1948.08.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 121η

Σάββατον 7 Αὐγούστου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Οἰκονομίδης, ἀναφέρει, ὅτι αἱ Κοινότητες αἱ σταφιδοπαραγωγικαί, τῶν ἐπαρχιῶν Πατρῶν καὶ Αἰγιαλείας, κατόπιν τῆς προχθεσινῆς ἐπιθέσεως τῶν συμμοριτῶν κατὰ τοῦ Αἰγίου, δεδικαιολογημένως ἀγωνιοῦν, ὅτι δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ συλλέξουν τὸν σταφιδόκαρπον καὶ ἐπανερχόμενος ἐπὶ τοῦ λογικωτάτου αἰτήματός των, τοῦ δικαιολογημένου ἐκ τῶν πραγμάτων, ζητεῖ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ἐπειγόντως στρατιωτικὰ μέτρα προστασίας τοῦ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀρχομένου τρυγητοῦ τῶν σταφιδαμπέλων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν αὐτοκινητιστῶν λεωφορείων αὐτοκινήτων ἀστικῶν γραμμῶν Πατρῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὸ θεσπισθὲν μέτρον τῆς ὑποχρεωτικῆς τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων καὶ ζητούντων, ὅπως ἡ τάξις τῶν αὐτοκινητιστῶν ἐξαιρεθῇ τοῦ τοιούτου μέτρου. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Γ. Κουγιουμτζόγλου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Διδυμοτείχου καὶ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Ἀμορίου, Ἑλληνοχωρίου, Μάνης, Ἀλεποχωρίου, Δαβάρων κλπ. διαμαρτυρομένων διὰ τὴν τελείαν ἐγκατάλειψιν Νομοῦ των εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητούντων ἄμεσον λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Παλαιοημερολογιτῶν Κοζάνης, ζητούντων Συνταγματικὴν κατοχύρωσιν τοῦ θρησκεύεσθαι. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Σιατίστης–Γαλατινῆς, ζητούντων κατοχύρωσιν τῆς θέσεως τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἑορδαίας, διαμαρτυρομένης διὰ καθορισμὸν τιμῆς σίτου καὶ ζητούσης ἀναθεώρησιν τιμῆς. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν ἀνταρτοπλήκτων κατοίκων Λάκκας Σουλίου, ζητούντων ἀποστολὴν μέσων συντηρήσεώς των, ἤτοι ἐπίδομα ἐπαναπατρισμοῦ, χορήγησιν δωρεὰν ἱματισμοῦ, κλινοσκεπασμάτων, τὴν χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως δι’ ἐπιδιόρθωσιν καταστραφεισῶν οἰκιῶν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Πύργου Ἠλείας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἀγρινίου, παραπονουμένου, διότι αἱ Ἐπιτροπαὶ καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑποκαταστήματος Ἀγρινίου τοῦ Ι.Κ.Α. ἐνεργοῦν βάσει πολιτικῶν κριτηρίων καὶ ὄχι ὑπηρεσιακῶν καὶ δηλοῦντος, ὅτι οἱ ἐργατοϋπάλληλοι Ἀγρινίου, τελοῦντες ἐν ἀναστατώσει, θὰ κατέλθουν εἰς ἀπεργίαν καὶ θὰ ζητήσουν τὴν διαγραφὴν των ἐκ τοῦ Ι.Κ.Α., εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων Δήμου Κομοτινῆς, Θεσσαλονίκης καὶ Αἰγίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τῶν διαπυλίων, ἄνευ παραλλήλων μέτρων, διὰ τὴν πρόληψιν τῆς ἀνεργίας τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀρτεργατῶν Σύρου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρέλκυσιν τοῦ ἀρτεργατικοῦ προβλήματος καὶ τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν ἀρτεργατῶν μὲ ἐργασίαν, συνεπείᾳ αὐξήσεως τῆς μερίδος, ἄνευ ἀναλόγου αὐξήσεως τοῦ ἡμερομισθίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Τ.Τ.Τ. ὑπαλλήλων Πατρῶν, παραπονουμένων διὰ τὸν βαθμολογικὸν καὶ μισθολογικὸν παραγκωνισμὸν ὡρισμένων βαθμῶν τοῦ αὐτοῦ κλάδου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Μακρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας ἐκφράζεται ἡ εὐχή, ὅπως κατὰ τὴν διατύπωσιν τῶν Συνταγματικῶν διατάξεων περὶ ἐργασίας, ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει αἱ ἀρχαὶ τῆς Διακηρύξεως τῆς Φιλαδελφείας (1944), τῆς ἐκδοθείσης ὑπὸ τοῦ Διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ Ἐργασίας καὶ τοῦ σχεδίου τῆς Κοινωνικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε. περὶ παγκοσμίου διακηρύξεως τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἀδελφότητος τῶν Ὑδραίων, ζητεῖ, ὅπως χορηγηθῇ ἡ πίστωσις ἐξ 7.500.000 δραχμῶν, δι’ ἐπισκευὴν τοῦ καταστραφέντος κατὰ τὴν περίοδον κατοχῆς Ἱστορικοῦ Ἀρχείου καὶ Μουσείου τῆς Νήσου Ὕδρας. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 185933)28.7.48 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς χορήγησιν πιστώσεως δραχμῶν 62.000.000.000 πρὸς Α.Τ.Ε., μὲ τὴν χρηματοδότησιν τῶν Γεωργικῶν Ὀργανώσεων, πρὸς συγκέντρωσιν τοῦ σίτου ἐσοδείας 1948, πρὸς δραχμὰς 1850 κατ’ ὀκᾶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 144970)28.7.48 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διὰ τὴν παρὰ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείων εἰς τοὺς κάτωθι Δήμους:

Ὁ Ἀγροτικὸς κόσμος περιφερείας Θεσ)νίκης, ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Ἀλεξανδρουπόλεως καὶ ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Καρδίτσης, διαμαρτύρονται διὰ τὴν καθορισθεῖσαν ἐξευτελιστικὴν τιμὴν τοῦ σίτου εἰς δραχμὰς 1850 κατ’ ὀκᾶν καὶ ζητοῦν ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως. Ὁ Σύνδεσμος ἰχθυεμπόρων καὶ ἰχθυοπωλῶν Πειραιῶς, διαμαρτύρεται διὰ χορηγηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἄδειαν ἁλιείας καὶ κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας εἰς μηχανότρατας καὶ ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς χορηγηθείσης ἀδείας. Τὸ Ἐθνικὸν Ἐργατικὸν Κέντρον Κορίνθου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν καθυστέρησιν ἐφαρμογῆς τῶν Ἐθνικῶν ἐργατικῶν συλλογικῶν συμβάσεων, διὰ κατάργησιν τοῦ 15% εἰς τὰς ἐπαρχίας κλπ. Ὁ Συνεταιρισμὸς Ἱστιαίας καὶ ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Βόλου, διαμαρτύρονται διὰ τὴν καθορισθεῖσαν ἐξευτελιστικὴν τιμὴν σίτου εἰς δραχμὰς 1850 κατ’ ὀκᾶν καὶ ζητοῦν ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Αἰγίου, διαμαρτύρεται δι’ ἐλαχίστην αὔξησιν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀναθεώρησιν τῆς σχετικῆς ἀποφάσεως. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου ζητεῖ τὴν ἄμεσον ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐνισχύσεως καὶ διαβαθμίσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ Κ. Γιαννᾶτος ἰατρὸς κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ τὴν ἀπονομὴν χάριτος εἰς τὸν Μοσχονᾶν Μαρῖνον καταδικασθέντα εἰς 12 ἐτῶν φυλάκισιν καὶ κρατούμενον εἰς τὰς φυλακὰς Ἀργοστολίου. Ἡ Ἕνωσις Ὀρθοδόξων Χριστιανικῶν Κινήσεων Ἀθηνῶν, ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς περὶ παλαιοημερολογιτῶν διατάξεως τῆς περιλαμβανομένης εἰς τὸ σχέδιον τοῦ νέου Συντάγματος. Τὸ Σωματεῖον Ἀρτεργατῶν Σερρῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ὑπογραφὴν τῶν νέων συμβάσεων. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀντιεργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐκδηλωθεῖσαν διὰ τῆς ἐπιστρατεύσεως Τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ Γεώργιος Λυράκης ἐκπρόσωπος Ἐθνικῆς Ἑνώσεως ἐθελοντῶν θανάτου Β. Ἑλλάδος 1941–44, ζητεῖ ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ νόμου περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς ἀνταρτικὰς ὁμάδας κλπ. καὶ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς: «Τὰ θύματα, αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν καὶ οἱ ἀνάπηροι συνεπείᾳ τραυμάτων βασανιστηρίων ἐν ταῖς φυλακαῖς καὶ τῶν συνεπείᾳ τῶν ἀσθενειῶν καταστάντες ἀνίκανοι δι’ ἐργασίαν ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας ἀπολαμβάνουν πάντων τῶν δικαιωμάτων καὶ εὐεργετημάτων τῶν ὁποίων ἀπολαμβάνουσιν κατὰ τὴν ἑκάστοτε νομοθεσίαν τὰ θύματα καὶ οἱ ἀνάπηροι πολέμου 1940–41». Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Τροχιοδρομικῶν Ἠλεκτροτεχνιτῶν Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται δι’ ἀνάρμοστον στάσιν Δ)ντοῦ Βαλαβανίδου καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀντικατάστασίν του. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ διάφορα ἄλλα Σωματεῖα Μακρακώμης, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην μετάθεσιν Νομάρχου Φθιώτιδος Παπαρρηγοπούλου καὶ ζητοῦν ἀκύρωσιν ἀποφάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Κουγιουμτζόγλου καταθέτει τηλεγράφημα ἔχον οὕτω: Κατάστασις ἐν τῷ Νομῷ μας κατέστη τραγικὴ καὶ ἀφόρητος. Συγκοινωνίαι διεκόπησαν. Ἁμαξοστοιχίαι ἀνατινάσσονται καθ’ ἑκάστην. Νάρκαι τοποθετοῦνται ἐντὸς ἀγρῶν καὶ ὁδῶν καὶ καθ’ ἑκάστην θρηνοῦμεν ἀπειρίαν θυμάτων. Σιτηρὰ πλέον τῶν 10 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἐγκατελείφθησαν ὑπὸ ἀγροτῶν περιφερείας μας καὶ μεταφέρονται ταῦτα ὑπὸ συμμοριτῶν ἀνενόχλητοι εἰς Μικρὸν Δέρειον πρὸς ἁλωνισμόν. Πρὸ τραγικῆς ταύτης καταστάσεως Νομοῦ μας διαμαρτυρόμεθα διὰ τελείαν ἐγκατάλειψίν μας. Ὁ Δήμαρχος Διδυμοτείχου Ι. Βαλτζίδης Πρόεδρος Ἑνώσεως Γεωργ. Συν)σμῶν Φανακίδης, Πρόεδροι Κοινοτήτων Ἀμορίου Σακαλῆς, Ἀσπρονερίου Δεληπουτουλούδης, Βουσικῶν Κυρούδης, Ἑλληνοχωρίου Γκάγκας, Μάνης Δελούδης, Ἀλεποχωρίου Τσιαγκίδης, Λαβάρων Τοκαμάνης, Ἀσβεστάδων Δεδελούδης, Παλιουρίου Χουδελούδης, Ποιμενικοῦ Δουρδούρας.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινοῦμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι συμφώνως πρὸς τὴν ληφθεῖσαν ὑπὸ ταύτης ἀπόφασιν κατὰ τὴν Συνεδρίασιν ΡΙΔʹ τῆς 2ας Αὐγούστου ἐ.ἔ. καὶ μετὰ συνεννόησιν μετὰ τῶν κ.κ. ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων κατηρτίσαμεν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς: 1) Εἰδικὴν 15μελῆ Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν ἥτις θὰ μελετήσῃ τὰ ἐκκρεμῆ ζητήματα τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰσηγήσεων τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ.: 1) Νικολάου Ἀντωνοπούλου, 2) Γεωργίου Βογιατζῆ, 3) Κρίτ. Δηλαβέρη, 4) Γεωργίου Δροσοπούλου, 5) Εὐστρατίου Κομνηνοῦ, 6) Εὐαγγέλου Ἀβέρωφ, 7) Γερασ. Βασιλειάδη, 8) Παντελῆ Ροζάκη, 9) Πέτρου Γαρουφαλιᾶ, 10) Νικολάου Ἀβραάμ, 11) Σπυρ. Τριάντου, 12) Κωνστ. Παπαγιάννη, 13) Περ. Λυκίδη, 14) Τιμ. Πάρρη, καὶ 15) Νικ. Φωκᾶ καὶ 2) Εἰδικὴν 25μελῆ Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην ζητημάτων τῆς ἀμπελουργίας καὶ τοῦ οἴνου καὶ τῶν συναφῶν αὐτῆς ἀποτελουμένην ἐκ τῶν κάτωθι κ.κ. βουλευτῶν: 1) Νικολάου Βλιάμου, 2) Κωνσταντίνου Καλκάνη, 3) Θεμιστοκλέους Κονίτσα, 4) Ἐμμανουὴλ Παπαδόγιαννη, 5) Ἰωάν. Παπαρτεμίου, 6) Θεοδ. Πετρινοῦ, 7) Κ. Σκιαδᾶ, 8) Σ. Σχινᾶ, 9) Π. Σωτηροπούλου, 10) Α. Φράγκου, 11) Μαν. Βολουδάκη, 12) Στυλ. Γιαμαλάκη, 13) Εὐστ. Γεωργιλαδάκη, 14) Φωκ. Ζαΐμη, 15) Λ. Κουτσοπετάλου, 16) Ἰωάν. Μαλαχία, 17) Ἀθαν. Γιαννοπούλου, 18) Ἀθαν. Παπαχρήστου, 19) Νικ. Βαρβιτσιώτη, 20) Π. Οἰκονομίδη, 21) Ν. Ἀθανασίου, 22) Θ. Καψάλη, 23) Λεων. Βρεττάκου, 24) Κ. Καλλία, 25) Α. Μιχαλοκοπούλου. Ὁ κ. Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἰατρικῶν εἰδικοτήτων κειμένων διατάξεων», καὶ 2) «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 206)1947, «περὶ πρακτικῶν ἀσκήσεων τῶν ὑποψηφίων τῆς Φαρμακευτικῆς κ.λ.π.». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ φόρου ἐπὶ εἰδῶν πολυτελείας». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης τὴν 14 Νοεμβρίου 1947 Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Δανίας καὶ ἐκμεταλλεύσεως στατικῶν γραμμῶν Ἐναερίου Συγκοινωνίας», 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Lake Succes τὴν 11 Δεκεμβρίου 1946 ὑπογραφέντος πρωτοκόλλου, «περὶ τροποποιήσεως τῶν συμφωνιῶν, συμβάσεων καὶ πρωτοκόλλων περὶ ναρκωτικῶν», 3) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τὴν 8 Ἀπριλίου 1947 Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Σουηδίας, «περὶ ἐκμεταλλεύσεως στατικῶν γραμμῶν Ἐναερίου Συγκοινωνίας», καὶ 4) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀγκύρᾳ τὴν 22 Ἰουλίου 1947 μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας Συμφωνίας Ἐναερίων Συγκοινωνιῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς περιοχῆς τοῦ Ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ εἰς τὴν Κοινότητα Καλαμακίου», καὶ 2) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–1945 (βʹ περίοδος), 1945–1946 καὶ 1946–1947 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1948–1949». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ θέσεως διατάξεων πρὸς ρύθμισιν ἐποικιστικῶν τινων ζητημάτων».

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καλῶς κατατίθενται ὑπὸ τῶν κ.κ. ὑπουργῶν νομοσχέδια δι’ ὑμῶν, ἀλλὰ τὸ κοινοβουλευτικώτερον εἶναι νὰ προσέρχωνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ καταθέτουν τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ εἰσηγοῦνται περὶ αὐτῶν, διὰ νὰ κρίνωμεν ἐὰν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὰ ψηφίσωμεν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§8Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. (Ὑπ. Ναυτικῶν). Κύριοι βουλευταί, μετὰ δύο μῆνας ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως ὑπ’ ἐμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὑπέβαλα τὸ νομοθέτημα περὶ ὀργανώσεως τοῦ Β. Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι ἔφερε τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Ἄλλωστε, ὁμοθύμως σχεδόν, ὑπεστηρίχθη τοῦτο ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων καὶ περιεβλήθη μὲ τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς, ὑπὸ τῆς παμψηφίας σχεδὸν τῶν μελῶν αὐτῆς. Ἤδη, μετὰ 8 μῆνας συνεχοῦς καὶ ἐπιμόχθου ἐργασίας, ἡτοιμάσθη τὸ δεύτερον νομοθέτημα περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ σχεδίου νόμου τούτου, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸν καταστατικὸν χάρτην τῶν στελεχῶν τοῦ Ναυτικοῦ, προσεπαθήσαμεν νὰ ἀντλήσωμεν ὅ,τι ἡ πεῖρα μᾶς εἶχε δώσει ἀπὸ τὸ παρελθόν, μετὰ τῆς συντηρητικότητος ἐκείνης, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ χαρακτηρίζῃ πάντοτε κάθε καινοτομίαν εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἀλλὰ καὶ μετὰ τόλμης ἀρκετὰ σημαντικῆς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἀπεκτήσαμεν καὶ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν σκληρῶν δοκιμασιῶν, τὰς ὁποίας διῆλθε τὸ Σῶμα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν. Λέγω, ὅτι ἐπὶ 8 μῆνας εἰργάσθημεν ἐντατικῶς, τόσον ἐγὼ προσωπικῶς, ὅσον καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου καὶ αἱ ξέναι ἀποστολαί, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ συνδυάσωμεν κατὰ τὸ δυνατόν, ὅλας τὰς ἀπόψεις καὶ τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔτεινον εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν στελεχῶν, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἔν τινι μέτρῳ, τὴν ἐπετύχομεν μέχρι σήμερον, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν μεγαλυτέραν τῶν ἀποδόσεων, εἰς τὸ ἔξοχον Σῶμα, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι. Αἱ βελτιώσεις αὐταί, εἶναι ὀλίγον ριζοσπαστικαί. Διὰ πρώτην φορὰν εἰσάγομεν εἰς τὸ Β. Ναυτικόν, τὴν κατ’ ἐκλογὴν εἰς τὰ ἀνώτερα στελέχη, διότι ἀπὸ τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον, ἐὰν παραβάλλωμεν τοὺς Ἕλληνας ἀξιωματικούς, μετὰ τῶν ξένων συναδέλφων των, θὰ ἴδωμεν τὸ περίεργον γεγονός, ὅτι οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι ἀσφαλῶς, ἀνώτεροι τῶν ἰσοβάθμων ξένων συναδέλφων των, οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι ἐξ ἴσου καλοὶ μὲ τοὺς ξένους συναδέλφους των, δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι καὶ οἱ ἀνώτατοι ἔχουν τὰς ἱκανότητας τῶν ξένων. Νομίζω, ὅτι θὰ εὕρω ἴσως ἀντίδρασιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀλλὰ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐπὶ τῆς συντάξεως τῶν σχετικῶν ἄρθρων, κατεβλήθη κάθε δυνατὴ προσπάθεια, ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ἀδιάβλητος γίνεται ἡ κρίσις τῶν κατ’ ἐκλογὴν προαγομένων, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀναμένομεν τοὺς μέλλοντας ἡγέτας τοῦ ἐνδόξου αὐτοῦ Σώματος. Πολλοὶ ἄλλοι νεωτερισμοὶ εἰσήχθησαν, εἰς τὸν νόμον, π.χ. ὁ θεσμὸς τῶν ἠλεκτρολόγων ἀξιωματικῶν, δεδομένου, ὅτι ὁ ἠλεκτρισμός, τόσον εἰς τὰς ἄλλας ἐνόπλους δυνάμεις ὅσον καὶ εἰς τὸ ναυτικόν, ἐσχάτως ἔλαβε σημαντικὴν θέσιν. Δηλαδή, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἓν πλοῖον ἄρτιον καὶ ἄξιον τοῦ προορισμοῦ του, ἄνευ τελείας ἠλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως. Ἐθέσαμεν τὴν εἰδικότητα τῶν ἀξιωματικῶν ἠλεκτρολόγων–μηχανικῶν καὶ ἐφροντίσαμεν νὰ διαγράψωμεν τὰ πλαίσια, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ κατατάσσωνται οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, τὰ προσόντα αὐτῶν καὶ γενικῶς τὰ τῆς προαγωγῆς καὶ ἐξελίξεως αὐτῶν, μέχρι τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν. Θὰ σᾶς ἐκούραζα, ἐὰν ἤθελα νὰ ἀναφέρω λεπτομερῶς, τὰς καινοτομίας, τὰς ὁποίας καθιεροῦμεν. Ἕνα εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς ἕνα νόμον ἔχομεν περιλάβει ὅλας τὰς διατάξεις, βάσει τῶν ὁποίων ἕκαστος ἀξιωματικὸς θὰ γνωρίζῃ, τόσον τὰ δικαιώματά του, ὅσον καὶ τὰς ὑποχρεώσεις του, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ βασίζωμεν τὰ στοιχεῖα τῶν κρίσεων, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν οἱ προϊστάμενοί των καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι, προκειμένου νὰ κρίνωνται, περὶ τῆς περαιτέρω σταδιοδρομίας των, τῆς ἐξελίξεώς των καὶ τῆς ἐκπαιδεύσεώς των, καὶ γενικῶς πάντα τὰ προσόντα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δέον νὰ στηρίζεται ἡ ὑπηρεσιακὴ ζωή των. Διὰ νὰ καταστήσωμεν τὸν νόμον, ὅσον τὸ δυνατὸν ἐλαστικόν, εἰς τρόπον ὥστε ὁ οἱοσδήποτε ποὺ θὰ ἔχῃ τὴν εὐχαρίστησιν μετ’ ἐμὲ νὰ διεξάγῃ τὸ ἐπίπονον αὐτὸ ἔργον ἀκοπώτερον, δίδομεν τὴν δυνατότητα, ὥστε πᾶσα λεπτομέρεια προερχομένη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, νὰ καθορίζεται διὰ Β. Δ)τος, ἵνα καθίσταται δυνατὸς ὁ διακανονισμὸς τῶν στοιχείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ μείνουν ἐκκρεμῆ ἐκ τῆς ἀμέσου ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Προεβλέπομεν ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, διὰ πάσας τὰς εἰδικότητας τοῦ ναυτικοῦ, ἀπὸ τῶν μαχομένων, μέχρι τῶν ἀξιωματικῶν πληρωμάτων, παρέχομεν ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Σῶμα, τῆς προόδου, τῆς προαγωγῆς, τὰ τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν, τῆς κρίσεως τῶν ἀνακριτικῶν συμβουλίων καὶ συμβουλίων προαγωγῶν καὶ γενικῶς ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ θὰ δύναταί τις, κατὰ τρόπον ὀρθολογιστικόν, νὰ εὕρῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι σήμερον κατανεμημένα εἰς πολλοὺς νόμους, καὶ θὰ δύναται εἰς ἕνα νόμον νὰ ἔχῃ πᾶν δεδομένον ἀφορῶν τὴν προαγωγὴν καὶ τὴν ἐν γένει σταδιοδρομίαν τῶν ἀξιωματικῶν ὅλων τῶν εἰδικοτήτων τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνα συγχρονισμένον ναυτικόν. Δὲν παραγνωρίζω, ὅτι τὸ ἔνδοξον ναυτικόν μας, ἔχει τὰς παραδόσεις του, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς συνεχίσῃ ἀκόπως, ἐὰν δὲν παρακολουθῇ καὶ τὴν σύγχρονον τεχνικήν, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν εἰς κάθε Σῶμα νὰ ἔχῃ περισσότερα προσόντα, τόσον τεχνικά, ὅσον καὶ προσόντα χαρακτῆρος καὶ ἐπιστημονικά. Τὸ ἔργον μου ἦτο ἐξαιρετικὰ ἐπίπονον, διότι ἔπρεπε νὰ συμβουλευθῶμεν, σύμφωνα ἄλλως τε μὲ τὴν σχετικὴν σύμβασιν, καὶ τὰς ξένας ἀποστολάς. Πολλάκις ἔπρεπε νὰ τοὺς πείσωμεν, ὅτι κάθε νόμος, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖται, εἰς τὸν τόπον αὐτόν, πρέπει νὰ προσαρμόζεται καὶ εἰς τὰς παραδόσεις μας καὶ εἰς τὸν χαρακτῆρα καὶ τὰς ἰδιοτύπους ἰδιότητας τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ ναυτικοῦ μας. Τὸ ἔργον αὐτὸ ἦτο τὸ περισσότερον ἐπίπονον ἀπὸ τὴν ὅλην ἐργασίαν τῆς προπαρασκευῆς τοῦ νόμου. Δὲν θὰ σᾶς κουράσω νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰς λεπτομερείας τοῦ νόμου. Ἕνα ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σᾶς ὑπεσχέθην ὅτι θὰ σᾶς εἰσηγούμην νόμους βασικούς, νόμους, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐμπεριστατωμένους, πλήρως ἀνταποκρινομένους εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἱκανοποιήσωμεν. Κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι οὐδὲν Σῶμα ἔχει νὰ παρουσιάσῃ μίαν τόσον ὁλοκληρωμένην ἐργασίαν, ὅσον καὶ ἐνδελεχῆ καὶ συγχρονισμένην, διὰ τὰ στελέχη, θὰ ἤμην δὲ εὐτυχής, νὰ ἴδω ἀνάλογον ἐργασίαν καὶ διὰ τὰ στελέχη τῶν ἄλλων ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας μας. Εἶμαι εὐτυχής, διότι δύναμαι νὰ παρουσιάσω ὑμῖν ἓν ὁλοκληρωμένον νόμον θετικοῦ ἔργου. Βεβαίως, δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι ὑπῆρξα δημιουργὸς αὐτοῦ τοῦ νόμου, πιστεύσατέ με ὅμως, ὅτι ἤκουσα κάθε γνώμην, ἐστράφην πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, συνεζήτησα μὲ ὅλους τοὺς ἁρμοδίους ἐπὶ μακρόν, καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν συζητήσεων καὶ τῶν μετ’ αὐτῶν ἀποφάσεων, ἐγράφησαν, κατόπιν λίαν ψυχραίμου καὶ ἀντικειμενικῆς κρίσεως, διότι δὲν λησμονῶ, ὅτι εἶναι νόμος λεπτός, εἶναι νόμος, ὁ ὁποῖος θίγει, ἴσως, κεκτημένα δικαιώματα, ἴσως θὰ εὕρωμεν ἀντίδρασιν ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν νὰ νομίζουν ἑαυτοὺς θιγομένους διὰ τὸ μέλλον των. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, ἐν πνεύματι ἀντικειμενικότητος νὰ κρίνουν, καὶ νὰ κλείσουν τὰ ὦτα των εἰς οἱανδήποτε παράκλησιν, τὴν ὁποίαν θὰ διατυπώσουν, πιθανόν, ἔξωθεν ἄτομα, τὰ ὁποῖα φοβοῦνται, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, θὰ θιγοῦν δικαιώματά των, διότι ἴσως ἀντιλαμβάνονται, ὅτι δὲν θὰ ἔχουν τὰ προσόντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἄλλοι καλύτεροι ἀπὸ αὐτοὺς θὰ ἔχουν, διὰ τὴν προαγωγήν των. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπιπλέον, ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἀνελάβατε τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ νομοσχεδίου, νὰ τὴν ἐπισπεύσητε, εἰς τρόπον καὶ εἰς χρόνον ἀντιστρόφως ἀνάλογον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐγὼ μέχρι σήμερον κατηνάλωσα. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐγὼ ἠργάσθην ἐπὶ 8 μῆνας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὁ χρόνος νὰ μὴν εἶναι οὔτε 8 ἑβδομάδας. Ὁ Σεπτέμβριος εἶναι ὁ μὴν τῶν κρίσεων τῶν ἀξιωματικῶν. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μᾶς εὕρῃ μὲ τὸν νέον νόμον, διότι δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἀποτελεῖ μίαν ριζοσπαστικήν, ἀλλὰ καὶ δικαίαν, ἀλλὰ καὶ ἀντικειμενικὴν διαρρύθμισιν τῶν ἀφορώντων τὴν σταδιοδρομίαν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὡς ἐλατήριον τῆς συνθέσεώς του, πιστεύσατέ με, ὅτι ἦτο μόνον τὸ συμφέρον τοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον 40 χρόνια ὑπηρέτησα ὡς ἀξιωματικὸς καὶ φιλοδοξῶ, ὅταν ἀποχωρήσω, ἀπὸ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχω σήμερον, νὰ τὸ παραδώσω κάπως καλύτερον ἀπὸ ὅ,τι τὸ παρέλαβον. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, θὰ μοῦ κάνῃ τὴν τιμὴν νὰ ἀσπασθῇ τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας τῆς διετύπωσα καὶ νὰ μὲ βοηθήσῃ εἰς τὸ ἔργον αὐτό, μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὅταν τὸ ἐγκρίνῃ, θὰ προσθέσῃ τὸ σοβαρώτερον μέσον εἰς τὴν ἐξέλιξιν καὶ εἰς τὴν πρόοδον τοῦ Σώματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὅσον καὶ ἐὰν ἠτύχησεν εἰς τὸ παρελθόν, ἐν τούτοις δὲν παύει νὰ εἶναι ἐκ τῶν ἐνδοξωτέρων συγκροτημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ παρουσιάσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ἡ ἐργασία ἦτο λίαν ἐξονυχιστικὴ καὶ παρακαλῶ τοιαύτη νὰ εἶναι καὶ ἡ ἔρευνά σας καὶ ἐπὶ πλέον παρακαλῶ, ὁσάκις θέλετε νὰ ἐρευνήσητε τὰς λεπτομερείας, νὰ λαμβάνετε τὸν κόπον νὰ μὲ ἐρωτᾶτε, διὰ νὰ σᾶς δίδω πλήρεις διευκρινήσεις, διότι φοβοῦμαι, ὅτι πιθανὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, θὰ κινδυνεύουν νὰ ἴδουν σταματημένην τὴν σταδιοδρομίαν των, θὰ σᾶς ἐνοχλήσουν πολύ. (Χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ σίτου. (Πολλοὶ βουλευταὶ διαμαρτύρονται).

§10Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ προσοχῆς ἠκούσαμεν τὸν κ. ὑπουργόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἰς ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ κατατίθενται νομοσχέδια διότι ἐὰν δύο ἀκόμη ὑπουργοὶ ἀνήρχοντο εἰς τὸ βῆμα, θὰ κατηργούσαμεν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§11Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Βέβαια, οἱ κύριοι ὑπουργοὶ δικαιοῦνται νὰ ὁμιλοῦν πάντοτε, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι ὅταν ὁμιλοῦν οἱ ὑπουργοί, καταργεῖται τὸ ἡμίωρον τῶν ἐρωτήσεων. Αἱ ἐρωτήσεις παραμένουν ἀκέραιοι. Μόνον ἐὰν ὑπάρχουν ἀποφάσεις τοῦ Σώματος. (Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Οἱ βουλευταὶ τὸν καταχειροκροτοῦν ἐπὶ τῇ ἀναρρώσει του).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ συγκεκινημένος. Ὁ κ. Α. Ταλιαδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§13Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔπειτα ἀπὸ τόσας ὁμιλίας ἐπὶ 3 ὁλοκλήρους ἑβδομάδας, τῶν κυρίων συναδέλφων, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ σᾶς κουράσω καὶ δὲν θὰ ὁμιλήσω παρὰ ἐλάχιστα. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀντιμετώπισε πάντοτε ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία, ἦτο τὸ πρόβλημα τῆς σιτοπαραγωγῆς, διότι αἱ τιμαὶ τοῦ ἐγχωρίου σίτου ἐν συγκρίσει μὲ τὰς τιμὰς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς, ὑπῆρξαν πάντοτε πολὺ ἀνώτεραι. Τοῦτο, ἴσως νὰ ὀφείλεται εἰς τὴν φυσικὴν σύστασιν τοῦ ἐδάφους μας, εἰς τὴν γονιμότητα αὐτοῦ, εἰς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ εἰς ἄλλους λόγους. Διὰ τοῦτο ἀπὸ εἰκοσαετίας, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ὀρθῶς, καθιέρωσαν τὸν θεσμὸν τῆς προαιρετικῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς βεβαίως, ἐπεβλήθη, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐπανειλημμένως ἀνέφερον οἱ κύριοι συνάδελφοι, καὶ τοὺς ὁποίους δὲν θὰ ἀναπτύξω, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ παράδοσιν καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καταργηθῇ. Ἡ προστατευτικὴ προαιρετικὴ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ἀποτελεῖ κατάκτησιν τῆς ἀγροτικῆς μας τάξεως, ὅπως κατακτήσεις ἀπετέλεσαν κατὰ τὸ παρελθόν, ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν μεγάλων τσιφλικιῶν πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων γεωργῶν, ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ἄλλα. Ὀρθῶς δὲ ἡ Κυβέρνησις, ἡ προελθοῦσα ἐκ τῶν ἐκλογῶν, ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς καθιέρωσεν τὸ 1946 πάλιν τὴν προαιρετικὴν προστατευτικὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ὡς δὲ ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἦσαν εὐχαριστημένοι οἱ ἀγρόται, διότι τότε ὅτε ἐτιμᾶτο τὸ στάρι 700–800 δραχ. εἰς τὴν Θεσσαλίαν, διὰ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ 1946 καθιερώθη τιμὴ σίτου 1300 δρχ. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐπροστατεύθησαν οἱ ἀγρόται καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1947. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν τὸ ἴδιον καὶ δι’ ἐφέτος. Βεβαίως, δὲν παραγνωρίζομεν τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, δὲν παραγνωρίζομεν τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ πιστεύομεν, ὅτι ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἔχει, καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν διεθνῶν συμβάσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ὑπογράψει, ἐὰν ἤκουεν ὡρισμένας τοὐλάχιστον ὑποδείξεις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἴχομεν τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐγένετο ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ σίτου, πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι συμμετεῖχον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγώ, ἐπιστεύσαμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀσφαλῶς θὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν της τὰς ὑποδείξεις καὶ τὰ συμπεράσματα τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη, ὅτι διεψεύσθημεν, διότι τίποτε δὲν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ὑπ’ ὄψιν της ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν ἀπορίαν, διατί νὰ γίνῃ ἡ Διακομματικὴ αὐτὴ Ἐπιτροπή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ εἰργάσθη, ἤκουσε τὰς ἀπόψεις τῶν νομίμων ἐκπροσώπων τῶν ἀγροτῶν καὶ τελικῶν διετύπωσε τὰς ἐκθέσεις της. Πρώτη ἔκθεσις διετυπώθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου αὐτῆς, ἀλλὰ συγχρόνως ὑπεβλήθη καὶ δευτέρα ἔκθεσις ὑπὸ τοῦ κ. Βαμβέτσου. Ἐπειδὴ θὰ ὑπῆρχον μεταξὺ τῶν 2 αὐτῶν ἐκθέσεων μερικαὶ διαφωνίαι, ἀνετέθη εἰς τὸν συνάδελφον κ. Παπαγιάννην καὶ ἐμὲ ἡ σύνταξις μιᾶς νέας ἐκθέσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν 2 προηγουμένων ἐκθέσεων. Πράγματι, μὲ τὸν κ. Παπαγιάννην ἠργάσθημεν καὶ συνετάξαμεν τρίτην ἔκθεσιν, ὡς δὲ ἐπληροφορήθην, ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ αἱ τρεῖς ἐκθέσεις. Ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, κύριοι βουλευταί, εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ 3 προβλήματα. Τὸ πρῶτον πρόβλημα ἦτο ποία ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ ποσότης τοῦ σίτου τῆς συγκεντρώσεως. Τὸ δεύτερον πρόβλημα ἦτο ποία ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸ τρίτον, ἦτο τὸ πρόβλημα τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως ἀπὸ ὡρισμένους πληθυσμούς. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας μας μετὰ τοῦ σπόρου εἰς σιτηρά, ἀνέρχονται περίπου εἰς ἓν ἑκατομ. 400 χιλιάδας τόννους κατ’ ἔτος. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προγράμματος τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, τὸ ὁποῖον ἴσχυε μέχρι τῆς 30.6.46 καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἰσχύει πλέον, χρειάζονται διὰ τὴν ἀρτοδότησιν 630 χιλ. τόννοι σίτου ἐτησίως. Ἡμεῖς ἐκάναμεν διαφόρους ὑπολογισμούς, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ πρόγραμμα τῆς ἀρτοδοτήσεως τοῦ πληθυσμοῦ νὰ ἐφαρμοσθῇ, χρειάζονται 150.000 τόννοι συγκεντρώσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προγράμματος τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, ηὐξήσαμεν τὴν μερίδα τοῦ ἄρτου τοῦ ἀστικοῦ πληθυσμοῦ ἀπὸ 80 δρμ. εἰς 100 δρμ. καὶ κατελήξαμεν οὕτω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι χρειάζονται 694 χιλ. τόννοι ἐτησίως. Μὲ αὔξησιν τῆς μερίδος τῶν ὀρεινῶν καὶ ἀστικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ 80 δράμια εἰς 120 μᾶς χρειάζονται ἐτησίως μὲ τὰ μακαρόνια 757 χιλ. τόννοι. Ἐνῷ μὲ αὔξησιν τῆς μερίδος ὀρεινοῦ καὶ ἀστικοῦ πληθυσμοῦ εἰς 120 δράμια καὶ ἀγροτικοῦ εἰς 80 δράμια μετὰ τῶν μακαρονίων, μᾶς χρειάζονται ἐτησίως 730 χιλ. τόννοι. Συνεπῶς, μὲ συγκέντρωσιν 70.000 τόννων σίτου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον αὐτὸ τοῦτο τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ κατήρτησεν; Ὁ ἀριθμὸς τῶν 150.000 τόννων, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπέμεινεν ἡ Ἐπιτροπή, δὲν εἶναι ἀριθμὸς αὐθαίρετος, ἀλλὰ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος προέκυψεν ἐκ τῶν στοιχείων καὶ ὑπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἔκανεν. Συνεπῶς, νομίζομεν, ὅτι μὲ 70.000 τόννους συγκεντρώσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε τὸ πρόγραμμα αὐτὸ νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἀλλὰ οὔτε συγχρόνως οἱ ἀγρόται νὰ ἱκανοποιηθοῦν, ἀλλὰ οὔτε εἶναι πάλιν δυνατὸν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐπιτύχῃ καὶ νὰ κρατήσῃ σταθερὰς τὰς τιμὰς δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμήν, ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, εἶναι γνωστόν, ὅτι κατέληξεν εἰς τὰς 2500 δρχ. τὴν ὀκᾶν. Μὲ ἕνα ὑπολογισμόν, τὸν ὁποῖον ἔκαμε μὲ συγκέντρωσιν 150.000 τόννων μὲ 2500 δρχ. τὴν ὀκᾶν, κατέληξεν, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἔλλειμμα, ἀλλὰ ἀντιθέτως θὰ ὑπῆρχε περίσσευμα. Ἐπειδὴ ὅμως, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἀρτοδοτηθοῦν 2 ἑκατομμύρια περίπου πληθυσμοῦ, ἀπόρων, ἀνταρτοπλήκτων καὶ οἰκογενειῶν ἐπιστρατευμένων, προκύπτει ἓν ἔλλειμμα ἐξ 125, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, δισ. Διὰ τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ εἶπεν ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδία νὰ ἀποφανθῇ, διότι αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τὸ πλέον σπουδαῖον, διότι ἤδη ὑπάρχουν πληροφορίαι, ὅτι αἱ τιμαὶ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν τοῦ σίτου ἔχουν ὑπερβῆ κατὰ πολὺ τὴν τιμὴν τῶν 1850 δρχ. ποὺ καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ κρίσιμον σημεῖον εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσε τὴν μεταφορὰν ἀπὸ τὰς περιφερείας, ὅπου γίνεται συγκέντρωσις σίτου. Τοῦτο δὲ ἐνέχει τὸ ἑξῆς κακὸν διὰ τοὺς παραγωγούς.

§14Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Εἴπατε, ὅτι γίνεται συγκέντρωσις σίτου. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ συγκέντρωσις.

§15Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν αὐτῆς τῆς μεταφορᾶς, νομίζομεν, ὅτι βλάπτει τοὺς παραγωγούς, καὶ βλάπτει τοὺς παραγωγούς, διότι ἀσφαλῶς ἐπέρχεται ὑποτίμησις τῶν τιμῶν καὶ δὲν ὠφελοῦνται διὰ τῆς ὑποτιμήσεως αὐτῆς, οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι καὶ αἱ ἀσθενεῖς τάξεις, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ τάξεις αὐταί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προμηθεύωνται σῖτον δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Συνεπῶς, μόνον μὲ τὴν μικρὰν τιμὴν ἀγοράζουν οἱ διάφοροι κερδοσκόποι, οἱ ὁποῖοι ἀργότερον ὅταν ἐπιτραπῇ ἡ μεταφορὰ θὰ μᾶς τὸ πωλήσουν μὲ μεγαλυτέρας τιμάς. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὅταν ἐπιτραπῇ ἡ μεταφορὰ καὶ ἐξίσωσις τῶν τιμῶν θὰ ἐπανέλθῃ, διότι σήμερον εἰς τὰ διάφορα διαμερίσματα τῆς χώρας, ἔχομεν διαφόρους τιμάς, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ ὑποβοηθηθῇ ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, τοὐλάχιστον εἰς τὴν τιμὴν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν καθώρισεν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι αἱ 1850 δρχ. τὴν ὀκᾶν, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον κυρίως μᾶς ἀπασχολεῖ, ὅσον ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς, διότι μετὰ ταῦτα, θὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῆς τιμῆς εἰς τὰ ἐπίπεδα, τὰ ὁποῖα καθώρισεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ Διακομματική.

§16Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Εἰς ὡρισμένα διαμερίσματα.

§17Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐξίσωσιν τιμῶν. Θὰ πέσουν αἱ τιμαὶ ἐκεῖ ὅπου εἶναι ὑπερβολικαὶ λόγῳ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς καὶ θὰ αὐξηθοῦν ἐκεῖ, ὅπου εἶναι χαμηλαί, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον σήμερον. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρακαλέσω ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, εἶναι νὰ μελετήσουν πάλιν τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν σιτοπαραγωγικῶν μερῶν. Δὲν εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τὰς ἀσθενεστέρας τάξεις νὰ κόψωμεν τὸ δελτίον καὶ νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς ὡρισμένους κατοίκους τῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τεκμήριον εἶναι πλούσιοι καὶ νὰ τοὺς δίνωμεν τὸ ψωμὶ μὲ τὸ δελτίον. Ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα μοῦ ἐδόθησαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἡ περικοπὴ τῶν δελτίων ἀνέρχεται εἰς 1.145.000 ἄτομα τῶν σιτοπαραγωγικῶν μερῶν. Νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, εἰς τὰς Ἀθήνας, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἰς ἄλλα μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας, ὅπου ἔχομεν εὐπόρους ἀγρότας, νὰ περικόψωμεν τὸ δελτίον ἄρτου ἀπὸ τοὺς εὐπόρους καὶ ὄχι γενικῶς ἀπὸ τὰς πτωχὰς τάξεις, ὅπως κατὰ τεκμήριον εἶναι αἱ σιτοπαραγωγικαί.

§18Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα νὰ κόψωμεν τὸ δελτίον ἀπὸ τοὺς εὐπόρους.

§19Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Πιστεύω ὅτι μέσα ἀπὸ τὰς Ἀθήνας ἀσφαλῶς θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ εὕρωμεν 500.000 ἀνθρώπων καὶ νὰ τοὺς ἀφαιρέσωμεν τὸ δελτίον. Νομίζω δέ, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ παύσουν καὶ αἱ συκοφαντίαι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δῆθεν ὑποστηρίζει τὰς πλουσίας τάξεις καὶ ὄχι τὰς πτωχάς. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς ἀπουσιάζει τῆς αἰθούσης, ὅπως μετὰ τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως σίτου, καταβάλῃ καὶ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου τοῦ 1946, διότι δι’ ἐμέ, τοὐλάχιστον, εἶναι ἀκατανόητον καὶ δὲν εἶναι ἠθικόν, τὸ Κράτος, προκειμένου νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, νὰ ἐμφανίζεται κακόπιστον. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐδήλωνεν ἐὰν προτίθεται νὰ προβῇ ἀπόψε εἰς δηλώσεις σχετικῶς πρὸς τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ συζητούμενον θέμα.

§21Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω, εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ὅτι κατόπιν συσκέψεων γενομένων σήμερον ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὅλους, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εἰς θέσιν τὸ βραδύτερον τὴν Δευτέραν μ.μ., μετὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν νομοθετικήν, νὰ ἀνακοινώσῃ τὰς ἰδικάς της σκέψεις. Ἐν προκειμένῳ, αἱ σκέψεις αὐταί, δύναμαι νὰ εἴπω, δὲν θὰ ἀπέχουν πολὺ τῶν βάσεων, τὰς ὁποίας ἔθεσεν ὁ κ. βουλευτὴς Τρικάλων, ὁ κ. Ταλιαδοῦρος. Τὸ θέμα μελετᾶται, κυρίως, ἀπὸ τῶν πλευρῶν αὐτῶν, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς εὐχεράνσεως τῆς μεταφορᾶς καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἄλλης τῆς ἀρτοδοτήσεως ὡρισμένων περιφερειῶν.

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§24Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταργοῦνται τὰ δικαιώματα τῶν ἐγγεγραμμένων. Ὑποβάλλω διαμαρτυρίαν, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀφοῦ ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις νὰ παρεμβάλλωνται οἱ Ἀρχηγοὶ καὶ νὰ διακόπτεται ἡ συζήτησις.

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πρῶτον νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅτι κάμνω σπανίαν χρῆσιν τοῦ βήματος.

§26Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Κάμνετε ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ συνήθη χρῆσιν.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δεύτερον, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διότι, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐγενίκευσε χθὲς τὴν συζήτησιν, ἀνεφέρθη εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπροκάλεσε τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ ἔχετε ἄδικον νὰ συνιστᾶτε σιωπήν, ὅταν ἔχωμεν προκληθῆ, διότι ὅταν προεκαλεῖτο ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως χθὲς καὶ συνέβη νὰ ἀπουσιάζῃ καὶ ἔχει τώρα τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀπαντήσῃ, εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι ἀτόπως ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα; Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἀδικεῖτε τὴν κοινοβουλευτικήν σας πεῖραν. Εἶμαι βέβαιος, κύριε συνάδελφε.

§28Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἐγὼ προσωπικῶς ὑποβάλλω τὴν διαμαρτυρίαν αὐτήν.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶσθε μόνος, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχετε ἄδικον. Οὐδέποτε ἀνέμενον ἀπὸ τὴν πεῖραν σας αὐτὴν τὴν ἐπιμονὴν εἰς αὐτὴν τὴν ἀτυχῆ διακοπήν σας.

§30Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ναί, ἀλλὰ θὰ ἀπαντήσουν ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων μὲ τὴν σειράν των. Συνεπῶς αὐτὸ δὲν εἶναι ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ.

§31Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Ἠμπορεῖ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, νὰ ἔχῃ ὡρισμένην πλευρὰν ἐξεταστέαν ἴσως μελλοντικῶς, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅμως εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Οἱ κύριοι ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, ὁμιλοῦν ὅταν τὸ θελήσουν.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, ὄχι ἁπλῶς ἀσκῶν δικαίωμα, ἀλλὰ ἐπιτελῶν καθῆκον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον λαμβάνω. Ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, χθές, καὶ ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἀπόψεών του ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἐζήτησε σαφεῖς ἐξηγήσεις. Εἶπεν, ὅτι ὀφείλουν ὑπευθύνως νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ νὰ ὑποδείξουν λύσεις καὶ κατελόγισεν οὐσιαστικὰς εὐθύνας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διότι ἐπὶ ἡμέρας μακρὰς ἀπασχολοῦσαν τὸ βῆμα, δὲν κατέληξεν εἰς ὑποδείξεις συγκεκριμένων λύσεων.

§33Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑποδείξεις. Αἱ λύσεις ἀνήκουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αἱ ὑποδείξεις εἶναι λύσεις πρὸς ἡμᾶς. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διόρθωσιν τοῦ ὕφους ἀλλὰ δὲν φαίνεται ἀπαραίτητος. Κύριοι βουλευταί, ἀνέγνωσα μετὰ προσοχῆς τὰ κείμενα τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐδοκίμασα καὶ ἐγὼ θαυμασμόν, διότι ἀποτελοῦν ἀληθῶς μνημεῖον ἀσαφείας καὶ ὑπεκφυγῶν. Ἀποστολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου. Ἀποστολὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ἀπόφασις λύσεων. Καὶ ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν δεξιότητα, ἡ ὁποία τὸν χαρακτηρίζει εἰς τὴν σύγχυσιν τῶν ζητημάτων, μετέθεσε τὰς εὐθύνας. Ἡ Κυβέρνησις ἀναμένει καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις εὐθύνεται, διότι βραδύνει νὰ ὑποδείξῃ τὰς λύσεις! Ἀπαντῶμεν, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπρόκειτο ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὸν ἔλεγχον, εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν ἰδικῶν της δικαιωμάτων, διότι τὸ καθῆκον τῶν λύσεων ἀνήκει εἰς τὰς Κυβερνήσεις. Συμβαίνει ὅμως, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μὴ ἔχῃ ἀρκεσθῆ ἁπλῶς εἰς τὸν ἔλεγχον, νὰ ἔχῃ ὑποδείξει ἐπανειλημμένως καὶ ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ζητημάτων λύσεις. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἰδικόν μας κόμμα, ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι καὶ εἰς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα ἐπροτείναμεν πρόγραμμα, ἐλεγχθέντες μάλιστα τότε, διότι ὑπερβαίνομεν τὰ ὅρια τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ φθάνομεν εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν ὑπευθύνου ἰδίου προγράμματος. Εἰς τὸ θέμα τὸ στρατιωτικόν, τὸν παρελθόντα Φεβρουάριον, διετυπώσαμεν πρόγραμμα καὶ ὑπεδείξαμεν σχέδιον, κατὰ τὴν γνώμην μας συντόμου νίκης. Καὶ εἰς τὸ θέμα τὸ διοικητικὸν ἔχομεν ἀναπτύξει πρόγραμμα ἐφαρμογῆς ἀποκεντρώσεως καὶ αὐτοδιοικήσεως. Ἑπομένως ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν μεγάλων θεμάτων τῆς χώρας, οἰκονομικοῦ, διοικήσεως, ἀσφαλείας, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει ἐμφανίσει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πλῆρες ὑπεύθυνον πρόγραμμα. Ἀλλὰ συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἴδιον καὶ εἰς μείζονα μάλιστα βαθμὸν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Ὄχι μόνον ἡμεῖς καὶ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, καὶ συνάδελφοι πολλοί, οἱ ὁποῖοι παρῆλθον ἀπὸ τοῦ βήματος, ὑπέδειξαν λύσεις συγκεκριμένας. Ὅ,τι ἀνεμένομεν, ἑπομένως, ἦτο ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων μας ὑποδείξεων, ὄχι αἱ ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς προσωπικῶς, ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι ὑπεδείξαμεν λύσεις, αἱ ὁποῖαι κινοῦνται ἐντὸς τῶν γενικωτέρων σχεδίων τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας. Δὲν διαταράσσουν οὔτε τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὔτε τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Ὑπεδείξαμεν λύσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀντιπληθωρισμὸς καὶ ὄχι πληθωρισμός, καὶ αἱ ὁποῖαι συγχρόνως προστατεύουν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸν πάσχοντα ἀγροτικὸν κόσμον. Καὶ δικαιούμεθα νὰ ἀναμένωμεν μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν εἰς τὰς συγκεκριμένας προτάσεις. Καὶ διὰ τοῦτο, ὄχι μόνον μὲ ἀπορίαν ἀποκρούομεν τὴν αἰτίασιν, ἡ ὁποία μᾶς ἀπεδόθη, τὴν ἀποκρούομεν μὲ ὀργήν, διότι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν τὴν προσπάθειαν τῆς συγχύσεως τῶν εὐθυνῶν, τῆς μεταθέσεως τῶν εὐθυνῶν. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τὴν ἀπόπειραν νὰ καταλογίσῃ εὐθύνας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀπέβλεψε καὶ εἰς μετάθεσιν εὐθυνῶν εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν. Κατ’ ἀρχὴν εἶχεν εἴπει ἡ Κυβέρνησις: Ἡ Ἀντιπολίτευσις δημοκοπεῖ, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπερασπίζει τὰ πάγια, γενικὰ συμφέροντα τῆς χώρας, μὲ τὸ θάρρος τῆς ἀντιδημοτικότητος, τὸ ὁποῖον ἔχουν αἱ ἀληθεῖς Κυβερνήσεις. Καὶ ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγας ἡμέρας, ἴδομεν δηλώσεις εἰς τὸν τύπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι σύμφωνος διὰ μίαν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς συγκεντρώσεως, καὶ προσεπάθησε νὰ μεταπείσῃ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν. Ἐβεβαιώθη ἑπομένως, ἀπὸ τὰς ἰδίας πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν δημοκοπεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅταν ζητῇ βελτίωσιν τῶν ὅρων. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑποστηρίζει βασίμως τὴν δυνατότητα τῆς βελτιώσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐμποδίζει. Ἀλλὰ ἐδῶ διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν προσπάθειαν τῆς μεταθέσεως τῶν εὐθυνῶν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Τὴν πρώτην φοράν, διότι τάχα ἐδημοκόπησε καὶ χθές, διότι τάχα δὲν ἔκαμε συγκεκριμένας προτάσεις. Διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν προσπάθειαν τῆς μεταθέσεως τῶν εὐθυνῶν εἰς τὰ μέλη τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Θὰ ἐπαναλάβω, κύριοι βουλευταί, τὰς ἀπόψεις μας, διὰ τὸν ἐπιβαλλόμενον τρόπον συνεργασίας μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν. Τὸ θέμα εἶναι τόσον κρίσιμον, ὥστε θὰ πρέπει ἑκάστοτε νὰ ἐπανέρχεται πρὸς ἀποσαφήνισιν τῶν ὅρων τῆς συνεργασίας μας. Ὑπεστηρίξαμεν πάντοτε, ὅτι ἡ περίοδος τῆς αὐτοτελείας ἔχει παρέλθει, ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὸν κόσμον ὁλόκληρον. Ἐὰν ἦτο ταυτόχρονος ἡ ὑποτέλεια, εἶναι ἀπαράδεκτος δι’ ἕνα ὑπερήφανον λαόν, ὅπως ἡ Ἑλλάς. Ἡ συνεργασία, ἡ ὁμότιμος συνεργασία ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῶν σχέσεών μας μὲ τοὺς μεγάλους φίλους καὶ συμμάχους μας. Ποία εἶναι ἡ ἔννοια, ποῖον εἶναι τὸ συγκεκριμένον περιεχόμενον, ποῖος εἶναι ὁ συγκεκριμένος τρόπος τῆς συνεργασίας αὐτῆς. Θὰ τὸν προσδιορίσωμεν μὲ σαφήνειαν. Ἡ προσπάθεια πάσης Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ διαφώτισις, ἡ ἀμοιβαία διαφώτισις. Σεβόμεθα ἀπολύτως καὶ τὸ δικαίωμα τῶν μεγάλων συμμάχων μας νὰ παρακολουθοῦν τὴν κατάστασιν τῆς χώρας μας ὑπὲρ τῆς ὁποίας προσφέρουν τόσας θυσίας. Ὅταν οἱ Ἀμερικανοὶ φορολογούμενοι πολῖται διαθέτουν τοὺς πόρους των διὰ τὴν βοήθειαν τῶν ἄλλων χωρῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Ἑλλάδος, εἶναι εὔλογον νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὴν σκόπιμον διάθεσιν αὐτῶν τῶν ποσῶν. Ἑπομένως, ὄχι μόνον τὸ νομικὸν δικαίωμα ἀναγνωρίζομεν, ἀναγνωρίζομεν καὶ τὸ ἠθικὸν δικαίωμα, νὰ βεβαιοῦται ὅτι εἶναι σκόπιμος ἡ διάθεσις τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα πληρώνει ὁ Ἀμερικανικὸς λαὸς διὰ τὴν ἀνάρρωσιν καὶ τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ πρώτη, ἑπομένως, προσπάθεια πάσης Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ ἀμοιβαία διαφώτισις, διὰ νὰ εὑρεθῇ ὁ καλύτερος τρόπος, πρὸς πραγματοποίησιν τῶν κοινῶν σκοπῶν. Καὶ ἐὰν μὲν ἐπέλθῃ ὁμοφωνία, τὸ θέμα λήγει. Ἐάν, ὅμως, προκύψῃ διαφωνία, ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ στάσις τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων; Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις πρέπει νὰ κάμουν ἕνα διαχωρισμὸν εἰς τὸν πίνακα τῶν ἀξιῶν τῶν διαφόρων ζητημάτων. Θὰ πρέπει νὰ διακρίνωμεν ζητήματα θεμελιώδη, ἀπὸ ζητήματα ὀλιγώτερον θεμελιώδη καὶ δευτερεύοντα. Εἰς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα αἱ Κυβερνήσεις θὰ κρίνουν ὀλιγώτερον θεμελιώδη καὶ δευτερεύοντα, ἐὰν δὲν κατορθώσουν νὰ μεταπείσουν, θὰ ἀναλάβουν ὑπευθύνως τὰς λύσεις, ἔστω καὶ ἐὰν ἀρχικῶς δὲν τὰς ἀπεδέχοντο. Καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, θὰ εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μόνη, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὰς λύσεις ὑπευθύνως καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους θὰ ἀναλάβῃ ὁλοκλήρους τὰς εὐθύνας, ἀνδρικῶς, ἀπεριφράστως. Ἀλλὰ θὰ ὑπάρξουν καὶ ζητήματα, εἰς τὰ ὁποῖα αἱ κυβερνήσεις ἀποδίδουν θεμελιώδη σημασίαν, ὅπως συμβαίνει νὰ εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον τὰ θέματα τῆς ἀσφαλείας. Ἐὰν ὑπάρξουν θέματα θεμελιώδη, ἡ ἔκβασις τῶν ὁποίων, κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει βαρύνουσαν σημασίαν διὰ τὴν τύχην τῆς Χώρας, τότε εἶναι μία ἡ ἀπάντησις, ἡ παραίτησις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις θὰ κρίνῃ ἐὰν καὶ πότε ὑπάρχει αὐτὴ ἡ περίπτωσις. Δὲν θὰ κρίνῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ἰδία θὰ κρίνῃ — ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἐλεγχθῇ — ἐὰν ἐκείνη νομίζῃ, ὅτι τὸ θέμα ἦτο ἢ δὲν ἦτο θεμελιῶδες καὶ ἐπέβαλεν ἢ δὲν ἐπέβαλε τὴν παραίτησιν. Ἐγὼ προσδιορίζω ὄχι μόνον τῆς σημερινῆς παρούσης Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, τὴν πρέπουσαν στάσιν ἀπέναντι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἐάν, ἑπομένως, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔκρινεν, ὅτι τὸ θέμα τοῦ σίτου, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀνήκῃ εἰς τὰ θεμελιώδη θέματα, τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦσιν εἰς παραίτησιν, ἔπρεπε τότε νὰ ἔχῃ ἀναλάβει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρους τὰς εὐθύνας καὶ νὰ μὴ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἀπόπειραν τῆς μεταθέσεως τῶν εὐθυνῶν καὶ τῆς ὑπεκφυγῆς. Αὐτὴ ἡ προσπάθεια δὲν εἶναι ἀξία ὑπερηφάνου Κυβερνήσεως τῆς Χώρας καὶ δὲν ἔπρεπε ἐπίσης, νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς ἀφελεῖς ἀντιπροσώπους τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, πρὸς τὴν ὁποίαν κατέβαλον αὐτὴν τὴν προσπάθειαν πρὸς διαφώτισιν καὶ μετάπεισιν. Τοὺς συνήντησα χθές, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι, ἀσφαλῶς, συνάδελφοι, καὶ ἦσαν κατάπληκτοι ἀπὸ τὴν ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως, αὐτοὶ νὰ προσπαθήσουν νὰ μεταπείσουν τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν καὶ ἐδοκίμαζον μάλιστα ἔκπληξιν, διότι ἐφαίνετο ὅτι ἤρχισαν νὰ τὸ ἐπιτυγχάνουν, ἁπλοῖ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ ἠδυνήθη...

§35ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις παρέπεμψε τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμοὺς εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν;

§36Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντ. Κυβ.). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει καμμίαν δήλωσίν μου ἢ περιστατικόν, ὅτι ἡμεῖς ὡς Κυβέρνησις ἐστείλαμε τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμοὺς εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν;

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κάτι ἐπὶ πλέον αὐτοῦ, ἔχω τὴν χθεσινὴν δήλωσίν σας, ὅτι ἀνεμένατε τὴν ἔκβασιν τῶν συνομιλιῶν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς.

§38Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Δώσατε διαφορετικὴν ἑρμηνείαν εἰς τοὺς λόγους, τοὺς ἰδικούς μου, ἐγὼ δὲν ἤθελα νὰ εἴπω αὐτό, ἔκαμα μνημειώδη ἀγόρευσιν ἀσαφείας, ἐνῶ σεῖς ἐκάματε ἀγόρευσιν μετὰ σαφηνείας.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐλάττωμά μου. Εἰς τὰς χθεσινάς του δηλώσεις ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἀνέμενε τὴν ἔκβασιν τῶν διαπραγματεύσεων τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων τοῦ λαοῦ, τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, διὰ νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὰς ἀποφάσεις της. Εἶναι ἐπὶ πλέον ἀπὸ τὴν παραπομπὴν τῶν Συνεταιρισμῶν εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν αὐτό, διότι ἐκεῖνο θὰ ἐθεωρεῖτο ὡς μία πρᾶξις ἁβρότητος, ἐνῶ τώρα τοὺς συνοδεύει καὶ μὲ ἐμπιστοσύνην, ἐλπίζων εἰς τὴν εὐόδωσιν τῶν προσπαθειῶν των...

§40Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν εἶναι σφάλμα νὰ τοὺς συνοδεύω μὲ ἐμπιστοσύνην. Δὲν ξεύρω τί κάμνετε σεῖς, ἐγὼ κάμνω τὸ ἀντίθετον, τὰς συνοδεύω μὲ ἐμπιστοσύνην ὅλας τὰς Λαϊκὰς Ἐπιτροπὰς. (Χειροκροτήματα).

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν διὰ τὸν ἐνθουσιασμόν. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμά μου. Ὅτι ἔχομεν κοντὰ εἰς τοὺς ἄλλους θεσμούς, τοὺς ὁποίους συνεκρότησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειοψηφία, ἕνα νέον θεσμόν, τὸν τῆς ἀνευθύνου Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπιδιώκει νὰ καταστήσῃ ὑπεύθυνον Ἀντιπολίτευσιν καὶ ὑπεύθυνον Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, καὶ ἴσως ἀκόμη ὑπευθύνους Γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς. (Χειροκροτήματα).

§42Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι κατὰ τὰς στιγμὰς, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, πρέπει ὅλοι νὰ συνεργάζωνται, καὶ Ἀντιπολίτευσις καὶ συμπολίτευσις καὶ Συνεταιρισμοί, ἐὰν θέλετε καὶ Ἀνώτατος Ἄρχων. (Χειροκροτήματα).

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅλοι συνεργαζόμεθα, ἀλλ’ ἕκαστος ἔχει μίαν ἰδίαν ἀποστολήν. Δι’ αὐτό εἶσθε Κυβέρνησις, διὰ νὰ δίδετε λύσεις, ὄχι διὰ νὰ ἐνεργῆτε....

§44Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντ. Κυβ.). Ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰς ἀντιξόους περιστάσεις, παρὰ τὰς ἐπικρίσεις, ἔδωσε τὴν μορφὴν τῆς μάχης τοῦ Γράμμου, ἡ ὁποία διεξάγεται ὅπως διεξάγεται. (Χειροκροτήματα).

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἰδική σας ἡ νίκη, εἶναι τοῦ λαοῦ. (Φωναί, θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν κατώρθωσα νὰ ἀντιληφθῶ, κατὰ τίνα τρόπον παρενεβλήθη ἡ νίκη τοῦ Γράμμου εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ ἀποσαφηνίσῃ. Ἡ νίκη τοῦ Γράμμου εἶναι νίκη τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήματα).

§47Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντ. Κυβ.). Ὅπου ἡ Κυβέρνησις συμφώνως μὲ τὰς γενικὰς γραμμάς της, ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἀποφάσεις, συμφώνως ἢ καὶ ἀντιθέτους, τυχόν, πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῶν συνεργαζομένων μετ’ αὐτῆς συμμάχων, τὰς ἔλαβε, καὶ τὰ ἀποτελέσματα δίδουν τὴν μορφὴν αὐτήν, ποὺ βλέπετε. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοιά μου. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀπάντησιν, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν, μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, νὰ μοῦ δώσητε μίαν πληροφορίαν. Κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἐπανειλημμένως ἔγινε λόγος διὰ τὴν ἔλλειψιν βομβαρδιστικῶν ἀεροπλάνων...

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (τῆς Δεξιᾶς). Δὲν εἶναι τὸ θέμα αὐτό. (Φωναί).

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ἀνεγνώσαμεν εἰς τὸν Τύπον, καὶ μάλιστα εἰς τὰ μεγάλα φύλλα τῆς πρωτευούσης, ἐσχάτως ἀνεγνώσαμεν, ὅτι...

§51Γ. ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΟΓΛΟΥ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). Φωναί, θόρυβος, συνεχεῖς κωδωνοκρουσίαι).

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ θόρυβος δὲν εἶναι ὁ καλύτερος τρόπος συνεννοήσεως καὶ ὅσοι τὸν χρησιμοποιοῦν προδίδουν ἀνησυχίαν διὰ τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ἰδέας των, διότι ὅσοι πιστεύουν εἰς τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας διατυπώνουν, μάχονται μὲ τὴν ἠθικὴν δύναμιν αὐτῶν καὶ ὄχι μὲ τὴν δύναμιν τῆς βοῆς. Ὑπεστήριξα, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν σχέσεών της μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ σίτου, ἐπεδίωξε μίαν μετάθεσιν εὐθυνῶν καὶ ἠθέλησε νὰ κάμῃ τὸ ἴδιον καὶ εἰς ἄλλο θέμα. Κατ’ αὐτάς, εἶχε σχηματισθῆ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὑπῆρξε μία παράλειψις τῶν μεγάλων συμμάχων μας, διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰ ἀπαραίτητα βομβαρδιστικὰ ἀεροπλάνα καὶ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας εἶχε καὶ εἰς τὰ μεγάλα ὄργανα τοῦ Ἀθηναϊκοῦ Τύπου διατυπωθῆ τὸ παράπονον αὐτό. Καί, ὁμολογῶ, κατέχομαι καὶ ἐγὼ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπορίαν. Ἀνέγνωσα σήμερον μίαν συνέντευξιν τοῦ στρατηγοῦ Βὰν Φλήτ, ἡ σχετικὴ περικοπὴ τῆς ὁποίας ἔχει οὕτω, ἐὰν ἡ συνέντευξις εἶναι ἀκριβής. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν εἶδον διάψευσιν.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§54Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἀκόμη δὲν εἶσθε τόσον πεπειραμένος εἰς τὴν αἴθουσαν, ὥστε νὰ καθορίζετε τὴν πορείαν τοῦ λόγου τῶν ὁμιλητῶν. «Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, λέγει ὁ στρατηγὸς Βὰν Φλήτ (ἀναγινώσκει).».

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ στρατηγὸς Βὰν Φλήτ εἶναι στρατηγός, παρακολουθεῖ τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ εἰς βομβαρδιστικὰ ἀεροπλάνα... (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐννοῶ τὴν συγκίνησιν, ἡ ὁποία σᾶς κατέχει. Ἀλλὰ θὰ συνεχίσω τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ αἱ νῖκαι;

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τὰς νίκας ἐχειροκροτήσαμεν καὶ χθὲς καὶ προχθὲς καὶ θὰ χειροκροτοῦμεν καὶ αὔριον. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ἂν νομίζετε, ὅτι αἱ νῖκαι δύνανται νὰ εἶναι προνόμιον μιᾶς μερίδος καὶ ὄχι χαρὰ ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ, εὑρίσκεσθε εἰς πλάνην. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα καὶ ἐπευφημίαι ἐκ μέρους τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§59Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Αἱ νῖκαι, ὅμως....(δὲν ἀκούεται, λόγῳ τῶν κωδωνοκρουσιῶν καὶ τοῦ δημιουργηθέντος θορύβου).

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Καὶ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ συμπέρασμα τοῦ λόγου μου. Εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔπραξε τὸ καθῆκον της, διότι ὑπέδειξε λύσεις συγκεκριμένας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκον της, διότι υἱοθέτησεν ἀνεπαρκεῖς λύσεις καὶ διότι ἔκτοτε καθίσταται οὐδετέρα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν θεμάτων. Δὲν ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Σώματος, οὔτε διὰ νὰ υἱοθετήσῃ τὰς λύσεις, τὰς ὁποίας ἔκτοτε υἱοθέτησεν, οὔτε διὰ νὰ δηλώσῃ τὶ ἀποδέχεται ἀπὸ τὰς προτάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ὅπως καὶ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει κάμει τὸ καθῆκόν της, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπέδειξε καὶ πάλιν, ὅτι εἶναι Κυβέρνησις ἀνίκανος καὶ ἄστοργος ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§62Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ ζητήματος ἤρχισεν ἀπὸ 15 ἡμερῶν καὶ ἴσως νὰ συνεχισθῇ καὶ κατὰ τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι σοβαρὸν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀπασχολήσει Βουλὴν καὶ Κυβέρνησιν ἀπὸ πολλοῦ, νὰ εἶχε ἀρχίσει ἐνωρίτερον, ἀπὸ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον, καὶ ἐντὸς τοῦ Μαΐου νὰ ἔχωμεν καταλήξει εἰς ἀποφάσεις καὶ νὰ ἤρχιζεν ἡ συγκέντρωσις ἐγκαίρως. Ὡρισμένοι συνάδελφοι κατηγόρησαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εὐθύνεται καὶ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἐνωρίτερον δὲν ἔφερε τὸ ζήτημα. Κατὰ τὸ παρελθόν, γνωρίζομεν ὅλοι μας, ὅτι ἐγίνετο προστασία τοῦ σίτου, καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ παραγωγοὶ καὶ νὰ ἐντείνουν τὰς προσπαθείας των διὰ τὴν καλλιέργειαν τοῦ ἀγόνου καὶ μικρᾶς ἐκτάσεως ἐδάφους των καὶ διὰ νὰ συγκρατηθοῦν εἰς τὰ χωρία των καὶ μὴ συγκεντρώνωνται εἰς τὰς πόλεις. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οἱ συνάδελφοι ἐξέθηκαν τὰς ἀπόψεις των, καὶ ὅπως παρηκολούθησα, αἱ διαφωνίαι των εἶναι αἱ ἑξῆς: Ὡς πρὸς τὴν τιμήν, ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν τῆς ἀρτοδοτήσεως ὡρισμένων περιφερειῶν, ὡς πρὸς τὴν συγκεντρωθησομένην ποσότητα καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σίτου ἀπὸ περιφερείας εἰς περιφέρειαν. Εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τί μαρτύρια ὑφίσταται ὁ γεωργὸς καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, μέχρις ὅτου συγκεντρώσῃ εἰς τὸ σπίτι του τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας του καὶ τὶ κινδύνους ἀντιμετωπίζει μέχρις ὅτου τὸ ἀξιοποιήσῃ. Καὶ εἶναι γνωστά, τὰ τεράστια ἔξοδα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑποβάλλεται μέχρι τῆς συγκομιδῆς. Ἡ γεωργικὴ τάξις ἀποτελεῖ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ καὶ καταλαβαίνομε ὅλοι, ὅτι τοῦ χρειάζεται μεγαλυτέρα προστασία, ὄχι μόνον διὰ τὸ σιτάρι, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἄλλα ἑλληνικὰ προϊόντα, τὸ λάδι, τὴν σταφίδα, τὸν οἶνον, τὸν καπνόν, τὰ σῦκα κλπ. Ἡ προστασία αὐτὴ ἔγκειται εἰς τὴ ἔγκαιρον ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὴν ἀντίστοιχον εἰσαγωγὴν συναλλάγματος. Καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἀνεπτύχθησαν. Καὶ αἱ ποσότητες ὑπελογίσθησαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εἰς 510 χιλ. τόννους, μὲ συγκέντρωσιν σίτου 150.000 τόννων, ἐκ τῆς ἐντοπίου παραγωγῆς. Ἡ διαφωνία τῶν κ. κ. συναδέλφων, ὅσοι παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἦτο διὰ τὴν καθορισθεῖσαν τιμὴν τοῦ σίτου εἰς 1850 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι πολὺ καταστρεπτικὸν διὰ τὸν γεωργόν, διότι δὲν τοῦ καλύπτει οὔτε μέρος τῶν ἐξόδων του. Καὶ ἐκ τοῦ μέτρου αὐτοῦ θὰ ὠφεληθοῦν οἱ οἰκονομικῶς ἰσχυροί καὶ οἱ ἐπιτήδειοι, οἱ ὁποῖοι, τὸ ἴδιο προϊόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀγοράσουν σήμερον εἰς ἐξευτελιστικὴν τιμήν, θὰ τὸ μεταπωλήσουν μετὰ δύο–τρεῖς μῆνας εἰς ὑπερόγκους τιμάς, ὅπως ἔγινε μὲ τὸ ἔλαιον, χωρὶς νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντικρούσῃ τὴν ὑψωτικὴν τάσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, μετὰ τὴν πάροδον τοῦ τριμήνου ἀπὸ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς. Πολλοὶ ἐκ τῶν συναδέλφων εἶπον τὰς ἀπόψεις των, ὅτι ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ ἄρουν τὰς διαφωνίας τῶν Οἰκονομικῶν Συμβούλων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τὸν κίνδυνον τοῦ πληθωρισμοῦ νὰ ματαιώσουν. Καὶ ἐγώ, ἀπὸ μελέτας, τὰς ὁποίας ἔχω κάμει, εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ δύο αὐτὰ πράγματα νὰ ματαιωθοῦν. Ἠκούσαμεν, ὅτι ἕνα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, ἀνερχόμενον εἰς 2 ἑκατομμύρια, λαμβάνει τὸ δελτίον τοῦ ἄρτου του δωρεάν. Πολλοὶ διεμαρτυρήθησαν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι μέγας. Ἐγὼ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι μέγας, ὑπὸ τὰς σημερινὰς κρισίμους οἰκονομικὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ Ἑλλάς. Καὶ εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτόν τῶν δωρεάν ἦτο δυνατὸν νὰ προσληφθῇ καὶ ἕνας ἀκόμη ἀριθμὸς φθάνων τὰς 200–300 χιλ., ἐκ τῶν θυμάτων καὶ τῶν συνταξιούχων, τῶν πολυτέκνων κλπ., ἐκ τῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι διέρχονται μεγάλην κρίσιν σήμερον. Καὶ τὸ δελτίον ἀκόμη ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ εἰς 3 ἑκατομμύρια Ἕλληνας, μὲ μίαν μικρὰν ηὐξημένην τιμήν, καλύπτουσαν τὰ ἔξοδα τῆς ἀρτοδοτήσεως. Διότι, ὅπως ἠκούσαμεν, τὰ ἔξοδα τῆς ἀρτοδοτήσεως ἀναβιβάζονται εἰς 630 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα ἠμπορεῖ νὰ φθάσουν τὰς 300–400 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ἰδικάς μου, ἀποταθεὶς πρὸς διαφόρους ἀρτοποιοὺς τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς. Θὰ ἔμενον ἀκόμη 3 ἑκατομμύρια Ἕλληνες τῶν εὐπόρων τάξεων, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, τελείως νὰ καταργηθῇ τὸ δελτίον. Καὶ τὰ 3 αὐτὰ ἑκατομμύρια τῶν Ἑλλήνων θὰ ἠδύναντο νὰ ἀγοράζουν τὸν ἄρτον των μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς ἐκ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου, εἰς τὴν τιμὴν τῶν 4.000 δραχμῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἤθελε, ἠδύνατο τὰ 3 αὐτὰ ἑκατομμύρια τῶν εὐπόρων Ἑλλήνων ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις, διότι μέσα εἰς τὰ 3 αὐτὰ ἑκατομμύρια θὰ ἦσαν καὶ γεωργοί, ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο δυνατόν νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ δελτίον, ὅταν αὐτοὶ διέθετον μίαν ποσότητα ἐκ τοῦ σίτου, διὰ νὰ καλύψουν ὡρισμένας οἰκονομικάς των ἀνάγκας καὶ νὰ κρατήσουν ἕνα μέρος σίτου, ποὺ θὰ ἦτο ἀρκετὸν διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν τῆς χρονιᾶς τῆς οἰκογενείας των. Τὰ 3 αὐτὰ ἑκατομμύρια τῶν Ἑλλήνων ἀγοράζουν τὸν ἄρτον τῆς οἰκογενείας των ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον νὰ ἐπεβαρύνοντο μὲ 2.000 δρχ., δηλαδὴ νὰ ἐπλήρωνον 2.000 κατ’ ὀκᾶν τὸν ἄρτον περισσότερον ἀπὸ τὴν τιμὴν τὴν σημερινήν. Κατ’ αὐτὸν τρόπον, ἐτησίως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξοικονομηθῇ ἕνα ποσὸν 2.260 ἑκατ. καὶ μὲ μίαν ἐπιβάρυνσιν εἰς τὰ μεγάλα ἑστιατόρια, εἰς τὴν μερίδα τοῦ ἄρτου τοῦ σιτιζομένου, μεσημέρι καὶ βράδυ ἀπὸ 250 δραχμάς, ἐν συνόλῳ δηλαδή, 500 δρχ. Ἀντί, δηλαδή, οἱ συσσιτοῦντες εἰς τὰ ξενοδοχεῖα νὰ πληρώσουν τὸν ἄρτον τους, τὸν ὁποῖον πληρώνουν σήμερον 500 δραχμάς, νὰ τὸν ἐπλήρωνον ἄλλας 500 καὶ ἀπὸ ἐκεῖ θὰ συνεκεντροῦτο ἕνα ποσὸν ἑνὸς τρισεκατομμυρίου περίπου 80 δισεκ. Θὰ ἦτο, δηλαδή, ἕνα συνολικὸν ποσόν, κύριοι συνάδελφοι, 3.260 δισεκ., ποὺ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλύψῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας, διὰ τὴν ὑποστήριξιν ὅλων τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἀπαραιτήτων ἄλλων ἀναγκῶν. Ἀλλὰ ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποσύρῃ τὸ ἥμισυ τοῦ κυκλοφοροῦντος χαρτονομίσματος. Καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἰσηγεῖτο μίαν τοιαύτην λύσιν, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ δὲν θὰ τῆς ἔφερε προσκόμματα καὶ ἀντιρρήσεις. Ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν, ὅτι μὲ τὰ δισεκατομμύρια αὐτά θὰ ἦτο δυνατὸν ὅλας τὰς ἀνάγκας νὰ τὰς καλύψωμεν καὶ τὸ ζήτημα τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων νὰ λύσωμεν. Τὸ ζήτημα δὲν τὸ εὑρίσκω δύσκολον νὰ τὸ ἐπιβάλῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὑπὸ τὰς σημερινάς, μάλιστα, περιστάσεις, ποὺ γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅλοι μας, ὅτι οἱ ἀγρόται, οἱ ἐργάται, ἡ μέση ἀστικὴ τάξις, εἶναι οἱ αἱμοδόται τῆς Πατρίδος μας καὶ εἶναι οἱ στυλοβάται τῆς κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς μας ζωῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκεῖνοι, ποὺ εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς δὲν προσέφερον αἷμα, νὰ μὴ προσφέρουν χρῆμα. Ἔχω καταλήξει, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὰς σκέψεις καὶ τὰς μελέτας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ποὺ ἔχω κάμει, ὅτι ἡ ἐτησία ἐπιβάρυνσις εἰς κάθε οἰκονομίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπερβῇ τὰς 500 χιλ. δραχμάς. Δι’ ἕνα τόσον ποσὸν ἀπὸ τὰς εὐπόρους τάξεις τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἀντιρρήσεις ἡ Κυβέρνησις.

§63Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε, ποῦ τοὺς στηρίζετε;

§64Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Καὶ σεῖς, κύριε Ντεντιδάκη, καὶ ἐγώ, καὶ ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταί, καὶ ὅλοι οἱ Διευθυνταὶ τῶν ὑπουργείων, δὲν λέγω οἱ μικροὶ ὑπαλληλίσκοι, καὶ ὅλοι οἱ ἔμποροι καὶ ὅλοι οἱ βιομήχανοι καὶ ὅλοι οἱ πλούσιοι ἀγρόται, καὶ ὅλοι οἱ παντοπῶλαι, καὶ ὅλοι οἱ ἐπιχειρηματίαι τῆς Ἑλλάδος, ἠμποροῦν νὰ διαθέσουν μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα τους ἔξοδα, καὶ 2000 δρχ. νὰ πληρώσουν ἀκριβώτερα τὸ ψωμί των. Καὶ ὅταν αὐτὸ γίνῃ, θὰ μαζευθοῦν τὰ 3.240.000.000 τὰ ὁποῖα, μὲ μαθηματικοὺς ὑπολογισμοὺς ἔχω κάμει, καὶ θὰ καλύψωμεν ὅλας τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν. Αὐτὸ θὰ εἶναι καὶ ἕν μέτρον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συρρέουν εἰς τὰς πόλεις, διὰ νὰ μὴ ἔρχωνται. Κάμνομεν ἕνα ἀγῶνα μεγάλον καὶ τὸν ἀγῶνα θὰ τὸν συνεχίσωμεν. Πρέπει νὰ εὕρωμεν πόρους, πρέπει νὰ βασανίσωμεν ὅλοι τὸ μυαλό μας, νὰ βάλωμεν κάτω τὰς σκέψεις μας, νὰ βγάλωμεν συμπεράσματα καὶ ἐὰν τοῦτο εἶχε γίνει, καὶ τὸ εἶχε πράξει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, τὸ οἰκονομικὸν μας πρόβλημα πρὸ πολλοῦ θὰ εἶχε λυθῆ. Διότι, καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἔκαμον ὡρισμένας σκέψεις καὶ ὡρισμένας μελέτας, καὶ τὰς ἀνεκοίνωσα καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἀπὸ τότε ἐμάντευσα, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐδίδοντο ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανούς, θὰ ἐξοδεύοντο χωρὶς νὰ φανοῦν. Ἑπομένως, ὅταν ἐγὼ ὑπέβαλα ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὰς σκέψεις μου, τὰς ἔχω βασανίσει ἐπὶ πολύ. Δὲν εἶναι πλατωνικαὶ θεωρίαι, εἶναι λύσεις μυαλοῦ ἰατρικοῦ, εἶναι λύσεις πρακτικαὶ καὶ ἐφαρμόσιμοι. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἔμπνευσις. Οἱ ἰθύνοντες, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα διευθύνουν τὴν κατάστασιν, αὐτοὶ νὰ ἐμπνεύσουν, καὶ νὰ ἐμπνεύσωμεν ὅλοι μας. Δὲν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς δηλαδή, νὰ τιμωροῦμεν μίαν τάξιν, ἡ ὁποία διαρκῶς, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, μοχθεῖ, ἀγωνίζεται νὰ συγκεντρώσῃ τὸν σῖτον, καὶ ὄχι μόνον τὸν σῖτον, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα προϊόντα, εἴτε γεωργικά, εἴτε κηπουρικά, καὶ οἱ ἐπιτήδειοι, οἱ ἄρχοντες τοῦ χρήματος, μὲ ἐξευτελιστικὰς τιμὰς νὰ τὰ ἀγοράζουν, ἀπὸ τοὺς πτωχοὺς παραγωγοὺς καὶ τὰ μεταφέρουν εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως, χωρὶς ποτὲ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡμεῖς νὰ ἀσχοληθῶμεν πῶς πέρνεται ἡ τομάτα ἀπὸ τὸν Πόρον μὲ 250 τὸν ὀκᾶν, καὶ πωλεῖται 2500 εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ὁ Πόρος ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ, δὲν εἶναι μεγάλη ἀπόστασις, δὲν εἶναι παρὰ 4 ὡρῶν ταξεῖδι. Ποῖος ἔβαλε τὰ νούμερα νὰ ἴδῃ πῶς τὸν ἐκμεταλλεύονται τὸν παραγωγὸν ἐκεῖνον, καὶ μὲ ποίαν διάθεσιν θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ παριστάνῃ τὸν εἵλωτα, διὰ νὰ τροφοδοτοῦνται οἱ μεγαλοσχημόνες καὶ κηφῆνες τῶν πόλεων. Νομίζω, ὅτι αἱ σκέψεις μου στηρίζονται κἄπου, καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε τοιαύτας σκέψεις, δὲν θὰ λογοκοπούσαμεν ἐπὶ τόσας ἡμέρας. Τὰς σκέψεις μου αὐτάς, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος σᾶς ἐξέθεσα, οὔτε ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος τὰς ἀντέγραψα, οὔτε ἀπὸ τοὺς ἄλλους συναδέλφους, διότι τὰς μελέτας μου τὰς εἶχον κάμει πρὸ πολλοῦ. Διότι, καταλαβαίνω ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μου. Ἕν δελτίον ἔχω διὰ τὴν οἰκογένειάν μου, τὸ ἰδικόν μου, ἀλλ’ ἀναγκάζομαι νὰ παίρνω καὶ ἕνα ψωμὶ ἀκόμη. Τί στοιχίζει νὰ ἀφιερώσω μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα μου ἔξοδα καὶ 4.000 δραχ. ἀκόμη; Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καιρὸς νὰ ἀφήσωμεν καὶ τὰς θεωρίας καὶ τὰς δημοκοπίας. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διέρχεται κρίσιν, τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν ὅλοι, οἰκονομικὴν καὶ ἐθνικὴν κρίσιν. Διότι σήμερον δημιουργεῖται μία κατάστασις, τὴν ὁποίαν εὔχομαι αἱ νῖκαι τοῦ στρατοῦ μας νὰ συντομεύσουν κατὰ τὸ ποθούμενον. Ἀλλὰ δὲν ἀποκλείεται, μὲ τοὺς κακούς μας γείτονας νὰ ἐπαναλαμβάνωνται αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὅλοι μας πῶς ἠμποροῦμεν νὰ ἀνασυντάξωμεν τὸ Κράτος οἰκονομικῶς. Μίαν φοράν, ὅταν ἐπῆγα στὴν Κορυτσᾶ τὸ 1940 καὶ ἔβλεπα τοὺς Ἀλβανοὺς νὰ γεμίζουν τοὺς δρόμους καὶ τὰς πλατείας, μὲ τὰ χέρια σταυρωμένα, μοῦ ἐγεννήθη μέσα εἰς τὸ μυαλό μου ἡ ἀπορία, πῶς αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι τρέφονται. Κατηντήσαμεν καὶ ἡμεῖς σήμερον νὰ εἴμεθα Ἀλβανοί, μὲ τὰ χέρια σταυρωμένα, παντοῦ, στὴν Ὁμόνοια, στὰ τραῖνα, ἐγέμισεν ἡ Ἀθήνα, ὁ Πειραιεὺς καὶ τὰ περίχωρα ἀπὸ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Καὶ τοὺς βλέπετε ἀργοσχόλους στὰ διάφορα κέντρα διότι αἱ Κυβερνήσεις, δὲν ἔλαβον καμμίαν μέριμναν. Ἐγὼ καταδικάζω καὶ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ τοὺς ἄλλους κυρίους ἀρχηγούς, διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀνεβαίνουν ἐπάνω εἰς τὸ βῆμα. Ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ ἀνεβαίνω, ὄχι διότι εἶμαι ἐγώ, ἀλλὰ διότι, δὲν ἐδοκιμάσθηκα. Καὶ σεῖς, ὅσοι δὲν ἐδοκιμάσθητε ἠμπορεῖτε νὰ ἀνεβαίνετε καὶ νὰ ὁμιλῆτε, ἀλλ’ ὅμως ὅσοι ἐδοκιμάσθητε καὶ δὲν ἀνεκουφίσατε τὸν λαόν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀνεβαίνετε ἐδῶ καὶ νὰ ἐκθέτετε τὰς σκέψεις σας δημοκοποῦντες καὶ μάλιστα κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον. Αὐτὰ δὲν εὐνοοῦν τὴν κατάστασιν, τὴν χειροτερεύουν. Τὴν κατάστασιν τὴν Ἑλληνικὴν, τὴν εὐνοοῦν λύσεις ἐθνικαί, λύσεις χωρὶς πνεύματα ἀντιδράσεων καὶ φιλοδοξιῶν. Πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὅλοι εἰς μίαν ὁμοεθνῆ Βουλήν, πῶς ἠμποροῦμεν νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν λαὸν ἀπὸ τὰ σημερινὰ δεινοπαθήματά του, καὶ πῶς ἠμποροῦμεν αὐτὸ τὸ ὑπέροχον ἐθνικὸν φρόνημα, νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ τὸ ἔχῃ, διότι προβλέπω, ὅτι καὶ μελλοντικῶς οἱ κίνδυνοι θὰ εἶναι οἱ αὐτοί. Αὐτὰ εἶχον, κύριοι, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος. (Χειροκροτήματα).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σταμούλης ἔχει τὸν λόγον.

§66Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὅταν ἀνεκοινώθη, κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ τύπου ἡ ἀπερίσκεπτος αὐτὴ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός μου κατέθεσα μίαν δήλωσιν μετὰ προτάσεως ἄρσεως τῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐμπιστοσύνης. Ἡ δήλωσίς μου αὐτὴ ἐνεῖχε καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, συνεπείᾳ τῆς ἀστόχου ἀποφάσεώς της, ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου θέματος τοῦ σίτου, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐγκληματική, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὑπῆρξεν ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπηκολούθησαν ἐπερωτήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ μετὰ τὴν ἀνάπτυξίν των προυκλήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δηλώσῃ ἂν ἐμμένῃ εἰς τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασίν της ἢ ἂν προὐτίθεται νὰ βελτιώσῃ ταύτην ἐπὶ τὸ δικαιότερον καὶ κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου προέκρινε τὸν χειρότερον δρόμον, δηλώσασα, ὅτι ἐπιφυλλάσσεται νὰ τροποποιήσῃ ἐπὶ τὰ βελτίω τὴν ἀπόφασίν της, ἐὰν πεισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως. Ἡ Κυβερνητικὴ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὑπῆρξεν ὄχι μόνον ἄστοχος, ἀλλὰ καὶ ἡ χειροτέρα πάσης ἄλλης ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ λάβῃ, διότι δι’ αὐτῆς ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ ὀλιγώτερον ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἀκατατόπιστος ἐπὶ τοῦ σοβαροῦ τούτου θέματος. Τὸ ἀποκορύφωμα ὅμως τῆς ἐν προκειμένῳ κυβερνητικῆς ἐνεργείας, ὑπῆρξεν ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς τοῦ σίτου ἀπὸ τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν εἰς τὰ κέντρα καταναλώσεως. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι μεγάλην λύπην, διότι τὰ δύο ἀπαρτίζοντα τὴν Κυβέρνησιν ἱστορικὰ κόμματα, ἅτινα κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν ἐν εὐγενεῖ ἁμίλλῃ συνηγωνίζοντο εἰς ἐπίδειξιν πραγματικοῦ ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, τὸ ὁποῖον καὶ ἔργῳ πλειστάκις ἐξεδήλωσαν, νὰ φορῶνται σήμερον στερούμενα πραγματικοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὸν πόνον τῆς ἀγροτιᾶς καὶ ἀνίκανα νὰ κατανοήσωσιν, ὅτι μὲ τὴν ἀπόφασίν των ταύτην δημιουργοῦν ἀνεπανόρθωτους ζημίας, κλονίζουν καὶ διασαλεύουν τὴν πρὸς τὸ Κράτος ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ καὶ ὑποσκάπτουν τὰ θεμέλια τοῦ ἐθνικοῦ οἰκοδομήματος. Τὸ αἴσθημα τοῦτο τῆς λύπης καὶ ἀποκαρδιώσεως δὲν εἶναι προνόμιον ἐμοῦ μόνον, διότι πιστεύω, ὅτι πάντες οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συνάδελφοι, συναισθάνοντια τὰ αὐτὰ πρὸς ἐμὲ αἰσθήματα, πιστεύω δὲ ἀκόμη, ὅτι μέλη τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἐπέδειξαν ἀναντιρρήτως ὅλον τὸ ὀφειλόμενον ἐνδιαφέρον των καὶ τὴν ἀγάπην των πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, αἰσθάνονται τὴν αὐτὴν μὲ ἐμὲ ὀδύνην. Ἄν ἡ ἐκ τοῦ αἰσθήματος τούτου ἀγανάκτησις συγκρατεῖται, ὀφείλεται εἰς τὴν σφαλερὰν ἀντίληψιν, ὅτι λόγοι ὑπέρτεροι τῶν προθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδή, ἡ διεθνὴς σύμβασις καὶ αἱ ἀντιρρήσεις τῶν ξένων, τῶν ἐντεταλμένων τὰ τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας παρεμποδίζουν, ἵνα μὴ διαταραχθῇ ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ διασαλευθῶσι τὰ πλαίσια τὰ οἰκονομικὰ ἅτινα ἔθεσεν. Ἀλλὰ δὲν παραγνωρίζω καὶ ἐγώ, κύριοι βουλευταί, τὰς δυσκόλους καὶ κρισίμους στιγμὰς ποὺ ἀντιμετωπίζομεν, τοὐναντίον ἔχω πλήρη ἐπίγνωσιν καὶ τῶν δυσχερειῶν καὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως καὶ δὲν λησμονῶ, ὅτι διεξάγομεν ἕνα σκληρότατον καὶ ἀσυνήθη πόλεμον ἐναντίον ἀχαρακτηρίστων πολεμίων. Γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι ἂν οἱ μεγάλοι μας φίλοι καὶ σύμμαχοι, δὲν ἔσπευδαν νὰ μᾶς παράσχουν τὴν ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν συνδρομήν των εἰς ἐφόδια πολέμου καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀρωγήν, δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὀρθοποδήσωμεν καὶ νὰ συνεχίσωμεν τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ, δίδοντες τὰ μέσα εἰς τοὺς ἥρωάς μας, οἵτινες ποτίζοντες μὲ τὸ αἷμά των κάθε πέτραν καὶ ρίζαν βουνοῦ ἐγγράφουν τὴν ἔνδοξον καὶ ἡρωϊκὴν σύγχρονον ἱστορίαν τῆς Πατρίδος μας. Παρὰ ταῦτα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ μετά τινος πικρίας διὰ τὴν ἄνισον κατανομὴν τῆς ἀρωγῆς ἕνεκεν ἀγνοίας τῶν ἐντεταλμένων εἰς τὴν διάθεσιν τῆς βοηθείας καὶ νὰ ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν προσεπάθησε καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ πείσῃ τοὺς φίλους μας, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ λάβῃ καλυτέραν ἀπόφασιν. Ἡ κυβερνητικὴ ὅμως εὐθύνη εἶναι βαρυτάτη καὶ δι’ ἕτερον ἀκόμη λόγον. Διότι, ἐνῷ ἐδέχθη κατόπιν πιέσεως ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ τῇ συγκαταθέσει τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων τὴν σύστασιν Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον κατὰ πλειοψηφίαν φίλοι τῶν δύο ἐν τῇ Κυβερνήσει συνεργαζομένων κομμάτων, πρᾶγμα ὅπερ ἐχαιρέτισε μετ’ ἐμπιστοσύνης καὶ ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς χώρας, παρεγνώρισε τὰς ὑποδείξεις καὶ τὰς προτάσεις αὐτῆς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης πρὸς τιμὴν ἁπάντων τῶν συνελθόντων, ὅτι τὰ μέλη τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπέδωσαν τὴν ἐμπρέπουσαν σοβαρότητα εἰς τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν των τεθὲν ζήτημα καὶ ἔθεσαν ὡς κανόνα ἐξετάζοντες καὶ τὰς δυσχερείας τῶν περιστάσεων ὄχι τί ὤφειλε νὰ γίνῃ, ἀλλὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ βάσει τοῦ κανόνος τούτου ἡ ἔρευνα ἐστράφη καὶ εἰς τὴν βεβαίωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον ἔδωσαν αἱ αὐταὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἔδωσαν τοῦτο καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν ἔρευναν μετὰ ἔλεγχον τῶν τεσσάρων πράξεων τῆς ἀριθμητικῆς, ὥστε ἡ πρότασις νὰ τύχῃ τῆς πλήρους ἀποδοχῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἰδιαιτέραν αἰσθάνομαι ἀνάγκην ἐκ μέρους τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ καὶ ἐκ μέρους τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπῶ, νὰ ἐξάρω τὴν μετ’ ἀφοσιώσεως ἀποδοτικὴν καταπόνησιν τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς κ. Νικολαΐδη, ὁ ὁποῖος οὐδενὸς κόπου ἐφείσθη, ἐπισκεφθεὶς τοὺς πάντας διὰ νὰ συλλέξῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας καὶ στοιχεῖα. Παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μίαν ἀπόφασιν ἄντικρυς ἀντικειμένην πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ ἐξηγήσῃ ἐπὶ ποίων ἐβασίσθη στοιχείων. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οἱ ἀσχοληθέντες μὲ τοὺς ἀριθμοὺς ὁμιληταὶ ὑπέδειξαν, ὅτι ὁ μὲν προϋπολογισμὸς οὐδεμίαν δύναται νὰ ὑποστῇ ἐπιβάρυνσιν, οἱ δὲ ἀγρόται δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνελάμβανον τὴν εὐθύνην τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς πολιτικῆς προνοίας τοῦ Κράτους. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν διαθέτει ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰ μὴ 130 μόνον δισεκατομμύρια ἐνῷ κατὰ τοὺς δοθέντας ἀριθμοὺς προκειμένου περὶ παραχωρήσεως ἄρτου δωρεὰν εἰς δύο ἑκατομμύρια ἄτομα ποὺ ἀπαρτίζονται ἀπὸ τοὺς συμμοριοπλήκτους, ἀπόρους καὶ οἰκογενείας τῶν στρατευομένων ἀπαιτοῦνται 330 δισεκατομμύρια. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, ὅτι δύο εἶναι τὰ οὐσιώδη ἀδικήματα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσεν ἡ καταγγελλομένη ἀπόφασίς της. Τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ ἀφαίρεσις τῶν δελτίων ἄρτου ἀπὸ τὰς σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας, δηλαδή, ἀπὸ τὸ ἥμισυ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐρωτᾶται πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατραφῇ ἀνίσως ὁ Ἑλληνικὸς αὐτὸς λαὸς ἐκ τῆς μαύρης ἢ ἐλευθέρας ἀγορᾶς; Καὶ τὸ ἕτερον εἶναι, ὅτι ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν σίτου ἐκ τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν εἰς τὰ κέντρα καταναλώσεως. Θὰ ἤμην διατεθειμένος, νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἂν θέλῃ, ἂς ἐμμείνῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 70 χιλιάδων τόννων ποὺ καθορίζει διὰ τὴν συγκέντρωσιν. Ὀφείλει ὅμως ἀδιστάκτως νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ τροποποιήσῃ τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῶν δύο ὡς ἄνω θεμάτων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἄρῃ ἀμφότερα τὰ μέτρα ταῦτα, νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ μετὰ τὴν κατάλυσιν μάλιστα τοῦ συμμοριτισμοῦ, ὄχι μόνον τὴν σεμνὴν διαμαρτυρίαν καὶ ἀγανάκτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ τὴν ἐξέγερσιν τούτου, ὁ ὁποῖος ἐκκαθαρίζων ὁλοκληρωτικῶς τὸν συμμοριτισμόν, θὰ στραφῇ καὶ εἰς ἄλλην ἐκκαθάρισιν. Πρὶν ἢ ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα, αἰσθάνομαι ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διὰ τῆς πολιτικῆς της ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, ἀνατρέπει ἄρδην μίαν παγίαν πολιτικὴν παρεμβάσεως τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς σιτοκαλλιεργείας διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν καλλιεργητικῶν ὅρων καὶ μεθόδων, τὴν ἐνθάρρυνσιν τῶν παραγωγῶν διὰ τῆς ἀπὸ τοῦ 1927 ἐφαρμοσθείσης πολιτικῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ διαθέσεως αὐτοῦ μὲ τιμὴν ἱκανοποιητικὴν ὑφ’ ὅλων τῶν ἀλληλοδιαδόχων Κυβερνήσεων. Ἡ παρεμβατικὴ αὕτη τοῦ Κράτους πολιτική, ἐγκαταλειπομένη σήμερον, ἀπογοητεύει καὶ ἀποθαρρύνει τοὺς σιτοκαλλιεργητάς, εἰς τρόπον ὥστε εἰς τὸ ὄχι πολὺ ἀπώτερον μέλλον, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὀδυνηρὰ ἀποτελέσματα. Πρὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης τὸ Κράτος βέβαια ἦτο ξένον πρὸς τὴν πολιτικὴν τονώσεως τῆς παραγωγῆς. Καὶ ὑπῆρξε μάλιστα περίοδος, τὴν ὁποίαν μᾶς ὑπενθυμίζει ἡ σημερινὴ τῆς Κυβερνήσεως ἀστοργία, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἠδιαφόρει διὰ τὴν τύχην τοῦ δουλεύοντος ἀγρότου μέχρι τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐξηγέρθη καὶ ἀπῄτησε τὴν ἀποκατάστασίν του. Βεβαίως ἡ πολιτικὴ τῆς ἀποκαταστάσεως ἀπῄτησε τὴν προσοχὴν τοῦ Κράτους εἰς τὴν διανομὴν τῆς γῆς, ἀλλὰ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου τούτου, ἤρξατο συνεχῶς ἡ πολιτικὴ τῆς σιταρκείας, τὴν ὁποίαν ἀνατρέπει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§68Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἀσφαλῶς, ἄχαρις ἡ ὁμιλία ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν τελευταῖοι ἐπὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον ἀπὸ τόσου καιροῦ ἀπασχολεῖ τὸ Σῶμα, καὶ τοῦ ὁποίου ἐξηντλήθησαν ὅλαι αἱ πλευραὶ τῆς συζητήσεως καὶ ἐπροτάθησαν λύσεις, τόσον ἐκ μέρους τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ σίτου, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῶν κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ πολλῶν ἄλλων ὁμιλητῶν. Διὰ τοῦτο θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος, καὶ θὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν, τὸν Νομὸν Φθιωτιδοφωκίδος. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει μεταξὺ ἡμῶν κανείς, ὁ ὁποῖος δὲν συμφωνεῖ μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὰς 2500 δραχμάς, τὴν ἀνάγκην τῆς συγκεντρώσεως καθὼς ἐπίσης καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς μὴ διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν. Ἀνεπτύχθησαν τὰ ζητήματα, ἐν πλήρει ἐκτάσει, ἑπομένως, δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ προσθέσω τίποτε, διότι ὁμολογῶ, ὅτι καὶ αἱ ἀπόψεις μου ἔχουν συζητηθῆ ἐκ μέρους τῶν προηγουμένων ὁμιλητῶν. Ἑπομένως, θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν κατοίκων τοῦ Νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος, ὁ ὁποῖος ἔχει συμπεριληφθῆ εἰς τὰς σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας παύει νὰ ἰσχύῃ τὸ δελτίον ἄρτου. Σᾶς εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ὁ Νομὸς Φθιωτιδοφωκίδος. Ὅλη ἡ ὕπαιθρος χώρα κατάκειται εἰς ἐρείπια, ὄχι μόνον συνεπείᾳ τῆς παρούσης ἀντεθνικῆς ἀνταρσίας, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη ἀπὸ τὸν καιρὸν τῆς κατοχῆς. Πυροπαθεῖς, ἐρειπωμένοι, κυρίως εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη, παραμένουν οἱ κάτοικοι τῆς ὑπαίθρου. Ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς δυτικῆς Φθιωτιδοφωκίδος, τὸ πλεῖστον μέρος τῆς Δωρίδος καὶ τῆς ἀνατολικῆς Φθιωτιδοφωκίδος, εἶναι συγκεντρωμένοι εἰς τὰ κέντρα ἀσφαλείας τοῦ Νομοῦ, ὑπὸ συνθήκας κάθε ἄλλο παρὰ ἀνθρωπιστικάς. Καὶ ὅμως, διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ διακόψῃ τὴν ἀρτοδότησίν των. Αὐτὸ δὲν εἶναι μόνον ἕνα σφάλμα τεράστιον, ἀλλὰ στρέφεται καθ’ ἑνὸς πληθυσμοῦ ἔναντι, τοῦ ὁποίου θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι περισσότερον στοργική. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι καθαρῶς ἐγκληματική, διότι ὁ κόσμος αὐτὸς δὲν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικός, καὶ γεωργικός, ἀλλὰ ἀνήκει εἰς τὴν τάξιν τῶν χειρωνακτῶν καὶ ἄλλων βιοποριστικῶν ἐπαγγελμάτων. Ἑπομένως, ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς καλλιεργοῦν τὴν γῆν, οἱ ὁποῖοι ὅμως καίτοι καλλιεργηταί, δὲν εἶναι οὐδαμῶς αὐτάρκεις οὔτε διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς οἰκογενείας των. Πῶς εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν νὰ περικοπῇ τὸ δελτίον ἄρτου, ἀπὸ τὸν πληθυσμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει μὲ τί νὰ ζήσῃ, μὲ τί νὰ διαθρέψῃ τὴν οἰκογένειάν του; Θέτω ὑπὸ σημείωσιν μίαν παράγραφον τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, τοῦ κ. Νικολαΐδη, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε μίαν ἄποψίν του περὶ ἐλαφρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον διαθέτει τὸ Κράτος διὰ τοὺς δωρεὰν ἀρτοδοτουμένους. Ἀνεφέρετο, εἰς τὸ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀρτοδοτουμένων δωρεὰν θὰ ἐλαττωθῇ μετὰ τρίμηνον, ἀπὸ τῆς καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας, διὰ ποσὸν 550 χιλιάδων ἀνταρτοπλήκτων καὶ 43 χιλιάδων οἰκογενειῶν ἀποστρατευομένων. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἐρωτῶ τότε: Εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι ὁ πρόσφυξ πολίτης, ρακένδυτος, ἄστεγος, εἰς τὰ κέντρα ἀσφαλείας, εἶναι δυνατόν, ληγούσης τῆς ἀνταρσίας μετὰ τρίμηνον—καὶ εὔχομαι ὡς πρὸς τὴν πρόβλεψιν αὐτὴν τῆς ταχείας καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας νὰ εἶναι μάντης καλῶν ὁ κ. Νικολαΐδης— πῶς εἶναι δυνατόν, ὁ ἀγρότης, ὁ κάτοικος αὐτὸς τῆς ὑπαίθρου, ἐπαναπατριζόμενος μετὰ τρίμηνον, νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀγοράζῃ ὁ ἴδιος τὸ ψωμί του, ἀγοράζων μάλιστα αὐτὸ εἰς τιμήν, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος καθορίζει διὰ τὰ ἀστικὰ κέντρα, μηδὲ τῆς πρωτευούσης ἐξαιρουμένης; Ὅταν ὁ κάτοικος αὐτὸς τῆς ὑπαίθρου ὁ σημερινὸς πρόσφυξ, ἐπαναπατριζόμενος, θὰ εὑρεθῇ πρὸ ἐρειπίων, θὰ εὑρεθῇ πρὸ ἀνυπάρκτου οἰκιακῆς οἰκονομίας, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σκέπτεται κανείς, ὅτι θὰ πρέπῃ τὴν πρώτην του σκέψιν νὰ ἀπασχολῇ τὸ πῶς θὰ οἰκονομίσῃ τὸν ἐπιούσιον ἄρτον του. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ, κύριοι, μεγαλύτερον ἔγκλημα, ἐὰν πραγματικῶς ἡ σκέψις αὐτή, ἡ ὁποία ἔχει μίαν ἀποδεικτικὴν ἀξίαν διὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. Νικολαΐδη, ἀπηχεῖ καὶ σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι τὸ κορύφωμα τῆς ἀστοργίας, ἡ ὁποία ἐπιδεικνύεται πρὸς ἕνα πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος τόσον ἐδεινοπάθησεν καὶ τόσον ἐξακολουθεῖ νὰ δεινοπαθῇ. Χθὲς ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, ἐγένοντο ἐπιχειρήσεις εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ὑπάτης καὶ εἰς τὴν Σπερχειάδα. Καταλαβαίνετε ἐὰν ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἡ ἔκτασις ἐκείνη ἡ καλλιεργήσιμος τῆς Φθιωτιδοφωκίδος, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ καλλιεργηθῇ ἐντόνως καὶ νὰ ἀποδώσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποδώσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ, ὅτι ἕνα μέρος τῶν πεδινῶν περιοχῶν τῆς Φθιωτιδοφωκίδος, ἔχει ἀποκτήσει κἄποιαν σιτάρκειαν, ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ διακοπῇ ἡ ἀρτοδότησις, ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς διαθέσεως τοῦ περισσεύματος, θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἕνα μικρὸν ἔρεισμα διὰ νὰ ἀρχίσουν ἀνασυγκροτούμεναι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς; Λοιπόν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ κἄποιαν διευκρίνισιν. Εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ διακοπῇ ἡ ἀρτοδότησις τῶν ἐπαναπατριζομένων, μετὰ τρίμηνον ἀπὸ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ των; Δὲν νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ὀρθόν. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἔθιξε καὶ μίαν πλευρὰν ἀρκετὰ σοβαράν, ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ τὸ θίξω καὶ ἐγὼ διότι πραγματικῶς ἀντελήφθην εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ἕνα αἴσθημα κάπως ἀντιαμερικανικόν. Δὲν ξεύρω ἐὰν εἶναι πρόθεσις ἐσκεμμένη, ἐὰν εἶναι πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ νὰ θελήσῃ νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἀντιαμερικανικὴν αὐτὴν διάθεσιν παρὰ τῷ σιτοπαραγωγικῷ κόσμῳ. Ἐν τούτοις ὅμως, ἤδη τοῦτο γίνεται. Ἤθελα, λοιπόν, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ κανείς, ὅτι πρὸς κάλυψιν ἰδίων εὐθυνῶν πρὸς κάλυψιν ἐλλείψεως πειστικῆς ἱκανότητος, εἴτε παροχῆς ἀνακριβειῶν κατὰ τὰς συζητήσεις μετὰ τῶν Ἀμερικανικῶν Ἀποστολῶν, πειστηρίων καὶ στοιχείων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθησαν, διὰ νὰ ἐξαγάγουν τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐξήγαγον, δὲν ξεύρω, λέγω, κατὰ πόσον ἐπιτρέπεται ἡ ἀδυναμία αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ δημιουργήσῃ μίαν διάθεσιν ἀντιαμερικανικήν.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀποβλέπει εἰς τοῦτο, εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ δηλαδὴ διάθεσιν ἀντιαμερικανικήν, ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ συγκαλύψῃ τὰς εὐθύνας της, ἐπιρρίπτουσα εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς τὰς εὐθύνας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανείς, ὅτι ἔχει συμφέρον ἡ Κυβέρνησις, νὰ προκαλέσῃ ἀντιαμερικανικὴν διάθεσιν.

§70Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πάντως ὅμως, τοῦτο εἶναι ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀναφέρω εἰς τὸ Σῶμα.

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι μία τακτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν ἀπὸ δύο ἐτῶν πολλοὶ ὑπουργοί, ἰδίᾳ δὲ οἱ ὑπουργοὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι, ὁσάκις ἀπευθυνόμεθα πρὸς αὐτούς, εἴτε ἐν τῇ Βουλῇ, εἴτε ἐκτὸς αὐτῆς καὶ τοὺς λέγομεν: Διατί δὲν ἐδώσατε τὴν λύσιν αʹ ἢ βʹ, μᾶς λέγουν: Οἱ Ἀμερικανοί! Τοῦτο βεβαίως, πρέπει νὰ σταματήσῃ, καὶ εἰς αὐτὸ ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα ἐξ αὐτοῦ νὰ συναγάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ προκαλέσῃ παρὰ τῷ λαῷ ἀντιαμερικανικὴν διάθεσιν.

§72Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ ἦτο πολύ, ἐὰν πραγματικῶς ὑπῆρχεν ἡ πρόθεσις αὐτή, κακίζω δὲ ἔστω καὶ μίαν τοιαύτην ἐνδιάθετον διάθεσιν. Κατόπον, λοιπόν, τῶν ὅσων διημήφθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, κατόπιν τῆς ἐπαφῆς τὴν ὁποίαν εἶχον ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τῆς Πανελληνίου Συνομοσπονδίας τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν, θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον καὶ θὰ προβῇ εἰς ἀναθεώρησιν τῶν ἀρχικῶν της ἀποφάσεων τόσον διὰ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, καὶ νὰ αὐξήσῃ αὐτὴν εἰς τὰς 2500, ὅπως ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σίτου κατόπιν ἐλέγχου σοβαροῦ, στηριζομένου ἐπὶ στοιχείων, ἀπεφάσισεν, ὅσον καὶ ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἰδιαιτέρως, διὰ τὴν ἀνάγκην ἐκείνην, ἡ ὁποία μὲ ἤγαγεν εἰς τὸ βῆμα, τὴν ἀνάγκην τῆς μὴ διακοπῆς τῆς ἀρτοδοσίας τῶν κατοίκων τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν τοῦ Κράτους, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἔχει συγκαταλεχθῆ καὶ Φθιωτιδοφωκίς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ τελικῶς νὰ δείξῃ τὴν ἰδίαν στοργὴν καὶ πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν παραγωγικῶν περιφερειῶν, ἣν στοργὴν δεικνύει καὶ πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν ἀστικῶν κέντρων καὶ συγχρόνως νὰ μεταχειρισθῇ ἐν ἴσῃ μοίρᾳ καὶ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος διὰ νὰ κερδίσῃ αὐτό, τὸ ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον τοῦ ἀπέδωσεν ἡ γῆ, τὴν ὁποίαν ἐκαλλιέργησεν, ἐμόχθησε καὶ φέρων ἐπὶ πλέον, ἐπὶ τοῦ ὤμου του τὸ ὅπλον, ἐκτίθεται εἰς παντοίους κινδύνους, καὶ ὁ ὁποῖος ἐπίσης δὲν ἔπαυσε ποτὲ τροφοδοτῶν τὸ μέτωπον διὰ τῶν παληκαριῶν του, καὶ διὰ τῆς θυσίας τοῦ αἵματος τῶν παιδιῶν του. Ἐξ ὀνόματος, λοιπόν, τοῦ κόσμου αὐτοῦ, δὲν ζητῶ παρὰ ἴσην μεταχείρισιν, στοργὴν καὶ δικαιοσύνην. (Χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μπαλτᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§74Κ. ΜΠΑΛΤΑΣ. Προέρχομαι καὶ ἐγώ, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ γεωργικὴν περιφέρειαν καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἐγνώρισα τὸν ἀγρότην εἰς ὅλας τὰς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς του. Ἔζησα μαζί του τὴ χαρὰ καὶ τὴν λύπη του, τὴν εὐτυχία καὶ τὴν δυστυχία, ἔζησα τὸν πόνο του, καὶ πολλὲς φορὲς ἦλθα συμπαραστάτης του, διέγνωσα τὸ ἀπέραντο ψυχικὸ μεγαλεῖο του καὶ πῆρα μέρος εἰς τὴν μεγάλην του πατριωτικὴν ἐξόρμησιν καὶ ἐπολέμησα στὶς σκληρότερες μάχες τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου, μαζὶ μὲ αὐτόν. Εἶναι, κύριοι, ἀφάνταστα προσηλωμένος, ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη. Ὅταν τοὺς μαύρους χρόνους τῆς κατοχῆς, τότε, ὅταν ἡ παγερὴ μπότα τοῦ κατακτητῆ πατοῦσε τὰ ἱερὰ χώματά μας, ἡ ἐπάρατος καὶ προδοτικὴ ὀργάνωσις τοῦ ΕΑΜ κατέκτα ἕνα πρὸς ἕνα τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα καὶ ἔπαιρνε μαζί της μεγαλοβιομηχάνους, στρατηγοὺς καὶ δεσποτάδες, μόνο τὴν ψυχὴ τοῦ ἀγρότου δὲν κατώρθωσε νὰ τὴν δαμάσῃ, διότι ὁ ἀγρότης ἤξερε νὰ κάνῃ τὸν δικό του ἀπελευθερωτικὸ ἀγῶνα. Καὶ γι’ αὐτὸν τὸν λόγο ἀκριβῶς, ὅπως καὶ σεῖς ὅλοι γνωρίζετε, τὰ περισσότερα θύματα καὶ τὰ πιὸ θηριώδη ἐγκλήματα, ἐγένοντο εἰς βάρος τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, τοῦ ὁποίου τὰ κόκκαλα διάσπαρτα εἰσέτι εἰς τοὺς κάμπους τῆς Θεσσαλίας, τῆς Ρούμελης καὶ ἀλλαχοῦ, ἀνασκάπτονται καὶ σήμερον ἀκόμη μὲ τὴν σκαπάνην καὶ τὸ ἀλέτρι, αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀγρότου. Αὐτός, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος. Καὶ τὸν κόσμον αὐτόν, τὸν ἁγνὸν καὶ ἄδολον, τὸν κόσμον αὐτὸν μὲ τὴν ἀνείπωτον καλωσύνην του, μὲ τὴν τυφλὴν ὑποταγήν του εἰς τὸν νόμον καὶ τὰ κελεύματα τοῦ Κράτους, τὴν σπονδυλικὴν αὐτὴν στήλην τῆς Κρατικῆς μηχανῆς, ὅπως μᾶς ἀρέσει νὰ τὸν ἀποκαλοῦμεν καὶ ὅταν μᾶς ἀρέσει, ἔρχεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὸ ἐντελῶς ἄστοχον καὶ ἀψυχολόγητον μέτρον τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, νὰ τὸν ἀποκαρδιώσῃ, νὰ τὸν πικράνῃ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ σκεφθῇ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀσχολούμενος περαιτέρω μὲ τὰς ἀγροτικάς του ἀσχολίας. Ἀλλὰ καὶ ποῦ νὰ στραφῇ ὁ δυστυχής, κύριοι βουλευταί; Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι μὲ ὅσα σᾶς εἶπον, δὲν θὰ μοῦ καταλογίσητε ὑπερβολικὸν ζῆλον καὶ δημοκοπίαν ὑπὲρ τοῦ ἀγρότου, ἔστω ἐὰν ἡ λέξις δημοκοπία ἐγένετο τελευταίως τῆς μόδας καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κόπτεται ὑπὲρ τῶν συμφερόντων μιᾶς τάξεως, χαρακτηρίζεται ὡς δημοκόπος. Ἐὰν συμβαίνῃ οὕτω, ἀποδέχομαι τὴν μομφήν. Νομίζω, κ.κ. βουλευταί, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ σίτου ἔχει μελετηθῆ καὶ ἔχει διαφωτισθῆ ἡ Βουλή, τόσον ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐν φάρδει καὶ πλάτει, δύναταί τις εἰπεῖν, ἀνέπτυξαν τὸ ὅλον ζήτημα. Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ ὑπεισέλθω οὔτε εἰς λογαρίθμους, οὔτε μὲ τὰ νούμερα, τὰ ὁποῖα μᾶς παρουσίασεν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον καὶ οἱ φίλοι Ἀμερικανοὶ σύμβουλοι τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνῶ καὶ μαζὶ μὲ ἐμέ, ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ἕνα ἐρώτημα θέλει νὰ ὑποβάλῃ. Πῶς πέρυσι, ὅπου ἡ ζωὴ ἦτο ἀσυγκρίτως φθινωτέρα, ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἦτο 1900 δραχμὰς καὶ ἐφέτος, ὅπου ὁ τιμάριθμος ηὐξήθη κατὰ 10%, ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι μικροτέρα τῆς περυσινῆς; Πῶς πέρυσι ποὺ ἡ παραγωγὴ ἦτο μεγαλυτέρα —ὁμιλῶ διὰ τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν— ἐφέτος δὲ εἶναι μικροτέρα καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει, περικόπτει τὸ δελτίον τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν; Αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητα, εἶναι ἐντελῶς ἀκατανόητα, ὅπως καὶ εἰς ὅλον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ὡς καταγόμενος ἀπὸ ἀγροτικὴν περιφέρειαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα κατὰ τῆς ἀστοργίας αὐτῆς, τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Κάμνω δὲ νὰ δηλώσω, ὅτι ἐπανερχόμενος εἰς τὴν πατρίδα μου, θὰ καταγγείλλω καὶ ἐκεῖ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἀστοργίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Καὶ ἡ ὁποία δὲ ἔκανε τίποτα ἄλλο παρὰ δεινὰ καὶ μόνον ἐπισύρει εἰς τὴν χώραν μας. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀστερίου ἔχει τὸν λόγον.

§76Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ πρέπει κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ παραγνωρίσωμεν τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου, καὶ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀποκρύψω ὅτι αἱ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις πρό τινος, παρήγαγον γενικὴν κατάπληξιν καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν γεωργικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος κατέχεται ἀπὸ αἰσθήματα ἀπογνώσεως, διὰ τὴν πλήρη ἐγκατάλειψίν του ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ προσέτι καὶ ἀπὸ αἰσθήματα ὀργῆς, διότι ἐνῷ τοῦ παρεσχέθη ὅτι μελετᾶται τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως, ἐκ μέρους τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, μετὰ προσοχῆς, καὶ ὅτι θὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ὅλως ἀπροόπτως, λαμβάνει γνῶσιν, ὅτι ἐγκατελείφθη τελείως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅτι παρεδόθη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κερδοσκόπων. Διότι, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον, ὅτι καθωρίσθη ὡς τιμὴ συγκεντρώσεως αἱ 1850 δραχμαὶ κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅλων τῶν εἰδῶν αἱ τιμαὶ ἔχουν αὐξηθῆ πρὸ πολλοῦ κατὰ 60–70%, ἀλλὰ τὸ χειρότερον εἶναι, ὅτι ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ τοῦ σίτου ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν. Διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι τόσον ὁ καθορισμὸς τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλάπτει τοὺς γεωργούς, διότι ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκέντρωσιν, πιστεύω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ αὕτη. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω, ἔβλαψε τοὺς παραγωγοὺς εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς τοῦ σίτου ἀπὸ διαμερίσματος εἰς διαμέρισμα.

§77Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐφοδιασμοῦ). Δὲν ἔχει ἀπαγορευθῆ ἀπὸ Νομοῦ εἰς Νομόν, ἀλλὰ ἀπὸ σιτοπαραγωγικὴν περιφέρειαν εἰς μὴ σιτοπαραγωγικήν.

§78Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἔλαβον γνῶσιν, ὅτι ἡ διαταγή σας λέγει ἀπὸ Νομοῦ εἰς Νομόν.

§79Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Διὰ τὴν ἱστορίαν λέγω, ὅτι δὲν ἀπηγορεύθη ποτὲ ἀπὸ Νομοῦ εἰς Νομόν.

§80Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ σίτου μεταξὺ διαμερισμάτων. Ναὶ ἢ ὄχι;

§81Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Μάλιστα, ἀλλ’ ὄχι μεταξὺ τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν.

§82Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν ἠμπορεῖ νὰ μεταφερθῇ σῖτος εἰς τὴν Λαμίαν;

§83Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδ.). Ἠμπορεῖ.

§84Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Πάντως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι τὸ βασικώτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν στιγμὴν ταύτην τοὺς σιτοπαραγωγούς, εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ ἀπαγόρευσις ἔγινε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. ὑπουργός. Πάντως, ἡ ἀπαγόρευσις θίγει τὰ δικαιώματα καὶ τὰ συμφέροντα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Διότι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι τόσον κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ὅσον καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν περιπέτειαν τῆς χώρας, ἡ γεωργία ἐξηρθρώθη ἐντελῶς καὶ οἱ γεωργοὶ κατεστράφησαν τελείως. Συνεπῶς, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προσέξῃ τὸ σημεῖον αὐτό, τῆς μεταφορᾶς, ἴσως λύσῃ κατὰ τὰ ¾ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ περίπτωσις αὐτή, ἀφορᾷ μόνον τὴν περιφέρειάν σας.

§86Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθερία μεταφορᾶς τοῦ σίτου, αἱ τιμαὶ θὰ εἶναι ἱκανοποιητικαί. Ἐπίσης ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι μεγάλη τυχὸν αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, θὰ εἶναι ἐπικίνδυνος, διότι ἡ ἀνατίμησις τοῦ σίτου θὰ ἐπιφέρῃ ἀνατίμησιν ὅλων τῶν εἰδῶν. Βεβαίως, ἡ καλυτέρα λύσις θὰ ἦτο ἡ συγκέντρωσις καὶ ὁ καθορισμὸς τιμῆς, ἀναλόγου μὲ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς περιστάσεις. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀδυνατεῖ, λέγω, νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι συγκέντρωσις μὲ αὐτὰς τὰς τιμάς, δὲν θὰ γίνῃ.

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ κάνῃ προστατευτικὴν πολιτικήν;

§88Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάνῃ, ὑπάρχει κώλυμα. Διότι, ἂς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούωμεν τοὺς ξένους συμβούλους μας, οἱ ὁποῖοι μᾶς δίδουν τὰ χρήματα καὶ ἔχουν δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνουν. Βεβαίως, ἡ ἀποτυχία τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι καὶ ἀποτυχία ἰδική των. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὴν γνώμην τῶν ξένων, θὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου. Ἀφοῦ ὅμως δὲν δύναται τοῦτο νὰ πράξῃ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ εὐθέως, ὅτι δὲν γίνεται συγκέντρωσις καὶ ἀφήνω ἐλευθέραν τὴν μεταφορὰν καὶ τὴν ἐμπορίαν τοῦ σίτου. Ἔτσι θὰ ὑπάρχῃ ἕνα ἀντιστάθμισμα. Καὶ πάλιν τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ ἀνωτάτη τιμή, διότι ἐὰν ἡ τιμὴ αὐξηθῇ ὑπὲρ τὰς 3000, θὰ ἔχωμεν ὕψωσιν τῶν τιμῶν ὅλων τῶν εἰδῶν. Καὶ ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, τότε θὰ δημιουργήσῃ κινδύνους. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ μεταφορὰ τοῦ σίτου, τὰ πράγματα μεταβάλλονται. Θὰ ἀρχίσῃ ὁ συναγωνισμὸς τῶν ἐμπόρων. Ἐνῷ τώρα, οἱ μεταπράται καὶ οἱ μπακάλιδες, πέρνουν τὸ σιτάρι εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς, πολλάκις τὸ πληρώνουν εἰς τὴν τιμὴν τῶν δραχμῶν 1400– 1500, ἀντιθέτως εἰς τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν, εἰς τὰς 17 Ἰουλίου, εἶχε 2800 κατ’ ὀκᾶν. Καταλογίζω, λοιπόν, σφάλμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ δὲν εἶχεν ἐξασφαλισμένην ἐκ τῶν προτέρων, τὴν ἐφαρμογὴν τῶν συμπερασμάτων τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, διατὶ τὴν συνεκρότησεν; Ἡ ὁποία μάλιστα, ἀπετελέσθη ἀπὸ ἀντιπροσώπους ὅλων τῶν κομμάτων, καὶ προὐτίθετο νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ φθάσῃ, εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ πρώτης στιγμῆς εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ; Ἐν τούτοις ἔκανε τὸ λάθος καὶ πρὶν ἢ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν ἡ Ἐπιτροπή, ἡ Κυβέρνησις, ἔλαβεν τὴν ἰδικήν της.

§89Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ ἀρνηθῇ τὴν σύστασιν τῆς Διακοματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου, διεξάγει καθημερινῶς συζητήσεις μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἐπιτροπήν. Ὅταν συνεστήθη μία διακομματικὴ ἐπιτροπή, ἡ Κυβέρνησις, ἔπρεπε νὰ τὴν ἐνισχύσῃ καὶ νὰ ἀναμείνῃ ἀπὸ τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ τοῦτο, διότι εἶναι γνωστόν, εἰς τοὺς ξένους, ὅτι ὑπάρχει πάντοτε ἡ ὑπόνοια, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάμνει κομματικὴν πολιτικήν. Ὅταν ὅμως συνιστᾶται μία διακομματικὴ ἐπιτροπὴ ἐξ ὅλων τῶν κομμάτων, τότε ἡ ὑπόνοια αὐτὴ τῶν ξένων, φυσικά, παύει νὰ ἰσχύῃ.

§90Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἀφοῦ, κ. ὑπουργέ, λέγετε, ὅτι εἴχατε συνομιλίας μὲ τοὺς Ἀμερικανούς, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, θὰ ἐγνωρίζατε τὰς ἀντιρρήσεις αὐτῶν ὡς πρὸς τὴν τιμήν.

§91Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ὡς πρὸς τὴν τιμὴν δὲν συζητεῖται διότι αὕτη δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καθορισθῇ ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου. Συζητήσεις ἐγένοντο περὶ τῶν ἄλλων ὅρων. Ἄλλωστε σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐνίσχυε τὸν ἀγῶνα τῆς Κυβερνήσεως.

§92Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἐπιμένω, λοιπόν, καὶ καταλογίζω σφάλμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι συνεκρότησε τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν ἐνῷ δὲν ἦτο ἀποφασισμένη νὰ ἀποδεχθῇ τὰ συμπεράσματα τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ παράπονον τοῦ γεωργικοῦ κόσμου. Ἔχομεν καὶ ἄλλο παράπονον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται καὶ ξεχωρίζει τὸν πληθυσμὸν τῆς Βορ. Ἑλλάδος ἀπὸ τὸν ὑπόλοιπον πληθυσμὸν καὶ λέγει, ὅτι αὐτοὶ δὲν θὰ πάρουν ψωμὶ ἐνῷ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἀρτοδοτῇ τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Καὶ πρῶτον, κ. βουλευταί, θαυμάζω πῶς εἶχε τὴν τόλμην ἡ Κυβέρνησις, νὰ κάμῃ τὸν διαχωρισμὸν αὐτὸν καί, δεύτερον, θὰ ἠρώτων ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν ποίας μαγικῆς δυνάμεως ἐμάντευσεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ διαμερίσματα εἶναι σιτοπαραγωγικὰ μέχρι σημείου ὥστε νὰ μὴ ἔχουν ἀνάγκην ἀρτοδοτήσεως; Ἐπίσης δὲν μπορῶ νὰ ἐννοήσω, πῶς ἐμάντευσεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ δυτικὴ Φθιῶτις, ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ὀρεινή, παράγει σῖτον καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῇ τὴν ποινὴν αὐτὴν τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως. Καὶ πῶς εἶναι δυνατόν, ἡ ἀνατολικὴ Φθιῶτις, ἡ ὁποία, πλὴν μιᾶς μικρᾶς ζώνης, παραλιακῆς, εἶναι ἐντελῶς ὀρεινή, καὶ οὐδέποτε παρήγαγε σῖτον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι σιτοπαραγωγός; Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, κ. ὑπουργὲ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, πῶς κατωρθώσατε νὰ χωρίσητε τὰ ἐρίφια ἀπὸ τὰ πρόβατα. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ μιᾶς ἀξιώσεως νὰ ἀφαιρέσῃ τὰ δελτία ἀρτοδοτήσεως ἑνὸς μέρους τοῦ πληθυσμοῦ. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὤφειλε νὰ τάμῃ μίαν ὁδὸν δικαιοσύνης. Δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα μὲ μίαν ἀπόφασιν νὰ κόψῃ τὰ δελτία πληθυσμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην ἀρτοδοτήσεως. Νὰ μὲ συγχωρῆτε διότι ὁμιλῶ μὲ κἄποιο πάθος, ἀλλ’ ἐδῶ ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψεν ἄνευ οὐδεμιᾶς προστασίας ὁλοκλήρους πληθυσμοὺς καὶ ἐπέδειξε πλήρη ἀστοργίαν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ εὐκταία λύσις θὰ ἦτο νὰ κατορθώσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἀνάλογον τιμὴν μὲ τὰ σημερινὰ οἰκονομικὰ δεδομένα καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ἐπειδὴ ὅμως διαβλέπω, ὅτι ἡ τιμὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ καὶ ἂν αὐξηθῇ θὰ αὐξηθῇ κατὰ τινας μικρὰς μονάδας, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ μεταβάλλουν τὴν κατάστασιν, δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ θάρρος. Νὰ ἄρῃ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς μεταφορᾶς καὶ νὰ σκεφθῇ σοβαρώτερον τὸ ζήτημα τῆς ἀρτοδοτήσεως. Ἐὰν, κ. ὑπουργέ, πραγματικῶς ἀντεμετώπιζε τὰς ἀξιώσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς κηδεμονεύουν περὶ διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως ὡρισμένου πληθυσμοῦ, ὀφείλετε νὰ ἀκολουθήσετε τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης καὶ νὰ ἀφαιρέσητε τὰ δελτία ἀπὸ τὰς εὐπόρους τάξεις. Τὸ πρᾶγμα βεβαίως παρουσιάζει δυσκολίας. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀρτοδοτοῦνται οἱ βιομήχανοι, οἱ μεγαλέμποροι καὶ οἱ μαυραγορῖται, ἐνῷ πληθυσμοὶ πτωχοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην τῆς προστασίας τοῦ Κράτους νὰ στεροῦνται τοῦ ἄρτου των. Ἢ λοιπὸν θὰ κάμετε αὐτά, ὡς πρὸς τὴν ἀρτοδότησιν ἢ ὀφείλετε νὰ μειώσητε τὴν ποσότητα τοῦ ἄρτου ἢ τοῦ ἀλεύρου καὶ νὰ ἐξακολουθήσητε τὴν διανομήν. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν, ἴσως κάπως μειωθῇ ἡ ζημία διὰ τὸν γεωργόν. Πάντως εἶναι καιρὸς νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι διέπραξε σφάλμα καὶ ὅτι προέβη εἰς ἀποφάσεις ἀμελετήτους, χωρὶς νὰ ὑπολογισθῇ καὶ ὁ μεγάλος κίνδυνος. Διότι, πρέπει νὰ ξεύρετε, ὅτι ἤρχισε μία φοβερὰ προπαγάνδα ἐπάνω καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσετε νὰ ἐφαρμόσετε τὰς ἀποφάσεις σας χωρὶς συνεπείας. Ἀπὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἤρχισεν ἡ προπαγάνδα νὰ δρᾷ καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ἐν τῇ ἀπογνώσει των οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθῶσιν ἀπὸ τὰ συνθήματα αὐτά. Θέλω, λοιπόν, νὰ παρακαλέσω, τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καὶ ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορίσῃ δικαίαν τιμήν, νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐλευθέραν ἐμπορίαν τοῦ σίτου καὶ τὴν μεταφοράν του καὶ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀρτοδοτήσεως, τὸ ὁποῖον, δὲν εἶναι ζήτημα μόνον προστασίας, ἀλλὰ καὶ ζήτημα φιλοτιμίας διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν τοιουτοτρόπως προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἴσως ἐπανορθώσῃ τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα διέπραξε. (Χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λαυρεντίδης ἔχει τὸν λόγον.

§94Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τῶν κτηνοτρόφων τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, κατατεθεῖσαν παρ’ ἐμοῦ καὶ ἄλλων συναδέλφων κατὰ μῆνα Φεβρουάριον ἐ. ἔ., διαμαρτυρομένων διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν πιτύρων, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ μᾶς ἀπήντησεν εἰς τὰς 26 Μαρτίου, ὅτι ἡ τιμὴ δὲν εἶναι μεγάλη, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν πιτύρων εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἶναι δρχ. 1400. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας καὶ σήμερον τὴν τιμὴν τῶν πιτύρων, ἡ ὁποία εἶναι διὰ τὰ χονδρὰ 1500 καὶ διὰ τὰ ψιλὰ 1800. ἀντιλαμβάνεσθε τὸν ἐξευτελισμὸν ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ σίτου καθορίζεται δρχ. 1850. Δηλαδή, ἐφθάσαμεν τὸ εὐγενέστατον αὐτὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον ζυμώνεται μὲ τὸ αἷμα τοῦ ἀγρότου, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ εὑρίσκεται εἰς σχέσιν πενταπλασίαν τῆς τιμῆς τῶν πιτύρων, νὰ ἔχῃ διαφορὰν 50 ἢ 100 δρχ. ἀπὸ τὴν τιμὴν τῶν πιτύρων. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ φέρω ἐγὼ νέα ἐπιχειρήματα διὰ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ θέματος, διότι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ δίδει ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἀνακοινωθέν της. Εἰς τὸ ἀνακοινωθὲν λέγει ἡ Κυβέρνησις: «....τρίτον ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει...... (ἀναγινώσκει)....». Ἀναμφισβητήτως ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις τῶν παραγωγῶν ἦσαν καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν ποσότητα τῶν 150 χιλ. τόννων, ἀλλὰ καὶ διὰ τιμὴν πολὺ μεγαλυτέραν ἀπὸ αὐτήν, τὴν ὁποίαν καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐκπλήσσεται κανείς, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν τιμήν, ἡ ὁποία καθωρίσθη, τῶν 1850 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πέρυσι μὲ τὸν τιμάριθμον μειωμένον κατὰ 40% τοὐλάχιστον ἡ τιμὴ εἶχε καθορισθῆ εἰς 1900 δραχμάς, καὶ ὅτι μὲ ἀνάλογον αὔξησιν πρὸς τὸν τιμάριθμον καὶ τῆς τιμῆς, θὰ ἔπρεπεν ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως ἐφέτος νὰ καθορισθῇ τοὐλάχιστον εἰς τὰς 2.600 δραχμάς, διὰ νὰ ὑπάρξῃ κἄποια ἱκανοποίησις εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος τόσον σκληρὰ δοκιμάζεται. Κανεὶς δὲν παραγνωρίζει τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, παρ’ ὅλην τὴν ζωηρὰν τῆς ἐπιθυμίαν, δὲν ἦτο μόνη ἁρμοδία νὰ καθορίσῃ τὴν τιμήν. Εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς ὑπῆρχεν ὁ συμμαχικὸς παράγων, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔπρεπε νὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ πεισθοῦν οἱ σύμμαχοι, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὸς οἱασδήποτε θυσίας πάντοτε ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἀνάλογον συμπίεσιν τῶν τιμῶν εἰς τὰ ἄλλα εἴδη, δὲν δυνάμεθα τὸ περιθώριον τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται νὰ ἔχῃ κάθε προϊὸν πολὺ κάτω τοῦ κόστους. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μόνον ἡ χαμηλὴ τιμὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐκπλήσσει τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Τὸ ἄλλο σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἐλέγχεται ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ διακοπὴ τῆς ἀρτοδοτήσεως ἀπὸ τὰς περιφερείας Θράκης, Μακεδονίας, Θεσσαλίας καὶ μέρος τῆς Στερεᾶς, ὡς καὶ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς τοῦ σίτου ἀπὸ περιφερείας εἰς περιφέρειαν. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῶν 70 χιλ. τόννων σίτου θὰ κατορθώσῃ νὰ ἔχῃ ἀπόθεμα, ὥστε νὰ συγκρατῇ τὰς τιμὰς ἐκεῖ ὅπου δὲν θὰ ὑπάρχῃ δελτίον ἄρτου καὶ οὕτω, παρεμβαίνουσα, θὰ ἐμποδίσῃ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς. Βεβαίως ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀγαθή. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὸ τέλος θὰ μείνῃ μὲ τὰς ἁγνὰς καὶ ἀγαθὰς προθέσεις της, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν παρὰ ἐκεῖ ὅπου θὰ ἐλλείψῃ τὸ δελτίον νὰ διαμορφωθῇ τιμὴ ἂν μὴ μεγαλυτέρα, τοὐλάχιστον εἰς τὸ ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον ὁ ἄρτος τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἄρτος τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τιμᾶται 2.600 δραχ., ἐνῷ ὁ ἄρτος τοῦ δελτίου μόνον 1.800. Εἰς τὰς περιφερείας ὅπου δὲν θὰ ὑπάρχῃ δελτίον ἄρτου καὶ ὅπου ὁ ἄρτος θὰ τρώγεται κατ’ ἀνάγκην ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν, θὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἐπίπεδον τιμῆς ἄρτου ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ὅπου εἶναι σήμερον εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ. Καὶ ἐὰν ἐδῶ, παρὰ τὴν ὕπαρξιν τῶν ἀγορανομικῶν ὀργάνων καὶ τὴν ἄσκησιν ἀπ’ εὐθείας ἐλέγχου ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς, δὲν κατορθώνομεν νὰ συγκρατῶμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς εἰς χαμηλὸν ἐπίπεδον, πολλῷ μᾶλλον αὐτὸ δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Οὕτω καταλήγομεν εἰς τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα, ὅτι εἰς τὰ διαμερίσματα ἐκεῖνα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἀφαιρεθῇ τὸ δελτίον ἄρτου, κατ’ ἀνάγκην ὁ κόσμος τῶν περιφερειῶν αὐτῶν θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταναλίσκῃ ἄρτον βεβαρυμένον τοὐλάχιστον μὲ 600 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ ἄλλο μέτρον τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς τῶν σιτηρῶν εἶναι τελείως ἄστοχον. Ἐλέχθη, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἐπειδὴ ἀφαιρεῖται τὸ δελτίον, θὰ ὑπάρχῃ ζήτησις σίτου καὶ συνεπῶς αὔξησις τῆς τιμῆς του. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως τὸ μέτρον ἔχει θεωρητικὴν μόνον ἀξίαν. Διότι εἰς τὴν πρᾶξιν, ἐφ’ ὅσον ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου εἶναι προαιρετική, ὁ γεωργὸς θὰ ἀποφύγῃ νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν τὸν σῖτον, ὁ ὁποῖος τοῦ πλεονάζει, καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ ζημιώσῃ 100, 200 δραχμάς, πωλώντας τον εἰς τὸ ἐμπόριον. Διότι ἐὰν τὸν παρουσιάσῃ εἰς τὴν Τράπεζαν, ἡ Τράπεζα θὰ τοῦ κρατήσῃ ἐνδεχομένως τὰ χρέη. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ σῖτος θὰ συγκεντρωθῇ εἰς χεῖρας ὀλίγων ἐμπόρων, ἀργότερον εἰς χεῖρας τῶν αἰσχροκερδῶν. Καὶ εἴτε τὸ θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἄρῃ ἀργότερον τὴν ἀπαγόρευσιν, εἴτε δὲν τὸ θελήσῃ, ὁ σῖτος θὰ μεταφέρεται καὶ θὰ μεταφέρεται καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ἡ μεταφορὰ ὅλων τῶν λαθραίων εἰδῶν. Ἐδῶ σήμερον, δυστυχῶς, μεταφέρονται ὅπλα, πυρομαχικὰ καὶ ἐφόδια ἀπὸ περιφερείας εἰς περιφέρειαν μολονότι λαμβάνονται τόσον αὐστηρὰ μέτρα, καὶ δὲν θὰ μεταφερθῇ ὁ σῖτος; Θὰ μεταφέρουν τὸν σῖτον μὲ τὰ αὐτοκίνητα ἢ μὲ τὰ βαγόνια μέχρι τοῦ σημείου ὅπου ἐπιτρέπεται ἡ μεταφορά του, θὰ τὸν διοχετεύσουν ἀπὸ ἐκεῖ ἔπειτα μὲ μεταγωγικά. Δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου θὰ ἀναγκάσωμεν τὸν κόσμον νὰ σκεφθῇ πῶς θὰ παραβιάσῃ μίαν διαταγὴν ἐκ τῶν προτέρων καταδικασμένην σὲ παραβίασιν. Κάμνω, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, τὰς ἑξῆς προτάσεις: 1) Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατή, παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα καὶ προσδοκίαν, ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου πλέον τῶν 1850 δραχ., διότι εἶναι ὁ παράγων ὁ συμμαχικός, τὸν ὁποῖον εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ κατορθώσωμεν νὰ πείσωμεν, τότε νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ κάμωμεν μίαν βολιδοσκόπησιν, μήπως εἶναι δυνατὸν τοὐλάχιστον μίαν ποσότητα ἴσην μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐδανείσθη κάθε ἀγρότης διὰ τὴν σπορὰν νὰ ὑπολογίσωμεν μὲ τιμὴν ἴσην πρὸς τὴν τιμὴν ποὺ ἐδόθη ὁ σπόρος, δηλαδή, μὲ 2.400 δραχ. καὶ ἡ ὑπόλοιπος παραμένουσα ποσότης νὰ ὑπολογισθῇ μὲ 1850 δραχ. 2) Νὰ καταργηθῇ ὁπωσδήποτε ἡ ἀπαγορευτικὴ διάταξις περὶ μεταφορᾶς τῶν σιτηρῶν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ κατὰ τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως νὰ κυκλοφορῇ εἰς μεγαλυτέρας περιφερείας καὶ ὄχι εἰς τὰ στενὰ περιθώρια, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέπεται ἡ μεταφορά, σύμφωνα μὲ τὴν Κυβερνητικὴν ἀπόφασιν. 3) Νὰ γενικευθῇ τὸ δελτίον. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν σκληρὰν ἀπόφασιν τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ δελτίου, ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς σιτοπαραγωγούς, διότι στὸ κάτω–κάτω δικό τους εἶναι τὸ ψωμί, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς μὴ σιτοπαραγωγούς. Ὑπάρχει καὶ ἐργατικὸς κόσμος, ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, ὑπάρχουν μὴ σιτοπαραγωγοί, πολλοὶ μικροαστοὶ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ νὰ ἀγοράζουν τὸ ψωμὶ ἀκριβότερα ἀπ’ ὅ,τι πωλεῖται εἰς ἄλλας περιφερείας. Τελειώνων, ἐκφράζω τὴν εὐχήν, ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ τελευταία θυσία, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, καὶ ὅτι ἡ συμπίεσις τῶν τιμῶν, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ ἐμμείνουν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 1850 δραχ., θὰ εἶναι ὄχι πλέον μονόπλευρος πρὸς τοὺς ἀγρότας, ἀλλὰ πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, διότι εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι ἀπὸ 8ετίας σχεδὸν ὅλο τὸ βάρος τοῦ πολέμου τὸ φέρει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος. (Χειροκροτήματα).

§95Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐφοδιασμοῦ). Ἐὰν πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Ὅπως ἐδήλωσε καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, αἱ συνεννοήσεις τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκονται εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε νὰ δικαιολογοῦν τὴν βάσιμον ἐλπίδα ἢ μᾶλλον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔχουν πλέον οὐσιαστικῶς λυθῇ—καίτοι τύποις δὲν δύνανται νὰ ἀνακοινωθοῦν—ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς χώρας, τὰς διανομάς, τὴν ἐλευθέραν μεταφορὰν καὶ τὸν ἐπισιτισμὸν εἰς τὰς ἀπηγορευμένας ζώνας, μὲ τὴν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς ἀγρότας. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἐπιμείνητε, διότι, ὅ,τι ἠδύνατο νὰ γίνῃ, ἔγινε καὶ νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄλλου θέματος.

§96Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀναφέρω τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν Φλώριναν. Κατὰ τὸ 1946, ὁ τότε Γεν. Διοικητὴς Κοζάνης, εἶχεν ἀπαγορεύσει τὴν ἐξαγωγὴν σιταριοῦ ἐκ τοῦ Νομοῦ Φλωρίνης, ἡ δὲ τιμή του εἶχεν ὁρισθῇ 1300 καὶ ἔφθασε τὰς 1100. Ἀπηγόρευε δὲ κατὰ τὸν αὐστηρότερον τρόπον τὴν ἐξαγωγήν. Ἔδωσεν ὅμως ἀδείας ἐξαγωγῆς κατόπιν, κατὰ τὸν αἰσχρότερον τρόπον, καὶ ἐνῷ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶχε φθάσει τὰς 2.400 δραχμὰς...

§97Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Ἐπωφελοῦμαι τῆς διακοπῆς, διὰ νὰ δηλώσω ἐπισήμως εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: Μέχρι τῆς στιγμῆς, οὐδεμία ἄδεια ἐξαγωγῆς ἐδόθη, οὔτε πρόκειται νὰ δοθῇ, τοὐλάχιστον ὑπουργοῦντος ἐμοῦ. Τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ γενικῶς, ἄλλως ἰδιωτικαὶ ἄδειαι ἐξαγωγῆς, δὲν πρόκειται νὰ δοθοῦν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κάντζιας ἔχει τὸν λόγον.

§99Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι μεταξὺ ἐκείνων τοῦ βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἀκριβῶς διὰ τοὺς λόγοις, τοὺς ὁποίους, ὁ κ. ὑπουργὸς ἔθιξεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι γίνονται ὡρισμέναι συζητήσεις μεταξὺ τῶν γεωργῶν, τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τῶν ξένων ἐμπειρογνωμόνων. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέμεινε χθές, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι θέλει νὰ διαφωτισθῇ ἀπὸ τὰς γνώμας τῶν βουλευτῶν. Ἡ συζήτησις συνεχίζεται, οὐδὲν μέλος τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ἑπομένως, δὲν καταλαβαίνω κατὰ ποῖον τρόπον θὰ διαφωτισθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§100Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Νομίζω, ὅτι περιπαίζομεν τοὺς ἀγρότας, ὅταν κατὰ τοιοῦτον τρόπον συζητοῦμεν τὸ σπουδαιότατον τοῦτο θέμα.

§101Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Βεβαίως, ἔχομεν ἓν καθῆκον, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν συζήτησιν, διότι, ὅσον ἐπιβραδύνομεν τὴν συζήτησιν, δὲν θὰ εἶναι ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, οἱανδήποτε ἀπόφασιν καὶ ἐὰν λάβωμεν, καὶ οἱαιδήποτε καὶ ἂν εἶναι αἱ ὑποδείξεις τῶν βουλευτῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ νὰ ἐξάρω τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσφέρει ὁ γεωργικὸς κόσμος, οὔτε τὴν σημασίαν τοῦ προϊόντος, διὰ τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, τοῦ σίτου. Διότι, αὐτὸ τὸ ἀνέπτυξαν διὰ μακρῶν λόγων καὶ οἱ προλαλήσαντες ρήτορες, ἀλλὰ εἶναι καὶ κοινὴ συνείδησις, ὅτι τὸ Ἔθνος ὀφείλει μεγάλην ὑποχρέωσιν, εἰς τὸν ἥρωα τοῦτον τῆς Ἑλλάδος, καὶ θῦμα συγχρόνως, τὸν γεωργόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σημασίαν τοῦ σίτου, καὶ τώρα ἀλλὰ καὶ ἀνέκαθεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἐδόθη ἰδιαιτέρα σημασία εἰς τὸ προϊὸν αὐτό, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ προστασία του ὑπῆρξεν, πολὺ ὀρθῶς, ἐξαιρετική. Θὰ μπῶ λοιπόν, ἀμέσως εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει, νὰ ἐξετάσω ἐάν, ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἐφέτος προεκρίθη καὶ ἐνεκαινιάσθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἦτο ἡ ἐξυπηρετικὴ διὰ τὸν γεωργόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν καταναλωτήν. Διότι, κύριοι βουλευταί, ποῖον εἶναι τὸ πρόβλημα; Τὸ πρόβλημά μας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σῖτον εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ προστασία τοῦ γεωργοῦ, καὶ μάλιστα δι’ ἓν προϊὸν τοιαύτης σημασίας καὶ τοιαύτης ἐκτάσεως εἰς τὴν γεωργίαν ὅπως εἶναι ὁ σῖτος, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, νὰ προστατεύεται κατὰ ἕνα τρόπον σύμφωνον μὲ τὰς δυνατότητας τὰς οἰκονομικὰς ὁ καταναλωτής. Νὰ γίνεται δηλαδή, ὁμαλῶς ἡ ἀρτοδότησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Πῶς λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα αὐτό; Ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει, τὴν ποσότητα τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της ἢ προβλέπει, ὅτι θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν της, διὰ τὴν ἀρτοδότησιν τοῦ ἑπομένου ἔτους, ἀφ’ ἑτέρου δέ, τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται, καὶ τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦται νὰ καλύψῃ, καὶ νὰ ἀποφασίσῃ, νὰ προγραμματίσῃ πλέον τὴν ἀρτοδότησιν, κατὰ τρόπον ὥστε, νὰ ἐπέλθῃ ἰσορρόπησις μεταξὺ ὑπαρχόντων διαθεσίμων σίτου, καὶ ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως, φροντίζουσα συγχρόνως νὰ δώσῃ εἰς τὸν παραγωγὸν τὴν τιμὴν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ καλύψῃ τὰς γεωργικάς του δαπάνας, καὶ τὰς ἀμέσως ἀπαραιτήτους βιωτικάς του ἀνάγκας. Ἦτο δηλαδή, τόσον δυσχερὲς τὸ πρόβλημα νὰ λυθῇ, καὶ ἐνεπλάκημεν εἰς αὐτὸ τὸ ἀδιέξοδον; Διότι, εἶναι ὡς νὰ ἔχωμεν περιέλθει εἰς ἀδιέξοδον, νὰ συζητοῦμεν ἐπὶ τόσους μῆνας, Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, Βουλή, Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Αὔγουστον μῆνα, εἰς τὴν λῆξιν τοῦ ἁλωνισμοῦ, χωρὶς νὰ ἔχῃ λυθῆ ἀκόμη, τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ σίτου; Νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι μία ἀπὸ τὶς ὀλίγες χρονιὲς ἡ ἐφετεινὴ χρονιά, ἡ ὁποία παρουσιάζει τὴν εὐχερεστέραν λύσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου. Διότι, ἡ ποσότης, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ διατεθῇ διὰ τὴν διατροφὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι, τοὐλάχιστον κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἁρμοδίων, ἴση πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, μιᾶς ἱκανοποιητικῆς καταναλώσεως. Καί, πρῶτον πρόβλημα θὰ ἦτο βεβαίως, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ θερισμοῦ καὶ τοῦ ἁλωνισμοῦ, νὰ συγκρατήσωμεν τὰς τιμὰς τοῦ προϊόντος, τοῦ σημαντικοῦ αὐτοῦ προϊόντος, εἰς ἐπίπεδα λογικά, ὥστε ὁ παραγωγὸς νὰ μὴ ὑποστῇ ἐκμετάλλευσιν. Διότι, κύριοι βουλευταί, ὅπως θὰ ἔχετε προσέξει, ὅσοι παρηκολουθήσατε τὴν κίνησιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ὁ παραγωγός, κυρίως προκειμένου μάλιστα περὶ προϊόντων μεγάλης σημασίας καὶ μεγάλης καταναλώσεως, ὅπως εἶναι ὁ σῖτος καὶ τὸ λάδι, τὴν προστασίαν τὴν θέλει ἀπὸ τοὺς πρώτους μῆνας τῆς συγκομιδῆς. Τότε ὑφίσταται τὴν πίεσιν. Κατὰ τὰς στιγμὰς δηλαδή, τῆς συλλογικῆς προσφορᾶς τοῦ ἀγαθοῦ αὐτοῦ, τότε ὑφίσταται τὴν ἀνάγκην νὰ πωλήσῃ καὶ ἰδίως τὴν ἀνάγκην αὐτήν, τὴν αἰσθάνεται ὁ ἀσθενέστερος παραγωγός. Ὅταν παρέλθῃ ἡ ἐποχὴ αὐτή, τότε αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων αὐτῶν, ἰδίως εἰς τὴν σημερινὴν περίοδον, αἱ τιμαὶ ἀνέρχονται εἰς τὰ ἐπίπεδα τὰ φυσιολογικά, τὰ σύμφωνα μὲ τὸν τιμάριθμον, καὶ ὁ παραγωγὸς δὲν ἔχει ἀνάγκην περαιτέρω προστασίας. Ὅπως συνέβη μὲ τὸ λάδι, τὸ ὁποῖον ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, κατὰ τὸν Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον ἐπωλεῖτο ἀπὸ τὸν παραγωγὸν 4.500–5.000 δραχ., καὶ μόλις παρῆλθον οἱ πρῶτοι μῆνες, κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον, Μάϊον, ἀνέβηκεν εἰς τὰς 10.000. Ἄρα μέλημα τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀνάγκην αὐτὴν τοῦ παραγωγοῦ, κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τοῦ θερισμοῦ καὶ τοῦ ἁλωνισμοῦ, νὰ τὸν προστατεύσῃ ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίστατο μοιραίως, καὶ ἰδίως ὁ ἀσθενέστερος παραγωγός, διότι ἐκεῖνος ὑποκύπτει εἰς τὴν ἀνάγκην περισσότερον τοῦ ἰσχυροτέρου. Κύριοι βουλευταί, τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται, διὰ τὴν διανομὴν τοῦ δελτίου, μὲ 80 δράμια ἄρτον, καὶ μὲ ἀρτοδότησιν τῶν πληθυσμῶν, τῶν ἀνταρτοπλήκτων, τῶν ἀκριτῶν καὶ τοῦ στρατοῦ, σύμφωνα μὲ τὸ πρόγραμμα 1947–48, εἶναι 600 χιλ. τόννοι, δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν.

§102Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Κατὰ τὸ πρόγραμμα 1947–48, τὰ 80 δράμια, ἦσαν δι’ ὡρισμένας περιφερείας, ἐνῷ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἦσαν 60 δράμια.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 650 χιλ. τόννων.

§104Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ προγράμματα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν καταρτιζόμενα καὶ ἐξαγγελλόμενα, δὲν ἐφαρμόζονται μὲ τὴν ἀκρίβειαν τῶν μέτρων τοῦ φαρμακοποιοῦ. Γίνονται παρεκκλίσεις, καὶ παρεκκλίσεις σημαντικαί, δηλαδὴ ὅλα αὐτὰ τὰ ἔτη παρετηρήθη αὐτό, καὶ ἐφέτος τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ. Δηλαδή, παρατηρεῖται καθυστέρησις ἀρτοδοτήσεως ὡρισμένων περιφερειῶν, ἡ ὁποία δὲν συμπληροῦται ἐκ τῶν ὑστέρων. Χάνονται αὐτά. Ὥστε, μὴ νομίζετε, ὅτι τὰ προγράμματα αὐτά, ἐφαρμόζονται κατὰ τρόπον σχολαστικόν, κατ’ ἀκριβῆ τρόπον, ὥστε, νὰ φοβούμεθα, ὅτι ἐὰν εἴπωμεν 600 χιλ. ἢ 610 χιλ. τόννων, πρόκειται νὰ συμβῇ καμμία ἀνωμαλία σημαντική, ἡ ὁποία θὰ μᾶς φέρῃ εἰς δύσκολον θέσιν. Διότι, 600 χιλ. τόννων, κατὰ μέσον ὅρον, εἶναι ἀρκετοὶ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν εἰς ἄρτον τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, διὰ τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ πρόγραμμα τοῦ 1947–48. Δηλαδή, ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ ξεκινήσῃ ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τοῦ 1947–48, καὶ νὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπὶ τοῦ ἄρτου, δηλαδή, 80 δράμια ἀστικοὶ καὶ ὀρεινοὶ πληθυσμοί, διὰ τοὺς ἀκρίτας κλπ. Ἐξασφαλίζομεν δηλαδή, γενικὴν διανομήν, μὲ τὴν ἀλλοκασιὸν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀλλά, ὅπως ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ, ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα ἀνεπτύχθη παρὰ πολλῶν συναδέλφων, ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμός, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας του, διότι ἐκτὸς τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν, ἔχομεν ἀνάγκην, δι’ ὡρισμένα τμήματα τοῦ πληθυσμοῦ, 150 δραμίων κατὰ μέσον ὅρον. Πῶς θὰ ἱκανοποιήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην. Δύο λοιπόν, εἶναι τὰ προβλήματα: Πρῶτον, ἡ ἀρτοδότησις τοῦ πληθυσμοῦ, καὶ δεύτερον, ἡ προστασία τοῦ παραγωγοῦ, διότι τὸ δελτίον ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἐξασφαλίσωμεν κατὰ τὸ 1947–48 ἀπὸ τὴν ἀλλοκασιόν, εἰς οἱανδήποτε τιμὴν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις. Ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὡς κανονικὴν τιμήν, ὡς τιμὴν δελτίου, ἀπὸ 1100 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, τὴν ἀνεβίβασεν εἰς τὰς 1800 δραχ. Δὲν θέλω τώρα νὰ κρίνω τοὺς λόγους. Ἴσως ἐκ λόγων ἀνωτέρας βίας ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν αὐτοῦ τοῦ μέτρου. Ἀπομένει λοιπόν, ἐφ’ ὅσον ἐξησφαλίσθη τὸ δελτίον μὲ τὰς 600 χιλ. τόννων, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἐκ τῆς ἀλλοκασιόν, νὰ ἴδωμεν τὰς 800 χιλ. τόννους, τοὺς ὁποίους ἔχομεν ἀπὸ τὴν ἐφετεινὴν παραγωγήν, πῶς θὰ τοὺς διαθέσωμεν, καὶ πῶς θὰ προστατεύσωμεν τὸν παραγωγὸν ἐκ παραλλήλου. Ἐὰν ἀνετρέχομεν εἰς τὰ γεγονότα τοῦ παρελθόντος, θὰ εὑρίσκωμεν τὴν λύσιν πολὺ εὐχερέστερον, χωρὶς νὰ προκαλέσωμεν ὅλην αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν. Τὸ παρελθὸν μᾶς λέγει, ὅτι συγκέντρωσιν μεγάλην δὲν ἐπέτυχε ποτὲ ἡ Κυβέρνησις, εἰς οἱανδήποτε τιμήν, διότι τὸ 1946 συνεκέντρωσε μόνον 90 χιλ. τόννους μὲ 1.300 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ἦτο 1000 δραχ. τὴν ὀκᾶν, δηλαδή, ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ἦτο πολὺ ἀνωτέρα τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς.

§105Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ παραγωγὴ τότε ἦτο μικρά.

§106Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀνήρχετο εἰς 750 χιλ. τόννους. Ἡ τιμὴ τῶν 1300 δραχ. ἦτο 10% καὶ πάρα πάνω ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ ἐμπορίου, δὲν ἀπέδωσεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν, περισσότερον τῶν 90 χιλ. τόννων δημητριακῶν ἐν γένει. (Ὁ σῖτος ἦτο 610 χιλ. τόννοι.) Ἄρα κίνδυνος μεγάλης συρροῆς εἰς τὰ κέντρα συγκεντρώσεως σιτηρῶν καὶ τὰ κέντρα συγκεντρώσεως, δὲν ὑπάρχει, ἐφ’ ὅσον ἡ τιμὴ δὲν καθορίζεται εἰς ἓν ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον καὶ τὸν παραγωγὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀλλὰ καὶ ἐπίπεδον πολὺ ἀνώτερον τῆς τιμῆς τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Δηλαδή, ὑποστηρίζω, ὅτι ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὀφείλει ἀκόμη νὰ καθορίσῃ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ 2.200–2.300. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καθώριζε διὰ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἰδιαιτέρως ἐκεῖ ὅπου παρουσιάζεται μεγαλυτέρα παραγωγή, τὴν τιμὴν τῶν 2.200– 2.300 λόγῳ τῶν ποιοτήτων, σκληρὰ ἢ μαλακά, δὲν θὰ διέτρεχε τὸν κίνδυνον τῆς συγκεντρώσεως— διότι, ἀπεδείχθη, ὅτι ἤθελε νὰ ἀποφύγῃ τὴν συγκέντρωσιν καὶ ἐπιμένω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ποσὸν ποὺ ὑπελόγιζεν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ— ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσιζε, χωρὶς νὰ προέλθῃ εἰς ἄλλην συζήτησιν νὰ καθορίσῃ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου μὲ 2.200–2.300 καὶ ἔστελλεν ἀμέσως τὰ συνεργεῖα εἰς τὰς περιφερείας ὅπου ἐνεφανίζετο μεγαλύτερος κίνδυνος διὰ τὸν σιτοπαραγωγὸν διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ προϊόντος του, ἐὰν ἀπεφάσιζε καὶ μὲ 2.200–2.300 νὰ προβῇ εἰς συγκέντρωσιν, ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ συνεκεντρώνετο περισσότερον τῶν 50.000 ἕως 60.000 τόννων σίτου. Τὸ ἐξάγω τοῦτο καὶ ἐκ πείρας τοῦ παρελθόντος 1946 –1947 καὶ ἐκ τῆς πείρας τοῦ 1947, διότι μόνον 15.000 τόννοι ἐδόθησαν εἰς τὴν συγκέντρωσιν, καίτοι ἡ τιμὴ ἦτο ἀρκετὰ ὑψηλή, 2.200–2.300, εἶναι ἀρκετὰ μικρὰ ἐν σχέσει μὲ τὸν τιμάριθμον. Μόλις λοιπόν, ὁ παραγωγός, καὶ ἰδίως ὁ ἀδύνατος παραγωγός, παρέδιδε τοὺς 50–60 χιλ. τόννους ποὺ ἐνεφάνιζον τὰ ἀποθέματα τῆς Θράκης, Μακεδονίας, Θεσσαλίας, κυρίως Θράκης καὶ Μακεδονίας, καὶ κατεβάλετο ὁλόκληρος ἡ ἀξία, διότι ὁ παραγωγὸς σήμερον ἔχει ἀνάγκην νὰ πάρῃ λεπτά, συγκεντρούμενα εἰς τὰ χέρια του, διότι ὁ παραγωγὸς, δὲν ἐπρόκειτο νὰ σᾶς δώσῃ τὴν παραγωγὴν ὁλόκληρον, ἀλλὰ μόνον τὸ ποσὸν ποὺ διέθετε, θὰ συνεκέντρωνε, λοπόν, 50–60 χιλ. τόννους καὶ οὐχὶ πέραν τούτου. Δημοσιονομικῶς τί ἐπρόκειτο νὰ μᾶς κάμῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἐπρόκειτο νὰ μᾶς πάρῃ 103 δισεκ. Δημοσιονομικῶς δὲν μᾶς βλάπτει, διότι πρόκειται νὰ τὰ πάρωμεν πάλιν αὐτὰ τὰ χρήματα καὶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ τὰ χαρίσωμεν εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἀπὸ λόγους κυκλοφοριακούς; Αὐτὸ δὲν ἐπρόκειτο νὰ μᾶς βλάψῃ, διότι καὶ αὐτὸ ἐξετιμήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν καὶ διότι διεπίστωσεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ καμμία νομισματικὴ ἀνωμαλία. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀνωμαλίαν ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομισματικόν σας ζήτημα, διότι εἶπον, ὅτι τὸ ἐξετιμήσατε καὶ εἴδατε, ὅτι ἀντέχει ἡ νομισματικὴ κατάστασις δι’ αὐτὴν τὴν ἐπιβάρυνσιν. Θὰ εἴχατε ὅμως συγχρόνως μίαν εὐχέρειαν, διότι ἐνδεχομένως καὶ οἱ παραγωγοὶ νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρήσουν τὰ ἀποθέματα αὐτά, εἰς τὸ ποσὸν αὐτό, καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἐλευθέραν παραγωγὴν μακαρονίων, ὥστε νὰ ἀπορροφηθοῦν οἱ 30–40 χιλ. τόννοι. Καὶ διὰ τὰς ἀνάγκας εἰς ζυμαρικὰ τῶν ἑπομένων μηνῶν καὶ τὸ ποσὸν θὰ ἀνήρχετο εἰς 80–90 χιλ. τόννους, καὶ αὐτὸ ἦτο ἐκεῖνο ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ πιέσῃ πρὸς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου. Οἱ 50–60 χιλιάδες τόννοι θὰ σᾶς ἐχρησίμευον διὰ νὰ ρυθμίσετε μελλοντικῶς τὴν κατάστασιν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ἡ πρότασις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ ἡ προσπάθεια αὐτῆς ἦτο νὰ δώσῃ ἑνιαῖον δελτίον, διότι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ πιστεύει καὶ γνωρίζει καλὰ ἐκεῖνα ποὺ γίνονται εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὴν Ἀγγλίαν ὅπου ὑπάρχει κἄποια σιτοϊσότης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατανάλωσιν καὶ πολὺ μικροτέρα εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἀγρότου καὶ ἀστοῦ ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρῆσιν ψωμιοῦ. Τοῦτο τὸ διεπίστωσα καὶ πέρυσιν εἰς τὸ συνέδριον ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς, ὅπου δὲν διεπίστευαν, ὅτι ἡ κατανάλωσις ἐδῶ παρουσιάζει τόσους κολοσσαίους διαφορισμοὺς καὶ αὐτοὶ δὲν εἶχον φαντασθῆ ποτὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Εἶναι ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία μᾶς δημιουργεῖ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Διότι, εἰς ὡρισμένας περιφερείας ἐὰν ἐξετάσετε θὰ ἴδητε περίσσευμα εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς καὶ μὴ παραλαβὴν τοῦ ἀλεύρου ἀπὸ τοὺς μύλους καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας θὰ ἴδητε, ὅτι ὑπάρχει ἔλλειμμα καὶ ὅτι καταναλίσκεται ὁλόκληρος ἡ ποσότης ἡ ἀπαιτουμένη. Αὐτὸν τὸν διαφορισμὸν μεταξὺ καταναλώσεως καὶ παραγωγῆς, διότι εἶναι διάφορος ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος καταναλίσκει, διότι καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ζήτημα συνηθειῶν, αὐτὸν τὸν διαφορισμὸν πῶς θὰ τὸν τακτοποιήσετε; Πάλιν διὰ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ἡ προσπάθεια νὰ ἀποφύγετε τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν δὲν ἐπετεύχθη. Ἡ ἐλευθέρα ἀγορὰ θὰ ἐξακολουθῇ λειτουργοῦσα. Ἐσφαλμένη ἦτο ἡ σκέψις, ὅτι τὰ 100 δράμια θὰ ἐξαφανίσουν τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Θὰ ἔπρεπε νὰ ρυθμισθῇ ἡ τιμὴ διὰ τῶν 40–50 χιλ. τόννων καὶ νὰ διατηρήσητε τὴν τιμὴν τοῦ ὕψους τοῦ ἄρτου εἰς 2.500–2.600 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ὁπόταν θὰ προσεφέρατε πραγματικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Δεδομένου, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἐπηρεάζει ὅλας τὰς τιμὰς καὶ γενικῶς τὸν τιμάριθμον, ἡ πραγματικὴ ὑπηρεσία θὰ ἦτο νὰ προσπαθήσετε νὰ κρατήσετε τὴν τιμὴν αὐτοῦ εἰς 2.500–2.600, πρᾶγμα ποὺ θὰ ἐπετυγχάνετο ἐὰν τὸ ποσὸν τῶν 50.000 τόννων τὸ ἐκρατούσαμεν ὡς ποσὸν ἀσφαλείας. Δὲν εἶναι δὲ τόσον δυσχερὲς εἰς τὴν τεχνικὴν του τὸ ζήτημα αὐτό. Μὲ 2.200–2.300 τιμὴν θὰ συνεκεντρώνατε — διότι τελικῶς δὲν θὰ συγκεντρώσετε τίποτε, διότι ἡ συγκέντρωσις δὲν θὰ φθάσῃ οὔτε εἰς 20–30 χιλ. τόννους—θὰ συνεκεντρώνατε 50–60 χιλ. τόννους, ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ παραμείνῃ ὡς ἀπόθεμα ἀσφαλείας, διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς εἰς 2.500–2.600 δρχ. Σήμερον μὲ τὸ μέτρον αὐτὸ διαιρεῖται τὴν Ἑλλάδα εἰς δύο περιφερείας, τὴν σιτοπαραγωγὸν καὶ τὴν καταναλώτριαν τοῦ ἄρτου. Τί συμβαίνει μὲ αὐτό; Εἶναι 1.400 δρχ. εἰς τὴν Θράκην, 2.750 εἰς τὸν Πειραιᾶ, 2.700 εἰς τὴν Λαμίαν. Ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν θὰ ἀφήσῃ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς ὅπως τοὺς ἀφήνετε νὰ ἀρτοδοτηθοῦν καὶ ποία θὰ ἦτο ἡ ὑπόσχεσις......

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ συντομεύσετε, διότι παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§108Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ μακρὸν ὑπ’ αὐτὰς τὰ συνθήκας, διότι ἔχει γίνει παρῳδία Κοινοβουλευτικῆς συζητήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ σᾶς εἴπω εἶναι, κύριε ὑπουργέ, τοὐλάχιστον νὰ περισώσωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Νὰ καθορίσετε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου εἰς 2.200–2.300, χωρὶς νὰ κινδυνεύετε νὰ ἐκδόσητε χαρτονόμισμα, ὥστε ὅσον ἀπομένει νὰ περισωθῇ καὶ ὅσοι εἶναι εἰς τὴν ἀνάγκην, νὰ πωλοῦν κἄτι πάρα πάνω. Συγχρόνως δέ, νὰ διατηρήσετε τὴν τιμὴν εἰς 2.600. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξασφάλισις ποὺ θὰ κάμετε καὶ θὰ ὠφελήσητε τὸν χωρικὸν ποὺ τὸν ἔχομεν ἐγκαταλείψει. (Χειροκροτήματα).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Στεργιόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§110Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀναγνωρίζετε πόσον δυσχερὴς εἶναι ἡ θέσις τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται πέραν τοῦ μεσονυκτίου εἰς τὸ βῆμα καὶ δὴ ἀπούσης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἑδωλίων κενῶν. Εἶναι φυσικὸν λοιπόν, καὶ λόγῳ τῆς εἰκόνος, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ἡ Βουλὴ καὶ λόγῳ τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας, ἀλλὰ καὶ διότι, τὸ ζήτημα τὸ ἐξήντλησε πραγματικῶς τόσον ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὑπεράνω τῶν κομμάτων πρὸς τιμήν της ἐμελέτησε τοῦτο, συντάξασα καὶ ὑποβαλοῦσα τὴν ἔκθεσίν της ἀρτίαν καὶ διαφωτιστικήν, ὅσον καὶ ἡ Βουλή, ὅσον καὶ οἱ ἀνελθόντες εἰς τὸ βῆμα ἀξιότιμοι συνάδελφοι, εἶναι φυσικὸν ἐπαναλαμβάνω, καὶ νομίζω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐξαντληθέντος τοῦ θέματος νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος καὶ ἐν ὀλίγοις πλέον νὰ σκιαγραφήσω καὶ νὰ δώσω ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὴν εἰκόνα τοῦ θέματος τούτου, τοῦ ὁποίου ἡ σοβαρότης εἶναι ἀναμφισβήτητος ὑπὲρ πᾶν ἄλλο θέμα κατὰ τὴν περίοδον ταύτην, μετὰ τὸ συγκλονιστικὸν ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Μετὰ τὸ ζήτημα τῆς πατάξεως τῆς ἀντεθνικῆς καὶ προδοτικῆς ἀνταρσίας, ὅπερ ὡς ζήτημα ὑψίστης καὶ πρωταρχικῆς σπουδαιότητος ἀπησχόλησε καὶ ἀπασχολεῖ ἑκάστοτε τὸ Σῶμα, ἦτο φυσικὸν καὶ τὸ οὐσιῶδες ζήτημα τοῦ ἄρτου τοῦ πάσχοντος λαοῦ νὰ ἀπασχολήσῃ λαὸν καὶ Βουλήν. Κύριοι συνάδελφοι, μοῦ ἐδόθη εὐκαιρία προσωπικῶς καὶ ἐκ περιοδείας, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἀνὰ τὴν Φθιώτιδα καὶ Λοκρίδα νὰ διαπιστώσω, ὅτι ὁ λαὸς εἶναι κατάπληκτος, καὶ ὅτι ποτὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι θὰ ληφθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεώς του, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῶν δύο μεγάλων κομμάτων, Κυβερνήσεως κατ’ ἐξοχὴν ὑπευθύνου δι’ ὅλα τὰ ζητήματα καὶ κυρίως διὰ τὸ ζήτημα τῆς διατροφῆς τοῦ λαοῦ, ὅτι ἦτο δυνατὸν μίαν ὡραίαν ἡμέραν νὰ ληφθῇ μία τοιαύτη ἀπόφασις καὶ ἰδιαιτέρως ἔπειτα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα προσεκόμισεν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἀλλὰ καὶ ἐξέθεσαν ὅλα τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Βουλῆς ἅτινα ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις των. Εἶναι φυσικὸν νὰ φέρωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ νὰ δώσωμεν στοιχεῖα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἡ Κυβέρνησις δυνηθῇ καὶ δώσῃ μίαν λύσιν κἄπως ἀνεκτὴν διὰ τὸν πάσχοντα λαόν. Μοῦ ἐδόθη, λοιπόν, ἡ εὐκαιρία εἰς τὰς μακρὰς περιοδείας, τὰς ὁποίας ἔκαμα, νὰ ἀντιληφθῶ, καὶ θὰ σᾶς δώσω τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα, ἑνὸς λαοῦ εὑρισκομένου εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, μὴ θέλοντος νὰ πιστεύσῃ καὶ μὴ φανταζομένου τοιαύτην λύσιν, τόσον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, ὅσον καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἀρτοδοτήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ ὁ κόσμος, πολλῷ δὲ μᾶλλον ὁ ἀγροτικός, εἶναι πῶς ἀπεφασίσθη ἡ διακοπὴ τῆς ἀρτοδοτήσεως μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν τὸ πιστεύει αὐτό. Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ πιστεύσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ τὸ σφάλμα της, καὶ νὰ σπεύσῃ συνεπῶς νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της, δι’ ἧς καταδικάζεται ὁ πάσχων λαός μας εἰς τὴν στέρησιν τοῦ ἄρτου του.

§111Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφ.). Ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§112Χ. ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλ’ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εὑρίσκεται τώρα ἐν ἀγωνίᾳ καὶ ἀναμένει νὰ μάθῃ τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν καὶ ἐὰν ἡ ἀπόφασις αὐτή, θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία καταδικάζει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι ἡ στέρησις τοῦ δελτίου τοῦ ἄρτου, σημαίνει, ὅτι τοῦ στερεῖτε αὐτὸ τοῦτο τὸ ψωμί του. Διότι, κύριε ὑπουργὲ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ σᾶς, καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως, καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐκάμνατε μίαν περιοδείαν εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἰς τὰς ἐπαρχίας, προκειμένου νὰ λάβετε μέτρα τοιαῦτα, διὰ νὰ ἔχετε γνῶσιν προσωπικὴν τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῇ ὁ λαὸς αὐτός, ὁπότε θὰ ἐβλέπατε τὸ μεγάλο δρᾶμα, τὸν μεγάλο γολγοθᾶ τοῦ λαοῦ, καὶ βεβαίως τότε, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποπέσητε εἰς τὸ κοινωνικὸν καὶ πολιτικὸν τοῦτο ὀλίσθημα τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν. Δὲν ὑπάρχει καμμία δύναμις, Θεία ἢ ἀνθρωπίνη, οὔτε συνεπῶς ἡ δύναμις τῶν δύο ἡνωμένων μεγάλων κομμάτων, ἡ ὁποία θὰ ἠμπορέσῃ νὰ στερήσῃ τὸν λαὸν ἀπὸ τὸν ἄρτον του. Ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπή, καὶ οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι προηγήθησαν ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα, σᾶς διερμηνεύομεν τὸν πόνον τοῦ πάσχοντος λαοῦ. Προχθὲς ἔλαβον ἓν τηλεγράφημα ἑνὸς μεγάλου Σωματείου ἐξ ἀγροτῶν, ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων εἰς 7.000 περίπου ἀνερχομένων, οἵτινες ἐν ἀπογνώσει τελοῦντες διὰ τὴν θρυλουμένην διακοπὴν τῆς ἀρτοδοτήσεως, διαμαρτύρονται ἐντόνως. Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο ποὺ ἀποδίδω σημασίαν κυρίως εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου, τοῦ ὁποίου αἱ συνέπειαι θὰ εἶναι τεράστιαι. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ λάβετε, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχετε, ἀπόφασιν ἀναθεωρήσεως τοῦ μέτρου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ὁδηγήσῃ εἰς ἀδιέξοδον. Πρέπει συνεπῶς, νὰ ἀναθεωρήσητε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καὶ ἀντὶ πάσης θυσίας, ἔστω καὶ ἐὰν πρόκειται πραγματικῶς νὰ περικόψετε τὸ δελτίον ἀπὸ μεγαλοβιομηχάνους καὶ πλουσίους τῶν μεγάλων κέντρων καὶ νὰ τὸ δώσετε εἰς ὅλον τὸν ἄλλον κοσμάκην, κ. ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ σᾶς εὐγνωμονεῖ, διότι, κ. ὑπουργέ, παρ’ ὅλα ὅσα διαπράττετε πιεζόμενοι ὑπὸ τῶν πραγμάτων, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ δώσετε ψωμὶ εἰς τὸν λαόν. Καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρὶν λάβετε μέτρα, ἐπὶ τόσων σοβαρῶν θεμάτων, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχετε προσωπικὴν ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας καὶ ὁ κ. Χέλμης, θὰ πρέπει νὰ βγοῦν ἔξω ἀπὸ τὴν Ἀθήνα νὰ ἴδουν ὑπὸ ποίας συνθήκας ζῇ ὁ λαὸς αὐτός. Ὁ κ. Χέλμης ζητᾷ ἐμπορικὰ βιβλία ἀπὸ τὸν ἀνύπαρκτον ἐπαγγελματικὸν κόσμον, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει τίποτε διὰ νὰ στεγάσῃ τὸν κόσμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται σὲ παράγκες. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως, θὰ συμφωνῇ ἀσφαλῶς μαζί μου διὰ τὸ δρᾶμα τοῦ λαοῦ τῆς Φθιωτιδοφωκίδος. Ὅταν λοιπόν, ὑπὸ τοιαύτας δραματικὰς συνθήκας ζῇ ὁ λαὸς τῆς Φθιωτιδοφωκίδος, τῆς Δωρίδος καὶ τῶν ἄλλων παραπλησίων περιοχῶν, ἔρχεσθε σεῖς καὶ πολλαπλασιάζετε τὴν δυστυχίαν καὶ τὴν ἀπόγνωσίν του. Ἡ ἀγροτικὴ καὶ γενικῶς αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις, χρειάζονται διὰ τὸ Ἔθνος, διότι αὗται ἑκάστοτε καλοῦνται κυρίως εἰς θυσίας, καὶ συνεπῶς σπεύσατε νὰ δώσετε μίαν λύσιν, νὰ διορθώσῃ τὴν πρώτην ἐσφαλμένην καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἀνακούφισιν εἰς τὸν λαὸν αὐτόν. (Χειροκροτήματα).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σγουρόγλου ἔχει τὸν λόγον.

§114Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ. Προέρχομαι, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐγὼ ἀπὸ παραγωγικὴν περιφέρειαν τὴν περιφέρειαν τῆς Ροδόπης, καὶ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ μεταφέρω πρὸς τὸ Σῶμα —διότι πρὸ ἐμοῦ, ἄλλος συνάδελφος, καὶ δὴ ὁ Πρόεδρος τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐξήντλησαν σχεδὸν τὸ θέμα— τὴν ζωηρὰν δυσφορίαν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, τοῦ ὁποίου τὰ συμφέροντα σφαγιάζονται, διὰ τῆς ληφθείσης ὑπὸ τῆς Κυερνήσεως ἀποφάσεως, περὶ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Τριπλοῦν εἶναι τὸ κτύπημα, τὸ ὁποῖον καταφέρεται κυρίως κατὰ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς χώρας καὶ κατὰ δεύτερον λόγον κατὰ τοῦ ἐπαγγελματικοῦ καὶ βιοποριστικοῦ κόσμου τῆς χώρας. Πρῶτον, ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως, δεύτερον ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταφορᾶς ἀπὸ περιφερείας εἰς περιφέρειαν καὶ τρίτον ἡ ἄρσις τοῦ δελτίου ἄρτου ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Θράκης, Μακεδονίας, Θεσσαλίας καὶ Φθιωτιδοφωκίδος καὶ ἐν γένει ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, τῆς Ξάνθης καὶ Καβάλας, εἰς τὰς ὁποίας ἐξακολουθεῖ ἡ ἀρτοδότησις. Σέβομαι τὴν κούρασιν τοῦ Σώματος. Δὲν θὰ μακρυγορήσω, ἀλλὰ θὰ θίξω δι’ ὀλίγων, ἕνα ἕκαστον τῶν σημείων αὐτῶν, διότι ὁ ἁλωνισμὸς τοῦ προϊόντος, βαίνει καλῶς καὶ πρέπει νὰ λάβῃ τέρμα ἡ συζήτησις, διὰ νὰ ἀποκρυσταλλώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀποφάσεις καὶ νὰ ἴδωμεν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της περὶ τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως, καίτοι θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ συζήτησις περὶ σίτου, ἅπαξ ἀρξαμένη ἔδει νὰ ἔχῃ περαιωθῆ ἐντὸς μιᾶς, δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν, ἀναβαλλομένης πάσης νομοθετικῆς ἐργασίας ἢ Συνταγματικῆς τοιαύτης, τοῦ Σώματος, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος κατ’ ἐξοχὴν ζωτικοῦ, ἀφορῶντος αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς χώρας, τὴν πλουσίαν καὶ ἀνεξάντλητον δεξαμενήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος ἀντλεῖ πᾶσαν ἰκμάδα. Κύριοι βουλευταί, τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι κρατοῦν τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς χώρας, εἶναι οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν τὰ περισσότερα, καὶ τὰ χωρία τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, εἶναι ἐκεῖνα ποὺ ἀνεσκάφησαν κυριολεκτικῶς, καὶ παρεδόθησαν εἰς τὰς φλόγας καὶ τὴν ἐρήμωσιν. Οἱ ἀγρόται, τὸ σέμνωμα αὐτὸ τοῦ Ἔθνους, οἱ ὁποῖοι σήμερον βαστάζουν τὸ βάρος τοῦ ὅλου ἀγῶνος, οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὰ περισσότερα θύματα εἰς τὸν σημερινὸν πόλεμον καὶ ποτίζουν τὸ σιτάρι τους μὲ τὸ αἷμα καὶ τὸν ἱδρῶτά τους καὶ ἀντὶ νὰ καμφθοῦν πλαταίνει μέσα τους τὸ αἴσθημα τῆς ἀγάπης πρὸς τὴν Ἑλλάδα, διότι εἶναι γνήσιοι Ἕλληνες καὶ πατριῶται καὶ παλαίουν τὴν ἡμέρα μὲ τὸ ἀλέτρι καὶ τὸ βράδυ μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι, ἀγωνίζονται γιὰ τὸ καλὸ τῆς Πατρίδος. Ἔχομεν συνεπῶς, ὑποχρέωσιν, νὰ περιλάβωμεν αὐτοὺς μὲ πᾶσαν στοργὴν διότι πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι ἄνευ εὐποροῦντος ἀγρότου, εἴμεθα καταδικασμένοι εἰς οἰκονομικὸν μαρασμὸν καὶ θάνατον. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Οὐδείς, κύριοι βουλευταί, θὰ λάβῃ 1850 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, διότι λόγῳ κατατάξεως τοῦ σίτου εἰς αʹ, βʹ, γʹ κατηγορίας, θὰ λάβῃ δραχμὰς 1.500 ἢ 1.600 στὸ χέρι. Συνεπῶς, ἔχομεν τοῦτο τὸ δεδομένον, ὅτι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἀγοράζει τὸν σῖτον πρὸς 1.500 ἢ 1.600 δραχμάς, πωλεῖ εἰς τοὺς ἀγρότας τὸν σπόρον πρὸς 2.800 ἢ 3.000 καὶ ἐνῷ τὸ 1946 ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ὡρίσθη εἰς δραχμὰς 1.600 σὺν 300 τὰς ὁποίας ὑπεσχέθη συμπληρωματικῶς νὰ καταβάλῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς παραδόσαντας σιτάρι καὶ τὸ ὁποῖον ποσὸν τῶν 300 δραχμῶν δὲν κατέβαλεν ἀκόμη, τὸ δὲ 1947 ὡρίσθη εἰς δραχμὰς 1.800, σήμερον, ὑπὸ τὰς συνθήκας τὰς σημερινάς, αἱ ὁποῖαι δὲν συγκρίνονται μὲ τὰς τότε καὶ μὲ τιμάριθμον ὑψωμένον κατὰ 40% ἡ τιμὴ ὁρίζεται εἰς 1.850 δραχμάς. Καὶ ἐνῷ, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν διατίμησιν ἑνὸς βιομηχανικοῦ προϊόντος λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ἡ ἀξία τῆς πρώτης ὕλης, εἰς τὴν ὁποίαν προστίθενται αἱ ἀποσβέσεις, τὰ ἐργατικά, τὰ λοιπὰ γενικὰ ἔξοδα καὶ τὸ κέρδος, διὰ τὸ προϊόν τοῦ ἀγρότου, τὸ ὁποῖον εἶναι ποτισμένο μὲ τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸ αἷμά του, ἡ Κυβέρνησις δίδει μίαν τιμήν, ἡ ὁποία δὲν καλύπτει οὔτε τὰ ¾ τῆς πραγματικῆς ἀξίας του. Τοῦτο βεβαίως, εἶναι δι’ αὐτὸν ἠθικῶς ἀπαράδεκτον. Ἡ Κυβέρνησις, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ πᾶσαν δύναμιν, διὰ νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της κατὰ τὸ δυνατόν, διότι τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ ὁ ἀγρότης δὲν πρόκειται νὰ τὸ κάμῃ λίρες, ὅπως οἱ βιομήχανοι, ἀλλὰ πρόκειται νὰ τὸ δαπανήσῃ ἀμέσως διὰ νὰ προμηθευθῇ ὡρισμένα στοιχειωδῶς ἀναγκαῖα πράγματα διὰ τὸν ἑαυτόν του καὶ διὰ τὴν οἰκογένειάν του καὶ νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέη ἢ τὰ πρὸς τοὺς ἰδιώτας ὡς καλὸς καὶ τίμιος Ἕλλην. Ἀλλὰ τὸ Κράτος διὰ τῆς πολιτικῆς του διδάσκει τὸν ἀγρότην πῶς νὰ γίνῃ δόλιος, χρεωκόπος, διότι μὲ τὴν τιμὴν αὐτήν, οὐδεὶς ἀγρότης θὰ παραδώσῃ τὸ σιτάρι του εἰς τὴν Κυβέρνησιν, γνωρίζων ὅτι, θὰ τοῦ κρατηθοῦν τὰ ὀφειλόμενα, διότι θὰ εἶναι 100% βέβαιος, ὅτι μεθαύριον δὲν ἠμπορεῖ τὸ Κράτος παρὰ νὰ τοῦ δώσῃ νέα δάνεια πρὸς καλλιέργειαν. Εἶναι ἀπαράδεκτος, δι’ ἐμέ, ἡ ἐκδοχή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐσκεμμένως ἀπὸ λόγους ἀντιαγροτικῆς πολιτικῆς ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Πιστεύω, ὅτι διεσαφηνίσθη ἐκ τῶν γενομένων συζητήσεων, ἐν τῇ Βουλῇ, ἡ θέλησις αὐτῆς καὶ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντλήσῃ μείζονα δύναμιν καὶ μεγαλύτερον κῦρος ἀπὸ τὰς συζητήσεις αὐτάς, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένη ἡ ὁμόθυμος θέλησις τῆς Βουλῆς, ὥστε, νὰ κατορθώσῃ νὰ πείσῃ τοὺς ξένους ἐμπειρογνώμονας, ὅτι δέον ἡ τιμὴ νὰ ἀνέλθῃ εἰς ἐπίπεδα ἀνώτερα τῶν 1.850 δραχμῶν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξαγωγῆς. Δυστυχῶς, κύριοι βουλευταί, ἔχω πικρὰν πεῖραν ἀπὸ τὸ παρελθόν, μὲ τὰς ἀπαγορεύσεις αὐτὰς τῆς ἐξαγωγῆς. Ἀπαγορεύεται ἡ μεταφορὰ τοῦ σίτου καὶ ἐνσκύπτουν εἰς τὰ παραγωγικὰ κέντρα, οἱ διάφοροι μεγαλόσχημοι μὲ ἀδείας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀγοράζουν τὸ σιτάρι τὸ σκληρὸ τῆς Θράκης, κατάλληλο διὰ τὴν μακαρονοποιΐαν, πρὸς 1.300 ἢ 1.400 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν καὶ πωλοῦν τὰ μακαρόνια πρὸς 6.000 ἢ 7.000.

§115Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδ.). Τώρα συμβαίνει αὐτό; Δὲν θὰ δώσωμεν ἀδείας.

§116Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ. Εἰς τὸ παρελθὸν συνέβαινεν αὐτό. Ἐπίσης, δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ δώσῃ ἀδείας, διότι, πρῶτον, δὲν γνωρίζομεν ἐὰν αὔριον θὰ εἶναι αὐτὸς ὑπουργὸς καί, δεύτερον, διότι ἔτσι γίνεται κάθε χρόνο. Ὑπάρχει διάταξις νόμου ἀπαγορεύουσα τὴν ἐξαγωγὴν καὶ συγχρόνως καταπλέουν οἱ ἔμποροι ἐφωδιασμένοι μὲ ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου. Πρέπει συνεπῶς, τὸ μέτρον ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς τοῦ προϊόντος ἀπὸ τὰ παραγωγικὰ κέντρα εἰς τὰ κέντρα καταναλώσεως, νὰ ἀρθῇ διότι εἶναι καὶ σκληρὸν καὶ ἄδικον καὶ ἐπιτείνει τὴν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἄρσεως τοῦ δελτίου. Κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, εἶναι ἀψυχολόγητον τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι διαιροῦνται οἱ κάτοικοι ἀπὸ τῆς μιᾶς καὶ ἀδιαιρέτου κατηγορίας, εἰς δύο κατηγορίας. Ἀφαιρεῖται τὸ δελτίον ἀπὸ τοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι δοκιμάζονται σήμερον σκληρότατα καὶ παραμένει τοῦτο εἰς τὰ κέντρα τὰ μεγάλα, καὶ καλεῖται ὁ πτωχὸς ἐπαγγελματίας, νὰ κάμῃ τὰς προμηθείας του ἐγκαίρως διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἔχῃ εὐθηνὸ ψωμί. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: Ἀπὸ ποῦ θὰ ἐξεύρῃ ὁ ἐπαγγελματίας, ἢ ἡ χήρα ἢ τὰ ὀρφανὰ, τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ τῶν 2 ἢ 3.000.000, διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὴν ποσότητα τοῦ σιταριοῦ, τὸ ὁποῖον χρειάζεται δι’ ὁλόκληρον τὸν χρόνον; Ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου, ὁ μεγάλος βιομήχανος τῶν Ἀθηνῶν καὶ οἱ διάφοροι μεγιστάνες τοῦ πλούτου, θὰ εἶναι βέβαιοι μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας, ὅτι θὰ ἀγοράζουν τὴν μερίδα τοῦ ἄρτου πρὸς 450 δραχμάς, οἱ πληθυσμοὶ τῶν βορείων ἐπαρχιῶν ἀπὸ τὰς περιοχὰς τῶν ὁποίων ἀφαιρεῖται τὸ δελτίον, καλοῦνται νὰ ἀγοράσουν ἀκριβώτερον τὸ ψωμί. Παρουσιάζεται, κύριοι, συνηθισμένον φαινόμενον εἰς τὰς Ἀθήνας. Αἱ μακρυναὶ οὐραὶ, ὄχι πρὸ τοῦ ἀρτοποιείου, ἀλλὰ πρὸ τῶν ταμείων τῶν θεάτρων, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν εἰσιτηρίου διὰ τὴν πρεμιέραν. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἄτοπον καὶ σκληρόν, διὰ τὸν λαὸν ποὺ στερεῖται, τὸ δελτίον του καὶ πρέπει νὰ ἀρθῇ τὸ μέτρον τοῦτο. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου εἶναι σταθερά, ποὺ θὰ εὕρῃ ὁ μικροεπαγγελματίας καὶ μικρέμπορος, τὸ ποσὸν διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὸ σιτάρι δι’ ὁλόκληρον τὸν χρόνον. Κύριοι βουλευταί, σᾶς ἐπιδεικνύω ἕνα πένθιμον ἔγγραφον, εἶναι ἀγγελτήριον κηδείας 14 θυμάτων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξολοθρεύθησαν προχθὲς ἀπὸ νάρκην ἐξ ἀνατινάξεως ἁμαξοστοιχίας.

§117ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ χθὲς ἄλλοι 17.

§118Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ. Ἐξ αὐτῶν 13 εἶναι μόνιμοι ὑπάλληλοι τῶν Σ.Ε.Κ., αἱ οἰκογένειαι τῶν ὁποίων ὑποτίθεται, ὅτι θὰ πάρουν μίαν μικρὰν σύνταξιν ἢ εἶναι ἔκτακτοι ἡμερομίσθιοι ὑπάλληλοι. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικῶς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ: Ποῦ θὰ εὕρουν αἱ οἰκογένειαι τῶν θυμάτων αὐτῶν τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν διὰ νὰ κάμουν προμήθειαν σίτου, ἔστω καὶ μὲ τὰς τιμὰς τὰς σημερινὰς τῶν 1.850 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, διότι βλέπω, ὅτι κατετέθη νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ χορηγήσεως συντάξεως εἰς ὅλα τὰ θύματα, ἀλλὰ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι οὔτε μετὰ δύο χρόνια δὲν θὰ πάρουν τὴν σύνταξιν. Ἀσφαλῶς λοιπόν, τὸ μέτρον τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς σίτου πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἀνακληθῇ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων αὐτῶν, ποὺ ἀφοροῦν τὸ ψωμὶ τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, διότι διασπείρουν τὸν διχασμὸν μεταξὺ τῶν διαφόρων τάξεων καὶ φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατόπιν καὶ τῆς γινομένης συζητήσεως, θὰ προσέλθῃ εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας, διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεών της, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου. Ἀλλὰ καὶ ἐάν, παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, τοῦτο καταστῆ ἀνέφικτον ἔχετε ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαλείψετε ὁλοσχερῶς, τὰ ἄλλα δύο μέτρα, τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς τοῦ σίτου ἀπὸ παραγωγικὰς περιφερείας εἰς τὰ κέντρα καταναλώσεως καὶ τῆς καθιερώσεως τῆς ἀνισότητος, ὅσον ἀφορᾷ τὸ δελτίον, διότι τοιαῦτα μέτρα, μόνον μεγάλους κινδύνους ἐγκυμονοῦν διὰ τὸ Ἔθνος καὶ οὐδὲν ἄλλο.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χρυσοστόμου ἔχει τὸν λόγον.

§120Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι σύντομος καὶ σαφής. Καὶ πρῶτον θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον μοὶ ἐστάλη μόλις ἐκ Διδυμοτείχου, διὰ νὰ σχηματίσετε μίαν ἀντίληψιν τῶν ἐπικρατουσῶν εἰς τὴν ἀκριτικὴν αὐτὴν περιοχὴν συνθηκῶν. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει ὡς ἑξῆς: «κ. κ. βουλευτὰς Ἕβρου–Ἀθήνας. Κατάστασις ἐν τῷ Νομῷ μας κατέστη τραγικὴ καὶ ἀφόρητος. Συγκοινωνίαι διεκόπησαν τελείως, ἁμαξοστοιχίαι ἀνατινάσσονται καθ’ ἑκάστην, νάρκαι τοποθετοῦνται ἐντὸς ἀγρῶν καὶ ὁδῶν καὶ καθ’ ἑκάστην θρηνοῦμεν ἀπειρίαν θυμάτων. Σιτηρὰ πλέον τῶν 10 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἐγκατελείφθησαν ὑπὸ ἀγροτῶν περιφερείας μας καὶ μεταφέρονται ταῦτα ὑπὸ συμμοριτῶν ἀνενόχλητα εἰς Μικρὸν Δέρειον πρὸς ἁλωνισμόν. Πρὸ τραγικῆς ταύτης καταστάσεως Νομοῦ μας διαμαρτυρόμεθα διὰ τελείαν ἐγκατάλειψίν μας. Ὁ Δήμαρχος Διδυμοτείχου Ι. Βαλτζίδης. Πρόεδρος Ἑνώσεως Γ. Συν)σμῶν Φανακίδης, Πρόεδροι Κοινοτήτων Ἀμορίου Σακαλῆς, Ἀσπρονερίου Δεληπουτουλούδης, Βρυσικῶν Κυρούδης, Ἑλληνοχωρίου Γκάγκας, Μάνης Δελούδης, Ἀλεποχωρίου Τσιαγκίδης, Λαβάρων Τοκαμάνης, Ἀσβεστάδων Δεδελούδης, Παλιουρίου Χεδελούδης, Ποιμενικοῦ Δουρδούρας». Αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ κατάστασις, εἰς τὴν περιφέρειάν μας, τὸν ἀκραῖον αὐτὸν σταθμὸν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ζωή, τὴν ὁποίαν διάγουν οἱ ἀγρόται σήμερον, τὰ 65–70% τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ἡ τάξις, εἰς τὴν ὁποίαν στηρίζει ἡ Ἑλλὰς καὶ τὴν δημοσιονομίαν της καὶ τὴν Ἐθνικήν της οἰκονομίαν καὶ αὐτὴν τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία βεβαίως, ἐμφανίζεται εἰς ὅλα τὰ διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος, τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ μέγα μέρος γράφουν σήμερον τὰς λαμπροτέρας γραμμὰς τῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους ἐπὶ τοῦ Γράμμου καὶ ἀγωνίζονται διὰ τὴν Ἐθνικήν μας ἀνεξαρτησίαν, καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἴτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἴτε εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, εἴτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ συμμερίζεται τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ἀγροτῶν αὐτῶν, τῆς μείζονος δηλαδὴ μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει πᾶν ὅτι δύναται καὶ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν δικαίων τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Θὰ ἠδύνατό τις, βεβαίως, νὰ παρατηρήσῃ καὶ νὰ ἐπισημάνῃ ὡρισμένας ὀλιγωρίας, προερχομένας ἀπὸ ὄργανα τινὰ τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα δὲν προσεπάθησαν νὰ τακτοποιήσουν τὸν ξένον συμμαχικὸν παράγοντα οὕτως ὥστε, νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ γοήτρου τῆς Ἑλλάδος. Διότι ἐνῷ ἐγένοντο μακραὶ συζητήσεις, ἐπὶ ἑνὸς θέματος τόσης σπουδαίας Ἐθνικῆς σημασίας, ἐν τούτοις προσεκρούσαμεν εἰς τὰς ἀντιρρήσεις τῶν οἰκονομικῶν συμβουλίων, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν, δοθέντος ὅτι, πολλὰ καὶ ποικίλα εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ προλάβουν πᾶσαν τοιαύτην ἀπόφασιν. Ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἀκούει τὰς διαφόρους ἀπόψεις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, καὶ δὲν βλέπει ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, χάνει τὸ κῦρος τοῦ Σώματός μας. Ἐλέχθησαν ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα συνηγοροῦν ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων τῶν σιτοπαραγωγῶν. Ὑπάρχουν ὅμως ὡρισμέναι γενικαὶ ἀρχαὶ, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς ἐπιχειρηματολογίας καὶ τῶν ἐπιχειρημάτων ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ στηριχθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἵνα δώσῃ τὴν τιμὴν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ δώσῃ εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἔχομεν πρῶτον τὴν τιμὴν τῆς περυσινῆς συγκεντρώσεως, ἡ ὁποία ἦτο ἀνωτέρα τῆς ἐφετεινῆς, ὁπότε ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς ηὐξήθη κατὰ 60–70%. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐφέτος νὰ πληρώσῃ τὸ σιτάρι τοῦ ἀγρότου μὲ μικροτέραν τιμήν; Αὐτὸ ἦτο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ τεθῇ καταλλήλως, διότι θὰ ἤλλαζε τὰς ἀντιλήψεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουν τὰ ἀντίθετα. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἔπειτα, ἀφοῦ πῆραν τὸν σπόρον πρὸς 2.500 δραχμὰς νὰ παραδώσουν τὸ σιτάρι εἰς τὴν Τράπεζαν πρὸς 1.800; Αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον. Νὰ πληρώνῃ δηλαδὴ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν τὸν σπόρον πρὸς 2.500 δραχμὰς καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην νὰ πωλῇ τὸ σιτάρι του 1.800. Ὅλα αὐτὰ ἐλέχθησαν εἰς τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὴ ἀπετελέσθη ἀπὸ ἀντιπροσώπους ὅλων τῶν κομμάτων κατέληξεν εἰς μίαν τιμὴν λογικὴν κατόπιν μακρᾶς συζητήσεως. Καὶ αὐτὸ ἦτο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς λογικῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ἐζήτησαν οἱ παραγωγοί. Ἕνας παραγωγός, ὁ ὁποῖος παράγει 1.000 ὀκ. σίτου μὲ τὴν τιμὴν αὐτὴν θὰ εἰσπράξῃ 1.850.000 καὶ ἕνας ἄλλος, ὁ ὁποῖος θὰ παραδώσῃ 2.000 ὀκ. θὰ εἰσπράξῃ 3.700.000. Εἶναι ὅμως ποσὸν αὐτὸ, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας του, νὰ ἀγοράσῃ ὅλα τὰ χρειώδη, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν βίον του καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς οἰκονομίας του; Καὶ ἐνῷ ἔχομεν τόσα ἐπιχειρήματα, μὲ τὰ ὁποῖα ἠμπορούσαμεν νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν λογικὴν τιμὴν καὶ ἔχομεν ἐπίσης, ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ξένοι σύμμαχοι διστάζουν ἀκόμη, ἀλλὰ τελευταίως ψιθυρίζεται, ὅτι κάποια αἰθρία ἤρχισε νὰ ἐμφανίζεται εἰς τὸν ὁρίζοντα καὶ ἴσως καταλήξει εἰς κάποιαν λύσιν κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον ἱκανοποιητικήν. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, ὅπου θὰ ληφθῇ ἡ τελικὴ ἀπόφασις, θὰ μεσολαβήσουν ἴσως γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνατρέψουν τὰς ἐλπίδας καὶ συνεπῶς ἡμεῖς ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ὀφείλομεν νὰ ἐπιτελέσωμεν τὸ καθῆκόν μας, ἐπισημαίνοντες τοὺς κινδύνους αὐτούς. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τοὺς συναδέλφους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν ὅτι, ἡ δικαία τιμὴ συγκεντρώσεως πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὰς πτωχὰς μόνον παραγωγικὰς τάξεις. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἰδίαν τιμὴν διὰ τὴν Κωπαΐδα, ἡ ὁποία παράγει 10.000 ὀκ. σιτάρι. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ μεγάλος παραγωγὸς πρέπει νὰ πάρῃ τιμὴν κάτω τῆς καθορισθείσης, δηλαδή, κάτω τῶν 1.850 δραχμῶν. Πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐδῶ ἐπὶ τῇ καταναλώσει τὸ κέρδος. Αὐτὰς λοιπόν, τὰς γνώμας ἔχω καὶ αὐτὰς πρέπει νὰ ὑποδείξῃ, κατὰ τὰς κρισίμους αὐτὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἡ Κυβέρνησις. Ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅμως τὸ ἑξῆς, κ. ὑπουργὲ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Ἤκουσα βεβαίως, ὅτι διὰ τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς θὰ δοθῇ πιθανὸν κάποια λύσις καὶ ἔχει ληφθῇ ἤδη ἀπόφασις ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, εἴχομεν τὴν γνώμην, ὅτι ὠφείλατε νὰ κάμετε μίαν ἐπίσημον δήλωσιν, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ εἶχε γίνῃ ἡ δήλωσις. Δήλωσις περὶ τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς, μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἀπαγορευθῇ ἡ μεταφορὰ εἰς τὰς μὴ σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας. Ἡ κερδοσκοπία συνεκέντρωσε τὸ σιτάρι εἰς τὴν περιφέρειάν μου, εἰς τὴν τιμὴν τῶν 1.100 δραχμῶν, διότι ὁ παραγωγὸς ἐγνώριζεν, ὅτι δὲν θὰ τοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ καὶ διότι ἐκινδύνευε εἰς τὴν ἀποθήκευσίν του, ἀναγκάζεται καὶ τὸ πουλάει ὅσο–ὅσο, ἐνῷ ἐὰν ἐγνώριζεν, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς ἄλλην περιφέρειαν, τότε θὰ τὸ συνεκέντρωνεν ὁ ἴδιος.

§121Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Δὲν ἠδύναντο, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὸ δώσουν πρὸς 1.850 εἰς τὴν συγκέντρωσιν; Δὲν εἶχον τὴν εὐχέρειαν μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τῆς τιμῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ πωλήσουν καὶ νὰ παραδώσουν τὸ σιτάρι εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἢ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας;

§122Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι σημαντικὴ καὶ ἀξία προσοχῆς. Ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς διακοπῆς, νομίζω, ὅτι, θὰ ἀπεδείχθη καὶ ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τὴν ὁποίαν θὰ δώσω, πόσον δίκαιον εἶχον, ὅταν ἔλεγον, ὅτι διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῶν 1.850 δραχμῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ σύστημα, διότι δυστυχῶς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν ἦτο ἕτοιμη νὰ δεχθῇ τὸν σῖτον, οὔτε ὑπῆρχε δυνατότης μεταφορᾶς καὶ ἀσφαλείας καὶ ἔτσι ὁ παραγωγὸς ὅπως ἔδωσε τὰ ζῶά του εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς, ἀναγκάζεται νὰ δώσῃ καὶ τὸ σιτάρι του.

§123Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδ.). Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ ἀναγγελία τοῦ ὅτι, ἐπιτρέπεται ἡ μεταφορὰ δὲν ἔχει κανένα ἀποτέλεσμα.

§124Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἡ ἀναγγελία θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, νὰ κρατήσῃ ὁ παραγωγὸς τὸ προϊόν του, εἰς τὴν ἀποθήκην του καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸ πωλήσῃ ὁπότε καὶ ὅπως ἤθελεν.

§125Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδ.). Εἶσθε νομικὸς καὶ γνωρίζετε, ὅτι μία τοιαύτη δήλωσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ. Χρειάζεται νόμος.

§126Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις μόνον ὡς πρὸς τοὺς παραγωγικοὺς συνεταιρισμούς, εἰς τρόπον ὥστε, οἱ διάφοροι ἔμποροι καὶ κερδοσκόποι νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ τὸ μεταφέρουν. Ἐγὼ θὰ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ μέτρον τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως νὰ ἰσχύσῃ μόνον διὰ τοὺς Συνεταιρισμούς. Ἤθελον, ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, νὰ θίξω τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως τῆς περιφερείας Ἕβρου, εἰδικῶς δὲ τῆς Σαμοθράκης, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί...

§127Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδ.). Τὸ ζήτημα τῆς Σαμοθράκης ἐτελείωσεν, ἀνεξαρτήτως τοῦ γενικωτέρου μέτρου. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει ζήτημα.

§128Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Παρεκάλεσα, κ. ὑπουργέ, καὶ διὰ τὸ Σουφλὶ καὶ διὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ Διδυμοτείχου, ὅπου λόγῳ τοῦ ἀνταρτοπολέμου, οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔσπειρον ἐφέτος. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον νὰ παρατηρήσω καὶ ἐλπίζω, ὅτι τὴν Δευτέραν τὸ βράδυ θὰ ἔχομεν εὐνοϊκὰς ἀνακοινώσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπανικολάου ἔχει τὸν λόγον.

§130Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Καθημερινῶς λαμβάνομεν γράμματα ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἀξιοῦται, ἡ ἀναθεώρησις τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἡ ἀξίωσις αὐτὴ τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν εἶναι ἀξία πολλῆς προσοχῆς, διότι ὡς ὁ κ. Χρυσοστόμου σᾶς εἶπεν, καὶ σᾶς ἀνέγνωσεν ἕνα τηλεγράφημα, ἐκ Διδυμοτείχου, ἡ κατάστασις ἐκεῖ, λόγῳ τῶν συνθηκῶν κατέστη ἀφόρητος. Οἱ γεωργοὶ διὰ νὰ συγκεντρώσουν τὰ προϊόντα των, κρατοῦν εἰς τὸ ἕνα χέρι τὸ ὅπλο καὶ εἰς τὸ ἄλλο τὸ ἄροτρον, καὶ μεταφέροντες τὰ προϊόντα των, διατρέχουν καθ’ ἑκάστην τὸν κίνδυνον νὰ ἀνατιναχθοῦν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν εἰς τὸν ἀέρα, ἀπὸ τὰς νάρκας, αἱ ὁποῖαι εἶναι παντοῦ τοποθετημέναι. Ἀκόμη ἔχουν τοποθετήσει ταύτας καὶ ἐπὶ τῶν θημωνιῶν. Παντοῦ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς παρακολουθεῖ ὁ κίνδυνος τοῦ θανάτου. Καὶ ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν, ἡ Κυβέρνησις... (δὲν ἠκούσθη)... Ποῦ εἶναι ἡ δικαία τιμή, ὅταν ἀποφασίζεται ἡ διατροφὴ τῆς νωθρᾶς ἀστικῆς τάξεως, ἐξαιρουμένου βεβαίως τοῦ διανοουμένου κόσμου, εἰς βάρος τοῦ ἀτυχοῦς γεωργικοῦ πληθυσμοῦ; Διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφρόντισεν, ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ συμπίεσιν τῶν τιμῶν εἰς τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα καὶ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα ἀλλὰ συμπίεσιν μόνον εἰς βάρος τῶν προϊόντων τοῦ γεωργικοῦ κόσμου; Διατὶ δὲν ἐπιβάλλει ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς βιομηχάνους, νὰ ἀγοράζουν τὸ ψωμί των εἰς τὸ πολλαπλάσιον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ζητοῦν νὰ πωλοῦν τὰ εἴδη των; Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐπήρχετο μία οἰκονομικὴ ἰσορροπία καὶ δὲν θὰ ἐθυσιάζοντο τὰ συμφέροντα τῆς μιᾶς τάξεως ὑπὲρ τῆς ἄλλης καὶ μάλιστα τῆς μὴ παραγωγικῆς. Τί δίδετε εἰς τοὺς γεωργούς, κ. ὑπουργέ, εἰς ἀντιστάθμισμα, ὅταν καθορίζετε τὴν τιμὴν τοῦ σίτου εἰς τὰς 1.850 δραχμὰς καὶ ὅταν προπολεμικῶς ἡ τιμή του ἐκυμαίνετο μεταξὺ 7–8 χιλ. δραχμῶν. Ὅταν οἱ παραγωγοὶ ἔχουν 70 χιλ. ἔξοδα κατὰ στρέμμα διὰ τὴν ἀξίαν μόνον τοῦ σιτοσπόρου καὶ διὰ τὰ ἁλωνιστικὰ καὶ ὅταν ὁ σῖτος πωλεῖται, ὅπως ἀναφέρει τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐξ Ὀρεστιάδος, πρὸς δραχμὰς 1.000 κατ’ ὀκᾶν, πῶς θὰ καλύψῃ ὁ πτωχὸς γεωργὸς τὰς δαπάνας του; Ποῦ εἶναι ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐργασίας του, ποῦ εἶναι ὁ θερισμός, ποῦ εἶναι οἱ κόποι, τοὺς ὁποίους καταβάλει διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ προϊόντος του; Τὸ τηλεγράφημα λέγει τὰ ἑξῆς καὶ εἶναι τῆς 2 Αὐγούστου: «....... (ἀναγινώσκει)...............». Διαρκῶς θυσίας ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία πάντοτε προσέφερε τὸ πᾶν καὶ ἰδίᾳ σήμερον, ποὺ ἀγωνίζεται ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς πατρίδος καὶ μοχθεῖ εἰς τοὺς ἀγροὺς διὰ νὰ διαθρέψῃ τὸν ἀστικὸν πληθυσμόν. Μάχεται εἰς τὸ μέτωπον καὶ τὰ μετόπισθεν καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀστικὴν τάξιν πολῖται, προτιμοῦν τὸν πολυπράγμονα βίον τῶν πόλεων, ἀποζοῦν ἀπὸ τὸν μόχθον καὶ τὸν ἱδρῶτα τοῦ ἀγρότου καὶ ἀποφεύγουν τὰς ὑποχρεώσεις των, διότι ἔχουν πάντοτε ἰσχυροὺς προστάτας, τοὺς ἑκάστοτε κυβερνῶντας. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ ἀλλάξῃ τακτικήν, ὄχι μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ πᾶσα Κυβέρνησις, διότι ὑπέρτατος σκοπὸς μιᾶς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ κυριαρχία αὐτῆς ἐπὶ τῶν στοιχείων ὅλων μιᾶς συνθέτου κοινωνίας ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ὁμάδων τῆς κοινωνίας. Ὅπως εἰς τὴν ἀρχαίαν Ρώμην ἔζῃ εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ ἐκαλλιέργει τὴν γῆν ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ρώμης ἐστήριξε τὴν δημοκρατίαν, ἔτσι καὶ σήμερον εἰς τὴν χώραν μας, τὰ χωριὰ ἀποτελοῦν τὸ φυτώριον τῶν εὐρώστων καὶ γενναίων ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπερασπίζονται τὴν Ἑλλάδα ἐν πολέμῳ καὶ οἱ ὁποῖοι τὴν συντηροῦν διὰ τῆς παραγωγικῆς ἐργασίας των ἐν εἰρήνῃ. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, καὶ ἐγώ, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ἄλλα μέτρα διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, τὰ ὁποῖα ἐγὼ νομίζω, ὅτι δύνανται νὰ ληφθῶσιν, ἐφ’ ὅσον καὶ αἱ ἄλλαι τάξεις θὰ ἐπιβαρυνθῶσι μὲ τὴν ἀναλογίαν των, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο, νὰ ἐπιτραπῇ ἡ μεταφορὰ τοῦ σίτου ἐκ τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν καὶ νὰ ἐπεκταθῇ τὸ δελτίον εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως.

§131Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δηλαδή, ἕνας παραγωγός, ποὺ βγάζει 1.000 ὀκάδες σίτου πρέπει νὰ μὴ πάρῃ δελτίον καὶ νὰ πάρῃ ὁ βιομήχανος ποὺ βγάζει ἑκατομμύρια!

§132Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, ἡ ὑγιεστέρα τάξις τῆς Ἑλλάδος νὰ τύχῃ πάσης βοηθείας καὶ προστασίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς βιομηχάνους καὶ τοὺς ἐμπόρους διὰ δανείων καὶ διὰ τῆς παροχῆς πρώτων ὑλῶν, ἐκ τῶν ὁποίων οὗτοι παράγουν προϊόντα, τὰ ὁποῖα πωλοῦν εἰς τιμὰς ὑπερβολικάς, ἔτσι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσῃ καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος καὶ ἐργάζεται καὶ πολεμᾷ συνεχῶς εἰς τὸ μέτωπον. (Χειροκροτήματα).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλεξανδρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§134Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἐκούρασε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι τοιαύτης σημασίας, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ παραιτηθῶ τοῦ λόγου διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις, κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἦλθα πρὸ διημέρου, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, τὴν καθαρῶς σιτοπαραγωγικήν. Αἱ ἐκρήξεις τῶν βομβῶν, τῶν ναρκῶν καὶ τῶν ὀβίδων μὲ συνέχουν ἀκόμη. Καὶ τὰ θύματα ὅλης αὐτῆς τῆς περιπετείας δὲν εἶναι ὁ ἀστικὸς πληθυσμός, ἀλλά, κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον, ὁ ἀγροτικὸς τοιοῦτος. Καὶ τὸν ἀγροτικὸν αὐτὸν πληθυσμὸν δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν γνωστῶν ἀποφάσεών της, ἦλθε νὰ πλήξῃ βαθύτατα, κύριοι συνάδελφοι, διότι, ὁμολογουμένως, οὐδεὶς ἀνέμενεν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν—καὶ μάλιστα κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ὅτε ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἰσφέρει τόσας θυσίας διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος— νὰ καταλήξῃ εἰς τοιαῦτα συμπεράσματα καὶ ἀποφάσεις, ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγρότου, εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ σιτοπαραγωγοῦ, τὴν πικρίαν, τὴν λύπην, τὸ αἴσθημα τῆς βαθείας ἀπογνώσεως, ἵνα μὴ εἴπω, καὶ τὸ αἴσθημα τῆς μεγίστης ὀργῆς, ἡ ὁποία τὸν συνέχει. Καθορισμὸς τιμῆς συγκεντρώσεως, κύριοι, εἰς 1.850 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, σημαίνει ματαίωσιν τῆς συγκεντρώσεως. Ὡς νὰ μὴ ἤρκει δι’ αὐτό, ἔρχεται καὶ ἡ διακοπὴ τῆς ἀρτοδοτήσεως, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι, ἡ περισσότερον πτωχὴ εἶναι ἡ τάξις τοῦ ἀγρότου. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀγροτικὴ τάξις ἐὰν δὲν παράσχῃ ἡ πολιτεία τὰ μέσα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀντεπεξέλθῃ ὁ ἀγρότης εἰς τὴν σκληρὰν ζωήν, τὴν ὁποίαν κάμνει. Ὑπῆρξα, μέλος, κύριοι, τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι, ὡς ὀρθῶς εἶπε κάποιος συνάδελφος, δὲν ἐλήφθη ὡς μέτρον, τὸ τὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἀλλὰ τὶ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ. Καὶ δι’ αὐτὸ κατέληξεν ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα ὁμοφώνως. Ἐκεῖ, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, μᾶς ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου κατ’ ὀκᾶν εἶναι 1.950 δραχμαί, ἐνῷ ἦτο πλέον τῶν 2.500 δραχ. Ὅταν λοιπόν, βλέπομεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δίδει 1.850 δραχ., ἐρωτῶμεν: Εἶναι δυνατόν, ὑπὸ τοιούτους ὅρους, νὰ ὑπάρξῃ σιτοπαραγωγὴ ἐν Ἑλλάδι; Καὶ εἶναι δυνατὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη ἀπὸ 22 ἐτῶν, ἀκριβῶς διὰ νὰ προωθηθῇ ἡ σιτοπαραγωγὴ εἰς τὸν τόπον μας, εἶναι δυνατὸν τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ τὸ ματαιώσωμεν σήμερον; Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι λόγῳ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁρίσῃ τὴν τιμὴν κάτω τῆς τιμῆς τοῦ κόστους. Ὑποθέτω καὶ εἶμαι ἀπολύτως περὶ αὐτοῦ πεπεισμένος— ὅτι ἐγκαίρως δὲν κατεβλήθησαν αἱ δέουσαι ἐνέργειαι ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς, ὥστε νὰ διαφωτισθοῦν οἱ σύμμαχοί μας. Διότι τότε, δὲν φαντάζομαι ποτέ, ὅτι θὰ κατεδίκαζον εἰς θάνατον ἐκ πείνης, τὴν τάξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀκριβῶς σήμερον χύνει τὸ αἷμά της διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν, ὄχι μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν προάσπισιν τῶν ἰδανικῶν ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος. Ὑπῆρξε βαρυτάτη ἀμέλεια ἐν προκειμένῳ ὡρισμένων οἰκονομικῶν συμβούλων τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν νὰ διαφωτίσουν καὶ νὰ πείσουν τοὺς συμμάχους, ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν, δὲν ἦτο δυνατὴ καμμία ὑποχώρησις. Τὸ ζήτημα ἔπρεπε νὰ τεθῇ καθαρῶς ὡς ζήτημα πολεμικῆς ἀνάγκης, μὲ σθένος καὶ μὲ πίστιν. Δι’ αὐτό, κατηντήσαμεν νὰ ἐξαγγέλωμεν ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἀνέμενε. Διότι, κ. ὑπουργέ, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι μὲ τὴν τιμὴν αὐτήν, ὅπως εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ, δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ συγκέντρωσις καί, ὡς ἐκ τούτου, οἱ ἀγρόται θὰ εὑρεθοῦν εἰς δύσκολον θέσιν νὰ ἐξοφλήσουν τὰ δάνεια, ποὺ ἔχουν πάρει ἀπὸ τὴν Τράπεζαν. Τὸ γεγονὸς αὐτό, θὰ ἔχῃ ὡς περαιτέρω ἀποτέλεσμα νὰ μὴ δοθοῦν νεώτερα δάνεια κατὰ τὸ ἑπόμενον καλλιεργητικὸν ἔτος καί, ἑπομένως, ἡ παραγωγὴ θὰ ἐλαττωθῇ. Πρέπει δ’ ἀκόμη νὰ γνωρίζετε, ὅτι μὲ τὰ ἄστοχα αὐτὰ μέτρα, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξεν ἡ Κυβέρνησις, σήμερον ἐκεῖ ἐπάνω, εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην, ὑφίσταται μία κατάστασις ἀφόρητος, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, τῶν σιτοπαραγωγῶν. Διότι, ἔρχονται ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι δανείζονται δυστυχῶς ἀπὸ Τραπέζας, καὶ ἀγοράζουν τὸν σῖτον ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς εἰς ἐξευτελιστικὴν τιμήν, διὰ νὰ τὸν πωλήσουν ἀργότερον εἰς διπλασίαν καὶ πλέον τιμήν! Ἔχω, ἐπὶ πλέον, ὑπ’ ὄψει, ἀπόφασιν Ἀγορανομικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι δύνανται ν’ ἀγοράζουν καὶ εἰς τιμὴν κάτω τῶν 1.850 δραχμῶν.

§135Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐφοδ.). Αὐτὸ εἶναι ἐξωφρενικὸν καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσετε σχετικὰ στοιχεῖα.

§136Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Ἀγορανομικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ὤφειλε ν’ ἀνακαλέσῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Καὶ διὰ νὰ τελειώνω, ἐπειδὴ εἶναι καὶ ἀρκετὰ κουρασμένη ἡ Βουλή, ὅλοι, κύριοι, γνωρίζομεν, ὅτι ἄλλοτε, εἰς τὸ παρελθόν, ὁ κάθε κόκκος σίτου τοῦ παραγωγοῦ ἐστοίχιζε καὶ μίαν σταγόνα τοῦ ἱδρῶτος αὐτοῦ. Σήμερον, δυστυχῶς, δὲν στοιχίζει μόνον μίαν σταγόνα ἱδρῶτος, ἀλλὰ μίαν σταγόνα αἵματος. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, πρέπει ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ θάρρος τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀδίκων αὐτῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι πλήττουν τὴν καλυτέραν καὶ ὑγιεστέραν τάξιν τῆς πατρίδος μας. (Χειροκροτήματα).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§138Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δύο λόγια θὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε. Ἄλλως τε αἱ γνῶμαι μου διετυπώθησαν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ὑπῆρξα μέλος, καὶ ἡ ὁποία ἀπόφασις ἐλήφθη ὁμοφώνως. Μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, πρῶτον μέν, διὰ τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς ν’ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως τοὐλάχιστον κατὰ 30%, ἐν ἀνάγκῃ μειοῦσα τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ τοὺς μεγάλους παραγωγοὺς κάτω τῶν 1850 δραχμῶν. Δεύτερον, τὸ ὁποῖον θεωρῶ οὐσιωδέστατον, νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐλευθέραν μεταφορὰν τοῦ σίτου καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα. Καί, τρίτον, ἐὰν εὑρεθῇ ὅπως φαίνεται, ὅτι θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ περιορίσῃ τὰ δελτία, ὁ περιορισμὸς αὐτὸς ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὰς εὐπόρους τάξεις. Κατὰ τὴν γνώμην μου αἱ εὔποροι τάξεις εἶναι κυρίως εἰς ὅλας τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ στραφῇ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως πρὸς περιορισμὸν τῶν δελτίων ἄρτου. (Χειροκροτήματα).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαδῆμος ἔχει τὸν λόγον.

§140Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. Θεωρῶ εἰρωνείαν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐφ’ ὅσον ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοῦ βήματος ἀπὸ ὑπερτεσσαράκοντα συναδέλφους, νὰ ἐξακολουθήσω καὶ ἐγώ, τελευταῖος, νὰ ἀναπτύξω τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰς αὐτὰς γνώμας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Φυσικὰ ὄχι μόνον ὡς ἐκπρόσωπος καθαρῶς σιτοπαραγωγικῆς περιφερείας, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκπρόσωπος γενικῶς τοῦ λαοῦ, ἐφ’ ὅσον ὁ βουλευτὴς ἐκπροσωπεῖ ἐν τῷ συνόλῳ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δὲν δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι συμφέρουσα διὰ τὸν παραγωγὸν ἤ, ἔστω, λογική. Ἀλλά, δὲν δύναμαι, ταὐτοχρόνως, νὰ μεμφθῶ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐφ’ ὅσον γνωρίζω, ὅτι οἱ παράγοντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καθορίζουν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, δὲν εἶναι ἡ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἄλλαι ἀνάγκαι φύσεως ἐπιτακτικῆς. Τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς εἶναι σχετικὸν πάντοτε πρὸς τὰς δαπάνας καὶ τοὺς κόπους, τοὺς καταβαλλομένους ὑπὸ τῶν γεωργῶν. Ἀλλ’ ἡ ἀποτίμησις τῆς ἐργασίας τοῦ γεωργοῦ, δὲν ἐπετεύχθη ἀκόμη, οὔτε ὡς θεωρία, οὔτε ὡς πρᾶξις, ὡς ἀναφέρεται γενικῶς παρ’ ὅλων τῶν συγγραφέων τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὴν τὴν θεωρίαν αὐτὴν τὴν στιγμήν, θὰ θεωρηθῶμεν, ὅτι ὀνειρευόμεθα μὲ ἀνοικτοὺς ὀφθαλμούς. Ὑπάρχει ἄλλη ἀδήριτος ἀνάγκη, ἡ ὁποία καθορίζει τὴν τιμὴν τοῦ σίτου ἴσως δύναταί τις εἰπεῖν κατ’ ἐπιταγήν. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως δύναται νὰ συμβάλῃ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς, ὄχι ἀπὸ τῆς μεθόδου τῆς ἀπ’ εὐθείας αὐξήσεως τῆς τιμῆς, ἀλλὰ δι’ ἄλλων μέτρων ἐμμέσως, ὅπως διὰ τῆς ἐλευθερίας τῆς μεταφορᾶς καὶ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ συστήματος τῆς διανομῆς τοῦ ἀλεύρου διὰ δελτίων χωρίζουσα τὴν τάξιν τῶν εὐπόρων ἢ παρέχουσα εἰς αὐτοὺς τοιοῦτον μὲ ηὐξημένην τιμὴν ἢ καὶ διαιροῦσα αὐτοὺς κατόπιν μιᾶς λεπτομεροῦς κρίσεως καὶ μελέτης τῶν πραγμάτων. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δύναμαι νὰ μεμφθῶ ὄχι τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ὡρισμένας ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἀπὸ μακροῦ χρόνου, διότι ὁ ὑπουργός, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποτεινόμεθα, χθὲς μόλις ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον. Ὑπάρχουν ὅμως ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου ποὺ δὲν γνωρίζουν πόσοι εἶναι οἱ σιτοπαραγωγοὶ τῆς χώρας, πόσοι ἐκ τῶν κατοίκων μὴ παραγωγοὶ δύνανται ν’ ἀγοράζουν σῖτον εἰς τιμὴν ἀνωτέραν ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν ἀγοράζει ὁ πτωχὸς Ἕλλην. Εἶναι ἔκδηλος ἡ ἀνεπάρκεια τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἀφοῦ ἐφοδιαζόμενοι διὰ δελτίων ἀπὸ μακροῦ μὲ τὰ κυριώτερα προϊόντα δὲν ἔχομεν πλήρεις καταστάσεις τῶν κατοίκων κατὰ τὴν οἰκονομικὴν ἑκάστου δυνατότητα, ὥστε τὸ Κράτος νὰ γνωρίζῃ τὴν ἀγοραστικὴν ἑκάστου δυνατότητα καὶ μὴ φέρεται χαριστικῶς εἰς πολλοὺς καὶ εἰς ἄλλους φειδωλὸν καὶ ἄστοργον, ὅταν παρέχῃ τὰ ἀγαθὰ μὲ τὴν κοινὴν τιμὴν εἰς πλουσίους καὶ ἀπόρους. Ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶδον ὁ ἴδιος ὅταν εὑρέθην πρὸ 10ημέρου εἰς τὴν περιφέρειαν Θράκης καὶ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἤκουσα, ὅτι κατῆλθεν ἡ τιμὴ εἰς 1.400 δραχ. Μετέβην εἰς τὰ ἐπιλιμένια κέντρα καὶ ἀντελήφθην, ὅτι ἦσαν ἐκεῖ βενζινόπλοια ὑπὸ φόρτωσιν διὰ τοὺς λιμένας τῆς Μυτιλήνης καὶ τῶν Νήσων τοῦ Αἰγαίου, διότι εἰσάγεται ἔλαιον ἐκεῖθεν. Εἶδα, λοιπόν, τὰ πλοῖα καὶ εἰς τὴν παραλίαν 200, 300, 400 σάκκους σίτου, χωρὶς νὰ φορτώνωνται. Ἠρώτησα διατί; Μοῦ ἀπήντησαν, ὅτι ὑπάρχει διαταγή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγή. Ἡ διαταγὴ ἐξεδόθη εἰς τὰς 19 τοῦ μηνός, ἡ διασάφησις εἶχε κατατεθῆ εἰς τὰς 17. Τὰ ὄργανα ὅμως τὰ τελωνειακὰ ἐθεώρησαν καθῆκόν των νὰ σταματήσουν τὴν φόρτωσιν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα κατ’ οὐσίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν ἐν πλῷ, ἐφ’ ὅσον εἶχε γίνει ἡ ἀγοραπωλησία καὶ εἶχε κατατεθῆ ἡ διασάφησις τὴν 17ην. Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ ὑπῆρξε καὶ ἓν ἄλλο σφάλμα: Δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπικοινωνήσουν οἱ κάτοικοι καὶ αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαί, λόγῳ τῆς ἀπεργίας τῶν τριατατικῶν ὑπαλλήλων, καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ ἀταξία αὐτὴ ὡδήγησεν εἰς πτῶσιν τῶν τιμῶν καὶ εἰς τὴν μὴ χορήγησιν ἀδείας μεταφορᾶς τῶν ποσοτήτων αὐτῶν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀνεξαρτήτως τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ θεωρῶ μικρὰν καὶ εὐτελῆ, νὰ προσέξῃ περισσότερον εἰς τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς καὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἰς τοὺς κατοίκους τῆς χώρας. Διότι τὰ δύο τελευταῖα ζητήματα θὰ παίξουν τὸν προέχοντα ρόλον εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου. Οὕτω δύναται νὰ βελτιωθῇ ἡ τιμὴ κατὰ χιλίας περίπου δραχμάς. Τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, βεβαίως, ἐπίμοχθον καί, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἶμαι συνήγορος τῆς Κυβερνήσεως —οὔτε ἔχει, ἄλλως τε, ἀνάγκην Ἡρακλέων καὶ συνηγόρων— πιστεύω, ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι πράττει τὸ καθῆκόν της, εἶναι ἀνάγκη ἐξακολουθητικῶς νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς τιμῆς. (Χειροκροτήματα).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ σίτου, κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 12η νυκτερινή).