1952.08.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6η

Τετάρτη 27 Αὐγούστου 1952

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρὰ τῆς Καναδικῆς Πρεσβείας μοὶ ἐστάλη ἡ ἑξῆς ἐπιστολή:

ΚΑΝΑΔΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ

Ἀθῆναι 13 Ἰουνίου 1952. Ἀγαπητὲ Κύριε Πρόεδρε, Ἐπιθυμῶ νὰ εὐχαριστήσω ὑμᾶς διὰ τὴν ἐπιστολήν σας τῆς 4 Ἰουνίου διὰ τῆς ὁποίας ἐσωκλείστως διεβιβάζοντο τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ἀφορῶντα εἰς τὴν πρόσφατον δωρεὰν Καναδικοῦ σίτου πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Διαβιβάζω τὰ ἐν λόγῳ πρακτικὰ ὁμοῦ μετ’ ἀντιγράφου τῆς ἐπιστολῆς σας εἰς Ὀττάβαν, ὅπου εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ γενναιόφρονες λέξεις ὑμῶν καὶ τῶν συναδέλφων σας θὰ ἐκτιμηθῶσι μεγάλως ὑπὸ τῆς Καναδικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ λαοῦ. Θὰ ἤμην εὐγνώμων, Κε Πρόεδρε πρὸς Ὑμᾶς, ἐὰν διαβιβάσητε πρὸς τοὺς συναδέλφους σας τὰς προσωπικάς μου εὐχαριστίας διὰ τοὺς θερμοὺς λόγους διὰ τῶν ὁποίων δημοσίως ἀνεγνωρίσθη ἡ δωρεὰ αὕτη. Ὑμέτερος Ἐξοχώτατον Κον Δ. Γόντικαν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Ἰωάννου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἔκτακτοι ὑπάλληλοι Γραφείου Ἐφοδιασμοῦ Πύργου Ἠλείας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι μονιμοποίησίν των καίτοι οἱ πλεῖστοι τούτων προστατεύονται ὑπὸ τοῦ νόμου 751. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 84327)8.8.52 ἐγγράφου του διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Στεργίου Μπινοπούλου, κατηγορουμένου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημίσει καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Ὁ βουλευτὴς Ἀττικ)τίας κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Ἀμπελουργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μεγάρων, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην ἵδρυσιν νέου ἐργοστασίου ζύθου καὶ ζητοῦντος ματαίωσιν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Κοσμᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ διαχειριστοῦ Κ.Τ.Ε.Λ. Τριφυλλίας, διαμαρτυρομένου διὰ περικοπὴν πιστώσεως πρὸς ἐπισκευὴν τῶν κατεστραμμένων ὁδῶν τῶν περιφερειῶν Μεσσήνης, Τρυφυλλίας καὶ Πυλίας καὶ ζητοῦντος ἄμεσον ἔναρξιν ἐπισκευῆς τῶν ὡς ἄνω ὁδῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικ)τίας κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτῶν Νομοῦ Ἀττικῆς ἰδιοκτητῶν φορτηγῶν ἀγροτικῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, ζητούντων ἐξαίρεσιν τῶν ἀγροτικῶν αὐτοκινήτων ἐκ τῶν μελετωμένων νὰ ἐπιβληθοῦν περιορισμῶν κυκλοφορίας καὶ μεταφορᾶς ἀγαθῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 189969)28.8.52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πιστώσεως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ ἐκ δραχμῶν 750 ἑκατομμυρίων διαθετέας τῆς πιστώσεως ταύτης ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματός του τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 209475)2.7.52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου δραχμῶν 1.008.000.000 πρὸς τὴν Διεθνῆ Ἔκθεσιν Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ὁδοκαθαριστῶν Ξάνθης, ζητοῦντος τὴν μετάταξίν των ἀπὸ τῆς κατηγορίας τῶν ἀνειδικεύτων ἐργατῶν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν εἰδικευμένων. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικ)τίας κ. Ι. Διαμαντόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτῶν Νομοῦ Ἀττικῆς, ἰδιοκτητῶν φορτηγῶν ἀγροτικῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, ζητούντων τὴν μὴ ἐπιβολὴν τῆς μελετωμένης φορολογίας ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν των αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 222564)17.7.52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν χορήγησιν μέσῳ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τοῦ ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐγκριθέντος ποσοῦ δραχμῶν 900 ἑκατομυρίων εἰς τὴν Α.Ε. Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικῆς Ἑλλάδος διαθετέου διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων αὐτῆς. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 19 τοῦ 1945 Συντακτικῆς Πράξεως τροποποιηθεισῶν διατάξεων τοῦ νόμου 286)1914 «περὶ ὁπλοφορίας» τροποποιήσεως αὐτῶν καὶ ἄλλων τινῶν ποινικῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μαυρῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν διὰ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος διατάξεων τοῦ κωδικοποιημένου νόμου 5493 τοῦ 1932 (Β.Δ. τῆς 9)9 Αὐγούστου 1951) καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§7Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἄν ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Δάφνης Καλαβρύτων, τελοῦν εἰς πλήρη ἀπόγνωσιν διὰ τὴν ἀψυχολόγητον καὶ ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον ἀπόφασιν τῆς καταργήσεως τοῦ ἐν Δάφνῃ λειτουργοῦντος μονίμου συνεργείου τῆς Α.Τ.Ε., καί, ὅτι ἐν δικαίᾳ ἀγανακτήσει τελοῦντες προέβησαν εἰς ἐντόνους ἐκδηλώσεις καὶ πάνδημα συλλαλητήρια καὶ διαμαρτυρίας αἱ ὁποῖαι ἠπείλησαν πρὸς στιγμὴν τὴν διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως. Τὸν παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ποῖα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἀνάκλησιν τῆς προκαλεσάσης τὰ γεγονότα ταῦτα ἀποφάσεως καὶ ματαίωσιν τῆς καταργήσεως τοῦ ἐν λόγῳ συνεργείου. Δὲν πρέπει νὰ διαφεύγουν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ αἱ εἰδικαὶ συνθῆκαι τῆς περιφερείας ἐκείνης, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν ἀναγκαίαν τὴν ἵδρυσιν τοῦ συνεργείου ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀγροτικῆς κωμοπόλεως, ἀριθμούσης πλέον τῶν 2.500 κατοίκων, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ ἀγροτικὸν κέντρον δέκα πέντε περίπου χωρίων. Ἡ περιφέρεια αὐτὴ εἶναι ἡ παραγωγικωτέρα ἀπὸ ἀπόψεως δημητριακῶν καὶ κτηνοτροφίας ὁλοκλήρου τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας. Πρὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ὑπὸ κατάργησιν συνεργείου, ὁ κόσμος αὐτὸς ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὰ Καλάβρυτα, πρωτεύουσαν τῆς Ἐπαρχίας, ἀπέχουσαν 75 ὁλόκληρα χιλιόμετρα, διὰ τὰς καθημερινὰς συναλλαγάς του μετὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, συναλλαγὰς συχνοτάτας, ὡς γνωρίζετε. Τοῦτο ἀπετέλει μεγάλην ταλαιπωρίαν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἐν ὥρᾳ μάλιστα χειμῶνος, δεδομένου ὅτι ἡ συγκοινωνία εἶναι ἀθλιεστάτη, τοὺς ὁποίους ἐπὶ πλέον ὑπέβαλεν εἰς ἀσκόπους δαπάνας καὶ ἀπώλειαν χρόνου. Ἡ ἵδρυσις τοῦ συνεργείου ἀπετέλεσε μίαν πρόοδον καὶ μίαν κατάκτησιν διὰ τοὺς κατοίκους τῆς περιφερείας ἐκείνης, οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην ἴσως φορὰν ᾐσθάνθησαν τὴν στοργὴν τοῦ Κράτους. Ἐπλήρωσεν ἕνα κενὸν καὶ ἱκανοποίησε μίαν ἀνάγκην ἐξυπηρετοῦσαν τὰ καλῶς ἐννοούμενα συμφέροντα τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Ἡ αἰφνιδία κατάργησις τοῦ συνεργείου προὐκάλεσε κατάπληξιν καὶ ἀγανάκτησιν. Ἀρνοῦμαι νὰ πιστέψω, ὅτι εἰς λόγους κομματικῆς ἐκδικήσεως ὀφείλεται ἡ ἀχαρακτήριστος αὐτὴ πρᾶξις. Πάντως οἱ λόγοι οἰκονομίας ποὺ ἐπεκαλέσθη ἡ Τράπεζα, εἶναι ἀπαράδεκτοι. Ἡ Τράπεζα δὲν εἶναι κερδοσκοπικὴ ἐπιχείρησις ἀποβλέπουσα εἰς ἐπίτευξιν κερδῶν. Εἶναι ὀργανισμὸς μὲ μεγίστην ἀποστολήν, τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν γεωργῶν καὶ τὴν συμβολὴν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, τὴν ἐξασφάλισιν τῆς πλέον συμφερούσης διαθέσεως τῶν προϊόντων καὶ τὴν ἄσκησιν τῆς γεωργικῆς πιστώσεως κατὰ τρόπον συντελοῦντα εἰς τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον τοῦ ἀγρότου. Ὁ σκοπὸς καὶ ἡ ἀποστολὴ τῆς Τραπέζης εἶναι νὰ εὑρίσκεται ὅσον τὸ δυνατὸν πλησιέστερον πρὸς τὸν ἀγρότην. Αὐτὴ πρέπει νὰ πηγαίνῃ πρὸς αὐτόν. Εἶναι, τολμῶ νὰ εἴπω ἀνήκουστος ἡ πρᾶξις αὐτὴ τῆς καταργήσεως τοῦ συνεργείου ποὺ φέρει τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς πρὸς τὰ ὀπίσω καὶ τοὺς καταδικάζει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς μεγίστας ταλαιπωρίας καὶ μεγίστας δαπάνας, νὰ ἐγκαταλείπουν ἑκάστοτε ἐπὶ τριήμερον τὰς ἐργασίας των μεταβαίνοντες εἰς τὰ Καλάβρυτα ἀπέχοντα 75 χιλιόμετρα διὰ νὰ λάβουν π. χ. ἕνα δάνειον 300 ἢ 400 χιλιάδων. Τοῦτο εἶναι ἐξοργιστικόν. Ζητῶ τὴν ἄμεσον κατάργησιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Γεωργίας καὶ Δημοσίων Ἔργων σχετικῶς μὲ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἀποξηραντικῶν ἔργων τοῦ ἕλους Ἄριος κλπ.

§9Α. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ ὁλοκληρωθοῦν τὰ ἔργα τοῦ ποταμοῦ Παμίσου, γίνονται καὶ ἀποξηραντικὰ ἔργα στὸ ἕλος Ἄριος. Προκειμένου νὰ ἀρχίσουν τότε αἱ ἐργασίαι στὸ ἕλος Ἄριος, οἱ ἰδιοκτῆται τῆς περιοχῆς ἐκείνης εἰς τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ γίνουν τὰ ἔργα αὐτά, ἠθέλησαν νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, διότι ἐζήτησαν ἀποζημίωσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν τῆς ἀποζημιώσεως, εἶχον σοβαροὺς λόγους νὰ δυσπιστοῦν, διότι πλησίον εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην εἶχον ἀπαλλοτριωθῆ ἐκτάσεις διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου καὶ ἐπὶ 8–10 ὁλόκληρα ἔτη, δὲν κατώρθωσαν νὰ πάρουν τὴν ἀποζημίωσιν καὶ ἐχρειάσθη νὰ κάμουν ἐνεργείας καὶ νὰ διαβεβαιώσω τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ γίνουν τὰ ἔργα, στὸ ἕλος Ἄριος, νὰ τοὺς διαβεβαιώσω ὅτι, ὁπωσδήποτε ἦτο ἐξησφαλισμένη ἡ ἀποζημίωσις τῆς ἀπαλλοτριωθησομένης ἐκτάσεως. Παρὰ ταῦτα, δὲν ἔγινε μέχρι σήμερον τίποτε. Παρακαλῶ ἰδιαιτέρως τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, νὰ λάβουν μέριμναν διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατὰ τὸν συντομώτερον τρόπον.

§10Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Γνωρίζετε ὅτι, τὸ ζήτημα τῶν ἀπαλλοτριώσεων, ὑστερεῖ ἢ μᾶλλον καθυστερεῖ ἐκτὸς ἐκείνων τῶν ἀπαλλοτριώσεων, διὰ τὰς ὁποίας εἰδικὸς νόμος ἐψηφίσθη. Πάντως, ἂν καὶ εἶναι δύσκολον, διότι ἀπαιτεῖται διαδικασία μεγάλη, ἐπιβαλλομένη ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, θὰ ἐνεργήσω καὶ θὰ προσπαθήσω ὅσον ἐξαρτᾶται ἐκ μέρους μου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, σχετικῶς μὲ τὸν λιμένα Κορώνης, ὅστις ἔχει καταστραφῆ τελείως ὑπὸ τῶν κατακτητῶν.

§12Α. ΣΧΙΝΑΣ. Ὁ λιμὴν Κορώνης, ὁ ὁποῖος παλαιότερον ἤκμαζε στὸ γραφικὸν αὐτὸ χωρίον Κορώνη τῆς Μεσσηνίας, κατεστράφη ἀπὸ τὸν στρατὸν τῆς κατοχῆς. Διὰ τὸν λιμένα τοῦτον, δὲν διετέθη οὔτε ἕνα δολλάριο ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλλ, ἐνῷ διετέθησαν διὰ τόσα ἄλλα ἔργα. Δεδομένου, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ κάτοικοι ἀποζοῦν ἀπὸ τὸν λιμένα, εἴτε ὡς λεμβοῦχοι, εἴτε ὡς ἐργάται λιμένος, ἤδη δὲν μποροῦν νὰ ζήσουν καὶ διέρχονται μίαν κρίσιν ἄνευ προηγουμένου. Σᾶς παρακαλῶ ἰδιαιτέρως νὰ ἐνδιαφερθῆτε διὰ τὰ ἔργα τοῦ λιμένος.

§13Γ. ΚΟΣΜΑΣ. Γνωρίζω καὶ ἐγὼ τὴν μεγάλην σημασίαν τοῦ λιμένος καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐπιστήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῶν ὑπηρεσιῶν του.

§14Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Τὰ ποσὰ διὰ πιστώσεις εἶναι πολὺ περιωρισμένα, καὶ δι’ αὐτὸ ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ διατεθοῦν διὰ τοὺς μεγάλους λιμένας. Ἐὰν ὅμως ἔχῃ αὐτὴν τὴν σημασίαν, θὰ προσπαθήσω καὶ θὰ ἐνδιαφερθῶ ὅσον τὸ δυνατόν.

§15Α. ΣΧΙΝΑΣ. Κατ’ ἐξοχήν, κύριε Ὑπουργέ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπ’ ἀριθ. 8 ἀναβάλλεται. Ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναβάλλεται. Οἱ κύριοι Κῦρκος, Ζορμπᾶς, Παλλάσκας, διὰ τὸν κύριον Ὑπουργὸν Γεωργίας ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Τ. Πάρρης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, σχετικῶς μὲ τὴν διάθεσιν 30.000.000 διὰ τὴν διάνοιξιν καὶ ἀποκατάστασιν τῆς ἡμιτελοῦς ὁδοῦ τῶν Κοινοτήτων Σύρου, ἀπὸ Μάνα εἰς Ἀζόλιμνον καὶ Βάρην.

§17Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ θίξω εἶναι γενικώτερον, ἀπευθύνομαι εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστὸς ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ λειτουργία τοῦ προγράμματος Πρόνοια–Ἐργασία. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸν Νομὸν Κυκλάδων, ὅπου διατίθενται, ὡς γνωστόν, κονδύλια ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας. Ὡς γνωστόν, διὰ νὰ διατεθοῦν κονδύλια, πρέπει νὰ συνέλθουν αἱ κατὰ τόπους ἀρχαὶ καὶ τὰ Νομαρχιακὰ Συμβούλια. Συμβαίνει, τὸ περίεργον, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἐκ παραλλήλου, διαθέτει καὶ αὐτὸ πιστώσεις ἀπ’ εὐθείας, χωρὶς εἰσήγησιν τῆς Νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, φαλκιδεύεται τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον δὲν δίδεται ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι αἱ Νομαρχιακαὶ Ἐπιτροπαὶ ἔχουν μίαν ἐπίγνωσιν τῆς πραγματικότητος, πληρεστέραν τῆς τοῦ Ὑπουργείου. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι καταλήγομεν εἰς τὸ νὰ διατίθενται ποσὰ δι’ ἔργα ἐπουσιώδη καὶ νὰ παραμένουν ἔργα οὐσιωδεστάτης σημασίας.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γονῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὸν ἰσολογισμὸν καὶ ἀπολογισμὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Θεάτρου τῶν ἐτῶν 1950–52 κλπ.

§19Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρ’ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει, ἐν τούτοις, δοθέντος ὅτι εὑρίσκεται παρὼν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι, δυὸ λέξεις διὰ τὴν ὑπόθεσιν εἶναι χρήσιμοι. Ὡς βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον ὑποθέτω, ὅλοι οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πνευματικῶς ἐνδιαφερόμενοι ἄνθρωποι, μετὰ θλίψεως πραγματικῆς παρακολουθοῦν τὰ συμβαίνοντα, τόσον εἰς τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον, ὅσον καὶ εἰς τὴν Λυρικήν. Ὅταν ἱδρύθησαν ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον τοὐλάχιστον, ἀπετέλουν διὰ τὴν Ἑλλάδα σταθμὸν καὶ πολλαὶ ἦσαν αἱ ἐλπίδες αἱ ὁποῖαι ἐναπετέθησαν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον. Ἀτυχῶς, ἐσχάτως συνέβησαν πράγματα τὰ ὁποῖα οὔτε στὴ χώρα τῶν Ζουλοῦ εἶναι νὰ γίνουν ἀποδεκτὰ ἢ καὶ κἂν ἀνεκτά. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, παρ’ ὅτι θλίβομαι διὰ τὴν ἀπουσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἔπρεπε νὰ δείξῃ ἐνδιαφέρον. Διότι καίτοι ἐπληροφορήθη, ὅτι ἐγένοντο δολοπλοκίαι εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ Διοικητικοῦ τοὐλάχιστον Συμβουλίου, διότι ἐκεῖ ἐτοποθετήθησαν ἄνθρωποι—αἰσχύνομαι νὰ ἀναφέρω (τονίζω τὴν λέξιν)—διὰ μερικὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐτοποθετήθησαν ἐκεῖ, εἶναι οἱ πλέον ἀμαθεῖς, οἱ ἐκπροσωποῦντες τὴν κίνησιν ταύτην, ἐνασκοῦντες κομματισμόν. Ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀμερόληπτοι, οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ἐθνικοῦ Θεάτρου. Ὑπὸ τὴν κοινὴν κατακραυγήν, ἡ ἀρχὴ τῆς ὁποίας εἶναι ἡ παροῦσα ἐρώτησις, ἐγένετο τὴν τελευταίαν στιγμὴν κάποια ἐπερώτησις. Καταλήγων, παρακαλῶ θερμῶς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν τύχην καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Θεάτρου καὶ τῆς Λυρικῆς Σκηνῆς, διότι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐμφανίσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διὰ τὸ γενικώτερον θέμα νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοχαρίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Δικαιοσύνης καὶ Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὰς φυλακὰς τῆς νήσου Γιούρα.

§21Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν βλέπω τοὺς ἀξιοτίμους κ. Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρόντας, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶναι γενικώτερον ἐνδιαφέρον τὸ ζήτημα καὶ εἶναι παρὼν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθοῦν ὡρισμένα πράγματα. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ 1947 διετέθησαν 11 δισεκατομμύρια δραχμῶν εἰδικώτερον ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1947 διὰ νὰ ἀνεγερθοῦν οἰκήματα φυλακῶν εἰς τὴν ἔρημον καὶ βραχώδη νῆσον τῶν Γιούρων, ὡσὰν νὰ μὴ ὑπῆρχον φυλακαί, δύο οἰκήματα κατὰ πρωτεύουσαν νομοῦ καὶ νὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη καὶ ἄλλων φυλακῶν. Αἱ κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1947 μέχρι καὶ τῆς σημερινῆς συνέχισαν νὰ κτίζουν οἰκήματα φυλακῶν εἰς μίαν νῆσον ἔρημον, ὅπου κοστίζει διὰ τὸ κράτος ἀρκετὰ ἑκατομμύρια μηνιαίως, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῶν οἰκημάτων ποὺ θὰ στοιχίσουν περὶ τὰ 15 δισεκατομμύρια, διότι εἶναι ἀκόμη ἡμιτελῆ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς ἡ παροῦσα κυβέρνησις νὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ ἔγκλημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν ἀναστέλλωνται ἔργα παραγωγικὰ λόγῳ οἰκονομιῶν, νὰ συνεχίζωμεν τὴν χρηματοδότησιν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν οἰκημάτων, δίδοντας κατὰ τὸν παρελθόντα μῆνα Ἀπρίλιον 600 ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ νὰ ἀποπερατωθοῦν τὰ οἰκήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ τέλος θὰ ἀποδειχθοῦν ἄχρηστα, διότι, ὡς ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ καταργήσῃ τὰς φυλακὰς τῶν Γιούρων. Συνεπῶς πρὸς τὶ τὰ χρειαζόμεθα; Ἐκτὸς αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, παρουσιάζεται καὶ τὸ φαινόμενον τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀπὸ τὸ 1947 δὲν ἐκλήθη ἡ ἁρμοδία τεχνικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ λογαριασμόν, διαχειριστικὸν ἀπολογισμὸν διὰ τὰ 11 δισεκατομμύρια. Ἐδῶ χρεωστᾶ ἕνας εἰσπράκτωρ 500.000 δρχ. καὶ καλεῖται ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ τὸ Γεν. Λογιστήριον νὰ δώσῃ λογαριασμὸν καὶ ἀπὸ τοῦ 1947 ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης δὲν ἐκλήθη κἂν νὰ δώσῃ λογαριασμόν. Διατί; Ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ κάποια ἀπάντησις.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν

καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Βογιατζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, σχετικῶς μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Ὑπηρεσία Ἐπειγόντων Ἔργων ἀνέθεσε τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου–Ρεντίνης.

§23Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, καὶ ἄλλοτε ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀπασχοληθῆ μὲ τὸν τρόπον ἐκτελέσεως ἑνὸς προγράμματος δῆθεν ἐπειγόντων ἔργων, ὑπὸ μιᾶς εἰδικῶς συσταθείσης πρὸς τοῦτο ὑπηρεσίας. Καὶ ἄλλοτε ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων ἔργων ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλὴν ἐπισήμως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ τῶν λεγομένων ἐπειγόντων ἔργων εἶναι ὑπηρεσία, ἡ ὁποία οὔτε ἔργα ἐπειγόντως κατασκευάζει, οὔτε κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον τὰ τελειοποιεῖ, ἀλλὰ οὐσιαστικὰ ἔχει συνεργήσει καὶ αὐτὴ εἰς τὴν πλήρη καὶ ὁλοσχερῆ κατάργησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον ἐπὶ μίαν 100ετίαν ἔχει κατασκευάσει τὰ μεγαλύτερα ἔργα ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὸν πλέον ἀδιάβλητον καὶ τεχνικῶς ἁρμόδιον τρόπον. Ἤδη ἡ ὑπηρεσία αὐτή, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἀνεκοίνωσεν ὅτι ἐὰν δὲν μετεβάλλετο, καὶ δὲν ἐτροποποιεῖτο τοὐλάχιστον ὁ νόμος, βάσει τοῦ ὁποίου λειτουργεῖ, θὰ ἔπρεπε νὰ παύσῃ λειτουργοῦσα ἀφ’ ἧς ἡ ἐνιαύσιος προθεσμία θὰ ἐτελείωνε, δηλαδὴ τὸ τέλος Ἰουνίου, ἔλαβε καὶ νέαν παράτασιν διὰ νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ καρκίνωμα αὐτό, τὸ ὁποῖον κατατρώγει κυριολεκτικῶς τὰ ἐλάχιστα ἐναπομείναντα χρήματα ἀνασυγκροτήσεως διὰ τὴν πολυπαθῆ χώραν μας. Ἰσχυρίζομαι ὅτι τὸ κόστος τῶν ἐργασιῶν καὶ ἡ δαπάνη διὰ τὰς ἐπὶ μέρους ἐργασίας τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς ἀνέρχεται εἰς πολλαπλάσιον ποσοστὸν τῶν ὅσων θὰ ἐκόστιζον τὰ ἔργα αὐτὰ διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Εἰς τὰ πεζοδρόμια καὶ εἰς τοὺς κύκλους τῶν τεχνικῶν θρυλοῦνται, πέραν τοῦ τρόπου τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων αὐτῶν πέραν τῆς πολυτελοῦς ἐμφανίσεως τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, θρυλοῦνται, καὶ πράγματα διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε ἤδη καὶ αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ νὰ εἶχον ἐπέμβη... Θρυλοῦνται χαριστικαὶ ἀναθέσεις δημοπρασιῶν. Ὡς γνωρίζετε, τὸν τελευταῖον καιρὸν τὰ ἔργα τῆ ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἑλλάδος ἐβλήθησαν εἰς πολλὰς περιπτώσεις. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει δικαιολογία, εἶναι ὅτι ἡ ἀνάθεσις ἑνὸς ἔργου μικροτέρου ἢ μεγαλυτέρου προϋπολογισμοῦ γίνεται χωρὶς τὰ ἀδιάβλητα ἐκεῖνα κριτήρια τῶν δημοπρασιῶν, εἰς τὰς ὁποίας θὰ μετέχουν ὅλοι οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα διὰ νὰ μετάσχουν, καὶ χωρὶς τὰ κριτήρια αὐτὰ νὰ εἶναι γνωστὰ ἐκ τῶν προτέρων. Συμβαίνει ὥστε ἡ ὑπηρεσία αὕτη κατὰ τὴν διακήρυξιν τῶν δημοπρασιῶν νὰ καθορίσῃ τοιούτους ὅρους καὶ τοιαύτης μορφῆς προϋποθέσεις, ὥστε νὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ γνωρίζῃ ὁ οἱονδήποτε τεχνικός, ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὰ προσόντα, καὶ ποῖος θὰ εἶναι ὁ τελευταῖος μειοδότης ἢ ὁ οἱονδήποτε ἄλλος τῆς ἀρεσκείας τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Εἰς τὰς πλείστας τῶν περιπτώσεων δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει οἱ τελευταῖοι μειοδόται διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῶν ἐργασιῶν. Γίνεται μία πλήρης σύγχυσις ὅσον ἀφορᾶ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους ἀπαιτεῖ ἡ ὑπηρεσία αὕτη. Ἀναφέρονται ζητήματα προσφορᾶς μηχανημάτων, ζητήματα χρόνου ἀποπερατώσεως τῶν ἔργων καὶ εἰς τὸ τέλος ἡ ὑπηρεσία μετὰ μίαν μικρὰν ἐπεξεργασίαν τῶν διαφόρων στοιχείων δύο καὶ 2½ μηνῶν κατὰ κανόνα, ἐνῶ δὲν δικαιολογοῦνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθόλου ὁ τίτλος τῶν ἐπειγόντων ἔργων καὶ ἐνῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ εἰς τὰς λοιπὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας, εἰς ἕνα μῆνα ἔχουν τελειώσει αἱ διαδικασίαι καὶ ἀρχίζει ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου ἐδῶ, ἡ ὑπηρεσία τῶν Ἐπειγόντων Ἔργων κάνει 2½ μῆνας διαπραγματεύσεις καὶ ἀναθέτει τὰ ἔργα οὐχὶ εἰς τοὺς τελευταίους μειοδότας. Ἡ συγκεκριμένη ἐπερώτησις ἀφορᾶ μίαν συμπληρωματικὴν ἀνάθεσιν μιᾶς ὁδοῦ, τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου–Ρεντίνης. Δὲν εἶναι μοναδικὸν τὸ φαινόμενον, εἶναι ἴσως ἀπὸ τὰ ἐλαφρότερα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν περιέργειαν τοῦ τεχνικοῦ κόσμου τῆς χώρας, διότι ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις ἀνώτεραι ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ καὶ δαπάνης τῶν ἔργων, μεγαλυτέρων εἰς ἔκτασιν ἐργασιῶν. Εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου–Ρεντίνης ἔγινεν ἡ δημοπρασία, ἐκλήθησαν οἱ ἐργολάβοι οἱ δυνάμενοι νὰ προσφέρουν καὶ ἔχοντες τὰς προϋποθέσεις, διὰ νὰ προσφέρουν τὴν τεχνικὴν των συμβολὴν καὶ ἀνατίθεται ἡ ἐργασία οὐχὶ εἰς τὸν τελευταῖον μειοδότην. Συγκεκριμένως, ὡς γνωστόν, αἱ ἐργασίαι αὐταὶ ἐκτελοῦνται ἀπολογιστικῶς. Εἰς τὸν ἐργολάβον δίδεται μία τιμὴ διὰ τὰ γενικὰ ἔξοδα κατὰ χιλιόμετρον κατασκευαζομένης ὁδοῦ. Συγκεκριμένως εἰς τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν ἀνετέθη τὸ ἔργον εἰς τὸν τρίτον μειοδότην μὲ τιμὴν 716 ἑκατομμύρια δραχμάς, ἐνῶ ὁ τελευταῖος μειοδότης ἦτο μὲ 478 ἑκατομμύρια καὶ ὁ μετέπειτα ἐρχόμενος μὲ 628 ἑκατομμύρια. Ἐγένετο διὰ τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν συζήτησις καὶ εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ εἰς τὸν τύπον καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἐξέδωσεν ἀνακοινωθὲν εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μὴ ἀνάθεσιν εἰς τὸν τελευταῖον μειοδότην μὲ μίαν δικαιολογίαν ἡ ὁποία δὲν εὐσταθεῖ κατὰ τὴν γνώμην μου. Εἶπε, δηλαδή, ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ὅτι ὁ τελευταῖος μειοδότης ἦτο καθ’ ὅλα σύμφωνος μὲ τὰς προδιαγραφὰς κατὰ τὴν διακήρυξιν, ἀλλὰ δὲν εἶχεν τὴν λεπτομέρειαν ἀναγράψει εἰς τὴν προσφορὰν ἀπὸ ποῦ θὰ ἐπρομηθεύετο καὶ ἀπὸ ποῦ θὰ ἐνοικίαζεν τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιῆσε διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ. Καὶ ἐρωτᾶτε ἐὰν μετὰ 2½ μηνῶν συζήτησιν ἀνετίθετο ἡ ἐργασία αὐτὴ εἰς ἄλλον μὲ μίαν διαφορὰν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, διατὶ δὲν ἐκλήθη ὁ ἐργολάβος νὰ δηλώσῃ ποῦ εὑρίσκονται καὶ ἀπὸ ποῦ θὰ εἶχε τὰ μηχανήματα διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ; Μοῦ φαίνεται, ὅτι γενικῶς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔχει μίαν οὐσιαστικὴν εὐθύνην, διότι δὲν ἠθέλησεν νὰ ἐνεργήσῃ ἕναν οὐσιαστικὸν ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον καὶ κατασκευάζονται τὰ ἔργα ἀλλὰ καὶ ἀνατίθενται αἱ διάφοροι δημοπρασίαι. Πέραν τῆς συγκεκριμμένης αὐτῆς δημοπρασίας, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀναφέρω διὰ μίαν πολὺ μεγάλην δημοπρασίαν ἑνὸς ἔργου λιμενικοῦ τῆς Ἁγίας Γαλήνης Κρήτης, ὅπου ἀντὶ νὰ κληθοῦν ὅλοι οἱ ἐργολάβοι, καλοῦνται, κύριοι συνάδελφοι, ἁπλῶς καὶ μόνον τέσσαρες, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ τρεῖς εἶναι διὰ τὸ συγκεκριμένον ἔργον τῶν λιμενικῶν κατασκευῶν οὐχὶ οἱ ἄριστοι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν τεχνικὴν οἰκογένειαν. Ὑπῆρξαν δημοσιεύσεις ἑκάστοτε διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἡ ὁποία ὁσάκις ἐγένετο κρίσις εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ αὐτῶν τῶν διαφόρων ἁρμοδίων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὰ ἔργα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπάρχουν ἐκθέσεις τοῦ ἁρμοδίου τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, τοῦ ἁρμοδίου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν ἔργων αὐτῶν, ὁ ὁποῖος ἀνέφερεν, ὅτι τὰ ἔργα τὰ ἐπείγοντα καθ’ ὃν τρόπον κατασκευάζονται ἀπασχολοῦν πολὺ περισσότερον προσωπικόν. Ἀπασχολοῦν ἐργάτας καὶ τεχνίτας εἰς ἀριθμὸν πολλαπλάσιον ἀπὸ ἐκείνου ποὺ χρειάζονται, οὕτως ὥστε αἱ δαπάναι τοῦ ἔργου νὰ εἶναι πολὺ μεγαλύτερες ἀπὸ ἐκείνας ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ στοιχίσουν τὰ ἔργα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ὕψους δαπανῶν εἰς δραχμάς, ποσῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ παραλείψωμεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ποσὰ αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἢ τὰ περισσότερα διατίθενται πράγματι καὶ ἀξιοποιοῦνται διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Πατρίδος. Διότι ἂν τὰ ποσὰ αὐτὰ κατασπαταλῶνται καὶ δὲν ἀξιοποιοῦνται κατὰ τὸν οἰκονομικώτερον δυνατὸν τρόπον, ἀλλὰ καὶ τὸ ὠφέλιμον ἔργον εἶναι κλάσμα ἐκείνου τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἀνασυγκρότησιν μὲ τὰ δαπανηθέντα χρήματα, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἡ αἴτησις καὶ ἡ παράκλησις διὰ τὴν αὔξησιν τῆς βοηθείας ἐξ ὑπ’ ἀρχῆς μειοῦται, διότι ὁ τρόπος ἐκτελέσεως τῶν ἔργων δὲν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μᾶς ἐξασφαλίζει τὴν καλλυτέραν διάθεσιν τῶν χρημάτων ἐπὶ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων. Δὲν ὁμιλῶ μόνον διὰ τὴν μὴ ὕπαρξιν συντονισμοῦ εἰς τὰ καθέκαστα ἔργα, ὅπου περισσότεραι ὑπηρεσίαι ἀσχολοῦνται μὲ ἕνα ἔργον καὶ συναγωνίζονται μεταξύ των οἱ μηχανικοί. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν πλείστων παρανομιῶν τῆς κατασκευῆς ἔργων, ὁμιλῶ διὰ τὰ διάφορα ζητήματα τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε ὅταν θέλωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μίαν περίπτωσιν, ἡ Κυβέρνησις, νομίζει, ὅτι εἶναι ὁ καλλίτερος τρόπος ἡ κατασκευὴ καὶ ἡ δημιουργία νέας παρανομίας. Θὰ ἤθελα ἐπίσης ν’ ἀναφέρω συγκεκριμένως τὸ ζήτημα αὐτό, ν’ ἀναφέρω ἀκόμη καὶ τὸ θέμα τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν. Ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπηρεσίαι τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ὅταν παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ἔργον αὐτό, παρίσταται ἀνάγκη δημιουργίας μιᾶς νέας ὑπηρεσίας καὶ παραγκωνισμοῦ τῆς ἤδη ὑπαρχούσης ὑπηρεσίας. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος, ἡ ὁποία πολὺ θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς εἶχε διδάξει, μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸ τὸν ὁποῖον εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς ἀνασυγκροτήσεως διεθέσαμεν τὰ χρήματά μας, δὲν ἔδωσεν ἀνάλογα ἀποτελέσματα, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ πρὸς μίαν ὀρθολογικὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων κατὰ τὸν καλλίτερον καὶ οἰκονομικώτερον τρόπον. Ἂν ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὰ 12 ἔτη δὲν ἔχει φθάσει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ἀκόμη, τοῦτο σημαίνει ὅτι πέραν τῆς εὐθύνης της διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῆς παρεχομένης βοηθείας δὲν προσπαθεῖ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἐδῶ Ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν νὰ μειώσῃ τὴν τεχνικὴν ἐκείνην τοποθέτησιν, ὥστε τὰ ἔργα αὐτὰ πράγματι νὰ ἀποδώσουν, διότι πέραν αὐτῶν τῶν ἀντιξοοτήτων εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ διάφοροι γραφειοκρατικαὶ διατυπώσεις καὶ ἐπεμβάσεις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων καὶ ἡ ἔλλειψις παντελοῦς συντονισμοῦ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων, ἔκαμε ὥστε σήμερον αἱ ὑπηρεσίαι τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν πλείστων ὑπουργείων νὰ εὑρίσκωνται ἐν διαλύσει. Ἀνέφερεν ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ κ. Χαβίνης, ὅτι οἱ μηχανικοὶ οἱ προσλαμβανόμενοι εἰς τὰ ἐπείγοντα ἔργα ἀμοίβονται μὲ 8 ἑκατομμύρια τὸν μῆνα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορετικὴ μεταχείρισις ἡ ὁποία τελευταίως κατέληξεν εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἀποδόσεως τῶν δεδομένων χρημάτων. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ κυβέρνησις ἔχει παραμελήσει τελείως τὴν κατὰ ὀρθολογικὸν τρόπον ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ κανεὶς μίαν ἀνάγλυφον εἰκόνα τοῦ τὶ συμβαίνει εἰς τὰς ὑπηρεσίας ἀνασυγκροτήσεως, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ὑπάρχει μία ἀκαταστασία καὶ δὲν γίνεται τίποτε. Ἡ διάρθρωσις εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀποτέλεσμα κατὰ τὸ ⅓ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο ὑπὸ τὴν πρέπουσαν διάρθρωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων ἐβεβαίωσε διὰ τοῦ τύπου, ὅτι κατέληξεν εἰς ἓν σχέδιον ἑνοποιήσεως τῶν Τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, τὸ ὁποῖον ὅμως ἐματαιώθη κατόπιν ἀντιδράσεως ὡρισμένων ὑπηρεσιῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμψῃ τὰς ἀντιδράσεις αὐτὰς φέρει βαρυτάτην εὐθύνην. Μόνον ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι δυνατὴ νὰ ἀνυψώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ νὰ ὑποσχεθῇ μίαν καλυτέραν αὔριον εἰς τὸν πεινῶντα Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐὰν δὲν κατορθώσωμεν τὴν ἀνύψωσιν αὐτὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος θὰ φέρωμεν βαρυτάτας εὐθύνας.

§24Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἀναφέρητε ὡρισμένα στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζετε τάς ἐπικρίσεις σας κατὰ τῆς Ὑπηρεσίας Ἐπειγόντων Ἔργων, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι προσέφερε καὶ προσφέρει πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον. 1) Ἐν πρώτοις παρακαλῶ ὅπως μὲ πληροφορήσητε τὶ ἔργον ἐπετεύχθη ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν Ἐπειγόντων Ἔργων ἐν συγκρίσει μὲ τὸ ἐπιτευχθὲν ἔργον ἐκ μέρους ἄλλων ὑπηρεσιῶν. 2) Τὶ ἐδαπανήθη καὶ τὶ θὰ ἐδαπανᾶτο ἄν τὸ ἔργον αὐτὸ δὲν ἐγένετο ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν Ἐπειγόντων Ἔργων. Καὶ 3) πῶς χαρακτηρίζετε τὸ «ἐπεῖγον» ἑνὸς ἔργου.

§25Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Τὴν ἀπάντησιν σᾶς τὴν δίδει, κύριε συνάδελφε, αὐτὸς οὗτος ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων κ. Χαβίνης, ὁ ὁποῖος εἶχε δηλώσει τότε, ὅτι αἱ Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου του εἶναι ἱκαναὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν κλπ. Ὡς πρὸς τὸ «ἐπεῖγον» ἔχω νὰ σᾶς γνωρίσω, ὅτι ἡ ἔγκρισις μιᾶς δημοπρασίας γίνεται συνήθως ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς διενεργείας της. Ἡ Ὑπηρεσία Ἐπειγόντων Ἔργων ἐγκρίνει τὰς δημοπρασίας μετὰ παρέλευσιν 2 καὶ ἥμισυ περίπου μηνῶν ἀπὸ τῆς διενεργείας. Ἐξ ἄλλου ὕστερα ἀπὸ τρεῖς μῆνας ἀπὸ τῆς ἀποπερατώσεως μιᾶς ὁδοῦ, αὕτη χρειάζεται ἐπιδιόρθωσιν καὶ θὰ πρέπῃ νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε τὸ συνεργεῖον ἐπὶ τόπου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω ὅτι, τὸ καρκίνωμα αὐτὸ τῆς Ὑπηρεσίας τῶν Ἐπειγόντων Ἔργων, πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ διότι τὸν μόνον σκοπὸν ποὺ ἔχει, εἶναι νὰ κατατρώγῃ τὰ χρήματα τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§26Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅπως καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ γνωρίζει, διὰ ποίους λόγους συνεστήθη ἡ Ὑπηρεσία Ἐπειγόντων Ἔργων. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη συνεστήθη διὰ τοῦ νόμου 1933)51 κατόπιν συνεννοήσεων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τοῦ Γ.Ε.Σ. διὰ τὴν ταχυτέραν ἀποπεράτωσιν ὡρισμένων ἔργων τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης. Καὶ τοῦτο, διότι ἔπρεπε διὰ ταχυτέραν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, νὰ ἀκολουθῇ διάφορος διαδικασία καὶ διάφοροι διατυπώσεις ἐκ τῶν ἀκολουθουμένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ μακροτάτου χρόνου ἀσχολοῦνται μὲ τὰ τοιαῦτα ἔργα ἦσαν καὶ εἶναι ἱκαναὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ δὲν ἐξαρτᾶται οὔτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν οὔτε ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους κ. Ὑπουργούς, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ἡ ὁποία καὶ χρηματοδοτεῖ τὰ ἔργα ταῦτα καὶ ἡ ὁποία ἐπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συστήσῃ τὴν Ὑπηρεσίαν Ἐπειγόντων Ἔργων. Ἡ Ὑπηρεσία Ἐπειγόντων Ἔργων ἔχει ἐκτελέσει ἀρκετὰ ἔργα μέχρι σήμερον. Ἐὰν τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν εἶναι αἰώνια, εἰς αὐτὸ πταίει, νομίζω, τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη, διότι δυστυχῶς δὲν ἀκολουθεῖται τὸ σύστημα τῆς δι’ ἀσφάλτου ἐπιστρώσεως. Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἐλειτούργησεν ἐπὶ ἓν ἔτος τὸ ὁποῖον ἔληξε τὸν παρελθόντα Ἰούνιον. Ἐζητήθη ἡ ἀνανέωσις τῆς θητείας αὐτῆς ἐπὶ ἕν εἰσέτι ἔτος. Ἡ Κυβέρνησις περιώρισε τὴν θητείαν της εἰς ἓν ἑξάμηνον εἰσέτι, μὲ τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπὸν νὰ τελειώσῃ τὰ ἐν ἐξελίξει εὑρισκόμενα ἔργα. Δὲν γνωρίζω τὶ θὰ γίνῃ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς θητείας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς Ὑπηρεσίας Ἐπειγόντων Ἔργων, ἡ ὁποία ἐκτελεῖ κατὰ παρέκκλισιν τῶν κειμένων διατάξεων. Εἰδικῶς διὰ τὴν δημοπρασίαν τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου–Ρεντίνης εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται καὶ ἡ ἐπερώτησις, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅταν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἐν λόγῳ δημοπρασίαν, ἐκάλεσα τὴν ὑπηρεσίαν νὰ μοῦ ἀναφέρῃ σχετικῶς. Ὁ ἁρμόδιος διευθυντὴς τῆς ἐν λόγῳ Ὑπηρεσίας Ἐπειγόντων Ἔργων, μοὶ ὑπέβαλεν ἔγγραφον ἔκθεσιν, δικαιολογῶν τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἐδόθη εἰς τὸν τελευταῖον μειοδότην ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου, λόγω ἐλλείψεως μηχανικῶν μέσων κλπ.

§27Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό;

§28Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἄν θέλετε, κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς δώσω τὴν ἔκθεσιν νὰ τὴν διαβάσητε. Ἀλλὰ κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἠρκέσθην εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἁρμοδίου διευθυντοῦ, ἀνέθεσα δι’ ἐμπιστευτικῆς διαταγῆς εἰς τὸν γενικὸν Ἐπιθεωρητὴν τῶν Δημ. Ἔργων κ. Ἀρβανίτην, ὅπως ἐξετάσῃ ὅλα τὰ σχετικὰ καὶ μοὶ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα τῆς ἐξετάσεώς του. Ὁ κ. Ἀρβανίτης μοὶ ὑπέβαλλεν τὴν ἑξῆς ἔκθεσιν: Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Αὐγούστου 1952 Ἀριθ. Πρωτ. Ἐμπ. 40 Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων Γενικὴν Δ)σιν Ἐνταῦθα Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ἔναντι ἀναγραφομένης ὑμετέρας ἐμπ. διαταγῆς καὶ σχετικῶς μὲ τὸν δημιουργηθέντα θόρυβον διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ διενεργηθέντος ὑπὸ τῆς Ὑπηρεσίας Ἐπειγόντων Ἔργων διαγωνισμοῦ, διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου–Ρεντίνης, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω τὰ ἑπόμενα κατόπιν τῆς ἐνεργηθείσης παρ’ ἡμῶν ἐξετάσεως: Ἡ δημοπρασία διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐργασιῶν, συμπληρώσεως διανοίξεως καὶ ἀποπερατώσεως τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου —Ρεντίνης (μήκους 25,8 χιλ.) διενηργήθη ἐν Τρικάλοις τῇ 16ῃ Ἀπριλίου 1952. Δεδομένου, ὅτι τὰ ἔργα ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθῶσιν οὐχὶ διὰ τιμῶν μονάδος, ἀλλὰ ἀπολογιστικῶς, κατὰ τὴν διακήρυξιν οἱ μειοδόται ὤφειλον ἐν τῇ προσφορᾷ αὐτῶν νὰ καθορίσωσιν ἀφ’ ἑνὸς τὸ κατὰ χιλιόμετρον ἀνακαινισθησομένης ὁδοῦ ποσὸν ἀμοιβῆς—εἰς ἣν συμπεριλαμβάνονται καὶ ὡρισμένα ἔξοδα ὡς ἀναγράφονται ἐν τῇ συγγραφῇ ὑποχρεώσεων—καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀναλυτικῶς τὰ μηχανήματα ἅτινα θὰ ἔδει νὰ χορηγηθῶσιν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ ἐργοδότου, δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα μετὰ πίνακος ὑπολογισμοῦ τῶν ἐνοικίων αὐτῶν. Τέλος δὲ τὸ χρονικὸν διάστημα καθ’ ὅ ἕκαστος ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ περαιώσῃ τὸ ἔργον μετὰ συνοπτικοῦ προγράμματος προόδου ἐργασίας. Κατὰ τὴν δημοπρασίαν ὑπεβλήθησαν ὀκτὼ (8) ἐν ὅλῳ προσφοραὶ αἵτινες μετὰ τοῦ συνταχθέντος πρακτικοῦ ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς διεξαγωγῆς τῆς δημοπρασίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5850)17.4.52 ἀναφορᾶς εἰς τὴν ἐνταῦθα Ὑπηρεσίαν Ἐπειγόντων Ἔργων Ε. Α. Τὰς ὑποβληθείσας προσφορὰς ἐπεξεργάσθη ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ἥτις καὶ κατήρτησε σχετικὸν πίνακα—οὗτινος ἀντίγραφον ὑποβάλλομεν συνημμένως—περιλαμβάνοντα τὸ αἰτηθέν παρ’ ἑκάστου μειοδότου ποσὸν ἀμοιβῆς, τὰ ἐνοίκια τῶν αἰτηθέντων μηχανημάτων, τὸ συνολικὸν ποσὸν ἀμοιβῆς καὶ ἐνοικίων καὶ τὸν καθορισθέντα παρ’ ἑκάστου χρόνον περαιώσεως. Ὁ πίναξ οὗτος μετὰ τῆς συνταχθείσης σχετικῆς ἐκθέσεως ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τῆς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 109)6.8.51 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, συνταχθείσης γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις διὰ τοῦ ἀπὸ 29.5.52 πρακτικοῦ αὐτῆς—οὗτινος ὑποβάλλομεν συνημμένως ἀντίγραφον—ἐγνωμοδότησεν ὅπως ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων ἀνατεθῇ εἰς τὸν ὑπ’ ἀριθ. 2 μειοδότην Δ. Πολύζον, βάσει τῆς μειωθείσης παρ’ αὐτοῦ μεταγενεστέρως—διὰ τῆς ἀπὸ 21.5.52 δηλώσεως—κατὰ 20.000.000 δραχμὰς ἀμοιβῆς καὶ μὲ χρόνον ἀποπερατώσεως 150 ἡμερῶν, ἀντὶ τῶν 180 ἡμερῶν τῆς προσφορᾶς του, ὃν ἀπεδέχθη ἐπίσης ὁ ἀνωτέρω μειοδότης διὰ τῆς ὡς ἄνω δηλώσεως αὐτοῦ. Αἱ ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς Ἐπιτροπῆς ἀναφερόμεναι προσφοραὶ τῶν μειοδοτῶν δι’ ἀμοιβὴν καὶ ἐνοίκια μηχανημάτων ὡς καὶ ἡ καθορισθεῖσα παρ’ ἑκάστου προθεσμία περαιώσεως εἶναι αἱ ἑπόμεναι:

(Ἐκ τούτων ὡς ἀνεφέραμεν ἡ προσφορὰ τοῦ Δ. Πολύζου ἐμειώθη κατὰ 20 ἑκατομμύρια καὶ ὁ χρόνος περαιώσεως εἰς 150 ἡμέρας). Οἱ λόγοι οἱ ἀναφερόμενοι ἐν τῷ πρακτικῷ, δι’ οὓς ἡ Ἐπιτροπὴ ἐγνωμοδότησεν ὅπως ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων ἀνατεθῇ εἰς τὸν ὑπ’ ἀριθ. 2 μειοδότην, καίτοι οὗτος ἦτο ὁ τέταρτος κατὰ σειρὰν (βάσει τοῦ ἐν τῇ προσφορᾷ ποσοῦ ἀμοιβῆς) εἶναι οἱ ἑπόμενοι: 1) Διότι ὁ τελευταῖος μειοδότης (προσφορὰ ὑπ’ ἀριθ. 4) οὐδὲν ἐκσκαπτικὸν μηχάνημα διαθέτει. 2) Διότι ὁ ἀμέσως μετ’ αὐτὸν μειοδότης (προσφορὰ ὑπ’ ἀριθ. 7) διαθέτει μέρος τοῦ ἀπαιτουμένου μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ τοῦτον ἐξ ἐνοικιάσεως, χωρὶς δὲ νὰ παρουσιάσῃ ἐπαρκεῖς ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ταχείας διαθέσεως εἰς καλὴν κατάστασιν τοῦ παρ’ αὐτοῦ προσφερομένου μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ. Ἐπὶ πλέον δέ, διότι ζητεῖ προωθητῆρα καὶ ἰσοπεδωτῆρα διὰ χρονικὸν διάστημα κρινόμενον ἀνεπαρκές. 3) Διότι ὁ ἀμέσως ἑπόμενος μειοδότης (προσφορὰ ὑπ’ ἀριθ. 5) προσφέρει μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν ἀνεπαρκῆ χρήζοντα συμπληρώσεως δι’ ἑνὸς μηχανικοῦ πτύου, ἔτι δέ, διότι ἡ προσφερομένη παρ’ αὐτοῦ προθεσμία εἶναι ὑπερβολική. Βάσει τῆς ἀνωτέρω γνωμοδοτήσεως, ἀνετέθη ὑπὸ τοῦ Προϊσταμένου Ἐπειγόντων Ἔργων Ἐθν. Ἀμύνης, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2592]30–5–52 ἀποφάσεως αὐτοῦ, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων εἰς τὸν ἐργολήπτην Δημ. Ἔργων Δημήτ. Πολύζον, ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς Ἐπιτροπῆς καθοριζομένους ὅρους. Ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκτεθέντων κατὰ τὴν κατακύρωσιν τοῦ ἔργου, ἐλήφθη κυρίως ὑπ’ ὄψιν ἡ κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἐπάρκεια ἢ μὴ τοῦ διατιθεμένου παρ’ ἑκάστου μειοδότου μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ ἐὰν ἐξασφαλίζεται ἡ ταχεῖα διάθεσις αὐτοῦ εἰς καλὴν κατάστασιν. Τέλος δὲ ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν καὶ ὁ καθορισθεὶς παρ’ ἑκάστου χρόνος περαιώσεως. Τὰ ὡς ἄνω στοιχεῖα ἐφ’ ὧν ἐστηρίχθη ἡ κρίσις τῶν ὑποβληθεισῶν προσφορῶν, ὡς καὶ τὸ ὅτι ὁ ἐργολάβος εἰς ὃν κατεκυρώθη τὸ ἔργον διὰ μεταγενεστέρως ὑποβληθείσης δηλώσεως αὐτοῦ ὑπεβίβασε τὸ ἐν τῇ προσφορᾷ ποσὸν ἀμοιβῆς καὶ τὸν χρόνον περαιώσεως—τοῦθ’ ὅπερ δὲν ἐγένετο καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς μειοδότας—εἶναι ἡ αἰτία τῶν ὑποβαλομένων διαμαρτυριῶν καὶ τοῦ δημιουργηθέντος εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν θορύβου. Καθ’ ἡμᾶς πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ἀδιαβλήτου τῶν δημοπρασιῶν, δέον ἀπαραιτήτως ὡς καὶ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 16]31–1–52 ἐμπ. ἀναφορᾶς ἡμῶν ἀνεφέραμεν, ἡ ὑπηρεσία ἐν τῇ διακηρύξει νὰ καθορίζῃ: 1) Τὸ ἐλάχιστον ὅριον τοῦ μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ ἀπαιτουμένου κατὰ τὴν κρίσιν της διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἔντεχνον καὶ ἐντὸς προκαθωρισμένης προθεσμίας ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν. 2) Ἐὰν καὶ ποῖα μηχανήματα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθῶσιν ἀσφαλῶς παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, ὁπότε θὰ γνωρίζωσιν οἱ ἐργολάβοι κατὰ τὴν δημοπρασίαν, ποῖα μηχανήματα ὑποχρεοῦνται νὰ διαθέτωσιν αὐτοὶ διὰ τὸ ἔργον εἰς καλὴν κατάστασιν λειτουργίας, ἐφαρμοζομένων ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἀπαρεγκλίτως τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συγγραφῆς Ὑποχρεώσεων κυρώσεων. Ἐφ’ ὅσον τὰ ἀνωτέρω δὲν γίνονται ἀποδεκτὰ αἱ ἐπὶ τῶν προσφορῶν κρίσεις τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι συζητήσιμοι καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι διαβληταὶ ὅταν προκρίνεται μία προσφορὰ ἀρκετὰ μεγαλυτέρα ἀπὸ ἄλλας ὡς ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει συμβαίνει.

Ὁ Γεν. Ἐπιθεωρητὴς Δημ. Ἔργων

Ι. ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ

(Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Παρέλειψα νὰ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καθ’ ὃν χρόνον ὁ κ. Ἀρβανίτης ἐνήργει τὴν ἐξέτασιν, ἠσχολήθην καὶ ἐγὼ προσωπικῶς καὶ ἐμελέτησα ὅλα τὰ σχετικὰ καὶ ἔβγαλα μόνος μου ὡρισμένα συμπεράσματα... «.................(ἀναγινώσκει).................». «Ἐπὶ τοῦ ἐγερθέντος ζητήματος τῆς δημοπρασίας Σμοκόβου–Ρεντίνας. Ὁ τρόπος αὐτὸς ἐλέγχου τῶν δημοπρασιῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν κοινοποιεῖται εἰς τοὺς μειοδότας πρὸ τῆς δημοπρασίας, θὰ εἶναι πάντοτε ἐκ τῶν ὑστέρων διαβλητός. Ἡ κατακύρωσις τῆς δημοπρασίας ἵνα μὴ εἶναι διαβλητὴ θὰ πρέπει νὰ γίνεται ὑπὲρ τοῦ τελευταίου μειοδότου πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου κατὰ τοῦ ὁποίου νὰ ὑπάρχουν σχετικαὶ κυρώσεις. Γενικῶς εἰς τὸ ἔγγραφον ἀναφέρονται ἐξεζητημέναι ἐκ τῶν ὑστέρων δικαιολογίαι, τῆς κατακυρώσεως τοῦ ἔργου, εἰς ἐργολάβον ὑπερβαίνοντα τὴν τελευταίαν προσφορὰν μὴ δυνάμεναι νὰ χαρακτηρισθῶσι σοβαραί. α) Ἔλεγχος τῶν προσφερομένων μηχανημάτων πρὸ τῆς κατακυρώσεως. Τί εἴδους ἔλεγχος; Διότι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀρίστου τύπου καὶ ἐξωτερικῆς ἐμφανίσεως καὶ νὰ μὴ ἐργάζωνται κανονικὰ καὶ συνεχῶς. β) Ἔλεγχος τῆς ἐπαρκοῦς ἀποπερατώσεως τοῦ ἔργου. Καὶ ἂν ὁ προκρινόμενος δὲν τὸ ἀποπερατώσῃ εἰς τὸν δημοπρατηθέντα χρόνον; Θὰ τοῦ ἐπιβληθῶσιν αἱ νόμιμοι κυρώσεις; Ἀλλὰ καὶ τὸ αὐτὸ θὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸν τελευταῖον μειοδότην, ὅστις μάλιστα προσέφερε καὶ ὀλιγώτερον χρόνον περαιώσεως (165 ἡμέρας) ἀπὸ τὸν προκριθέντα (180 ἡμέρας). γ) Ὁ προκριθεὶς ἐκρίθη καὶ ἠλάττωσε τὸν χρόνον περαιώσεως καὶ τοῦτο κατὰ τὸν γράφοντα δὲν ἀποτελεῖ ἀντιπροσφοράν, ἐνῷ διὰ τὸν τελευταῖον μειοδότην χαρακτηρίζεται ὑπὸ τοῦ ἰδίου (τοῦ γράφοντος) ὡς ἀντιπροσφορά, τὸ ὅτι ἐζήτησε (ἐφ’ ὅσον μὲ τὸ μέτρον τοῦτο κρίνει ἡ Ἐπιτροπὴ δημοπρασιῶν) νὰ προσαυξηθῇ ἡ προσφορά του μὲ τὴν διαφορὰν τῶν μισθωμάτων κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἅπαντα τ’ ἀνωτέρω χαρακτηρίζουν ἀτέλειαν τῶν συμβατικῶν στοιχείων καὶ μελετῶν λόγῳ μὴ σαφοῦς ἐν αὐταῖς καθορισμοῦ τῶν βάσεων εἰς ἃς θὰ στηριχθῶσιν καὶ οἱ μειοδόται κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς προσφορᾶς, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ τὸν ἔλεγχον τῶν δημοπρασιῶν ἐξ ἧς ἀτελείας ἢ κατὰ τὸ δοκοῦν κατὰ τὸν ἔλεγχον κρίσις τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι πάντοτε διαβλητή». Τὰ ἴδια φαινόμενα, κύριοι συνάδελφοι, παρουσιάσθησαν εἰς δύο ἄλλας περιπτώσεις δημοπρασιῶν. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ἐπικρατοῦν σύστημα. Ἕνεκα τούτου ἐξηναγκάσθην νὰ ἀκυρώσω τὰς δύο αὐτὰς παραγγελίας μὲ κίνδυνον ν’ ἀπολεσθοῦν χιλιάδες δολλάρια καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν σχετικὴν ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα ἐν συνεχεία.

§29Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἔταξα μίαν προθεσμίαν δύο ἡμερῶν, διὰ νὰ ἐπεξεργασθῶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ διὰ νὰ γίνῃ κατ’ ἀρχὴν τοῦτο δεκτόν. Τὸ ζήτημα τῆς συζητήσεως κατ’ ἄρθρον δὲν ἔχει τόσην σημασίαν, ἐὰν δὲν περατωθῇ ἡ συζήτησις τῆς κατ’ ἄρθρον. Διότι πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν εἴτε ἔχει τελειώσει ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, εἴτε ὄχι.

§30Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐνῷ συνεδριάζαμεν διεκόπη ἡ συνεδρίασις τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄνευ λόγου καὶ ἐνῷ ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἴμεθα παρόντες. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ κρίνῃ ποῖοι εἶναι οἱ κωλυσιεργοῦντες.

§31Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Διαμαρτύρομαι διὰ τὴν διακοπήν. Πρέπει νὰ τελειώσῃ. Μέχρι τῆς Τρίτης θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλήν.

§32Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὄχι ἁπλῶς παρέβη τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τὸν ἐξέσχισεν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ βάλω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Δὲν τάσσει ποτὲ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν προθεσμίαν. Ποτέ! Ὄχι ὁ Κανονισμός, ὄχι τὸ Σύνταγμα, ὄχι τὰ ἔθιμα. Εἶναι παράνομον ἡ Κυβέρνησις νὰ τάσσῃ προθεσμίαν εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, συνήθως, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐρωτᾷ—αὐτὸ εἶναι ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ—τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται νὰ ταχθῇ προθεσμία καὶ ἐὰν αὕτη τὸ δεχθῇ, τότε τάσσεται. Εἶναι πρωτοφανὲς πρᾶγμα, ἕνας Ὑπουργὸς νὰ ἐμφανίζεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ λέγῃ: Τάσσω προθεσμίαν εἰς μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Εἶναι ὄχι ἁπλῶς ἀντικανονικόν, ἀλλὰ τελείως ἀντικοινοβουλευτικόν.

§33Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἔχομεν, κ. συνάδελφε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἐπείγεται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου.

§34Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ πάλιν λέγω, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀντικανονικόν, ἀλλὰ καὶ ἀντικοινοβουλευτικόν. Οὐδέποτε δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ τάσσῃ προθεσμίαν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ζητήσατε ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δεχθῇ, τότε, μάλιστα.

§35Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριε συνάδελφε, νὰ ἀπορρίψετε τὴν πρότασίν μου.

§36Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ξεύρω τί θὰ κάμῃ ἡ Βουλή. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα Βουλῆς. Δὲν εἶναι ἰδικόν σας. Εἰσηγηθῆτε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον. Πρέπει δὲ νὰ κατέλθῃ καὶ ὁ κ. ρήτωρ ἀπὸ τὸ βῆμα. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς παύσῃ αὐτὴ ἡ θεωρία, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι ἕνας Ὑπουργὸς ἔχει ηὐξημένα δικαιώματα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Οἱ καθήμενοι εἰς τὰ ἑδώλια αὐτὰ εἶναι ὑπόλογοι ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχουν δὲ ἔναντι τῆς Βουλῆς οὐδένα δικαίωμα περισσότερον ἀπὸ κάθε βουλευτήν. Διέκοψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ρήτορα, ἀνεξαρτήτως ποῖος εἶναι, βουλευτὴς εἶναι ὁ κ. συνάδελφος, ὅπως καὶ ἡμεῖς, τὸν διέκοψε, διὰ νὰ κάμῃ μίαν πρότασιν ἀντικανονικὴν καὶ ἀντικοινοβουλευτικήν. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε.

§37Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκαλυφθῇ ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως αὐτὴν τὴν στιγμήν. Πρῶτον, ἐγὼ εἶδον, ὅτι ἐμάζευε τὰ χαρτιά του ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἐνόμισα, ὅτι ἐπεράτωσε τὴν ἀγόρευσίν του, ἔκαμα νόημα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον καὶ μοῦ ἐπέτρεψε. Δεύτερον, οὐσιαστικῶς, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θέλει νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ προσπαθεῖ νὰ εὕρῃ τώρα ἐπιχειρήματα, ὅτι δὲν τὸ λέγει ὁ Κανονισμός. Δὲν θέλετε νὰ ἔλθῃ, ὁπότε θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν θέλῃ νὰ ἔλθῃ τὴν Τρίτην πρὸς συζήτησιν ὁ νόμος περὶ ἐκλογικοῦ συστήματος.

§38Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ μίαν ἀντικανονικὴν πρᾶξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, συνάγει ἐπὶ πλέον καὶ ἀντικανονικῶς ὡρισμένα συμπεράσματα. Οὐδεμία θὰ ὑπῆρχεν ἀντίρρησις ἐκ μέρους μας εἰς τὴν πρότασίν του. Σπεύδω νὰ τὸ προεξοφλήσω. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἀντί, ὡς ὤφειλε, νὰ τηρήσῃ τὸν Κανονισμόν, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐσκέφθη νὰ ἐξαγάγῃ πολιτικὰ συμπεράσματα. Εἶναι ἀπαράδεκτον νομίζω, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ. Οὐδεὶς ἔχει τὴν ἐπιθυμίαν νὰ κωλυσιεργήσῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἀπόδειξις ὅτι ἀποδεχόμεθα τὴν πρότασίν του, ὅταν ὅμως ὑποβληθῇ κανονικῶς. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάντοτε ὑπάρχει, εἶναι τὸ παράπονον τοῦ συναδέλφου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐσεβάσθη ἐπὶ τέλους τὸν ὁμιλοῦντα. Ἡ σπουδή του αὐτὴ εἶναι ἀκατανόητος.

§39Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Δὲν γίνεται αὑτὸ διὰ πρώτην φορὰν καὶ ἔτσι δὲν ἔχει σημασίαν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν;

§41Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβ.). Νὰ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ καὶ μετὰ νὰ ὑποβληθῇ ἡ πρότασις.

§42Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἐγκύκλιον ποὺ ἀπηύθυνα πρὸς τὰς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου μου. «Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἰουλίου 1952 Πρὸς Ἁπάσας τὰς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ πρὸς τοὺς παρ’ αὐτοῦ ἐποπτευομένους Ὀργανισμούς. Οὐχὶ ἅπαξ, ὡς γνωστόν, ἔλαβον χώραν δημόσιοι διαγωνισμοὶ ἐπὶ ἔργων ἢ προμηθειῶν, εἰς οὓς ἐνῷ αἱ ὑπηρεσίαι ἐπ’ ἀγαθῷ συνειδότι ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῶν ἐπιδιωκομένων σκοπῶν αὐτῶν, ἢ τὴν ἀρτιωτέραν τούτων πραγματοποίησιν, αἱ παραλείψεις εἰς τὰς σχετικὰς διακηρύξεις προὐκάλεσαν σωρείαν ποικιλωνύμων καὶ βασίμων ἐνστάσεων, αἵτινες ἐπέφερον ἀκύρωσιν τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου, ἀνέκοψαν τὴν πρόοδον τῶν ὑπηρεσιακῶν ἐπιδιώξεων ἀλλὰ καὶ σημαντικὴν βλάβην ἐπήνεγκον εἰς βάρος τῆς διακηρυξάσης ἀρχῆς, ἢ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν δημοπρασιῶν ἢ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργείου. Ἐπιθυμοῦμεν, ὅθεν ἐν τῇ παρούσῃ, νὰ καθορίσωμεν ἐν γενικότητι τὰς ἐπιβαλλομένας βασικὰς προβλέψεις καὶ οἱονεὶ προφυλάξεις ἐπὶ πάσης συναφοῦς διακηρύξεως, διὰ νὰ ὦσιν αὗται ἀδιάβλητοι καὶ ἀποτελεσματικαί. Οὕτω θὰ πρέπει, πάντοτε μέν, ἀλλ’ ἔτι μᾶλλον ἐπὶ ἰδιοτύπων δημοπρασιῶν νὰ δημοσιοποιῆται εὐρέως καὶ σαφῶς ὁ ἰδιότυπος οὗτος τρόπος τῆς δημοπρασίας καὶ τά, ὡς ἐκ τούτου, εἰδικὰ δικαιώματα τῶν ἐπιτροπῶν τῶν δημοπρασιῶν. Ὁσάκις ἐν τῇ διακηρύξει προβλέπονται ἐκ τοῦ νόμου εἰδικοὶ ὅροι, δέον οἱ ὅροι οὗτοι νὰ ὦσιν ἁπλοῖ καὶ σαφεῖς μὴ ἐπιδεχόμενοι διφορουμένην ἑρμηνείαν εἰς βάρος τῶν διαγωνιζομένων. Δὲν εἶναι παραδεκτὸν νὰ δίδωνται ἐκ τῶν ὑστέρων ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν δημοπρασιῶν, ἢ τῶν ἐλεγχουσῶν ὑπηρεσιῶν ἑρμηνεῖαι στριφναὶ ἢ αὐθαίρετοι ἐφ’ ὅρων ἢ ἐννοιῶν μνημονευομένων ἀορίστως εἰς τὰ βασικὰ τεύχη τῆς μελέτης τῶν ἔργων ἢ τῆς προμηθείας ἢ εἰς τὰς σχετικὰς διακηρύξεις, ἢ ν’ ἀναγνωρίζεται καὶ ν’ ἀξιῶνται ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπὸ τοὺς διαγωνιζομένους διάφοροι καὶ μὴ προβλεπόμεναι ἀπαιτήσεις. Ἐπὶ περιπτώσεως ἐπιτρεπομένων ἀντιπροσφορῶν ὁ μηχανισμὸς τῶν ἀντιπροσφορῶν τούτων πρέπει νὰ γίνεται δημοσίᾳ καὶ ἐν γνώσει τῶν λοιπῶν διαγωνιζομένων, ὥστε νὰ δύνανται καὶ οὗτοι νὰ προσφέρωσιν ἀντιπροσφοράς. Δὲν εἶναι παραδεκτὸν καὶ ἰδίᾳ ἐπὶ περιπτώσεων συγχωρουμένων ἐκ τοῦ νόμου παρεκκλίσεων ἢ ἐπὶ συγχωρουμένης προκρίσεως τοῦ μὴ εὐθηνοτέρου ἐκ τῶν μειοδοτῶν νὰ λαμβάνῃ χώραν ἡ πρόκρισις αὕτη, ἤ ἡ παρέκκλισις κατὰ τρόπον μυστικὸν ἢ αὐθαίρετον εἰς μίαν μάλιστα δημοκρατουμένην χώραν, ὡς ἡ ἡμετέρα, ὅπου κάθε πρᾶξις τῆς δημοσίας Ἀρχῆς ὑπόκειται εἰς ἐλεύθερον ἔλεγχον αὐτοῦ τούτου τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δεδομένου μάλιστα, ὅτι οὐδεμία παρέκκλισις ἢ προτίμησις εἶναι συγχωρητὴ ἂν μὴ αὕτη προστατεύηται πάντοτε ὑπὸ τοῦ ἠθικοῦ κανόνος δημοσίᾳ ἐκτιμωμένου. Πρέπει τέλος, ἐν γενικότητι, αἱ διακηρύσσουσαι Ἀρχαί, αἱ Ἐπιτροπαὶ Δημοπρασιῶν καὶ αἱ ἐλέγχουσαι ὑπηρεσίαι νὰ καταβάλωσιν ἀμέριστον ἐν ἅπασι τὴν προσοχὴν αὐτῶν, ὥστε νὰ μὴ παρέχωσιν ἐκ παραλείψεων των τὸ δικαίωμα βασίμων ἐπικρίσεων καὶ δυσφημίσεως τοῦ ἐν προκειμένῳ ἔργου τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ κλονίζουσιν οὕτω εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὸ πολύτιμον πολλάκις μέτρον τῶν παρεκκλίσεων καὶ τοῦ ὑγιοῦς σκοποῦ τῆς ἐπιταχύνσεως εἰς τὰ ἔργα καὶ τὰς προμηθείας τοῦ Κράτους κλπ. κλπ. Γνωρίζομεν, τέλος, ὅτι ἐπειδὴ πᾶσα δημοπρασία εἶναι μία εἰς ἄκρον λεπτὴ καὶ εὐκόλως διαβλητὴ λειτουργία ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἴσης μεταχειρίσεως τῶν διαγωνιζομένων, θέλομεν ἐφεξῆς ἀκυροῖ ὅπου ἐκ τοῦ νόμου παρέχεται ἡμῖν τοιοῦτον δικαίωμα, πᾶσαν δημοπρασίαν παρουσιάζουσαν τὰ προμνησθέντα ἐλαττώματα καὶ θέλομεν ἀσκῇ τὸν πρὸς τοῦτο ἐπιβαλλόμενον ἔλεγχον κατὰ τῶν ὑπευθύνων προσώπων. Παρακαλοῦμεν ὅθεν, ὅπως ἐφεξῆς τηρῆτε ἀπαρεγκλίτως τὰς γενικὰς ταύτας ὁδηγίας καὶ προβλέψεις κατὰ τὴν λειτουργίαν τῶν δημοπρασιῶν καὶ ὅπως ἀναφέρητε ἡμῖν τὴν λῆψιν τῆς παρούσης.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ»

Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐγκύκλιος, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ὁποίαν ἐκυκλοφόρησα μετὰ τὰ γεγονότα αὐτῆς τῆς ὁδοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐπίσης νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν διότι καὶ ἰδίαν ἀντίληψιν ἐσχημάτησε καὶ ὁ ἐντεταλμένος πρὸς τοῦτο ἀνακριτὴς ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς κ. Ἀρβανίτης καὶ ἀνέφερον, εἶναι ὅτι ἡ κατακύρωσις τῆς δημοπρασίας Σμοκόβου–Ρεντίνης θὰ ἐγένετο διὰ λόγους οὔτε χαριστικούς, οὔτε διὰ λόγους κερδοσκοπικούς. Ἁπλῶς καὶ μόνον ἐτηρήθησαν πιστῶς οἱ ὅροι τοῦ εἰδικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος δίδει τὸ δικαίωμα αὐτό. Τὸ ἔχουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου καὶ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τοὺς τὸ ἀπαγορεύσῃ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Πρέπει ὁ νόμος αὐτὸς νὰ ἀλλάξῃ τελείως καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τοὺς ὅρους ἐκείνου τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος διέπει τὰ ἔργα τῶν δημοσίων ἔργων. Αὐτὸ ὅμως, καθὼς ἀντιλαμβάνεσθε καὶ καλύτερον ἐμοῦ γνωρίζετε, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἐφ’ ὅσον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐπειγόντων ἔργων, θέλουν σώνει καὶ καλὰ νὰ τηρῆται αὐτὴ ἡ τακτική.

§43Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Τὸ θέλουν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἐπισήμως τὸ βεβαιοῖτε, κύριε Ὑπουργέ;

§44Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Δὲν δηλῶ τίποτε. Ἐπισήμως λέγω τὴν πραγματικότητα. Ὁ νόμος ὁ ὁποῖος διέπει τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν τῶν ἐπειγόντων ἔργων, τῆς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ κατὰ παρέκκλισιν τῶν κειμένων νόμων τὰς δημοπρασίας.

§45Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μὴ μένῃ ἐκτεθειμένος ὁ μηχανικὸς ἐξοπλισμὸς τοῦ δημοσίου.

§46Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργ.). Δὲν εἶναι καθόλου ἐκτεθειμένος ὁ μηχανικὸς ἐξοπλισμὸς τοῦ Κράτους. Ὅπου καὶ ἂν εὑρίσκεται εἶναι ἐξησφαλισμένος πλήρως.

§47Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Διατίθενται δισεκατομμύρια διὰ τὴν συντήρησιν τῶν μηχανημάτων αὐτῶν καὶ ὅταν γίνεται δημοπρασία ζητοῦνται μηχανήματα ἀπὸ τοὺς ἐργολάβους καὶ πληρώνονται ἄλλα δισεκατομμύρια διὰ τὰ μηχανήματα τῶν ἐργολάβων.

§48Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἡ συμπλήρωσις γίνεται ἐκ τῶν μηχανημάτων τῶν Ὑπηρεσιῶν. Φέρ’ εἰπεῖν τὰ ἔργα τῆς Μπούθ, Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου ἐδόθησαν εἰς ἐργολάβους ἀλλὰ θὰ χρησιμοποιήσουν τὰ μηχανήματα τοῦ Κράτου.

§49Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ τὰ συντηρήσουν καὶ θὰ καταστραφοῦν.

§50Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργ.). Τὸ Ὑπουργεῖον παρακολουθεῖ τὴν συντήρησίν των· δι’ αὐτὸ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ἀπολύτως.

§51Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας πόσον πληρώνονται οἱ ὑπάλληλοι διὰ τὴν συντήρησιν τῶν μηχανημάτων καὶ πόσον πληρώνονται οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ἐπειγόντων Ἔργων ἐπὶ πλέον τῆς κανονικῆς μισθοδοσίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων; Τὰ ὑπελογίσατε ποτὲ αὐτὰ τὰ πράγματα;

§52Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργ.). Ὅ,τι ἐξοδεύεται δι’ αὐτὰ τὰ μηχανήματα εἰσπράττεται.

§53Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Εἰς τὴν Καβάλαν δύο μηχανήματα ἀφοῦ ἐτελείωσαν τὴν ἐργασίαν των παρέμειναν ἐκεῖ καὶ παρ’ ὅλα τὰ διαβήματα, τὰ ὁποῖα ἐκάμνομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὰς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας ἵνα χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἐκβάθυνσιν τῶν ἰχθυοτροφείων, δὲν ἐγένετο τίποτε. Καὶ κατόπιν ἔφυγαν.

§54Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργ.). Τὰ μηχανήματα ἰδίως ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν μηχανικῶν δὲν σταματοῦν οὔτε ἡμέραν οὔτε νύκτα. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν κάθε μηχανικὸς νὰ ἔχῃ δέκα μπουλτόζες, θὰ ἦσαν καὶ αἱ δέκα διατεθειμέναι. Ξεύρετε τί πιέσεις ὑφιστάμεθα ἀπὸ τοὺς κ. κ. συναδέλφους διὰ νὰ στείλωμεν εἰς τὸ ἕνα μέρος τὴν μπουλτόζαν, εἰς τὸ ἄλλο τὸν ἐκσκαφέα καὶ εἰς τὸ ἄλλο τὸ κομπρεσέρ. Ἐκεῖνα τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν αἱ Ὑπηρεσίαι ἐργάζονται νυχθημερόν.

§55Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἤθελον νὰ μᾶς πληροφορήσητε πόσαι εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι, ποὺ ἔχουν τὰ μηχανήματα καὶ τὰ διαχειρίζονται, Ἔχομεν πέντε ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας μὲ μηχανήματα, πέντε ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων μὲ μηχανήματα, δέκα ὑπηρεσίας ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ νερό. Ἔχω ἕνα χρόνο βουλευτὴς καὶ δὲν ἠξεύρω ἐὰν εὑρῆκα ὅλες τὶς πόρτες ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ ἴδιον ἀντικείμενον. Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, Ὑπουργεῖον Γεωργίας, Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι ἔχουν πλήρως ἐξωπλισμένον προσωπικόν. Εἰς τὴν Κομοτηνὴν 25 γεωπόνους ἀνεκάλυψα ὅτι ἔχει, ἐνῷ εἰς τὴν ὕπαιθρον δὲν ὑπάρχει κανείς.

§56Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Δὲν πιστεύω νὰ περιμένετε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ λύσῃ τὰ ζητήματα τὰ ἀγροτικὰ καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἔχει μηχανήματα, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, δὲν ξεύρω ἄλλην ὑπηρεσίαν νὰ ἔχῃ μηχανήματα.

§57Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ τεθῇ τελεία καὶ παῦλα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι μοῦ εἶπαν ὅτι κυκλοφορεῖ νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν παίρνει ἁρμοδιότητες εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν δρόμων. Καθημερινῶς καινούργιες ὑπηρεσίες δημιουργοῦνται. Βιομηχανίαν ὑπηρεσιῶν θέλομεν ἐδῶ;

§58Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριοι Συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπόθεσιν διὰ τὴν ὁποίαν ἐπερωτήθην αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν εἶχα νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλήν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον παρεπιπτόντως ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι εἶναι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως μεγάλη διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὅτι δὲν ἔχει οὐδεμίαν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις διότι τὸ σύστημα τὸ νέον, τῶν ἐπειγόντων ἔργων, τῆς ἐπεβλήθη νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν λιμένα τῆς Ἁγίας Γαλήνης ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ὁ λιμὴν αὐτὸς εἶχε δοθῆ εἰς ἐργολάβον ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐπειδὴ ὅμως ἔτυχε νὰ εἶναι χειμών, δὲν κατώρθωσεν ὁ ἐργολάβος αὐτὸς νὰ ἀνταπεξέλθῃ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του, διότι τὸ κῦμα ἦτο μὲ ὡρισμένην ταχύτητα καί δὲν ἠμποροῦσαν νὰ στερεωθοῦν νὰ μηχανήματα ποὺ ἔπρεπε νὰ τοποθετηθοῦν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἐζήτησε νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος καὶ ἀνετέθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐπειγόντων ἔργων, ἡ ὁποία ὡς λέγει, θὰ ἔχῃ ἕτοιμον τὸ ἔργον ἐντὸς ὀλίγου.

§59Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Δὲν σᾶς κατηγόρησα δι’ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ. Ἐγὼ εἶπον τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτή, ὅταν ἀνέλαβε τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, ἀντὶ νὰ κάμῃ δημόσιον διαγωνισμὸν ἐκάλεσε μεταξὺ τῶν ἑκατοντάδων ἑλληνικῶν τεχνιτῶν οἴκων μόνον τέσσαρας, Πέστε μου ἐὰν εἶναι διαβλητὸν αὐτὸ ἢ ὄχι. Καὶ ἐκ τῶν τεσσάρων αὐτῶν οἱ τρεῖς εἶναι ἀνίκανοι διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν· εἶναι ἄξιοι τιμῆς βέβαια ὡς τεχνικοί, ἀλλὰ δὲν εἶναι λιμενολόγοι. Ἄρα ἐκ τῶν προτέρων ἦτο γνωστὸν ὅτι ἡ ἐργασία αὐτὴ θὰ ἀνετίθετο εἰς αὐτούς.

§60Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη, ὅτι μολονότι δὲν εἶμαι εἰδικὸς τεχνικός, ἐνῶ σεῖς εἶσθε, θὰ ἀντελήφθητε καλλύτερον ἐμοῦ ὅτι ἔλαβον ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν προάσπισιν τοῦ δημοσίου χρήματος.

§61Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Μελλοντικὴν προάσπισιν.

§62Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, δὲν συνεπλήρωσα ἀκόμη 5 μῆνας ὡς Ὑπουργός, τί θέλετε νὰ προβλέψω· ἄλλωστε εἰς τὸ 1951 ἐγὼ δέν ἤμουν βουλευτής, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος αὐτός. Ὅσον ἀφορᾶ ὅτι ὑπάλληλος τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἐγνωμάτευσεν, ὅτι τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα κατασκευάζουν τὰ ἐπείγοντα ἔργα, δὲν εἶναι μακροχρόνια, αὐτὸς ὁ ἴδιος ὑπάλληλος — εἶμαι ἐν γνώσει αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, διότι τὰ ἔχω εἰς χεῖρας μου, μετὰ πάροδον 15–20 ἡμερῶν ἔστειλε νέον ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου λέγει ὅτι τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα κατασκευάζουν τὰ ἐπείγοντα εἶναι ἄριστα.

§63Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Γνωρίζετε ὅτι κατόπιν τῆς ἐκθέσεως του αὐτῆς, ὅτι τὰ ἔργα δὲν γίνονται καλά, — ἀπεπέμφθη ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς καὶ εὑρίσκεται εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς αὐτὴν τὴν στιγμήν;

§64Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον μου ἐπέρασεν· εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὸ ἠξεύρω. Ὅσον ἀφορᾶ διὰ τὴν ἑνοποίησιν τῶν ὑπηρεσιῶν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω ὅτι καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἐγὼ προσωπικῶς συνήλθομεν καὶ ἀπεφασίσαμεν τὴν ἑνοποίησιν τῶν ὑπηρεσιῶν, διότι πιστεύομεν, ὅτι ὅταν γίνῃ αὐτὴ ἡ ἑνοποίησις καὶ οἰκονομίας εἰς τὸν τόπον μας θὰ φέρῃ καὶ ὑπηρεσίας περισσοτέρας θὰ ἀποδώσῃ. Ἀλλά, ὅπως γνωρίζετε, δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα καὶ εὔκολον, ὄχι διότι ὑπάρχουν διαφωνίαι μεταξὺ τῶν ὑπουργῶν ἢ τῆς Κυβερνήσεως, κάθε ἄλλο, ἀλλὰ διότι εἶναι ἕνα θέμα τόσον δύσκολον, διότι θίγει συμφέροντα καὶ τῶν ὑπαλλήλων ἀκόμη· τὰ ἠξεύρετε καὶ πρέπει νὰ ὁριμάσῃ. Πάντως ἐὰν προχθές, ποὺ ἠρωτήθην ἀπὸ τοὺς δημοσιογράφους, εἶπα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἦτο διότι συνήθισα νὰ λέγω πάντοτε τὴν ἀλήθειαν, εἶπα ὅτι ἔτσι εἶναι, ὅ,τι αἰσθάνομαι. Ἐν πάση περιπτώσει ἐφ’ ὅσον εἶμαι προϊστάμενος θὰ τὸ πιστεύω καὶ εἴτε εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, εἴτε τοῦ βουλευτοῦ, θὰ ἐνεργήσω καὶ θὰ ἐργασθῶ διὰ τὴν ἑνοποίησιν τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§65Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἀναγνωρίζω, κ. Πρόεδρε, πλήρως τὴν καλὴν πίστιν καὶ τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ τὸν εὐχαριστῶ διὰ τὴν ὅλην ἀπαρίθμισιν τῶν γεγονότων ποὺ ἔκαμεν. Διαπιστώνεται διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὅτι καὶ ὁ δεύτερος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων συμφωνεῖ μὲ τὰ ὅσα θρυλοῦνται σχετικῶς μὲ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Τοῦ καταλογίζω ὅμως τὸ ἑξῆς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ἀγαπητοῦ μου φίλου, ὅτι δὲν ἔχει ἀντιληφθῆ τὸν ρόλον του, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Δὲν εἶναι ρόλος, κατὰ τὴν γνώμην μου, τοῦ Ὑπουργοῦ, ἁπλοῦ παρατηρητοῦ, νὰ διαπιστώνῃ τὰ γεγονότα καὶ νὰ συντάσσῃ μίαν ἔκθεσιν πῶς θὰ βελτιωθῇ ὁ τρόπος τῆς δημοπρατήσεως καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν τεραστίων αὑτῶν οἰκονομικῶν ἔργων. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων τὸ ὁποῖον κατήρτισεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ 1952–53, τῶν 700 δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ εἶναι δυστυχῶς οὔτε τόσα, τὸ ⅕ ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν ἔργων τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς—130 δισεκατομμύρια διατίθενται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημ. Ἔργων ἐλαχιστότατα ποσά. Καὶ τοῦ ⅕ τῶν ἐπενδύσεων αὐτῶν γίνεται τοιαύτη σπατάλη, γίνονται τοιαῦτα ὄργια ὥστε εἰς τὰ πεζοδρόμια καὶ εἰς τὰ τεχνικὰ γραφεῖα καὶ εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, νὰ ἀναφέρεται, ὅτι ἐκεῖ μέσα, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐπειγόντων ἔργων, μετέχοντες εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα, εὑρίσκονται συνεταῖροι τῶν κατασκευαστῶν τῶν ἔργων. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ προσέξῃ ἰδιαιτέρως καὶ νὰ συστήσῃ Ἐπιτροπήν, ὥστε τὰ πράγματα αὐτά, τὰ ὁποῖα δὲν δυνάμεθα νὰ πιστεύσωμεν νὰ διαλευκανθοῦν καὶ νὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις εἰς τὴν δημοσίαν γνώμην.

§66Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσητε εἰς τὴν βαρυτάτην κατηγορίαν τοῦ κ. συναδέλφου. Δὲν ἠμπορεῖτε διὰ τῆς σιωπῆς σας νὰ φαίνεται ὅτι ἐγκρίνετε τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§67Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἀρκούντως ὑπεστήριξα, κύριε συνάδελφε, τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἶπα ὅτι οὐδεὶς ψόγος ὑπάρχει διὰ καταχρήσεις κλπ.

§68Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὄχι μόνον γνωρίζω τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ συνεζήτησα μὲ τεχνικούς, μὴ ἀνήκοντας εἰς τὴν ὁμάδα τῶν τεχνικῶν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι καὶ μὲ διεβεβαίωσαν ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζει ἡ ὑπηρεσία, εἶναι τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν λοβιτοῦρες. Καὶ ὅλα αὐτὰ λέγονται, διὰ νὰ γίνῃ ἀντιπολίτευσις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§69Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Δὲν ὑποστηρίζω, ἐὰν εἶσθε παρών, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶπα ὅτι ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς ὁδοῦ Σμοκόβου–Ρεντίνης δὲν ὑπάρχουν, οὔτε ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, οὔτε ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητής, δὲν ὑπάρχει ἡ παραμικρὰ ἔνδειξις ὅτι ἐγένοντο χαριστικαὶ πράξεις.

§70Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἄρα ὁ κ. συνάδελφος δημοκοπεῖ.

§71Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐπειδὴ ἤμην Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐδημοσιεύθη ὁ Ἀναγκαστικὸς Νόμος τῶν ἐπειγόντων ἔργων, ὀφείλω νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δηλώσω ὅτι τὸ ζήτημα ἐτέθη τότε ὠμά, εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δηλαδή, ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου, νὰ μᾶς εἴπουν οἱ τεχνικοὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὅτι ἐὰν δὲν δεχθῆτε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία τῶν ἐπειγόντων ἔργων εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναθέσωμεν τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων εἰς τὴν Μηχανικὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Στρατοῦ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἶ λεπτομερείας τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Βογιατζῆς, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι εἶναι διάφοροι ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ ἀναλάβουν ἔργα καὶ ἐβγῆκαν καὶ κατηγοροῦν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, εἶναι ὅτι, ἡ ἀπόδοσις τῆς ὑπηρεσίας τῶν Ἐπειγόντων Ἔργων, ἀνεξάρτητα πρὸς τὰ ἄλλα ζητήματα τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν, εἶναι περισσοτέρα, ἡ δὲ ἀπορροφητικὴ δύναμις εἶναι ταχυτάτη. Δὲν ἦτο δυνατόν, παρ’ ὅλον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἔχει ἀρίστας κατηρτισμένας ὑπηρεσίας, νὰ γίνουν εἰς τόσον βραχὺ χρονικὸν διάστημα, τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν.

§72Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἡ ἀπορρόφησις τῶν κεφαλαίων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων εἶναι τριπλασία ἀπὸ ὅτι τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς.

§73Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐγὼ σᾶς λέγω πράγματα θετικά.

§74Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ὅταν οἱ Ἀμερικανοὶ ἔκαμον αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, προσέθεσαν ὅτι εἴμεθα ἀπογοητευμένοι ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἐκτελεῖ τὰ ἔργα. Δι’ αὐτὸ θέλουν μίαν νέαν ὑπηρεσίαν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, εἰς ἣν ἔχει διαβιβασθῆ ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν κλπ., ταχθῆ προθεσμία μέχρι καὶ τῆς ἑσπέρας τῆς προσεχοῦς Δευτέρας, ἵνα περατώσῃ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὥστε τὴν προσεχῆ Τρίτην ἡ Βουλὴ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἐννοεῖται διὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου; Νομίζω, ὅτι μέχρι τῆς Τρίτης, ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τελειώσει, ἀλλὰ καὶ ἐνωρίτερον, ἐὰν ἔχῃ τελειώσει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ πρὸς συζήτησιν πρὸ τῆς Τρίτης, διότι παρεμβάλλεται τὸ Σάββατον, ἡ Κυριακὴ καὶ ἡ Δευτέρα, ἡ ὁποία εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου. Ἑπομένως πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν 2 ἕως 3 ἡμέρας, ἀλλὰ μέχρι τῆς Τρίτης.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ὑπ’ εὐθύνην μου.

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπικυροῦνται ὑπ’ εὐθύνην μου.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 9 μ. μ.).