειόνων Τραπεζῶν ἀπορρεούσης Τραπέζης, τότε διατὶ μὲ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 1 θεσπίζετε τριετῆ θητείαν τῶν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως διορισθησομένων Διοικητοῦ καὶ Διοικητικοῦ Συμβουλίου; Βεβαίως, εἴχατε ἀνάγκην νὰ παρέμβητε καὶ νὰ διορίσετε σεῖς ἕνα Διοικητήν, ἀλλὰ πρὸς ποῖον σκοπόν; Μόνον καὶ ἀποκλειστικῶς μὲ θητείαν ἑνὸς μηνὸς τὸ πολὺ διὰ νὰ κινήσῃ αὐτὸς τὸν μηχανισμὸν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς νέας Α.Ε. καὶ ἀπὸ αὐτὴν νὰ γίνῃ πλέον ἡ ἐκλογὴ καὶ ἡ ἀνάδειξις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τοῦ Διοικητοῦ καὶ τοῦ Ὑποδιοικητοῦ τῆς Τραπέζης; Ἐρωτῶ: Θὰ ἐμμείνετε μέχρι τέλους εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν δικαιολογίαν, ἡ ὁποία προδίδει ἀντιθέτως, ὅτι ἀρνεῖσθε σεῖς ὁ ἴδιος τὴν βάσιν εἰς τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ στηρίζετε τὸ νομοσχέδιόν σας; Δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ κατέλθω τοῦ βήματος πρὶν ἤ, ἀφορμὴν λαμβάνων ἀπὸ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπιπολαίαν, δῆθεν, κριτικὴν ποὺ ἠσκήθη κατὰ τοῦ πραξικοπήματος τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δηλαδὴ ἀβασίμως ὑπεστηρίχθη κατὰ κόρον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχώρησεν εἰς τὴν λῆψιν αὐτῆς τῆς περὶ συγχωνεύσεως ἀποφάσεως, χωρὶς νὰ βασανίσῃ καὶ νὰ μελετήσῃ τὸ ὅλον ζήτημα καὶ τὰς συνεπείας του, προσθέσω ἀκόμη δύο λέξεις. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠφνιδιάσθη ἀπὸ τὸν Ἠλιάσκον, ἀλλ’ εἶχον προηγηθῆ μακραὶ καὶ ἐπανειλλημέναι συσκέψεις καὶ συνεδριάσεις τῶν ἁρμοδίων Κυβερνητικῶν ὀργάνων. Θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν ἀπουσιάζοντα ἀτυχῶς κ. Κανελλόπουλον, ὅτι παραμένουν μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἀδιάψευστοι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ἠλιάσκου, τὰς ὁποίας τὴν ἑπομένην τῆς ἐπισήμου Κυβερνητικῆς ἀνακοινώσεως ἔκαμε πρὸς τὸν Ἀθηναϊκὸν τύπον, συμφώνως πρὸς τὰς ὁποίας ἐκεῖνος ἔθεσε τὸν ὅρον τῆς συγχωνεύσεως προκειμένου νὰ ἀποδεχθῇ τὸ ἀξίωμα τοῦ διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ δικαιολογῶν περαιτέρω διατὶ ἔθεσε τὸν ὅρον αὐτόν, ἐξήγησεν ὅτι δὲν ἤθελε νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, μὲ τὴν ὁποίαν μακροὶ οἰκογενειακοὶ δεσμοὶ τὸν συνέδεον. Ἡ πρότασίς μου εἶναι, κύριε Ὑπουργέ τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως δεχθῆτε τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 1, τοῦ ὁποίου τὴν ἀχρησίαν ἐξαγγέλλετε ἀπὸ τοῦδε· πρέπει νὰ προχωρήσετε μὲ ἀνδρισμὸν καὶ νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα ὡς ἐμπρέπει. Πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὡς Κυβέρνησις νὰ ἀποφασίζῃ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν καὶ δι’ αὐτὸ θεσπίζομεν τὸ ἄρθρον 10. Δὲν χρειάζεται συνεπῶς τὸ ἄρθρον 1. Καὶ ἀκόμη μὲ συνέπειαν προχωροῦντες νὰ δεχθῆτε τὴν πρότασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ μέτρου τῆς συγχωνεύσεως καὶ εἰς τὰς ἀνωνύμους ἐκείνας ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι, ἐπαναλαμβάνω, κύπτουν ὑπὸ τὸ βάρος ἑνὸς πρωτοφανοῦς ὑπερδανεισμοῦ κρατικοῦ καὶ αἱ ὁποῖαι διαδραματίζουν ἕνα σοβαρώτατον ρόλον εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος.

§116Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ συνόλῳ του καὶ τὸ ἄρθρον 1 συνεπῶς, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐναρμονίζεται καὶ πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τῶν οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον ἀποσκοπεῖ νὰ ἐπιβάλῃ, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα, ὅπως διὰ μακρῶν ἀνεπτύχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην, διὰ τῆς μνημειώδους, πράγματι, ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὸ νομοσχέδιον, βέβαια, καινοτομεῖ ἐν τῷ ἄρθρῳ 1, διότι παρέχει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου τὸ δικαίωμα νὰ συγκαλῇ τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις. Ἄλλοτε, διὰ τοῦ νόμου περὶ Ἀνων. Ἑταιρειῶν, ἄλλος τρόπος ἠκολουθεῖτο. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον, κύριοι βουλευταί, ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνικὴ εἶχεν ὁδηγηθῆ κατὰ κρημνὸν μὲ τὴν ἄφρονα διοίκησιν καὶ τὴν πρωτοφανῆ σπατάλην καὶ ἐφόσον ἐκρίθη, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ συγχώνευσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπανειλημμένως ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι ἐμμένει ἀπολύτως καὶ ἐπιβάλλεται, λέγω, νὰ παρασχεθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, διότι διαφορετικὰ θὰ ἠδύναντο διάφορα, ποικίλα καὶ ἀνομολόγητα συμφέροντα ὑπηρετοῦντες, νὰ ματαιώσωσι τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ν’ ἀνατρέψωσι τὴν πολιτικὴν αὐτῆς, πρᾶγμα ἀπαράδεκτον. Εἶναι γνωσταί, κύριοι βουλευταί, αἱ ἀγωνιώδεις προσπάθειαι τῶν μετόχων πάσης ἀνωνύμου ἑταιρείας, διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν πλειοψηφίαν, διότι γνωρίζουν, ὅτι καὶ μὲ ἐλαχίστην πλειοψηφίαν ἀμέσως γίνονται κύριοι τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ ἡ μειοψηφία καταδυναστεύεται. Βέβαια καὶ ὁ νόμος περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν προέβλεψε καὶ προστατεύει τὴν μειοψηφίαν καὶ τὸ Κράτος ἀσκεῖ ὑποτυπώδη τινὰ ἔλεγχον, ἀλλ’ ὅλα ταῦτα ἐν τῇ πράξει ἀπεδείχθησαν ἀνίσχυρα καὶ ἡ πλειοψηφία πάντοτε ἐξεμεταλλεύθη τὴν μειοψηφίαν. Ἔχομεν πλεῖστα παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐμόχθησαν, διὰ νὰ δημιουργήσουν μίαν ἐπιχείρησιν, εἰς τὸ τέλος εὑρέθησαν ἔξω τῆς ἐπιχειρήσεως, διότι εἴτε λόγῳ οἰκονομικῶν ἀτυχιῶν, εἴτε διότι ἐνεχυρίασαν τὰς μετοχάς των, εἴτε ἐξ ἄλλου τινὸς λόγου εὑρέθησαν ἐν ἐλαχίστῃ μειοψηφίᾳ 1 ἢ 2% κάτω τοῦ 50% καὶ ἐξεβλήθησαν τῶν ἐπιχειρήσεων, τὰς ὁποίας ἐξεμεταλλεύθησαν διάφοροι ἐκμεταλλευταί. Θὰ ἠδύνατο λοιπόν τις, βασίμως νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἐπεβάλλετο τροποποίησις καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ ἐκεῖναι αἱ διαμαρτυρίαι διὰ τοῦ ἐγγράφου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤχθη ἐνώπιον ὑμῶν καὶ ἀνεγνώσθη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τοῦ Προέδρου τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζομεν πῶς κινεῖται καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸν κατονομάσωμεν, δὲν ἔχουν θέσιν, διότι τὸ Κράτος θὰ ἀναγκασθῇ, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε μή, μίαν ἡμέραν νὰ προστατεύσῃ τὴν μειοψηφίαν τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Ἐάν, λοιπόν, εἰς τοιοῦτον σημεῖον εὑρίσκονται τὰ πράγματα τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ὅταν ἔχωμεν Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταδιοδρομήσουν ἄνευ τῆς συνεχοῦς κρατικῆς ἐνισχύσεως, ἐρωτῶ, διὰ ποῖον λόγον ἔρχεται ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐπιμόνως καὶ διὰ μακρῶν καὶ συνεχῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἀγορεύσεων, ἀνθίσταται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ οἰκονομίαι θὰ ἐπέλθουν καὶ κάτι τι καλλίτερον θὰ προκύψῃ διὰ τὸν τόπον; Καὶ διερωτῶμαι, κύριοι, ποῦ εὑρίσκετο τὸ ἱερὸν μένος καὶ τὸ ἱερὸν πάθος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατελήφθη ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅταν ἔβλεπε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.....

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§118Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐντὸς τοῦ ἄρθρου 1 εὑρίσκομαι. Οἱ κύριοι εἶχον τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀντιγράψωμεν τὰ Γερμανικά, τὰ ἀφρικανικὰ καὶ δὲν ξεύρω ποῖα ἄλλα συστήματα καὶ συγγράμματα. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑπερήφανοι ὅτι καινοτομοῦμεν διὰ νὰ ἀνασυγκροτήσωμεν τὸν τόπον αὐτόν, διὰ τὸ κατάντημα τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι ἄμοιρος εὐθυνῶν ἡ παράταξις, ἡ ὁποία διαμαρτύρεται. Καινοτομοῦμεν καὶ εἰσάγομεν ἓν νομοσχέδιον θαρραλέον καὶ ἐπωμιζόμεθα τὰς εὐθύνας αὐτὰς τῆς πράξεως, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν ὁποῖον κατηγόρησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, ὅτι τάχα ἄλλα εἶπε τότε καὶ ἄλλα ἐφαρμόζει. Καὶ ὅμως εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐτέθη τὸ ζήτημα, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν εὕρῃ ἔντιμον ἀνταπόκρισιν ὅπως ἐτόνισεν εἰς τὸν λόγον του ὁ κ. Μαρκεζίνης, καὶ ἀντιληφθῇ τὴν ἐκδήλωσιν ἔργων σαμποτὰζ τῆς πολιτικῆς της, εἴτε ὑπὸ τῶν Συμβούλων τῆς Ἐθνικῆς, εἴτε ὑπὸ τῶν Μετόχων, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἐλευθέρα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ σαμποτάζ. Καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν τοιούτων σαμποτὰζ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Εἴτε θέλουν, εἴτε μή, οἱ κ. κ. μέτοχοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μετοχὰς χάρις εἰς τὰς ἐπιχορηγήσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, χάρις, εἰς τὸν ἱδρῶτα τῶν ἐργαζομένων, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐπιβάλῃ τὴν πολιτικήν της. Ὁ πρίγκηψ τοῦ λόγου, ἀλλὰ καὶ δημοκρατικώτατος κ. Παπανδρέου, διακηρύσσει πάντοτε, ὅτι, ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Καὶ ὅμως, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἀπόψε, ἐνεφανίσθη ὁ κ. Παπανδρέου ἀξιῶν νὰ ἐπιβάλῃ αὐτὸς καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν μόνον ⅕ τῶν ἑδρῶν, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀξιοῦν νὰ ἐπιβάλλουν, λέγω, τὰς ἀπόψεις των.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τὰς παρατηρήσεις σας.

§120Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε συνάδελφε.

§121Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, λέγω, συνεπὴς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τὰς ὁποίας ἔδωσε προσφάτως εἰς τὸν λαόν, διὰ τῶν προεκλογικῶν της δηλώσεων, ἐφαρμόζει μίαν πολιτικὴν καὶ ἔρχονται οἱ κύριοι καὶ ὁμιλοῦν περὶ σατραπισμοῦ. Οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν πλειοψηφίαν δύο ψήφων ἐψήφισαν τὸ Σύνταγμα. Οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι μὲ πλειοψηφίαν δύο ψήφων ἐψήφισαν διαφόρους νόμους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν διὰ τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου ἀποφασιστικὴν σημασίαν. Καὶ φέρω μόνον ἓν παράδειγμα, διὰ νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοὺς κυρίους τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἀγωνίζονται πάντοτε, ὑπὲρ τῆς νομιμότητος καὶ ἀκόμη, διὰ νὰ παύσουν νὰ ὁμιλοῦν, περὶ τοῦ ἠθικοῦ νόμου. Τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνοι ἐψήφισαν, ὁμιλεῖ, ὅτι δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις χάριν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν νὰ προβῇ εἰς ἀπαλλοτριώσεις καὶ νὰ λύσῃ καὶ τὰς ἀγροληψίας.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ πάλιν σᾶς παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 νὰ περιορίσητε τὰς παρατηρήσεις σας.

§123Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Σύμφωνοι, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παρίδω τὸ πραξικόπημα τῶν ὑπὲρ τῆς νομιμότητος μαχομένων, οἱ ὁποῖοι μετεβάπτισαν τὰς μισθώσεις εἰς ἀγροληψίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἔχουσα νωπὴν καὶ θερμὴν τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτοῦ προβαίνει, εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου ἐξυγιάνσεως τῆς χώρας. Κατέθεσε λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀποφασισμένη, ὡς ἐδήλωσεν ὁ ἀγαπητὸς κ. Κανελλόπουλος νὰ προβῇ, εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν, διότι αὐτό, ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον καὶ τῶν μετόχων αὐτῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς κοινωνίας ἐν γένει. Εἴμεθα λοιπὸν ὑποχρεωμένοι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀνήκομεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν, ὄχι διότι πειθαρχοῦμεν καὶ πρέπει νὰ πειθαρχοῦμεν, καὶ εἴμεθα ὑπερήφανοι, διότι πειθαρχοῦμεν εἰς τὸν Στρατάρχην, ἀλλὰ διότι πράγματι πιστεύομεν ἀπολύτως, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐξυπηρετοῦνται τὰ συμφέροντα καὶ τῶν μετόχων καὶ τῆς κοινωνίας ἐν γένει, εἴμεθα λέγω ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσωμεν ἀσυζητητί, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§125Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶμαι συντομώτατος καὶ θὰ περιορισθῶ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἐλέχθη ἐξ ἀρχῆς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, τὸ ὁποῖον ὡμολογήθη, ἄλλωστε ἀπόψε καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς γίνεται ἐν ὄψει τοῦ συγκεκριμένου θέματος τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν, Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν. Ἠρωτήσαμεν ἤδη, κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς Κυβερνήσεως, διατί ἀκολουθεῖ μικτὸν δρόμον εἰς τὴν προσπάθειάν της αὐτὴν καὶ ποῖον ἄραγε ἀπὸ τὰ δύο μέσα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος τῆς δίδει προτίθεται τελικῶς νὰ ἀκολουθήσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὰς χθεσινὰς πρωϊνὰς ἐφημερίδας, δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος ἀναφέρει, ἐὰν αὗται εἶναι πραγματικαὶ καὶ ἔχω κάθε λόγον νὰ τὸ πιστεύω τοῦτο, διότι δὲν διεψεύσθησαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προχωρήσῃ, εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν διὰ Διατάγματος, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 10. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, κύριοι συνάδελφοι—καὶ εἶναι ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου δὲν διέψευσεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὰς δηλώσεις του—ὁμολογῶ, ὅτι μοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀκατανόητον, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε, πρώτη νὰ ζητήσῃ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 1. Δὲν ὑπῆρξε πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως—οὐδὲ κανεὶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἦλθε νὰ εἴπῃ τοιοῦτον πρᾶγμα, ὅτι δηλαδὴ τὸ συζητηθὲν σχέδιον νόμου συνετάχθη διὰ νὰ ἀποτελέσῃ παγίαν κατάστασιν νομικήν, εἰς τὴν χώραν. Γίνεται ἐν ὄψει ἑνὸς ἐκτάκτου γεγονότος τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν καὶ πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ. Λέγεται, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη, εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ αὐτὸν τὸν νόμον, διότι ἀπὸ τὸ κέντρον, δηλαδή, μὲ τὴν πολιτικήν μας ἐφέραμεν, εἰς ἀδιέξοδον τὴν Τράπεζαν. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ κ. Μαρκεζίνη καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τόσον καλή, ὥστε δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἔλθῃ ἄλλη Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἀνάλογα δραστικὰ μέτρα καὶ νὰ συγχωνεύσῃ, ὑπὸ τύπον καταστάσεως ἀνάγκης, ἄλλας Τραπέζας. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, δὲν θὰ διετύπωνε τὸ ἄρθρον 1. Οὐδέποτε οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, οὔτε, οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου, οἱ ὁποῖοι ὑπογράφουν τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ἔφθαναν εἰς τὴν σκέψιν νὰ διατυπώσουν τὸ ἄρθρον 1, διὰ νὰ ἰσχύσῃ ὡς παγία διάταξις ἐὰν δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει των συγκεκριμένον τι γεγονός. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν θέλετε, νὰ μείνῃ, ἕν ἄρθρον τὸ ὁποῖον, δὲν θὰ εἶναι μόνον ἄχρηστον ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὲς—διότι ὡς παγία διάταξις δὲν ἔχει θέσιν—ἐὰν δὲν θέλετε, λέγω, νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ἀντὶ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξυπηρετεῖ καμμίαν σκοπιμότητα, ἀφοῦ καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι δὲν θὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ πρώτη ἡ Κυβέρνησις τὴν διαγραφήν του καὶ νὰ προχωρήσῃ διὰ Διατάγματος εἰς τὴν συγχώνευσιν, περὶ τῆς ὁποίας δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὁμιλήσω τώρα, ἀλλὰ θὰ λάβω τὸν λόγον, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου 10. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 θὰ ἤθελον νὰ μᾶς κάμῃ μίαν δήλωσιν ὁ κ. Ὑπουργός.

§126Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἰδική μου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀκολουθήσῃ τὸ ἄρθρον 1 δὲν ὑπάρχει. Ἠρωτήθην ἀπὸ δημοσιογράφους χθὲς τὸ πρωΐ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν διαδικασίαν τοῦ Διατάγματος, καὶ εἶπον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει εἰς τὸν Νόμον εἶναι, βεβαίως, δυνατόν. Δὲν ἀπεκλείσθη, καθόλου, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διαδικασίας τῶν ἄλλων ἄρθρων. Ἀπόψε, τὸ βράδυ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος, σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν, εἴτε διὰ τοῦ ἑνὸς τρόπου εἴτε διὰ τοῦ ἄλλου, νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον. Συνεπῶς, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὐταὶ δύνανται νὰ ἰσχύσουν καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τῆς ἐξηγήσεως, ποὺ δίδω εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἤθελα νὰ ξεκαθαρίσω τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§127Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Χαίρω, ἰδιαιτέρως, διὰ τὴν παρατήρησίν σας καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μὲ βγάζει ἀπὸ μίαν ἀπορίαν. Κατόπιν τῆς ἀπαντήσεώς σας δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Ἐπαναλαμβάνω τὰς γενικάς μου ἀπόψεις, περὶ τοῦ ὅτι τὸ ἄρθρον 1, δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀσχέτως τοῦ ὅτι δὲν ἔχει ξεκαθαρίσει ἀκόμη τὸν δρόμον ποὺ θὰ ἀκολουθήσῃ —καὶ ἐγὼ εἶμαι ἀκραδάντως πεπεισμένος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ρισκάρῃ τὴν λύσιν τῆς συγχωνεύσεως διὰ τῶν συνελεύσεων ἀλλὰ θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 10—ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θὰ προχωρήσω περισσότερον, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω. Θὰ τερματίσω μὲ δύο γενικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν τελευταίων ἐδαφίων τοῦ ἄρθρου 1. Ἄν, κύριοι συνάδελφοι, ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον γίνῃ ἀποδεκτόν, νομίζω, ὅτι ὁπωσδήποτε—καὶ εἰς αὐτὸ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἀλλαμανῆ, ὁ ὁποῖος, προηγουμένως, ἀνέπτυξε παρομοίας ἀπόψεις μὲ ἐκείνας, τὰς ὁποίας θὰ ἐκθέσω καὶ ἐγὼ—τὰ ἐδάφια 5 καὶ 6 ἀναμφισβητήτως δὲν ἔχουν θέσιν. Ἀρχίζω ἀπὸ τὸ ἐδάφιον 6. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 1 δὲν καταργεῖ τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις. Τὸ ἄρθρον 1 λέγει, ὅτι θὰ μειωθῇ ἡ πλειοψηφία καὶ θὰ μειωθῇ ἡ ἀπαρτία τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων. Καὶ ἐν τούτοις, ὑπάρχει τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι τὸ πρῶτον Διοικητικὸν Συμβούλιον θὰ διορισθῇ διὰ Β. Διατάγματος προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὑπάρχει μία ἀνακολουθία μεταξὺ τῶν προηγουμένων ἐδαφίων καὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἄρθρον 1 δὲν καταργεῖ τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις, λογικὸν εἶναι, συνεπὲς εἶναι, νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἔστω καὶ μὲ τὴν μειωμένην πλειοψηφίαν καὶ μὲ τὴν μειωμένην ἀπαρτίαν, μὲ τὴν πλειοψηφίαν, ποὺ θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ διορίσῃ αὐτὴ καὶ τὸ πρῶτον Διοικητικὸν Συμβούλιον. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον ὀρθὸν εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγω, δὲν πρέπει πάντοτε νὰ ἔχετε εἰς τὸ μυαλό σας τὴν συγχώνευσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν πλειοψηφίαν καὶ κατὰ συνέπειαν, κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἄρθρου 1, ἔστω καὶ μὲ μειωμένην πλειοψηφίαν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ δυνηθῇ νὰ διορίσῃ διὰ τῶν Συνελεύσεων καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θέλει. Μὴ ἀφήσετε εἰς μίαν τοιαύτην διάταξιν, ἡ ὁποία δὲν καταργεῖ τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις, μὴ ἀφήσητε νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀνακολουθία καὶ ἡ ἀσυνέπεια πρὸς τὴν γενικὴν ἀρχήν, ὅτι κυρίαρχον σῶμα εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν εἶναι αἱ Γενικαὶ Συνελεύσεις. Μὴ ἀφήσητε τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ ὁποία θὰ διασπάσῃ τὴν γενικὴν ἀρχήν. Πέραν αὐτοῦ θέλω νὰ προσθέσω δύο λόγια, διὰ τὸ ἐδάφιον 5. Τὸ ἐδάφιον 5 εἶναι καὶ αὐτὸ καθαρῶς μία ἐπ’ εὐκαιρίᾳ διάταξις, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ματαιώσῃ τὴν Συνέλευσιν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία συνεκλήθη διὰ νὰ γίνῃ, ἀκριβῶς, ἡ συγχώνευσις. Δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις, ἂν δὲν σπεύσῃ νὰ βγάλῃ τὸ Διάταγμα τῆς συγχωνεύσεως καὶ νὰ καταργήσῃ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου τὴν Συνέλευσιν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἔχει ἕτοιμον τὸν δρόμον. Ἡ Συνέλευσις ὑπάρχει, διὰ νὰ ἀποφασίζῃ. Εἰς τὴν Συνέλευσιν αὐτὴν θὰ ἰσχύσῃ τὸ μειωμένον ποσοστὸν ἀπαρτίας καὶ πλειοψηφίας, τὸ ὁποῖον τὸ ἄρθρον 1 ὁρίζει καί, κατὰ συνέπειαν, ἡ Συνέλευσις θὰ κάμῃ τὴν δουλειά, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις περιμένει ἀπὸ αὐτήν. Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, διατί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ ἀφήσῃ τὴν Συνέλευσιν νὰ συνεδριάσῃ κανονικῶς, ἀλλὰ παρεισάγει μίαν διάταξιν ἀπὸ ἐκείνας, ποὺ λέγομεν ἡμεῖς οἱ νομικοὶ «διατάξεις φωτογραφικάς», διότι ἀποβλέπουν εἰς ἕνα συγκεκριμένον γεγονός, διὰ νὰ ματαιώσουν αὐτὴν τὴν Συνέλευσιν. Ὡμίλησα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν περασμένην μου ἀγόρευσιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἄρθρου, διὰ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Ἠλιάσκου, τὸ ὁποῖον προορίζεται, ὡς Γενικὸς Διοικητὴς καὶ ἐτόνισα, ὅτι εἶναι ἠθικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀφήσῃ νὰ συνέλθῃ ἡ Συνέλευσις αὐτὴ καὶ νὰ μὴ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκδόσεως τοῦ Διατάγματος τῆς συγχωνεύσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπὸ τὸ ἄρθρον 10, ὥστε ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων νὰ διευκρινισθῇ ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς τὸν κ. Ἠλιάσκον, πρὸς ὄφελος καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀπαντῶν εἰς ἐμέ, εἶπε τότε, ὅτι αἱ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, ἔρχονται πολὺ καθυστερημέναι καὶ αὐτὸ τὰς κάμνει ὑπόπτους. Ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος, ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα μοῦ ἐζητήθησαν, τότε ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους καὶ τὰ ὁποῖα τότε, δὲν εἶχον νὰ προσαγάγω καὶ τὰ ὁποῖα, ἐν τῷ μεταξύ, συνεκέντρωσα. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εἶπον, ὅτι αἱ μετοχαὶ τοῦ «Ἀστέρος» εἰσήχθησαν μεταγενεστέρως εἰς τὸ Χρηματιστήριον καὶ τότε μόνον ἐνεφανίσθη ἡ ἀκριβὴς ἀξία τῶν μετοχῶν τοῦ «Ἀστέρος». Πληροφορῶ τὸ Σῶμα, ὅτι αἱ μετοχαὶ τοῦ «Ἀστέρος» εἰσήχθησαν εἰς τὸ Χρηματιστήριον μόλις τὸν Αὔγουστον τοῦ 1952. Οἱ μέτοχοι, οἱ ἐνδιαφερθέντες, τότε, ἀμέσως, κατήγγειλαν τὸ γεγονὸς καὶ ἐζήτησαν ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιάσκον, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα. Ἀπουσίασεν ἐν τῷ μεταξύ, ὅπως εἶναι γνωστόν, εἰς τὴν Εὐρώπην λόγῳ οἰκογενειακῆς ἀνάγκης, καὶ μόλις ἐπέστρεψεν, ἀνηγγέλθη ἡ συγχώνευσις. Νομίζω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι βάσιμον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀσχέτως τοῦ γεγονότος τούτου, νομίζω, οὔτε ὅτι ἐγώ, προσωπικῶς, οὔτε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δύναται νὰ μεταβληθῇ εἰς δικαστήριον, οὔτε νὰ ἐκφράσῃ γνώμην, οὔτε νὰ εἴπῃ ὑπὲρ ἢ κατά. Γεγονὸς εἶναι κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ διευκολύνῃ τὰ πράγματα, ὥστε ὁ κ. Ἠλιάσκος νὰ λογοδοτήσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εἶναι ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῶν πραγμάτων ὑπεύθυνος, ἐνώπιον δηλαδὴ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἤδη ἔχει συγκληθῆ, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Νομίζω, ὅτι εἶναι ζήτημα τάξεως νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἐδάφιον 5. Κύριοι, συνοψίζω τὰς παρατηρήσεις μου μὲ δυὸ λόγια. Παρακαλῶ, ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου —καὶ ἐν τούτῳ συμπίπτει μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ— εἶναι ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 1, ὡς περιττόν, νὰ διαγραφῇ, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, τὰ ἐδάφια 5 καὶ 6 ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ ἀπαλειφθοῦν, διότι θὰ τ’ ἀπετέλουν νομοθετικὸν στίγμα, ὄχι μόνον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία τυχὸν θὰ τὰ ἐψήφιζε. (Χειροκροτήματα).

§128Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον, ὅπως διατυποῦται, ἐμφανίζει δύο πλευράς, ἂς εἴπωμεν δύο σκέλη. Τὸ πρῶτον σκέλος, εἶναι τὸ ἄρθρον 1 καὶ τὸ δεύτερον, τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου. Δηλαδὴ ἐμφανίζει δύο τρόπους, κατὰ τοὺς ὁποίους εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρεται ἡ Κυβέρνησις νὰ συγχωνεύσῃ, διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Εἴπομεν καὶ εἰς τὴν ὁμιλίαν μας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δὲν διαφωνοῦμεν εἰς τὴν ἀρχήν, τὴν γενικήν, τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων, διότι γνωρίζομεν, ὅτι αἱ συγχωνεύσεις Τραπεζιτικῶν Ὀργανισμῶν, πράγματι, ἔχουν γίνει καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας χώρας, μὲ ἰσχυροτέρας οἰκονομίας ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας καὶ ὅτι, πράγματι, αὐταὶ ἀποσκοποῦν εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῶν ἱδρυμάτων καὶ εἰς τὴν τόνωσιν τῆς οἰκονομίας.— Ὡς ἀρχὴν — διαφωνοῦμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει τὴν συγχώνευσιν. Πιστεύομεν, ὅτι ὁ τρόπος αὐτός, ὄχι μόνον, δὲν πραγματοποιεῖ τὰς προθέσεις της, ἀλλὰ ἀντίκειται καὶ πρὸς τὴν ἐν γένει προσπάθειάν της διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνόρθωσιν, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς τραυματίζει ἀνεπανορθώτως τὴν οἰκονομικὴν πίστιν τῆς χώρας καὶ ματαιώνει μίαν ἄλλην διακήρυξιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν διακήρυξιν περὶ καταβολῆς ἰδιαιτέρας προσπαθείας διὰ τὴν εἰσροὴν ξένων κεφαλαίων, τῶν ὁποίων, πράγματι, ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἡ χώρα μας, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀξιοποιήσῃ τοὺς παραγωγικούς της πόρους. Διαφωνοῦμεν, λοιπόν, ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 1 διότι τοῦτο δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μία κεκαλυμμένη ἐμφάνισις τοῦ ἄρθρου 10, καὶ δι’ αὐτὸ πολὺ ὀρθῶς οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἐζήτησαν τὴν διαγραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ ἄρθρου. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, τί λέγει τὸ ἄρθρον 1; Εἰς τὴν ἀρχήν, τὸ ἐδ. 1, ἔχει διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν βέβαια νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πρόκειται περὶ ἄλλου τρόπου συγχωνεύσεως, διαφορετικοῦ ἀπὸ τὸν τρόπον ποὺ καθορίζει τὸ ἄρθρον 10. Λέγει ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει δικαίωμα νὰ συγκαλῇ τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις καί, παρακάτω, ὅτι, προκειμένου περὶ ζητήματος συγχωνεύσεως, εἶναι δυνατὸν ἡ πλειοψηφία νὰ εἶναι μειωμένη. Πολὺ καλά! Τί σχέσιν ὅμως ἔχουν τὰ ἐδάφια 5 καὶ 6; Τὸ ἐδ, 5, κύριοι συνάδελφοι, ἀπαγορεύει εἰς τοὺς μετόχους, οἱονδήποτε ποσὸν τοῦ ἑταιρικοῦ κεφαλαίου καὶ ἂν ἐκπροσωποῦν, νὰ συγκαλέσουν Συνελεύσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν θέμα τὴν συγχώνευσιν καί, ἂν τυχὸν τοιαῦται Συνελεύσεις ἔχουν ἤδη κληθῆ, εἶναι ἄκυροι αἱ ἀποφάσεις των. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον θέλει νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ἡ προσπάθειά της εἰς ἓν τόσον μεγάλο θέμα, διατὶ δὲν διαγράφει τὸ ἄρθρον 1 καὶ νὰ ἀφήσῃ τὸ ἄρθρον 10, ὥστε νὰ ἀναλάβῃ εὐθέως τὴν εὐθύνην ἐνώπιον καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, νὰ προβῇ εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν Ἱδρυμάτων αὐτῶν διὰ διατάγματος ὑπὸ ἰδίαν της εὐθύνην; Ἀναγνωρίζει, δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ ἄρθρον 10 περιλαμβάνει διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ προσπαθεῖ νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ καλύψῃ τὴν ἀσκουμένην βίαν ἐπὶ τῶν μετόχων μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν συμφέρον ἡμεῖς, ἡ Ἀντιπολίτευσις σήμερον, νὰ ἀντιπολιτευώμεθα τὰ βασικὰ οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα πραγματικὰ θὰ βοηθήσουν τὴν οἰκονομικήν μας ἀνόρθωσιν. Διότι πράγματι πιστεύομεν — καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ δεχθῆτε αὐτὸ ὡς εἰλικρινὲς — ὅτι ἡ ἀποτυχία εἰς βασικὰ οἰκονομικὰ θέματα θὰ βαρύνῃ ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν κανὲν κέρδος νὰ εἰσπράξωμεν καὶ ἡμεῖς. Ἀντιθέτως θὰ εἰσπράξωμεν καὶ ἡμεῖς ἕνα μέρος τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν θὰ προκαλέσῃ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις, ἡ τοιαύτη τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἀποτυχία αὐτῆς εἰς βασικὰ θέματα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ ἀρνηθῆτε, ἐὰν καλοπίστως κρίνετε τὰς ὁμιλίας μας, ὅτι ἔχομεν δίκαιον. Καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ τοῦ ἔχω, καί ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου νὰ τοὺς ἐρωτήσω: Ἐφ’ ὅσον πραγματικὴ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξε καὶ εἶναι ἡ βελτίωσις τῶν οἰκονομικῶν μας πραγμάτων, προκειμένου περὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ, εἰς δύο ζητήματα, εἰς τὴν μείωσιν τοῦ τόκου καὶ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Τραπεζιτικῶν μας Ἱδρυμάτων, διατὶ δὲν ἠμποροῦσεν αὐτὰ τὰ δύο σοβαρώτατα ζητήματα νὰ τὰ ἐπιτύχῃ ἀρχίζοντας, πρῶτον, μὲ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης; Διότι, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐπίκρισις—ἀντιθέτως, θὰ ὑπῆρχεν ἀπόλυτος ὁμοφωνία τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας—ἐὰν ἐξυγιαίνετο πρωτίστως τὸ Τραπεζιτικὸν Ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἐὰν ἀκόμη ἀντικαθίστατο ἡ Διοίκησις καὶ τὸ Δ. Συμβούλιον αὐτῆς καὶ ἐμειώνετο ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων της ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν νὰ ἐνισχύετο τὸ Ἵδρυμα αὐτό, τὸ καθαρῶς ἐθνικόν, μὲ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπὸν αὐτοῦ καὶ μεταγενεστέρως νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπορρόφησιν καὶ ἄλλων Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων. Καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσετε διὰ ποῖον λόγον ἡ συγχώνευσις μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνισχύσῃ τὴν οἰκονομικὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως περισσότερον;

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§130Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐπὶ αὐτοῦ ὁμιλῶ, κ. Πρόεδρε. Τί μᾶς ἐνδιαφέρει ἡμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἶναι ἰδιωτικὸς ὀργανισμός, ὅπως ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν, ἔχει ὑπαλλήλους πολλούς, ἔχει ἔξοδα πολλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, καθὼς γνωρίζετε, τὸ κεφάλαιον αὐτῆς εἶναι κεφάλαιον ξένον —καὶ ἀποδεικνύεται τοῦτο ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν—ὅτι ἡ πλειοψηφία τῶν μετόχων εἶναι ξένοι, διαμένοντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀρνούμενοι νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως; Διατὶ νὰ μὴ προβῇ, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις πρῶτον εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ κατόπιν νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν συγχώνευσιν εἰς αὐτὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Νομίζω, ἑπομένως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1, ἔχει δύο μειονεκτήματα: Πρῶτον, ὅτι ἀποτελεῖ κεκαλυμμένην βίαν καὶ κεκαλυμμένην ἐμφάνισιν τοῦ ἄρθρου 10. Καί, δεύτερον, ὅτι τὸ ἄρθρον 1, ὡς εἶναι διατυπωμένον, ἐὰν θεωρηθῇ ὡς παγία διάταξις δημιουργεῖ ἓν κακὸν προηγούμενον, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι μελλοντικῶς θὰ διαδεχθοῦν τὴν παροῦσαν καὶ κατὰ τρόπον πλέον ἐπικίνδυνον. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐκδηλώσῃ τὰς σκέψεις της εὐθέως πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καί, ἂν πράγματι, ὡς ἐδήλωσεν ὁμιλῶν ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐνώπιον ἡμῶν, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ πραγματοποιήσῃ ὁπωσδήποτε τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων, νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ διαγραφῆς τοῦ ἄρθρου 1 καὶ νὰ παραμείνῃ τὸ 10, νὰ προβῇ δηλ. εἰς τὴν συγχώνευσιν διὰ Διατάγματος. Ἐν ᾗ ὅμως περιπτώσει θέλει νὰ διατηρήσῃ καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο, τότε νὰ δεχθῇ τὴν διαγραφὴν τῶν παραγράφων 4, 5 καὶ 6. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§132Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι ἐπὶ τοῦ βήματος, ὄχι διὰ νὰ κάμω καὶ πάλιν νέαν ἀγόρευσιν ἐπὶ τοῦ ἀπιθάνου αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ἐπιθυμῶ ἁπλῶς νὰ ἐμφανίσω ἐναργέστερον τὸν καρνάβαλον, διότι ἐχρησιμοποιήθη ἤδη ἡ φράσις αὐτή, τὸν ὁποῖον ἀποτελεῖ τοῦτο καὶ εἰδικώτερον τοῦ ἄρθρου 1, ἡ ὀργανικὴ ἑνότης τοῦ ὁποίου ἀποτελεῖ πράγματι δεξιοτέχνημα καὶ ἐπιτυχίαν τοῦ συγγράψαντος τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἄξιαν πάσης ἐξάρσεως. Θὰ συμφωνήσητε ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατὰ τὴν γραφικὴν λαϊκὴν ἔκφρασιν, ἐνσωματώνει τὴν μέθοδον «τῆς ἁγιαστούρας καὶ τῆς γάτας», διὰ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐπιθυμίαν της. Τὸ ἄρθρον 1 εἶναι «ἡ ἁγιαστούρα», τὸ ἄρθρον 10 εἶναι «ἡ γάτα». Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς γάτας ἐπὶ τοῦ παρόντος. Θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἁγιαστούρα μόνον, ἡ ὁποία παρουσιάζει ὡρισμένα ἀστεῖα πράγματα. Καὶ σᾶς παρακαλῶ, κύριοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, νὰ παρακολουθήσητε τὰ ἀστεῖα αὐτὰ πράγματα, διότι βεβαίως, ἂν δὲν τὸ πάρωμεν εἰς τ’ ἀστεῖα, μοῦ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ κλάψωμεν. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 1, ἔχει ὡς δικαιολογίαν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ὑπάρχει εἰδικὸν θέμα δημοσίας ὠφελείας δι’ ἕνα τομέα τῆς Οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ διὰ ἕνα θεσμὸν ὑπὸ τὸν ὁποῖον ἐξελίσσεται αὕτη. Ὁ τομεὺς εἰς τὸν ὁποῖον ἀνεφέρθη ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι, προφανῶς, ὁ Τραπεζιτικὸς καὶ ὁ θεσμὸς ὁ τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός: Ἠμπορῶ διὰ τὸν ὡς ἄνω λόγον νὰ λάβω μέτρον τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι γενικὸν καὶ νὰ μὴ ἐμπίπτῃ εἰς τὴν ἐπίκρισιν τῶν νομοθετῶν ad–hoc, μέτρον, ἐναντίον τοῦ ὁποίου θὰ ἠμπορούσατε νὰ μοῦ προβάλλετε τὴν ἀντισυνταγματικότητα τῆς μὴ ἴσης μεταχειρίσεως τῶν Ἑλλήνων. Δυστυχῶς, κύριοι, τὸ ἄρθρον βοᾶ, ὅτι ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀφορᾶ μίαν καὶ μόνην περίπτωσιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδιαφέρεται ἡ Κυβέρνησις, ἐπιθυμοῦσα νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἐνέργειάν της, νομότυπον μορφήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπεχρεώθη νὰ μᾶς δώσῃ καὶ τὴν συγκεκριμμένην δικαιολογίαν διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἔχει ἐδῶ πέρα γενικὸν θέμα καὶ ἑπομένως, ἠμπορεῖ νὰ εἰσηγηθῇ τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων. Μᾶς εἶπεν ὅτι, ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ νομοθέτημα αὐτό, διότι αὗται ζοῦν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου, διότι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν δὲν ὑπάρχει Τράπεζα αὐτόνομος — αἱ Τράπεζαι ζοῦν ἀπὸ τὰς καταθέσεις τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, καὶ ἀπὸ τὰς πιστώσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος—. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δέχεσθε τοῦτο ὡς βάσιν, ὡς γενικὸν κριτήριον; Ὅτι δηλαδή, πᾶς οἰκονομικὸς ὀργανισμός, διατηρούμενος ἐν λειτουργίᾳ χάρις εἰς τὴν ἄμεσον ἀρωγὴν τοῦ Κράτους θὰ τίθεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον αὐτοῦ, ὑφ’ ἣν μορφὴν γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὰς Τραπέζας; Πρέπει νὰ μᾶς ἀπαντήσετε, κ. Ὑπουργέ. Ἂν μᾶς εἴπητε ναί, τότε βεβαίως αἱ περισσότεραι βιομηχανικαὶ ἐπιχειρήσεις τῆς χώρας πρέπει νὰ ὑπαχθοῦν διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸν ἴδιον ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον θεσπίζετε διὰ τὰς Τραπέζας. Ἂν μᾶς εἴπητε ὄχι, τότε ἀναγνωρίζετε ὅτι νομοθετεῖτε ad-hoc καὶ ἑπομένως εἶναι ἀντισυνταγματικὸν τὸ νομοσχέδιόν σας. Θέλω σαφῆ ἀπάντησιν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅταν θὰ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς ἀπαντήσητε. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ὑπὸ κρίσιν ἄρθρον ἐκ τοῦ σύνεγγυς. Σκοπός του εἶναι ἡ ἁπλούστευσις τῆς διαδικασίας συγχωνεύσεως δύο Ἀν. Τραπεζ. Ἑταιρειῶν. Ἐν τούτοις τοῦτο γέμει καὶ ἀπὸ ἀντινομίας ἐσωτερικὰς καὶ περιέχει διατάξεις οὐδεμίαν σχέσιν ἐχούσας πρὸς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον καλεῖται νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Καθορίζεται ὅτι δύναται νὰ συγκαλέσῃ τὰς Γεν. Συνελεύσεις ὁ Ὑπουργός, διὰ νὰ γίνῃ ἡ συγχώνευσις, ἐπὶ τῇ ἁπλῇ αὐξήσει τοῦ 1)20 τοῦ κεφαλαίου. Τὸ 1)20 τοῦ κεφαλαίου δύναται νὰ ἐπιβάλῃ σύγκλησιν συνελεύσεως, διὰ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐπὶ τόσον σοβαροῦ θέματος. Θεσπίζεται ὅμως ταυτοχρόνως, ὅτι τὸ 1)20 τοῦ κεφαλαίου δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ κατὰ τὴν οὕτω συγκαλουμένην Γεν. Συνέλευσιν ἀναβολὴν λήψεως ἀποφάσεως 20 ἡμερῶν ἔστω, ὡς ὁρίζει ὁ ἰσχύων νόμος. Εἶναι δυνατὸν αὐτὴ νὰ εἶναι γενικὴ διάταξις; Εἶναι δυνατὸν τοιοῦτος ἀλλοπρόσαλλος μεταχείρισις τῶν δικαιωμάτων τῆς μειοψηφίας; Ἀπὸ τὴ μιά, τῆς μειοψηφίας τῆς δίδετε δικαίωμα νὰ συγκαλέσῃ γενικὴν συνέλευσιν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην, τῆς ἀρνεῖσθε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀναβολὴν λήψεως ἀποφάσεως; (παρ. 3 ἀριθ. 1). Πράγματα βεβαίως ἀλληλοσυγκρουόμενα, ἀλλ’ ἀποδεικνύοντα σαφέστατα εἰς ποίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἀναφέρεται τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις φέρει πρὸ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ τὸ μεταβάλῃ εἰς γενικὴν παγίαν διάταξιν νόμου! Ἀλλά, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ἀπίθανα πράγματα, ἀλληλοσυγκρουόμενα εἰς τὸ ἄρθρον 1. Συγκαλεῖται μία γενικὴ συνέλευσις διὰ τὴν συγχώνευσιν τῆς Ἑταιρείας. Καὶ εἰς τὴν γενικὴν αὐτὴν συνέλευσιν τὰ θέματα θὰ συζητηθοῦν, πιθανὸν νὰ συζητηθοῦν καὶ τὰ θέματα τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ νόμου 2190, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς εὐδοκήσῃ νὰ τὰ περιλάβῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν! Μὰ εἶναι δυνατόν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, στὰ σοβαρὰ νὰ νομοθετῶμεν τοιαῦτα πράγματα; Εἶναι δυνατὸν νὰ καλοῦμεν τοὺς μετόχους διὰ νὰ ἀποφασίσουν διὰ τὴν τύχην τῆς ἑταιρείας των καὶ νὰ θεσπίζωμεν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται μέσα εἰς τὰ θέματα τῆς συνελεύσεως αὐτῆς, νὰ βγάζῃ ἢ νὰ μὴ βάνῃ τὸ θέμα τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ Δ. Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον διεχειρίσθη μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης τὴν ἑταιρείαν; Εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπίθανα, εἶναι πράγματα, εἰς τὰ ὁποῖα παρεσύρθη ἡ Κυβέρνησις, διότι βιάζεται τόσον πολὺ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ γόητρόν της. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντιζε νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ 15 ἡμέρας καὶ νὰ ἀποταθῇ εἰς μερικούς, ὄχι περιφήμους ἀλλ’ ἁπλῶς ἐμπείρους νομικούς, θὰ ἀπέφευγε διατάξεις τόσον ἀλληλογρονθοκοπουμένας καὶ παρουσιαζούσας τόσον πολὺ τὴν ἔννοιαν τῆς καλῆς διαχειρίσεως τῆς ἐντίμου διαχειρίσεως τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν—τοῦ ἠθικοῦ νόμου. Τὸ ἄρθρον 1 σταματᾷ πράγματι εἰς τὴν παράγραφον 4. Αἱ παράγραφοι 5 καὶ 6 ἀναφέρονται εἰς ἄλλα θέματα. Καὶ πρῶτον ἡ παράγραφος 5, ἐπὶ τῆς ὁποίας διάφοροι ρήτορες ἐπέσυρον ἤδη τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζεσθε ὅτι ψηφίζετε γενικὰς καὶ παγίας διατάξεις νόμων, ὅταν διὰ τῆς παρ. 5 θεσπίζετε ὅτι γενικαὶ συνελεύσεις, αἱ ὁποῖαι συνεκλήθησαν νομίμως πρὶν ψηφισθῇ ὁ νόμος αὐτός, δὲν ἠμποροῦν νὰ συνέλθουν καὶ νὰ ἀποφασίσουν ἐπὶ τῆς συγχωνεύσεως; Ἡ διάταξις προφανῶς ἀφορᾷ τὴν μίαν καὶ μόνην περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὴν Κυβέρνησιν, τὴν περίπτωσιν τῆς συγχωνεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Ἐκ τῶν πραγμάτων ἀποκλείεται νὰ ἀφορᾷ ἄλλην. Καὶ δὲν φοβεῖσθε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν δικαστήρια νὰ παρίδουν τόσας παραβάσεις συνταγματικάς, αἱ ὁποῖαι ἀνακύπτουν εἰς κάθε γραμμὴν τοῦ νομοσχεδίου σας; Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ἡ παράγραφος 5 θέτει ἕνα φοβερὸν ἠθικὸν ζήτημα διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ὡς ἀνέφερα εἰς τὴν ἀρχικήν μου ἀγόρευσιν καὶ ὡς ἀνέφερον καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι κ. κ. Μητσοτάκης καὶ Ἀλλαμανῆς, οὐδένα σκοπὸν ἔχει ἡ διάταξις αὐτὴ εἰμὴ νὰ ἐμποδίσῃ τοὺς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν νὰ ἐλέγξουν τὸν διοικητήν των ἐπὶ τῇ συγκεκριμένῃ κατηγορίᾳ τῆς ἀπιστίας. Διατί τὰ κάμετε αὐτά; Εἶναι ἐνέργειαι ὑπευθύνου Κυβερνήσεως ἀλλὰ καὶ Βουλῆς; Ἀφήνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνετε. Τὸ ἀναφέρω ἄνευ σχολίων. Καὶ τώρα μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῆς παραγράφου 6. Αὕτη ἀποτελεῖ κάτι τὸ πρόσθετον. Δὲν εἶναι καὶ αὐτὴ γενικὴ διάταξις, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῆς διατυπώσεώς της, ἀλλ’ ὡς καὶ ἐκ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς θὰ ἀποδειχθῇ. Ἐὰν διὰ πᾶσαν περίπτωσιν συγχωνεύσεως διορίζεται τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, θὰ διορίσῃ αὕτη νέον Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν, ἥτις εἶναι Ἀγγλικὴ ἑταιρεία, ἡ ὁποία συγχωνεύεται μὲ τὴν Λαϊκήν; Βεβαίως ὄχι! Ἴσως θελήσετε νὰ δικαιολογηθῆτε, ἐπικαλούμενος τὸ γράμμα τῆς διατάξεως, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ «συνιστωμένης νέας Τραπεζιτικῆς Ἑταιρείας». Θὰ εἴπητε ὅτι εἰς τὴν συγχώνευσιν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ξένη Τράπεζα τρώγει τὴν Ἑλληνικήν, δὲν ἔχομεν νέαν Ἑταιρείαν, παραμένει ἡ παλαιὰ καὶ ἑπομένως δὲν προκύπτει περίπτωσις διορισμοῦ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ποία ἡ δικαιολογία τῆς διαφόρου μεταχειρίσεως ἑταιρειῶν συγχωνευομένων διὰ νὰ δημιουργήσουν νέαν καὶ ἑταιρειῶν συγχωνευομένων διὰ νὰ ἀπορροφήσῃ ἡ μία τὴν ἄλλην; Καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα σεῖς, ὡς Κυβέρνησις, κηρύσσετε ὑπὸ ἀπαγόρευσιν τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέτοχοι τῶν συγχωνευομένων Τραπεζῶν; Διατί τοὺς ἀπαγορεύετε τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας των καὶ τοὺς λέγετε, ὅτι ἐγὼ τὸ Κράτος θὰ σᾶς θέσω ὑπὸ κηδεμονίαν, θὰ διαχειρισθῶ τὴν περιουσίαν σας διὰ τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Διοικητοῦ, τοὺς ὁποίους θὰ διορίζω; Πόθεν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ θέτετε, ἔστω, καὶ μίαν κατηγορίαν Ἑλλήνων πολιτῶν εἰς τὴν θέσιν δούλων τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου; Ἡ ἀντισυνταγματικότης τῆς παραγράφου 6 εἶναι βαρυτάτη, διότι παραβιάζει καὶ τὸν ἠθικὸν νόμον, καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς βάσεις αὐτοῦ τούτου τοῦ Πολιτεύματος. Καὶ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν. Κατὰ τὴν παράγραφον 6 ἡ Κυβέρνησις διορίζει ἐπὶ 3τῆ θητείᾳ τὸ Γενικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐκλέγει τὸν Διοικητήν, προτάσει δὲ τούτου τὸν Ὑποδιοικητήν. Διατί, «προτάσει τούτου»; Διότι προφανῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην, ὄχι μόνον εἰς τοὺς μετόχους τῶν ἑταιρειῶν, ὄχι μόνον εἰς τὰ Νομικὰ Πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἰδιοποιεῖται τὴν ἐκπροσώπησιν, ἀλλὰ οὔτε καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς 10 συμβούλους, τοὺς ὁποίους αὐτὴ ἡ ἰδία θὰ διορίσῃ διὰ νὰ ἐκλέξουν. Διότι δηλ. δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν ἑαυτόν της, τὸν Διοικητήν, πρέπει καὶ ὁ Ὑποδιοικητὴς νὰ ἐκλεγῇ προτάσει τοῦ Διοικητοῦ διὰ νὰ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ εἶναι ἐνεργούμενον τούτου, τοῦ, ἑνὸς καὶ μόνον, Διοικητοῦ διὰ τὸν ὁποῖον ἐδημιουργήθη ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ νομοθετικὴ αὐθαιρεσία. Αὐτό, κύριοι Ὑπουργοί, εἶναι τὸ νομοθέτημα σας καὶ εἰδικώτερον τὸ ἄρθρ. 1 τούτου!

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§134Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ζίγδης καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ὡμίλησαν διὰ τὴν παράγραφον 6 τοῦ ἄρθρου 1 διὰ τῆς ὁποίας διορίζεται τὸ πρῶτον Διοικ. Συμβούλιον διὰ Β. Διατάγματος προτάσει τοῦ Ὑπουργ. Συμβουλίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντισυνταγματικότητα θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ζίγδην, ὅτι καὶ πέρυσιν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχεν ἐψήφισεν ἕνα νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπέτρεψε εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας νὰ παύῃ καὶ νὰ διορίζῃ τὰ μέλη τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων. Ἡ ἀναλογία νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ ἰδία. Καὶ τότε ἐλέχθη, ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος θὰ ἦτο ἀντισυνταγματικὸς ἐγὼ ὑπεστήριξα τότε τὴν συνταγματικότητα, κατὰ συνέπειαν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προβαίνετε εἰς ἐκρήξεις ἱερᾶς ὀργῆς διὰ ἀντισυνταγματικότητα ἡ ὁποία δὲν ὑφίσταται. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ οὐσιαστικὸν θέμα, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἄφρων ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν δὲν ἐξησφάλιζε τὴν σταθεροποίησιν τῆς συγχωνεύσεως, εἰς τὸ πρῶτον αὐτῆς βῆμα, ὁπότε θὰ ἐτίθετο ἐν κινδύνῳ ὁλόκληρον τὸ ἔργον τῆς συγχωνεύσεως, ἐὰν ἀφήνετο εἰς οἱανδήποτε γνώμην τῆς Γεν. Συνελεύσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν τοῦ Ὑποδιοικητοῦ προτάσει τοῦ Διοικητοῦ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν διότι ξεύρετε πῶς θὰ γίνῃ ὁ διορισμὸς τοῦ Διοικητοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξ ἄλλου νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ἔχῃ γνώμην διὰ τὸν μέλλοντα συνεργάτην του, τὸν Ὑποδιοικητήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐδάφιον 5 ἔχω νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι καθιεροῖ μίαν γενικὴν ἀρχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πᾶσα συνέλευσις, συγκαλουμένη κατὰ παράβασιν τῶν διατάξεων τῆς παραγρ. 1, εἶναι ἄκυρος. Ἐδῶ εἰσάγεται καὶ μία καινοτομία, λίαν εὔστοχος καὶ ἐξυπηρετική, ὅτι τὴν ἀκυρότητα δύναται ἐκτὸς τῶν δικαστηρίων, συνεπεία ἀγωγῆς, νὰ τὴν κηρύξῃ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Εἶναι μία καινοτομία, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ παράδειγμα πρὸς γενίκευσιν καί ἡ σκοπιμότης αὐτῆς εἶναι προφανής. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἡ συνέλευσις ἠδύνατο νὰ συνέλθῃ μόνη της, χωρὶς νὰ συγκληθῇ ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, καὶ ἐλάμβανε μίαν ἀπόφασιν, εἴτε συγχωνεύσεως, εἴτε ἀπορρίψεως τῆς συγχωνεύσεως. Τοῦτο θὰ ἦτο ἄκρως ἐπικίνδυνον καὶ ὀρθῶς ὁ νόμος καθιεροῖ τὴν ἀκυρότητα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἰδικώτερον θέμα, τοῦ ὅτι ἀναφέρεται εἰς ἀκυρότητα καὶ τῆς ἤδη συγκληθείσης συνελεύσεως τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ νομίζω, ὅτι δὲν ὑφίσταται θέμα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὸ ἔγκυρον μιᾶς συνελεύσεως θὰ κριθῇ ἐκ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον συνέρχεται αὕτη. Δηλαδὴ καὶ ἄνευ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἡ συνέλευσις τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, συνερχομένη μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου τούτου, θὰ εἶναι ἄκυρος.

§135Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λάθος, κ. συνάδελφε.

§136Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μία τελευταία παρατήρησις εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸ θέμα τῆς ἀναβολῆς τῆς συνελεύσεως. Ἀφοῦ τὸ 1|20 ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συγκαλέσῃ τὴν συνέλευσιν νὰ μὴν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναβάλῃ τὴν συνέλευσιν; Πρὸς Θεοῦ, κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἐγκαινιάσετε αὐτὴν τὴν ἀρχήν, εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον καὶ ἀπαράδεκτον νὰ συνεχισθῇ μία ἐκκρεμότης, ἀφ’ ἧς ἐτέθη θέμα συγχωνεύσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἐκκρεμότης, ἡ ὁποία θὰ ἐγκυμονῇ μεγίστους κυνδύνους. Ἔπειτα θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀσυμβίβαστον μία μικρὰ μειοψηφία μετόχων νὰ ματαιώνῃ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πρᾶγμα εἶναι προφανές.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§138Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἴδιον χαρακτηριστικὸν τῶν δυνατῶν ἀνθρώπων εἶναι ὁ ἱπποτισμὸς καὶ ἴδιον τῶν ἀνθρώπων εἶναι νὰ πιστεύουν. Δυστυχῶς, τὸ ἄρθρον 1, ὅπως διατυπώνεται, συνδυαζόμενον καὶ μὲ τὸ ἄρθρον 10, δὲν δείχνει οὔτε ἱπποτισμὸν οὔτε καὶ πίστιν. Εἶσθε σήμερον Κυβέρνησις καὶ εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη νὰ διδάξετε διὰ τῶν ἔργων σας ὅτι ἔχετε πίστιν. Ἢ πιστεύετε ὅτι τὸ μέτρον τῆς συγχωνεύσεως ἐξυπηρετεῖ τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, ὁπότε θὰ καταργήσετε τὸ ἄρθρον 1 καὶ θὰ εἴπητε ὅτι θὰ κάμωμεν τὴν συγχώνευσιν διὰ Διατάγματος διότι θὰ σώσῃ τὸν τόπον ἢ δὲν τὸ πιστεύετε ὁπότε πρέπει νὰ παραιτηθῆτε τοῦ μέτρου τούτου. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ ἡμεῖς ἀγωνιζόμεθα ὄχι διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν συμφέροντα, ἀλλ’ ἀρχὰς καὶ ἰδέας, δι’ αὐτὸ ὑποβάλλομεν τροπολογίαν καταργοῦσαν τὸ ἄρθρον 1. Ἐὰν ἡ τροπολογία αὐτὴ ἀπορριφθῇ, τότε ἔχομεν τροπολογίας μερικὰς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν διατύπωσίν του. Δύνασθε νὰ τὰς δεχθῆτε ἢ νὰ μὴν τὰς δεχθῆτε. Ἡμεῖς θὰ ἔχωμεν ἥσυχον τὴν συνείδησίν μας ὅτι ἐπιτελέσαμεν τὸ καθῆκον μας.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἐτερματίσθη. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπεβλήθησαν ὡρισμέναι τροπολογίαι. Αἱ τροπολογίαι αὗται δὲν ἐξετυπώθησαν, ἀλλὰ κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἀφοῦ ἀναγνωσθοῦν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ ν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῶν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ τὰς ὑποβληθείσας καὶ μὴ τυπωθείσας καὶ διανεμηθείσας τροπολογίας;

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τροπολογίαι αὗται εἶναι αἱ ἑξῆς: 1) Ἡ ὑπὸ τῶν κ. κ. Ι. Ζίγδη καὶ Δ. Παπασπύρου προτεινομένη, ἔχουσα οὕτω: «Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 1ον». 2) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ν. Ζορμπᾶ, Δ. Παπασπύρου, κλπ., ἔχουσα οὕτω: «Διαγράφεται ἐκ τῆς παρ; 1 τοῦ ἄρθρου 1 ἡ φράσις «ἁρμόδιος νὰ συγκαλέσῃ τὰς γενικὰς συνελεύσεις, δύο ἢ περισσοτέρων Ἀνων. Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν κλπ., εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου» καὶ ἀντ’ αὐτῆς τίθεται ἡ φράσις «ἁρμόδιος νὰ συγκαλέσῃ τὰς γενικὰς συνελεύσεις κλπ. εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἀνωνύμου Τραπεζιτικῆς Ἑταιρείας». 3) Ὑπὸ τοῦ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω; «Διαγράφεται ἐκ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 ἡ λέξις «τὸ εἰκοστὸν» καὶ ἀντ’ αὐτῆς τίθεται ἡ φράσις «τὸ ⅓». 4) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ν. Ζορμπᾶ, Δ. Παπασπύρου, κλπ., ἔχουσα οὕτω: «Ἐκ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 διαγράφεται ἡ φράσις «εἴτε διὰ τῆς ὑπαγωγῆς μιᾶς ἢ πλειόνων εἰς ἑτέραν τοιαύτην». 5) Ὑπὸ τῶν κ, κ. Ν. Ζορμπᾶ, Δ. Παπασπύρου, κλπ., ἔχουσα οὕτω: «Ἐκ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 διαγράφεται ἡ φράσις «εἴτε διὰ τῆς ἐξαγορᾶς μιᾶς ἢ πλειόνων ὑπὸ ἄλλης». 6) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ν. Ζορμπᾶ, Ι. Ζίγδη καὶ Δ. Παπασπύρου ἔχουσα οὕτω: «Ἐκ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 διαγράφεται ἡ λέξις «Τραπεζιτικῶν». 7) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Δ. Παπασπύρου, κλπ., ἔχουσα οὕτω: «διαγράφεται ἐκ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 ἡ λέξις «δυνάμενος» καὶ ἀντ’ αὐτῆς τίθεται «ὑποχρεούμενος». 8) Ὑπὸ τοῦ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω: «Ἡ παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 1 ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: «Αἱ Γενικαὶ Συνελεύσεις εὑρίσκονται ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐφ’ ὅσον παρίστανται μέτοχοι ἐκπροσωποῦντες τὰ ⅔ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου καὶ ἀποφασίζουσι κατὰ πλειοψηφίαν τῶν ⅗ τῶν ἐν αὐτῇ ἐκπροσωπουμένων ψήφων». 9) Ἑτέρα ὑπὸ κ. Δ. Παπασπύρου ἐπίσης, ἔχουσα οὕτω: «Ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου 1 ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: «Ἐπὶ τῶν συνερχομένων κατὰ τὰ ἀνωτέρω Γενικῶν συνελεύσεων ἔχουσιν ἐφαρμογὴν αἱ διατάξεις τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ νόμου 2199)1920». 10) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ι. Ζίγδη καὶ Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω: «Ἡ παράγραφος 5 τοῦ ἄρθρου 1 ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: «Γεν. Συνέλευσις Ἀνωνύμου Τραπεζιτικῆς Ἑταιρείας συγκληθεῖσα κατὰ παράβασιν τῶν διατάξεων τῶν ἀνωτέρω παραγράφων 1, 2 καὶ 3 πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος, συνέρχεται νομίμως καὶ ἀποφασίζει ἐγκύρως καὶ ἐπὶ τῆς συγχωνεύσεως ἢ μετ’ ἄλλης Ἀνωνύμου Τραπεζιτικῆς Ἑταιρείας». 11) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ι. Ζίγδη καὶ Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω: «Ἡ παράγραφος 6 τοῦ ἄρθρου 1 ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς διὰ συγχωνεύσεως συνιστωμένης νέας Ἀνωνύμου Τραπεζιτικῆς Ἑταιρείας ἐκλέγεται ὑπὸ τῶν Γεν. Συνελεύσεων τῶν συγχωνευθεισῶν Ἑταιρειῶν, τοῦτο δὲ διορίζει τὸν Διοικητὴν καὶ Ὑποδιοικητὴν αὐτῆς». 12) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ν. Ζορμπᾶ καὶ Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω: «Διαγράφεται ἐκ τῆς παρ. 6 τοῦ ἄρθρου 1 ἡ λέξις «τριετῆ» καὶ τίθεται «ἑνὸς μηνός». Ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου, δέχεται καμμίαν ἀπὸ τὰς ἀναγνωσθείσας τροπολογίας;

§142Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Οὐδεμίαν, κύριε Πρόεδρε.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ τὸ Σῶμα πρῶτον ἐπὶ τῆς αʹ τροπολογίας, δι’ ἧς προτείνεται ἡ διαγραφὴ ὁλοκλήρου τοῦ ἄρθρου 1.

§144Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν γίνει δεκτή, δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν θὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄλλων τροπολογιῶν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου; Οἱ μὴ δεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι τῶν κ. κ. βουλευτῶν).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ αʹ τροπολογία ἀπερρίφθη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὰς λοιπὰς τροπολογίας; Οἱ μὴ δεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι τῶν κ. κ. βουλευτῶν).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀπερρίφθησαν καὶ αἱ λοιπαὶ τροπολογίαι. Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις ἐπὶ τῆς παραδοχῆς τοῦ ἄρθρου 1: Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ ζητοῦμεν ὅπως ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ αἰτοῦντες βουλευταὶ Ἐμμ. Μπακλατζῆς, Στ. Ἀλλαμανῆς, Δ. Γ. Παπασπύρου, Π. Πολυχρονίδης, Ἐλ. Κ. Βενιζέλος, Μιχ. Χλουβεράκης, Ν. Ζορμπᾶς, Γ. Ἀράπης, Αὐγ. Πασσάδης, Α. Βουλόδημος, Ν. Κουντούρης. Γ. Γρηγορίου, Ε. Ζαννῆς, Σ. Μπίρης, Ι. Ζίγδης, Ἀπ. Ἀντωνίου, Ε. Κοθρῆς. Παρισταμένων ἁπάντων τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν, κατὰ τὸν Κανονισμόν, θὰ ἐπακολουθήσῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μπαροῦνος καὶ Μ. Χλουβεράκης. Τὸ ἐρώτημα τίθεται οὕτω: Οἱ δεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει λέγουν ΝΑΙ, οἱ μὴ δεχόμενοι τοῦτο λέγουν ΟΧΙ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης). (Κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν ψηφοφορίαν οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἀπήντησαν ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τεθὲν ἐρώτημα).

(Διεξαχθείσης ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, ἀνακοινοῦται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα):

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 139. Ἐκ τούτων εἶπον ΝΑΙ 121 καὶ ΟΧΙ 18. Ἐπομένως τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει.

§149Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς.

§151Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἀνεγνώσατε τὰς τροπολογίας ἠρωτήθη παρ’ ἐμοῦ ἐὰν ἡ ἀπόρριψις τῆς 1ης τροπολογίας, ἡ ὁποία κατέτεινεν εἰς τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 1 θὰ εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἠσχολεῖτο ἐν συνεχείᾳ μὲ τὰς ἄλλας τροπολογίας καὶ ἔμενα μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἡ ἀπόρριψις τῆς ἄνω τροπολογίας. Ἀνεγνώσθησαν αἱ τροπολογίαι ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου, διὰ νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν τὰς δέχεται ἢ ὄχι. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὤφειλε νὰ θέση ὑπ’ ὄψει μας μίαν ἑκάστην τροπολογίαν ξεχωριστά, διὰ νὰ ἀποφανθῶμεν ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς παραγράφοντας τὰς τροπολογίας νὰ ὁμιλήσουν ἐπ’ αὐτῶν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο αὐτό.

§153Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ἐγένετο. Δὲν ψηφίζονται αἱ τροπολογίαι ἀριθμητικῶς. Ὑπ’ ἀριθ. 1, 2, 3, 4 κλπ. Ζητοῦμεν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐκφωνηθοῦν αἱ τροπολογίαι χωριστά, διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ τροπολογίαι ἀπὸ τοὺς προτείνοντας ταύτας καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει τοῦ περιεχομένου ἑκάστης. Ἐὰν τοῦτο δὲν γίνῃ, θεωροῦμεν, ὅτι ὑπάρχει παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ διαμαρτυρία μας.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθησαν ὅλαι καὶ κατόπιν τὸ ἄρθρον ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 2ον. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Κοθρῆς.

§155Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου καθιερώνει τὴν ἐκπροσώπησιν τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου καὶ Ὀργανισμῶν Κοινῆς Ὠφελείας ὡς καὶ τῶν Ἀσφαλιστικῶν ἐν γένει Ταμείων ὑπὸ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν, Ἐργασίας καὶ Προνοίας, ἢ τῶν ὑπὸ τούτων ὁριζομένων ἀντιπροσώπων. Ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ ἄρθρου 2 εἶναι ἀντισυνταγματική, διότι καθιερώνει τὴν ἄνισον μεταχείρισιν καὶ μειώνει τὴν αὐτοτέλειαν τῶν ἱδρυμάτων, διότι ἡ ἔννοια αὐτῆς ἀσφαλῶς εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι ἱκαναὶ αἱ Διοικήσεις τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, αἱ ἐκλεγεῖσαι σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους, δὲν εἶναι ἱκαναί, λέγω, διὰ τὴν ἐκπροσώπησιν τούτων εἰς ὡρισμένον τομέα τῶν συμφερόντων αὐτῶν. Οὕτω δίδει τὸ δικαίωμα εἰς ἑκάστην Κυβέρνησιν νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς Ὀργανισμοὺς καὶ νὰ τοὺς ὑποχρεώνῃ νὰ λαμβάνουν ἀποφάσεις ἴσως βλαπτικὰς τῶν πραγματικῶν συμφερόντων τῶν Ὀργανισμῶν καὶ κινουμένας πολλάκις ἀπὸ ἐλατήρια κομματικά. Δηλαδὴ καθιεροῦται ἐπισήμως ἡ κομματικὴ διοίκησις ὅλων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν καὶ τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου εἰς τὸν σοβαρώτατον τομέα, τὸν τομέα τῆς διαχειρίσεως τῶν περιουσιακῶν των στοιχείων, εἰς ἕνα τεράστιον ὀργανισμόν, ὅπως εἶναι ὁ νεοϊδρυόμενος Τραπεζιτικὸς Ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος θὰ μονοπωλήσῃ τὴν οἰκονομικὴν πίστιν τῆς χώρας. Αὐτὸ τὸ πρωτοφανές, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Νομίζω, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν καὶ ἰδιαιτέρως ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, διότι ἀντίκειται εἰς βασικοὺς θεσμοὺς καὶ βασικὰς διατάξεις τοῦ Πολιτεύματος ἡμῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς.

§157Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 2 προκαλεῖ ὡρισμένους κινδύνους καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ τὸ προσέξωμεν. Κατὰ σύμπτωσιν ἡ Πατρίς μου ὅπως καὶ ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Κεφαλληνία, ἀνέδειξε πολλοὺς Ἐθνικοὺς εὐεργέτας. Ἐὰν διαβάσῃ κανεὶς τὰς διαθήκας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν βλέπει τὴν ἐπίμονον προσπάθειάν των νὰ ἐμπιστευθοῦν τὰς περιουσίας ποὺ ἀφήνουν διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν ἱδρυμάτων εἰς πρόσωπα τῆς ἐμπιστοσύνης των ἢ εἰς πρόσωπα συγγενικά των. Θέλουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ πλειοψηφίαν μένουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, παιδιά, ἐξεκίνησαν πτωχοὶ καὶ ἐδούλεψαν σκληρὰ διὰ νὰ ἀποκτήσουν μίαν περιουσίαν, νὰ ἔχουν τὴν συναίσθησιν, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα συνεκέντρωσαν μὲ τόσον κόπον νὰ τὰ διαχειρίζωνται ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους ἔχουν ἐμπιστοσύνην. Ἐρχόμεθα μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ λέγομεν, αὐτὰ τὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα συνεστήθησαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἀπὸ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διώρισαν οἱ διαθέται εἰς τὴν διαθήκην των, ὅτι ὁ πρῶτος τυχὸν Ὑπουργὸς Ἐμπορίου—δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἐντιμοτάτους ἀνθρώπους—νὰ πάρῃ τὴν διαχείρισιν αὐτῶν τῶν χρημάτων. Δημιουργεῖται κίνδυνος σοβαρὸς νὰ ἀποτρέψωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ποὺ ἔχουν τὴν ἔφεσιν νὰ ἀφήνουν εἰς τὴν Πατρίδα των καὶ θέλουν μετὰ θάνατον τὴν ψυχήν των ἥσυχον, ὅτι καλῶς διαχειρίζονται τὰ χρήματά των. Θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν καὶ νὰ δεχθῶμεν μίαν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἄρθρου 10 ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει, διατὶ νὰ καταργήσωμεν τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ νὰ δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς Ἐθνικοὺς Εὐεργέτας, ὅτι δὲν θὰ τοὺς ἀκολουθήσωμεν εἰς τὴν τελευταίαν των θέλησιν καὶ δὲν ἔπαυσαν εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα νὰ ἐμφανίζωνται ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν τοιοῦτοι ἄνδρες. Τοὐλάχιστον εἰς τὴν Πατρίδα μου δὲν περνᾷ περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅταν πεθάνῃ κανεὶς πλούσιος εἰς τὴν ξένην, νὰ μὴ ἀφίνῃ τὴν περιουσίαν του διὰ τὴν ἵδρυσιν κοινωφελῶν ἱδρυμάτων. Ὅταν τοὺς ἀφαιρέσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα μὲ ποίαν καρδίαν θὰ ἔρχωνται νὰ ἀφήνουν τὴν περιουσίαν των; Δι’ αὐτὸ νομίζω ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἄρθρου 10 δύναται νὰ κάμῃ, ὅ,τι θέλει, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλείψωμεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2, ἢ νὰ τὴν τροποποιήσωμεν διὰ νὰ ἀφήσωμεν ἐλευθέρους τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι τὸ Κράτος ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ θὰ δέχεται τὰς τελευταίας θελήσεις τῶν Ἐθνικῶν Εὐεργετῶν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τῶν κ.κ. Ἰ. Ζίγδη, Ν. Ζορμπᾶ καὶ Δ. Παπασπύρου. Τὸ ἄρθρον 2 ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: «Εἰς τὰς Γενικὰς Συνελεύσεις Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν, Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, Δημόσιοι Ὀργανισμοὶ καὶ Ὀργανισμοὶ Κοινῆς Ὠφελείας πάσης φύσεως ὡς καὶ Ἀσφαλιστικὰ ἐν γένει Ταμεῖα τυγχάνοντες μέτοχοι ἐκπροσωποῦνται ὑπὸ τῶν μονίμων αὐτῶν ἀντιπροσώπων». Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς.

§159Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔρχεται διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς σας διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος. Ἐρωτῶ: ἡ διάταξις αὐτὴ σᾶς εἶναι χρήσιμος, ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πολιτικήν σας διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος; Θὰ ἐξυγιανθῇ ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνικὴ ἐὰν τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα τὰ κατέχοντα μετοχὰς χάσουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκπροσωποῦνται εἰς τὰς Γεν. Συνελεύσεις; Ἐὰν μὲν πιστεύετε, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις σᾶς εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν νὰ παραιτηθῶμεν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· διατὶ ἐπιμένετε εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀνατρέπει θεμελιώδεις ἀρχὰς τοῦ δημοσίου βίου; Ἂν ἐπιμένετε τότε ἔστω νὰ περιορίσητε τὴν διάταξιν αὐτήν, ὄχι νὰ τὴν ἀπαλείψητε καὶ νὰ εἴπητε ὅτι προκειμένου νὰ μετάσχουν εἰς τὰς γενικὰς συνελεύσεις τὰ Ἱδρύματα αὐτά, οἱ Ὀργανισμοὶ αὐτοί, εἰς συνελεύσεις ὅπου θὰ συζητοῦνται θέματα συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν νὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ἐκπροσωπῆτε. Ἀλλ’ εἰς τὰς συνήθεις γενικὰς Συνελεύσεις, ὅπου ἄλλα θέματα συζητοῦνται, πρὸς τί χρειάζεται ἡ διάταξις αὐτή;

§160Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε καλῶς, ὅτι τὰ Ἱδρύματα αὐτὰ τείνουν νὰ ἐξελιχθοῦν εἰς τοὺς κυριωτέρους ἐκ τῶν μετόχων τῶν Τραπεζιτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ συγκεκριμένως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Συνεπῶς ἡ ἀπάντησίς μου εἰς τὸ ἐρώτημά σας εἶναι σαφής. Μᾶς χρειάζεται διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς μας.

§161Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχω τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τῆς ἐμμονῆς του εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως, ἐπιθυμῶ νὰ τὸν ἐρωτήσω, μὴ τυχὸν δὲν ἔχει συλλάβει τὴν ἔκτασιν τῶν συνεπειῶν ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἡ θέσπισις τῆς διατάξεως αὐτῆς. Μὴ τυχόν, κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν ἀπομακρύνετε πλέον τὰ Νομικὰ πρόσωπα καὶ τοὺς Ὀργανισμοὺς αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπενδύωσι τὰ κεφάλαιά των εἰς μετοχὰς Τραπεζῶν. Δὲν θὰ ἔχουν συμφέρον πλέον νὰ καταθέτουν τὰ κεφάλαιά των εἰς τὰς Τραπέζας καὶ θὰ προσφύγουν ἀλλοῦ νὰ τὰ τοποθετήσουν, ὅπου θὰ παραμένουν αὐτοὶ νοικοκυραῖοι διὰ νὰ τὰ διαχειρίζωνται αὐτοὶ καὶ ὄχι οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοί.

§162Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν τουλάχιστον ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ ἄρθρον 106 τοῦ Συντάγματος.

§163Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ ἄρθρον 106 κατὰ τὴν γνώμην μου.

§164Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως λησμονοῦν, ὅτι ὑπάρχει σχετικὴ διάταξις ἰσχύουσα, ὡς ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 30 τοῦ Ν. Δ. 420)41 βάσει τῆς ὁποίας σήμερον τὰ κληροδοτήματα ἐκπροσωποῦνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Πέρυσιν εἰδικῶς εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Εὐελπίδης ὥρισε δύο Ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἐξεπροσώπουν τὰ κληροδοτήματα εἰς τὴν Συνέλευσιν ταύτην. (Φωναὶ–θόρυβος ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§165Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὅλα τὰ κληροδοτήματα ἐκπροσωποῦνται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν; Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ κληροδοτημάτων, ἔχομεν Ὀργανισμοὺς Κοινῆς Ὠφελείας. Καὶ ἐρωτῶ, τὰ φιλανθρωπικὰ Ἱδρύματα τῆς Ἠπείρου ἀπὸ ποῖον ἐκπροσωποῦνται; Ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τοὺς τοπικοὺς παράγοντας ποὺ ἠθέλησαν οἱ διαθέται;

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ πίνακος τῶν ἐγγεγραμμένων ἵνα ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, καθὼς καὶ ἐπὶ τῆς τροπολογίας, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Οἱ ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἐλάχιστοι).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 3ον. Δεκτόν;

§169ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3ον ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 4ον. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ.

§171Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. ἔχουσα οὕτω: «Τὸ ἄρθρον 4ον ἀντικαθίσταται ὡς ἀκολούθως: Ἐν περιπτώσει συγχωνεύσεως δύο ἀνωνύμων τραπεζιτικῶν ἑταιρειῶν ἐπιβάλλεται ἡ περιγραφὴ τῶν εἰσφερομένων στοιχείων ἑκάστης ἐν τῇ οἰκίᾳ συμβάσει τῆς συγχωνεύσεως». Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§172Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως γνωρίζομεν, ὅταν γίνεται διάλυσις ἢ συγχώνευσις ἑταιρειῶν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει, εἶναι ἡ ἀποτίμησις τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ ἑκάστης ἑταιρείας. Ἐὰν αὐτὸ γίνεται προκειμένου περὶ δευτερευούσης φύσεως οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν, πολὺ περισσότερον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποφασίζεται ἡ συγχώνευσις τῶν δύο μεγαλυτέρων τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων τῆς χώρας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει, διὰ νὰ ἀποφύγῃ ἀκριβῶς καὶ τὴν δημιουργίαν ἀντιλήψεως περὶ διαβλητότητος τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς περὶ συγχωνεύσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ κοπάσῃ ὁ σάλος ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀποτιμήσεως τῶν μετοχῶν τῶν δύο ἱδρυμάτων, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ τίποτε ἀπολύτως, νὰ δεχθῇ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ τὴν ἀντικατάστασίν του συμφώνως πρὸς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν κατέθεσαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι. Οὕτω θὰ παύσῃ ὁ θόρυβος καὶ αἱ μεμψιμοιρίαι ἐναντίον τῆς κυβερνητικῆς ἀποφάσεως, θὰ διαφωτισθῇ ὁ λαὸς καὶ θὰ ἐκλείψῃ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως κάθε ἰδέα περὶ διαβλητοῦ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβε. Νομίζω λοιπόν, ὅτι συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Παπασπύρου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἔχει, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 5ον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἔχει παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπομένως τὸ ἄρθρον 5 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 6ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ὑπάρχουν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι. α) τοῦ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω: Τὸ ἄρθρον 6 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Αἱ φορολογικαὶ ὑποχρεώσεις ἐξακολουθοῦν νὰ ἰσχύουν ἐπὶ πάσης πράξεως πρὸς σύστασιν τῆς νέας Τραπεζιτικῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας». β) Τῶν κ. κ. Ε. Πέτσου, Ι. Ζίγδη καὶ Δ. Παπασπύρου, ἔχουσα οὕτω: «Προστίθεται τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 6. «Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 6 δὲν ἐφαρμόζονται ὅταν ἡ μία ἐκ τῶν ὑπὸ συγχώνευσιν ἑταιρειῶν εἶναι ἀλλοδαπή». Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§177Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸν λόγον παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§179Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὡς γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 6, ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον μακρᾶς συζητήσεως εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ διεφάνη, τότε ἡ ἐλπὶς ἀπὸ τῆς πτέρυγος τῆς Κυβερνητικῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διαμορφωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ καταστῇ δυνατόν, νὰ δοθῇ πριμοδότησις εἰς βάρος τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὸς μίαν, ἐν ὄψει, συγχώνευσιν, δύο ἰδιωτικῶν Τραπεζῶν ἐξ ὧν ἡ μία ἀλλοδαπή. Τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, συνέστησεν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα νὰ εἶναι ἐπιφυλακτική, διότι καὶ ὁ ἴδιος, ὡς ἀντελήφθημεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐδῶ, δὲν ἦτο ἕτοιμος νὰ πάρῃ θέσιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἀνεκοινώθη τὸ ζήτημα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ ἀπεκαλύφθη κατ’ αὐτήν, ὅτι τῆς ἐκτεταμένης αὐτῆς ἀσυδοσίας τὴν ὁποίαν ὑπελόγισεν, ὁ κ. Μητσοτάκης εἰς ἓν ποσὸν 5 δισεκατομμυρίων, θὰ ὠφεληθῇ τὸ ὑποκατάστημα μιᾶς ξένης ἐν Ἑλλάδι Τραπέζης, τὸ ὁποῖον συνέλαβε τὴν ἰδέαν νὰ ἀπορροφήσῃ μίαν Ἑλληνικὴν Τράπεζαν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει μίαν σημαντικὴν πλειοψηφίαν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Ἰωνικὴ Τράπεζα, ἔχουσα ἤδη τὸ 70% καὶ πλέον, τῶν μετοχῶν τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης, προτίθεται—καὶ κατέστησε κοινωνὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν αὐτῶν τῶν σκέψεων καὶ διαθέσεών της,—νὰ ἀπορροφήσῃ, ἐξ ὁλοκλήρου τὴν Λαϊκὴν Τράπεζαν. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ μὲ παρακολουθήσητε εἰς τὰς σκέψεις μου. Πρόκειται ἡ συγχώνευσις αὕτη νὰ ἀποτελέσῃ τὸ μέσον τῆς ἐξυγιάνσεως αὐτῶν τῶν Τραπεζῶν; Μὴ τυχὸν ἡ Ἰωνικὴ Τράπεζα, ἔχουσα τὴν διοίκησιν τῆς Λαϊκῆς, ἀνὰ χεῖρας, ὡς ἔχουσα τὴν πλειοψηφίαν, δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν ὁποιανδήποτε στιγμὴν θέλει νὰ περιορίσῃ τὰ ὑποκαταστήματά της καὶ τὸ προσωπικὸν ἐὰν θέλῃ; Πρὸς τὶ ἠθέλησε καὶ νὰ ἀπορροφήσῃ, τελευταίως, τὴν Λαϊκὴν Τράπεζαν; Δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον ἡ προσπάθεια τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης ἐμπίπτει εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐξυγιάνσεως. Οὕτω τὸ ἐναπομεῖναν εἰς χεῖρας Ἑλλήνων μετόχων ποσοστὸν κεφαλαίου τῆς Ἰωνικῆς Τραπέζης, θὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῶν ξένων. Καὶ ἐφρόντισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἐδαφ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 «εἴτε διὰ τῆς ἐξαγορᾶς μιᾶς ἢ πλειόνων Τραπεζῶν ὑπὸ ἄλλης» διότι ἠθέλησεν «ἡ ἄλλη» νὰ ἐξαγοράσῃ, ἀντὶ πινακίου φακῆς τὰς μετοχὰς τῶν Ἑλλήνων μετόχων. Καὶ διερωτῶμαι, κύριοι βουλευταί, θὰ δεχθῆτε καὶ σεῖς, καί σεῖς κύριοι ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως—καὶ ἀπευθύνομαι, ἰδιαιτέρως, εἰς τὸν σεβαστὸν ἄλλοτε καθηγητήν μου, τὸν κ. Κανελλόπουλον—θὰ δεχθῇ, αὐτοῦ προϊσταμένου τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον οὕτω θὰ φέρῃ τὴν προσωπικήν σας σφραγῖδα, θὰ δεχθῆτε, λέγω, εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας αὐτό, νὰ ψηφισθῇ καὶ ἡ διάταξις αὐτή, χωρὶς νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μας, ἡ ὁποία, ἐπὶ τέλους, θὰ ἀπαλλάξῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ μίαν ὑπόνοιαν, ὅτι κρύπτεται μία χαριστικὴ πρᾶξις; Πῶς νὰ τὸ κάμωμεν; Τί θέλετε ὁ κόσμος νὰ πιστεύσῃ; Ἔρχεται ἡ Ἰωνικὴ Τράπεζα καὶ τείνει νὰ ἀπορροφήσῃ τὴν Λαϊκὴν Τράπεζαν. Αὐτὴ θὰ προσδιορίσῃ τὴν «paritè» τῶν μετοχῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγει ἐπιδοτῶ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Πρὸς τί; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσετε τὴν διάταξιν αὐτήν; Ἐπὶ τέλους, ἐὰν ὁ Κανονισμὸς σᾶς δημιουργεῖ δυσκολίες, δὲν νομίζω πὼς εἶναι πρὸς θάνατον, νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μας. Καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς τὸ σύνολον τὸ νομοσχέδιον τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§180Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ θέμα τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως μέχρι τῆς Τρίτης, δὲν μᾶς ἐπηρεάζει. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν ἄποψίν σας, ἤδη, τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην. Διότι ἀνεπτύχθη ἡ ἄποψις αὕτη καὶ δὴ ἐντόνως καὶ ἔδωσα κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης τὴν ἀπάντησιν. Εἶπον, ὅτι αἱ συγχωνεύσεις ἀποτελοῦν θεσμὸν ἐξυγιάνσεως. Καί, ὅταν θεσπίζῃ τὸ Κράτος μίαν ἀρχήν, ὡς πρὸς τὰς συγχωνεύσεις, ἡ ἀρχὴ αὕτη, πρέπει νὰ ἰσχύσῃ δι’ ὅλας τὰς τραπεζικὰς ἐπιχειρήσεις. Εἶναι ζήτημα καλῆς πίστεως καὶ ἐντιμότητος τοῦ Κράτους, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὸν διαχωρισμὸν τὸν ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος. Ἐπειδή, δέ, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, ὁ ἀγαπητὸς καὶ ἀξιότιμος ἐκ Ρόδου συνάδελφος, κ. Ζίγδης, ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ Ἰωνικὴ Τράπεζα, δὲν ἔχει πλέον μετοχὰς εὑρισκομένας εἰς χεῖρας Ἑλλήνων καί, ἐγένετο καὶ μία διακοπὴ τοῦ ἀγαπητοῦ μου συναδέλφου ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ἰωνικὴ Τράπεζα, ἔχει μετοχὰς εὑρισκομένας εἰς χεῖρας Ἑλλήνων καὶ δὴ κατοικούντων ἐν Ἑλλάδι. Συγκεκριμένως, ἐκ τῶν 120.000 μετοχῶν τῆς Τραπέζης τῆς Ἰωνικῆς, περίπου 30.000 μετοχῶν, εὑρίσκονται εἰς χεῖρας Ἑλλήνων κατοικούντων ἐν Ἑλλάδι. Ὁ ἀριθμός, μάλιστα, τῶν κατόχων τῶν μετοχῶν αὐτῶν, εἶναι 290. Ἐνῷ ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν κατόχων μετοχῶν τῆς Ἰωνικῆς ἀνέρχεται εἰς 595. Οἱ Ἕλληνες, οἱ κατέχοντες μετοχὰς τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης ὑπερβαίνουν σχεδὸν τὸ ἥμισυ τῶν μετόχων τῆς Λαϊκῆς. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ζίγδην, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἰσχυρισθῆ, ὅτι μόνον ὁ Σὲρ Τζὼν Σταυρίδης ἦτο ὁ τελευταῖος κάτοχος μετοχῶν τῆς Τραπέζης καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς Ἕλλην, ὁ ὁποῖος νὰ κατέχῃ μετοχὰς τοιαύτας. Ἀλλ’ ἀσχέτως αὐτοῦ καὶ νὰ μὴ ὑπῆρχον αἱ μετοχαὶ αὐταὶ εἰς χεῖρας Ἑλλήνων, καὶ πάλιν εἶναι......

§181Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Πόσας μετοχάς, εἴπατε;

§182Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπὶ 120.000 μετοχῶν, αἱ 30.000 μετοχαὶ εἶναι εἰς χεῖρας Ἑλλήνων κατοικούντων ἐν Ἑλλάδι, ἔχομεν δὲ πληροφορίας, ὅτι καὶ πολλαὶ ἄλλαι μετοχαὶ εἶναι εἰς χεῖρας Ἑλλήνων μὴ κατοικούντων ἐν Ἑλλάδι.

§183Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἴπατε ὅτι ἡ πλειοψηφία τῶν μετόχων εἶναι εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§184Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἰσχυρίσθην αὐτό. Ἰσχυρίσθην ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μετόχων οἱ ὁποῖοι εἶναι Ἕλληνες κατοικοῦντες ἐν Ἑλλάδι ὑπερβαίνει τὸ ἥμισυ τοῦ συνόλου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μετόχων, σχεδὸν τὸ ἥμισυ. Αὐτό, δὲν εἶναι οὐσιῶδες ἐπιχείρημα. Τὸ ἔδωσα ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἀπὸ ἀπόψεως μετόχων καὶ μετοχῶν τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης. Ἀσχέτως, ὅμως, αὐτοῦ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ζήτημα καλῆς πίστεως τοῦ Κράτους, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν ἀντιδιαστολήν, εἰς τὴν διάκρισιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς. Ἡ Κυβέρνησις, ἑπομένως, δὲν ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν καὶ ἐπιμένει εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου, ὅπως ἔχει.

§185Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Καὶ ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξεν ἀρχικὴ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν ἀρχικὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, νὰ μὴ χορηγηθοῦν, γενικῶς φορολογικαὶ ἀπαλλαγαί, ἀλλὰ νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῶν ὑπὸ συγχώνευσιν ἑταιρειῶν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§187Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ τὴν διόρθωσιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε, διότι, πράγματι, χθὲς ὁμιλῶν, ἀνέφερα, ὅτι δὲν ὑπάρχουν σχεδὸν μετοχαὶ εἰς τὸ Λονδῖνον εἰς τὰς χεῖρας Ἑλλήνων. Βεβαίως ὁμολογῶ, ὅτι ἡ διατύπωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ἦτο κακὴ καί, ἑπομένως, ὀρθῶς ἔκαμε νὰ μὲ διορθώσῃ. Μάλιστα εἶχα σκοπόν, ἀνερχόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ κάμω τὴν διόρθωσιν αὐτὴν ἐγὼ ὁ ἴδιος. Ὑπεστήριξα, χθές, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄσχετον μὲ τὴν συζήτησιν, ὅτι μετὰ τὸν θάνατον τοῦ σὲρ Τζὼν Σταυρίδη, κατὰ τὰς πληροφορίας, ποὺ εἶχον, αἱ μετοχαὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης περιῆλθον, σχεδόν, κατὰ τὴν πλειονότητά των εἰς ξένας. Ἀλλὰ τὸ θέμα αὐτό, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ καίριον θέμα. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι διὰ τῆς γενικότητος τῆς διατάξεως, ὅπως τὴν ἐμφανίζει τὸ νομοσχέδιον, οὐχὶ μόνον ἐκποιεῖται εἰς ξένους μιὰ καλῶς συγκεκροτημένη, καὶ ἀπὸ ἐτῶν ἐξόχως λειτουργοῦσα Τράπεζα, μὲ Ἑλληνικὸν προσωπικὸν καὶ μὲ Ἑλληνικὴν συνείδησιν, εἰς μίαν ξένην Τράπεζαν, ἀλλ’ ἡ πρᾶξις αὐτὴ πριμοδοτεῖται διὰ τῆς χαριστικῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ φόρους σημαντικωτάτους, ἀνερχομένους εἰς σημαντικὸν ποσόν. Νομίζω, ὅτι εἶναι θλιβερὰ νότα εἰς τὴν ὅλην ὑπόθεσιν τῆς συγχωνεύσεως, τὸ γεγονός, ὅτι ὁμιλοῦμεν περὶ ἐξυγιάνσεως Τραπεζιτικῶν συστημάτων, περὶ ἱδρύσεως Ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι, αὔριον, θὰ προσελκύσουν ξένα κεφάλαια, καὶ ἀρχίζομεν ἀπὸ τὴν πώλησιν ἑλληνικῶν ἑταιρειῶν εἰς ξένας ἑταιρείας καὶ ἀπὸ τὴν ἄμεσον ἀνάληψιν ὑποχρεώσεων ἐξαγωγῆς ἑλληνικῶν κεφαλαίων, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ συναλλάγματος, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε πόσον σπανίζει αὐτὴν τὴν στιγμήν. Αὐταὶ εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως...

§188Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν ἐπίλογόν του ὁ κ. Ζίγδης, ἐπίλογον ὁ ὁποῖος προσέλαβε καὶ δραματικὸν τόνον, εἶπε κάτι τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι δὲν προκύπτει ἀπὸ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ὡμίλησε, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι ἔπρεπε νὰ προσέξῃ καὶ νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν τοιαύτης κατηγορίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, περὶ διευκολύνσεως ἐξαγωγῆς συναλλάγματος. Τὸ νομοσχέδιον, οὐδὲν περὶ τούτου προβλέπει. Δὲν σημαίνει διόλου ὅτι ἂν ὑπάρχῃ περιουσία ὡρισμένη ρευστὴ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης ἢ τῆς Λαϊκῆς, ὅτι θὰ δικαιοῦται ἡ Τράπεζα ἡ νέα, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελεσθῇ ἐκ τῆς συγχωνεύσεως τῆς Λαϊκῆς πρὸς τὴν Ἰονικήν, νὰ ἐξαγάγῃ τὰ ρευστά αὐτά, μετατρέπουσα ταῦτα εἰς συνάλλαγμα, εἰς λίρας Ἀγγλίας. Αὐτό, καθόλου δὲν συντάγεται. Τὸ γνωρίζει πολὺ καλὰ καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ προβῆτε εἰς τοιούτου εἴδους κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εὐσταθοῦν.

§189Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω. (Θόρυβος).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπιμένετε. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§191Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεφέρθη συγκεκριμένως εἰς ἐμέ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τοῦ ἀπαντήσω.

§192Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἔχω, ἐγώ, τοὐλάχιστον, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ ὁ κ. Πρόεδρος, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ μοῦ ἀπαντήσετε. Αὐτὸ ὅμως τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν εἶναι ὀρθὸν διότι, τότε, δεδομένου ὅτι πᾶς ὁμιλητὴς ἀναφέρεται εἰς κάτι ποὺ ὁ ἄλλος ὁμιλητὴς λέγει, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα πάντοτε νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον. Βεβαίως, ἀνεφέρθην εἰς αὐτὸ ποὺ εἴπατε.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἕκαστος βουλευτὴς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ, εἰς ἐξαιρετικὰς δὲ περιπτώσεις ἐγκρίσει τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τρίτην φοράν. Ἐλάβατε δὶς τὸν λόγον, κύριε συνάδελφε.

§194Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂς δεχθῶμεν τὴν ἐξαίρεσιν.

§195Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης προφανῶς παρενόησε αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον. Ὅ,τι εἶπον, τὸ εἶπον ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Τράπεζα ἡ Ἰονικὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαγάγῃ ὡρισμένον ποσὸν συναλλάγματος ὑπὸ τὸν τύπον συμμετοχῆς εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης ἐν Λονδίνῳ. Ὅταν σήμερον ἀπορροφᾷ ὁλόκληρον τὸ σύστημα τῶν Ὑποκαταστημάτων, τότε βεβαίως μοιραίως ἡ συμμετοχή της εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης ἐν Λονδίνῳ, θὰ αὐξηθῇ. Συνεπῶς, θὰ ἔχετε ἀπ’ αὐτὴν τὴν πηγήν, μίαν αὔξησιν τοῦ συναλλάγματος. Ἀλλ’ ἐπίσης, μεταβαλλομένης τῆς φύσεως τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης, τὰ κέρδη της ἐμφανίζονται ὡς κέρδη αὐτῆς ταύτης τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης. Δὲν εἶναι μερίσματα τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης ἡ ὁποία, ὡς Ἑλληνικὴ Τράπεζα, θὰ ἠδύνατο νὰ δημιουργήσῃ δυνατότητα ἐξαγωγῆς τῶν μερισμάτων αὐτῶν. Ἐνῷ, ἐφόσον ἀπορροφᾶται ἡ Λαϊκὴ ἀπὸ τὴν Ἰονικήν, ἕπεται ὅτι τὰ κέρδη τῆς Λαϊκῆς θὰ ἐμφανίζωνται πλέον ὡς μερίσματα τῆς Ἰονικῆς. Καὶ ὑπεγράμμισα προχθὲς τὸν κίνδυνον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου διὰ νὰ λάβῃ ἕν μέτρον, διότι αὔριον, μόλις ἀρθοῦν ἢ χαλαρωθοῦν οἱ σημερινοὶ συναλλαγματικοὶ περιορισμοί, θὰ ἔχωμεν ἐξαγωγὴν μερισμάτων τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία περιεβλήθη αὐτὴν τὴν στιγμὴν πλέον τὸν μανδύαν τῆς Ἰονικῆς. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀνέφερα ὅσα ἀνέφερα καί, πιστεύσατέ με, ὅτι, ὅταν ἀναφέρω κάτι, γίνεται κατόπιν σκέψεως ὡρίμου καὶ ὄχι ἐπιπολαίως καὶ διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων ἢ δραματικῶν τόνων, ὅπως ἠθελήσατε, τόσον εὐγενῶς, νὰ τὰ χαρακτηρίσητε.

§196Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ μέχρι σήμερον τὰ 90% τῶν μερισμάτων τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης περιέρχονται εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν. Ἑπομένως, ἐὰν ἀρθοῦν οἱ συναλλαγματικοὶ περιορισμοί, καὶ ἄνευ τοῦ νόμου αὐτοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα νὰ μετατρέψῃ τὰς δραχμὰς εἰς συνάλλαγμα καὶ νὰ τὰς ἐξαγάγῃ. Ἑπομένως, δὲν εὐσταθεῖ καὶ αὐτὴ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ζίγδη. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§197Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Χαρίζετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τόσα εἰς μίαν πλουσίαν Τράπεζαν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διακόπτονται τὰ ἔργα εἰς τὰ χωριά.

§198Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐὰν ἔκαμε τοὺς ὑπολογισμούς της ἡ ἁρμοδία Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου του καί, συνεπῶς, ἐὰν γνωρίζῃ νὰ μᾶς καθορίσῃ ποῖον εἶναι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ὠφεληθῇ ἡ Ἰονική, μετὰ τὴν ἐπικειμένην ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως διὰ τὴν συγχώνευσιν μὲ τὴν Λαϊκὴν λόγῳ τῆς διατάξεως αὐτῆς. Καὶ νὰ τὸν ἐρωτήσω, ἐν συνεχείᾳ, ἐὰν ἔχῃ τοιαύτην ἄνεσιν ὁ προϋπολογισμός του, ὥστε νὰ κάμνῃ τοιαύτην ἀβαρίαν εἰς ἕνα πλούσιον τραπεζιτικὸν Ὀργανισμόν, ὅστις, ὡς ἐτονίσθη πρὸ ὀλίγου, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐνταλμάτων, τὰ ὁποῖα σμήνη χωροφυλάκων μεταφέρονται εἰς τὴν ὕπαιθρον, καταδιώκοντες πτωχοὺς ἐπαγγελματίας. Ἐπ’ αὐτῶν θὰ παρακαλέσω νὰ ἔχω μίαν ἀπάντησιν.

§199Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἤθελα νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἠμπορεῖ καλουμένη νὰ κάμῃ τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτούς. Θὰ τοὺς κάμω πάντως καὶ ἐγὼ διὰ λογαριασμόν της. Ἡ Λαϊκὴ Τράπεζα δὲν ἠξεύρομεν ἀκόμη ἐὰν θὰ συγχωνευθῇ ἢ ὄχι μὲ τὴν Ἰονικήν. Πάντως ἀπὸ ἀπόψεως συνολικῆς μὲν καθαρᾶς προσόδου, ἐὰν τυχὸν γίνῃ ἡ συγχώνευσις....

§200ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀνακοίνωσις.

§201Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ πραγματοποιηθῇ ἢ ὄχι; Ἀπὸ ἀπόψεως συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου, τὸ ἔσοδον, τὸ μέλλον νὰ προκύψῃ ἀπὸ ἐνδεχομένην μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἀπολύτως ἀνάξιον λόγου, διότι ἤδη, ἐπὶ 23576 μετοχῶν τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης αἱ 21050 εὑρίσκονται εἰς χεῖρας νομικῶν Προσώπων εἴτε αὐτῆς τῆς Ἰονικῆς, εἴτε ἄλλων. Ἑπομένως ἀπὸ τὸν φόρον συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου, ἐπειδὴ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα, ὅπως ἠξεύρετε, δὲν ὑπάγονται εἰς αὐτόν, δὲν πρόκειται νὰ προκύψῃ ἔσοδόν τι. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰς ὑπολοίπους μετοχὰς τὸ μεγαλύτερον μέρος, 2223 μετοχαί, εὑρίσκονται εἰς χεῖρας ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπὸ 1–50 μετοχὰς τὸ πολύ. Καὶ ἀπὸ αὐτοὺς ὅλους δὲν ἠμπορεῖ νὰ προκύψῃ κατὰ πᾶσαν βεβαιότητα, ἀξία λόγου συνολικῶς καθαρὰ πρόσοδος. Μόνον 13 μέτοχοι ἔχουν ἀπὸ 50 μετοχὰς καὶ ἄνω. Ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὸν φόρον μεταβιβάσεως, αὐτός, ὅπως ἠξεύρετε, ἀνέρχεται εἰς 9%. Ἤδη, μὲ τὸν νόμον 5261, ὁ ὁποῖος προέβλεψε ἀπαλλαγὰς ἀπὸ τὴν φορολογίαν ἢ μείωσιν φόρου λόγῳ συγχωνεύσεως, τὸ ποσοστὸν ἔχει ὑποβιβασθῆ εἰς 4%. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν τὴν ἀξίαν τῶν ἀκινήτων τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης, εἰς ἕνα ποσὸν 30 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ὁ φόρος θὰ εἶναι 1.200.000.000, φόρος, ὁ ὁποῖος ἐνδεχομένως δὲν θὰ καταβληθῇ σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 6, ἐὰν αὐτὸ ἐφαρμοσθῇ ἐν προκειμένῳ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἀπαλλαγάς, χαρτόσημον κλπ., τὸ ἔσοδον θὰ εἶναι ἐλάχιστον. Ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι, ὡς ἀνεπτύχθη ἤδη, νομοσχέδιον ὑψίστης σημασίας διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Μία τοιαύτη διαφορά, 1 ἕως 2 δισεκατομμυρίων, δὲν ἔχει κατ’ ἐμέ, καμμίαν σημασίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν προϋπολογισμόν, πρέπει νὰ τονίσω ὅτι ἔσοδον ἐκ συγχωνεύσεως δὲν προβλέπεται εἰς κανὲν κονδύλιον. Βεβαίως θὰ εἶναι εὐτυχὴς ὁ προϋπολογισμὸς νὰ εἰσπράξῃ καὶ τὰ δύο αὐτὰ δισεκατομμύρια, ἐὰν τοῦτο καθίστατο δυνατόν. Θὰ ὑπενθυμίσω ὅμως εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας μετεῖχεν, ἔχασεν ὁ προϋπολογισμὸς 70 ὁλόκληρα δισεκατομμύρια διὰ λόγους γενικοὺς—δὲν κρίνω τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ἀναφέρω ἁπλῶς—διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Ἦτο καὶ ἐκεῖνος ἕνας γενικὸς σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον ὅμως 70 ὁλόκληρα δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μάλιστα ἦσαν ἀναγεγραμμένα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, σήμερον δὲν εἰσπράττονται. Περαιτέρω, θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὅτι ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας μετεῖχεν, ἀπεφάσισε νὰ δώσῃ 10 δισεκατομμύρια εἰς τὴν Τ.Α.Ε. εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀπὸ τὰ 10 δισεκατομμύρια ἐπρόλαβαν νὰ καταβληθοῦν τὰ 2 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἤδη ὁριστικῶς ἀπολεσθῆ. Θὰ ὑπενθυμίσω ἀκόμη ὅτι εἰς μίαν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν ἐχορηγήθησαν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Δημοσίου 118 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπίσης ἀπολεσθῆ. Ἑπομένως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ σοβαρῶς συζήτησις δι’ ἓν ἢ 2 δισεκατομμύρια δραχμῶν, εἰσπράξεις ἐνδεχομένως μελλούσας νὰ ἀπολεσθοῦν διὰ τὸν προϋπολογισμόν, ὅταν τὸ μέτρον λαμβάνεται διὰ λόγους τόσον γενικούς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§202Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 6 ἀφορᾷ γενικῶς τὰς συγχωνεύσεις ὅλων τῶν τραπεζιτικῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Θὰ ἔλεγα τὸ ἑξῆς: Δέχομαι κατ’ ἀρχὴν ὅτι αἱ ἀπόψεις ποὺ ἐξετέθησαν καὶ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους θέλετε τὴν φορολογικὴν ἀτέλειαν, εἶναι δεδικαιολογημένοι. Δὲν νομίζετε ὅμως, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, διὰ τὴν ἀποφυγὴν μελλοντικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς διατάξεως αὐτῆς ἀπὸ ἱδρυθησομένας τυχὸν ξένας Ἑταιρείας, ὥστε τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀφορᾷ τὰς ὑφισταμένας σήμερον καὶ λειτουργούσας τραπεζιτικὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρείας;

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6.

§204Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Πρὸ τῆς ψηφοφορίας, κ. Πρόεδρε, θέλω νὰ ἀναγνώσω μίαν δήλωσιν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἥτις ἔχει ὡς ἀκολούθως: «Δήλωσις. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑπεγράμμισε τόσον κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν ἐπὶ τῶν κατατεθεισῶν ὑπὸ μελῶν της ἐπερωτήσεων ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ ζητήματος, ὅσον καὶ κατὰ τὰς συζητήσεις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τὰς καταστρεπτικὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ ἐφαρμογὴ τούτου εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας. Ἔτι πλέον διεπίστωσεν, ὅτι αἱ μέθοδοι αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογὴν διὰ τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου εἶναι ἀήθεις καὶ κοινοβουλευτικῶς ἀπαράδεκτοι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς μὴ ὑπάρξεως καὶ τῶν πλέον στοιχειωδῶν προϋποθέσεων διὰ τὴν συζήτησιν ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος. Μετὰ τήν, ἐπίσης, σαφῶς δηλωθεῖσαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀπόφασιν περὶ μὴ ἀποδοχῆς τῶν οὐσιωδῶν τροπολογιῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς τῆς ἀναφερομένης εἰς τὴν ἐξαίρεσιν τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς νομίμου φορολογίας ἰδίᾳ τῶν ἀλλοδαπῶν τραπεζιτικῶν ἑταιρειῶν, πεισθεῖσα περὶ τοῦ ματαίου πάσης περαιτέρω προσπαθείας της περὶ μὴ ἐπιψηφίσεως, ἢ ἔστω καὶ βελτιώσεως, τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, δηλοῖ ὅτι αἰσθάνεται ὡς ὕστατον χρέος της νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὴ συμμετάσχῃ εἰς τὴν περαιτέρω συζήτησίν του, μὴ ἐπιθυμοῦσα νὰ συμβάλῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀποχωρεῖ τῆς αἰθούσης συνεδριάσεων σύσσωμος ἡ Ἀντιπολίτευσις).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς ὑποβληθείσας τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπομένως αἱ τροπολογίαι ἀπερρίφθησαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἅπαντες).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπομένως τὸ ἄρθρον 6, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 7ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ἔχουσι κατατεθῆ εἰς τὸ Προεδρεῖον αἱ ἑξῆς τροπολογίαι: 1) Ὑπὸ τῶν κ. κ. Ι. Ριζιώτη καὶ Τ. Βουλόδημου, ἔχουσα οὕτω: «Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 7». 2) Ὑπὸ τοῦ κ. Ι. Ριζιώτη, ἔχουσα οὕτω: «Ἡ φράσις «ἐντὸς τῆς πρώτης διετίας ἀπὸ τῆς συγχωνεύσεως», τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «ἐντὸς τοῦ πρώτου ἑξαμήνου ἀπὸ τῆς συγχωνεύσεως». 3) Ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ συναδέλφου κ. Ριζιώτη, ἔχουσα οὕτω: «Ἡ συνιστωμένη διὰ συγχωνεύσεως νέα Ἀνώνυμος Τραπεζιτικὴ Ἑταιρεία δὲν δικαιοῦται κλπ.». Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρώτην τροπολογίαν; Οἱ παραδεχόμενοι, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δευτέραν τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δευτέρα τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τρίτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τρίτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἅπαντες).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 8ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὑπάρχει τροπολογία τῶν συναδέλφων κ. κ. Ι. Ριζιώτη, Τ. Βουλοδήμου, Κ. Βασαρδάνη, κλπ., ἔχουσα οὕτω: «Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 8». Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: Δέχεται τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 8; Οἱ δεχόμενοι τὴν διαγραφὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ δεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἔχει, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἅπαντες).

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἄρθρον 9ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 ὑπάρχουν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι: 1) «Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 9». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ Προτείνοντες Βουλευταὶ Τ. Βουλόδημος, Γ. Τζατζάνης. 2) Τὸ ἄρθρον 9 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Αἱ συγχωνευόμεναι Ἀνώνυμοι Τραπεζιτικαὶ Ἑταιρεῖαι ὑποχρεοῦνται ὅπως συντάξωσιν ἰσολογισμὸν τῆς ληξάσης χρήσεως 1952 ἐντὸς τῶν πρώτων 3 μηνῶν τοῦ ἔτους 1953». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Ν. Πρωτόπαπας, Γ. Τζατζάνης κλπ. 3) Τὸ ἄρθρον 9 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Αἱ συγχωνευόμεναι Ἀνώνυμοι Τραπεζικαὶ Ἑταιρεῖαι ὑποχρεοῦνται ὅπως συντάξωσιν ἰσολογισμὸν τῆς ληξάσης ἑταιρικῆς χρήσεως 1952 ἐντὸς τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τοῦ ἔτους 1953. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Ὁ Προτείνων Βουλευτὴς Χρ. Χονδροματίδης Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρώτην τροπολογίαν; Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δευτέραν τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δευτέρα τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τρίτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τρίτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ δεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἔχει, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν). (Ἐγείρονται ἅπαντες).

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 9 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 10ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 κατετέθησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον αἱ ἑξῆς τροπολογίαι. 1. «Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 10». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ἰάσων Ριζιώτης, Τ. Βουλόδημος, Κ. Βασαρδάνης, Γ. Τζατζάνης, Γ. Ἀράπης. 2) «Διαγράφεται ἡ § 1 τοῦ ἄρθρου 10». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ε. Πέτσος, Κ. Βασαρδάνης, Γ. Τζατζάνης, Γ. Ἀράπης. 3) Ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 10 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Ἡ συγχώνευσις Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ διὰ Διατάγματος ἐφ’ ὅσον ἤθελε ψηφίσει ὑπὲρ ταύτης τὸ 50% τῶν μετοχικῶν κεφαλαίων ἑκάστης ὑπὸ συγχώνευσιν ἑταιρείας». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Τ. Βουλόδημος, Γ. Ἀράπης. 4) Ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 10 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Ἀπαγορεύεται ἡ πραγματοποίησις τῆς συγχωνεύσεως Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν διὰ Διατάγματος». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Τ. Βουλόδημος, Γ. Ἀράπης. 5) «Εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 10 καὶ εἰς τὸ τέλος αὐτῆς προστίθεται: «Μετὰ πάροδον ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς συγκλήσεως τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ν. Πρωτόπαππας, Γ. Τζατζάνης». 6) «Διαγράφεται ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 10». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ε. Πέτσος, Κ. Βασαρδάνης, Γ. Τζατζάνης, Γ. Ἀράπης. 7) «Ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 10 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ὁρίζονται διὰ Διατάγματος μόνον δι’ ἓξ μῆνας, κατόπιν δὲ ἐκλέγονται ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Ὁ προτείνων βουλευτὴς Ἰάσων Ριζιώτης». 8) «Τὸ τέλος τῆς παραγράφου 3 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐκλέγει 3 Ὑποδιοικητάς, 2 ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων ἢ μετόχων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἕνα ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων ἢ μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ν. Πρωτόπαππας, Γ. Τζατζάνης, Γ. Ἀράπης». 9) «Διαγράφεται ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 10». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ε. Πέτσος, Γ. Τζατζάνης, Γ. Ἀράπης». 10) «Ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 10 τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ Διοικητὴς ἐκλέγονται ὑπὸ τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων τῶν ὑπὸ συγχώνευσιν Τραπεζῶν». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Ὁ προτείνων βουλευτὴς Τ. Βουλόδημος». 11) «Διαγράφεται ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου 10». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Χρ. Χονδροματίδης, Γ. Τζατζάνης. 12) «Διαγράφεται ἡ παράγραφος 5 τοῦ ἄρθρου 10». Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Χρ. Χονδροματίδης, Γ. Τζατζάνης Ἡ Κυβέρνησις δέχεται καμμίαν ἀπὸ τὰς ἀναγνωσθείσας τροπολογίας;

§218Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Οὐδεμίαν, κύριε Πρόεδρε. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, ἄνευ οὐδεμιᾶς τροπολογίας.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρώτην τροπολογίαν; Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δευτέραν τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δευτέρα τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τρίτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τρίτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τετάρτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τετάρτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πέμπτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πέμπτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἕκτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἕκτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἑβδόμην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑβδόμη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ὀγδόην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὀγδόη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐνάτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐνάτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δεκάτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δεκάτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἑνδεκάτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑνδεκάτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δωδεκάτην τροπολογίαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Οὐδεὶς ἐγείρεται).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δωδεκάτη τροπολογία ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταί).

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 11ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11, ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία: «Τὸ ἄρθρον 11 τοῦ σχεδίου νόμου τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: Τὸ προσωπικὸν τῆς διὰ τῆς συγχωνεύσεως συνιστωμένης Ἀνωνύμου Τραπεζιτικῆς Ἑταιρείας ἢ τῆς εἰς ἣν ὑπάγονται ἕτεραι, συγκροτεῖται ὑποχρεωτικῶς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῶν συγχωνευομένων Τραπεζῶν ἢ τῶν ὑπαλλήλων τόσον τῆς διατηρουμένης, ὅσον καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπαγομένων εἰς αὐτήν. Τὰ τῆς ἐντάξεως αὐτῶν εἰς τὰς θέσεις τῆς νέας Τραπέζης καὶ τὰ τῆς ρυθμίσεως τῆς ὑπηρεσιακῆς αὐτῶν, ἐν γένει καταστάσεως, ὁρίζονται μέχρι τῆς καταρτίσεως τοῦ οἰκείου ὀργανισμοῦ δι’ ἀποφάσεων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς νέας Τραπέζης, ἐγκρινομένων ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν Ἐργασίας καὶ Ἐμπορίου». Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Φεβρουαρίου 1953. Ὁ προτείνων βουλευτὴς Γ. Ἀράπης Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν;

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἔχει;

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 12ον.

§237ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 13ον.

§239ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 14ον.

§241ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 15ον.

§243ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἐτερματίσθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συγχωνεύσεως Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν Ἑταιρειῶν».

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§248Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θεωρῶ καθῆκόν μου ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐχαριστήσω τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους διὰ τὴν συμβολήν, τὴν ὁποίαν παρέσχον εἰς τὸ κυβερνητικὸν ἔργον, ἐπιψηφίσαντες τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν μετεβλήθη, τοὐλάχιστον, οὐσιαστικῶς εἰς νόμον τοῦ Κράτους. Ἐξ ἄλλου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διατυπώσω τὴν λύπην μου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔκπληξίν μου διὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν φάσιν τῆς στάσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, φάσιν, ἡ ὁποία θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὑπῆρξεν ἀδικαιολόγητος. Παρέσχομεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅλα τὰ μέσα καὶ ὅλας τὰς δυνατότητας νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἀπόψεις της. Καὶ τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην βεβαίως μὲ ὁλονύκτιον συνεδρίασιν, διότι εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως νὰ θεωρήσῃ ἕνα νομοσχέδιον ὡς νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ψηφισθῇ, καὶ ἀπόψε δὲν ἐδημιουργήσαμεν κώλυμα ἠθικὸν ἢ ψυχολογικὸν εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προκειμένου νὰ καταπολεμήσουν τὸ νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπήσω τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅταν ὁ Συναγερμὸς ἦτο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι οὐδέποτε ἀπεχωρήσαμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, διότι αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας προετείναμεν ἢ διότι τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προεβάλομεν ἐναντίον νομοσχεδίων κατατεθέντων τότε ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα, δὲν ἐλαμβάνοντο ὑπ’ ὄψιν. Ἐθεωρήσαμεν χρέος μας νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὰς ἀπόψεις μας, τὰς ὑπεστηρίξαμεν μέχρι τέλους χωρὶς κωλυσιεργίαν, ἀλλὰ μὲ ἐμμονήν, ὅπως ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας, ἀλλὰ δὲν ἐθεωρήσαμεν ποτὲ ὡς ὀρθὴν τὴν τακτικὴν τῆς διὰ τῆς ἀποχωρήσεως διαμαρτυρίας καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξε τοσούτῳ μᾶλλον ἀδικαιολόγητος ἡ διαμαρτυρία, ἡ ἔμπρακτος ἡ ἐκδηλωθεῖσα διὰ τῆς ἀποχωρήσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπῆρξε τοσούτῳ μᾶλλον ἀδικαιολόγητος καθ’ ὅσον δὲν ἐσημειώθη ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον, τοὐλάχιστον, ψυχολογικῶς νὰ δικαιολογήσῃ τὴν τοιαύτην ἀποχώρησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἐξεδήλωσε μάλιστα τὴν προθυμίαν νὰ ὁρίσῃ καὶ αὔριον νέαν συνεδρίασιν διὰ νὰ συζητήσωμεν περαιτέρω, ἐὰν δὲν ἐπρολαμβάνομεν μέχρι πρωΐας νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς ὅλα του τὰ ἄρθρα, παρεχομένης τοιουτοτρόπως πάσης εὐχερείας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὰς ἀπόψεις της καὶ νὰ τὰς ὑποστηρίξῃ καὶ τὰς προβάλῃ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Βεβαίως, ἴσως, δὲν εἶχεν ἄλλο τι νὰ προσθέσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, διότι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προέβαλεν ἀπόψε κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν τροπολογιῶν, ἀνεπτύχθησαν καὶ πρὸ τετραημέρου εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν. Ἴσως, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, θέλουσα νὰ διευκολύνῃ καὶ ἡμᾶς, προέβη εἰς τὴν ἀποχώρησιν καὶ οὕτω ἡμεῖς ἑρμηνεύομεν τὴν ἀποχώρησίν της, μὴ θεωροῦντες αὐτήν, ὡς προσβολὴν ἐναντίον μας. Ἐλέχθη, ἀπὸ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ τακτικὴ ποὺ ἠκολουθήσαμεν ὑπῆρξεν ἀήθης. Ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι καὶ ἡ συνεδρίασις ἡ ἀποψινὴ καὶ ἡ συνεδρίασις τῆς Τρίτης χαρακτηρίζονται διὰ τὴν ἐξαιρετικὴν εὐπρέπειαν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις ἐπέδειξεν ἀπέναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἐπιδείξῃ τοιαύτην εὐπρέπειαν, τόσῳ μᾶλλον, ὅσον ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι ἀσθενὴς ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμητικῆς. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ τὸν ἀγῶνα της καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν πολιτικήν μας. Ἡμεῖς, πιστεύοντες εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς πολιτικῆς μας, δὲν εἴχομεν ἀνάγκην νὰ τὴν ἐμποδίσωμεν. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ψηφίσαντες τὸ νομοσχέδιον, δυνάμεθα νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἀνταπεκρίθημεν εἰς οὐσιώδη κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάγκην πράξαντες τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§250ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπικυροῦνται ὑπ’ εὐθύνην μου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην;

§252ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 3.00′ π. μ.)