1952.09.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου 1952

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ (Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Τσουδερός). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Τσιαπάρας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ριόλου ζητοῦντος τροποποίησιν ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἄμεσον ἐξόφλησίν των ὑπὸ ΑΣΟ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων ἀπορριφθέντων μαθητῶν ἐν Πάτραις σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ζητούντων τὴν κατὰ Σεπτέμβριον ἐπανεξέτασιν τῶν μαθητῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἠδικήθησαν κατὰ τὴν προφορικὴν ἐπανεξέτασίν των κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 286212)28–8–52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν χορήγησιν δανείου δραχμῶν 270.000.000 πρὸς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον καὶ Ταμεῖον Προνοίας Δικηγόρων Σπάρτης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ’ 311886)23–8–52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πιστώσεως δραχμῶν 4.396.159.633 εἰς τὴν Α.Τ.Ε. διὰ τὴν ἐξαγορὰν καπνῶν ἐσοδείας 1948 καὶ 1949, παρὰ τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 178784)17–7–52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης χορήγησιν δανείου δραχμῶν 100.000.000 εἰς τὸν Παναθηναϊκὸν Ἀθλητικὸν Ὅμιλον. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 231539)2–8–52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καταβολὴν εἰς τὴν ἐκκαθαριστικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Τραπέζης Χίου ποσοῦ δραχμῶν 1.156.463.028. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 279007)8–8–52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν εἰς τὴν Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Δωδεκανήσου πιστώσεως δραχμῶν 1.875.000.000. Μαστιχοπαραγωγοὶ Χίου ζητοῦν τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μαστιχοπαραγωγῶν Χίου ἱδρυθέντος διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν Α. Ν. 1390)38 ὡς ἐπιζημίου διὰ τὰ συμφέροντά των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Κοσμᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν Σταφιδοπαραγωγῶν Πύλου ζητούντων ἐξόφλησιν δανείων Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τρεῖς ἐτησίας δόσεις, καθορισμὸν τιμῆς σταφιδοκάρπου πλέον 25% τῶν περυσινῶν τιμῶν βάσει τοῦ τιμαρίθμου, ἄμεσον χρηματοδότησιν ΑΣΟ κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Πασαλίδης, Γ. Σῖμος, Λ. Μπριλλάκης καὶ Π. Κατερίνης, καταθέτουν ἀναφορὰν πολιτικῶν ἐξορίστων εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον, διαμαρτυρομένων δι’ ἀθλίαν ἐπισιτιστικήν των κατάστασιν. Ἀγρόται τοῦ δυτικοῦ Διαμερίσματος τῆς Ἐπαρχίας Ρεθύμνης, ζητοῦν ἐπέκτασιν τοῦ θεσμοῦ τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τὸν Ἀγροτικὸν κόσμον, ἐλάττωσιν τοῦ ἐπιτοκίου τῶν πιστώσεων ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε., μείωσιν τῶν τιμῶν τῶν λιπασμάτων κλπ. Ὁ κ. Σ. Παπαπολίτης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῆς ἐξαγωγῆς Κορινθιακῆς σταφίδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§4Γ. ΜΑΥΡΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, βαρὺ πλῆγμα ὑπέστη τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν ὀλίγον μετὰ τὸ μεσονύκτιον τοῦ παρελθόντος Σαββάτου πρὸς τὴν Κυριακήν, διὰ τῆς ἀνατινάξεως ἀποθήκης ἐν Ναυστάθμῳ εἰς τὴν ὁποίαν ἐφυλάσσοντο πυρομαχικὰ τοῦ φορητοῦ ὁπλισμοῦ τῶν ἀνδρῶν ἀσφαλείας τοῦ Ναυστάθμου καὶ ποσότης δυναμίτιδος διὰ τὰ ἐκτελούμενα εἰς τὸν Ναύσταθμον Δημόσια Ἔργα. Θρηνοῦμεν τὴν ἀπώλειαν 13 νεκρῶν, ἤτοι 2 ἀξιωματικῶν, 5 ἀρχικελευστῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν καὶ 6 ναυτῶν. Ὑπάρχουν ἐπίσης 6 βαρέως τραυματίαι, 2 ἀξιωματικοί, δύο ὑπαξιωματικοί, δύο ναῦται, τρεῖς ἐξ αὐτῶν εἰς κρίσιμον κατάστασιν. Ἐπίσης καὶ 22 ἐλαφρῶς τραυματισμένοι ἐκ τῶν ὁποίων εἷς ἀξιωματικὸς δύο ὑπαξιωματικοὶ καὶ 19 ναῦται. Τὸ ἀτύχημα συνέβη ὑπὸ τὰς κάτωθι εἰδικωτέρας συνθήκας ὡς προκύπτει ἐκ τῆς διεξαχθείσης μέχρι τοῦδε ἀνακρίσεως: Περὶ ὥραν 00.17′ τῆς 31 Αὐγούστου 1952, Κυριακήν, ὁ ἐκτελῶν τὴν στιγμὴν ἐκείνην χρέη κινουμένου σκοποῦ ναύτης, ἤκουσε κρότον ἐκ τῆς πυριτιδαποθήκης. Ὁ ναύτης εἶναι ἐκ τῶν ἐπιζώντων, ἐπειδὴ δὲ εἰς τὸν ἰδιωτικόν του βίον ἀσκεῖ ἐπάγγελμα εἰς τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ δυναμίτιδα, λέγει, ὅτι ὁ κρότος ἦτο μὲν κρότος καψυλίου δυναμίτιδος, οὐχὶ ὅμως ἑνός, ἀλλὰ 4 ἢ 5. Εἰδοποίησεν ἀμέσως περὶ τοῦ ὑπόπτου κρότου τὸν πυράρχην τῆς διευθύνσεως ἀσφαλείας Ναυστάθμου καὶ ἔκρουσε τὸν κώδωνα πυρκαϊᾶς. Ἀμέσως συνηγέρθησαν καὶ ἐκινητοποιήθησαν πρὸς βοήθειαν ἅπασαι αἱ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ δυνάμεις ξηρᾶς, καθὼς καὶ τὰ ἐκεῖ ὑπάρχοντα πλοῖα. Μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος λεπτοῦ, ἠκούσθη μικρὰ ἔκρηξις ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν τῆς ἀποθήκης, ἡ θύρα τῆς ὁποίας ἐθραύσθη καὶ φλόγες ἐξῆλθον ταχέως ἐξ αὐτῆς. Μετὰ τὴν ὡς εἴρηται ἔκρηξιν καὶ ἐνῷ τὸ προσωπικὸν προσεπάθει νὰ κατασβέσῃ τὴν πυράν, ἐσημειώθη μεγάλη ἔκρηξις, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἀνετινάχθη ὁλόκληρος ἡ ἀποθήκη καὶ τὰ παρακείμενα κτίσματα. Τὰ θύματα εἶναι ὅσα ἀνέφερα ἐν ἀρχῇ τῆς ἐκθέσεώς μου. Ἐπὶ τόπου ἔφθασαν ὅλαι αἱ ἀρχαὶ τοῦ Ναυστάθμου καὶ ἐπεδόθησαν εἰς τὴν λῆψιν τῶν καταλλήλων μέτρων. Ἡ μεταφορὰ τῶν τραυματιῶν, ἐγένετο ἐγκαίρως καὶ ἱκανοποιητικῶς. Οἱ νεκροὶ ἐκηδεύθησαν, ἀποδοθεισῶν εἰς αὐτοὺς τῶν κεκανονισμένων τιμῶν. Διετάχθη ἀμέσως ἀνάκρισις, ἡ ὁποία διεξάγεται, ἀπὸ τῆς στιγμῆς τοῦ ἀτυχήματος, ὑπὸ εἰδικῶν ἀξιωματικῶν περὶ τὰ πυρομαχικὰ καὶ ὑπὸ ἀνδρῶν τοῦ Δικαστικοῦ τοῦ Β.Ν. Τὸ σημεῖον, μέχρι τοῦ ὁποίου ἔφθασεν ἡ ἀνάκρισις, δὲν ἐπιτρέπει ἀκόμη τὸν σχηματισμὸν ἀσφαλοῦς γνώμης περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν ἀνατίναξιν τῆς πυριτιδαποθήκης. Διὰ τὴν διαπίστωσιν τῶν αἰτίων αὐτῶν ἔχει, ἤδη, κινητοποιηθῆ ὁλόκληρος ὁ μηχανισμὸς τῶν ἁρμοδίων κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, ὄχι μόνον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ταχέως θὰ δυνηθῶμεν νὰ συναγάγωμεν τὰ συμπεράσματα περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν πυρκαϊάν. Πρὸς πληροφόρησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, δύναμαι ἀπὸ τοῦδε νὰ παράσχω τὰς κάτωθι πληροφορίας. Ἡ ἀποθήκη περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, εὑρίσκεται εἰς χῶρον ἔμπροσθεν τοῦ Ναυτικοῦ Νοσοκομείου Ναυστάθμου, προωρίζετο δὲ διὰ τὴν ἐναποθήκευσιν τοῦ φορητοῦ ὁπλισμοῦ τῶν ἀνδρῶν ἀσφαλείας καὶ ὀλίγων πυρομαχικῶν διὰ τὸν ὁπλισμὸν αὐτῶν. Περιεῖχεν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, πολυβόλα BREDA, ὁπλοπολυβόλα LANGA-STER, τυφέκια, πιστόλια, ἐφυλάσσοντο δὲ συγχρόνως ὀλίγαι χειροβομβίδες καὶ ὁ ὁπλισμὸς τῶν ὅπλων αὐτῶν εἰς μικρὰν ποσότητα. Ἀτυχῶς εἰς τὴν ἀποθήκην, πλὴν τῶν πυρομαχικῶν φορητοῦ ὁπλισμοῦ, ἐφυλάσσετο καὶ ποσότης ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, χρησιμοποιουμένων ὑπὸ τῶν ἐργολάβων κατασκευῆς δημοσίων ἔργων, εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ναυστάθμου. Βάσει τῶν μέχρι τοῦδε συγκεντρωθέντων στοιχείων αἱ ἐκρηκτικαὶ αὐταὶ ὗλαι δύνανται νὰ ἀναλυθῶσιν ὡς ἑξῆς: Δυναμῖτις περίπου 600 χιλιόγραμμα, καψύλια ἠλεκτρικὰ μετὰ τῶν καλωδίων τεμάχια 100, καψύλια κοινὰ τεμάχια 1940, θρυαλὶς μέτρα 3.000 περίπου. Ἐπίσης ἀναφέρει τὸ πόρισμα, τῆς μέχρι τοῦδε διεξαχθείσης ἀνακρίσεως, ὅτι καψύλια τινὰ ἔφερον ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὴν θρυαλίδα πυροδοτήσεως. Διαπιστοῦται ἐπίσης ὅτι εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἀποθήκην εὑρίσκετο κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐκρήξεως δοχεῖον πετρελαίου διὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν ξιφολογχῶν καὶ τυφεκίων. Ἐπίσης ποσότης τέλματος (στουπὶ) καὶ δοχεῖον ἀλοιφῆς καθαρισμοῦ τῶν ὅπλων (μπράσσο), ἡ ὁποία εἶναι ἐπίσης εὔφλεκτος ὕλη μὲ βάσιν τὴν βενζίνην. Ἐκ τῆς τοποθετήσεως τῆς ἀποθήκης καὶ τοῦ περιεχομένου αὐτῆς προκύπτει ὅτι εἶχον πολλαπλῶς παραβιασθεῖ οἱ κανονισμοὶ ἀποθηκεύσεως ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Οὕτω, δὲν ὑπῆρχε πρῶτον ἡ κανονικὴ ἀπόστασις ἀσφαλείας ἀπὸ τῆς πυριτιδαποθήκης. Δεύτερον, ἡ ἀποθήκη ἦτο ἐξαιρετικῶς θερμή, δὲν ἀερίζετο ἐπαρκῶς καὶ δὲν παρηκολουθεῖτο ἡ ἐν αὐτῇ ὑγρασία καὶ ἡ θερμοκρασία. Τρίτον, ὑπῆρχον ἐντὸς τῆς ἀποθήκης πυρομαχικά, τῶν ὁποίων ἀπηγορεύετο κατὰ τοὺς κανονισμοὺς ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἡ συναποθήκευσις, π.χ. δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ δυναμῖτις καὶ καψύλια εἰς τὸν αὐτὸν χῶρον. Ἐπίσης δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ πετρέλαιον οὔτε μπράσσο. Ἡ ἀνάκρισις, κύριοι βουλευταί, θὰ διαπιστώσῃ πῶς ἀποθήκη προοριζομένη ἀρχικῶς διὰ φύλαξιν φορητοῦ ὁπλισμοῦ ἀνδρῶν ἀσφαλείας καὶ ὀλίγων πυρομαχικῶν, προοριζομένων διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν αὐτῶν, μετετράπη ὄχι μόνον εἰς ἀληθῆ πυριτιδαποθήκην, ἀλλὰ περιεῖχεν ὑλικὰ τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται οὔτε αἱ κανονικαὶ ἀποθῆκαι πυρομαχικῶν νὰ περιέχουν. Κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊᾶς ἀποθήκης τοιούτου περιεχομένου τὰ πυροσβεστικὰ μέσα τοῦ Ναυστάθμου ἦσαν τελείως ἀνεπαρκῆ καὶ εἰς παρομοίας περιπτώσεις ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδείκνυται εἶναι ὄχι νὰ διαταχθοῦν οἱ ἄνδρες νὰ σπεύσουν εἰς κατάσβεσιν τῆς πυρκαϊᾶς, ἀλλ’ ἀντιθέτως νὰ διαταχθοῦν τὸ ταχύτερον νὰ ἀπομακρυνθοῦν εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν ἀπόστασιν ἀπὸ αὐτήν. Τὰς τυχὸν ὑπαρχούσας ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον τοῦτο εὐθύνας εἰς τὰς ὁποίας κυρίως πρέπει νὰ ἀποδοθῇ ἡ ἔκτασις τῆς πυρκαϊᾶς, θὰ διαπιστώσῃ ἐπίσης ἡ ἀνάκρισις καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν αἱ δέουσαι κυρώσεις. Ἐὰν ἡ ἀποθήκη τοῦ Ναυστάθμου ἐχρησιμοποιεῖτο συμφώνως πρὸς τὸν ἀρχικόν της προορισμόν, δηλαδὴ ὡς ἀποθήκη πυρομαχικῶν τοῦ φορητοῦ ὁπλισμοῦ τῶν ἀνδρῶν τῆς φρουρᾶς καὶ μόνον καὶ δὲν περιεῖχε τὴν ποσότητα δυναμίτιδος μετὰ τῶν καψυλίων, ἡ ἔκρηξις θὰ ἦτο ἀσυγκρίτως μικροτέρα καὶ τὰ θύματα πολὺ ὀλίγα. Τὰ θύματα δὲν θὰ ὑπῆρχον ἴσως καθόλου ἐὰν ὁ φέρων τὴν εὐθύνην τῆς κατασβέσεως τῆς πυρκαϊᾶς, γνωρίζων ὅτι ὑπῆρχεν ἐν τῇ ἀποθήκῃ δυναμῖτις, διέτασσε τοὺς ἄνδρας νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀντὶ νὰ πλησιάσουν πρὸς κατάσβεσιν αὐτῆς. Προβλέψεις περὶ τοῦ τελικοῦ πορίσματος τῆς διεξαγομένης ἀνακρίσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία προεκάλεσε τὴν πυρκαϊάν, διότι ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι ἐπακόλουθα τῆς πυρκαϊᾶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμω ἀπὸ τοῦδε διότι εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ ἀνάκρισις, ἀλλὰ οὔτε ὀρθὸν εἶναι καὶ πρέπον νὰ ριψοκινδυνεύσωμεν τοιαύτας προβλέψεις αὐτὴν τὴν στιγμήν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὑπολείπονται πολλὰ στοιχεῖα ἀκόμη νὰ ἐξακριβωθοῦν, τὸ δὲ περιεχόμενον τῆς ἀποθήκης δὲν εἶναι πλήρως ἐξηκριβωμένον ἀκόμη. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνέφερα ὑπῆρχον εἰς τὴν ἀποθήκην, ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν τί ἄλλο ἡ ἀνάκρισις θὰ διαπιστώσῃ ὅτι ὑπῆρχεν ἀκόμη. Ἡ τραγῳδία, ἡ ὁποία ἔπληξε τὸ Β. Ναυτικόν, ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα συρροῆς πολλῶν ἀτυχημάτων. Ἀνεξαρτήτως τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν πυρκαϊὰν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ διαπιστώσῃ ἡ ἀνάκρισις, ἡ ἔκτασις τῶν θυμάτων εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς παραβάσεως τῶν κανονισμῶν ἀποθηκεύσεως πυρομαχικῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀντὶ νὰ ἀπομακρυνθοῦν οἱ ἄνδρες, προσήγγισαν πρὸς τὴν ἀποθήκην. Μετὰ τὴν διαπίστωσιν τῶν γεγονότων ὑπὸ τῆς ἀνακρίσεως, θὰ γίνῃ ὁ καταλογισμὸς τῶν εὐθυνῶν καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν αἱ κυρώσεις, τὰς ὁποίας προβλέπει ὁ νόμος. Ἀνεξαρτήτως ὅμως, τῶν γεγονότων τούτων, ἀνεξαρτήτων τῶν σφαλμάτων, τὰ ὁποῖα προηγήθησαν ἢ ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν προσπαθειῶν κατασβέσεως τῆς πυρκαϊᾶς, ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν θυμάτων μαρτυρεῖ περὶ τῆς γενναιότητος καὶ τῆς αὐτοθυσίας μὲ τὴν ὁποίαν οἱ ἄνδρες τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἀψηφοῦντες κυριολεκτικῶς τὸν θάνατον, ἔσπευσαν νὰ κατασβέσουν τὴν πυρκαϊὰν ἀποθήκης πλήρους πυρομαχικῶν. Ἡ δὲ ὕπαρξις μεταξὺ τῶν θυμάτων τόσον μεγάλου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν, νομίζω ὅτι προσποιεῖ ἰδιαιτέραν τιμὴν εἰς τὸ σῶμα τοῦ Β. Ναυτικοῦ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§6Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ τραγῳδία, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς τὸν Ναύσταθμον, συνεκλόνισεν ὁλόκληρον τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δὲν νομίζει, ὅτι δικαιοῦται νὰ σπεύσῃ εἰς τὴν διατύπωσιν κρίσεων ἐπὶ τῆς σημειωθείσης τραγῳδίας, διότι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἔχει ὑπ’ ὄψει του, εἶναι ἁπλῶς καὶ μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐξέθεσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀπόψε. Ἀλλ’ αὐτός, οὗτος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὡμολόγησεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀκόμη ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῶν αἰτίων τῆς πυρκαϊᾶς. Ἐμνημόνευσε μόνον δύο παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἐπροκάλεσαν τὴν ἐπίτασιν καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς τραγῳδίας, παράγοντας συνδεομένους, ἐφ’ ὅσον τὰ πράγματα ἔχουν οὕτως ὅπως τὰ ἔμαθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, συνδεδεμένους μὲ βαρεῖαν, βαρυτάτην ἀμέλειαν τῶν ἁρμοδίων. Ἐπιφυλασσόμεθα, ἀφοῦ συγκεντρωθοῦν πλείονα στοιχεῖα καὶ ἀφοῦ προβῶμεν εἰς πλήρη ἀντικειμενικὴν καὶ ἄσχετον πρὸς οἱονδήποτε ἀντιπολιτευτικὸν πνεῦμα μελέτην τῶν στοιχείων, ἐπιφυλασσόμεθα νὰ ἀσκήσωμεν ἐν καιρῷ τῷ δέοντι τὸν ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωμεν μελετήσει, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῆς ἐκτάσεως τῆς τραγῳδίας, ἔλεγχον. Σήμερον, ἀρκούμεθα, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς βαθείας συγκινήσεώς μας, ἀρκούμεθα εἰς τὴν ἔκφρασιν τοῦ θαυμασμοῦ μας διὰ τὴν αὐτοθυσίαν τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ἐφονεύθησαν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐτραυματίσθησαν, ἀλλὰ καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἂν καὶ ἔσπευσαν εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς διεσώθησαν. Ἐκφράζομεν συγκεκριμένως τὸ αἴσθημα τῆς βαθείας συμπαθείας μας πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων καὶ εὐχόμεθα εἰς τοὺς τραυματισθέντας ταχεῖαν ἀποκατάστασιν. Τὸ Ἔθνος ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀναμένει ὅπως τάχιστα διαλευκανθοῦν τὰ αἴτια τῆς μεγάλης αὐτῆς τραγῳδίας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§8Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἤθελα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου εἰς τὰ αἰσθήματα τοῦ πόνου, τῆς ἀγάπης καὶ τῆς συμπαθείας, τὰ ὁποῖα ἐξέφρασεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἔναντι τῆς χθεσινῆς δοκιμασίας τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. Τὰ αἰσθήματα αὐτά, εἶναι ἀνάμικτα μὲ τὸ αἴσθημα τῆς ὑπερηφανείας, διότι πράγματι οἱ ἄνδρες τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ ἔσπευσαν, μὲ αὐταπάρνησιν, ἀψηφοῦντες τὸν θάνατον, διὰ νὰ σώσουν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ διασωθῇ Βεβαίως, αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ὑπῆρξαν ἱκαναὶ καὶ ἐπαρκεῖς διὰ νὰ κριθῇ ποῦ ὀφείλεται ἡ αἰφνιδία ἀνάφλεξις, περὶ τῆς ὁποίας μᾶς ὡμίλησεν ὅταν μᾶς ἐξέθεσεν, ὅτι ἐπιζῶν μάρτυς εἶπεν ὅτι ἠκούσθησαν ἐκκρήξεις τινὲς καψυλίων δυναμίτιδος. Ἡ εὐχὴ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους καὶ πέραν τούτου ἡ εὐχὴ τῆς Βουλῆς εἶναι, πέραν τῆς ἀμελείας, ἡ ὁποία προφανῶς ὑπάρχει εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ ἡ ὁποία θὰ πρέπει ν’ ἀποδειχθῇ, ἡ εὐχή, ἐπαναλαμβάνω, ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι ν’ ἀποδειχθῇ ὅτι, τοῦτο ὠφείλετο εἰς καθαρῶς συμπτωματικὸν γεγονός, ἵνα οὕτω καὶ ἡ πεποίθησις ἐπὶ τὰς ἐνόπλους μας δυνάμεις ἐνισχυθῇ γενικώτερον εἰς τὸ ὅτι αὗται ἀγρυπνοῦν μετὰ πατριωτισμοῦ καὶ ἀφοσιώσεως καὶ ὑπερηφανείας πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς Πατρίδος, πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἡ ἐπιβολὴ τῶν ποινῶν ὑπάρξῃ πραγματικῶς ὅσον τὸ δυνανὸν αὐστηροτέρα. Εἰς αὐτὰ τὰ αἰσθήματα, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσωμεν, εἰμὴ μόνον νὰ κλαύσωμεν διὰ τοὺς νεκρούς μας, νὰ εὐχηθῶμεν εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτῶν πᾶσαν παραμυθίαν καὶ παρηγορίαν. Τέλος, συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐλπίζω ὅτι, τὸ Κράτος θὰ λάβῃ ταχέως τὴν πρόνοιαν, διὰ τὰς ἀπορφανισθείσας οἰκογενείας, παρεχομένων εἰδικῶν καὶ ἀμέσων εἰς αὐτὰς συντάξεων.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Κοκκέβης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάθεσιν παρὰ τοῦ Ἀδελφάτου τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου Ἀθηνῶν «Ἐλπίς», τῆς παρακολουθήσεως τῆς Μαιευτικῆς καὶ Γυναικολογικῆς Κλινικῆς τοῦ ἐν λόγῳ Νοσοκομείου, εἰς ἰατρὸν μὴ κεκτημένον τὰ προβλεπόμενα προσόντα κλπ.

§10Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ καθ’ ὅσον δὲν παρίσταται ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§11Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι, θὰ ἔπρεπε νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις τοῦ Σώματος, εἰς ἔνδειξιν πένθους διὰ τὸ τραγικὸν δυστύχημα τοῦ Ναυστάθμου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν εἰς ἔνδειξιν πένθους, διὰ τὰ θύματα τοῦ τραγικοῦ δυστυχήματος τοῦ Ναυστάθμου;

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 8.15 μ. μ.)