1950.07.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65η

Τετάρτη 26 Ἰουλίου 1950.

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ἰ. Βλαμίδης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΛΑΜΙΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀθανάσιος Ταλιαδοῦρος καὶ Ὀσμὰν Οὐστενὲρ τοῦ Χαφοὺφ Μεχμὲτ δι’ αἰτήσεών των αἰτοῦνται ἄδειαν ἀναχωρήσεως διὰ τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνονται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τοὺς κ. κ. Ἀθανάσιον Ταλιαδοῦρον καὶ Ὀσμὰν Οὐστενὲρ τοῦ Χαφοὺφ Μεχμέτ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν γονέων Πειραιῶς, ζητούντων λῆψιν ἀμέσων μέτρων πρὸς εἰσαγωγὴν συμπεπυκνωμένου ζακχαρούχου γάλακτος διὰ τὴν πρόληψιν κινδύνου ὑγείας τῶν νηπίων τέκνων των, στερουμένων καὶ διατρεφομένων μὲ ἀκατάλληλα γαλακτώδη εἴδη. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Τρικώμου, Μοναχητίου, Κηπουριοῦ, Σπηλαίου, Σιταρᾶ, Πηγαδίτσης καὶ Ἐλατόπετρας ζητούντων ἄμεσον κατασκευὴν τῶν ἠρειπωμένων ὑδραγωγείων, παροχὴν ἐπαρκῶν μέσων διὰ τὴν καλλιέργειαν ἀγρῶν, ἀμπέλων, ἀποστολὴν διδασκάλων διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν τέκνων των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης, καταθέτει ἀναφορὰν ὑπαλλήλων Πυροσβεστικοῦ Σώματος Ἡρακλείου ζητούντων ἄμεσον προαγωγὴν των ἀπὸ 13 Αὐγούστου 1941 ἀναδρομικῶς εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμόν. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Β. Μουράτογλου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἄγρας ζητοῦντος ἄμεσον ἀποστολὴν ἐκσκαφέως πρὸς ἀπόδοσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν ἄνω τῶν 16.000 στρεμμάτων γαιῶν διὰ τῶν ὁποίων καὶ μόνον θὰ ἀποζοῦν πλέον τῶν χιλίων οἰκογενειῶν τῆς περιοχῆς ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ὑπαλλήλων Καφεζυθοζαχαροπλαστείων Γαλακτοπωλείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ζητούντων ἄμεσον τροποποίησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 2112 καὶ ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου 424. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Σωματείου Ξενοδόχων Ὕπνου Ἀλεξανδρουπόλεως διαμαρτυρομένου διὰ ἀποκλεισμὸν τῆς Ἀξανδρουπόλεως ἐκ τῶν τουριστικῶν πόλεων ἐνῷ πρόκειται περὶ θερέτρου καὶ λουτροπόλεως. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ «ΓΗΓΕΝΩΝ» Σερβίων ζητοῦντος χορήγησιν τρακτὲρ μετ’ ἀρότρου διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν, χορήγησιν παρὰ τῆς ΑΤΕ μακροπροθέσμων δανείων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν ἐκπροσώπων τῆς πόλεως Ξάνθης ζητούντων ἄμεσον ἀποπεράτωσιν τοῦ ἀνεγερθέντος ἐν Ξάνθῃ Σανατορίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Θεοδοσίων διαμαρτυρομένου δι’ ἀνάρμοστον πρὸς αὐτὸν συμπεριφορὰν τοῦ Νομάρχου Κιλκίς. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων Ἀξ)κῶν πολέμου 1940–41 πολεμικῆς διαθεσιμότητος ζητούντων ὅπως κατὰ τὴν συμπλήρωσιν καὶ τροποποίησιν τοῦ νόμου 4506)30 ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει τὰ ἐν τῷ ὑπομνήματί των ἐκτιθέμενα αἰτήματά των. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ι. Παπαγεωργίου, κατοίκου Κοζάνης ζητοῦντος ἄμεσον ἀποζημίωσίν του, λόγῳ πυρπολήσεως τῶν λυχνιστικῶν μηχανημάτων του. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Καπνικῆς Συσκέψεως Ἀλιστράτης καὶ περιχώρων ζητούσης ταχεῖαν ρύθμισιν θεσμοῦ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, ταχεῖαν καταβολὴν ὑπολοίπων καπνοκαλλιεργητικῶν δανείων ηὐξημένων, τρεχούσης ἐσοδείας κλπ. Οἱ βουλευταὶ Σερρῶν κ. κ. Α. Μαυρίδης καὶ Κ. Ἀλεξανδρίδης καταθέτουσι ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐξορισθέντων καὶ φυλακισθέντων διὰ πολιτικοὺς λόγους ἐπὶ κατοχῆς 1941–44 Σερρῶν ζητοῦντος ἄμεσον λῆψιν μέτρων προστασίας των. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Πολιτικῶν Συνταξιούχων Νομοῦ Ρεθύμνης ζητούντων παροχὴν ὡς συντάξεως 80% ἐπὶ νέων μισθῶν ἐνεργείας καὶ συμμετοχὴν συνταξιούχων εἰς Ἐπιτροπὴν Κώδικος. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτῶν προσφύγων ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας κατοίκων Ἁγίου Δημητρίου ἐπαρχίας Ρεθύμνης ζητούντων ματαίωσιν κατανομῆς τῶν παραχωρηθέντων εἰς αὐτοὺς πρὸ 25ετίας ἀνταλλαξίμων γαιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ἀναφορὰν Ἀποστράτων Ἀξ)κῶν Νομοῦ Ρεθύμνης διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι αὔξησιν τῶν συντάξεων. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἀρκαδίου ζητούσης ἄμεσον ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ Ρεθύμνης–Ἀρκαδίου. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. 1. Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 46 10)5)50 τοῦ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβώλου, σχετικῶς μὲ ἡμερομισθίους ἐργάτας καθαριότητος τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης, παραπονουμένους, διὰ γλίσχρον ἡμερομίσθιόν των. Τὸ ζήτημα ἀνάγεται κυρίως εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν. Ἀπαιτεῖται ἔκδοσις κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Ἐσωτερικῶν–Οἰκονομικῶν. Ἐλπίζεται ὅτι κατόπιν τῆς ἐσχάτως ἀποφασισθείσης αὐξήσεως τοῦ ἡμερομισθίου τῶν πάσης φύσεως ἀνειδικεύτων ἐργατῶν εἰς 18.000, θὰ αὐξηθῇ καὶ τὸ ἡμερομίσθιον τῶν ἐργατῶν καθαριότητος τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης, κλπ., Δήμων εἰς τὸ ἀνωτέρω ποσὸν τῶν 18.000.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΜΙΧΑΗΛ

2. Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ–Ἀνοικοδομήσεως. α) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 228 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Πολυζωγοπούλου καὶ Δ. Τσούμπα, σχετικῶς πρὸς τὴν ματαίωσιν δημοπρασίας ἀνοικοδομήσεως τῶν χωρίων Δάμεζα καὶ Κεραμηδιὰ τοῦ Νομοῦ Ἠλείας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν ὑμῖν τὴν πληροφορίαν ὅτι ὡς πρὸς τὸ χωρίον Κεραμηδιὰ ὑπάρχει σύμβασις ἀνοικοδομήσεως 10 πυρήνων καὶ ἐκτελέσεως 10 ἐπισκευῶν βεβλαμένων οἰκιῶν ἐντὸς ἑνὸς ποσοῦ 100 ἑκατομμυρίων δραχμ. Ἡ σύμβασις αὕτη δὲν εἶχεν ἐκτελεσθῆ, λόγῳ τῶν ἀνωμάλων τοπικῶν συνθηκῶν, αἵτινες ἐδημιουργήθησαν ἐκ τοῦ συμμοριτικοῦ ἀγῶνος. Ἤδη, ἐκλιπόντων τῶν λόγων οἵτινες ἀνέστειλαν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως, διετάχθη ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς, μέχρι τοῦ ἐγκεκριμένου χρηματικοῦ ποσοῦ. Ἐκ τοῦ δεδομένου τούτου ἐματαιώθη ἡ δημοπρασία τῆς 21ης Ἀπριλίου, ἡ ὁποία εἶχεν ἀντικείμενον τὴν κατασκευὴν 20 πυρήνων καὶ ἐκτέλεσιν 35 ἐπισκευῶν εἰς ἀμφότερα τὰ χωρία Δάμεζα καὶ Κεραμηδιά. Ἐπὶ τούτοις παρέχεται ἡ πληροφορία, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ μέχρι τῆς διεκπεραιώσεως τοῦ στεγαστικοῦ ἔργου τῶν παλιννοστησάντων καὶ παλιννοστούντων συμμοριοπλήκτων, δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἐκτέλεσις οἰκοδομικοῦ ἔργου εἰς τὰ εἰρημένα χωρία, μείζονος τοῦ διὰ τῆς σχετικῆς συμβάσεως προβλεπομένου.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

β) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 208 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Ταλιαδούρη περὶ τῶν χορηγηθέντων δι’ ἀνέγερσιν οἰκοδομικῶν δανείων ἐκ κεφαλαίων ἀνασυγκροτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, οὐδὲν οἰκοδομικὸν δάνειον ἐχορηγήθη, εἴτε ἐκ κεφαλαίων ἀνασυγκροτήσεως εἴτε ἐξ ἄλλης πηγῆς.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

3) Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 215 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἶναι πρόωρον νὰ ληφθῶσιν ἀποφάσεις ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀναμενομένην ἐφετεινὴν συκοπαραγωγὴν ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι εἰσέτι γνωστὴ οὔτε ἡ ἐπιτευχθησομένη παραγωγή, οὔτε καὶ ἡ ποιοτική της σύνθεσις. Πάντως μελετῶνται ἀπὸ τοῦδε ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει ἐν καιρῷ νὰ ληφθῶσιν πρὸς προστασίαν τοῦ προϊόντος τούτου καὶ διάθεσιν αὐτοῦ εἴς τε τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τιμὰς κατὰ τὸ δυνατὸν πλέον ἱκανοποιητικάς.

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ

Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ προστασίας εἰδικῆς κατηγορίας οἰκοδομημάτων καὶ ἔργων μεταγενεστέρων τοῦ 1830» καὶ 2) «περὶ διοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐκδόσεως Σχολικῶν Βιβλίων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της 1) ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεών τινων ἐν τῇ κειμένῃ περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως βιομηχανιῶν νομοθεσίας» καὶ 2) ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων α) «περὶ παρασκευῆς καὶ διαθέσεως παρὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ χυμοῦ ἐκ χλωρᾶς Κορινθιακῆς σταφίδος» καὶ β) «περὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς αἰθερίων ἐλαίων ἀνίσου καὶ μαράθου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἔξαρχος καὶ Λ. Λαμπριανίδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μουτζουρίδης, Α. Κρανιᾶς καὶ Ι. Μαρινάκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Γεωργιάδης, Ε. Κοθρῆς, Ι. Γιαννηκώστας, Ε. Μάντακας, Δ. Παπασπύρου κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς αὐθορμήτως προσερχομένους συμμορίτας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Παλλάσκας, Γ. Τηλικίδης, Ι. Κώνστας, Σ. Μερκούρης, Ν. Κουπαροῦσος κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 25.1.46)10.1.47 Β. Δ. «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως περὶ Σχολιατρικῆς Ὑπηρεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Κουπαροῦρος καὶ Α. Βλασακούδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας στρατευθέντων φαρμακοποιῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κουπαροῦσος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας στρατευθέντων φαρμακοποιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Χλουβεράκης, Ι. Σπύρου, Γ. Ἀνδρουλακάκης, Γ. Χατζησταυρῆς καὶ Ε. Μπακλατζῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Σχολῆς Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Γρηγορίου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ φορολογίας καθαρῶν προσόδων κλπ.». Ὁ κ. Π. Μουτζουρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Πολιτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Συνταξιούχων διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀπέναντι τῶν συνταξιούχων ἐπιδεικνυομένην ἀστοργίαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§7Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ μέτρα ἐνισχύσεως τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων, δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὸν βίον των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος.

§8Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς αὐξήσεως τῶν συντάξεων.

§9Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὰ τοῦ θέματος τῆς αὐξήσεως τῶν συντάξεων καὶ εἰ δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον.

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔχομεν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§13Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὴν Παρασκευήν, μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Τὴν Παρασκευήν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας».

§20Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης ζητεῖ ὅπως αἱ ἐκθέσεις τῶν Εἰσηγητῶν ἐκτυπωθοῦν ὁμοῦ μετὰ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης καὶ τῶν κυρουμένων κειμένων.

§21Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, δεκτή.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐπαγγελματικῶν ἀδειῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων».

§24Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Εἰς τὴν παράγρ. 5 τοῦ ἄρθρου 1, ἐκεῖ ποὺ λέγει μετὰ τὴν 2.10.46 νὰ τεθῇ 2.6.46.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργός.

§26Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Τὸ ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄν τὸ ἐδέχθη, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἔχει καλῶς, ἂν τὸ ἐδέχθη.

§28Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν. Ἄν γίνῃ δεκτή, τότε νὰ ψηφισθῇ. Ἄλλως, κρατεῖται.

§29Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§30Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ τεθῇ 2.6.46.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ χορηγήσεως ἐπαγγελματικῶν ἀδειῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων» ὡς ἐτροποποιήθη.

§32Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς Ὑπηρεσίας Δημοσίων Ἔργων κειμένων διατάξεων» ἐγένετο δεκτὸν μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Παραδόξως μία τροπολογία δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ κείμενον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένοντο δεκταὶ ὅλαι αἱ τροπολογίαι πλὴν μιᾶς.

§34Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἡ τροπολογία αὐτὴ ἐτέθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν αἵρεσιν ὅτι θὰ τὴν δεχθῇ ὁ Ὑπουργός. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν τὴν ἐδέχθη καὶ ὡμίλησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐξήγησε διατὶ δὲν τὴν δέχεται.

§35Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Πότε ὡμιλήσατε;

§36Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅταν ὁ κ. Μαλαμίδας ἔφερε τὸ ζήτημα, ὅπως οἱ ἐπιστάται γίνωνται ἐργοδηγοί. Ἄν πρόκειται νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τοιαύτην τροπολογίαν, νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῶ ἐγώ, οἱ ἐπιστάται νὰ γίνωνται ἐργοδηγοί, οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ ἔχουν διπλώματα.

§37Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Ὁ κ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον, ὡς εἰσηγητής.

§39Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, μὲ τὸ σχέδιον νόμου, τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν εἰσηγοῦμαι σήμερον εἰς τὴν Βουλήν, τίθεται εἰς ἐκτέλεσιν τὸ μακροπρόθεσμον πρόγραμμα ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς ἠλεκτρισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ τῆς ἐκτελέσεως μεγάλων θερμικῶν καὶ ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων. Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος αὐτοῦ ἀποτελεῖ ἀληθῆ ἐπανάστασιν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ ὡς ἀποτελοῦν ἕνα σταθμὸν καταστατικὸν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς Χώρας. Τὸ μέγεθος τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθοῦν, καλύπτουν περίπου 500 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἔργον μεγαλύτερον δὲν ἔχει γίνει ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀπὸ ἀπόψεως σημασίας τὸ ἔργον ἐπίσης εἶναι σπουδαῖον, διότι καλύπτει τὰ 12,5% τοῦ συνολικοῦ προγράμματος ἀνορθώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας, δηλαδὴ τὸ ⅛ τοῦ προγράμματος ἀνορθώσεως ἐκτελεῖται μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, ὅταν τὰ ἔργα περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει ἐκτελεσθοῦν. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τοῦ ἠλεκτρικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, διότι γνωρίζει ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία πόσον θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Βιομηχανίας καὶ τῆς γεωργίας, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τὰς ξένας Χώρας συνειθίζεται νὰ ὑπολογίζεται ὁ βαθμὸς τοῦ πολιτισμοῦ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν κατ’ ἔτος καταναλισκομένων ὡριαίων χιλιοβὰτ κατὰ κεφαλήν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἡ Ἑλλὰς σήμερον εἶναι μία ἐκ τῶν πλέον καθυστερημένων Χωρῶν τοῦ κόσμου. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω ὅτι, κατὰ μέσον ὅρον, κατὰ κεφαλὴν καταναλίσκομεν εἰς τὴν Χώραν μας 59 χιλιοβὰτ ἐτησίως ἔναντι 1.700 τῆς Ἀμερικῆς ἢ 800, 700 ἄλλων Χωρῶν τῆς Εὐρώπης. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ποσότης ἠλεκτρισμοῦ, ἡ ὁποία σήμερον καταναλίσκεται εἰς τὴν Χώραν, διατίθεται εἰς τὰ δύο μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζομεν εἰς 4.800.000, εἶναι ξένον ἐντελῶς πρὸς τὸν ἠλεκτρισμόν, δηλαδὴ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια παρέχεται εἰς κέντρα τὰ ὁποῖα καλύπτουν 3.000.000 κατοίκους. Ἐκ τῶν 3.000.000 αὐτῶν 1½ ἑκατομμύριον χρησιμοποιεῖ ἠλεκτρισμόν, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον τῶν 3.000.000 κατοίκων τῶν ἀστικῶν κέντρων, δὲν χρησιμοποιεῖ, εἰς ἄλλας δὲ κατωκημένας περιοχὰς τῆς Χώρας, αἱ ὁποῖαι καλύπτουν πληθυσμὸν 4.800.000, δὲν ὑπάρχει ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια. Συνεπῶς, ἐὰν ὑπολογίσωμεν ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς Χώρας αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι 7.800.000 κάτοικοι, οἱ 6.300.000 δὲν χρησιμοποιοῦν ἠλεκτρικὸν ρεῦμα. Ἀντιλαμβάνεσθε, συνεπῶς, ποία εἶναι ἡ σημασία τῶν ἔργων, τῶν ὁποίων ἡ ἐκτέλεσις πρόκειται νὰ ἀρχίσῃ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ὁ σκοπὸς τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς εἶναι διττός: Θὰ ὑπάρξῃ ἓν ἐθνικὸν δίκτυον, ἕνα σύρμα, τὸ ὁποῖον θὰ μεταφέρῃ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν καὶ εἰς τὸ πλέον ἀπομεμακρυσμένον χωρίον τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας. Αὐτὴ ἡ ἐνέργεια δὲν θὰ παράγεται πλέον ἀπὸ κατανάλωσιν καυσίμων εἰσαγομένων ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ θὰ χρησιμοποιοῦνται ἐγχώρια καύσιμα, δηλαδὴ τὰ κοιτάσματα λιγνίτου ἢ ἐγχώριαι ὑδατοπτώσεις, τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ἡ ἐκμετάλλευσις μὲ τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ἔργα. Ἡ σημασία τοῦ σημείου τούτου ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι θὰ ἐξοικονομηθῇ μεγάλη ποσότης συναλλάγματος, ἡ ὁποία δαπανᾶται σήμερον διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ὑγρῶν καυσίμων καὶ ἄλλων πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ὁ δεύτερος σκοπὸς θὰ εἶναι, ὅταν ἐπιτευχθῇ ὁ πρῶτος, νὰ παράσχωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀφθονωτέραν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν μὲ τὴν εὐθηνοτέραν δυνατὴν τιμήν. Αὐταὶ αἱ δύο παρατηρήσεις περικλείουν τοὺς σκοποὺς τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας — ρεῦμα δηλ. δι’ ὅλην τὴν Χώραν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀφθονώτερον καὶ εἰς εὐθηνοτέραν τιμήν. Κύριοι βουλευταί, ἐν ὅλῃ αὐτῇ τῇ ἐκτάσει, τὴν ὁποίαν ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὸ ἔργον αὐτὸ νὰ εἶναι δημόσιον, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνήκῃ εἰς ἰδιώτας. Καὶ διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ ἐπιτυχῶς τὸ ἔργον αὐτὸ πρέπει αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Κράτος, νὰ εἶναι ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία θὰ λειτουργῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν νόμων τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Αὐταὶ εἶναι αἱ δύο καταστατικαὶ ἀρχαί, τὰς ὁποίας περιέχει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνας νόμος–πλαίσιον, τοῦ ὁποίου αἱ διάφοροι λεπτομέρειαι θὰ συμπληρωθοῦν διὰ Διαταγμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα παρέχεται ἐκ τοῦ νόμου εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐξουσιοδότησις νὰ τὰ ἐκδώσῃ.

§40Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κακὸν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἔχει πλαίσιον.

§41Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτοῦ. Ὁ νόμος, εἶπον, ὅτι εἶναι νόμος–πλαίσιον. Ἴσως ἡ Βουλὴ διὰ δευτέραν φορὰν συζητεῖ ἐπὶ τοῦ νόμου–πλαισίου. Ἡ πρώτη ἦτο ὁ νόμος «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ». Κύριοι βουλευταί, εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε ὄχι, θὰ φθάσωμεν κάποτε εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς καθιερώσεως τῶν νόμων–πλαισίων. Διότι τὸ κοινοβουλευτικὸν σύστημα, ὡς ἰσχύει παρ’ ἡμῖν σήμερον, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ—καὶ πρέπει τὸ ζήτημα νὰ ἀπασχολήσῃ τοὺς ἡγέτας τῶν πολιτικῶν μερίδων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν—ὅτι ἔχει ξεπερασθῆ. Εἶναι τὸ κοινοβουλευτικὸν σύστημα τῆς ἐποχῆς τοῦ οἰκονομικοῦ λιμπεραλισμοῦ, ὅταν αἱ Βουλαὶ ἠσχολοῦντο μὲ ἓν ἢ δύο νομοθετήματα. Σήμερον, ἐὰν ἡ Βουλὴ τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου ὑποτεθῇ ὅτι θὰ διανύσῃ τὴν τετραετίαν διὰ τὴν ὁποίαν ἐξελέγη, ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ἔχει κλείσει τὸ ἔργον αὐτῆς ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει ἀδυναμίᾳ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ τεράστιον ὑλικόν, τὸ νομοθετικὸν καὶ τοῦ ἐλέγχου, μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἀκολουθοῦμεν σήμερον. Τὰ ἴδια πράγματα ἔπαθε καὶ ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή. Περὶ τὸ τέλος τῆς ζωῆς της, ἀφοῦ δὲν κατώρθωσε νὰ ἐκτελέσῃ τὸ μοναδικὸν ἔργον διὰ τὸ ὁποῖον ἐξελέγη, τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος, περὶ τὸ τέλος τῆς ζωῆς της συνεζήτει ἐπὶ ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον κατατεθῆ δύο καὶ τρία ἔτη πρὸ τῆς λήξεως τοῦ χρόνου διὰ τὸν ὁποῖον ἐξελέγη.

§42Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὡμιλήσατε περὶ νόμων — πλαισίων. Σᾶς ἐρωτῶ, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πατρὶς τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, ἰσχύουν αὐτοὶ οἱ νόμοι — πλαίσια;

§43Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ νόμων–πλαισίων, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας βάσει τοῦ σχεδίου Ἀμερικανικῆς Βοηθείας, πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἡ Βουλὴ τῶν Κοινοτήτων ἐψήφισε πρὸ ἔτους νομοθέτημα διὰ τοῦ ὁποίου ἐχορηγήθη εὐρυτάτη ἐξουσία εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἀγγλίας, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμνῃ ὅ,τι θέλει.

§44Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ Κοινοβούλιον τὸ Ἀγγλικὸν ἔχει ἀποστερηθῆ τῶν δικαιωμάτων του; Τοὐναντίον καὶ ἡ ἐλαχίστη λεπτομέρεια εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ Βουλαὶ ν’ ἀποστερηθοῦν τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ διότι αὐτὰ τὰ περίφημα πλαίσια δίδουν ἀφορμὴν εἰς πλείστας ὅσας καταστρατηγήσεις.

§45Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν τελευταίαν ἐξουσιοδότησιν τοῦ 1945 ἡ ὁποία ἐπιτρέπει «........ (ἀναγιγνώσκει).....» τόσον εὐρεῖα εἶναι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσιοδότησις, οἱ νόμοι πλαίσια καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χρονικῆς διαρκείας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτάσεως δὲν ἔρχονται ὡς νόμοι πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§46Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία κατοχυρώνει τὰ δικαιώματά της ἀποτελεσματικώτερον, ἂν ὀργανώσῃ τὸ σύστημα ἐργασίας της, κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται καθημερινῶς. Ἄλλως θὰ συμβῇ μοιραίως αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνέβη ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς συνεζητοῦμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ δευτερευόντων νομοθετημάτων ὡς τὸ σχέδιον νόμου περὶ ἱεροδιακόνων Βορείου Ἑλλάδος καὶ εἰς τὴν παρακειμένην αἴθουσαν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνεζήτει καὶ ἀπεφάσιζεν ἐπὶ σπουδαίων νομοσχεδίων περὶ ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ φαινόμενον δὲν εἶναι Ἑλληνικόν, παρουσιάζεται εἰς ὅλα τὰ Κράτη ἀνεξαιρέτως. Τὸ νομοθετικὸν ἔργον εἶναι τεράστιον καὶ τὸ ἀντιμετωπίζουν ἀλλαχοῦ δι’ ἐξουσιοδοτήσεως. Κατὰ τὸ αὐτὸ σύστημα τῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρέπει ν’ ἀντιμετωπισθοῦν καὶ τὰ νομοθετήματα περὶ ἐξηλεκτρισμοῦ. Ἂν ἤρχοντο τὰ νομοθετήματα αὐτὰ ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ θὰ περιελάμβανον ἑκατοντάδας ἄρθρων. Εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ ψηφίσῃ νομοθετήματα ἐκτάσεως κώδικος;

§47Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε ὅτι δὲν ἀποτελεῖ νόμον πλαίσιον τὸ νομοθέτημα αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως;

§48Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἕνα εἶδος νόμου πλαισίου.

§49Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶδος ὅμως ἑλληνικόν.

§50Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μετὰ τὴν παρένθεσιν αὐτὴν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον εἰσηγοῦμαι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὸ σχέδιον νόμου καθιερώνει μερικὰς βασικὰς ἀρχὰς μόνον. Λέγει ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ θὰ τὰ ἐκμεταλλευθῇ μία Δημοσία Ἐπιχείρησις, συνεπῶς θὰ ἀνήκῃ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Κράτος ἀποκλειομένων ἰδιωτῶν. Ἐπειδὴ ἡ χρηματοδότησις γίνεται ἐπὶ τοῦ παρόντος μὲ χρήματα τοῦ Δημοσίου δὲν ὑπάρχει θέμα ἀναμίξεως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου. Ἀλλ’ εἶναι ἐπιχείρησις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῶμεν ἔργον τοιαύτης σημασίας εἰς μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκινεῖτο μὲ τὸ σύστημα τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ. Εἰσάγεται ἕνας νέος θεσμός, τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως, ἀπὸ τὴν ὁποίαν λείπει τὸ συμφέρον τὸ ἰδιωτικόν, διότι κάθε κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ πραγματοποιῆται δὲν θὰ πηγαίνῃ εἰς ἰδιώτας ἀλλὰ θὰ χρησιμοποιῆται διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου καὶ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἔργων, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ γίνεται ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν θὰ ἔχωμεν μίαν ἐπιχείρησιν ἡ ὁποία θὰ διοικῆται μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως. Θὰ ἔχῃ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον, θὰ διοικῆται ταχέως καὶ θὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις ὅπως λαμβάνῃ ἡ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, διότι ἄλλως τὸ ἔργον θὰ ἐκινδύνευε νὰ καταρρεύσῃ. Εἰς τὸν Ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος συνιστᾶται διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ χορηγεῖται τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν. Ὑπεστηρίχθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ δώσωμεν προνόμιον γενικόν, ἀλλὰ νὰ τῆς χορηγήσωμεν προνόμιον μόνον διὰ τὰ ἔργα τὰ τέσσαρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ, ἂν δὲ αὔριον παρουσιασθῇ καὶ πέμπτον ἔργον τότε εἶναι δυνατὸν μὲ Β. Διάταγμα νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ προνόμιον καὶ ἐπὶ τοῦ 5ου ἔργου ὥστε τὸ προνόμιον νὰ περιορίζεται εἰς τὰ 4 μεγάλα ἔργα δηλαδή, τὰ δὲ ἄλλα ἔργα νὰ ἀφήνωνται εἰς τὴ ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις ἡ ἀντίθετος. Εἴπομεν τὸ προνόμιον νὰ εἶναι γενικὸν καὶ ὁσάκις εἰς ὡρισμένον τομέα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ ἡ Δημοσία Ἐπιχείρησις, τότε διὰ Διατάγματος νὰ ἐξαιρῆται αὐτὴ ἡ περιοχὴ τοῦ προνομίου καὶ νὰ περιέρχεται μὲ εἰδικὴν σύμβασιν εἰς ἰδιώτην. Ὁ λόγος πού ἐπεκράτησεν αὐτὴ ἡ ἄποψις εἶναι τὸ δημόσιον συμφέρον. Ἀνεξαρτήτως τῆς γενικῆς τάσεως ποὺ ὑπάρχει εἰς ὅλον τὸν κόσμον σήμερον ὅπως θέματα τοιαύτης σπουδαιότητος ὅπως ὁ ἠλεκτρισμός, ἀνατίθενται μὲ γενικὸν προνόμιον εἰς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεις, ἐζητήσαμεν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ προνομίου καὶ εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς καὶ ἐκεῖ ποὺ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνουν ἔργα ὑδροηλεκτρικὰ δι’ ἕνα λόγον ἁπλοῦν. Ἄν π.χ. εἰς τὴν Κρήτην δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ ἔργον ὑδροηλεκτρικὸν καὶ πρέπει νὰ εἰσάγεται πετρέλαιον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς δυνάμεως ἡ δημοσία ἐπιχείρησις θὰ κάμῃ τὴν ἐγκατάστασιν εἰς Κρήτην διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ καὶ εἰς τὴν Κρήτην ρεῦμα εὐθηνόν, ἔστω καὶ ἂν ζημιώνηται, διότι αἱ ζημίαι μιᾶς περιοχῆς θὰ καλύπτωνται ἀπὸ τὸ περίσσευμα μιᾶς ἄλλης. Τοιουτοτρόπως ἐξασφαλίζομεν δι’ ὅλην τὴν χώραν ἑνιαίαν τιμήν, ἀνεξαρτήτως τοῦ κόστους εἰς ἑκάστην περιοχήν. Δὲν θὰ συμβαίνῃ δηλαδὴ αὐτὸ ποὺ συμβαίνει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ποὺ πληρώνεται τὸ ρεῦμα εἰς πολὺ ὑψηλοτέραν τιμὴν τῆς τῶν Ἀθηνῶν. Ἕτερον θέμα ποὺ ἀπησχόλησε τὴν Ἐπιτροπὴν ἦτο ποία Κρατικὴ ἀρχὴ θὰ ἀσκῇ τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς Δημοσίας αὐτῆς Ἐπιχειρήσεως. Τὸ ἀρχικὸν σχέδιον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ἐπίσης. Ἐπ’ αὐτοῦ διετυπώθησαν ζωηραὶ ἀντιθέσεις αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι ὑπῆρξαν βάσιμοι ἐν τῷ συνόλῳ τους. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχει παρεξηγηθῆ ὀλίγον, ὡς ἀποδεικνύει ἡ μέχρι τοῦδε πολιτική, ὁ ρόλος τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Τὰ Ὑπουργεῖα Συντονισμοῦ ὑπὸ διάφορα ὀνόματα, εἶναι δημιούργημα τοῦ μεσοπολέμου καὶ ἄρχεται ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ρωσσίαν, μεταφέρεται εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ μετὰ εἰς τὰ λοιπὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης. Ἦσαν κεντρικὰ γραφεῖα μελετῶν, τὰ ὁποῖα ἱδρύοντο περὶ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ τὰ ὁποῖα καθώριζον τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐξετέλουν τὰ διάφορα διαμερίσματα τοῦ Κράτους, τὰ Ὑπουργεῖα. Καὶ τὰ Ὑπουργεῖα Συντονισμοῦ ὑπὸ διάφορα ὀνόματα ἀπέδωσαν ἄριστα ἀποτελέσματα, ὡς ἀποδεικνύει ἡ παραγωγὴ τῶν Κρατῶν εἰς τὰ ὁποῖα ἐλειτούργησαν.

§51Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἦτο τὸ γενικὸν ἐπιτελεῖον.

§52Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἀκριβῶς. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἔχει ἀνάγκην ἄλλων Ὑπουργείων, ἐκτελεστικῶν ὀργάνων τὰ ὁποῖα νὰ λειτουργοῦν καλά. Τί συνέβη ἐδῶ; Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔχῃ νὰ μελετήσῃ ἕνα θέμα ἀφορῶν λ.χ. τὴν ἁλιείαν, ὁμιλῶ περὶ θέματος Ὑπουργείου τὸ ὁποῖον διηύθυνα πρὸ ἑνὸς ἔτους, διεπιστοῦτο δὲ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ὅτι ἡ Ὑπηρεσία Ἁλιείας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἦτο ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ κάμῃ τὸ ἔργον αὐτό, ἀντὶ νὰ φροντίσῃ νὰ ὀργανώσῃ τὴν Ὑπηρεσίαν ἐντὸς τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου ἔκαμε τὸ ἑξῆς: Ἠρώτα ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἂν ἔχῃ κανέναν καλὸν ὑπάλληλον εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Ἁλιείας, αὐτὸν τὸν ἔπαιρνεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἔκανε μίαν Ὑπηρεσίαν Ἁλιείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Αὐτό, ἐνῷ ἀπεστέρει τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν ἀνωτέρων στελεχῶν τῶν ἱκανῶν, κατερράκωνε καὶ τὸ ἠθικὸν τῶν Ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον κανὲν περιεχόμενον. Ἐὰν ὁ ρυθμὸς αὐτὸς συνεχίζετο, εἶχον εἴπει ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, θὰ ἦτο ἕνα Μουσεῖον ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ἔβγαινεν ἡ ἱστορία τῆς τελευταίας οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Δὲν θὰ εἶχεν οὐδεμίαν ἀπολύτως ἁρμοδιότητα. Τὰ πάντα θὰ περιήρχοντο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τὸ ὁποῖον πῆρε τοὺς καλυτέρους ὑπαλλήλους καὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κινηθῇ. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς μίαν βασικὴν παρεξήγησιν τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι παρὰ ἕνα ἐπιτελεῖον, εἶναι ὁ σκεπτόμενος ὀργανισμὸς τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος χαράσσει τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θὰ ἐκτελέσουν τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἂν δὲν εἶναι ὠργανωμένα καταλλήλως, πρέπει αὐτὰ νὰ ὀργανωθοῦν καὶ ὄχι νὰ διαλύωνται ὡς συμβαίνει μέχρι τοῦδε. Τί θὰ συνέβαινεν ἐὰν αὐτὴ ἡ πολιτικὴ συνεχίζετο; Θὰ ἐδημιουργεῖτο ἕνας μεγάλος ὀργανισμὸς ἐκτελεστικὸς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν ἀνάγκην συντονισμοῦ ὁ ἴδιος, θὰ ἔπρεπε ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἱδρύσωμεν ἕνα νέον Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐπροτάθη, ὡς ἔχουσι σήμερον τὰ πράγματα, νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐποπτεία τῶν ἀρχῶν αὐτῶν ἐπὶ ἕνα διάστημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, διότι τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ παρακολουθεῖ ἀπὸ ἐτῶν τὸ πρόγραμμα τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ ἐδέχθημεν ὅτι δὲν ὑπάρχει καλυτέρα Ὑπηρεσία εἰς τὸ Κράτος αὐτὴν τὴν στιγμὴν δυναμένη νὰ παρακολουθήσῃ τὰ ἔργα ἀποτελεσματικῶς. Ἐγένετο δεκτὸν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι σήμερον μόνον ἡ ἐποπτεία τῶν ἐκτελουμένων ἔργων θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, προσωρινῶς καὶ ἐπὶ ἑξάμηνον μόνον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη ὅπως αἱ ἁρμοδιότητες αὐταὶ αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ ἀνήκουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ μεταφερθοῦν εἰς Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ κρίνῃ ὅτι εἶναι ἁρμόδιον καὶ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἑνοποιηθοῦν. Τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ καταλήξωμεν πρέπει νὰ συγκεντρώσῃ τὰς ἁρμοδιότητας αὐτάς, ἡ μεταφορὰ θὰ γίνῃ αὐτομάτως μετὰ παρέλευσιν ἕξ μηνῶν, ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἔχει τὴν εὐχέρειαν καὶ πρὸ τῆς παρόδου τῶν 6 μηνῶν νὰ μεταφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας αὐτάς, εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον πάντως ὅμως ἐντὸς 6 μηνῶν τὸ βραδύτερον ἡ μεταφορὰ θὰ ἔχῃ συντελεσθῆ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντονισμοῦ εἶχε συζητηθῆ μία πρότασις τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ζίγδης ὑπέβαλε καὶ εἶχε γίνει κατ’ ἀρχὴν δεκτὴ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπροτάθη δηλ. ὅπως γίνῃ συμβούλιον ἐνεργείας καὶ καυσίμων, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγνωμοδότει εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων ἠλεκτρισμοῦ καὶ καυσίμων. Ἐὰν σήμερον εἰσάγωμεν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν 1.400.000 τόννους καυσίμων καὶ ἔχομεν κατανάλωσιν 1.500.000 λιγνίτου, ὅταν τὸ πρόγραμμα Μάρσαλ συμπληρωθῇ θὰ ἔχωμεν ἄλλην λύσιν τοῦ ζητήματος. Ἐπροτάθη ὅπως ἱδρυθῇ ἕν τοιοῦτον συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπετέλει τὸν φυσικὸν σύμβουλον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συνεζήτησε κατ’ ἀρχὴν τὸ θέμα ἀλλ’ ἐπεφυλάχθη νὰ τὸ φέρῃ δι’ εἰδικοῦ νόμου βραδύτερον πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, συνεπῶς τὸ σχέδιον νόμου ὡς σήμερον ὑποβάλλεται ἐνώπιον τοῦ Σώματος δὲν περιέχει τοιαύτην διάταξιν. Ὅταν μεταφερθοῦν αἱ ἁρμοδιότητες εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἠμπορεῖ νὰ ρυθμισθῇ καὶ τὸ θέμα αὐτό. Αὐτὸ εἶναι ἐν ὀλίγοις τὸ σχέδιον νόμου τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων θὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Ἀλλὰ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἀπαιτεῖται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἀνήγγειλεν ὅτι εἰς τὰς 15 Αὐγούστου θὰ ἔχωμεν θεμελίωσιν τῶν ἔργων ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἔχουσι ψηφισθῆ τὰ νομοσχέδια αὐτά. Γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι τὸ γιγαντιαῖον αὐτὸ πρόγραμμα ἐκτελεῖται μὲ δωρεὰν χρηματοδότησιν ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ ἐκτέλεσις παρομοίου ἔργου θὰ ἦτο ἀδύνατος εἰς ἡμᾶς μὲ ἔξωθεν δανεισμὸν χρημάτων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξαρθῇ ἡ σημασία τῆς παρεχομένης εἰς τὴν Ἑλλάδα βοηθείας ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν φορολογουμένων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων. Θὰ ἦτο ἀδύνατον, ὡς εἶπον διὰ δανεισμοῦ νὰ ἐπιτύχωμεν ἔργα τοιαύτης ὁλκῆς ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπετυγχάνετο ὁ δανεισμὸς καὶ ἐγένοντο ἔργα θὰ εἴχαμεν τοιαύτην ἐπιβάρυνσιν διὰ τὰ τοκοχρεωλύσια ὥστε δὲν θὰ εἴχωμεν εὐθηνὸν ρεῦμα. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ βοήθεια αὐτὴ παρέχεται ἀπὸ τὸν Ἀμερικανικὸν προϋπολογισμὸν εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὗτος παρουσιάζει ἔλλειμμα 5 δισεκατ. δολλαρίων, χωρὶς νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ τελευταῖαι πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ Πρόεδρος Τροῦμαν δι’ ἐξοπλισμοὺς μετὰ τὰ γεγονότα αὐτὰ τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, θὰ ἦτο παράλειψις ἐὰν δὲν ἐξήρετο ἀπὸ τὸν εἰσηγούμενον ἡ σημασία τῆς παροχῆς αὐτῆς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς αἱ ὁποῖαι ἀποδεικνύουν τὴν βαθεῖαν ἀλληλεγγύην τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν αἰσθάνεται πρὸς τὸν ἐλεύθερον κόσμον. (Χειροκροτήματα).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βογιατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§54Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει πρὶν ν’ ἀρχίσω τὴν καθ’ ἑαυτὸ ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, νὰ τονίσω ὅτι θέματα ὡς τὸ προκείμενον δὲν εἶναι δυνατόν, τοὐλάχιστον ἀπ’ ἐμέ, ν’ ἀποτελέσουν χαρακτῆρα κομματικῆς πολιτικῆς. Ἡ θέσις τὴν ὁποίαν λαμβάνω ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, εἶναι θέσις τελείως ἀντικειμενικὴ μὲ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλλομεν ὅλοι μας νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας, προσφέρων οὕτω τὴν συμβολήν μου διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας μᾶς διήνθισεν δι’ ὡραίων λέξεων τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν ἐν γένει τεραστίαν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοθέτημα διὰ τὸ μέλλον τῆς Χώρας. Γνωρίζετε ὅλοι σας καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀσθενὴς ἡ ἀγόρευσίς μου διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξάρῃ τὴν θεμελιώδη σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοθέτημα αὐτὸ διὰ τὴν καθ’ ὅλου ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον ὅτι θέματα τοιαύτης σημασίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντιληπτὰ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία πρέπει κατὰ μεγάλην πλειοψηφίαν νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της ὥστε νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀρτιωτέρα μορφὴ καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ βοήθεια ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἔχει ἀνάγκην διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἔργον αὐτό.

§55Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπα ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν ἀντιληπτὰ ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἶπον ὅτι νομοθετήματα τοιαύτης σπουδαιότητος λόγῳ τοῦ ὑπερβολικοῦ φόρτου τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθοῦν μὲ τὸν συνήθη ρυθμὸν τῶν ἐργασιῶν της καὶ ὅτι αἱ λεπτομέρειαι τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ συζητηθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των.

§56Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην καὶ διαισθάνομαι, αὐτὸ ἄλλωστε κατεφάνη ἀπὸ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι ἀκριβῶς λόγῳ τῆς φύσεως καὶ τῆς μορφῆς τοῦ νομοθετήματος ἡ Κυβέρνησις βαδίζει κατὰ τρόπον ἐρευνητικόν. Παρὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι εἶναι ἤδη ἕτοιμον τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ πάντα, δὲν τὸ φέρει εἰς τὴν Βουλήν, ἐξ αὐτοῦ δὲ διαφαίνεται πὼς ἡ Κυβέρνησις εἰς ἕν τοιοῦτον μέγα θέμα θέλει νὰ βαδίσῃ κατὰ ἕνα τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ τῆς ἐπιτρέπῃ νὰ διαρρυθμίζῃ αὐτὸν τὸν Ὀργανισμὸν ἀναλόγως τῶν ἀπαιτήσεων καὶ τῆς πραγματικότητος τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Συνεζητήθη, κύριοι συνάδελφοι, ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα πλέον τῆς Ἑλλάδος προηγμένα Κράτη, κατὰ κόρον τὸ θέμα, ἂν τὸ ἀγαθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγεται ἠλεκτρισμὸς καὶ τὸ ὁποῖον τοιαύτην μεγάλην δύναμιν ἔχει διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀναπλάσεως τῆς οἰκονομίας μιᾶς Χώρας, ἂν πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ἰδιωτῶν ἢ τοῦ Κράτους, τ. ἔ. τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Βεβαίως ἐκ πρώτης ὄψεως δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη ὅτι ἕν τοιοῦτον ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δοθῇ διὰ τὴν κοινωνικὴν ἀνάπτυξιν ὅλων τῶν στρωμάτων τῆς Κοινωνίας καὶ μάλιστα πρόκειται νὰ βοηθήσῃ τὰς ἀσθενεστέρας πλευρὰς τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον ὑπὸ τὴν ἄμεσον καθοδήγησιν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Ἐλέχθη, καὶ εἶναι βασικὴ προϋπόθεσις τῆς ἐπιτυχίας τῶν ἔργων, ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια νὰ εἶναι εὐθηνὴ καὶ ἄφθονος. Ἡ ἄφθονος ἐνέργεια ἀσφαλίζεται μὲ τὴν κατασκευὴν πολλῶν καὶ μεγάλων ἔργων καὶ εἶναι ζήτημα ἐπενδύσεως κεφαλαίων. Ἡ εὐθηνὴ ἐνέργεια ἔχει σχέσιν ἄμεσον μὲ τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως τῶν κατασκευασθησομένων ἔργων. Εἶναι δυνατὸν δηλαδὴ νὰ γίνουν ἔργα ὑδροηλεκτρικά, θερμοηλεκτρικὰ καὶ ἐὰν τὰ ἔργα αὐτὰ τὰ παραδώσητε εἰς μίαν Κρατικὴν Ὑπηρεσίαν, τότε εἶναι ποὺ πιθανὸν τὰ 826............. νὰ εἶναι ἀνίκανα νὰ ἀποδώσουν τὸν προορισμόν των διότι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῆς ἐνεργείας αὐτῆς θὰ εἶναι ἀσύμφορον διὰ τὴν πελατείαν, διότι ἔχετε νὰ τὴν τοποθετήσητε τὴν ἐνέργειαν εἰς μίαν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία διὰ ν’ ἀγοράσῃ πρέπει νὰ εἶναι τοιαύτη ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος ὥστε νὰ μὴ εἶναι τεραστία. Ἐὰν λοιπὸν ἔχωμεν τὴν πρώτην αὐτὴν λύσιν νὰ εἶναι ἐν τῷ συνόλῳ κρατικὴ ἐπιχείρησις, εἶναι γνωστὰ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ Κράτους ὡς ἐπιχειρηματίου ὥστε ἀπορρίπτεται ἀσυζητητί. Ἡ δευτέρα ἄποψις εἶναι τὸ νὰ γίνεται ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ ἀγαθοῦ ἀπὸ ἰδιώτας ἐντελῶς, ἀπὸ ἑταιρίας, ἀπὸ συγκροτήματα οἰκονομικοτεχνικά, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον τὴν ἱκανότητα ἀναμφισβητήτως λόγῳ τῆς φύσεως αὐτῶν, λόγῳ τοῦ ὅτι θὰ ὑπῆρχεν ὁ παράγων καὶ ἡ ἔννοια τοῦ κέρδους καὶ τῆς οἰκονομικότητος νὰ προσφέρουν πιθανῶς τὴν ἐνέργειαν εἰς χαμηλοτέραν στάθμην ἀπὸ ἀπόψεως τιμῶν. Βεβαίως ἐκεῖ ἔχομεν τὴν ἀντίθετον ἔννοιαν: ὅτι τὸ Κράτος θὰ πρέπει νὰ παρευρίσκεται διὰ μιᾶς καλῆς συμβάσεως, δι’ ἑνὸς Κρατικοῦ ἀντιπροσώπου ὥστε νὰ μὴ γίνηται ἐκμετάλλευσις, ὥστε νὰ ὑποχρεοῦται ἡ ἐκμετάλλευσις νὰ δίδῃ καὶ εἰς τοὺς ἀσθενεστέρους παραγωγικοὺς τομεῖς, τὸ ρεῦμα μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν ὥστε νὰ δυνηθῇ καὶ ὁ τομεὺς αὐτὸς νὰ ἀνδρωθῇ καθ’ ὃ μέτρον χρειάζεται διὰ τὴν ἰσορρόπησιν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ τάμῃ τὴν μέσην ὁδόν. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία μεγάλη ζημία θὰ δύναται νὰ προκύψῃ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου ἂν πραγματικῶς αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις ἠλεκτρισμοῦ, τῆς ὁποίας δὲν γνωρίζομεν τὸ περιεχόμενον, διότι δὲν εἶναι γνωστόν, τοὐλάχιστον διὰ τὰς Ἑλληνικὰς συνθήκας, ἔλεγεν ὅτι τῆς δίδομεν τὰ βασικὰ κεφάλαια διὰ νὰ προχωρήσῃ καὶ πραγματώσῃ ἐκεῖνο τὸ τεράστιον ἔργον τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Μαῦρος.

§57Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐσταχυολογήθησαν αἱ γνῶμαι τῶν τεχνικῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ συμπεριελήφθησαν εἰς τὸ νομοσχέδιον αἱ ἀπόψεις των;

§58Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Αἱ γνῶμαι τῶν τεχνικῶν τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι διαφορετικαί, διεβιβάσθησαν ἁρμοδίως καὶ ὡς μᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν ὅλην συζήτησιν τοῦ ὑπ’ ὄψει ζητήματος. Καὶ πέραν τῶν γνωμῶν αὐτῶν τῶν τεχνικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν κατόπιν συγκεντρώσεως ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὅλων τῶν παραγωγικῶν τοῦ τόπου τάξεων, καὶ πέραν αὐτῶν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅπως θὰ ἴδητε εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, βασίζεται ἐπὶ μιᾶς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν προσέφερεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μία ἐπὶ τούτῳ καταρτισθεῖσα Ἐπιτροπή. Βεβαίως ἐξελέγη Ὑπηρεσία εἰδικὴ διὰ νὰ μελετήσῃ μόνον τὸ νομικὸν μέρος τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἀποτελῆται ἀπὸ νομικοὺς ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή. Ἀλλὰ θὰ ἴδητε καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἀκόμη ὅτι λέγει, ὅτι αἱ συνεταιρισμέναι ἐπιχειρήσεις εἶναι δυνατὸν νά... (ἀναγινώσκει περικοπὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς). Δηλαδὴ καὶ αὐτὴ ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τῆς γνώμης της προκρίνει τὴν μορφὴν τοῦ τύπου νομικοῦ προσώπου ἰδιωτικοῦ Δικαίου. Πάντως εἶναι μία μορφή, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζομεν, πρὸς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει. Ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα κἂν νὰ τὴν κρίνωμεν διότι δὲν ἔχομεν τὸν κορμὸν καὶ τὴν διάρθρωσιν τῶν διαφόρων στοιχείων ποὺ θὰ τὴν ἀποτελέσουν. Ἁπλῶς ἐτέθησαν καὶ εἰς τὸ νομοθέτημα τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὡρισμέναι γραμμαί, τὰς ὁποίας πρέπει ἡ ἐπιχείρησις αὕτη ν’ ἀκολουθήσῃ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὸ ἔργον της. Ἕν ἀσθενὲς σημεῖον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ εἶναι τὸ θέμα τῆς χρηματοδοτήσεως. Ἡ ἐπιχείρησις αὕτη θὰ ἀρχίσῃ φυσικὰ καὶ θὰ προικοδοτηθῇ μὲ τὰ ἀρχικὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦνται ἀπὸ ὅ,τι προβλέπει τὸ σχέδιον Μάρσαλ διὰ τὴν Χώραν καὶ ἀπὸ τὸν τομέα τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων, ὁ ὁποῖος ἔχει ὁρισθῆ διὰ τὰ ἐνεργειακὰ ἔργα. Αὐτὰ κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς γενικὰς θὰ εἶναι περίπου εἰς τὸ ὕψος τῶν 80 ἕως τῶν 90 ἑκατομ. δολλαρίων.

§59Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰ 8 ἔργα εἶναι 500 ἑκατομ. δολλάρια ἀκριβῶς.

§60Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ προικοδοτεῖται ἐξ ὑπαρχῆς μὲ ἕνα ποσοστὸν τοῦ ὅλου κόστους, τὸ ὁποῖον εἶναι περίπου τὸ ⅕ τοῦ συνόλου τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐρωτᾶται: τί θὰ γίνῃ ὅταν τὰ κεφάλαιά της θὰ ἔχουν ἐξαντληθῆ; Θὰ ὑπάρξῃ μεγίστη ἀνάγκη τῆς ἐξευρέσεως κεφαλαίου διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ προγράμματος. Ἐὰν ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ ἔχῃ κέρδη καί ἀποθεματικά, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ ὀλίγον περαιτέρω, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ ποτὲ εἰς τὰ 500 ἑκατομ. δολλάρια. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πρέπει νὰ προσφύγῃ εἰς δανεισμόν. Ἀλλά, κύριοι, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς ἀπὸ σᾶς ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἰδιῶται, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν τὰ κεφάλαιά τους νὰ τὰ ἀξιοποιήσῃ, νὰ τὰ ἐκμεταλλευθῇ, πολὺ περισσότερον ποὺ ὅπως γνωρίζετε γενικῶς αἱ ἐπενδύσεις εἰς ἐνεργειακὰ ἔργα εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνωνται μὲ χαμηλότατον τόκον. Ἑπομένως κατὰ τὴν γνώμην μου ὁ δανεισμὸς ἔχει θεωρητικὴν ἀξίαν ὡς ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ἀναγκάσωμεν τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης νὰ δώσῃ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, πρᾶγμα ἀπίθανον, ἢ νὰ προσφύγῃ πρὸς ἕνα δανεισμὸν ὡς Κυβέρνησις καὶ μετὰ νὰ τὰ διαβιβάσῃ πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν αὐτὸν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι πιθανόν, ἀλλὰ δυσχερέστερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ἀκόμη εἰς τοὺς κύκλους τῶν Ὀργανισμῶν ὡς τῶν Παρισίων, ἀλλὰ καὶ τῆς ΔΟΣ Οὐασιγκτῶνος ἐν γένει ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς βοηθείας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν εἶναι ὅτι μαζὺ μὲ τὴν προικοδότησιν τῆς Ἑλλάδος ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, θὰ πρέπει νὰ παρακινηθοῦν τὰ ἰδιωτικὰ κεφάλαια νὰ ἔλθουν ν’ ἀξιοποιήσουν τὰς πλουτοπαραγωγικὰς πηγὰς τῆς Χώρας.

§61Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὥστε θὰ κινηθῇ τὸ ἔργον αὐτὸ μὲ προϋπολογισμὸν 500 ἑκατομ. καὶ δὲν ἔχομεν ἐξασφαλίσει παρὰ μόνον τὰ 50 ἑκατομ. τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, τὰ ὁποῖα ἐνεκρίθησαν ἀπὸ τὴν Κεντρικὴν Ὀργάνωσιν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας καὶ τὰ 20 ἑκατομ. ἀπὸ τὰς Ἰταλικὰς Ἐπανορθώσεις.

§62Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα μαζὺ 80 ἑκατομ., 35 εἶναι αἱ Ἰταλικαὶ Ἐπανορθώσεις.

§63Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἑπομένως θὰ ἤθελα νὰ μάθω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προβλέψῃ ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ θὰ περατωθῇ. Πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἔργου τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία ὑπολογίζεται εἰς 500 ἑκατομ. δολλάρια καὶ ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ εἶναι μεγαλειτέρα ἐν τῇ ἐκτελέσει ἀπὸ τὴν προϋπολογισθεῖσαν. Θὰ ἤθελα, κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον τόσον πολὺ μᾶς ἀνησυχεῖ.

§64Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Τὰ 80 ἑκατομ. φθάνουν διὰ νὰ τελειώσουν πλήρως τὰ τέσσερα ἔργα αὐτά, ἐπίσης διὰ νὰ κατασκευασθῇ καὶ τὸ δίκτυον τῆς διανομῆς. Ἀλλὰ ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπεκταθοῦν εἰς τὸν Ἀχελῶον καὶ τὴν Πτολεμαΐδα, τότε θὰ ἐξευρεθοῦν ἄλλα κεφάλαια.

§65Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Λέγω διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν τριῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων καὶ τοῦ ἑνὸς θερμοηλεκτρικοῦ ἀπαιτοῦνται 80 ἑκατομ. δολλάρια;

§66Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Μετὰ τοῦ δικτύου.

§67Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐκτὸς αὐτῶν ἔχομεν ἀνάγκην 4 ἀκόμη ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀφοροῦν τὴν διανομὴν τῆς παρασχεθησομένης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τῶν ὁποίων ἡ δαπάνη ὑπολογίζεται εἰς 80 ἑκατομ. δολλάρια. Ποῦ θὰ τὰ εὕρωμεν αὐτά;

§68Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Εἶναι μέσα στὰ 80 ἑκατομμύρια.

§69Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Θὰ ἤμην ἐξαιρετικὰ εὐτυχὴς ἐὰν ἠμπορούσαμεν νὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἀρχίσουν καὶ θὰ τελειώσουν καὶ τὰ τέσσαρα ἔργα. Δὲν ἔχομεν ὅμως καμμίαν θετικὴν πρόβλεψιν, ποῖα ποσὰ θὰ δύνανται νὰ καλυφθοῦν ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἡ ὁποία κρίνεται ἀπαραίτητος, ἀλλ’ ἡ ὁποία εἶναι ἀμφίβολον ἂν θὰ ἐκδηλωθῇ εἰς ἔργα τοιαύτης φύσεως. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶχον ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶχεν ἐν μέρει γίνει ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιορίσωμε τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ νὰ ἀφήσωμεν ὡρισμένες θύρες ἀνοικτὲς διὰ τὴν εἴσοδον τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων. Εἰς τί θὰ ἠμπόδιζε νὰ ἐδίδετο ἡ ἄδεια εἰς κεφάλαια ἡμεδαπῶν ἢ καὶ ἀλλοδαπῶν νὰ χρησιμοποιηθοῦν πρὸς κατασκευὴν ἔργων ἠλεκτρικῶν;

§70Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ ἐζήτουν κέρδη τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν λαόν.

§71Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Δὲν ἀντελήφθητε τὸ θέμα. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἔλθῃ νὰ ἐγκατασταθῇ ἐδῶ δὲν θὰ ἔλθῃ ὡς λωποδύτης. Θὰ ὑποβάλῃ τὰς προτάσεις του, θὰ συζητηθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν, κατόπιν κρίσεως ὅλων τῶν προϋποθέσεων. Δὲν εἶναι σωστὸ A PRIORI νὰ ἀποκλείσωμεν τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον. Δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ θὰ ἀποκλείσωμεν τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον καὶ δὲν θὰ τοῦ δώσωμεν τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ τὸ κάμουν νὰ ἔλθῃ τὸ συντομώτερον; Βεβαίως εἰς τὸ ἄρθρον 2 παραγρ. 2 ἐδάφιον 2 τὸ ὁποῖον ἔγινε δεκτόν, ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς: «Διὰ Β. Διατάγματος ............... (ἀναγινώσκει)............... .................................................». Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἔλεγον ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ κ. Ὑπουργέ, καὶ νὰ μὴ ἀναφέρῃ μόνον ἐκμετάλλευσιν ἀλλὰ «κατασκευὴν καὶ ἐκμετάλλευσιν» διότι αὐτὸ θὰ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ κεφάλαια εἰς τὴν Χώραν. Δεύτερον θὰ ἤθελον, ἡ γνώμη καὶ ἡ κρίσις διὰ τὴν εἰσδοχὴν αὐτῶν τῶν οἱωνδήποτε τε κεφαλαίων νὰ γίνεται ἀπὸ τὸ Κράτος, ὄχι ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις, ἀπὸ τὸ ἐνεργειακὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συγκροτηθῇ.

§72Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι καλύτερον εἶναι νὰ τεθῇ «ἐπιχείρησις».

§73Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἡ ἐκμετάλλευσις εἶναι ἐπιχείρησις.

§74Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἐλέχθη, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ ἐξαγγελία περὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν ἐνεργειακῶν ἔργων εἰς τὰς 15 Αὐγούστου, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἴσως νὰ ἐννοοῦσεν μίαν τελείως συμβολικὴν ὕπαρξιν θεμελιώσεως τῶν ἔργων αὐτῶν διότι εἶναι γνωστὸν δυστυχῶς ὅτι δὲν ὑπάρχουν αἱ ἀπαραίτητοι μελέται. Ἐλπίζομεν ὅτι μὲ τὴν Ἐμπάσκο ἡ ὁποία γίνεται τεχνικὸς Σύμβουλος τῆς Χώρας ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν θὰ ἔχωμεν τὰς ὁριστικὰς μελέτας.

§75Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Πράγματι εἶπον ὅτι τὴν 15 Αὐγούστου δυνάμεθα νὰ θέσωμεν τὰ θεμέλια τῶν τεσσάρων αὐτῶν ἔργων. Ἐπαναλαμβάνω αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἐν τῇ ἐννοίᾳ ὅτι πρόκειται νὰ ἀρχίσωμεν τὰ βοηθητικὰ λεγόμενα ἔργα, ὁδοποιΐα, κατασκευὴ οἰκημάτων διὰ τοὺς ἐργάτας καὶ μέχρις ὅτου τελειώσουν αὐτὰ θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀρχίσωμεν τὰ κύρια αὐτὰ ἔργα. Μετὰ μίαν ἑβδομάδα τὸ πολύ, φθάνει τὸ πρῶτον κλιμάκιον τῆς Ἐμπάσκο καὶ θὰ ἀρχίσῃ τὰς μελέτας. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ ἀπάντησίς μου σᾶς ἱκανοποιεῖ ὡς τεχνικόν.

§76Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ ἔγγραφον τῆς Συνελεύσεως τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ ἠδύναντο νὰ εἶχον γίνει.

§77Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἔπρεπε νὰ εἴχωμεν χρήματα. Τὸ εἶχον εἴπει εἰς τὸν κ. Γκραίηντυ ὅτι ἀνηγγέλθη τὸ πρῶτον ὅτι συγκατατίθενται νὰ δώσουν χρήματα. Ὑπάρχουν ἄλλωστε ὡρισμέναι προϋποθέσεις ἄνευ τῶν ὁποίων ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ δὲν θὰ ἄφηνε νὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα ὅπως ἡ μὴ κατάρτισις τῶν συμβολαίων μὲ τὴν Ἐμπάσκο. Ἀντιλαμβάνεσθε πῶς τίθεται τὸ ζήτημα.

§78Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἐὰν θὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις εἰς τὸ Ἀλιβέριον μοὶ ἀπηντήσατε ὅτι δὲν ἔχομεν λάβει ἀκόμη ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§79Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δι’ ὅλα τὰ ἄλλα τρία ἐργοστάσια ἔχει ἀποφασισθῆ, μόνον διὰ τῆς Χαλκίδος δὲν ἐπελέγη ποῦ θὰ γίνῃ. Κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ὅμως θὰ εἶναι τὸ Ἀλιβέριον.

§80Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἀναφέρω ὑπευθύνως ὅτι αἱ ἁρμόδιαι Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ὕπαρξις τῶν κυρίως ἔργων ἄνευ τῆς παρεμβολῆς οἱασδήποτε ἐπιχειρήσεως ἢ ἄλλου Κρατικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ἔργων αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ πρὸ τῆς παρελεύσεως μιᾶς διετίας. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν ὑπάρχει ὡς γνωστὸν ἡ ἠλεκτρολογικὴ λεγομένη Ὑπηρεσία ἥτις εἶναι ἐφωδιασμένη μὲ ἄριστον προσωπικόν. Αὕτη δύναται νὰ χαράξῃ τὴν ἠλεκτρολογικὴν πολιτικὴν διὰ τῶν τοιαύτης φύσεως ἔργων. Ἐπίσης πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὑπάρχει ἡ Ὑπηρεσία Ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Αἱ Ὑπηρεσίαι αὗται τῶν τεχνικῶν ἰσχυρίζονται ἐπίσης ὅτι ἡ δημιουργία τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ θὰ φέρῃ μίαν ἀναστολὴν εἰς τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν. Κύριοι, ἐλέχθη ὅτι οἱ σύμμαχοι ἐκτὸς τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς παρέξουν θέλουν καὶ ἕναν ἔφορον, ὡς ἀπεκλήθη, ὁ Ὀργανισμὸς, ὅστις θὰ διαχειρισθῇ ἐν γένει τὰ ἔργα, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἔρχωνται εἰς ἐπαφήν. Νομίζω ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων δύναται νὰ γίνῃ ἀμέσως καὶ ἄνευ παρεμβολῆς τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἑνώσῃ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἠλεκτρολογικὰς καὶ ὑδροηλεκτρικὰς τοῦ Ὑπουργείου εἰς ἑνιαῖον Ὑπουργεῖον. Εἰς τὸ νέον αὐτὸ Ὑπουργεῖον ἢ τὸ παλαιὸν ἀλλὰ διορθούμενον, θὰ ὑπήγοντο φυσικὰ ὅλαι αἱ ἁρμοδιότητες τῶν καυσίμων τὰ ὁποῖα σήμερον εὑρίσκονται κατανεμημένα εἰς 3–4 Ὑπουργεῖα, χωρὶς νὰ ἠμπορῇ νὰ ὑπάρχῃ, λόγῳ τῆς αἰτίας αὐτῆς καμμία πολιτικὴ καυσίμων. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω μόνον ὅτι ἡ Πάουερ εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ τοὺς λέβητάς της καταλλήλους διὰ τὴν καῦσιν τῶν λιγνιτῶν καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἄλλαξε τοὺς λέβητάς της καὶ γενικῶς οὐδεμία πολιτικὴ καυσίμων ἔγινεν ἐν Ἑλλάδι. Δεδομένου ὅτι ἔχομεν τὸν λιγνίτην, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ πρώτης τάξεως προϊόν, εἶναι κακὸν νὰ μή ὑπάρχῃ ἡ συγκεντρωτικὴ πολιτικὴ ἔναντι αὐτοῦ. Ὄπως πολὺ ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ κ. Μαῦρος, τελευταίως εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἔχει γίνει τὸ χαϊδεμένο παιδὶ ὅλων μας. Ὄταν ζητῇ κάτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἀμέσως ἡ Βουλὴ ἀσμένως πάντοτε ὅπως καὶ σήμερα, δίδει τὴν ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ. Ἀλλὰ κύριοι, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἡ συντονιστικὴ αὐτὴ Ὑπηρεσία ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἀκριβῶς διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ δίδῃ εἰς τὰ δύσκολα μεταπολεμικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα, μίαν ἑνιαίαν κατεύθυνσιν, ἂν πρόκειται αὐτὴ ἡ Ὑπηρεσία νὰ γίνῃ καὶ ὁ φορεὺς τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, τότε χάνει τὴν ἔννοιαν τὴν ἐπιτελικὴν τὴν ὁποίαν ἔχει καί πρέπει νὰ ἔχῃ, διότι πρέπει νὰ ἔχῃ καθολικὴν ἐποπτείαν περὶ τοῦ τί γίνεται εἰς τὴν Χώραν καὶ νὰ παρακολουθῇ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ ὄχι νὰ ἀποστραγγίζῃ ὑπαρχούσας Ὑπηρεσίας μὲ παράδοσιν καὶ πεῖραν, διὰ νὰ κάμῃ μίαν νέαν Ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό. Θὰ σᾶς φέρω μερικὰ παραδείγματα. Ἐχρειάσθη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τοῦ μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ τὸν ὁποῖον αἱ Ἀμερικανικαὶ Ἑταιρίαι ἔφερον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὑπῆρχεν ἡ μηχανολογικὴ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, ὑπῆρχε καὶ ἡ μηχανολογικὴ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἀντὶ νὰ τοὺς ἀνατεθῇ ὁ τομεύς αὐτὸς τί γίνεται: Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ δημιουργεῖται μία Ὑπηρεσία, ἡ ὁποία παίρνει ὑπ’ εὐθύνην της ὁλόκληρον αὐτὸν τὸν τομέα μὲ ἕνα ἐργολάβον μὲ τὴν ΕΤΜΕ καὶ τὴν Ἑταιρίαν Γκλαβάνη. Προηγουμένως ἐχρειάσθη νὰ γίνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα μεταλλευτικαὶ ἔρευναι καὶ πράγματι ἦσαν ἀναγκαιόταται διὰ νὰ εὑρεθῇ ὁ ὑπόγειος πλοῦτος τῆς Χώρας εἰς μεταλλεύματα, λιγνίτας κλπ. Ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁλόκληρος Ὑπηρεσία ἡ ὁποία λειτουργεῖ ἐπὶ ἀρκετὰς δεκάδας ἐτῶν, ἡ ὁποία διαθέτει τὰ μέσα καὶ ἠμποροῦσε ἄριστα μὲ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ κάμῃ τὰς ἐρεύνας αὐτὰς καὶ νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα συντομώτατα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἔγινε αὐτό, ἔγινε ἡ συνήθης μέθοδος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, συνιστᾶται νέα Ὑπηρεσία διὰ τὴν ἔρευναν τοῦ φυσικοῦ πλούτου τῆς Χώρας. Τελευταίως θὰ ἀνεγνώσατε εἰς τὰ ἐφημερίδας τὴν μεγάλην ὑπόθεσιν τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων. Ἐβγῆκε μάλιστα καὶ εἰς τὸν τύπον μία πλευρὰ τοῦ ὅλου θέματος, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἑνὸς τοιούτου ἐλέγχου, διότι θὰ ἐδιαβάσατε ὅτι τὸ Ἰταλικὸν Πρακτορεῖον Εἰδήσεων, ἔκαμε μίαν κριτικὴν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διαχειρίζεται τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις. Εἰς τὸν τομέα αὐτὸν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω τί ἀκριβῶς ἐγένετο, ἀλλὰ ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως μία μεγάλη διένεξις μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ Συντονισμοῦ. Προκειμένου νὰ μπῇ εἰς ἐφαρμογὴν ἡ ὑπόθεσις τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων, βεβαίως φυσικὸς φορεὺς ἦτο τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Παρουσιάζεται, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ πάλιν καὶ θέλει τὴν ὅλην ποδηγέτησιν τοῦ ζητήματος καὶ ἐπῆλθεν ἐκ τῆς διενέξεως αὐτῆς ὁλόκληρος ἡ καθυστέρησις. Ἔφερον μερικὰ παραδείγματα, κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε εἰς ποῖον κατήφορον ἄγεται τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Δὲν πιστεύω ὅτι αὐτὸ τὸ κάνει ἀπὸ οἱανδήποτε ὑστεροβουλίαν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἔφεσίν του πράγματι νὰ προωθήσῃ τὰ σοβαρώτατα ταῦτα προβλήματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὸν τόπον. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένος ὁ τρόπος αὐτός.

§81Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας συνεκίνησαν τὴν κοινὴν γνώμην σοβαρῶς, ἀλλὰ ἡ κοινὴ γνώμη δὲν συνεκινήθη ὥστε νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τίνος πρόκειται.

§82Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Λέγω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ δρόμος τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶναι ἐσφαλμένος, διότι τὸ κύριόν του ἔργον εἶναι νὰ ἀνασυγκροτῇ τὰς δημοσίας Ὑπηρεσίας καὶ νὰ δίδῃ εἰς αὐτὰς ἑνιαίας κατευθύνσεις.

§83Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ εἶναι καὶ ἡ ἰδική μας πολιτικὴ καὶ δὲν ἔχετε ἀντίθετα δεδομένα. Δηλ. τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ εἶναι Ὑπουργεῖον κατευθύνσεων καὶ ὁδηγιῶν καὶ νὰ μὴ ἀναμιγνύεται εἰς τὴν διοίκησιν. Βλέπετε ὅτι καὶ τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον πέρασε πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τὴν Βουλήν, αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν ἔχει. Νομίζω δὲ ὅτι θὰ ἐπείσθητε καὶ ἀπὸ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀφήρεσα πᾶσαν διάταξιν ἡ ὁποία ἠμποροῦσε νὰ παρεξηγηθῇ καὶ δίδεται καὶ βεβαίωσις ὅτι ἐντὸς 6 μηνῶν, ὡρισμέναι Ὑπηρεσίαι καὶ ἁρμοδιότητες θὰ μεταβιβασθοῦν ὅταν κάμωμεν τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ποὺ θὰ συγκεντρώσῃ τὰς κατεσπαρμένας πανταχοῦ Ὑπηρεσίας.

§84Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Σᾶς μεταφέρω τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν τὴν ὑπεύθυνον πρότασιν, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν αἱ ὑφιστάμεναι Ὑπηρεσίαι, μὲ τὴν ΕΜΠΑΣΚΟ νὰ κάμουν ἔναρξιν τῶν ἔργων.

§85Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐγὼ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν δύναται.

§86Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι τὸ ἔτος τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας ἔγινε τουλάχιστον 6 μῆνες. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ μὴ μοῦ διαφύγῃ μία πτυχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ὁποία εἶναι σοβαρωτάτη καὶ τὴν ὁποίαν θέτω ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πτυχὴ αὕτη εἶναι καὶ πάλιν τὸ θέμα τῆς χρηματοδοτήσεως, τῆς ἐξευρέσεως τῶν κεφαλαίων. Πέραν τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων, ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα κεφάλαια ἀνήκοντα εἰς διαφόρους Ὀργανισμούς. Τὰ κεφάλαια αὐτὰ τὰ ὁποῖα, ὁμολογῶ μὲ λύπην μου, βλέπω σπαταλώμενα εἰς ἀνέγερσιν πολυκατοικιῶν καὶ εἰς ἐξωραϊσμοὺς τοῦ Κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἠμποροῦσαν νὰ μποῦν εἰς ἐπιχειρήσεις τοιαύτης φύσεως παραγωγικῆς, εἰς τοιούτου εἴδους ἐπιχειρήσεις δημοσίας εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτελέσουν τὸν κοινωνικὸν προορισμὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐδημιουργήθησαν. Καὶ τότε καὶ οἱ ἀσφαλιστικοὶ Ὀργανισμοί, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελοῦν μέσα εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτὰς ἕνα χρήσιμον στοιχεῖον. Θὰ ἤθελα, κ. Ὑπουργέ, τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τὸ σημειώσητε σοβαρώτατα, εἶναι μία ὑπόθεσις ἡ ὁποία θὰ σταματήσῃ τὸν κατήφορον τὸν ὁποῖον ἔχουν πάρει τὰ ταμεῖα αὐτά, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως θὰ τὰ κάμετε νὰ συμβάλουν εἰς τὴν ἀναμόρφωσιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Πέραν αὐτοῦ, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, σχετικῶς μὲ τὴν δημιουργίαν αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ διὰ τὴν ὁποίαν πολὺ ὀρθῶς ἐδέχθητε νὰ τεθοῦν διατάξεις περὶ δικαιώματος κρατικοῦ ἐλέγχου θὰ ἔλεγα ὅτι μεταξὺ τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα ὄργανον, ἕνα συμβούλιον τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελῇ τὸν ἔλεγχον τῆς Ὑπηρεσίας αὐτῆς καὶ θὰ δίδῃ ἕνα σύστημα. Διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν προτείνω νομίζω ὅτι παρίσταται βάσιμος ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως ἑνὸς ὀργάνου, τὸ ὁποῖον θὰ παρεμβάλλεται μεταξὺ Ὑπουργοῦ καὶ ἐπιχειρήσεως καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελῇ τὸν συντονιστὴν διὰ τὴν ἐνεργειακὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἄνευ τῆς ἱδρύσεως τοῦ συμβουλίου τούτου ὑπάρχει ἕνα κενόν. Σᾶς εἶπα, κύριοι, ποίους κινδύνους ἐγκλείει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἀκριβῶς δὲ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ζητῶ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ ἵνα οἱ κίνδυνοι καθίστανται ὀλιγώτεροι. Ἄλλο θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει παράλειψις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ ἑξῆς. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐδέχθητε ὅπως τὰ Ν. Δ. τὰ ὁποῖα ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον ἐκδίδωνται προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δι’ αὐτοῦ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ μείωσις τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ νέου ὀργανισμοῦ γίνεται καλυτέρα διασφάλισις.

§87Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἤδη ὁ νόμος ὡς ἔχει, ἔχει κάμει τὴν διάκρισιν ποὺ ἐπιθυμεῖτε καὶ τὰ Διατάγματα θὰ ἐκδίδωνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἤμουν, διατεθειμένος νὰ δεχθῶ τὴν πρότασίν σας, ἀλλὰ ὅταν ἐπρόσεξα καλύτερον τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶδον ὅτι ἀνεγράφετο, ὅτι τὰ Διατάγματα θὰ ἐκδοθοῦν ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἐὰν ἔχητε ἀντίρρησιν εἰς ὡρισμένον σημεῖον κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ μοῦ τὴν ἀναπτύξητε.

§88Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 τέλος νομίζω ὅτι τὸ 1 ἔτος πρέπει νὰ γίνῃ 6 μῆνες. Ἐπίσης εἶναι κακὴ ἡ διατύπωσις εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Εἶναι πιθανόν, κύριε Ὑπουργέ, ἐντὸς τῶν 6 μηνῶν νὰ μὴ ἔχῃ δημιουργηθῆ ὁ κρατικὸς φορεὺς εἰς τὸν ὁποῖον θὰ συγκεντρώνωνται ὅλαι αἱ ἁρμοδιότητες, θὰ πρέπει λοιπὸν νὰ προστεθῇ ἐὰν δὲν ἔχῃ δημιουργηθῆ μέχρι τότε ὁ φορεὺς αὐτός, νὰ πηγαίνουν ὅλαι αἱ ἁρμοδιότητες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων.

§89Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δὲν τὴν δέχομαι τὴν τροπολογίαν διότι δὲν γνωρίζω ἐὰν αἱ ἁρμοδιότητες αὐταὶ πρέπει νὰ πᾶνε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν, Δημοσίων Ἔργων ἢ εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ποὺ θὰ μελετηθῇ.

§90Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μὲ τὴν πρόοδον τοῦ χρόνου θὰ δῆτε ποὺ θὰ πᾶνε.

§91Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν τοῦ ἐνεργειακοῦ Συμβοιλίου θὰ ἤθελα νὰ σᾶς διαβάσω τί λέγει σχετικῶς ἐκεῖνος εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος καὶ βάσει τῆς ὁποίας ἐκάματε τὸ νομοσχέδιον. (Ἀναγινώσκει).

§92Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δὲν χρειάζεται νὰ διαβάζετε κείμενα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν τοῦ ἐνεργειακοῦ Συμβουλίου κατόπιν νέας μελέτης θὰ φέρω καὶ θὰ εἰσηγηθῶ ἕνα ἄλλο νομοσχέδιον τὸ ταχύτερον. Ἐκτὸς ὅμως τούτου τὸ ἄρθρον 5 μᾶς δίδει τὴν ἐξουσίαν νὰ ἱδρυθῇ διὰ Β. Δ. διότι λέγει: «...... (Ἀναγινώσκει) ......».

§93Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ ἀρνεῖσθε νὰ συσταθῇ ἀπὸ τοῦδε τὸ ἐνεργειακὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν δημιουργίαν τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν ἐν γένει τῶν καυσίμων. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα μὲ τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς θὰ ἤθελον ἡ Βουλὴ νὰ τὸ συζητήσῃ, νὰ ἐκφρασθῶσιν αἱ ἀπόψεις αἱ γενικώτεραι, αἱ ἀπόψεις κυρίως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ φορέως, ἂν θὰ πρέπει, δηλαδὴ, νὰ εἶναι ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἢ τὴν μορφὴν τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, ὅπως καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ προέκρινε, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ γενικώτερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δεδομένης τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὴν πίστιν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν πολιτικήν, ἐὰν τὸ πιστεύῃ αὐτό, τότε προσφέρει τὴν μεγίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον. Ἀλλά, προσέξατε, ἐπειδὴ θὰ προσφέρωμεν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς ἕν τεράστιον θέμα, θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ἀναλόγως προσεκτικώτεροι καὶ εἰς τὴν καθ’ ὅλου διατύπωσιν καὶ εἰς τὰς μερικωτέρας διατυπώσεις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κάντζιας.

§95Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον ἀνέμενον τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ καθώριζε τὰ πλαίσια ἐντὸς τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐβάσιζε τὴν περαιτέρω ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐνεργειακὸν πρόβλημα. Τὴν σημασίαν τοῦ ἔργου τούτου δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξῃ τις. Καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι διεξῆλθον τὸ θέμα εὐρύτατα καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ γνωρίζει ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, τὴν βάσιν, θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ τις χωρὶς νὰ ὑπερβάλῃ, τῆς εὐημερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δικαιολογημένον λοιπὸν τὸ ἐνδιαφέρον καί τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης ἐν τῇ ἀναμονῇ τῆς καταθέσεως ἑνὸς τοιούτου νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον κατετέθη, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐπροκάλεσε ἔκπληξιν, ἔκπληξιν ὀδυνηρὰν, κύριοι συνάδελφοι, ὄχι μόνον μεταξὺ τῶν κύκλων τῶν οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὸ μέγα αὐτὸ θέμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει τὴν ἀξίωσιν βασικοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ στερεωθῇ καὶ θὰ ἐξελιχθῇ ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς Χώρας. Διότι κυριώτερος τομεύς, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἀνέπτυξα, τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας εἶναι ἡ λύσις τοῦ ἐνεργειακοῦ προβλήματος. Ὁ κ. Μαῦρος σᾶς ἀνέφερε εἰς ποῖον σημεῖον καθυστερήσεως εὑρίσκεται ἡ Ἑλλὰς ἔναντι τῶν ἄλλων χωρῶν τοῦ κόσμου καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν ἡμιπολιτισμένων χωρῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἠλεκτρικῆς δυνάμεως. Καὶ ἐνῷ ἀνεμένομεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἀπετέλῃ τὸ καταστατικὸν βάθρον τῆς λύσεως τοῦ ἐνεργειακοῦ μας προβλήματος, παρατηροῦμεν ὅτι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μία εὐρυτάτη ἐξουσιοδότησις, μία πλήρης μέχρις ἀσυδοσίας ἐξικνουμένη ἐλευθερία τῆς Κυβερνήσεως ὅπως χειρισθῇ τὸ θέμα, κατὰ τὴν ἰδίαν της κρίσιν καὶ ὄχι μόνον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ τὴν διαδεχθῇ. Κύριοι Βουλευταί, ἤκουσα τοὺς εἰσηγητὰς νὰ ὁμιλοῦσι περὶ νόμου πλαισίου. Ποῦ εὑρίσκεται τὸ πλαίσιον τοῦ νόμου αὐτοῦ; Ἐγὼ δὲν εὑρίσκω κανὲν πλαίσιον εἰς τὸν νόμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος δίδει πλήρη ἐλευθερίαν καὶ ἐξουσιοδότησιν καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῆς κρίσιν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἀποτελεῖ πλαίσιον τὸ ὅτι δι’ αὐτοῦ ἱδρύεται Ὀργανισμὸς ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Δημοσία ἐπιχείρισις Ἠλεκτρισμοῦ». (Ἀναγινώσκει τὸ κείμενον τοῦ Νομοσχεδίου) ......... Καὶ ἑπομένως ἐὰν δύναταί τις νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὸ πλαίσιον εἶναι, ὅτι ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς διανομῆς τοῦ Ἠλεκτρισμοῦ θὰ γίνῃ ἀπὸ Δημοσίαν Ἐπιχείρησιν, τοῦτο διασπᾶται ἀπὸ τὴν ἑτέραν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται κατὰ τόπους ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἡ παραχώρησις καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς διανομῆς τοῦ ἠλεκτρισμοῦ εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει οὔτε εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πλαίσιον. Λυποῦμαι διότι ἔπειτα ἀπὸ τόσην ἀναμονὴν καὶ μετὰ τόσας μελέτας, μελέτας, αἱ ὁποῖαι διήρκεσαν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον διετίαν, διότι ἐνθυμοῦμαι καλῶς ὅτι ἡ λύσις τοῦ προβλήματος ἐμελετᾶτο ἀπὸ διετίας καὶ εἶχεν ἀνατεθῆ εἰς εἰδικοὺς τεχνικοὺς καὶ οἰκονομολόγους καὶ ἄλλας σοφὰς κεφαλὰς νὰ ἐκπονηθῇ τὸ ὁριστικὸν σχέδιον τοῦ τρόπου τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ διανομῆς τοῦ ἠλεκτρισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ παρήγετο ἀπὸ τὰ θερμοηλεκτρικὰ ἔργα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, κατελήξαμεν εἰς τὸ 1950, ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος πρὸ τῆς λήξεως τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας, νὰ συζητῶμεν προκειμένου διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἔργων τούτων ἐπὶ ἑνὸς τόσον ἀορίστου νομοσχεδίου, χωρὶς νὰ τίθεται οὐδὲν συγκεκριμένον σχέδιον ὑπ’ ὄψει μας, καίτοι συνεστήθησαν τόσοι εἰδικοὶ πρὸς τοῦτο Ὀργανισμοὶ (ΥΣΕ ΣΑ, ΑΣΑ κλπ.), οἱ ὁποῖοι ἐστοίχισαν σοβαρώτατα ποσὰ εἰς τὸ Δημόσιον. Καὶ οὕτω ἐφθάσαμεν, χωρὶς ὁριστικὸν σχέδιον τοῦ τρόπου τῆς ἐκμεταλλεύσεως, νὰ μᾶς ζητῆται ἡ εὐρυτάτη αὕτη ἐξουσιοδότησις, διότι μετὰ δέκα πέντε ἡμέρας πρόκειται νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων, ὡς ὑποστηρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐνῷ δὲν πρόκειται περὶ ἐνάρξεως πραγματικῆς τῶν ἔργων, ἀλλὰ περὶ συμβολικῆς τοιαύτης. Καθ’ ὅτι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἔναρξις τῶν ἔργων, καθὼς χαρακτηρίζει ὡς τοιαύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκημάτων πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν ἐργατῶν, ποὺ εἶναι ὑπόθεσις δέκα πέντε ἡμερῶν, διότι πρόκειται περὶ λυομένων οἰκημάτων. Ζητεῖται δὲ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι ὀφείλει πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἔργων νὰ ἔχῃ ἱδρυθῆ ὁ Ὀργανισμὸς τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν διὰ νὰ μᾶς χορηγηθοῦν αἱ ἀναγκαῖαι πιστώσεις. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξεύρῃ τὸν ὁριστικὸν τρόπον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων εἰς τόσον μικρὸν χρονικὸν διάστημα καὶ νὰ τακτοποιήσῃ τὸ ζήτημα διὰ Β. Διαταγμάτων, διότι αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὸν καιρὸν νὰ ἀναμένῃ δι’ αὐτὸ ζητεῖ τὴν ἐξουσιοδότησιν διὰ Β. Διαταγμάτων, ἵνα ἐντὸς τοῦ δεκαπενθημέρου τοῦ Αὐγούστου καταρτίσῃ τὸν Ὀργανισμὸν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ τοῦτο εἰς αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα, ἀφοῦ ἐπὶ δύο ὁλόκληρα ἔτη δὲν κατώρθωσαν οἱ ἁρμόδιοι νὰ καταρτίσουν τὸ ὁριστικὸν σχέδιον καὶ νὰ τὸ ὑποβάλουν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας; Ἦτο ἀνάγκη δὲ νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ θέμα τοῦτο, διότι εἶναι τοιαύτης σοβαρότητος, κύριοι βουλευταί, ὅσον καὶ ὁ προϋπολογισμός. Δὲν εἶναι δυνατὸν τοιαύτης σημασίας πρόβλημα νὰ μὴ τεθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενικὰς γραμμάς, τὰ καταστατικὰ βάθρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηριχθῇ ἡ ὀργάνωσις τῆς δημοσίας αὐτῆς ἐπιχειρήσεως. Πολλαὶ γνῶμαι διετυπώθησαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων αὐτῶν. Ὑπεστηρίχθη ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, ὑπεστηρίχθη ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μικτοῦ τύπου ἐπιχείρησις, ὑπεστηρίχθη ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι καθαρῶς κρατικὴ ὑπηρεσία. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτείνεται κατὰ ἐντελῶς ἀφῃρημένον τρόπον ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἕνας ὀργανισμὸς οὔτε ἰδιωτικοῦ οὔτε δημοσίου δικαίου, ἕνας εἰδικὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος θὰ λειτουργῇ κατὰ τὸ ἰδιότυπον σύστημα τῆς ἐλευθέρας ἐμπορικῆς ἐπιχειρήσεως, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θὰ δύναται νὰ μεταβιβάζῃ τὰ δικαιώματά του εἰς τρίτους ἰδιώτας. Συγκαταλέγομαι μεταξὺ ἐκείνων ποὺ πιστεύουν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἔργα τοιαύτης σημασίας καὶ ἐκτάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθοῦν μὲ βάσιν καὶ προοπτικὴν τὸ κέρδος, εἴτε ἐκ μέρους τοῦ Κράτους εἴτε ἐκ μέρους οἱασδήποτε ἄλλης ἐπιχειρήσεως ἰδιωτικῆς. Ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ ἢ μᾶλλον ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτὴ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀντλήσῃ ὄφελος. Τὸ ὄφελος τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ, θὰ εἶναι ἀπὸ τὸ καθολικὸν κέρδος ποὺ θὰ ἔχῃ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ πολιτισμοῦ του καὶ τῆς παραγωγῆς του. Εἶμαι μεταξὺ ἐκείνων ποὺ πιστεύουν εἰς αὐτὴν τὴν ἀρχήν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχῃ μία τοιαύτη ὀργάνωσις καὶ μάλιστα δημοσίου χαρακτῆρος, ἡ βάσις τῆς ἐπιτυχίας ἔγκειται εἰς τὰ πρόσωπα ποὺ θὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σημαντικώτατον θέμα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καὶ ἐγγύησιν τῆς ἐπιτυχίας τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἔργου, τί πρόσωπα θὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον. Τὰ πρόσωπα ὅμως αὐτὰ οὐδόλως ἀναφέρονται οὔτε ὡς πρόσωπα, ἀλλ’ οὔτε ἀναφέρεται καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐκλεγοῦν ὡς καὶ μὲ ποῖα ἀντικειμενικὰ κριτήρια θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή των. Μένει τελείως ἀσαφές, ἀφιεμένου εἰς τὴν ἀπόλυτον κρίσιν, εἴτε τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, εἴτε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ διορίσῃ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἀναλάβουν τὴν διοίκησιν ποὺ θὰ ἀποτελέσουν τὸ Συμβούλιον ἐκεῖνο τοῦ ἐλέγχου τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ Εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας καὶ τοῦ κ. Ζίγδη. Ἑπομένως οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην μᾶς ἐμπνέει ὁ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ὁριζόμενος τρόπος τῆς ἀναδείξεως τῆς Διοικήσεως τῆς ἐν λόγῳ ἐπιχειρήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν Διοίκησιν στηρίζεται ἡ ἐπιτυχία τοῦ ὅλου ἔργου, διότι ἔχομεν πικρὰν πεῖραν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν προσώπων ἐκ μέρους τῶν Κυβερνήσεων εἰς τὰς περιπτώσεις ταύτας. Καὶ ἀτυχῶς ἔχομεν πλεῖστα ὅσα παραδείγματα κατὰ τὴν περίοδον ταύτην τῶν μεγάλων προσπαθειῶν τοῦ Ἔθνους διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν του, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐτοποθετήθησαν ἐπὶ κεφαλῆς σημαντικωτάτων Ὀργανισμῶν πρόσωπα ἀκατάλληλα. Πιθανὸν νὰ ἦσαν ἐξαίρετοι ἄνθρωποι, καλοὶ ἐπιστήμονες, καλοὶ πολίται, ἀλλ’ ἦσαν ἀκατάλληλοι διὰ νὰ ἀναλάβουν τοιαύτης ἐκτάσεως ἔργον. Ὅλως ἰδιαιτέρα δὲ προσοχὴ ἐπιβάλλεται εἰς τὴν ἀνάδειξιν τῆς Διοικήσεως τῆς Δημοσίας ταύτης Ἐπιχειρήσεως εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας, ἑνὸς τόσον τεραστίου καὶ μεγάλου θέματος. Διότι ἤδη ψιθυρίζεται, λέγεται καὶ ᾄδεται, ὅτι ἤρχισαν νὰ σχηματίζωνται ὅμιλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσουν νὰ ἀναλάβουν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἔργων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν δικτύων διανομῆς, ἔργων κολοσσιαίας ἀξίας, τῶν ὁποίων ἡ πρώτη δόσις θὰ ἀνέλθῃ εἰς 80.000.000 δολλάρια. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ δώσω σημασίαν εἰς τὰς διαδόσεις αὐτὰς περὶ σχηματισμοῦ ὁμίλων, ἂν δὲν εἶχον τὴν προηγουμένην πεῖραν, τὴν πικρὰν πεῖραν τῆς δημοπρασίας τῆς «Ἐμπάσκο».

§96Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ διαδόσεις; Ἐδῶ θὰ κάμωμεν δημοπρασίαν.

§97Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς «Ἐμπάσκο» εἴχομεν δημοπρασίαν, ἀλλὰ τὰ ἀποτελέσματά της δὲν ἱκανοποίησαν οὔτε τὴν Βουλὴν οὔτε τὴν δημοσίαν γνώμην.

§98Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Σᾶς, δὲν ἱκανοποίησαν.

§99Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι μόνον ἐμένα. Δὲν φαντάζομαι νὰ πιστεύετε ὅτι ἔχει τόσον ἠλαττωμένην ἀντίληψιν ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§100Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἀπὸ ἄλλας πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις......

§101Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ψιθυρίζεται ὅτι διὰ τὰ ἔργα αὐτά....

§102Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Μήπως τυχὸν ἡ «Ἐμπάσκο» ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν;

§103Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι.

§104Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Μήπως ἐκεῖνοι ποὺ θὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, θὰ εἶναι ἑταιρεῖαι τὰς ὁποίας θὰ ἐπιβάλῃ ἡ Κυβέρνησις; Θὰ τὰς ἐπιβάλῃ ἡ δημοπρασία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον δὲν ξέρετε ὡρισμένα πράγματα, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ρίπτετε ὑπαινιγμούς.

§105Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ ξέρῃ, οὔτε σεῖς οὔτε ἐγώ, οὔτε κανείς.

§106Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Μὴ κάμνετε συλλογισμοὺς ἐπὶ πραγμάτων ποὺ δὲν ξέρετε.

§107Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ πικρὰ πεῖρα τοῦ παρελθόντος μοῦ ἐπιτρέπει νὰ κάνω τοὺς συλλογισμοὺς αὐτούς. Κρίνω καὶ φοβοῦμαι τὴν εὐρυτάτην ἐξουσιοδότησιν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα ποὺ μὲ ἀφορᾷ ὡς βουλευτήν, ὡς καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ζητεῖτε νὰ σᾶς δώσῃ μίαν εὐρυτάτην ἐξουσιοδότησιν, πλήρη ἐλευθερίαν διαχειρίσεως, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ οὔτε τὰς γενικὰς γραμμὰς τοῦ σχεδίου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ στηριχθῇ ἡ μεγάλη αὐτὴ ὑπόθεσις τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα ποὺ συζητῶ ἐγώ. Εἰς τὰ ἄλλα, βεβαίως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω αὐτοὺς τοὺς ὑπαινιγμούς, διότι ἡ δυσπιστία διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἐρείδεται ἐπὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν δίδει καμμίαν ἰδέαν τοῦ τρόπου τῆς διαχειρίσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι πρωτοφανής, ὁμολογῶ, ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐξουσιοδότησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, πρωτοφανὴς ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτάσεως ἐξουσιοδοτήσεως καὶ εὐρύτητος ἐξουσιοδοτήσεως. Οὔτε ἡ πλέον αὐθαίρετος δικτατορία δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσῃ τοιαύτης μορφῆς ἐξουσιοδότησιν δι’ ἓν τόσον μέγα θέμα. Ἔρχεται εἰς τὴν μνήμην μου τώρα προχείρως, ποὺ ἀκριβῶς μὲ διέκοψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἓν θέμα τῶν ἀκτοπλοϊκῶν συγκοινωνιῶν τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε νὰ λύσῃ ἡ δικτατορικὴ Κυβέρνησις τοῦ Μεταξᾶ, κατόπιν μιᾶς προτάσεως ἑνὸς ξένου ὁμίλου, περὶ μονοπωλήσεως τῶν ἀκτοπλοϊκῶν συγκοινωνιῶν. Τὸ ἐμελέτησε μὲν ἀλλὰ δὲν ἐτόλμα νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν λύσιν του, καίτοι ἦτο δικτατορία. Ἐπειδὴ δὲ τότε δὲν ὑπῆρχε Βουλή, Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀνέθεσεν εἰς ἕνα Συμβούλιον, μὲ τὴν ἐκ τῶν προτέρων ἀπόφασιν ὅτι ἡ γνώμη του θὰ δεσμεύσῃ τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος τούτου. Τὸ Συμβούλιον ἀπετελέσθη ἀπὸ τοὺς δύο Διοικητὰς τῶν μεγάλων Τραπεζῶν, ἐξ ὧν ὁ εἷς ἦτο ὁ νῦν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπὸ τοὺς προέδρους τῶν δύο Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων, τοὺς δύο ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ ποίας ἄλλας προσωπικότητας. Ἴσως ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη νὰ συμπαθοῦσε τὴν πρότασιν Ἀμπατιέλλου, διότι περὶ αὐτῆς τῆς προτάσεως ἐπρόκειτο, ἀλλ’ ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου, καίτοι κατὰ πλειοψηφίαν, ἦτο ἀντίθετος πρὸς τὴν ἀνάθεσιν κατὰ μονοπωλιακὸν τρόπον τῶν ἀκτοπλοϊκῶν συγκοινωνιῶν, ἡ Κυβέρνησις Μεταξᾶ δὲν ἀπετόλμησε νὰ προχωρήσῃ.

§108Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ὀρθώτατα ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις Μεταξᾶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, διότι ἐπρόκειτο περὶ παραχωρήσεως σοβαρωτάτου προνομίου εἰς ἰδιώτην. Σήμερον ἐν τούτοις δὲν κάμνομεν ἐκχώρησιν εἰς ἰδιώτην. Ὀργανώνομεν μίαν δημοσίαν ὑπηρεσίαν ὑπὸ μορφὴν ἐπιχειρήσεως. Ὑπάρχει τεραστία διαφορὰ κ. βουλευτά.

§109Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οὔτε καὶ ἐγὼ ὑπεστήριξα τὴν ἀνάθεσιν εἰς ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν. Ἐδήλωσα προηγουμένως ὅτι καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τοιαῦτα θέματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν σκοπὸν τὸ κέρδος τὸ ἀτομικόν. Εἶναι θέματα εὐρυτάτης σημασίας καὶ διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας μας, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν βάσει τοῦ κέρδους. Ἀντιθέτως ὅμως ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ ἀποτυχία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας θὰ εἶναι πλῆγμα σοβαρώτατον κατὰ τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας καὶ κατὰ τοῦ μέλλοντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι, λοιπόν, ἐξ ἴσου ἐπικίνδυνον εἴτε εἰς ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν ἀναθέσητε μίαν τοιαύτην ὑπόθεσιν, εἴτε εἰς μίαν δημοσίαν ὑπηρεσίαν κακῶς διευθυνομένην, ὑπὸ προσώπων μὴ ἱκανῶν, μὴ καταλλήλων καὶ μὴ περιοριζομένων εἰς τὰς ἐνεργείας των ὑπὸ καταστατικῶν διατάξεων πλήρως ἐξασφαλιστικῶν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος. Ἑπομένως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, ὡς ἡ πρότασις Ἀμπατιέλου καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ἐπιχειρήσεως Δημοσίας ὠφελείας κακῶς λειτουργούσης, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ αὐτό, δηλαδὴ ἡ ζημία τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς χώρας. Καὶ αἱ εὐθῦναι τῶν Κυβερνήσεων ἐξ ἴσου μεγάλαι καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν. Καὶ ἐρωτῶ σᾶς, κ. συνάδελφοι τῆς συμπολιτεύσεως, ὅταν ψηφίζετε τοιοῦτον νομοσχέδιον, ποῦ στηρίζετε τὰς ἐλπίδας τῆς ἐπιτυχίας; Τὸ νομοσχέδιον δὲν λέγει τίποτε, οὔτε τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐπιχείρησις αὐτή, οὔτε τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀναδειχθῇ τὸ Συμβούλιον.

§110ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἀκούσωμεν τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις.

§111Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κ. συνάδελφε, εἰσηγεῖται λύσεις. Τὸ δικαίωμα ἐμοῦ εἶναι νὰ κρίνω τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ὑποχρέωσις ἡ ἰδική σας εἶναι νὰ μὴ ὑποκύψητε εἰς τὴν κομματικὴν πειθαρχίαν ὅταν πρόκειται περὶ τοιούτων κολοσσιαίων ζητημάτων. Συνεχίζω: Ποῦ πρόκειται νὰ στηρίξητε τὰς ἐλπίδας τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἔργου; Εἰς τὴν προσωπικότητα καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ; Ἐνδεχομένως δὲν διαφωνῶ καὶ ἐγὼ μαζύ σας, ἀλλ’ εἶσθε βέβαιος ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ εἶναι αἰωνίως καὶ μονίμως ὁ κ. Τσουδερὸς καὶ ὅτι δὲν θ’ ἀλλάξῃ μετὰ δύο, τρεῖς, τέσσαρας μῆνας ἢ ἔστω καὶ μετὰ δύο ἀκόμη ἔτη; Καὶ ὅτι δὲν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀρχὴν μία ἄλλη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ μὴ εἶναι μάλιστα τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς ἰδικῆς σας; Τί θὰ ἐμποδίσῃ τὸν οἱονδήποτε Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ὑποπέσῃ εἰς σφάλματα ἢ καὶ μὲ πονηρὰς ἀκόμη σκέψεις νὰ διαχειρισθῇ τὸ θέμα εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν στιγμὴν ποὺ τίποτε δὲν τὸν κωλύει ἐκ τοῦ νόμου, ἐφ’ ὅσον τοῦ παρέχετε τὴν ἀπόλυτον ἐξουσιοδότησιν νὰ διαχειρίζεται ἐλευθέρως καὶ κατὰ τὴν ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν τὴν μεγάλην αὐτὴν ὑπόθεσιν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσητε τὴν ψῆφον σας εἰς τοιαύτης φύσεως νομοσχέδιον, χωρὶς κανένα περιορισμόν, χωρὶς κανένα πλαίσιον; Διότι δὲν ὑπάρχει πλαίσιον εἰς τὸν παρόντα νόμον. Εἶναι ἐξαιρετικὰ ἐπικίνδυνον τὸ νὰ θελήσητε νὰ ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς ἔχει, ἐξαιρετικὰ ἐπικίνδυνον ὄχι, σᾶς εἶπα, διότι πρόκειται ὁ ἀξιότιμος κ. νῦν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ καταχρασθῇ τῆς εὐρυτάτης αὐτῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλὰ διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔλθῃ ἄλλος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ποῖος σᾶς ἐγγυᾶται ὅτι δὲν θὰ κάμῃ κατάχρησιν τῆς εὐρυτάτης αὐτῆς ἐξουσιοδοτήσεως; Διότι, μεταξὺ ἄλλων θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα πέραν τῶν ὅσων ὁρίζει τὸ ἄρθρον 2, νὰ καθορίσῃ διὰ Β. Δ. προνόμια νέα......

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ Κράτος θὰ εἶναι.

§113Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἡ εὐθύνη εἶναι φοβερά. Δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν ἐπιτρέπεται, νόμους τοιαύτης εὐρυτάτης σημασίας νὰ τοὺς συνδέετε μὲ πρόσωπα. Δὲν θέλω, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Θὰ ἠδυνάμην νὰ συνεχίσω τὰς κρίσεις μου καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν εἶναι παρὰ διακοσμητικαὶ φράσεις ἄνευ οὐδενὸς περιεχομένου. Λέγει π. χ. ὅτι «παρέχει τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς τὴν εὐθηνοτέραν δυνατὴν τιμήν.......», «ἀποφεύγει τὰς ἀδικαιολογήτους διακρίσεις κατὰ τὴν παροχὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας»...... δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτὰ καὶ δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν, διότι εἶναι αὐτονόητα. Ὁ προηγούμενος κ. Εἰσηγητὴς σᾶς εἶπεν ὅτι εἶναι κωμικὴ ἡ διάταξις περὶ δανεισμοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε κατάσχεσις, οὔτε προσημείωσις, οὔτε ὑποθήκη. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κανεὶς τόσον ἠλίθιος, ὥστε νὰ παραχωρήσῃ δάνειον ὑπὸ τοιούτους ὅρους;

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ Κράτος δὲν δίδονται δάνεια.

§115Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ Κράτος ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ δάνειον, ἀλλ’ ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ δὲν θὰ πάρῃ ποτέ. Δὲν εἶναι ὅμως Κράτος αὐτό, ἀλλ’ ἕνα ἰδιότυπον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα μόνον ἱδρύεται. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχουν τοιαύτης μορφῆς ἐπιχειρήσεις εἰς ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου.

§116Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀσφαλῶς ὑπάρχουν εἰς πολλὰ μέρη τοῦ κόσμου.

§117Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι αὐτοῦ τοῦ τύπου.

§118Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ τύπος αὐτὸς ἀκριβῶς εἶναι τὸ προϊόν τόσον πραγματικῆς, ὅσον καὶ νομικῆς ἀνάγκης. Εἶναι ἡ μορφὴ ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη καλλιτέρα.

§119Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Περὶ ποίας ἐπιχειρήσεως ὁμιλεῖτε;

§120Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δημοσία ἐπιχείρησις εἶναι ὁ θεσμός, τὸν ὁποῖον λέγομεν PYBLIC CORPORATION καὶ προκύπτει ἐκ τοῦ ἄρθρου 1, παράγρ. 2.

§121Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ ὑπεστηρίχθη καὶ ὅταν ἔγινεν ὁ Ὀργανισμὸς τῶν Τηλεπικοινωνιῶν καὶ εἴχομεν τότε μακροτάτην συζήτησιν εἰς τὸ Ὑπουργ. Συμβούλιον ἀπὸ ὅλους τοὺς ἁρμοδίους ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς CORPORATION, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ μορφὴ ποὺ ἐδόθη, ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἤρχισε νὰ ἀποδίδῃ τοὺς καρποὺς ποὺ ἀνεμένομεν καὶ ἂν οἱ καρποὶ αὐτοὶ εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε νὰ μᾶς κάμνουν νὰ εἴμεθα ἐπιφυλακτικοὶ εἰς τὴν δημιουργίαν τοιούτων θεσμῶν.

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπετε θὰ προσθέσω δύο λόγια, διότι εἶναι σημαντικὸν τὸ θέμα, διότι πιθανῶς νὰ μὴ ὁμιλήσω. Εἶναι οὐσιαστικός, εἶναι ἀναγκαῖος αὐτὸς ὁ θεσμὸς τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως. Ἀσφαλῶς τὸ νομοσχέδιον θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸν καθορίσῃ καλύτερον ἢ μᾶλλον νὰ δώσῃ τὴν μορφὴν τὴν συγκεκριμένην τῆς PYBLIC CORPORA-TION. Τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ τονίσω εἶναι ὅτι δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε τὰς δυνατότητας αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων νὰ δανείζωνται διότι ἀνάλογοι ὀργανισμοὶ ὑφίστανται καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δανείζονται. Ἄλλωστε θὰ ἔχῃ ὁ ὀργανισμὸς τὴν δυνατότητα δανεισμοῦ πάντοτε, διότι τὸ Κράτος εἰς τὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωνται θὰ δώσῃ ὅλες τὶς κατοχυρώσεις.

§123Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὥστε θὰ δανεισθῇ πλέον τὸ Κράτος καὶ ὄχι ὁ Ὀργανισμός.

§124Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὴ ἐπεκτείνετε τὴν κριτικήν σας τόσον γενικά, διότι πραγματικὰ φθάνομεν εἰς ἀρνητικὰ ἀποτελέσματα.

§125Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ ἀναφέρω παρεμπιπτόντως. Ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι εἶναι μία εὐρυτάτη ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ ἐξουσιοδότησις, μέχρι ἀσυδοσίας φθάνουσα, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, χωρὶς κἂν ἡ ἐξουσιοδότησις αὐτὴ νὰ ὑποχρεώνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν σύστασιν μιᾶς PYBLIC CORPORATION ὅπως ἀναφέρατε καὶ ἑπομένως ἡ δημοσία ἰδική μας ἐπιχείρησις δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τοὺς ἀναλόγους ὀργανισμοὺς τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§126Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ ἠθέλατε καλύτερα νὰ δημοσιευθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς ἀναγκαστικὸς νόμος;

§127Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον θὰ τὸν ἐπροτιμούσαμεν κατὰ τοῦτο, διότι θὰ ἤρχετο εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κυρωθῇ.

§128Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θὰ προτιμοῦσα οἱ Σύμβουλοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ χειριζόμενοι ἀπὸ διετίας τὸ ζήτημα νὰ εἶχον καταρτίσει συγκεκριμένον σχέδιον τοῦ Ὀργανισμοῦ παραγωγῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ τὸ ὁποῖον νὰ ὑπέβαλεν ὁ κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργὸς σήμερον ὑπὸ τὴν κρίσιν μας, δεδομένου ὅτι τὸ τετράμηνον κατὰ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν τῇ Κυβερνήσει ἦτο ὑπεραρκετὸς χρόνος διὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ καὶ τὸ υἱοθετήσῃ, ὥστε νὰ γνωρίζῃ καὶ ἡ Βουλὴ τί ἀκριβῶς δικαιώματα δίδει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τί προνόμια εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν τοῦ ἠλεκτρισμοῦ. Αὐτὸ τὸ ἀσαφὲς νομοσχέδιον μὲ τὴν εὐρυτάτην ἐξουσιοδότησιν, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αἱ εὐθῦναι δὲ τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνετε, κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς ἐπιψηφίσεώς του εἶναι βαρύταται καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος σᾶς ἔδωσε τὴν ἐμπιστοσύνην του, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Φρονῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος δι’ ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν ἀσυζητητὶ ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου, δεδομένου ὅτι οὐδεμία καθυστέρησις τῶν ἔργων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς μὴ ἐπιψηφίσεώς του ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων εἶναι ἄσχετος μὲ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§130Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφιβόλως τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἀπόψε τὴν Βουλήν, εἶναι ἐκ τῶν σημαντικωτέρων διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν σημαντικωτέρων μὲ τὰ ὁποῖα ἠσχολήθη ἡ παροῦσα Βουλή. Ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ποία εἶναι ἡ σημασία τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ διὰ τὴν χώραν. Περιέγραψε μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ κατανάλωσις τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Εἶναι ἡ χαμηλοτέρα τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Βαλκανικῆς ἀκόμη. Μόνον 400 περίπου πόλεις, κωμοπόλεις ἢ κοινότητες εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἀπελάμβανον προπολεμικῶς αὐτοῦ τοῦ πλεονεκτήματος, τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός. Ἔφθασαν νὰ εἶναι σήμερον μόνον 250. Γνωρίζετε ὅμως προπαντὸς ποία εἶναι ἡ σημασία, τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὸ μέλλον τῆς πατρίδος, διότι ἐπ’ αὐτῆς θεμελιώνεται ὁλόκληρον τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας χάρις εἰς τὴν ὁποίαν καὶ μόνον θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ εὕρῃ περισσότεραν ἀπασχόλησιν ὁ ἑλληνικὸς λαός, νὰ ἴδῃ βελτιούμενον τὸ βιωτικὸν αὐτοῦ ἐπίπεδον καὶ νὰ ἴδῃ δημιουργουμένην βιομηχανίαν ἱκανήν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ σταθεροποιήσῃ τὸ λίαν ἐπισφαλὲς ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν λογαριασμῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀπασχολήσῃ περισσοτέρους Ἕλληνας ἀλλὰ καὶ νὰ αὐξήσῃ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα μαζὶ μὲ τὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν εὐημερίαν. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν βασικὴν σημασίαν ἔχει ὁ ἐξηλεκτρισμὸς καὶ συνεπῶς καὶ τὶ παρὸν νομοσχέδιον. Εἰς τὴν προώθησιν τοῦ προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ ἀφιερώσαμεν καὶ ἡμεῖς τὰς περισσοτέρας προσπαθείας μας ὅταν εἴμεθα εἰς τὴν ἀρχήν. Ἀτυχῶς ὅμως δι’ ἓν τόσον θεμελιῶδες καὶ τόσον κολοσσιαῖον πρόγραμμα, ἔρχεται ἐνώπιον ἡμῶν ἕνα νομοσχέδιον πενιχρότατον καὶ λίαν ἀνεπαρκές. Δὲν ἀναφέρομαι μόνον εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται ἐνώπιόν σας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς κατετέθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία φιλοτίμως ἐργασθεῖσα κατέστησεν ὁρατὸν τὸ πλαίσιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἦτο ἀόρατον κατὰ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας καὶ ἡ ὁποία ἔδωσε κάποιο ἀναμφιβόλως οὐσιαστικὸν περιεχόμενον εἰς αὐτὸν τὸν περίφημον νόμον–πλαίσιον, τὸν ὁποῖον ὑποτίθεται ὅτι ἐνσαρκώνει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, κατὰ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Κύριοι, διὰ λογαριασμὸν τῶν νόμων–πλαισίων ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ. Ὑπῆρξα ἕνας ἀπὸ τοὺς εἰσηγητὰς τῶν περιφήμων νόμων–πλαισίων καὶ ἐπειδὴ σήμερον ἔχει προχωρήσει ἡ ἐπιστήμη εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχῃ περίπου διαμορφώσει τὸν πλαίσιον αὐτῶν νόμων τὸν τρόπον καταρτίσεως καὶ ἐμφανίσεως, διὰ τοῦτο λέγω διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὸ τὸ κατασκεύασμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνεφανίσθη ἐδῶ μὲ τοιαύτας ἀξιώσεις. Ἐπειδὴ βλέπω ὅτι ἀκριβῶς τὸ μέλλον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας θὰ στραφῇ μοιραίως πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν δι’ αὐτὸ ἀντιτάσσομαι πρὸς τὴν τοιαύτην ἐμφάνισιν ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕνα εἶδος γελοιοποιήσεως τῶν νόμων αὐτῶν πλαισίων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Ἐπιτροπή, φιλοτίμως ἐργασθεῖσα κατέστησεν ὁρατὸν τὸ πλαίσιον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ προηγουμένως ἀόρατον. Ἀλλὰ τὸ πλαίσιον ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ μὲ κάτι τὸ οὐσιαστικόν. Τὸ ἀρχικὸν πλαίσιον οὔτε ἐνεφάνιζεν οὔτε περιεῖχε τίποτε τὸ θετικὸν καὶ τὸ σαφές. Οἱ νόμοι–πλαίσια, παρέχουν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν κυβέρνησιν νὰ ἐκδίδῃ μετὰ ταῦτα διατάγματα, σύμφωνα βέβαια μὲ τὰς κατευθύνσεις τοῦ νόμου. Δι’ αὐτὸ πρέπει εἰς τοὺς νόμους — πλαίσια ἀπαραιτήτως νὰ περιέχωνται καὶ νὰ περιλαμβάνωνται ὡρισμέναι κατευθυντήριοι γραμμαὶ καὶ βασικαὶ ἀρχαί. Διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, κατὰ τίνα τρόπον θὰ κρίνουν ἡ Βουλὴ καὶ τὰ δικαστήρια ἐὰν τὰ ἐκτελεστικὰ αὐτὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐκδίδει ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, εἶναι σύμφωνα ἢ ὄχι μὲ τὸν νόμον; Ἡ ἐπιστήμη ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ τὸ θέμα αὐτό, ἀλλὰ ταύτην φαίνεται ὅτι ἠγνόει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅταν κατέθετε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καὶ περιεχομένου ὁμολογῶ ὅτι τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ἦτο πενιχρότατον. Ἐρχόμεθα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπὶ τοῦ μεγάλου θέματος τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, νὰ δημιουργήσωμεν Δημοσίαν Ἐπιχείρησιν. Ὀρθῶς. Ἡ Δημοσία Ἐπιχείρησις εἶναι ἀπαραίτητος ἐνταῦθα, διότι τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον, νὰ ἀποτελοῦν ἰδιοκτησίαν τοῦ Δημοσίου. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἀλλέως πως νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐν πρώτοις, κύριοι, ὡς γνωρίζετε, τὰ κεφάλαια ἅτινα θὰ διατεθοῦν διὰ τὰ ἔργα ταῦτα ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλλ, ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος ἐξ ὁλοκλήρου. Δὲν ἦτο δυνατὸν συνεπῶς νὰ παραδοθοῦν εἰς κανένα ἰδιώτην ἢ εἰς ἰδιωτικὴν ἑταιρείαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Εἶναι αὐτὴ ἡ βάσις τῆς ἐνεργειακῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία μᾶς ἐπιβάλλει νὰ παραδώσωμεν τὰ ἔργα ταῦτα εἰς μίαν Δημοσίαν ἐπιχείρησιν. Δηλαδή, ἡ ἐνεργειακὴ πολιτικὴ διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποβῇ ἐπωφελεστέρα εἰς τὸ πολὺ κοινόν, πρέπει νὰ εἶναι ἑνιαία διὰ νὰ δύναται νὰ ἐφορμόζῃ τὰ διαφορικὰ τιμολόγια τὰ ὁποῖα μόνα θὰ βοηθήσουν τὴν γεωργίαν καὶ τὰς ἄλλας βιομηχανίας, αἵτινες ἔχουν ἀνάγκην σχετικῶς εὐθηνοτέρου ρεύματος. Τοῦτο, εἰδικῶς διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ, παρὰ μόνον ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπῆρχεν ἑνιαία πολιτική, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁμιλοῦμεν περὶ ἑνιαίας πολιτικῆς ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δημιουργοῦμεν καὶ ἑνιαίαν μονοπωλιακὴν ἐπιχείρησιν, ὅτι καταργοῦμεν τὸν συναγωνισμόν. Ὅταν ὅμως δὲν ὑπάρξῃ συναγωνισμός, ὅταν ἡ ἐπιχείρησις θὰ εἶναι μονοπωλιακὴ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν παραδώσωμεν εἰς ἰδιώτας. Ἡ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις δικαιολογεῖται μόνον ὅταν ὑπάρχῃ ἀνταγωνισμός. Ἡ ἐλευθέρα οἰκονομία σήμερον δὲν εἶναι ἐπωφελὴς καὶ δικαιολογητέα παρὰ μόνον ὅταν εἶναι οἰκονομία ἀνταγωνιστική. Πᾶσα ἐπιχείρησις καθισταμένη ἄνευ ἀνταγωνισμοῦ, ἐπιβάλλεται νὰ περιέλθῃ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ λόγος. Ἀναγκάζομαι νὰ μακρυγορήσω, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἐδῶ ἠκούσθησαν καὶ διαφορετικαὶ ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ παρέλθω ἐν σιωπῇ, λόγῳ τῆς σημασίας τοῦ ζητήματος. Ὑπάρχει, λέγω, καὶ κάτι ἄλλο ἀκόμη, ὑπάρχει καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι προκειμένου εἰδικῶς περὶ ἐνεργείας καὶ περὶ ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων, τὸ κύριον καὶ οὐσιῶδες εἶναι ἡ ἐγκατάστασις, ἐνῷ ἡ ἐκμετάλλευσις δὲν περιορίζεται κατ’ οὐσίαν παρὰ μόνον εἰς μίαν διανομήν, τῆς παραγομένης ἐνεργείας. Σκεφθεῖτε ἐὰν παραδώσητε τὰ ἔργα αὐτὰ εἰς ἰδιώτας, τί ὕποπτοι συμφωνίαι θὰ γίνωνται, τί ὕποπτοι συμβάσεις θὰ καταρτίζωνται, μὲ διαφόρους ἐπιχειρήσεις εἰς βάρος τῶν ἀνταγωνιστικῶν πρὸς αὐτὰς ἐπιχειρήσεων. Δι’ αὐτό, ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως, ἵνα οὕτω τὰ ἔργα ταῦτα καταστοῦν κτῆμα τῆς ὁλότητος, κτῆμα τοῦ Ἔθνους. Ἀλλὰ ἀπ’ ἐδῶ καὶ πέρα ἀρχίζει τὸ μεγάλο πρόβλημα. Ὑπάρχει ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ κυριότης, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ἔργων. Ἄλλη ὅμως ἡ κυριότης —ἥτις ἀνήκει εἰς τὸ σύνολον— καὶ ἄλλη ἡ ἐκμετάλλευσις. Ὑλικῶς τὰς ἐχωρίσαμε τὰς δύο αὐτὰς ἐννοίας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὅταν χειριζόμενοι ὑπευθύνως τὸ θέμα, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς δημιουργίας τοῦ φορέως τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ, τότε ἀμέσως τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον ἐσκέφθημεν εἶναι ἡ μορφὴ ἡ νομικὴ τὴν ὁποίαν θὰ προσελάμβανεν ὁ φορεὺς αὐτός, ὥστε νὰ συνδυάζῃ τὴν κυριότητα καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους μὲ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἥτις θὰ ἔπρεπε ν’ ἀκολουθῇ τὰς συνήθεις ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις. Πρώτη μας σκέψις ἦτο ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ θὰ ἐπετρέπετο νὰ καταστήσωμεν τὸν φορέα τοῦτον καθαρὰν κρατικὴν ἐπιχείρησιν, δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ τοῦ προσδώσωμεν τὴν μορφὴν νομικοῦ προσώπου δημοσίου δικαίου. Διότι γνωρίζομεν τὴν ἀποτυχίαν τοῦ θεσμοῦ τούτου ὁσάκις ἀναμιχθῇ εἰς οἰκονομικὰς ὑποθέσεις. Δὲν εἶναι οὔτε τὰ πρόσωπα οὔτε ὁ τρόπος τῆς Διοικήσεως. Εἶναι τὸ σύστημα τῆς Ὀργανώσεως τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ τὸν θεσμὸν αὐτὸν εἰς ἀποτυχίαν. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Θὰ ἔπρεπε ἆραγε νὰ παραδώσωμεν τὸν φορέα ἐξηλεκτρισμοῦ εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις; Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἦτο ἐπιτετραμμένον τοῦτο, δι’ οὓς λόγους προηγουμένως ἐξέθεσα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς κερδοσκοπίας προκειμένου περὶ τοιαύτης ἐπιχειρήσεως. Ἔπρεπε λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν συστήσαμε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἡ ὁποία ὀρθῶς ἀπετελεῖτο κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ νομικούς, νὰ δώσῃ τὰς ἐνδεικνυομένας συγκεκριμένας λύσεις σύμφωνα μὲ τὰς ἀνωτέρω σκέψεις καὶ κατευθύνσεις τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἐτίθετο πρὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἦτο ἀκριβῶς πῶς θὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν. Ἢ μᾶλλον, ἀντιστρόφως, πῶς θὰ κατορθώσωμεν νὰ συμβιβάσωμεν τὰ προϊόντα ἀμφοτέρων, δηλαδή, τὸν οὐσιαστικὸν ἔλεγχον τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀποδοτικότητα τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει τούτων εἴπομεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι χρειαζόμεθα νὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέας μορφῆς ἐπιχείρησιν, νὰ θέσωμεν νέους κανόνας δικαίου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ δημιουργηθῇ καὶ εἰς τὸν τόπον μας αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγεται «Δημοσία Ἐπιχείρησις», ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐπιχειρήσεως ἀνηκούσης κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Κράτος, ὑπὸ τοῦ ὁποίου καὶ θὰ ἐλέγχεται, ἀλλὰ κατὰ τοὺς γνωστοὺς ἐμπορικοὺς κανόνας, οἵτινες ἐξασφαλίζουν τὴν οἰκονομικὴν ἀποδοτικότητα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν. Τοὺς εἴπομεν ἀκόμη, προσπαθήσατε νὰ δημιουργήσητε ἕνα ὀργανισμὸν εὔπλαστον, καὶ εὐλίγιστον, διότι εἶναι μεγάλη ἡ ἀποστολή του, ὅσον περίπλοκος θὰ εἶναι καὶ ἡ λειτουργία του. Συνῆλθε ἡ συσταθεῖσα κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον Ἐπιτροπὴ καὶ ἐργασθεῖσα φιλοτίμως, ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της. Ἔκτοτε δὲν εἶχε παρὰ νὰ ἐκλέξῃ ἡ Κυβέρνησις, μεταξὺ τῶν ὑποδειχθεισῶν λύσεων καὶ νὰ καταρτίσῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της τὴν 5 Μαρτίου. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῶν 5 μηνῶν, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπωφελήθη τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν κατήρτισε τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον; Πῶς, ἐὰν ἐθεώρει τὸ ζήτημα πρωταρχικόν, ὅπως τὸ ἐθεωρούσαμεν ἡμεῖς, ἄφησε νὰ παρέλθῃ τόσον χρονικὸν διάστημα, ἐν ἀπραξίᾳ, χωρὶς νὰ καταλήξῃ εἰς συγκεκριμένα συμπεράσματα καὶ ὁριστικὰς ἀπόψεις; Αὐτὸ μὲ ἐμβάλῃ εἰς ὑποψίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέδωσεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀποδώσῃ. Οὔτε ὅτι κατώρθωσεν ἀκόμη νὰ κατασταλάξῃ εἰς σαφεῖς καὶ θετικὰς ἀντιλήψεις. Διότι ἄλλως θὰ ὤφειλε νὰ δώσῃ τὴν κατεύθυνσίν της ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πορισμάτων τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὄχι ἀόριστον ἀλλὰ σαφὲς καὶ πλῆρες νομοσχέδιον διὰ νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ αὐτήν. Διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ στερῆτε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τοῦ δικαιώματος νὰ ὁρίζῃ αὐτὴ τοὺς κανόνας ἑνὸς νέου δικαίου διὰ τὴν χώραν μας. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δημιουργήσητε δίκαιον τοιαύτης πρωτοτυπίας καὶ σημασίας ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ μὲ τὰς γνώσεις καὶ τὰ φῶτα της ἔχει τὴν δυνατότητα ἀλλὰ καὶ τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς βοηθήσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ νέου αὐτοῦ δικαίου. Ὑμεῖς ὅμως μὲ τὴν ἀβελτηρίαν σας —χρησιμοποιῶ μίαν φράσιν τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθητε σεῖς εἰς συνέντευξίν σας ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος διὰ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν.....

§131Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ εἶπα τοιοῦτόν τι. Μόνον διὰ τὴν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν γνωρίζετε ὅτι ἀπηύθυνα εἰς τὸν κ. Πόρτερ καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ ἔδωσε τὴν σχετικὴν ἀπάντησιν, ἐκεῖ ἐξιστοροῦσα ὁλόκληρον τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ διὰ τὴν ἀκρίβειαν αὐτῆς δὲν νομίζω ὅτι ἔχετε παράπονον. Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει δημοσιευμάτων τῆς ἐφημερίδος.

§132Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπομεν, λοιπόν, εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἕνα εἶδος περιφρονήσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, ἕν εἶδος ἀγνοίας τῆς ἐννοίας τῶν νόμων — πλαισίων, βλέπομεν ἀκόμη ἕνα εἶδος ἀδιαφορίας διὰ τὴν προώθησιν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ ζητήματος τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας. Ἡ ἐπιδειχθεῖσα βραδύτης καὶ νωθρότης ἐξηγεῖται ἐκ τοῦ ὅτι, ἴσως ἡ Κυβέρνησις θὰ νομίζῃ, ὅτι, ἐπειδὴ κατὰ τὸ τελευταῖον δίμηνον εἶχε τὴν τύχην νὰ προβῇ εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων αὐτῶν, ἴσως λέγω, ἐξ αὐτοῦ νὰ τελῇ ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι οἱ δύο αὐτοὶ μῆνες ἦσαν ἀρκετοὶ διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς εὐτυχὲς πέρας ὁλόκληρον τὸ κολοσσιαῖον αὐτὸ ἔργον. Ἴσως νὰ νομίζῃ ὅτι τοιαῦτα ἔργα γίνονται ταχέως καὶ εὐχερῶς. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὴν κατάθεσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ποὺ ἐπελήφθημεν τοῦ ἐνεργειακοῦ προβλήματος. Δὲν θέλω νὰ ἐμπιστευθῶ εἰς τὴν μνήμην μου οὔτε σεῖς νὰ ἐμπιστευθῆτε εἰς τὴν ἀφήγησίν μου, προκειμένου νὰ διαφωτισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ Λαὸς ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν καὶ προσπαθειῶν ποὺ ἐχρειάσθησαν διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ σημερινὰ ἀποτελέσματα. Μὲ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων καὶ μὲ τὴν συζήτησιν ποὺ μοῦ ὑπεσχέθη ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι θὰ λάβῃ χώραν εἰδικῶς διὰ τὸ πρόγραμμα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ εὐθὺς μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν Ὀκτώβριον, τότε θὰ πληροφορηθῆτε ἐπακριβῶς τὴν ἱστορίαν καὶ ἐξέλιξιν τοῦ κολοσσιαίου αὐτοῦ ζητήματος, τὴν ὁποίαν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ. Θὰ ἴδητε τότε πῶς κατωρθώσαμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν πραγματοποίησιν τῆς πρώτης φάσεως τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων χάρις εἰς τὴν ἔμπνευσιν ποὺ εἴχομεν τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν Ἰταλικῶν Ἐπανορθώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν 80 ἑκατομμυρίων δολλαρίων μᾶς δίδουν τὰ 35 ἑκατομμύρια δολλάρια—ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ συμφωνήσῃ μαζί μου ὅτι χωρὶς τὴν συμβολὴν τῶν Ἰταλικῶν Ἐπανορθώσεων, ἴσως, οὐδέποτε θὰ ἐπραγματοποιεῖτο τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῶν ἐνεργειακῶν ἔργων. Ἀκόμη θὰ πληροφορηθῆτε πῶς ἀνετράπη, βέβαια μὲ τὴν βοήθειαν τῶν τεχνικῶν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν σταθερότητα τῆς Κυβερνήσεως, πῶς ἀνετράπη ἡ πρώτη ἔκθεσις Ἐμπάσκο, ἡ ὁποία ἤθελε νὰ δημιουργήσῃ ὡς βάσιν τῆς ἐνεργείας τὰ θερμικὰ καὶ ὡς συμπληρωματικὰ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα. Θὰ ἴδητε ἀκόμη, ἰδίως οἱ συνάδελφοι ἐκ τῆς Μακεδονίας, πῶς κατωρθώσαμεν νὰ περιληφθῇ ὁ Βόδας εἰς τὸ παρὸν πρόγραμμα, ὁ ὁποῖος εἶχε διαγραφῆ προηγουμένως ἀπὸ τὴν Ἐμπάσκο. Θὰ ἴδητε ἐπίσης πῶς ἡ δημοπρασία τὴν ὁποίαν εἴχαμε ἑτοίμην ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δύο ἔργων τοῦ Βόδα καὶ τοῦ Λάδωνος, πῶς καὶ διὰ τίνας λόγους ἐματαιώθη. Ὅλα αὐτὰ ὀφείλει νὰ τὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ὑπάρχουν μερικαὶ πτυχαὶ τοῦ θέματος, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς φῶς, διότι τότε μόνον θὰ κατατοπισθῆτε καλύτερον καὶ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ὁλοκλήρου καὶ ἐπὶ τῶν ἐμποδίων καὶ τῶν παρασκηνίων τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρξουν καὶ εἰς τὸ μέλλον. Κύριοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἀναμφιβόλως ἐμφανίζει ὅλας τὰς ἀτελείας περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα. Ἐμφανίζει ἕνα πλαίσιον σχεδὸν ἀόρατον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ πλαίσιον τὸ ὁποῖον κατέστη ὁρατὸν χάρις εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τὸ κύριον καὶ οὐσιῶδες περιεχόμενον ἐξακολουθεῖ νὰ διαφεύγῃ. Δὲν μᾶς λέγει τίποτε διὰ τὰς βασικὰς γραμμὰς καὶ διὰ τὰς κατευθύνσεις τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως, πλὴν ἐκείνων τὰς ὁποίας ἐθέσαμεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν. Δὲν μᾶς λέγει σχεδὸν τίποτε διὰ τὴν διοίκησιν διότι ἡ διοίκησις ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς θὰ εὐδοκιμήσῃ. Ποία θὰ εἶναι εἰς αὐτὴν ἡ συμμετοχὴ τῶν τεχνικῶν, ποία ἡ συμμετοχὴ τῶν τάξεων τῶν παραγωγικῶν; Ὅλα αὐτὰ ἀφήνονται εἰς τὸ ἔλεος τῶν διαταγμάτων. Ἐν τούτοις ὅμως, κύριοι, παρὰ τὰ γεγονότα ταῦτα, ἐγὼ προσωπικῶς θὰ συστήσω τὴν ἐπιψήφησιν, τὴν ἔγκρισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι πρέπει νὰ παράσχωμεν τὸ ὄργανον αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, χάρις εἰς τὸ ὁποῖον θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔναρξις τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἐνεργειακῆς πολιτικῆς. Δὲν μᾶς χρωστάει τίποτε ὁ τόπος ἐξ αἰτίας τῶν παραλείψεων τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑποστῇ κολοσσιαίαν ζημίαν τῆς ἐπιβραδύνσεως ἢ καὶ ἀναβολῆς τῶν ἔργων. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, ἐπαναλαμβάνω νὰ ἐγκρίνωμεν τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὀργάνου τούτου, διότι ἄνευ αὐτοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἐνεργειακὸν μας πρόγραμμα. Ἐκινήθη ἀναμφιβόλως σήμερον ἡ Κυβέρνησις πρὸς δημιουργίαν τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, ἐκ τῶν αὐτῶν λόγων ἐκ τῶν ὁποίων ἐκινήθημεν ἄλλοτε καὶ ἡμεῖς. Ἔχω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναγνώσω ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ τῆς γενικῆς συζητήσεως, ἔχω τὰ ἔγγραφα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς κ. Πόρτερ, ὁ ὁποῖος συνδυάζει τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἐνεργειακῆς πολιτικῆς μὲ τὴν δημιουργίαν τοῦ φορέως ταύτης. Καὶ εἶναι τοῦτο ὀρθὸν καὶ σκόπιμον τόσον διὰ τὴν κατασκευήν, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἀναγκαίων ἔργων. Ἡ διάκρισις μεταξὺ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βογιατζῆς, ὁμολογοῦμεν δὲν μᾶς ἔπεισεν. Σήμερον ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παράσχωμεν τὸ ὄργανον τῆς ἐνεργειακῆς πολιτικῆς καὶ συνεπῶς νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐβελτιώθη σημαντικώτατα, ὅπως καὶ προηγουμένως εἶπα, ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, χωρὶς μὲ αὐτὸ βέβαια νὰ ἀποτελῇ ἀκόμη νόμον–πλαίσιον. Ὁπωσδήποτε τὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκδοθοῦν θὰ τὰ παρακολουθήσωμεν, ἔχομεν πάντοτε τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, καίτοι εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀκολουθήσῃ τὸν ὀρθὸν δρόμον, ὄχι διότι εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ Α ἢ ὁ Β, ἀλλὰ διότι οἱ κανόνες οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς θὰ τεθοῦν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ θεμελιώσουν τὴν ἔννοιαν τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως καὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐλάχιστα καὶ ἀορίστως διαφαίνονται, θ’ ἀποτελέσουν τὴν ἐγγύησιν διὰ τὴν καλὴν καὶ εὐδόκιμον λειτουργίαν τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἀλλά, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπειδὴ θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπειδὴ ἡ συνείδησίς μου κάπως μὲ τύπτει διὰ τοῦτο, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως μὲ καθησυχάσητε τοὐλάχιστον διὰ μιᾶς δηλώσεως ἐπὶ τῆς χρηματοδοτήσεως τῶν ἔργων τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ζητήσω. Εἴπωμεν, κύριοι, ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν πρώτην φάσιν τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος. Τὸ ὅλον πρόγραμμά μας περιλαμβάνει 8 ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα, δηλαδή, τὸν Λάδωνα, τὸν Βόδαν, τὸν Λοῦρον, τὸν Βουραϊκόν, τὸν Ξηριᾶν τῆς Θεσσαλίας, τὸν Ἀχελῶον, τὸν Ἀλιάκμωνα καὶ τὸ ἕλος Λίσε. Ἐπὶ πλέον δύο θερμοηλεκτρικὰ ἔργα κατ’ ἀρχὴν τῆς Χαλκίδος καὶ τῆς Πτολεμαΐδος. Ἐξ αὐτῶν λόγῳ τῶν περιστάσεων ἐφθάσαμεν νὰ προτείνωμεν τὴν κατασκευὴν τριῶν, ἅτινα εἶναι: Ὁ Λάδων, ὁ Βόδας —ἐπὶ τῇ βάσει τῶν Ἰταλικῶν Ἐπανορθώσεων— καὶ ὁ Ἀχελῶος. Ἐν τούτοις ὅμως ὅταν αἱ προτάσεις ἡμῶν αὗται ἐστάλησαν εἰς Οὐάσιγκτων, τότε ἐκεῖ περιεκόπη διὰ λόγους τοὺς ὁποίους γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δηλαδή, δι’ ἔλλειψιν κεφαλαίων, ὁ Ἀχελῶος καὶ ἀντικατεστάθη ἀπὸ τὸν Λοῦρον. Ὁ Ἀχελῶος ἐν τούτοις θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν ἀναμφιβόλως τοῦ ἐνεργειακοῦ μας σχεδίου. Συνεπῶς παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι χαιρετίζομεν ὡς μίαν ἀπαρχὴν ἐλπιδοφόρον τὴν πρώτην φάσιν, ἐν τούτοις ἐπειδὴ τὰ σημαντικώτερα ἔργα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ θεμελιώσουν τὸ εὐθηνὸν καὶ ἄφθονον ρεῦμα περὶ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφερόμεθα, θὰ ἐκτελεσθοῦν κατὰ τὴν δευτέραν φάσιν, θὰ ἤθελα νὰ θέσω τὸ ἐρώτημα εἰς τὴν Κυβέρνησιν: Πόθεν θὰ ἀντλήσῃ τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα μᾶς χρειάζονται διὰ τὴν δευτέραν καὶ σημαντικὴν αὐτὴν φάσιν. Μὴ μᾶς εἴπητε, ὅτι θὰ προσφύγετε εἰς τὸν ἰδιωτικὸν δανεισμόν. Γνωρίζετε ὅτι ἰδιωτικῆς φύσεως δανεισμὸν δὲν ἠμπορεῖ σήμερον νὰ ὑπάρξῃ. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι εἰς τὸν νόμον τῆς βοηθείας τοῦ πρώτου ἔτους εἶχον παράσχει τὴν ἐγγύησίν των διὰ τὴν χορήγησιν δανείων εἰς διαφόρους χώρας ἐκ τῶν μετεχουσῶν εἰς τὸ Σχέδιον Μάρσαλ. Αὐτὴ ἡ ἐγγύησις, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ἠξεύρετε, δὲν ὑπάρχει πλέον, διότι διεγράφη ἔκτοτε. Δὲν θέλουν νὰ ἐγγυηθοῦν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τοῦ λοιποῦ ἰδιωτικὰ δάνεια διὰ τὴν Εὐρώπην. Δὲν θὰ μοῦ εἴπητε, λοιπόν, ὅτι θὰ ἀντλήσητε κεφάλαια ἐξ ἄλλων ἰδιωτικῶν πηγῶν. Τὰ κεφάλαια αὐτὰ ἄλλωστε θὰ πρέπει νὰ εἶναι εὐθηνά. Ἐὰν ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα δὲν ἐγένοντο προπολεμικῶς εἰς τὴν χώραν μας, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν εὐθηνῶν διαθεσίμων κεφαλαίων. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ κεφάλαιον ὄχι ἁπλῶς εὐθηνόν, ἀλλὰ δωρεάν, εἶναι ἀδύνατον ὁ ἐξηλεκτρισμὸς νὰ ἀποδώσῃ τοὺς ἀναμενομένους εὐεργετικοὺς καρποὺς τοὐλάχιστον δι’ ἐκείνην τὴν μερίδα τοῦ λαοῦ, διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ προαχθῇ καὶ νὰ ἰδῇ καλυτέρας ἡμέρας, παρὰ μόνον ἐὰν θὰ ἔχῃ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς λίαν χαμηλὴν τιμήν. Τοῦτο ὅμως δὲν γίνεται μὲ δάνεια, τὰ ὁποῖα θέλουν τόκους καὶ τοκοχρεωλύσια. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι μόνον εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον καὶ μόνον διὰ δευτερευούσης φύσεως ἔργα, ὅταν θὰ ἔχωμεν πλέον συμπληρώσει τὴν κατασκευὴν τῶν βασικῶν μας ἔργων τότε μόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σκέψις περὶ ἰδιωτικοῦ δανεισμοῦ. Σήμερον τὰ βασικὰ ἔργα πρέπει νὰ κατασκευασθοῦν μὲ κεφάλαια δωρεάν. Εἰς τὴν ἀπάντησίν μου εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐνθυμῆσθε, ἔθιξα καὶ τὸ ζήτημα τοῦ φορέως τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἔθιξα ὅμως ἐπίσης καὶ τὸ ζήτημα τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ συνολικοῦ προγράμματος τῶν ἐνεργειακῶν μας ἔργων, καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὸ ταχύτερον νὰ στραφῇ καὶ πάλιν πρὸς τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ συμφώνου μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων ὑπὲρ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν μας ἔργων. Αὐτὸ ὅμως πρέπει, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον, πρέπει νὰ γίνῃ μὲ πᾶσαν σπουδὴν καὶ γοργότητα, διότι τὸ πρῶτον ἔτος τῶν ἐπανορθώσεων ἐξηντλήθη ἐξ ὁλοκλήρου καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι θὰ χρειασθοῦν καὶ πάλιν μακραὶ διαπραγματεύσεις διὰ νὰ ἐπιτύχετε τὴν ἀναθεώρησιν αὐτήν. Δὲν ἀποτελεῖ νομίζω μυστικόν, καὶ δύναμαι νὰ εἴπω δημοσίᾳ, ὅτι ὁ τέως Πρεσβευτής, ὁ ὁποῖος ἐχειρίζετο τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν Ρώμην ὁ κ. Καψάλης, μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι μὲ ἕνα κατάλληλον χειρισμόν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ ἄλλα κεφάλαια, ἀπὸ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις διὰ τὴν δευτέραν φάσιν τοῦ σχεδίου ἐξηλεκτρισμοῦ. Πρέπει νὰ σπεύσητε, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, προτοῦ ἐξαντληθοῦν τὰ ποσὰ αὐτά, πρέπει νὰ σπεύσητε διότι εἶναι ὁ μόνος τρόπος ποὺ μᾶς ἀπομένει διὰ νὰ δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις τῆς πραγματοποιήσεως καὶ τῆς δευτέρας φάσεως, τῆς καὶ σπουδαιοτέρας, τῶν μεγάλων ἔργων τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Ἐὰν μᾶς διαβεβαιώσητε ὅτι εἶσθε σύμφωνος μὲ τὴν ὑπόδειξίν μας ταύτην καὶ ὅτι θὰ προβῆτε εἰς τὰς ἐνδεικνυομένας ἐνεργείας, θὰ καθησυχάσετε τὴν συνείδησίν μου ἡ ὁποία σᾶς ὁμολογῶ διαμαρτύρεται διότι θὰ ψηφίσῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρκοῦμαι καὶ ἐγὼ εἰς τὸ νὰ συστήσω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, κατόπιν τῶν ὅσων ἀνεπτύχθησαν. Νομίζω ὅτι, δὲν πρέπει νὰ χαθῇ οὔτε μία ἡμέρα, δὲν πρέπει νὰ παρεμβληθῇ οἱονδήποτε ἐμπόδιον τὸ ὁποῖον θὰ παρακωλήσῃ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τὴν ἔναρξιν τῶν ἔργων. Ἔχει ἀναμφισβήτητον δίκαιον εἰς ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, διότι παρῆλθεν χρόνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπετρέπετο, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ παρέλθῃ. Ἡ ἐργασία εἶχε προηγηθῆ καὶ εἶχε τεθῆ ἐπὶ βάσεως πραγματικῆς καὶ νομικῆς. Δὲν ἔπρεπε νὰ παρέλθουν τέσσαρες μῆνες, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν συνιστᾷ ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιστημονικῆς τὴν Κυβέρνησίν σας. Τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον ἡμῶν ὅπως ἐτόνισεν ὀρθότατα ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ νὰ περιέχῃ τοὺς βασικοὺς κανόνας τοῦ νέου δικαίου. Ἀναμφισβητήτως χρειάζεται νέον δίκαιον, δίκαιον ἰδιότυπον, τὸ ὁποῖον νὰ συνδυάζῃ τὰς δύο αὐτὰς ἰδιότητας τοῦ Κράτους καὶ τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως, τῆς βασιζομένης ἐπὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου. Διότι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει κυρίως σημασίαν, νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν, ὅπως ἐτόνισεν καὶ ὁ κ. Μαῦρος, ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ. Ὑπάρχει ἤδη τὸ προηγούμενον τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Τηλεπικοινωνιῶν καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι κατεκρίθη ἡ ἐφεύρεσις αὐτὴ—διότι πράγματι πρόκειται περὶ ἐφευρέσεως— ἐν τούτοις, ἦτο ἀναγκαία, διὰ ν’ ἀνοίξωμεν νέαν ὁδὸν εἰς τὸ Δίκαιον. Ἀλλά, μολονότι μειοῦται ἡ ἀξία τῆς Βουλῆς, διότι εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, διότι εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ψηφίσῃ ἕνα σχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν περιέχει οὐδεμίαν οὐσιαστικὴν διάταξιν, ἐν τούτοις συνιστῶ ὅπως ἡ ἐπιψήφισις γίνῃ ὁπωσδήποτε ἀπόψε. Δὲν ὑπάρχει χρόνος πρὸς ἀπώλειαν. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ἀπὸ τῆς αὔριον νὰ ἔχῃ ἱδρυθῇ ὁ ὀργανισμός, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ θεμελιωθῇ εἷς τῶν σπουδαιοτέρων τομέων τῆς οἰκονομίας.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§135Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, συμμερίζομαι τὴν κριτικὴν ἐναντίον τῆς καθυστερήσεως μὲ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὑπέβαλεν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου εἰς τὴν Βουλήν. Συμμερίζομαι ἐπίσης τὴν ὑπόνοιαν ὅτι αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι δὲν εἶχον ἢ καὶ δὲν ἔχουν ἀκόμη ἐν νῷ τὸ οὐσιαστικὸν σχέδιον τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἱδρυθῇ. Ἀληθὲς ὅμως εἶναι ὅτι ὅλοι μας καὶ αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ἡμεῖς, ἔχοντες συνείδησιν τοῦ γεγονότος ὅτι βαδίζομεν ἐπὶ ἑνὸς νέου δρόμου, βαδίζομεν κάπως ψηλαφητί, τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ κακὸν αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, ἀρκεῖ νὰ ἔχωμεν τὴν ἱκανότητα νὰ διορθώνωμεν ὅτι τυχὸν ἀποδειχθῇ ἐλαττωματικόν. Δὲν κάνω προφητείαν ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν πρόκειται νὰ εἶναι τὸ μόνον μὲ τὸ ὁποῖον θ’ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλή. Κατ’ ἀνάγκην μετά τινα χρόνον θὰ ὑποστῇ βελτιώσεις καὶ τροποποιήσεις, διότι πρόκειται περὶ νέου θεσμοῦ, δὲν θὰ ξενισθῶμεν δὲ ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ ὀργανισμὸς θὰ ἔχῃ ἀτελείας. Τοῦτο δὲν εἶναι λόγος πολεμικῆς κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Πρῶτος λόγος ποὺ πρέπει νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν στάσιν μας εἶναι ἡ ὑψίστη σοβαρότης τοῦ θέματος καὶ τὸ ἐπεῖγον τῆς λύσεως αὐτοῦ. Δὲν θ’ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἔξαρσιν τῆς βαθυτάτης σημασίας τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, οὔτε καὶ μὲ τὴν πάρα πολὺ χαμηλὴν στάθμην εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ ἰδική μας χώρα, τὸ ἐπεῖγον τοῦ πράγματος συνδέεται πρὸς τὴν ξένην βοήθειαν ἡ ὁποία ἠξεύρομεν ὅτι εἶναι χρονικῶς περιωρισμένη καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ὕψιστον συμφέρον ἀπαιτεῖ τὴν ὅσον ἔνεστι ταχυτέραν ἀπορρόφησιν τῶν κεφαλαίων τὰ ὁποῖα τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Πρέπει νὰ κερδίσωμεν τὸν χρόνον ποὺ ἀπωλέσθη κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐλέχθη ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι κάτι πιὸ ἀόριστον ἀπ’ ὅ,τι ὀνομάζομεν «νόμον–πλαίσιον» καὶ τοῦτο διότι περιέχει ἐξουσιοδότησιν εὐρυτέραν τοῦ ὀρθοῦ μέτρου. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει, κύριοι, καθωρισμένη εἰς τὴν ἐπιστολὴν ἡ ἔννοια τοῦ «νόμου–πλαισίου». Ἡ νομοθετικὴ πρακτικὴ τῶν συγχρόνων κοινοβουλευτικῶν δημοκρατιῶν κάμνει ἤδη χρῆσιν τῆς νέας αὐτῆς τεχνικῆς διὰ λόγους ποὺ καὶ ἄλλοτε ἀνέπτυξα εἰς τὴν Βουλήν. Πράγματι, κ. κ. Βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν τέτοια θέματα νὰ πάρουν τὴν μορφὴν νομοθετήματος λεπτομερῶς τιθεμένου ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς μὲ ὅλας του τὰς διατάξεις καὶ ψηφιζομένου μάλιστα κατὰ τὴν συνήθη διαδικασίαν. Τοιαῦτα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἠξεύρω, ἐὰν τὰ ἔχῃ ἤδη ἕτοιμα ἡ ὑπηρεσία, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν οὔτε ἀβρόχοις ποσὶν οὔτε μὲ συζητήσεις πολλῶν δεκάδων ἄρθρων, ὁσηδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ καλὴ διάθεσις συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως. Ἔτσι εὑρισκόμεθα πρὸ φαινομένου κάπως ὁμοιάζοντος μὲ τὸ ἐμφανιζόμενον κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν κωδίκων. Ἡ συνταγματικὴ τεχνικὴ ὑπέβαλεν ἴδιον τρόπον διὰ τὴν ψήφισιν τῶν κωδίκων. Κάτι συγγενὲς εἶναι καὶ ἡ ψήφισις «νόμων–πλαισίων». Πρὸ ὀλίγου, κύριοι βουλευταί, ἐψηφίσατε δύο ὀγκώδη νομοθετήματα τὸν Ποινικὸν Νόμον καὶ τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν, ἄνευ καμμιᾶς συζητήσεως, ἄνευ κἂν ἀναγνώσεως, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμετε ἄλλως, παρὰ πᾶσαν ἐπιφύλαξιν ἐπὶ πολλῶν ἄρθρων —καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ θὰ εἶχε πολλὰς νὰ διατυπώσῃ, ἐὰν ἐγένετο συζήτησις, συζήτησις ὅμως εἶναι ἀδύνατος. Εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσωμεν τὰς ἐξουσιοδοτήσεις; Ὀρθὸν εἶναι νὰ τὸ κάμωμεν. Ἀλλὰ πέραν τούτου ἡ εὐρύτης τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ διαμορφώσῃ τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν διὰ διαταγμάτων εἶναι ἀπαραίτητος διότι δὲν δυνάμεθα νὰ στερήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν τῶν μέσων πρὸς πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νόμου. Ἀντίθετος τακτικὴ θ’ ἀπῄτη πολὺν χρόνον διὰ τὰς συζητήσεις καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἕτοιμον τὸ λεπτομερειακὸν σχέδιον καὶ τοῦτο θὰ εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν ἀναβολὴν τοῦ ἔργου, ἐνῷ καὶ ἐγὼ πιστεύω εἰς τὸ ἐπεῖγον τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Αὐτὸ μὲ ἔκαμε κατ’ ἀρχὴν νὰ παραμερίζω οἱονδήποτε δισταγμὸν ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητα τῶν πλαισίων ποὺ τίθενται μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ὡς πρὸς τὸ πλάτος τῶν ἐξουσιοδοτήσεων, διότι προέχει ἐπαναλαμβάνω ὁ βασικὸς τοῦ νόμου σκοπὸς καὶ μένει δι’ ἡμᾶς ὁ ἔλεγχος τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον τὰς ἐξουσίας ποὺ θὰ παραχωρήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν θὰ τὰς χειρισθῇ αὕτη ὑπευθύνως. Αὐτὸ εἶναι τὸ νέον σχῆμα τῆς νομοθετικῆς τεχνικῆς καὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἔργου, θὰ ὑπῆρχε καὶ κάτι ριζοσπαστικώτερον πέραν τούτου: Κάτι ὅμως εἰς τὸ ὁποῖον οὔτε ἡμεῖς ἔχομεν φθάσει οὔτε καμμία ἀπὸ τὰς εὐρωπαϊκὰς δημοκρατίας τοὐλάχιστον συστηματικῶς, δηλαδὴ ὄχι ἁπλῶς παρακολούθησις, ἀλλὰ ἡ συμπαράστασις, ἀλλ’ ὑποχρεωτικὴ καὶ ἀποφασιστικὴ συνύπαρξις μιᾶς εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς μὲ τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀσκῇ δημοσίαν ἐπιχείρησιν. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ δὲν δεσμεύεται ἀπὸ καμμίαν ὀρθοδοξίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ πολιτεύματος θὰ μπορούσαμε νὰ φθάσωμεν ἕως ἐκεῖ, διότι μία τῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος εἶναι ἡ διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν. Οὔτε θέλω, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς νὰ ἀνοιχθῶ, ὅπως ἔκαμεν ἕνας συνάδελφος, εἰς τὴν εὐρεῖαν θάλασσαν τοῦ μεγάλου συνταγματοτεχνικοῦ ζητήματος πὼς πρέπει ν’ ἀσκῆται εἰς τὸ μέλλον ὀρθοτέρα ἡ νομοθετικὴ ἁρμοδιότης τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ θέμα αὐτό, θέμα βαρύ, νὰ συζητήσωμεν εἰς τὸ περιθώριον ἑνὸς νομοσχεδίου, οἱασδήποτε σημασίας, δὲν ἔχομεν, ἄλλωστε, ἁρμοδιότητα νὰ τὸ λύσωμεν ὡς κοινὴ Βουλή. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν θὰ μείνωμεν εἰς αὐτὰ ποὺ ἐπιτρέπονται συνταγματικῶς καὶ ποὺ περιέχονται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ τὸ ἐξήτασε, δὲν λέγω μετ’ εὐσυνειδησίας, διότι ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Βουλῆς ἔχουν ὑποτίθεται τὴν ἰδίαν εὐσυνειδησίαν, ἀλλὰ μὲ κάποιαν ἰδιαιτέραν εὐαισθησίαν καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος νὰ βοηθήσωμεν νὰ γίνουν τὰ ἔργα καὶ δὴ ταχέως καὶ ταυτοχρόνως κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ παραφυλάξωμεν καὶ τὴν ὑπεροχὴν καὶ τὸ κῦρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡς ἐξουσίας δοθείσης, ὡς ἐξουσίας παραχωρούσης ὡρισμένας ἁρμοδιότητας εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§136Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Καὶ τὶ ἐμποδίζεται ἡ... (Δὲν ἠκούσθη).

§137Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ χρηματοδότης ἀπαιτεῖ τὴν προηγουμένην δημιουργίαν τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ διὰ νὰ παραχωρήσῃ τὰ κεφάλαια. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι πρόκειται περὶ ἰδιοτροπίας του. Ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω ὅτι ὅταν λαμβάνετε χρήματα καὶ ἂν πρόκειται περὶ ἰδιοτροπίας τοῦ χρηματοδότου πρέπει νὰ τὴν σεβασθῆτε. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἰδιοτροπία, εἶναι διάφορος νοοτροπία. Θέλουν συνήθως οἱ ξένοι, ὅταν παρέχουν τὰ μέσα διὰ νὰ γίνῃ κἄτι, νὰ γίνῃ ἡ ἀρχὴ ἀπὸ ἕνα σημεῖον τὸ ὁποῖον θεωροῦν σπουδαῖον. Τούτου ἕνεκα καὶ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ κ. Γκρέϊντυ ἔχει τοιοῦτον νόημα καὶ ὁμιλεῖ μάλιστα καὶ περὶ δημοσίας ἐπιχειρήσεως, θέμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθω κατωτέρω. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠμπορεῖ ν’ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον. Καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ψέξω τὴν Κυβέρνησιν διότι ζητεῖ ἐξουσίας, διότι ἂν τὰς ἀρνηθῶ, αὔριον δὲν θὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τῆς ζητήσω εὐθύνας. Βεβαίως τὰ διατάγματα ποὺ θὰ ἐκδοθοῦν δὲν θὰ ἐγκριθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ θὰ δύνανται καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐλεγχθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ πρόβλημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω τὸ μέγα ἔργον καὶ τὸ μέγα καθῆκον τῆς Βουλῆς. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους καὶ τῆς διευθύνσεως τῆς οἰκονομίας εἰς μίαν σύγχρονον δημοκρατίαν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ τονίζω ὅτι ὅσον περισσότερον ζητοῦμεν τὴν ἐπέμβασιν καὶ τὴν ρύθμισιν τῆς οἰκονομίας πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ συνόλου, τόσον περισσότερον ἔχομεν ὑποχρέωσιν καὶ δικαίωμα νὰ ζητοῦμεν τὸν ἔλεγχον τὸν πλέον πολύπλευρον ἔλεγχον καὶ φυσικὰ πρωτίστως τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς. Διότι ὅσον βαθύτερα μπαίνουμε εἰς τὴν οἰκονομίαν, ὡς Κράτος ὑπὸ οἱασδήποτε μορφάς, τόσον μεγαλυτέρα εἶναι ἡ ἀνάγκη νὰ ἐλέγχωμεν τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα ἀσκοῦν τὴν πολιτικὴν ποὺ προσδιορίζει ἑκάστοτε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἐκτελεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἡ Διοίκησις καὶ οἱ κοινωνικοὶ καὶ οἰκονομικοὶ ὀργανισμοί. Κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς ὅτι ἴσως πιστεύεται, εἰς τὰ καθεστῶτα τῆς μὴ ἐλευθέρας οἰκονομίας, ἡ ἀνάγκη τοῦ ἐλέγχου εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα. Καὶ τοῦτο δι’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ βασικὸν γνώρισμα τῆς Δημοκρατίας. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχῃ συνείδησιν ὅτι ἀφ’ ἧς ψηφίζει τοιαῦτα νομοσχέδια ἀποκτᾶ πολλαπλᾶ δικαιώματα καὶ ἁρμοδιότητας διὰ νὰ ἐλέγχῃ ὄχι μόνον τὴν οὐσιαστικὴν διεύθυνσιν τῆς κρατικῆς ἢ δημοσίας ἢ κοινωνικῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ καὶ τὴν τυπικὴν συμμόρφωσίν της πρὸς τὸν νόμον. Δι’ αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ καθιερωθοῦν καὶ ὑποχρεώσεις ἐπισήμων ἀνακοινώσεων, πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ καὶ ἄνευ αὐτῶν ὑφίσταται ἀμείωτον τὸ δικαίωμα τοῦ ἰδικοῦ μας ἐλέγχου καὶ ἐπὶ τῶν ἐκδοθησομένων διαταγμάτων ποὺ προβλέπει ὁ νόμος. Παραδείγματα νόμων οἱ ὁποῖοι παρέχουν μίαν εὐρεῖαν ἐξουσιοδότησιν πολὺ εὐρυτέραν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τὰ ἐκδοθησόμενα διατάγματα νὰ ἀνακοινωθοῦν εἰς τὴν Βουλήν, ἔχομεν εἰς παλαιοτέρας ἐποχάς. Ἐὰν ἦτο ἐδῶ ἐν τῷ συνόλῳ της ἡ Κυβέρνησις, θὰ τῆς ἔλεγα ὅτι ἀντὶ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἄκρως ὀλισθηρὰ ἢ μᾶλλον ἀντὶ τῆς προαγγελίας τῆς ἐκδόσεως ἀναγκαστικῶν νόμων κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, θὰ ἠμποροῦσεν ἐπὶ τέλους νὰ μιμηθῇ ἕνα παράδειγμα τῆς Βουλῆς τοῦ 1917, διαρκοῦντος τοῦ πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Ἀπὸ τὸ 1917 ἕως τὸ 1919 ἐξεδόθησαν 4 τοιοῦτοι νόμοι γενικῆς ἐξουσιοδοτήσεως ἐπὶ ὡρισμένων εὐρύτατα διατυπωμένων θεμάτων. Ὁ πρῶτος νόμος, ὁ 848)17, ὥριζε ὅτι ἐπὶ 4 μῆνας ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις διὰ Νομοθετικῶν Διαταγμάτων νὰ ρυθμίζῃ ζητήματα ἀναγόμενα εἰς τὸν στρατόν, εἰς τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὸν ἐπισιτισμόν, καὶ ἄλλα θέματα, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποβληθοῦν τὰ διατάγματα εἰς τὴν Βουλήν πρὸς γνῶσιν καὶ ὄχι πρὸς ἔγκρισιν. Τέσσαρες τοιοῦτοι νόμοι ἐξεδόθησαν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἐκείνου. Ὁ τελευταῖος εἶναι ὁ ὑπ’ ἀριθ. 1599 καὶ εἶχε ἀκόμη εὐρυτέραν ἐξουσιοδότησιν. Ἐάν, λοιπόν, πρόκειται νὰ νομοθετήσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι τὰ πράγματα τὴν πιέζουν, κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς, θὰ προτιμοῦσα ἀντὶ τῆς ὁδοῦ τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων, νὰ ἐζητοῦσε μίαν τοιούτου εἴδους ἐξουσιοδότησιν τὴν ὁποίαν θὰ ἐπροτίμα νὰ χορηγήσῃ ἡ Βουλή. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται μὲ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, δὲν ὁμοιάζει βέβαια μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε μὲ τοὺς ἀνωτέρω νόμους, τοὺς ὁποίους δι’ ἄλλον λόγον ἀνέφερα. Εἶναι κἄτι πολὺ ὀλιγώτερον, διότι ἐδῶ ἔχετε τὰς θεμελιώδεις βάσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἐξουσιοδοτημένη Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ μεταβάλῃ καὶ πέραν τοῦ ἐλέγχου τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσωμεν ὡς Βουλή. Τὰ διατάγματα αὐτὰ δὲν θὰ ἔχουν νομικὴν ὑπόστασιν, ἐὰν ἄνευ ἐξουσιοδοτήσεως ἐκδοθοῦν ἢ ὑπερβοῦν τὴν ἐξουσιοδότησιν. Αἱ βάσεις τοῦ νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταὶ εἶναι αἱ ἑξῆς: 1) Τέμνει τὸ θέμα ποῖος εἶναι ὁ φορεὺς τῆς ἐπιχειρήσεως παραγωγῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ τὸ τέμνει ὑπὲρ τῆς μόνης λύσεως, ὑπὲρ τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως. Κύριοι βουλευταί, παρετηρήθη ἀπὸ προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅτι δὲν καθορίζει ὁ νόμος τί εἶναι ἀκριβῶς ἡ δημοσία ἐπιχείρησις. Δὲν νομίζω ὅτι ἔργον τοῦ νόμου εἶναι νὰ δώσῃ ὁρισμὸν τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως. Δίδει ὅμως δύο στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων καὶ θεωρητικῶς συνάγεται ὁ ὁρισμὸς ἀλλὰ καὶ πρακτικῶς συνάγονται αἱ συνέπειαι. Τὸ πρῶτον στοιχεῖον εἶναι ὅτι, κύριος καὶ τοῦ ἔργου καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τῆς ἐπιχειρήσεως, κατὰ τὴν νομικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἔννοιαν τοῦ ὅρου εἶναι τὸ Κράτος, καὶ τὸ δεύτερον στοιχεῖον εἶναι ὅτι ἡ ἐπιχείρησις θὰ κινῆται καὶ θὰ λειτουργῇ κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας. Τὰ δύο στοιχεῖα ὁμοῦ σημαίνουν ὅτι ἡ ἐπιχείρησις περιέχει μέσα της τὰ στοιχεῖα τῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἀποβλέπει εἰς κέρδος, ἀλλὰ εἰς ἕνα σκοπὸν δημοσίου συμφέροντος καθοριζόμενον εἰς τὸν νόμον καὶ ἀναπτυσσόμενον διαρκῶς καὶ δεύτερον ὅτι κινεῖται μὲ τοὺς οἰκονομικοτεχνικοὺς κανόνας, μὲ τοὺς ὁποίους κινεῖται ἡ ἐπιχείρησις ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας. Ἑπομένως ἐγκαταλείπει τοὺς κανόνας μὲ τοὺς ὁποίους κινεῖται τὸ Κράτος ὡς δημοσία διαχείρισις. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη βάσις τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν θὰ σᾶς κουράσω τώρα ἀναπτύσσων διατὶ δὲν ὑπῆρχεν οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἄλλη μορφὴ ἐπιχειρήσεως ἐν προκειμένῳ ἰδιωτική, ὄχι μόνον διότι τὰ κεφάλαια δὲν εἶναι ἰδιωτικὰ ἀλλὰ διατίθενται πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ ἢ τὰς ἐπανορθώσεις, ὄχι μόνον διότι ὁ ὄγκος τοῦ ἔργου δὲν προσιδιάζει εἰς ἰδιώτην ἐπιχειρηματίαν ἢ κεφαλαιοῦχον ἀλλὰ καὶ διότι ἡ γενικὴ τάσις, ἡ τάσις τῆς ἐποχῆς, εἶναι αὐτὴ πλέον διὰ τοιούτου εἴδους ἔργα καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι τάσις μόνιμος τοὐλάχιστον διὰ τὴν Εὐρώπην. Εἰς χώρας πλουσιωτέρας ὅπως εἶναι ἡ Ἀμερικὴ ἀκμάζει ἀκόμη ἡ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, ἀλλὰ εἰς τὴν πτωχὴν Εὐρώπην ἡ ὁποία ἐπέρασεν ἀπὸ τὸ στάδιον τῆς ἰδιωτικῆς, τῆς ἐλευθέρας ἐπιχειρήσεως καὶ κατέληξε νὰ δοκιμάσῃ τὰς μοιραίας ἀπογοητεύσεις ἡ περίοδος τοῦ οἰκονομικοῦ φιλελευθερισμοῦ, ἡ περίοδος τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἡ περίοδος τῆς χρησιμότητος τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου, ἐξεπεράσθηκε πλέον. Δὲν συζητοῦμεν, λοιπόν, ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον, ὁσάκις ἰδιωτικὰ κεφάλαια ἐπενδύθησαν ἐν Ἑλλάδι εἰς τοιούτου εἴδους ἔργα καὶ μάλιστα ἔργα πολὺ μικροτέρας ἐκτάσεως, καὶ σημασίας, εἰς τὸν ἠλεκτρισμὸν συγκεκριμένως, δὲν νομίζω ὅτι ἐδημιούργησαν ἐντυπώσεις ἐνθαρρυντικὰς διὰ τὴν ἐπανάληψιν τοῦ πράγματος. Τοὐναντίον μάλιστα τὸ παράδειγμα τῆς ἠλεκτρικῆς ἐπιχειρήσεως Ἀθηνῶν, ποὺ γνωρίζετε, ἐπέρασε ἀπὸ διάφορα στάδια. Ὑπῆρχεν ἡ παλαιὰ ἠλεκτρικὴ ἑταιρία, ἡ ὁποία ἔφθασεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ἠναγκάσθη τὸ Κράτος διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ προσελκύσῃ ἀλλοδαπὰ κεφάλαια διὰ τὴν δημιουργίαν νέας, ἀλλὰ μὲ ποῖον ἀντίτιμον; Τὸ ἀντίτιμον εἶναι αἱ συμβάσεις αἱ ὁποῖαι, ὅσοι ἐξ ἡμῶν ἔχουν μελετήσει, γνωρίζομεν τί περιέχουν. Καὶ ὅταν ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ, ἐξεπροσώπησε κάποτε τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ὡς δικηγόρος ἐνώπιον ἀλλοδαπῆς διαιτησίας τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ σύμβασις μεταξὺ Κράτους καὶ ἀναδόχου ἑταιρίας, ἐκέρδισε μὲν τὴν ὑπόθεσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ ὁμολογῶ ὅτι ἠσθάνσθη φοβερὰν ἐντροπὴν ὡς Ἕλλην διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Δὲν ἠμπορεῖτε, λοιπόν, ἀζημίως νὰ προσελκύσητε τὰ ξένα κεφάλαια εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ οὔτε ἄλλωστε ἠμποροῦμεν νὰ ἀναμένωμεν ἐνίσχυσιν ἀπὸ τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον. Ἀλλὰ ἠρωτήθην ἀπὸ κάποιον συνάδελφον, ἐδῶ γίνεται πρόβλεψις, περὶ δανεισμοῦ ἀπὸ ἰδιωτικὰς πηγάς. Ὀρθῶς γίνεται πρόβλεψις. Μήπως ἀποκλείεται νὰ ἐκδοθῇ ἕνα ὁμολογιακὸν δάνειον; Δὲν ἔχουν ἐκδοθῆ ὁμολογιακὰ δάνεια παλαιότερον, ἀδιάφορον ἂν ἔπεσαν καὶ αὐτὰ εἰς βάρος τοῦ Κράτους, ὅπως π. χ. τῶν «ΣΠΑΠ»; Διατὶ μία δημοσία ἐπιχείρησις δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ἂν σταθῇ εἰς τὰ πόδια της, καὶ θὰ σταθῇ ἐφ’ ὅσον ἔχει ἐξησφαλισμένην τὴν ἀπόδοσιν, διατὶ μία τοιαύτη ἐπιχείρησις θὰ ἐκωλύετο νὰ ἐκδώσῃ ἕνα ὁμολογιακὸν δάνειον διὰ νὰ ἐνισχυθῇ; Διότι πράγματι συμμερίζομαι τὰς ἐπιφυλάξεις τὰς ὁποίας ἔκαναν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι περὶ τῆς ἐπαρκείας τῶν κεφαλαίων, ὄχι διὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῶν ἔργων, ἀλλὰ διὰ τὴν μεταγενεστέραν ἐπέκτασιν διότι αὐτὸ εἶναι ἕνα ἔργον ποὺ δὲν θὰ σταματήσῃ νὰ ἐπεκτείνεται. Ἀλλὰ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ διατυπώσω πάλιν τὸ παράπονον ὅτι δὲν βλέπω νὰ ἀποσαφηνίζῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἀποφάσεις του ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς θερμικῆς ἐγκαταστάσεως τῆς Πτολεμαΐδος. Εἶναι θέμα διὰ τὸ ὁποῖον οὐδεὶς θὰ παρεξηγήσῃ τοὺς βουλευτὰς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἂν τὸ φέρουν εἰς πᾶσαν στιγμὴν ἐνώπιον ὑμῶν, ὡς ἕνα αἴτημα ἀναγκαίας ἐξυπηρετήσεως τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀλλὰ γενικώτερον καὶ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Μᾶς ἐδώσατε μίαν ὑπόσχεσιν διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ πρέπει μὲ πάντα τρόπον νὰ τὰ περιλάβετε εἰς τὸ πρόγραμμά σας, ἄλλως νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἀδικεῖτε τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ὄχι ἀπὸ τοπικιστικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως, ὑπηρεσίας πρὸς τὸ γενικώτερον ἐθνικὸν συμφέρον. Μία ἄλλη παρατήρησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου πρὸς ἀποσαφήνισιν τῶν πραγμάτων, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἀντίληψιν, καὶ τὴν ἐκφράζει ἐπαρκῶς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἡ δημοσία ἐπιχείρησις, δὲν εἶναι διοίκησις. Θὰ ἀπετέλει πλάνην καὶ πλάνην ἡ ὁποία θὰ ὡδηγοῦσεν εἰς συγχύσεις, ἐὰν εἴτε ἡμεῖς ψηφίζοντες τὸν νόμον, εἴτε οἱ ἐκτελεσταὶ τοῦ νόμου, ἐφαντάζοντο ὅτι ἡ δημοσία ἐπιχείρησις, ταυτίζεται μὲ τὴν διοίκησιν. Ἡ διοίκησις θὰ παραμείνῃ χωριστή. Ἡ δημοσία ἐπιχείρησις δὲν εἶναι διοίκησις διότι εἶναι ἐπιχείρησις καὶ δεύτερον, διότι εἶναι κἄτι τὸ αὐτοτελὲς ὀργανικῶς, τὸ ὁποῖον δὲν συμπίπτει μὲ τὴν διοικητικὴν ὀργάνωσιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτὴν θὰ ἦτο δὲ κακόν, ἐὰν συμπίπτει μὲ τὴν Κρατικὴν ὀργάνωσιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτήν. Ἡ τάσις, κύριοι βουλευταί, τῆς ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τὰ παλαιὰ πρότυπα τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, δὲν ἄγει πρὸς τὰς ἐν τῇ στενῇ ἐννοίᾳ κρατικοποιήσεις τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἄγει ἀντιθέτως πρὸς τὰς διαφόρους εὐρυτέρας μορφὰς τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἢ τῆς ἐθνικοποιήσεως ἢ τῆς κοινωνικοποιήσεως μορφάς, τῶν ὁποίων εὐτυχῶς ἔμπρακτα παραδείγματα μᾶς δίδει τελευταῖα ἡ σημερινὴ Ἀγγλικὴ οἰκονομικὴ πολιτική. Καὶ λέγω εὐτυχῶς, διότι ἔτσι, αἱ σοσιαλιστικαὶ λύσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς πιστεύομεν, ἀποκτοῦν σήμερον ὑπερασπίσῃμα παραδείγματα πραγματοποιήσεως. Δὲν εἶναι, λοιπόν, διοίκησις ἡ δημοσία ὑπηρεσία. Τοῦτο σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ χωριστὴ διοίκησις, διότι χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἔλεγχος τῆς διοικήσεως. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ἡ δημοσία ἐπιχείρησις χρειάζεται καὶ κἄποιον ἄλλον ἔλεγχον, πλὴν τοῦ ἐλέγχου τῆς Βουλῆς. Ἡ διαχείρισίς της δὲν εἶναι ἐκτέλεσις δημοσίου προϋπολογισμοῦ, δὲν εἶναι διαχείρισις δημοσίων ἐσόδων, καὶ ὑπὸ τὴν συνήθη ἔννοιαν τοῦ ὅρου, διὰ νὰ ἐλέγξωμεν τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν πῶς διέθεσεν τὰς πιστώσεις, ἀλλὰ εἶναι δύναμις οἰκονομικὴ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ συνόλου, ποριζομένη τὰ κεφάλαιά της κατὰ τὸν τρόπον, ποὺ ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἔχουσα ἔσοδα ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος, τὴν ὁποίαν θὰ εἰσπράττῃ ἀπὸ τοὺς καταναλωτάς. Πάντα ταῦτα ἀπαιτοῦν τὸν ἔλεγχον τῆς Διοικήσεως, ἰδίως ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τοῦ ρεύματος καὶ τὴν τιμήν, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον ὀρθῶς θέτει βασικὰς ἀρχὰς κατευθυντηρίους, εἶναι ἀδύνατον κατὰ τὴν γνώμην μου πέραν τούτου καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ δεσμεύσωμεν τὴν ἐπιχείρησιν ἡ ὁποία θὰ σχηματισθῇ διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἀπαιτεῖται ὁ διαρκὴς οἰκονομικὸς καὶ τεχνικὸς ἔλεγχος τῆς διοικήσεως. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ μιᾶς ἄλλης ἀρχῆς, κατόπιν, θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Τὰ ἐργοστάσια παραγωγῆς ἐνεργείας πρέπει νὰ χρησιμοποιήσουν κατὰ προτίμησιν ἐγχώριον καύσιμον ὕλην, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἕνα προνόμιον ὑπὲρ τῶν ἐγχωρίων λιγνιτῶν, προνόμιον τοῦ ὁποίου δὲν σᾶς διεφεύγει ἡ σημασία. Καὶ δεύτερον, εἰς τὸ θέμα τῆς διαθέσεως καὶ πωλήσεως τοῦ ρεύματος, διατηρῶ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἴχομεν καταλήξει νὰ δώσωμεν ἕνα προνόμιον εἰς τοὺς Δήμους, τὰς Κοινότητας καὶ τοὺς Συνεταιρισμοὺς νὰ εἶναι δευτερεύοντες διανομεῖς τοῦ ρεύματος, οἱονεὶ δευτερεύοντες διατάσσονται κατὰ τὴν λογιστικὴν γλῶσσαν, ἐνῷ ὅπως παρατάσσονται εἰς τὸ σχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἐδάφ. βʹ οἱ καταναλωταί, οἱ Δῆμοι, αἱ Κοινότητες, οἱ Συνεταιρισμοὶ καὶ αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις, παρατάσσονται ἐν ἰσοτιμίᾳ. Νομίζω, ὅτι διὰ λόγους ποὺ ἀνεπτύχθησαν καὶ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ μία προτίμησις εἰς τοὺς δημοσίου χαρακτῆρος Ὀργανισμοὺς ὅπως οἱ Δῆμοι, αἱ Κοινότητες καὶ οἱ Συνεταιρισμοὶ καὶ διότι εἶναι δίκαιον αὐτὸ διὰ νὰ προσπορισθοῦν καὶ κἄποιον πόρον οἱ Ὀργανισμοὶ αὐτοὶ τοὺς ὁποίους ἀπεστερήσαμεν ἀπὸ πολλοὺς ἄλλους διὰ τῆς γενικῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς καὶ διὰ νὰ ἐνισχυθῇ τὸ πνεῦμα τῆς τοπικῆς πρωτοβουλίας, καὶ εὐθύνης καὶ εἰδικῶς τοῦ τοπικοῦ συνεταιρισμοῦ, διὰ τῆς διαθέσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ἐλέχθη, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἔλλειψιν τοῦ νομοσχεδίου ὅτι δὲν δίδει περίπου τὴν περιγραφήν, δὲν θὰ ἔλεγον τὴν φωτογραφίαν, τὸν τρόπον τῆς διοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. Φωτογραφίαν τῆς διοικήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐὰν τὴν ἔδιδε θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν πολεμήσωμεν, διότι ἔχομεν χορτάσει ἀπὸ φωτογραφίας τοιούτου εἴδους. Ἐπροτίμησεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, νὰ δώσῃ μίαν εὐρεῖαν, ἀλλὰ ἀρκετὰ περιχαρακωμένην, ἀπὸ ἀπόψεως κατευθύνσεων, ἐξουσιοδότησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν αὐτὴν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔβαλεν ὡρισμένα στοιχεῖα τῶν ὁποίων ἡ καλόπιστος ἐφαρμογὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐκδώσῃ τὰ ὀργανωτικὰ διατάγματα πρέπει νὰ προϋποτίθεται, διότι, φυσικά, ἄλλως καὶ πᾶσα «περιγραφὴ» ἢ καταστρατήγησις εἶναι πολὺ εὔκολος. Ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ στοιχεῖα; Πρέπει ἡ σύνθεσις τῆς διοικήσεως νὰ περιλάβῃ εἰς ἐπαρκῆ ἀναλογίαν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰδικευμένα πρόσωπα, δηλαδὴ τεχνικοὺς ἐν γένει, εἰδικοὺς περὶ τὰ ζητήματα αὐτά, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκπροσώπους τῶν ὠργανωμένων παραγωγικῶν τάξεων καὶ τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ, λ. χ. τῶν δήμων ἢ τῶν ἐπαρχιῶν. Εἶναι τρία στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δίδονται κατευθύνσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὰ ἀναζητήσῃ, νὰ τὰ συγκροτήσῃ κατὰ κἄποιον ἀντιπροσωπευτικὸν τρόπον καὶ νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν σύνθεσιν τοῦ διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἄν, ἀντὶ τούτου, ὑπεβάλετο εἰς τὴν Βουλὴν ἓν σχέδιον περιέχον ἐν λεπτομερείᾳ τοὺς τιτλούχους τῆς μελλούσης διοικήσεως, κατὰ σύνθεσιν γινομένην —καὶ φοβοῦμαι αὐτὸ ἦτο τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε ὑπ’ ὄψει της ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, πρὶν φθάσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν— ἀπὸ δύο Ἀρεοπαγίτας, Συμβούλους τῆς Ἐπικρατείας, καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου κλπ., σᾶς βεβαιῶ, κύριοι βουλευταί, παρὰ τὸν προσωπικὸν σεβασμόν, ποὺ ἔχω πρὸς πλείστους ὅσους ἐκ τῶν ὑψηλῶν αὐτῶν ἀξιωματούχων τῆς χώρας, θὰ ἤμην ἀπολύτως ἀντίθετος, διότι, ὅπως μοῦ ἐδόθη, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἄλλων νομοσχεδίων, εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξω, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄριστοι ὡς Ἀρεοπαγῖται διὰ τὸ ἔργον τὸ δικαστικόν, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄριστοι καθηγηταὶ διὰ τὸ ἔργον τὸ πανεπιστημιακόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι οἱ κατάλληλοι διοικηταὶ μιᾶς δημοσίας ἐπιχειρήσεως, ὅταν μάλιστα τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον θὰ εἶναι ἕνα ὑπεύθυνον συλλογικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὄχι μόνον τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ καὶ τὴν χάραξιν τῆς περαιτέρω πορείας της, διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τοὺς σκοπούς της. Ἀναγκαζόμεθα, λοιπόν,—θὰ ηὐχόμην νὰ ἠμπορούσαμεν νὰ συνθέσωμεν τὸ Συμβούλιον αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν—ἀναγκαζόμεθα νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν εὐρεῖαν ἐξουσιοδότησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι πᾶς ὑπουργός, διότι δὲν θέλω νὰ μεταχειρισθῶ τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθησαν πολλοί, ὅτι ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν σημερινὸν ὑπουργόν, ἐπιχείρημα καθαρῶς προσωποπαγὲς καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀντικειμενικὴν ἀξίαν, μὲ τὴν πεποίθησιν, λέγω, ὅτι πᾶς ὑπουργὸς τοῦ μέλλοντος θὰ ἔχῃ συνείδησιν τῆς σημασίας τοῦ θέματος καὶ θὰ ἐλέγχεται ἐπ’ αὐτοῦ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Διότι, κύριοι βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ὑπογραμμίσω τὴν πεῖραν ποὺ ὑπάρχει εἰς πάντας τοὺς παροικοῦντας ἐν Ἑλλάδι καὶ ὄχι μόνον εἰς τοὺς μετέχοντας τοῦ πολιτικοῦ βίου. Ἐὰν οἱοσδήποτε ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ «περιγράψῃ» τὰς διατάξεις ἑνὸς νομοθετήματος διὰ λόγους οἱασδήποτε προσωπικῆς του πολιτικῆς, ὥστε ἀντὶ τῶν ἀρίστων νὰ ἐκλέξῃ τοὺς μετρίους, ἢ τοὺς χειροτέρους, βεβαιωθῆτε, ὑπάρχουν πλεῖστοι ὅσοι. Ἐὰν ὅμως ἔχωμεν, ὅπως καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν, ἕνα ἐλάχιστον ὅριον ἐμπιστοσύνης πρὸς οἱονδήποτε ὑπουργὸν ἔχοντα συνείδησιν τῆς σημασίας τοῦ ἔργου καὶ ταυτοχρόνως ἐλέγχωμεν τὴν κρίσιν τοῦ ἑκάστοτε ὑπουργοῦ, νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν μὲ τὴν συνείδησιν κάπως ἥσυχον νὰ ψηφίσωμεν, τὴν διάταξιν, αὐτήν, παρὰ τὴν εὐρύτητα, ποὺ δίδει εἰς τὸν ὑπουργόν, διὰ νὰ συγκροτήσῃ τὴν διοίκησιν. Ἐπὶ πλέον μία ἄλλη ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἡ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ προήγαγε κατὰ τὴν συζήτησιν, ὥστε νὰ τὴν ἀποδεχθῇ καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια συγκεκριμένη, ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος καὶ ὑπὸ ὡρισμένην μορφήν, νὰ ἑνοποιηθοῦν αὐταὶ αἱ πολύπλοκοι, πολυσχιδεῖς καὶ πολὺ διασκορπισμέναι ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ πρόβλημα τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Διότι ἢ θὰ ὑπάρχῃ μία διοίκησις ὑπὸ τὴν ἐπιστημονικὴν καὶ τεχνικὴν τοῦ ὅρου ἔννοιαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὅπως ὑπάρχει εἰς τὴν Δικαιοσύνην, εἰς τὴν Παιδείαν, εἰς τὸν Στρατόν, ἡ ὁποία πρέπει καὶ αὐτὴ νὰ διέπεται ἀπὸ μίαν ἑνότητα, ἑνότητα συλλήψεως, ἑνότητα ὀργανώσεως, ἑνότητα πολιτικῆς, ἢ ἐὰν συνεχισθῇ τὸ αὐτὸ καθεστὼς τῶν παραλλήλων καὶ ἀνεξαρτήτων ὑπηρεσιῶν, θὰ συνεχίσωμεν μίαν ἀναρχίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι πρὸς ὄφελος οὔτε τοῦ τεχνικοῦ ἐξοπλισμοῦ τῆς χώρας οὔτε τῶν Κυβερνήσεων αἱ ὁποῖαι τὸν ἐποπτεύουν, τὸν προάγουν καὶ τὸν ἐλέγχουν. Δι’ αὐτὸ ὀρθῶς τίθεται ἡ ἀρχὴ ὅτι θὰ μεταβιβασθῶσιν αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Συντονισμοῦ εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον. Καὶ ἢ θὰ ἱδρυθῇ ἕνα νέον Ὑπουργεῖον, ἕνα Ὑπουργεῖον ἐνεργείας, καυσίμων, ἢ θὰ ἐπιλεγῇ ἓν ἐκ τῶν πολλῶν σήμερον Ὑπουργείων, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρωθοῦν ὅλαι αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, παραμένοντος τούτου, ὡς Ὑπουργείου ἐπιτελικοῦ καὶ γενικῆς ἁρμοδιότητος. Διότι καὶ ὅταν ἐψηφίσαμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως Ὑπουργείου Συντονισμοῦ αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν εἴχομεν. Ἐὰν πρόκειται τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, νὰ γίνῃ πολυυπουργεῖον, ὅπως τὰ πολυϊατρεῖα, ἡ ἀποτυχία του εἶναι βεβαία ἀπολύτως.

§138Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θὰ χρειασθῶμεν τότε καὶ ἓν ἄλλο Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ τὸ ὑφιστάμενον πολυσχιδὲς Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ.

§139Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δι’ αὐτό, τὸ μὲν Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ θὰ μείνῃ τὸ γενικὸν ἐπιτελεῖον, αἱ δὲ καθ’ ἕκαστα ὑπηρεσίαι ἀντὶ νὰ εἶναι διασκορπισμέναι εἰς 4 ἢ 5 ὑπουργεῖα —ἔγινεν ἡ ἀπαρίθμησις προχθὲς καὶ δὲν ἠξεύρω εἰς πόσα ὑπουργεῖα εἶναι κατανεμημέναι αἱ ἁρμοδιότητες— θὰ ἑνωθοῦν ὅλαι εἰς ἕνα ἄλλο Ὑπουργεῖον. Ἔθεσεν ὅμως καὶ μίαν ἄλλην ἀρχὴν ἡ κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν, λυποῦμαι, ὅτι δὲν βλέπω διατυπωμένην εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὴν ἀρχὴν τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς Συμβουλίου ἐνεργειακῆς πολιτικῆς ἢ μᾶλλον ἑνὸς Συμβουλίου ἐνεργείας καὶ καυσίμων. Ἡ ἰδέα αὐτὴ ἦτο ἰδέα τοῦ συναδέλφου κ. Ζίγδη, ποὺ ἀντιπροσωπεύεται εἰς μίαν τροπολογίαν ποὺ εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ποὺ τὴν ἀπεδέχθη καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ καὶ τὴν ὑπεστήριξε καὶ τὴν ὑποστηρίζει καὶ τώρα. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ τῆς οἰκονομικῆς τῆς ἐξελίξεως πρέπει νὰ προχωρήσῃ πρὸς μίαν πληρεστέραν ἐκβιομηχάνισιν, σπονδυλικὴ στήλη τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἐνεργειακὴ πολιτικὴ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν καυσίμων, διότι ἔχομεν καὶ ἐγχώρια καύσιμα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀξιοποιήσωμεν διότι ἐξοικονομοῦμεν πόρους διὰ τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν μας. Διερωτῶμαι, λοιπόν, τὴν ἑνιαίαν χάραξιν, τὴν κατεύθυνσιν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἡ ὁποία μετὰ τὰς βασικὰς γραμμὰς ποὺ θὰ θέσῃ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, καθίσταται ἔργον κατ’ ἐξοχὴν τεχνικόν, διερωτῶμαι, ποῖος θὰ ὀργανώσῃ καὶ θὰ ἐπιβλέψῃ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι κενὴ λέξις, ἀλλὰ πρᾶξις καθημερινὴ καὶ δὴ πρᾶξις τεχνική, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἕνα συλλογικὸν ὄργανον ἀνωτάτης ἁρμοδιότητος ἀλλὰ καὶ ἀνωτάτης σημασίας, καταλλήλως συγκροτούμενον; Ποῖος θὰ ἐνσαρκώσῃ; Χρειάζεται ἄρα ἕνα ὄργανον ὄχι πολυμελὲς κατ’ ἐμέ, τὸ ὁποῖον θὰ κατευθύνῃ ἐν τῇ πράξει, τὴν ἐνεργειακὴν πολιτικὴν καὶ τὴν πολιτικὴν τῶν καυσίμων τοῦ Ὑπουργείου Ἐνεργείας ποὺ θὰ ἱδρυθῇ. Διὰ τοῦτο, θὰ παρακαλοῦσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ θέματος, ἔχων ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐνώπιόν του ἔγιναν εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἴσως καὶ ἄλλας γνώμας ποὺ προηγουμένως ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους ἐπὶ τοῦ θέματος διετυπώθησαν καὶ νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Συμβουλίου, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι συμπληρώνει τὸ ἔργον του κατὰ ἕνα τρόπον πάρα πολὺ ἐπιτυχῆ ἀλλὰ καὶ ἀπαραίτητον. Ἀντιλαμβάνομαι ἴσως μερικὰς ἀντιρρήσεις, δὲν ἠξεύρω πόθεν προερχομένας, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους πᾶσα ἀντίρρησις ἔχει ὡρισμένην σημασίαν καὶ ὡρισμένον βάρος. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ κἄποια ἀπογοήτευσις ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τοῦ ΟΤΕ ποὺ ἱδρύθη δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου ἀλλὰ ποὺ δὲν παρουσιάζει ὅμως ἀναλογίας μὲ τὸ θέμα καὶ δυνάμεθα νὰ τὸν κρίνωμεν ὡς ἥκιστα ἐπιτυχῆ. Ἀλλ’ ἡ παρομοίωσις μεταξὺ ΟΤΕ καὶ τῆς νέας ἐπιχειρήσεως ἔχει πάρα πολλὰ τὰ τρωτά, διότι γνωρίζετε ὅτι ὁ ΟΤΕ παρέλαβε ἕνα τμῆμα διοικήσεως ἀπὸ κρατικὴν ὑπηρεσίαν καί...

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ συγκρίνετε τὸ Συμβούλιον, ποὺ ἐπρότεινα, ἐνεργείας καὶ καυσίμων, μὲ τὸ Συμβούλιον τοῦ ΟΤΕ διότι τὸ Συμβούλιον τοῦ ΟΤΕ θὰ τὸ συγκρίνητε μὲ τὸ Συμβούλιον τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας.

§141Α. ΣΒΩΛΟΣ. Λέγω ὅτι φοβοῦμαι μήπως ἡ ἐναντίον τοῦ Συμβουλίου Ἐνεργείας κριτικὴ τροφοδοτεῖται ἀπὸ τὴν κρίσιν περὶ τῆς ἐπιτυχίας ἢ ὄχι τοῦ Συμβουλίου τοῦ ΟΤΕ, ἀσχέτως διαφορᾶς σκοπῶν.

§142Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Σᾶς δηλῶ ὅτι δὲν ἐπηρεάζομαι ἀπὸ τοιαύτας κρίσεις.

§143Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὁποιαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ κριτική, νομίζω ὅτι εἶναι τόσον ἐμφανὴς ἡ ἀνάγκη μιᾶς ἀνωτάτης Ἐπιτροπῆς, ἑνὸς ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐνεργείας, ἂν πρόκειται ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀντιμετωπίσῃ συστηματικῶς τὸ πρόβλημα αὐτό, εἶναι, λέγω, τόσον σοβαρὰ ἡ ἀνάγκη αὐτή, ὥστε πράγματι θὰ μοῦ ἐφαίνετο ἀτελής, χωρὶς τὸ Συμβούλιον ἡ ὅλη ὀργάνωσις ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Τελευταία μου παρατήρησις, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸ προσωπικὸν τῆς ἱδρυομένης ἐπιχειρήσεως. Εἶμαι εὐτυχὴς διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη τὴν ἄποψίν μας ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Τὸ προσωπικὸν μιᾶς δημοσίας ἐπιχειρήσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρεῖται προσωπικὸν ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως. Ἀντιθέτως πρέπει νὰ ἐξομοιωθῇ ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν δικαιωμάτων καὶ ἐγγυήσεων πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Τοῦτο καὶ προβλέπεται εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀποτελεῖ μίαν τῶν βάσεων τῆς ὅλης οἰκονομίας του, βάσιν ὀρθὴν καὶ ἀπαραίτητον. Παρ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις, κύριοι βουλευταί, τὰς ὁποίας εἰς ὡρισμένα σημεῖα ἐξέφρασα καὶ ἀκριβῶς ἐπειδὴ δὲν μὲ ἐπηρεάζει, ὅπως δὲν ἐπηρέασε καὶ πολλοὺς ἄλλους ἐκ τῶν προλαλησάντων, ἡ ἰδιότης μου ὡς μέλους τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, διότι ἐπὶ τοιούτων θεμάτων ἐνδιαφερόντων τὸν λαὸν ὁλόκληρον, τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον του δὲν νομίζω ὅτι χωρεῖ ἀντιπολίτευσις ἀλλὰ κριτική, λέγω ὅτι, παρὰ τὴν θέσιν μου αὐτὴν καὶ οἱανδήποτε ἀντίρρησιν ἐπὶ διαφόρων σημείων, καθόλου δὲν ἐμποδίζομαι νὰ συστήσω τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὰς τροποποιήσεις καὶ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας εἶχα τὴν τιμὴν νὰ κάμω, ὄχι διότι πιστεύω ὅτι εἶναι τέλειον ἢ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καλύτερον, ἀλλὰ διότι μὲ συγκινοῦν, δύο ἰδέαι καὶ αὐταὶ πρέπει νὰ συγκινήσουν καὶ τὴν Βουλήν. Πρῶτον, ὅτι ἐπὶ τέλους εἰσερχόμεθα εἰς τὸ στάδιον τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, ποὺ ἔχει πάρα πολὺ μεγάλην σημασίαν, ἀσχέτως οἱασδήποτε ἰδεολογίας ἢ ἄλλης κρίσεως καί, δεύτερον, αὐτὸ ποὺ καὶ ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, διότι διὰ πρώτην φορὰν τίθενται ὡρισμέναι βάσεις, ἀσχέτως ἂν εἶναι τέλειαι ἢ ὄχι καὶ ἀσχέτως ἂν εἶναι διάφοροι βέβαια ἀπὸ ἐκείνας ποὺ θὰ σᾶς εἰσηγούμην ἐγώ, ἐὰν ἤμουν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ πάντως βάσεις τῆς ὀργανώσεως δημοσίας ἐπιχειρήσεως, δηλαδή, ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, βάσεις ὀργανώσεώς της, ποὺ θὰ εἶναι τὸ πρῶτον στάδιον πρὸς περαιτέρω ἐξελίξεις ὀργανώσεως τῆς οἰκονομίας μας. (Χειροκροτήματα ἐκ διαφόρων πλευρῶν).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§145Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παραιτηθῶ τοῦ λόγου μετὰ τὴν τόσον διεξοδικὴν συζήτησιν, ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος. Ἡ εἰσήγησίς μου, διότι ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἂν δὲν τὴν ἀποδεχθῇ τώρα θὰ μᾶς δώσῃ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ τὴν υἱοθετήσῃ ἐν καιρῷ, ἡ εἰσήγησίς μου περὶ ἱδρύσεως Συμβουλίου Ἐνεργείας καὶ Καυσίμων, ἦτο συνυφασμένη μὲ τὴν ἄλλην εἰσήγησιν ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτή, τῆς ἑνοποιήσεως τῶν ὑπηρεσιῶν ἐνεργείας, καὶ καυσίμων. Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν πολιτικῆς ἐξηλεκτρισμοῦ, ἄνευ ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος, ὡς ἑνιαίου προβλήματος ἠλεκτρισμοῦ καὶ καυσίμων. Οὔτε ἄνευ τῆς προϋποθέσεως αὐτῆς νὰ ἱδρύσωμεν ἕνα φορέα τῆς λεγομένης ἐνεργειακῆς ἀνασυγκροτήσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου καθ’ ἣν προεβλέπετο ἓν Συμβούλιον, ἦτο οὐσιώδης. Ἡ ἀπάλειψις τῆς ἀρχικῆς διατάξεως, πολὺ δὲ περισσότερον ἡ ἀπάλειψις τῆς δευτέρας τοιαύτης, τῆς ἰδικῆς μας, δημιουργεῖ οὐσιῶδες κενόν. Τὸ λέγω αὐτό, ἀπὸ δύο ἀπόψεων. Πρῶτον, διότι θὰ δημιουργηθῇ μὲ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει ἐντὸς συντομωτάτου χρόνου ἕνας τεράστιος ὀργανισμὸς δι’ ἁπλῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, καθοδηγουμένου ἁπλῶς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν του. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ γεγονὸς ἂν μᾶς ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην τὸ παρελθὸν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Εἶναι ἓν ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ πρέπῃ νὰ συζητήσωμεν διεξοδικῶς καὶ ἐλπίζω ὅτι κάποτε θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, πρὸς συζήτησιν. Πάντως τὸ γεγονὸς εἶναι ἕν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἄνευ καμμιᾶς γενικωτέρας ὀργανώσεως θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ κολοσσιαίου αὐτοῦ ὀργανισμοῦ φορέως τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, ὁμολογῶ, ὅτι μὲ τὴν πεῖραν ποὺ ἔχομεν μέχρι σήμερον πολὺ φοβοῦμαι μήπως ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ἀντὶ νὰ δημιουργήσωμεν ὄργανον ἱκανὸν διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, δημιουργήσωμεν ἓν ἐξάμβλωμα, ἕνα νέον γιγαντιαῖον ὀργανισμὸν ποὺ δὲν θὰ ἔχῃ οὔτε σκελετὸν οὔτε πόδια οὔτε χέρια διὰ νὰ κινηθῇ καὶ οὔτε κεφαλὴν διὰ νὰ σκεφθῇ. Νομίζω, ὅτι, ἂν εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχῃ ἡ διάταξις περὶ Συμβουλίου Ἐνεργείας καὶ Καυσίμων θὰ προεφυλάσσετο ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ κατὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ φορέως καὶ κατὰ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ, ὥστε νὰ ἀνταποκριθῇ πλήρως πρὸς τὰς ἐπιδιώξεις του ὡς Ὑπουργοῦ, δηλαδή, εἰς τὴν ἀποστολήν του. Τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ ἐκίνησεν εἰς τὴν σκέψιν τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεώς μου, εἶναι ἡ φύσις τοῦ σήμερον ὑφισταμένου προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Χώρας, συγκεκριμένως τοῦ προγράμματος τῆς Ἐμπάσκο. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν ἄλλοτε νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλήν, δὲν μοῦ ἐμπνέει καμμίαν ἐμπιστοσύνην τὸ σημερινὸν πρόγραμμα τῆς Ἐμπάσκο, διότι εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι εἶναι μία ἀπὸ τὰς χειροτέρας λύσεις, τὰς ὁποίας ἠμπορούσαμε νὰ δώσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Διότι ἡ θερμική του βάσις εἶναι ἐσφαλμένη καὶ ἑπομένως τὸ ρεῦμα θὰ στοιχίζῃ ἀκριβά. Καὶ ἡ Ἑλλάς, ἐὰν δὲν ἀποκτήσῃ εὐθηνὸν ρεῦμα, δὲν χρειάζεται ἠλεκτρισμόν... Ἐπειδὴ τὸ πρόγραμμα τῆς Ἐμπάσκο δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ συνδέεται στενώτατα μὲ τὸ πρόγραμμα αὐτό, διὰ τοῦτο θὰ ἤθελα ἕνα συμβούλιον Ἐνεργείας καὶ Καυσίμων συνιστώμενον μὲ τὴν προσήκουσαν σύνθεσιν, ὥστε κατὰ τὴν τελικὴν ἀποδοχὴν τοῦ προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ, νὰ γίνῃ μία τελευταία προσπάθεια ἀναπροσαρμογῆς του πρὸς τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ πρὸς τὸ ἑλληνικὸν συμφέρον. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν περισσότερον. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐκτὸς τῆς ἑνοποιήσεως ἐνεργείας καὶ καυσίμων, καὶ τῆς ἑνοποιήσεως τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τῆς ὅλης πολιτικῆς, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐξηλεκτρισμόν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἓν Συμβούλιον Ἐνεργείας καὶ Καυσίμων διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διὰ νὰ βοηθήσῃ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὥστε νὰ δημιουργήσῃ οὗτος ἓν ὄργανον ἱκανὸν καὶ ἐπαρκὲς διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος καὶ βραδύτερον τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτοῦ καὶ δεύτερον, διὰ νὰ μᾶς σώσῃ, ἔστω τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ ἐσφαλμένου οἰκονομικῶς διὰ τὴν Χώραν. Διὰ τὸν διπλοῦν αὐτὸν λόγον θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ κάποιαν καθησυχαστικὴν διαβεβαίωσιν, εἴτε δηλαδή, ὅτι θὰ περιλάβῃ τὴν τροπολογίαν μας ἐνταῦθα, εἴτε ὅτι τάχιστα θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρᾶγμα διὰ νέου νόμου. Κύριοι, τὸ θέμα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν ἐπὶ τρεῖς ἢ τέσσαρας ὥρας, νομίζω, ὅτι θὰ ἤξιζε νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ ἐπὶ ἀρκετὰς ἡμέρας. Λυποῦμαι ὅτι αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, σπουδαιότατα διὰ τὸ μέλλον τῆς Χώρας, μᾶς ἔρχονται πάντοτε τὴν τελευταίαν στιγμήν. Εἶμαι νέος κοινοβουλευτικός, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τότε πλέον τὸ κοινοβούλιον δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς εὐθύνας του καί, ἑπομένως, τὸ κῦρος του ταχέως θὰ καταρρεύσῃ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ἑλληνικὸν κοινοβούλιον εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ συμπαρασταθῇ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θεμελιώδους διὰ τὴν Χώραν αὐτοῦ θέματος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι μὲ τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία κατεβλήθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, παρὰ τὴν στενότητα τοῦ χρόνου, ἠμπορέσαμεν νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἓν νομοσχέδιον καλύτερον ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἔφερεν. Ἐὰν ἐδίδετο ὁ χρόνος εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ ὄργανον, διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶται ὁ φορεὺς ἐνεργείας, θὰ ἦτο πολὺ καλύτερον, θὰ ἦτο πολὺ ἱκανώτερον νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς μεγάλας εὐθύνας του καὶ ταὐτοχρόνως θὰ ἐνέπνεεν ἐν τῇ γενέσει του μεγαλυτέραν ἐμπιστοσύνην πρὸς αὐτὸν —ἂς τὸ εἴπωμεν, ἂς μὴ τὸ κρύψωμεν— τὸν πολλάκις ἀπατηθέντα ἑλληνικὸν λαόν. Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὸ τεράστιον αὐτὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀκολουθήσῃ εἰς τὸ μέλλον τὴν ἰδίαν τακτικήν. Ἀναγνωρίζω ὅτι ἐξ ἁμαρτιῶν ἄλλων εὑρίσκεται μέχρις ἑνὸς σημείου εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ ὑποβάλῃ καὶ νὰ ζητῇ τόσον ἐσπευσμένως τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου ὡς τὸ παρόν, ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι, ὅταν θὰ παύσῃ πλέον καὶ αὐτὴ ἡ δικαιολογία, ὅταν δηλαδή, θὰ συνέλθῃ ἐκ νέου ἡ Βουλή, νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ τῆς ἀνάγκης τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ψηφίζωμεν νομοσχέδια, διὰ τὰ ὁποῖα φλέγεται ἡ καρδιὰ ὅλων μας νὰ τὰ ἴδωμεν ἀντάξια τοῦ προορισμοῦ των καὶ τὰ ὁποῖα ὅμως, λόγῳ τῆς πιέσεως τοῦ χρότου, ἀναγκαζόμεθα νὰ ψηφίζωμεν ἂν καὶ νομίζωμεν ὅτι δὲν ἔχουν τὴν ἐπάρκειαν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχουν, ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ θὰ μᾶς δώσῃ τὴν διαβεβαίωσιν αὐτήν, ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ συνεχισθῇ ἡ κακὴ τακτικὴ τοῦ παρελθόντος.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ταλιαδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§147Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἔλαβον τὸν λόγον πλεῖστοι ὅσοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐξήτασαν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καί, ἐν τῇ πλειονότητί των, ὅλοι συμβουλὰς καὶ παραινέσεις ἔδωσαν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος τὸ ὑπέβαλε. Δὲν εὑρέθη κανεὶς σύμφωνος μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, χωρὶς νὰ προσθέσῃ καὶ κάτι εἰς αὐτό. Τὸ νομοθέτημα παρουσιάσθη τελείως ἀμελέτητον καὶ ἀσαφὲς καὶ δὲν περιεῖχε τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ὁριστικαὶ μελέται, ἀλλὰ ὑπάρχουν πρόχειροι μελέται διὰ τὰ ὑπὸ κατασκευὴν τέσσαρα ἔργα. Δι’ ἓν παρόμοιον ἔργον νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ κάτι τὸ συγκεκριμένον καὶ κάτι τὸ μελετημένον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιώσωμεν τὴν Χώραν ὅτι κάμνομεν κάτι τὸ ἀξιόλογον καὶ σοβαρὸν ὅταν λέγωμεν ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν θεμελίωσιν τῶν προσωρινῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα, κατὰ πολλοὺς συναδέλφους, ἴσως νὰ εἶναι οἱ οἰκίσκοι τῶν ἐργατῶν εἰς τὸν τόπον ποὺ θὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα αὐτά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκεται ἐπίσης εἰς ἀμηχανίαν καὶ ἀπορίαν διὰ τὸν τόπον ὅπου θὰ ἱδρυθῇ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον. Δὲν ἠδυνήθη νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν ποῦ θὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον, εἰς τὸ Ἀλιβέρι, εἰς τὴν Χαλκίδα ἢ εἰς ἄλλο μέρος. Ἐπὶ πλέον διὰ τῆς ὑπαρχούσης ἀσαφείας καὶ ἐλλείψεως μελέτης δημιουργεῖται καὶ ἡ ἑξῆς ἀπορία: Ἕν κολοσσιαῖον ἔργον, ὅπως τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ χωρὶς μελέτην προβλέπουσαν τὸ κόστος τῆς πρώτης ὕλης, τῆς καυσίμου ὕλης, ποῦ θὰ χρησιμοποιηθῇ; Διότι ἐδῶ ὑπάρχει μία κολοσσιαία διαφορὰ ἀπόψεων, διαφορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ μὲν λιγνίτης τῆς Πτολεμαΐδος ἔχει κόστος 80 σὲντς κατὰ τόννον, ὁ δὲ τοῦ Ἀλιβερίου ἔχει κόστος περὶ τὰ 5 δολλάρια κατὰ τόννον. Ἑπομένως ἡ ἀνυπαρξία μελέτης διὰ τῆς ὁποίας θὰ προκρίνεται ἐπὶ βάσει ὅλων τῶν στοιχείων καὶ συντελεστῶν ἡ χρησιμοποίησις τῶν 80 σὲντς λιγνίτου Πτολεμαΐδος ἢ τῶν 5 δολλαρίων Ἀλιβερίου νομίζω, ὅτι δημιουργεῖ ἕνα σοβαρὸν κίνδυνον, τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ ἔχωμεν ἀκριβώτερον ρεῦμα μὲ ἐνδεχόμενον νὰ φθάσωμεν τότε εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι καλύτερον νὰ λείπῃ τὸ ρεῦμα μὲ κόστος λιγνίτου 5 δολλαρίων.

§148Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι ἀνακριβὴς ὁ ἰσχυρισμός σας αὐτός, περὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ κόστους τοῦ λιγνίτου Ἀλιβερίου καὶ Κύμης, οὗτινος μάλιστα αἱ θερμίδες εἶναι διπλάσιαι τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποστηρίζητε τὴν ματαίωσιν τοῦ ἀποφασισθέντος ἤδη θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Εὐβοίας. Σύμφωνοι εἴμεθα ὅλοι νὰ γίνῃ ἐκτὸς τῆς Εὐβοίας καὶ ἕτερον ἐργοστάσιον εἰς Πτολεμαΐδα. Πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ σταματήσῃ τὸ πνεῦμα αὐτὸ τῆς ἀντιδικίας.

§149Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριε συνάδελφε, ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἢ ἐπὶ τῶν ἔργων; Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῆτε ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἂν θέλετε νὰ συζητήσωμεν διὰ τὰ ἔργα, νὰ τὰ συζητήσωμεν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§150Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον προβλέπει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ ἐφ’ ὅσον εἰς αὐτὸ ὑπάρχει ἀοριστία φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Χώρας ἡ ψήφισις αὐτοῦ διὰ τοῦτο δὲ θὰ τὸ καταψηφίσω.

§151Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἰσχυρίζεσθε, κύριε συνάδελφε, κατὰ τρόπον ρητόν.....

§152Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόπτετε.

§153Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Πόθεν ἔχετε τὴν πληροφορίαν αὐτήν, ὅτι ὁ λιγνίτης ἔχει αὐτὸ τὸ κόστος;

§154Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§155Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐγὼ ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω τοῦτο. Ἡ ψήφισις γίνεται ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἢ γίνεται ἐπὶ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ γίνουν; Διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι ἀπόψε συζητοῦμεν τὸν Ὀργανισμόν, ἐνῶ σεῖς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡμιλεῖτε περὶ τοῦ ποῦ πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο τὸ ἐργοστάσιον.

§156Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Λέγω τοῦτο ὅτι δὲν ἔχει τίποτε τὸ σαφὲς εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι δι’ ἀοριστιῶν καὶ διὰ γενικοτήτων καταθέτετε ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τίποτε τὸ σαφές. Μέσα εἰς τὴν ἀσάφειαν εἶναι καὶ ὅλα αὐτὰ ποὺ λέγω.

§157Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἐδῶ κάμνομεν ἕνα ὀργανισμόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσετε. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο θέμα, δέχομαι τὴν συζήτησιν ἀλλὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις εἰς μίαν ὡρισμένην ἡμέραν καὶ τότε θὰ σᾶς εἴπω ποὺ πρέπει νὰ γίνῃ τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον, νομίζω ὅτι ἔχετε ἐκφύγει ἀπὸ τὴν συζήτησιν.

§158Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι συναφέστατον αὐτὸ ποὺ λέγω, διότι τὸ νομοσχέδιόν σας γέμει ἀοριστιῶν. Διότι ὅταν ἠρώτησα εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐὰν δύνασθε νὰ ἐντοπίσητε τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου τῆς Πτολεμαΐδος, μοῦ εἴπατε ὅτι δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε τὴν ἡμερομηνίαν, ὡσὰν ἐγὼ νὰ ἠρώτησα ἡμερομηνίαν ἢ καὶ ὥραν ἀκόμη. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας αὐτὸ ὑπάρχει πλήρης ἀοριστία καί ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἔλλειψις πάσης μελέτης διὰ τὴν χρησιμοποίησιν ὅλων αὐτῶν, καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν εἶναι συμφέρουσα, οὔτε τῆς Χώρας, οὔτε καὶ τῆς ἰδιαιτέρας περιφερείας ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχομαι, ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλους συναδέλφους, νὰ δηλώσω ὅτι θὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐπιβλαβές.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαγᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§160Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι κατόπιν τῶν οὐσιωδεστάτων ἀγορεύσεων διακεκριμένων συναδέλφων, δὲν προσήκει εὐρυτέρα συζήτησις καὶ λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τοῦ θέματος καὶ λόγῳ τοῦ περιωρισμένου τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον διαθέτει ἡ Βουλή. Ἐὰν ἐζήτησα νὰ εἴπω δύο λέξεις εἶναι διὰ νὰ κάμω μίαν διπλῆν παρατήρησιν. Πρῶτον νὰ διαδηλώσω τὴν χαράν μου, ὡς προερχόμενος ἀπὸ καθαρῶς ἀγροτικὴν περιφέρειαν, διότι διὰ τοῦ ὑποτυπώδους ἔστω αὐτοῦ νομοσχεδίου δημιουργοῦνται αἱ βάσιμοι προϋποθέσεις ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς ὑπαίθρου. Ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐζήσαμεν ὡς ἀγρόται καὶ οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν τὰς ἀνάγκας των περισσότερον, εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν ἀνυπολόγιστον ἀξίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ ἠλεκτρισμὸς διὰ τὴν ζωήν, τὴν παραγωγήν, τὴν εὐημερίαν καὶ τὴν ψυχαγωγίαν τοῦ ἀγρότου καθὼς καὶ τὸν μεγάλον φραγμὸν ποὺ θὰ δημιουργήσωμεν εἰς τὸ φοβερὸ πρόβλημα τῆς ἀστυφιλίας, τὸ ὁποῖον ἐρημώνει τὴν ὕπαιθρον καὶ τὰ χωρία μας. Περαιτέρω θὰ ἤθελα, ἀδιακρίτως τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν δημιουργεῖ τὸ πρότυπον τοῦ πλαισίου νόμου τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον, θὰ ἤθελα νὰ διαδηλώσω πόλιν τὴν χαράν μου, διότι, ἔστω καὶ ψηλαφητί, εἰσερχόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν μεγάλην καινοτομίαν καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ θὰ δώσῃ τὴν ἀφορμὴν τῆς διαπλάσεως, καλυτέρων συνθηκῶν καὶ εὐρυτέρας μελέτης τοῦ θέματος, εἰς τρόπον ὥστε μεγάλα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλύωνται ἐν τοῖς Κοινοβουλίοις ἐλλείψει χρόνου, νὰ λύωνται διὰ τῆς μεθόδου τῶν λεγομένων πλαισίων νόμων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀπολύτως ἐπικροτέα ἡ καθιερουμένη ἀρχὴ τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ντουμπλαρισμένη ἀπὸ ὅλους τούς κανόνας τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως εἰς τὴν κίνησιν καὶ τὴν ἐκμετάλλευσίν της. Καί ἐπειδὴ νομίζω ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα ὄργανα, τὰ ὁποῖα θὰ παίξουν ἀποφασιστικὸν ρόλον εἰς τὴν πραγματικὴν οἰκονομοτεχνικὴν διαχείρισιν ἐν ὄψει μάλιστα κοινωνικῶν σκοπῶν, θὰ εἶναι τὸ διοικητικόν συμβούλιον, θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ὡς πρὸς τὴν συγκρότησιν τοῦ συμβουλίου. Λέγει ἡ πρώτη παράγραφος, ὅτι: «Ἡ ὀργάνωσις τοῦ Δ. Σ. καὶ ἡ σύνθεσις δέον.... (ἀναγινώσκει)...... Ἐδῶ εἶναι τὸ νευραλγικώτερον σημεῖον τοῦ νομοσχεδίου, διότι κατὰ τὰ ἄλλα περιέχει γενικοὺς ἀφορισμούς. Ἐμπιστευόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ τὴν πληρεστέραν καὶ καλυτέραν λύσιν εἰς τὰ ἄλλα θέματα, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου θὰ ἤθελα νὰ ἐκπροσωπηθοῦν αἱ ἀντίρροποι κοινωνικαὶ τάξεις, ἢ τὰ ἀντίρροπα συμφέροντα. Εἰς τὸ συμβούλιον αὐτό, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἤθελα νὰ ἐξαρθῇ ὁ ρόλος τῆς συμμετοχῆς τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μεγάλαι ἐπιχειρήσεις ἰδίως ἐκμεταλλεύσεις τοιούτων ἔργων, ἔχουν γίνει μὲ βάσιν τὴν διαχείρισιν τοῦ ὅλου ἔργου ὑπὸ τὸ σύστημα τῆς λεγομένης REGIE COOPERATIVE, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κύριος ρόλος τῆς διοικήσεως μετατίθεται εἰς τοὺς χρήστας, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κάμουν χρῆσιν τοῦ ὑπὸ ἐκμετάλλευσιν οἰκονομικοῦ ἀγαθοῦ, χάριν τῶν ὁποίων κυρίως συνιστᾶται ἡ ἐπιχείρησις. Πρέπει νὰ ἔχουν ἰδιάζουσαν γνώμην οἱ χρώμενοι τοῦ ἀγαθοῦ τούτου δι’ ἕνα κυρίως οἰκονομικόν, ἀλλὰ ἀντικοινωνικὸν λόγον. Γνωρίζετε ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λείπει ἀπὸ αὐτὰς τὰς μορφὰς τῶν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι μοιραίως προσλαμβάνουν χαρακτῆρα μονοπωλιακὸν εἶναι ἡ ἔλλειψις τοῦ λεγομένου ἰδιωτικοῦ συμφέροντος. Βεβαίως ἐν προκειμένῳ δὲν πρέπει νὰ χρησιμοποιῆται τὸ ἰδιωτικὸν συμφέρον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ διέποντος τὴν ἀποδοτικότητα, χάριν ὡρισμένου προσώπου ἢ ὁμάδος ἐκμεταλλευτῶν ἀλλὰ θὰ πρέπῃ τὸ στοιχεῖον τοῦ ἰδιωτικοῦ συμφέροντος νὰ ἐκπροσωπηθῇ εἰς τὴν διοίκησιν διότι εἶναι μοχλὸς δημιουργικός, ὁ ὁποῖος συνεχῶς θὰ ὠθῇ τὴν διοίκησιν πρὸς καλυτέρους κοινωνικοὺς σκοποὺς καί καλλιτέραν διαχείρισιν τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς. Διότι ἐὰν αἱ μεγάλαι βιομηχανίαι, ἐὰν οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοί, ἐὰν τὸ ἐμπόριον ἐκπροσωπῶνται ἐπαρκῶς καὶ ἀποφασιστικὰ εἰς τὸ συμβούλιον, αὐτὸ θὰ ἀσκῇ συνεχῶς μίαν πίεσιν, ὄχι μόνον ὑπὲρ τῆς καλυτέρας λειτουργίας χάριν τῆς καλυτέρας διαχειρίσεως τῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ καὶ κυρίως διότι θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν μείωσιν τοῦ κόστους, εἰς τὴν εὐθηνοτέραν τιμὴν τοῦ παραγομένου ἀγαθοῦ. Ἐὰν ἐκπροσωπηθοῦν αὐταὶ αἱ κοινωνικαὶ τάξεις, αὐτὰ τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν καὶ κυρίως τῶν καταναλωτῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν ὡς μοχλὸς ἰδιωτικοῦ συμφέροντος, ἐμμέσως δρῶντος, ὄχι δρῶντος πρὸς ἀποκομιδὴν κερδῶν, ἀλλ’ ἐπιδιώκοντος τὸ εὐθηνότερον δυνατὸν κόστος καὶ τὴν εὐθηνοτέραν δυνατὴν βελτίωσιν, νὰ φθάσῃ καί εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τῆς ἐν γένει διαχειρίσεως καὶ εἰς τὴν χάριν τῶν κοινωνικῶν σκοπῶν διάδοσιν τοῦ προϊόντος. Διότι ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν μονοπώλια εἴτε ἰδιωτικά, εἴτε δημόσια, μοιραίως ἐκ τῆς οἰκονομικῆς ἀνάγκης ἐκ τῆς ἐλλείψεως συναγωνισμοῦ γίνονται κοιμώμενα μονοπώλια, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τρόπος ἐνεργοῦ ἀφυπνίσεως τῆς δραστηριότητός των, κοιμοῦνται ἐπαναπαυόμενα ἐπὶ τῶν κερδῶν. Θὰ συνίστων, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐντονώτερον αἱ παραγωγικαὶ καὶ αἱ καταναλωτικαὶ τάξεις καὶ ἰδίως οἱ ἀγροτικοὶ συνεταιρισμοὶ χάριν τῶν ὁποίων νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία οἱαδήποτε παραχώρησις ἵνα καὶ τὰ συμφέροντα αὐτῶν ἐκπροσωπῶνται δεόντως εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ.

§161Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Ἡ ἀγόρευσις ἀφ’ ἑνὸς τοῦ κ. Στεφανοπούλου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τοῦ κ. Σβώλου μὲ ἀπαλλάσσουν ἀπὸ τοῦ νὰ δικαιολογήσω ὡρισμένα σημεῖα τοῦ νομοσχεδίου. Πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὸν χαρακτῆρα τὸν ὁποῖον λαμβάνει ἡ ἐπιχείρησις. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ὑπεστήριξε δι’ ἁδροτάτων ἐπιχειρημάτων ὅτι ὀρθῶς ἡ ἐπιχείρησις λαμβάνει τὸν χαρακτῆρα τῆς δημοσίας ἰδιωτικῆς, ἂς εἴπωμεν, ἐπιχειρήσεως. Τὸ ἴδιο ὑπεστήριξεν καὶ ὁ κ. Σβῶλος· δὲν θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν. Τὸ νομοσχέδιον ἐπεκρίθη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι δὲν πληροῖ τοὺς ὅρους τοῦ πλαισίου νόμου. Ὁ κ. Σβῶλος παρέσχεν πλεῖστα ὅσα ἐπιχειρήματα ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμην καί ἐγὼ νὰ ἀναφέρω ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέτει ὡρισμένας καὶ σαφεῖς ἀρχάς, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηριχθῇ ἡ ὀργάνωσις τῆς ἐπιχειρήσεως διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων. Θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις μετὰ τὸν τερματισμὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ δι’ ἑνὸς Ἀν. Νόμου. Οὔτε ἐγὼ οὔτε οἱ φίλοι σύμβουλοι ἠθελήσαμεν νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν μέθοδον αὐτὴν ἀκριβῶς ἀπὸ ἄκρον σεβασμὸν πρὸς τὴν Ἐθν. Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν μετανοῶ δὲ ποσῶς διότι δὲν ἠκολούθησα τὸν δρόμον τοῦ Ἀν. Νόμου καὶ ὅτι ἔφερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον ἔστω καὶ ἂν ἐπικρίνεται ὅτι ὡς πλαίσιον νόμου δὲν εἶναι τὸ τελειότερον τὸ ὁποῖον ἠμπορούσαμεν νὰ παρουσιάσωμεν διότι πρῶτον ἡ Κυβέρνησις ἔδειξε τὰς κατευθύνσεις τὰς ὁποίας θέλει νὰ ἀκολουθήσῃ εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν καὶ ἠθέλησεν νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς ὅπως εἶναι ἡ ἀρχὴ ἐὰν ἡ ἐπιχείρησις θὰ εἶναι δημοσία ἢ ἰδιωτική. Δεύτερον νομίζω ὅτι καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου θέτουν σαφεῖς βάσεις καὶ ὡρισμένους περιορισμοὺς ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ κινηθῇ διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐκτελεστικῶν διαταγμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ὀρθῶς ἐλέχθη ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ὑπόκεινται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς. Ἐπεκρίθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν ἔφερε ἐγκαιρότερον τὸ νομοθέτημα. Ἡ Κυβέρνησις ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν 17ην Ἀπριλίου ἑπομένως ὑπάρχει ἕνα τρίμηνον τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὴν χρονολογίαν αὐτήν, ὀφείλετε ὅμως κ. βουλευταὶ νὰ γνωρίζετε καὶ θὰ τὸ γνωρίζετε ἰδίως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται περὶ τὰ ζητήματα αὐτὰ ὅτι μέχρι πρὸ ὀλίγου καὶ νομίζω μέχρι πρὸ μηνός, δὲν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ παρείχοντο τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἀπῃτοῦντο διὰ τὰ ἔργα αὐτά. Ὑπῆρχον ἐμπόδια ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ κανεὶς δὲν ἦτο βέβαιος ὅτι θὰ εἴμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν σήμερον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Χώρας καὶ νὰ βαδίζωμεν ταχέως πρὸς τὴν ἕναρξιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Πρὸ τῆς ἀβεβαιότητος αὐτῆς, φυσικώτατα δὲν ἦτο δυνατὸν ἐνωρίτερον νὰ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κυρία ἀφορμὴ διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπεβλήθη ἐγκαιρότερον τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. Στεφανόπουλος μοῦ ἐζήτησε μίαν διαβεβαίωσιν, καί αὐτὸς εἶναι ὁ κύριος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εὑρίσκομαι ἐπὶ τοῦ βήματος διὰ νὰ δώσω τὴν διαβεβαίωσιν. Αἱ σκέψεις τοῦ κ. Στεφανοπούλου σχετικῶς μὲ τὴν ἐξεύρεσιν περαιτέρω πόρων διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Χώρας, αἱ ὑποδείξεις αὐτοῦ, πράγματι εἶναι βάσιμοι. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἔχομεν τῆς βοηθείας Μάρσαλ 83 ἑκατομ. δολλάρια πράγματι μᾶς ἐπαρκοῦν πλήρως διὰ τὰ 4 ἔργα τὰ ὁποῖα ὅσον οὔπω θὰ ἀρχίσουν καὶ διὰ τὸ δίκτυον διανομῆς τῆς παραγωγῆς των, ἐκτὸς ἐὰν αἱ νομισματικαὶ συνθῆκαι ἀλλάξουν. Εἰς τὸ δίκτυον διανομῆς δὲν περιλαμβάνονται αἱ Ἀθῆναι καὶ ὁ Πειραιεύς διότι εἰς αὐτὰς τὰς πόλεις εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Πάουερ νὰ ἔχῃ δίκτυον διανομῆς καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα θὰ εἶχε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις δι’ αὐτὸ τὰ κερδίζει λόγῳ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς Πάουερ. Φυσικὰ διὰ νὰ συνεχίσωμεν τὰ ἔργα καὶ ἰδίως μεγαλύτερα ἔργα ὡς εἶναι τοῦ Ἀχελώου καὶ τῆς Πτολεμαΐδος χρειάζονται καὶ ἄλλα χρήματα. Αἱ Ἰταλικαὶ ἐπανορθώσεις ἀπέδωσαν σύνολον 120 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐξ αὐτῶν ἐφέτος ἐχρησιμοποιήθησαν 20, μᾶς ἀπομένουν ἕνα ποσὸν 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐξ αὐτῶν πάλι τὰ 35 εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ Λάδωνος. Κατὰ συνέπειαν μένει ἕνα ὑπόλοιπον περὶ τὰ 65 ἑκατομ. δολλάρια τὰ ὁποῖα φυσικώτατα εἶναι μία ἐπαρκὴς σχεδὸν βάσις διὰ νὰ συνεχίσωμεν τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ εἰς τὸ μεγάλο καὶ ἀπαραίτητον ἔργον τοῦ Ἀχελώου. Ἐφ’ ὅσον εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ θὰ ἐργασθῶ ὅπως τὸ ὑπόλοιπον τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων διατεθῇ ἐξ ὁλοκλήρου διὰ τὸν Ἀχελῶον. Ἔχω μίαν ἀρχὴν ὅτι εἶναι προτιμότερον ἕνα ἔργον παραγωγικὸν καλὸν παρὰ 20 δευτερεύοντα τὰ ὁποῖα δὲν ἀποδίδουν εὐκόλως ὅσον τὸ μεγάλον ἔργον. Νομίζω ἑπομένως ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς συμφωνίαν μὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅσον ἀφορᾶ τὸ θέμα αὐτό.

§162Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ σπεύσητε μόνον, διότι, ὡς εἴπατε, τὰ χρήματα ἐξαντλοῦνται.

§163Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῆς Πτολεμαΐδος διὰ τὸ ὁποῖον ἐξέφρασε παράπονον σχετικὸν ὁ ἀρχηγὸς τῶν Σοσιαλιστῶν καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ταλιαδούρης, βουλευτὴς τοῦ διαμερίσματος αὐτοῦ, ἔφερεν ὡς λόγον καταψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Πτολεμαῒς εἶναι κέντρον βιομηχανίας πρὸς τὸ ὁποῖον στρέφει ὅλην της τὴν προσοχὴν ἡ Κυβέρνησις. Προσεχῶς θὰ ὑποβάλω ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν θὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς σχετικῶς μὲ τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον ποὺ θὰ γίνῃ ἐκεῖ. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Πτολεμαΐδα θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι πλὴν τοῦ ἐργοστασίου τῆς πλινθοποιΐας καί τῶν ἐργοστασίων τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων καὶ ἀλουμίνας ποὺ μελετῶνται νὰ ἱδρυθοῦν ἐκεῖ, πρόκειται νὰ γίνῃ καὶ ἰδιαίτερον θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως δυνάμεως μεγαλύτερον καί ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον Εὐβοίας, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀπασχολῇ προσωπικὸν πολὺ περισσότερον.

§164Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ συνιστᾶτε νὰ γίνῃ; Ἡ ἔκθεσις ὅπως ξεύρετε κ. Ὑπουργὲ μὲ τὴν ἐγκατάστασιν σὲ λιμάνια βγάζει διὰ τὴν ἀλουμίναν κόστος παραγωγῆς τὸ ὁποῖον εἶναι κάπως ὑπερβολικόν. Μὴ ἐκτίθεσθε λοιπὸν εἰς δηλώσεις, διότι ὁ τόπος τῆς ἐγκαταστάσεως θὰ παίξῃ ρόλον μὲ τὸ κόστος.

§165Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἐὰν ἡ μελέτη ἀποδώσῃ ἀρνητικὰ ἀποτελέσματα, φυσικώτατα δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἱδρύσωμεν ἐκεῖ ἐργοστάσια ἀλουμίνας, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἀποδίδομεν μεγάλην σημασίαν εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος, διότι πράγματι εἶναι σπουδαῖος πλοῦτος τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἀνεκμετάλλευτον. Πάντως εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι τὰ λιγνιτωρυχεῖα Πτολεμαΐδος θὰ τύχουν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρας ἐκμεταλλεύσεως, ἡ δὲ Πτολεμαῒς εἶναι προωρισμένη νὰ γίνῃ βιομηχανικὴ πόλις, ἀρκετὰ μεγάλη καὶ παραγωγική. Αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω διὰ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος καὶ τὸν βουλευτὴν κ. Ταλιαδούρην.

§166Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Μὲ ποίας πιστώσεις καὶ πότε περίπου κ. Ὑπουργέ;

§167Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε ὅτι διὰ τὴν Πτολεμαΐδα ὑπάρχουν ἤδη ὡρισμένα ποσά. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ σήμερον εἶναι μία σοβαρὰ βάσις διὰ νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐγκαταστάσεις αἱ σχετικαὶ τῆς πλινθοποιΐας καὶ τῆς ἐξορύξεως τοῦ λιγνίτου. Ἡ περαιτέρω χρηματοδότησις τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει πρόβλεψις, διὰ νὰ ἀρχίσῃ καὶ τὸ ἔργον αὐτό, θὰ γίνῃ ὑπὸ τοῦ ἀναδόχου τοῦ ἔργου καὶ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ θὰ συντρέξουν καὶ κεφάλαια ἰδιωτικά, διότι ἡ ἐπιχείρησις θὰ εἶναι ὑπὸ μορφὴν ἰδιωτικῆς, εὑρίσκονται δὲ εὐκόλως διὰ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν τὰ χρήματα τῆς κατασκευῆς καὶ λειτουργίας τῶν ἐργοστασίων τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων. Ὥστε ἔχομεν ἀφ’ ἑνὸς τὰ κεφάλαια διὰ τὴν ἐξόρυξιν τοῦ λιγιίντου καὶ τὰ κεφάλαια τῆς ἐπιχειρήσεως τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων. Ἐντὸς τῶν δαπανῶν αὐτῶν περιλαμβάνεται καὶ ἡ κατασκευὴ τοῦ ἐργοστασίου τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τὴν κίνησιν τῶν ἐργοστασίων τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν. Ὥστε βλέπετε ὅτι καὶ τὰ χρήματα ὑπάρχουν καὶ ἡ διάθεσις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει. Δὲν πρέπει κατὰ συνέπειαν νὰ ἔχετε οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην ἀμφιβολίαν, ὅτι βαδίζομεν εἰς τὴν πλήρη ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου Πτολεμαΐδος, καὶ ὁ κ. Ταλιαδούρης ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἥσυχος περὶ αὐτοῦ.

§168Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Εὐχαριστῶ κ. Πρόεδρε.

§169Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Αὐτὰ κ. βουλευταὶ εἶχον ἐν συντόμῳ νὰ εἴπω.

§170Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κατόπιν τούτου αἴρω τὰς ἐπιφυλάξεις μου καὶ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§171Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Λυποῦμαι πάρα πολὺ κ. βουλευταὶ διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ περιλάβω εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὴν σχετικὴν διάταξιν περὶ συμβουλίου ἐνεργειακῆς δυνάμεως τὸ ὁποῖον πολλὰ συνέστησαν. Ἡ ἱστορία τῆς διατάξεως αὐτῆς εἶναι ὅτι ἐγὼ πρῶτος περιέλαβον εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέθεσα εἰς τὴν Βουλήν, τὴν σχετικὴν πρὸς τὸ Συμβούλιον ἐνεργειακῆς δυνάμεως διάταξιν. Ἐκ τῶν συζητήσεων ὅμως αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μὲ τοὺς ἁρμοδίους Συμβούλους μας, ἐπείσθην ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ διαγράψω τὴν σχετικὴν διάταξιν, ἐπὶ τοῦ παρόντος καὶ νὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ φέρω εἰδικὸν νόμον περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ οὕτως ὥστε νὰ παρουσιάσω σχετικῶς κάτι τι τὸ ἀρτιώτερον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἰδιαιτέρως διότι δὲν θὰ ἤθελον νὰ κατηγορηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι συγκεντρώνει καὶ πάλιν νέας δυνάμεις καὶ νέας ἐξουσίας. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λόγια, τερματίζων τὸν λόγον μου. Ὅπως εἶπον καὶ εἰς διακοπὴν εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔχει ἕνα προορισμόν, νὰ κατευθύνῃ. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ δὲν δύναται νὰ ἀναμιγνύεται εἰς τὴν διοίκησιν. Διότι ὀρθῶς ἐλέχθη, ὅτι μεταβάλλεται εἰς ἓν πολυϋπουργεῖον καὶ προκαλεῖ σύγχυσιν. Βεβαίως κατὰ τὸ παρελθὸν ἔγιναν μερικαὶ παρεκβάσεις ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτήν. Νομίζω ὅτι δὲν ἔγινεν αὐτὸ ἀπὸ πρόθεσιν νὰ παραβιασθῇ ἡ ἀρχὴ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶναι Ὑπουργεῖον κατευθύνσεων. Εὑρέθησαν νὰ τὸ κάμουν πρὸ τῆς ἀνάγκης τῆς κακῆς λειτουργίας τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Ὁ Συντονισμὸς ἦτο ἠναγκασμένος ὡς ἐκ τῆς πολυαρχίας ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχη ἀκόμη, νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ διοικητικῶς διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὸν συντονισμὸν εἰς μικρὸν κατὰ μικρόν, νομίζω ὅτι αὐταί αἱ δυσχέρειαι ἤρθησαν. Βαδίζομεν ἤδη πρὸς τὴν συνένωσιν ὅλων τῶν Ὑπηρεσιῶν τῶν σχετικῶν πρὸς τὸν ἐξηλεκτρισμὸν καὶ τὰ καύσιμα, καὶ θὰ βαδίσωμεν καὶ πρὸς ἄλλας ἀκόμη μεταρρυθμίσεις τῆς Διοικήσεως, οὕτως ὥστε τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ κάθε ἐπέμβασιν. Τουλάχιστον αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ πολιτεία μας, ἐφ’ ὅσον θὰ παραμείνω ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ καὶ δίδω αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν εἰς τὴν Βουλὴν (Χειροκροτήματα).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις ἐτερματίσθη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ συζητηθὲν σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας».

§173ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1. Ὑπάρχει μία τροπολογία τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Καραθόδωρος κ. ἄ.

§175Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἔκπτωσιν τῆς Ἑταιρείας ............ ἡ διαχείρισις τοῦ ἠλεκτρισμοῦ τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης εἶχε περιέλθει εἰς τὸ Κράτος. Ἔκτοτε ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον πενταετίαν ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης ἀγωνίζεται νὰ ἐπιτύχῃ τὴν σύστασιν ἀνεξαρτήτου Ὀργανισμοῦ καταλλήλου διὰ τὴν ἠλεκτροδότησιν τῆς πόλεως, ὁ ὁποῖος νὰ ἀνήκῃ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ σύνολον τῶν καταναλωτῶν. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐγένοντο συσκέψεις εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τῶν ὁποίων προήδρευσαν οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅλων τῶν κομμάτων, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐδεσμεύθησαν μὲ κατηγορηματικὰς δηλώσεις πρὸς τὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἔγιναν πολλαὶ μελέται καί στὸ τέλος διετυπώθη ἕνα σχέδιον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν, τό ὁποῖον ἀπὸ ἔτους κατετέθη καὶ ἐκκρεμεῖ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἔχω κατατεθειμένην, διὰ τῆς ὁποίας ἐκπληροῦται ὁ πόθος αὐτὸς τῶν 400 χιλιάδων κατοίκων τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία, σημειώσατε, ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα στερεῖται φωτός. Διατὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ πληρώνουν ἕνα χαράτσι; Ἡ τροπολογία μου εἰς τό ἄρθρον 2 παρ. 2 εἶναι ἡ ἑξῆς: Εἰς τὸ ἄρθρον 2 παράγραφος 2 καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου νὰ προστεθοῦν καὶ τὰ ἑξῆς: «Τὸ προνόμιον τοῦτο δὲν περιλαμβάνει τὴν διανομὴν ρεύματος πόλεως Θεσσαλονίκης περιερχομένην εἰς συσταθησόμενον νομικὸν πρόσωπον». Παρ’ ὅλα αὐτὰ θέλω νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ὅμως δὲν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς ἐπισήμους δηλώσεις περὶ ἱκανοποιήσεως ἐν καιρῷ τοῦ δικαίου τούτου αἰτήματος.

§176Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ἔφερε ἀρχικῶς ὁ ἀρχηγός τῶν Σοσιαλιστῶν. Δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ ὡς ἔχει διότι θὰ ἐκάμνομε μίαν ἐξαίρεσιν μιᾶς ἀρχῆς τιθεμένης διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ σχετικὴ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν τὴν διανομὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τὴν ἀναλαμβάνουν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες καὶ ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης θὰ τύχῃ τοῦ αὐτοῦ σεβασμοῦ ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι ἐπιχειρήσεις. Τοὐλάχιστον ἡ ἐπιχείρησις τῆς Θεσσαλονίκης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὸ προνόμιον.

§177Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐπειδὴ εἶσθε διατεθειμένος νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησιν αὐτὴν μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσθέσωμεν εἰς τὴν διάταξιν ποὺ ὁμιλεῖ περὶ διακοπῆς εἰς μεγάλους καταναλωτὰς τὴν φράσιν κατὰ προτίμησιν. Δὲν πρέπει ὁ Δῆμος νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν μὲ ἕνα ἰδιώτην.

§178Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Εἴμεθα εἰς τὸ 1 ἄρθρον, πάντως παρακαλῶ μὴ ἐπιμένετε νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§180Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δεκτὸν μὲ τὰς φραστικὰς διορθώσεις ποὺ ἔκαμα.

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 δεκτόν. Τὰ ἄρθρα 3–4 δεκτὰ ὡς διωρθώθησαν.

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἄρθρα 3–4 γίνονται δεκτὰ ὡς διωρθώθησαν. Ἄρθρον 5.

§185Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον 5 εἰς τὴν πρώτην παράγραφον παρακαλῶ, ὅπως δεχθῆτε τὴν ἑξῆς τροπολογίαν μου. «Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δέον νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς Δ.Η.Ε. μετὰ τοῦ ἀπολογισμοῦ αὑτῆς εἰς τὴν Βουλὴν, τρεῖς μῆνας μετὰ τὸ πέρας ἑκάστης χρήσεως».

§186Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Τὴν δέχομαι.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τό ἄρθρον 5 ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 6.

§188Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 6, ἐδάφιον 5, θὰ ἐπεθύμουν νὰ προστεθῇ ὅτι προτιμῶνται οἱ τοῦ νόμου 751.

§189Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ὡς ἐδήλωσα ἠμπορεῖ νὰ καταχωρηθῇ ὡς δήλωσις εἰς τὰ πρακτικά.

§190Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω ὅτι κατὰ προτίμησιν καὶ ἐπὶ ἴσοις ὅροις νὰ προστατεύωνται οἱ τοῦ νόμου 751. Ἐφ’ ὅσον βεβαίως ἔχουν τὰ προσόντα. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ προστατεύσωμεν τούς ἀνθρώπους αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμα των διὰ τὴν Πατρίδα.

§191Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἰς τὸν νόμον δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιληφθῇ. Νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ ὡς ἑρμηνεία τῆς Βουλῆς.

§192Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. συνάδελφος ἀνήκει εἰς τὸν ὀργανικὸν νόμον 751, ὁ ὁποῖος ἐκκρεμεῖ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§193Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἐπὶ ἴσοις ὅροις θὰ προσλαμβάνωνται κατὰ προτίμησιν οἱ τοῦ νόμου 751.

§194Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς δέχεται νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις, ἔχει καλῶς.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 7.

§196Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ἔχω μίαν παρατήρησιν. Εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον ἀντὶ «διὰ διατάγματος...... ἐντὸς ἔτους....» νὰ εἴπωμεν «ἐντὸς ἕξ μηνῶν». Ἐπίσης εἰς τὴν παράγραφον 2 νὰ ἀπαλειφθοῦν αἱ λέξεις «.......... (ἀναγινώσκει) .........» διότι περιττεύουν.

§197Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Νὰ ὁρίσωμεν εἰς ποῖον Ὑπουργὸν θὰ ἀνατίθεται ἡ ἔκδοσις τοῦ διατάγματος.

§198Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναφέρωμεν ὡρισμένον Ὑπουργὸν, διότι αἱ Ὑπηρεσίαι αὐταὶ ἀνήκουν εἰς 4 Ὑπουργεῖα. Ἑπομένως διὰ διατάγματος θὰ ὑπαχθοῦν ὅλαι αἱ Ὑπηρεσίαι εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον ἢ ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ χωριστὸν Ὑφυπουργεῖον.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἐτροποποιήθη;

§200ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ κατ’ ἀρχὴν καί σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ»;

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καί σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.30′ πρωϊνή).