1947.11.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14η

Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 1947

Προεδρία Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 320802)19–11–47 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου 1.500.000.000 εἰς τὸ γενικὸν Κρατικὸν Νοσοκομεῖον Πειραιῶς. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μπάρδας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Ἰωαννίνων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην περικοπὴν τοῦ ἐπιδόματος τῶν ὑπαλλήλων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως Β. Ἑλλάδος κατὰ τὰ 15% καὶ ζητούντων τὴν μὴ περικοπὴν τούτου. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Σφαέλλος καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς ἰατρῶν γονέων, ὑποψηφίων σπουδαστῶν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ζητούντων τὴν εἰς αὐτὴν εἰσαγωγὴν τῶν υἱῶν των, πλέον τοῦ καθωρισμένου ἀριθμοῦ εἰσακτέων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ι. Μπουρνιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἁγίας Ἄννης, διαμαρτυρομένων διὰ ἐγκατάλειψιν τῆς περιφερείας των εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητούντων τὴν ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ τῶν κατοίκων. Οἱ κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς πωλήσαντες ἐλαιοκτήματα κάτοικοι Πλωμαρίου, ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τῶν δικαιοπραξιῶν τούτων. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Φλωρίνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἀραβοσίτου, ἐπὶ ζημίᾳ τῶν παραγωγῶν. Ὁ Ἰωάννης Χαμηλάκης, δημοδιδάσκαλος, κάτοικος Μυσιργιοῦ Σητείας Κρήτης, ζητεῖ, ὅπως τῷ ἐπιτραπῇ ἡ φοίτησις εἰς τὸ δεύτερον ἔτος Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας πρὸς λῆψιν πτυχίου, καθόσον ὑπηρέτησεν ἐπὶ τετραετίαν ὡς μόνιμος δημοδιδάσκαλος κ.λ.π. Οἱ συνταξιοῦχοι Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων Ἀθηνῶν, ὁ Σύνδεσμος Σιδηροδρομικῶν ΣΕΚ καὶ ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία Σιδηροδρομικῶν Πειραιῶς, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κρατικοποίησιν τῶν κεφαλαίων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων. Ἡ Πανεργατικὴ Ἕνωσις Γλυφάδος, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 46233)7800 διαταγῆς τοῦ Κεντρικοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς δι’ ἧς ἀπηγορεύθη ἐφ’ ἑξῆς ἡ φορτοεκφόρτωσις ἐμπορευμάτων εἰς τὸν ὅρμον τῆς Γλυφάδος κ.λ.π. Ὁ Τριαντάφυλλος Παρασκευαΐδης, ἀνταρτόπληκτος καὶ πυροπαθής, κάτοικος Παροχθίου–Κιλκίς, ζητεῖ τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀνεγέρσεως κλιβάνου (φούρνου) εἰς τὸ ὡς ἄνω χωρίον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου τούτου. Ὁ ἐλεύθερος Δασικὸς Συνεταιρισμὸς ἐργασίας Περτουλίου διαμαρτύρεται κατὰ τῶν δασεργατῶν Περτουλίου, ἀδιαφορούντων διὰ τὴν καταστροφὴν χιλιάδων κυβικῶν μέτρων οἰκοδομησίμου ξυλείας καὶ ζητεῖ ἄδειαν ὑλοτομήσεως κατακειμένων κορμῶν ἐλάτης. Οἱ ἐξ Ἀμερικῆς λαμβάνοντες ὡς βοηθήματα ἀπὸ συγγενεῖς των κάτοικοι Θεσσαλονίκης, ἄλευρα, ὄρυζαν κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπὶ μακρὸν χρόνον παραμονὴν τῶν τροφίμων τούτων εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν Τελωνείων. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἀβραὰμ καταθέτει πρότασιν «περὶ συστάσεως εἰδικῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς» ἐπὶ τῷ σκοπῷ ὅπως ἐξετάσῃ καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦ καλυτέρου καὶ προσφορωτέρου ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ ὑποβάλλει ἐντὸς ὡρισμένης βραχείας προθεσμίας τὴν ἔκθεσίν της». Οἱ κ.κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Γ. Βαρβούτης (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Συμφωνίας διὰ τὴν διατήρησιν ἢ ἀποκατάστασιν τῶν δικαιωμάτων τῆς βιομηχανικῆς ἰδιοκτησίας τῆς πληγείσης ὑπὸ τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου». Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας καὶ τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν κλπ. φονευομένων στρατιωτικῶν, πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν ἐν γένει» καὶ 2) «περὶ ἐπιβολῆς προσαυξήσεως λόγῳ ἐκπροθέσμου ἐλλιποῦς δηλώσεως ἢ παραλείψεως ὑποβολῆς φορολογικῆς δηλώσεως». Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προστασίας καυσίμων ἐγχωρίου παραγωγῆς». Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπουργὸς Ἐργασίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τῶν στρατευομένων ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν Νομοθεσίας». Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτει τροποποιήσεις ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων α) «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν χορηγηθεισῶν ὑπὸ Τραπεζῶν πιστώσεων ἢ δανείων εἰς βιομηχανικὰς ἢ ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις», β) «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῆς προκυψάσης ὠφελείας ὑπὲρ ἀγοραστῶν καπνῶν ἐκ χορηγηθεισῶν εἰς τούτους πιστώσεων», γ) «περὶ ἐπιβολῆς ἐκτάκτου πολεμικῆς εἰσφορᾶς», δ) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων φορολογικῶν τινῶν Νόμων», ε) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κέντρων διασκεδάσεως καὶ πολυτελείας διατάξεων», στ) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2021)42 Ν.Δ. περὶ ἀναπροσαρμογῆς τοῦ κεφαλαίου τῶν ἀνωνύμων μετοχικῶν ἑταιρειῶν», ζ) «περὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων προσθέτων φόρων», η) «περὶ τηρήσεως βιβλίων ὑπὸ τῶν ἐπιτηδευματιῶν» καὶ θ) «περὶ ἐκτάκτων τινῶν μέτρων διὰ τὴν στέγασιν μετατιθεμένων δημοσίων ὑπαλλήλων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ἔκδοσιν Διαταγμάτων νομοθετικοῦ χαρακτῆρος καὶ περιεχομένου». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης διατάξεων» καὶ 2) «περὶ ἄρσεως καταψηφισμοῦ εἰς βάρος ὁπλιτῶν δι’ ἀπωλείας δημοσίων ἀτομικῶν εἰδῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας των κλπ.».

§3Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν κατάθεσιν τῶν νομοσχεδίων πρέπει νὰ τὴν κάμνουν οἱ ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι πρέπει καὶ νὰ εἰσηγοῦνται, ὥστε νὰ λαμβάνῃ μίαν ἰδέαν ἡ Βουλή. Αὐτὸ τὸ ἐπιτάσσει ὁ Κανονισμός.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγήθη χθὲς τὸ ψήφισμα. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσα εἶναι τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἴδιος.

§5Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ τῶν τροποποιήσεων πρέπει νὰ γίνεται εἰσήγησις, ὥστε νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 2, 3, 4, 5 καὶ 6 ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται.

§7Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ περιφρόνησις αὐτὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν. Εἶναι ἡ πέμπτη φορὰ σήμερον ποὺ ἀπουσιάζει. Δὲν ἐδόθη καμμιὰ λύσις καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν.

§8Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Διαμαρτύρομαι καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, διότι πρόκειται περὶ σοβαροῦ καὶ ἐπείγοντος ζητήματος.

§9Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως λαμβάνουσι γνῶσιν οἱ ὑπουργοὶ καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ εἶναι ἐδῶ.

§10Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ προσέλθῃ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν.

§11Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι ἡ πέμπτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναβάλλεται ἡ ἐρώτησις αὕτη, διότι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς ἀπουσιάζει. Νομίζω ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν ἐσχάτην περιφρόνησιν καὶ πρὸς τοὺς ἐπερωτῶντας καὶ πρὸς τὴν Βουλήν.

§12Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν Τετάρτην.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 ἀναφορᾶς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Θεοδωρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§14Α. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν ὁρισθεῖσαν τιμὴν ἀσφαλείας τοῦ βάμβακος καὶ τῆς ὀρύζης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλλιεργήσουν οἱ παραγωγοί, διότι οὔτε τὰ ἡμερομίσθια τὰ ὁποῖα πληρώνουν δὲν καλύπτουν...

§15Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ ὑπομνήματα ποὺ ἐτέθησαν ἀπὸ τὴν Πανελλήνιον Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν διότι, ὡς πρὸς τὴν τιμὴν ἀσφαλείας βάμβακος ὡμίλησα καὶ ἄλλοτε, ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος δεσμεύει τὴν ὄρυζαν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ τὴν διαθέσουν, ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ στοιχειώδη μέσα καὶ ἔξοδα καλλιεργείας, ἔχει δὲ ὁρίσει τιμὴν ἀσφαλείας 4.000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ὄρυζα εἶναι σπάνιον προϊὸν καὶ ἀπαραίτητον, ὥστε κατήντησε νὰ εἶναι φάρμακον διὰ τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Οἱ παραγωγοὶ εὑρίσκονται εἰς θέσιν δυσχερεστάτην. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν κατάστασιν τῆς παραγωγῆς Λακωνίας τοῦ τέως Δήμου Τρινασίου. Τὸ προϊόν των ἔχει καταστραφῆ καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲν τοὺς δίδεται ἱκανοποιητικὴ τιμή. Εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μὴ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν καλλιέργειαν τῆς ὀρύζης, πρᾶγμα ποὺ ἀποτελεῖ πλῆγμα διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ἐπειδὴ γνωρίζετε ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν παραγωγῶν ὀρύζης καὶ νὰ ὁρίσητε τιμὴν ἀσφαλείας 5.500 δραχ., διότι ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι ἡ στοιχειώδης κάλυψις τῶν ἐξόδων τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς δυσχερεστάτην θέσιν καὶ δὲν γνωρίζουν ποῦ νὰ ἀποτανθοῦν καὶ διαρκῶς κάμνουν ἐκκλήσεις πρὸς τοὺς βουλευτὰς καὶ τὴν Κυβέρνησιν.

§16Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Τὸ ζήτημα, κ. ὑπουργέ, εἶναι γενικώτερον καὶ ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν ἀσφαλείας βάμβακος. Ἡ Κυβέρνησις ἐπικαλουμένη μίαν χιμαιρικὴν καὶ οὐδέποτε ἐπιτυγχανομένην συμπίεσιν τῶν τιμῶν, ἐπιρρίπτει ὅλα τὰ βάρη εἰς τοὺς παραγωγούς, διὰ νὰ μὴ αὐξηθοῦν δῆθεν τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα τοῦ βάμβακος καὶ καθορίζει χαμηλοτάτας τιμὰς ἀσφαλείας τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν δεδομένον ὅτι ἀπὸ 1½ ἔτους αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων αὐτῶν διαρκῶς αὐξάνονται. Καὶ ἐρωτῶ: Συνεχῶς οἱ παραγωγοὶ θὰ πληρώνουν τὰ σπασμένα; Εἶναι δυνατόν, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ καλλιεργητικὰ ἔξοδα εἶναι τόσον ὑπέρογκα, εἶναι δυνατὸν νὰ καθορίζῃ ἡ Κυβέρνησις τιμὰς τόσον ἐξευτελιστικά; Εἶναι ἓν θέμα γενικώτερον. Ἐπικαλεῖσθε συνεχῶς τοὺς γενικωτέρους λόγους. Ἀλλὰ τοὺς γενικωτέρους αὐτοὺς λόγους τῆς ἐθνικῆς ἀνάγκης, θὰ τοὺς πληρώνουν οἱ ἀτυχεῖς καλλιεργηταί; Εἶναι ἀκατανόητος ἡ τακτικὴ αὐτή. Ὑπάρχει εἷς νόμος ποὺ ὥρισε κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνεται ὁ καθορισμὸς τῶν τιμῶν ἀσφαλείας, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω τὸν νόμον αὐτὸν ἐπὶ τῇ βάσει ποίων στοιχείων ἡ Κυβέρνησις τὸν παραβλέπει. Εἶναι ζήτημα καὶ εὐθυνῶν καὶ ἠθικῆς ὑποχρεώσεως ἀπέναντι τῶν καλλιεργητῶν, διὰ νὰ γνωρίζουν τὶ πρέπει εἰς τὸ μέλλον νὰ κάμνουν.

§17Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ... Διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὰ κτήματά των ἔχουν τεράστια ἔξοδα. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ λογικόν, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλεται ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ δὴ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὑποφέρουν περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι λογικὸν ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ ἀσφαλείας τῆς ὀρύζης καὶ τοῦ βάμβακος.

§18Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἀμφότερα τὰ ζητήματα ἐκφεύγουν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἐπειδὴ ὅμως γνωρίζω τὴν ὑπόθεσιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ δώσω ὡρισμένας πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ τὴν κατατοπίσω ἐπὶ ἀμφοτέρων τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Καὶ πρῶτον, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ὀρύζης: Ἡ ὄρυζα συγκεντροῦται ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἡ καθορισθεῖσα δὲ τιμὴ τῶν 4.000 δραχμῶν ηὐξήθη εἰς 4.300 δραχμὰς τῇ ἰδικῇ μου αἰτήσει. Ἡ διαφορὰ προκύπτει ἐκ τοῦ ὅτι ἡ μὲν ὄρυζα τῆς Μεσσηνίας ἔχει ἀπόδοσιν 60–65%, ἡ δὲ ὄρυζα τῆς Ἠπείρου καὶ Αἰτωλοακαρνανίας ἔχει ἀπόδοσιν 50–55%. Ἡ διαφορὰ συνεπάγεται καὶ τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς, οὕτως ὥστε τῆς μὲν Ἠπείρου νὰ ἀνέλθῃ ἀπὸ 3.700 εἰς 4.000, τῆς δὲ Μεσσηνίας ἀπὸ 4.000 εἰς 4.300. Πλὴν τούτου, ὅμως, διὰ νὰ λείψῃ κάθε παράπονον, εἰσηγήθημεν καὶ ἐγένετο δεκτὸν ὅπως καθορίζεται ἡ τιμὴ τῆς ἐκκοκκισμένης ὀρύζης πρὸς 9.000 δραχμὰς καὶ ἐπὶ τῶν 9.000 δραχμῶν ὑπάρχει μία ὑπερτίμησις τῆς ἀνεκκοκίστου ὀρύζης. Ἄν δὲ θελήσετε νὰ ἀκολουθήσω καὶ τὸν τιμάριθμον, θὰ ἴδητε ὅτι ἔχομεν ἕνα τιμάριθμον 715 φορὰς ἀνώτερον τοῦ 1939. Ἑπομένως, προκειμένου περὶ ὀρύζης, δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ὅτι δὲν ἱκανοποιοῦνται πλήρως οἱ παραγωγοί, δεδομένου ὅτι οἱ ἴδιοι ὑπέβαλον εἰς ἐμὲ ὑπομνήματα καὶ ζητοῦν τὴν διατίμησιν τῆς ὀρύζης πρὸς 2.800 καὶ 2.000 δραχμάς. Ἄν δὲ ἡ τιμὴ εἶναι αὐτή, εἶναι διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ συγκέντρωσις, διότι ὑπάρχει ἀπόλυτος ἔλλειψις ὀρύζης, τῆς ὁποίας ἔχουν ἀνάγκην τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα καὶ διὰ τοῦτο ἐδόθη ἡ τιμὴ αὐτὴ ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν δίδει τὸ ἐμπόριον.

§19Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ καὶ ἐδόθησαν ἄδειαι ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου πρὸς ἀποκλειστικὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν μαυραγοριτῶν.

§20Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ βασικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀπαγορεύεται ἡ μεταφορά;

§21Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ἀπαγόρευσις.

§22Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὑπάρχει διαταγὴ τοῦ γενικοῦ διοικητοῦ Ἠπείρου, ἀπαγορεύουσα ἀπολύτως τὴν μεταφοράν.

§23Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διευκρινίσω ἓν ζήτημα; Εἴπατε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῆς ὀρύζης, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ὁρισθῇ ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἰς 3.500 δραχμάς. Εἰς τὴν Ἤπειρον ἐπωλεῖτο πρὸς 2.500. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς 1) ὅτι ἐκλείσθησαν ὅλοι οἱ δι’ ὕδατος κινούμενοι μύλοι, 2) ἀπηγορεύθη πᾶσα μεταφορά, 3) διότι μονοπωλιακῶς ἐδόθησαν αἱ ἄδειαι εἰς ὡρισμένους Ἀθηναίους μαυραγορίτας, ἐνῷ ἀπηγορεύετο ἡ ἀποφλοίωσις ἐλαχίστων ποσοτήτων ὀρύζης.

§24Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα βέβαια εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ διατελῶ ἐν γνώσει τοῦ ζητήματος σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις ἐξεδόθη ταυτοχρόνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς συγκεντρώσεως ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ.

§25Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἡ ὁποία ὅμως ἐξεδόθη πρὸ διμήνου καὶ ἀκόμη δὲν ἤρχισε νὰ ἐκτελῆται.

§26Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ συνέβη, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐρρίφθη ἡ σκέψις καὶ ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ καθορισθῶσιν αἱ τιμαὶ συγκεντρώσεως.

§27Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Διὰ ποῖον λόγον ἐκδίδονται αἱ διαταγαί;

§28Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μὲ ἐγκατεσπαρμένας καὶ ἀδεσπότους πληροφορίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἐὰν πᾶτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ πάρετε θετικὰς πληροφορίας, θὰ ἰδῆτε ὅτι τὰ πράγματα ἔχουν ὅπως σᾶς τὰ εἶπα.

§29Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἀρνεῖσθε ὅτι ὑπάρχει ἀπαγόρευσις;

§30Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ ἀπαγόρευσις εἶναι προγενεστέρα.

§31Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. ...... (δὲν ἠκούσθη)........

§32Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουρ. τῆς Γεωργίας). Ἀγωνίζεσθε μάταιον ἀγῶνα, διότι μετὰ τὴν καθιέρωσιν τιμῆς διὰ τὴν ἐκκοκκισμένην ὄρυζαν ὅλα αὐτὰ πᾶνε χαμένα.

§33Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ποῦ θὰ γίνῃ ἡ ἀποφλοίωσις, ἐκεῖ ἢ ἐδῶ;

§34Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅπου θέλετε.

§35Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ τὴν πᾶνε ὅπου θέλουν.

§36Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι, κ. ὑπουργέ, νὰ προσφέρουν ἐκκοκκισμένην, δικαιοῦνται καὶ ἀναποφλοίωτον.

§37Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι προαιρετικόν.

§38Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶσθε ὁ κυρίως ἁρμόδιος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκέντρωσιν τῆς ὀρύζης καὶ δι’ αὐτὸ δὲν συσχετίσαμεν καὶ τὰς ἐρωτήσεις τὰς ἰδικάς μας, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ ἀπουσιάζει. Ἡμεῖς θέλομεν ἄμεσον ἔναρξιν τῆς συγκεντρώσεως.

§39Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δι’ αὐτὸ νὰ ἀποταθῆτε εἰς τὸ ὑπουργεῖον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ.

§40Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Τὴν συζήτησιν τὴν ἐκάμαμεν, διότι παρίστασθε σεῖς, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται κάποτε ἀγροτικὴν πολιτικήν.

§41Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Γεωργίας). Περισσοτέρας πληροφορίας θὰ πάρῃτε ἀπὸ τὸ Ὑπουργ. Ἐφοδιασμοῦ.

§42Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. ... Καὶ δι’ αὐτὸ παρεμπιπτόντως μπαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§43Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ βάμβακος. Καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἁρμοδιότητα τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δὲν ἔχει. Ἡ ἁρμοδιότης ἐπὶ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ βάμβακος ἀνήκει εἰς τὸ γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον προέτεινε τιμὴν συγκεντρώσεως τοῦ βάμβακος 3.320 δραχ., λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τιμαρίθμου 220, ἐν σχέσει πρὸς τὸν τιμάριθμον τοῦ 1939. Ὁ τιμάριθμος 220, νομίζω ὅτι εἶναι ὁ τιμάριθμος, ὁ ὁποῖος ἰσχύει σήμερον εἰς τὴν ἀγορὰν δι’ ὅλα τὰ εἴδη· ὑπάρχουν πλεῖστα εἴδη τὰ ὁποῖα εἶναι κάτω τοῦ 220. Ὑπάρχει καὶ ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ ἐλέγχου βάμβακος, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ εἰσαχθῇ τὸ ζήτημα. Εἰσήχθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐλέγχου βάμβακος, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ μὲν πρότασις τοῦ ὑπουργείου ἦτο νὰ συγκεντρωθῇ πρὸς 3.440, ἡ δὲ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ βάμβακος ἐδέχθη τὴν τιμὴν τῶν 3.100 δραχ. Τὸ ζήτημα, μετὰ τοῦτο, εἰσήχθη εἰς τὴν νομισματικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ηὔξησε τὸ ποσὸν κατὰ 100 δραχμάς, εἰς 3.200. Τώρα ἐρωτᾶται, μὲ τὸ 3.200 ἡ τιμὴ τοῦ ἐκκοκκισμένου ἀνέρχεται εἰς 9.200; Μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ζητοῦν διὰ τῆς αἰτήσεώς των οἱ παραγωγοὶ ἀνέρχεται εἰς πόσον νομίζετε; Εἰς 14.200. Καὶ ὁ ἔξωθεν εἰσερχόμενος βάμβαξ ἔρχεται ἐκκοκκισμένος καὶ καλλιτέρας ποιότητος—διότι ἀναμφισβητήτως ἔχομεν καὶ τομεῖς καλυτέρας ποιότητας, ἀλλ’ εἰς τὸ σύνολόν της ἡ ἑλληνικὴ παραγωγὴ δὲν εἶναι πρώτης ποιότητος, μικρὰ εἶναι ἡ ἀναλογία καὶ ἡ ποσότης ἡ ὁποία εἶναι καλῆς ποιότητος ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι σήμερον μετὰ τὴν κατοχὴν ὅλαι αἱ συνθῆκαι παραγωγῆς βάμβακος ἔχουν μεταβληθῆ—καὶ ἔρχεται μὲ τιμὴν 4.600. Ἐὰν λοιπὸν ἡμεῖς παράγωμεν βιομηχανικὰ προϊόντα μὲ βάμβακα 14.200 ποῦ θὰ φθάσουν αἱ τιμαὶ τῶν βαμβακερῶν; Τὸ Κράτος τί ἔκαμεν; ὑπεχρέωσε τοὺς βιομηχάνους νὰ πάρουν τὸν βάμβακα πρὸς 3.200 τὸν ἐκκοκκισμένον καὶ ἀνέλαβε νὰ τοὺς δώσῃ ἕνα ποσοστὸν ἐξωτερικοῦ βάμβακος ἐλάχιστον, τόσον, ὅσον θὰ ἐλλείπῃ, ἀφοῦ καταναλωθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐσωτερικὴ παραγωγή. Καὶ τοὺς τὸ ἔδωσε μὲ τιμὴν 4.400, ὥστε ἡ ὑπερτίμησις τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων νὰ εἶναι κατ’ ἀνώτατον ὅριον 15%, δεδομένου ὅτι ἡ ὑπερτίμησις ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὰς πρώτας ὕλας εἶναι 22%. Ἐὰν ὅμως δεχθῶμεν τὸν τριπλασιασμὸν τῆς τιμῆς τοῦ βάμβακος, δὲν ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον τῆς ἀλληλεξαρτήσεως τῶν τιμῶν, θὰ ἔχωμεν ὁλόκληρον τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν ὑψωμένον κατὰ τὸ διπλάσιον ἤ τριπλάσιον; Ἑπομένως, ἡ τιμὴ τῶν 3.200 δὲν λέγω ὅτι εἶναι ἀπολύτω ἱκανοποιητική, δὲν ζημιώνει ὅμως τοὺς βαμβακοπαραγωγού. Ἐκεῖνοι οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ οἱ ὁποῖοι ζημιώνονται εἶναι οἱ τῆς περιφερείας Λεβαδείας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀνάλογον στρεμματικὴν ἀπόδοσιν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκαλλιέργησαν μερικοὺς ἀγρούς. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκαλλιέργησαν ἀγροὺς ποτιστικοὺς ἔχουν ἀπόδοσιν περίπου κυμαινομένην ἀπὸ 90–120. Ἡμεῖς ὡρίσαμεν ἀπόδοσιν 68, διὰ νὰ προσεγγίσωμεν πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τῆς ξερικῆς παραγωγῆς. Λοιπὸν ἐπῆλθεν ἕνας συγκερασμὸς τῆς ἀποδόσεως, διότι κατὰ τὰς καταστάσεις ἢ ἐκθέσεις αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς παραγωγοὺς καὶ αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ἐλέγχου τοῦ βάμβακος, ὑπῆρξαν παραγωγοὶ οἱ ὁποῖοι ἐνεφάνισαν τὴν παραγωγήν των εἰς 150 καὶ μάλιστα 200 τὸ στρέμμα. Ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἐλέγχου ἔχῃ στοιχεῖα μὲ τοιαύτην στρεμματικὴν ἀπόδοσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν εἰς αὐτὸ ἐπικρίσεις καὶ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναβῇ ἀκόμη περισσότερον ἡ τιμὴ διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενικῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν; Δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἴμεθα δικαιολογημένοι ἐὰν διατυπώσαμεν παράπονα κατὰ τῆς τοιαύτης ρυθμίσεως τῶν τιμῶν τοῦ βάμβακος.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7 ἀναφορᾶς ὁ κ. Διακουμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§45Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστὸν ὅτι ὅλα τὰ σχολεῖα τῆς ὑπαίθρου στεροῦνται διδασκάλου καὶ δὲν γνωρίζομεν, ἐὰν ἡ εὐθύνη βαρύνῃ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς παιδείας, διότι ἀπὸ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχομεν φαίνεται ὅτι ἡ εὐθύνη μᾶλλον βαρύνει τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διότι ἔχομεν ὑποκειμενικὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διορισθοῦν διδάσκαλοι ἴσως νὰ ἀκολουθήσουν τοὺς ἄλλους διδασκάλους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἤδη ἐκεῖ ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται, θὰ παρεκάλουν, λέγω, τὸν κ. ὑπουργόν, εἰ δυνατόν, τοὺς ἐπιλαχόντα τῶν παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν ὅλης τῆς Ἑλλάδος, ὄχι μόνον τοῦ Πειραιῶς, νὰ τοὺς εἰσαγάγωμεν ἐφέτος ὡς ὑπεραρίθμους κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ὑπάρξῃ τὸ νέον φυτώριον τῶν Ἐθνικῶν διδασκάλων καὶ διδασκαλισσῶν, διότι κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, ὡς εἶναι γνωστόν, ἔβγαινον διδάσκαλοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον οὔτε συνείδησιν ἐθνικήν, οὔτε παιδαγωγικὴν ἀξίαν.

§46Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Πρόκειται περὶ ἐλλείψεως διδασκάλων εἰς τὰ Σχολεῖα ἢ περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων εἰς τὰς παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας; Πρόκειται μᾶλλον περὶ τοῦ δευτέρου. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν νὰ διορίσωμεν διδασκάλους χιλιάδας. Διότι προτιθέμεθα, ἐὰν ἔχωμεν πιστώσεις νὰ διορίσωμεν καὶ τοὺς 4.800 ἐλλείποντας καθηγητάς. Ἐπὶ 17.000 δημοδιδασκάλων, ἔχομεν 13.000 ἀδιορίστους καὶ 1200 ἐπιστρατευθέντας. Συνεπῶς ὁ ἀριθμὸς...... (δὲν ἠκούσθη).... Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐλλείψεως διδασκάλων, εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐπαυξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν. Θὰ δημιουργήσωμεν προλεταριᾶτον ἐκπαιδευτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἄνευ ἐργασίας θὰ περιέρχωνται τὰς ὁδοὺς καταρώμενοι τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένοντο διδάσκαλοι.

§47Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, διότι τὸ αἴτημα αὐτὸ εἶναι πολὺ δίκαιον καὶ φρονῶ ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, πρέπει νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ. Ὅ,τι κάνατε πέρυσι πρέπει νὰ κάνετε καὶ ἐφέτος, ἰδίως διὰ τὴν Ἀκαδημίαν Πειραιῶς, νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς εἰς 15 ἀκόμη τουλάχιστον.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν Ἀκαδημίαν τῆς Λαρίσσης, εἰσήχθησαν μόνον 10, διότι τὸ κτίριον εἶναι κατεστραμμένον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ αὐξήσητε τὸν ἀριθμόν.

§49Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰσήχθησαν εἰς τὴν Λάρισσαν 40.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι, μόνον 10.

§51Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὴν Λάρισσαν εἰσήχθησαν 40.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναφορᾶς τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ληξουρίου Κεφαλληνίας, ζητούντων ὅπως τοὺς χορηγηθῇ ἔκτασις 1.000 στρεμμάτων ἐκ τοῦ κτήματος «Λειβάδιον» ἀνήκοντος εἰς τὰς ἀγροτικὰς φυλακάς, καὶ τὸ ὁποῖον παραμένει χέρσον, ὁ κ. Δημητρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§53Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ὑπάρχει μία ἔκτασις ὀνομαζομένη «ἔκτασις φυλακῶν λειβαδίου». Ἡ ἔκτασις αὐτὴ ἀντιπροσωπεύει 1800 περίπου στρέμματα καλλιεργησίμου γῆς. Ἄλλοτε μέρος τῶν φυλακισμένων ἐπεδίδετο εἰς τὴν καλλιέργειαν ἑνὸς τμήματος 200–300 περίπου στρεμμάτων. Ἤδη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ μετέπειτα αἱ φυλακαὶ δὲν ἐλειτούργησαν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν τυχὸν ἐλειτούργησαν, ἡ καλλιεργήσιμος αὐτὴ ἔκτασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὰ 350 στρέμματα. Ἑπομένως ἀπομένουν 1500 περίπου στρέμματα ἀκαλλιέργητα. Οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε παλαιότερον, ἐμαστίζοντο ἀπὸ τὰ τενάγη τῆς περιοχῆς ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν, ἡ ὁποία σήμερον ἐπίσης τούς μαστίζει, ἐζήτησαν αὐτὰ τὰ στρέμματα, νὰ διατεθοῦν εἰς τοὺς γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς.

§54Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Συμφωνῶ, ἀπολύτως μαζύ σας. Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει νομικὸς τρόπος, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ συμφωνία, διότι διὰ νόμου κατοχικοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὸ ἀκύρωσιν, ἔχει ἀρθῆ ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Ἑπομένως τώρα τὸ Δημόσιον δὲν εἶναι ἰδιοκτήτης, διὰ νὰ παρθοῦν, εἶναι μισθωτής. Ὑπῆρχεν εἰδικὴ συμφωνία. Πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§55Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζω τὰς ἀντιλήψεις σας καὶ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μαζύ σας, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ διορθωθῇ ἓν κακόν. Δὲν εἶναι δυνατόν, τὴν στιγμὴν ποὺ πεθαίνουν ἀπὸ τὴν πεῖνα οἱ χωρικοί, νὰ ἔχωμεν 1500 στρέμματα ἀκαλλιέργητα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν οἱ χωρικοί, διὰ νὰ σπείρουν μὲ στάρι καὶ νὰ δώσουν τὸ ἥμισυ εἰς τὸ Δημόσιον. Καὶ δὲν παραδίδονται εἰς τὴν καλλιέργειαν, διότι ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους ὡρισμένων ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, ἐκείνων ποὺ διαχειρίζονται, ὑποθέτω, τὰς ὑποθέσεις τῶν φυλακῶν.

§56Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. τῆς Δικαιοσύνης). Διατὶ λέγομεν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις. Δὲν εἶναι τὸ δημόσιον ἰδιοκτήτης, διότι ἤρθη διὰ κατοχικοῦ νόμου ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ ἑπομένως τώρα ὑφίσταται ἡ εἰδικὴ σύμβασις μεταξὺ Δημοσίου καὶ ἰδιοκτητῶν καὶ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα, ἐὰν δὲν καταργήσωμεν τὸν νόμον τῆς κατοχῆς, νὰ προβῶμεν εἰς αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον σήμερον εἴμεθα σύμφωνοι. Ὑπάρχει Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξετάζει τοὺς νόμους αὐτοὺς καὶ πολὺ συντόμως θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§57Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Μένω ἱκανοποιημένος.

§58Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὅπως εἶναι γνωστόν, πρὸ τοῦ πολέμου εἶχε καταβληθῆ μία πολὺ ὡραία προσπάθεια, τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀγροτικῶν φυλακῶν καὶ αὐτὴν τὴν εὐκαιρίαν, εἶχεν ἐκμεταλλευθῆ ἡ Κεφαλληνία καὶ ἱδρύθη ἐκεῖ μία ὡραία ἀγροτικὴ φυλακή. Μὲ τὸ λειβάδι εἶχε συμβῆ τὸ ἑξῆς: τὸ Κράτος εἶχε προέλθει εἰς μίαν συμφωνίαν μὲ τοὺς κληρονόμους μιᾶς μεγάλης οἰκογενείας ἐκεῖ καὶ εἶχεν ἀναλάβει νὰ διαθέσῃ τὰς ἐργατικὰς χεῖρας καὶ ἐν γένει τὴν διαχείρισιν τοῦ κτήματος καὶ οἱ κληρονόμοι εἶχον δώσει εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Κράτους ὁλόκληρον τὸ κτῆμα καὶ εἶχον ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διαθέσουν καὶ ὡρισμένον κεφάλαιον διὰ τὸ κτῆμα. Ἀλλὰ τὶ συνέβη; Προϊόντος τοῦ χρόνου τὸ μὲν Κράτος ἐξεπλήρωνε τὴν ὑποχρέωσίν του, ἀλλὰ οἱ ἰδιῶται συνεχῶς ἀπέφευγαν νὰ ἐκπληρώνουν τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ ἔτσι τὸ κτῆμα ἠξιοποιήθη. Ἀλλὰ ἦλθεν ἡ κατοχὴ καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐξεπλήρωσαν τὴν ὑποχρέωσίν των, ὄχι μόνον δὲν συνέτεινον καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ κτήματος ἀλλὰ μίαν ὡραίαν πρωΐαν δι’ ἑνὸς ἐπαισχύντου νόμου, ἔρχονται καὶ τὸ ἀξιοποιημένον αὐτὸ κτῆμα τὸ παίρνουν καὶ τὸ κάνουν ἰδικό τους. Εἰς αὐτὸ δὲ ἔγκειται ἡ εὐθύνη σας, κύριε ὑπουργέ, εἰς τὸ ὅτι δὲν κατηργήθη ὁ νόμος αὐτός. Καὶ τὸ Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε κατὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, νὰ περιέλθῃ ἔπειτα ἀπὸ ὡρισμένα χρόνια, μετετράπη εἰς ἕνα ἁπλοῦν μισθωτήν. Συνεπῶς, βεβαίως, δὲν ὑπάρχει νομικὴ εὐχέρεια τυπική, ἀλλὰ ὑπάρχει ἠθικὴ ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως διὰ μιᾶς ταχείας ἐνεργείας νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό.

§59Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐλέγχει ὅλους τοὺς κατοχικοὺς νόμους. Θὰ τὸν καταργήσῃ, διότι ἐδῶ συνέβη τὸ ἑξῆς. Ὅσον τὸ κτῆμα ἦτο χέρσον δὲν ἐνδιεφέρετο δι’ αὐτό, οὐδείς. Ὅταν τὸ κτῆμα ἠξιοποιήθη παρουσιάσθησαν οἱ ἰδιοκτῆται ζητοῦντες αὐτὸ καὶ τὸ κατώρθωσαν ἐπὶ κατοχῆς, πότε ἄλλοτε ἠμποροῦσε αὐτὸ νὰ γίνῃ!; μὲ ἕνα νόμον. Καὶ μὲ αὐτὸν τὸν νόμον ἤρθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Τώρα τὸν νόμον αὐτόν, θὰ τὸν καταργήσωμεν καὶ θὰ κάμωμεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Δι’ αὐτὸ εἶπον εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξε κάποιος ἀντιδράσας, ἀλλὰ δι’ ὅλα αὐτά, ἔχω ἀπαντήσει εἰς τὸν Διευθυντὴν τῶν φυλακῶν, ὁ ὁποῖος μοῦ διεβίβασε τὴν αἴτησιν, μετὰ συστάσεως, νὰ γίνῃ δεκτή.

§60Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ συσχετισθῇ τὸ εἰδικὸν αὐτὸ θέμα μὲ τὴν ὅλην ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος τῶν νόμων τῶν ἐκδοθέντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐξόφθαλμος αὐτὴ ἡ ἠθικὴ ἀνάγκη. Θὰ ἠμπορούσατε νὰ τὸ ἀποκόψετε ἀπὸ τὸ ὅλον ζήτημα.

§61Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ ἀργήσῃ, κ. συνάδελφε, διότι φοβοῦμαι ὅτι αὐτὸς ὁ νόμος θὰ ἔχῃ καὶ ἄλλον καὶ θὰ εἶναι καὶ τρίτος νόμος καὶ κινδυνεύομεν, δηλαδὴ διὰ τῆς μεθόδου τῆς κατὰ κομμάτια καταργήσεως τῶν νόμων τῆς κατοχῆς, νὰ κάμωμεν λάθη.

§62Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος νόμος, πλὴν αὐτοῦ.

§63Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ ἐπιταχυνθῇ τὸ ζήτημα τῆς καλλιεργείας αὐτοῦ τοῦ κτήματος.

§64Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει νομικὴ εὐχέρεια, πῶς νὰ τὸ κάμωμεν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§66Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλαμίδας ἔχει τὸν λόγον.

§68Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Πρὸ 15 ἡμερῶν κατέθεσα μίαν ἐπερώτησιν στρεφομένην κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐζήτησα δὲ ταυτοχρόνως τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλλου τοῦ ἀφορῶντος τὸν κ. Νομάρχην Φθιώτιδος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἔκτοτε ἂν καὶ παρῆλθον 15 ἡμέραι ὁ φάκελλος δὲν ἀπεστάλη συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 51 τοῦ Κανονισμοῦ. Παρακαλῶ ὅπως προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις αὕτη, καὶ λόγῳ γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, καὶ λόγῳ τῆς μὴ ἀποστολῆς τοῦ φακέλλου, ὁ ὁποῖος ἐζητήθη.

§69Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπεβλήθη πρὸ 4 ἡμερῶν πρότασις ἐξ 20 βουλευτῶν πρὸς τὸ Προεδρεῖον. Ἡ πρότασις αὕτη, κατὰ τὸ ἄρθρον 17 θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ἐκαλεῖτο νὰ ἀποφασίσῃ. Δυστυχῶς οὔτε εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς ἀνεκοινώθη, οὔτε σήμερον, καὶ τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα λέγουν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔχει τὴν γνώμην ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως, διότι τὸ ψήφισμα ἔχει ἀρθῇ. Τὸ ψήφισμα δὲν ἔχει ἀποσυρθῆ, ἀλλὰ ἀξιώσει τῆς Κυβερνήσεως ἀνεβλήθη δι’ εὐθετώτερον χρόνον, εἶναι δὲ ἀναγεγραμμένον τὸ ψήφισμα εἰς τὸ βιβλίον ψηφισμάτων. Νομίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀναγνώσῃ τὴν πρότασιν πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτῆς.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τύποις δὲν εἶσθε ἐν τάξει, διότι ἐφ’ ὅσον παρῆλθεν ἡ προηγουμένη σύνοδος, ὅλα τὰ σχέδια νομοθετημάτων καὶ τὰ σχέδια ψηφισμάτων ἔπρεπε νὰ ἐπαναφερθοῦν διὰ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον, συνεπῶς τύποις δὲν εἶσθε ἐν τάξει. Ὡς πρὸς τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεώς σας, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία περίπτωσις ἀντιθέσεως τοῦ Προεδρείου, ἀντιθέτως παρ’ ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τάξει θὰ ἀποστείλωμεν τὸ ψήφισμα εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ὅπως αὕτη τὸ εἰσηγηθῇ ἐντὸς τῆς προθεσμίας, διότι δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος ψηφίσματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ ψήφισμα εἰς τὴν ὁλομέλειαν, ἐὰν δὲν τύχῃ τῆς ἐπεξεργασίας τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς.

§71Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, 20 βουλευταὶ ζητοῦν νὰ γραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν.

§72Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πῶς θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς;

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πρῶτα.

§74Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ παράπονον εἶναι ὅτι τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον κατετέθη ἀπὸ τόσον καιρόν, δὲν παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τὸ παράπονον εἶναι διὰ τὴν παράλειψιν κατὰ τὴν λήξασαν σύνοδον, ἀπὸ 6 μηνῶν κατετέθη τὸ ψήφισμα καὶ δὲν ἀπεστάλη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ ἀποστείλωμεν εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον ἀπεσύρθη.

§76Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ἀπεσύρθη, ἀνεβλήθη.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔστω ἀνεβλήθη. Κατόπιν ὅμως ἐσταμάτησεν ἡ λειτουργία τοῦ Σώματος.

§78Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τώρα ἡ παράκλησίς μας εἶναι νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν.

§80Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μάλιστα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1 ἰσχύει ἡ παράκλησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ ἀναβολὴ μέχρι τῆς ἐπανόδου του, ἀσθενεῖ δὲ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§82Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ σήμερον, ἀλλὰ εὐχαρίστως τὸ δέχομαι, διότι ἐπιθυμῶ νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2, καθ’ ἣν ἐπερωτᾶται ὁ κ. τῆς Δημοσίας Τάξεως: 1). Διὰ ποῖον λόγον ἀπέφυγε νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐνῷ εἶχε πρὸς τοῦτο ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ αὐτῆς, τὸν ζητηθέντα φάκελλον τοῦ ὑπηρετοῦντος ἐν τῷ ὑπουργείῳ Δημοσίας Τάξεως ταγματάρχου Χαραλάμπους Σκουτέρη καὶ 2). Διατί, καίτοι ἐγνώριζε τὰ ἀριστερὰ φρονήματα τοῦ ἐν λόγῳ ἀξ)κοῦ ἐτοποθέτησε τοῦτον εἰς σοβαρωτάτην θέσιν ἐν τῷ ὑπουργείῳ του, ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Οἰκονόμου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐπερωτήσεως καθ’ ἣν ἐπερωτᾷ καὶ αὖθις τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας κατόπιν τῆς ἀπὸ 28ης Μαΐου π. ἔ. ἐπερωτήσεώς του καὶ τῆς γενομένης ἐπὶ ταύτης συζητήσεως τὴν 11ην Ἰουνίου 1946, διὰ τίνα λόγον ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ καταθέτῃ τὰ αἰτηθέντα παρ’ αὐτοῦ ἔγγραφα ἢ τοὐλάχιστον ἀντίγραφα τῶν ἐγγράφων τούτων, διὰ τῆς ἀπὸ 20 Μαΐου π.ἔ. αἰτήσεώς του ἀφορῶντα ἐνεργηθεῖσαν διοικητικὴν ἀνάκρισιν ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ δασῶν Φυλακτοῦ κατὰ τοῦ δασάρχου Χρ. Λώλου διὰ καταχρήσεις εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου πλούτου ἤτοι 1). Ἔκθεσιν ἐνεργηθείσης διοικητικῆς ἀνακρίσεως. 2). Μαρτυρικὰς καταθέσεις. 3). Διαταγάς, ἀναφοράς. 4). Κατηγορητήριον, ἀπολογίαν κατηγορουμένου καὶ 5). Ἐν γένει πάντα τὰ ἐν τῇ ἐκθέσει διοικητικῆς ἀνακρίσεως ἀναφερόμενα ἔγγραφα. Ἀπουσιάζοντος τοῦ ἐπερωτῶντος ἡ ἐπερώτησις αὕτη διαγράφεται. Ἐπερωτᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας, διατὶ παρέλειψε νὰ καταθέσῃ ἐμπροσθέσμως εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς αἰτηθέντας ὑπὸ τοῦ ἐπερωτῶντος. α) Πίνακα τῶν Γυμνασίων τοῦ Κράτους καὶ τῶν ὀργανικῶν θέσεων ἑκάστου μὲ διάκρισιν τῆς εἰδικότητος τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ (γυμνασιάρχης, φιλόλογοι, θεολόγοι, φυσικομαθηματικοί, καθηγηταὶ ὠδικῆς, τεχνικῆς, γυμναστικῆς). β) Ἀριθμητικὸν πίνακα τῶν πράγματι ὑπηρετούντων καὶ ὀργανικῶς τοποθετημένων Καθηγητῶν (κατὰ εἰδικότητας ὡς ἄνω) εἰς ἕκαστον γυμνάσιον, μὴ περιλαμβάνοντα τοὺς ἐξ αὐτοῦ εἰς ἄλλα Γυμνάσια ἀπεσπασμένους. γ) Ἀριθμητικὸν πίνακα τῶν κατ’ ἀπόσπασιν ἐξ ἄλλων Γυμνασίων ὑπηρετούντων ἐκτὸς τοῦ τόπου τῆς ὀργανικῆς τοποθετήσεώς των ἐν ἑκάστῳ Γυμνασίῳ κατ’ εἰδικότητα ὡς ἄνω. Καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν κατὰ ποῖον τρόπον προτίθεται νὰ πληρώσῃ τὰ κενὰ τῶν ἐπαρχιακῶν Γυμνασίων λειτουργούντων ἀνεπαρκέστατα ἐπὶ βλάβῃ τῆς μορφώσεως τῶν Ἑλληνοπαίδων τῆς ἐπαρχίας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὡς ἐκ τούτου ἐν μειονεκτικῇ θέσει εἰς τὰς διαφόρους ἐξετάσεις ἢ διαγωνισμούς. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§84Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπηρώτησα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τοὺς διδάσκοντας εἰς τὰ διάφορα Γυμνάσια τοῦ Κράτους καθηγητὰς καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον καὶ ἀφορᾷ πάντας τοὺς ἐξ ἐπαρχιῶν καταγομένους βουλευτάς, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐνδιαφερθῇ ἡ Βουλή, διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον καταδικάζει τοὺς ἐπαρχιώτας εἰς τὴν ἀμάθειαν. Εἰς τὴν περιφέρειάν μου, δίδω μερικὰ δείγματα περὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἐκπαιδεύονται οἱ μαθηταί. Εἰς τὸ Γυμνάσιον Καλαμπάκας. Εἰς τὴν Γʹ τάξιν διδάσκονται τὰ ἑξῆς μαθήματα: Θρησκευτικὰ οὐδόλως, Φιλολογικὰ 10 ὧρες ἀντὶ 14, Φυσικὰ 2 ἀντὶ 3, Γεωγραφία, Γαλλικά, Τεχνικά, Γυμναστική, Ὠδική, οὐδόλως........... Δηλαδὴ γίνεται διδασκαλία 15 ὡρῶν κάθε ἑβδομάδα, ἀντὶ τῶν 35 ὡρῶν τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ πρόγραμμα. Εἰς τὴν Δʹ τάξιν διδάσκονται τὰ ἑξῆς μαθήματα: Φιλολογικὰ 8 ὧρες ἀντὶ 14, Φυσικὰ 2 ἀντὶ 3, Θρησκευτικά, Γαλλικά, Γεωγραφία, Τεχνικά, Ὠδική, Γυμναστική, οὐδόλως. Δηλ. Εἰς τὴν Δʹ τάξιν, ἀντὶ 39 ὡρῶν, 14 μόνον. Εἰς τὴν Εʹ τάξιν Φιλολογικὰ ἀντὶ 17 ὡρῶν, διδάσκονται 9. Ὅλα τὰ ἄλλα μαθήματα δὲν διδάσκονται ποσῶς. Εἰς τὴν ΣΤʹ τάξιν ἐπίσης διδάσκονται Φιλολογικὰ μαθήματα ἐπὶ 4 ὧρες ἀντὶ 18 καὶ τίποτε ἄλλο. Εἰς τὴν Ζʹ τάξιν μόνον Φιλολογικὰ ἐπὶ 3 ὥρας ἀντὶ 21. Ὅλα τὰ ἄλλα μαθήματα δὲν διδάσκονται. Εἰς τὴν Ηʹ μόνον Φιλολογικὰ 3 ὧραι ἀντὶ 21. Ὅλα τὰ ἄλλα μαθήματα δὲν διδάσκονται. Αὐτὸ εἶναι δεῖγμα ἑνὸς Γυμνασίου. Εἰς τὸ Γυμνάσιον ἀρρένων Τρικάλων. Εἰς τὴν Γʹ τάξιν ἀντὶ 35 ὡρῶν διδασκαλίας, γίνονται 10 ὧραι. Εἰς τὴν Δʹ τάξιν ἀντὶ 36 ὡρῶν, διδάσκονται 11 μόνον ὧραι. Εἰς τὴν Εʹ τάξιν, ἀντὶ 35, μόνον 13, εἰς τὴν ΣΤʹ τάξιν, ἀντὶ 35, μόνον 12, εἰς τὴν Ζʹ τάξιν, ἀντὶ 34, μόνον 14, καὶ εἰς τὴν Ηʹ τάξιν, ἀντὶ 37, μόνον 14. Ἐννοεῖτε, Κύριε Ὑπουργέ, ὑπὸ ποίας συνθήκας καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους διδάσκονται οἱ μαθηταὶ τῶν Γυμνασίων τῆς περιφερείας μου καὶ ὑποθέτω καὶ οἱ μαθηταὶ τῶν Γυμνασίων ὅλων τῶν ἄλλων περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐκτὸς τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἴσως καὶ τοῦ Πειραιῶς. Καὶ δὲν εἶναι ἀπορίας ἄξιον, ὅτι κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις εἰς τὸ Πανεπιστήμιον βεβαίως οἱ ἐπαρχιῶται μαθηταὶ ἀδικοῦνται, διότι δὲν διδάσκονται ἀπολύτως τίποτε. Ὑπάρχουν μαθηταὶ Γυμνασίων ἐπαρχιῶν οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλονται εἰς ἐξέτασιν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον εἰς τὰ Λατινικὰ καὶ ἀγνοοῦν καὶ τὴν γραφὴν τῆς γλώσσης αὐτῆς. Δὲν εἶχον οὐδέποτε ἀκούσει Λατινικὰ εἶναι εὔλογον δὲ διατὶ ἀπορρίπτονται. Παρεκάλεσα τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μοῦ δώσῃ πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει ὀργανικῶς νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὰ διάφορα Γυμνάσια, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν οἱ ὁποῖοι πράγματι ὑπηρετοῦν, καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπεσπασμένοι ἐκ τῶν οἰκείων Γυμνασίων ἀλλαχοῦ. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν εἶναι ἀρκετοὶ ἀπεσπασμένοι, ὅπως καὶ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιακῶν Γυμνασίων, εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὰ ζητήματα εἶναι δύο. Βεβαίως ἀπὸ τῆς πρώτης ὄψεως ἐπιβάλλεται ἡ ταχίστη συμπλήρωσις ὅλων τῶν κενῶν θέσεων, τοῦτο ὅμως εἶναι ζήτημα προϋπολογισμοῦ μὴ ἐξαρτώμενον ἀπὸ μόνην τὴν καλὴν θέλησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος γνωρίζω, ὅτι καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, νομίζω ὅτι πρέπει τουλάχιστον νὰ ὑπάρχῃ μία ἀναλογία κενῶν εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπαρχία νὰ πληρώνῃ ὅλας τὰς ζημίας. Ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ ἔλλειψις καθηγητῶν, θὰ πρέπῃ κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν ἡ ἔλλειψις αὐτὴ νὰ ὑπάρχῃ εἰς ὅλα τὰ Γυμνάσια τοῦ Κράτους. Θεωρῶ ἀπολύτως ἀπαράδεκτον μαθηταί, τῶν ἀνωτάτων μάλιστα γυμνασιακῶν τάξεων, νὰ διδάσκωνται ἓν καὶ μόνον μάθημα καὶ νὰ μὴ ἀκούουν μαθήματα φυσικῆς, μαθηματικῶν, γενικῶς μαθήματα, ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς πρακτικὰς ἐπιστήμας. Πῶς θέλετε εἰς τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ μὴ εὑρίσκῃ εὐκολωτάτην λείαν ἡ ἀνατρεπτικὴ κίνησις; Ὁμιλοῦμεν διαρκῶς περὶ τῆς προσπαθείας ἐναντίον τῆς ἀνατρεπτικῆς κινήσεως, ἀλλὰ ἡ προσπάθεια αὐτὴ δὲν ἐκδηλοῦται μόνον διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἐννόμου τάξεως, ὥστε νὰ εἴμεθα ἥσυχοι ὅτι ὅταν καταστείλωμεν τὴν ἀνταρσίαν ὅλα τὰ πράγματα θὰ εἶναι ἐν τάξει. Ἡ κίνησις αὕτη εὑρίσκει πάντοτε προθύμους νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸ πλευρόν της καὶ αὐτοὶ εἶναι γενικῶς τὰ παιδιά, ἡ νέα γενεά, τὰ παιδιὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀγράμματα καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, λόγῳ τῆς ἀγραμματοσύνης των, νὰ γνωρίζουν τὰ προβλήματα τῆς ζωῆς. Δι’ αὐτό, ἐφ’ ὅσον κάμνομεν ἐθνικὸν συναγερμὸν σήμερον, πρέπει ὁ ἐθνικὸς αὐτὸς συναγερμὸς νὰ εἶναι πλήρης καὶ νὰ δώσωμεν σημασίαν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς νέας γενεᾶς, ἡ ὁποία προσφέρει τὴν περισσοτέραν τροφὴν εἰς τὴν ἀνατρεπτικὴν κίνησιν. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι πρὸ ἡμερῶν, ὅταν ἔγινεν ἐκείνη ἡ ἱστορία τῆς Χασιᾶς, οἱ δρᾶσται ἦσαν παιδία ἡλικίας 16–17 ἐτῶν. Ἀκριβῶς εἶναι ἡ ἡλικία ἐκείνη εἰς τὴν ὁποίαν διεισδύει εὐκολώτερον ἡ ἀνατρεπτικὴ κίνησις. Ἐὰν λοιπὸν τὸ Κράτος ἀδιαφορήσῃ καὶ δὲν θελήσῃ νὰ τονώσῃ, τὴν νέαν γενεάν, φοβοῦμαι ὅτι μετ’ ὀλίγα ἔτη θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐκπλήξεις, διότι ἑκάστη νέα ἡλικία ἡ ὁποία εἰσέρχεται εἰς τὸν βίον, θὰ ἔχῃ μεγαλύτερον ποσοστόν, εἰς τὸν στρατόν, εἰς τὰς ἐπιστήμας καὶ παντοῦ, δηλητηριασμένων παιδιῶν, ἔναντι τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἔχωμεν κανὲν ἐλαφρυντικόν, διότι ἡμεῖς διὰ τῆς ἀμελείας μας καὶ τῆς ἀδιαφορίας μας, θὰ εἴμεθα οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοὶ τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐνδιαφερθῇ ἰδιαιτέρως διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ κάνω ἔκκλησιν καὶ εἰς τοὺς ἐξ ἐπαρχιῶν συναδέλφους νὰ συνενώσουν μετ’ ἐμοῦ τὴν φωνὴν των καὶ νὰ ἀξιώσουν τὴν ἴσην κατανομὴν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ εἰς τὰ διάφορα Γυμνάσια τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδῆμος.

§86Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ὁ ἐθνικὸς συναγερμὸς καθὼς καὶ ἡ μόρφωσις τῆς Ἑλληνικῆς νεότητος δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ μόνον διὰ λόγων, ἀλλὰ δι’ ἔργων τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ στηριχθοῦν μόνον ἐπὶ τῶν μέτρων ἐκείνων μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπανδρώσωμεν τὰ σχολεῖα τῆς χώρας. Πρέπει νὰ ἀναφέρω ὡρισμένον ἀριθμὸν διὰ νὰ κατανοήσετε τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς ἐκπαιδεύσεως ἡ ὁποία ἀπὸ ἀπόψεως προσπαθειῶν τῶν καθηγητῶν καὶ τοῦ ἐν γένει ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ εἶναι ἀρίστη.

§87Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὰ τὴν ἐπερώτησιν συζητοῦμεν ἢ τὸ ὅτι δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα;

§88Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ τὰ δύο, κύριε συνάδελφε, ὅπως ἔγινε καὶ προχθές.

§89Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διότι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν μᾶς λέγει διατὶ δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ὑπουργὸς καταθέτει.

§90Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Ἡ ἀνάπτυξις τῆς περιπιώσεως δὲν εἶχε σκοπὸν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἅτινα σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν κατατίθενται. Ἡ ἀνάπτυξις ἀφεώρα τὴν περαιτέρω ἔρευναν τῆς ὑποθέσεως καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν ὡς ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσω.

§91Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ εἶμαι ὁ ἐπερωτῶν καὶ ἐγὼ δὲν σᾶς ἤλεγξα.

§92Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, σεῖς κ. Στρᾶτο, δὲν ἔχετε λόγον.

§93Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ σᾶς ἠρώτησα, κύριε ὑπουργέ, καὶ σεῖς ὀφείλετε νὰ πληροφορήσετε τὴν Βουλήν.

§94Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς παιδείας). Τὰ ἔγγραφα ὅμως αὐτὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖτε δὲν δύνανται νὰ δώσουν εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς δώσω τώρα. Κατὰ τὸ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο ὁ πόλεμος δηλαδὴ κατὰ τὸ 1940 ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως ἀνήρχετο εἰς 135.000. Σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν παρὰ τὴν ἀναταραχὴν τὴν ἐπικρατοῦσαν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἀνέρχεται εἰς 152.836 δηλαδὴ ἔχομεν 18.000 περισσοτέρους μαθητὰς Γυμνασίου. Ἐξ ἀντιθέτου, ἐνῶ ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν ἀνήρχετο εἰς 3218 ὑπηρετοῦντας, σήμερον ἔχομεν 3032. Ἔχομεν δηλαδὴ σήμερον 200 καθηγητὰς ὀλιγωτέρους τῶν καθηγητῶν τῶν ὑπηρετούντων τὸ 1940, ἐπὶ μαθητῶν κατὰ 18 χιλιάδας περισσοτέρων. Ἐὰν εἰς τόσους προσθέσωμεν μέγαν ἀριθμὸν ὑπηρετούντων ὑπὸ τὰ ὅπλα καθηγητῶν θὰ ἔχωμεν τὰ κενὰ τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν ὅτι σήμερον ἐκ τῆς περιφερείας τῆς Δράμας ἔλαβον τηλεγράφημα κατὰ τὸ ὁποῖον προσεκλήθησαν ὑπὸ τὰ ὅπλα 23 ἐκπαιδευτικοί. Ἡ πληροφορία εἶναι τῆς 8ης Νοεμβρίου 1947. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν ἄνευ καθηγητῶν καὶ μὲ ἀριθμὸν μαθητῶν κατὰ 18 χιλιάδας περισσοτέρους, νὰ ἐκπαιδεύσωμεν τὰ Γυμνάσια καὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν περιφερειῶν καὶ νὰ λειτουργοῦν τοῦτα ὅπως καὶ κατὰ τὴν προπολεμικὴν ἐποχήν. Πέραν τούτων ἐλέχθη ὅτι εἰς τὰς Ἀθήνας ὑπηρετοῦν ὑπεράριθμοι· αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Εἰς τὰς Ἀθήνας ἔχομεν περὶ τοὺς 30.000 μαθητάς, ἔναντι δὲ αὐτῶν, ἔχομεν καθηγητὰς ἀντιστοιχοῦντας, ἕνας καθηγητὴς πρὸς 200 μαθητάς. Διότι δὲν πρέπει νὰ προστεθοῦν καὶ οἱ καθηγηταὶ τῆς ᾠδικῆς καὶ τῆς γυμναστικῆς καὶ τεχνικῶν γενικῶν μαθημάτων. Τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς θὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἴδητε ὅλοι ποία κατάστασις ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ποία προσπάθεια καταβάλλεται ἐκ μέρους μου. Κατ’ αὐτὰς ἐγένοντο προαγωγαὶ γυμνασιαρχῶν καὶ θὰ μεταβοῦν οὗτοι εἰς τὰς ἐπαρχίας διὰ νὰ λάβουν τὴν διεύθυνσιν γυμνασίων ὡς γυμνασιάρχαι.

§95Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μᾶς ὑπόσχεσθε, ὅτι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν θὰ ἀποσπασθῇ;

§96Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἔληξε τὸ ψήφισμα Θʹ, δὲν ἔγινεν οὐδεμία ἀπόσπασις καὶ σᾶς δηλώνω ὅτι δὲν θὰ γίνῃ οὐδεμία ἀπόσπασις οἱαδήποτε πίεσις καὶ ἂν καταβληθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. (Χειροκροτήματα). Ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθὸν ἀποσπάσεις διδασκάλων καὶ καθηγητῶν, ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ ἀνθρώπων οἵτινες ἔπαθον. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ὅμως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἴσως νὰ ἔγιναν ὀλιγώτεροι τῶν 30. Ἀλλὰ ποῖοι εἶναι οἱ 30 αὐτοί, τῶν ὁποίων ἔγιναν αἱ ἀποσπάσεις; Εἶναι καθηγητής, τοῦ ὁποίου ὁ πατὴρ ἐσταυρώθη, εἶναι καθηγητής, τοῦ ὁποίου τὰ παιδία ἐσφάγησαν· εἶναι καθηγήτριαι, τῶν ὁποίων ἡ οἰκογένεια ἠναλώθη εἰς τὸ Κράτος καὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν πρόσωπα προσφιλῆ καὶ κατήντησαν ράκη καὶ οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ τύχουν στοργῆς καὶ μερίμνης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔγιναν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν αἱ ἀποσπάσεις. Ἐπειδὴ ἐλέχθη ὅμως, κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι αἱ ὧραι τῆς διδασκαλίας εἶναι περιωρισμέναι, ἀπαντῶ ὅτι τὰ μαθήματα δὲν ἐξαρτῶνται μόνον ἀπὸ τοὺς καθηγητάς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰ οἰκήματα. Ὑπάρχουν ἀκόμη διδακτήρια ἐν Ἀθήναις, τὰ ὁποῖα λέγονται γυμνάσια, ἐν τῇ πραγματικότητι ὅμως δὲν εἶναι γυμνάσια, εἶναι παιδοκτονία. Ἀπὸ πρωΐας μέχρι νυκτός, εἶναι ἀνοικτά. Ἀπὸ τῆς 8ης μέχρι τῆς 11ης λειτουργεῖ ἓν σχολεῖον, ἀπὸ τῆς 11ης μέχρι τῆς 3ης ἀπογευματινῆς ἄλλο, τὸ ἀπόγευμα ἄλλο, καὶ τὴν νύκτα λειτουργεῖ νυκτερινὸν σχολεῖον. Ἐπῆγα εἰς ἓν σχολεῖον εἰς τὸ ὁποῖον οἱ μαθηταὶ ἀνέμενον ἐν παρατάξει πότε θὰ τελειώσῃ ἡ πρώτη τάξις διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἄλλη. Δὲν ἔχομεν κύριοι διδακτήρια· καθημερινῶς λαμβάνομεν τηλεγραφήματα ὅτι εἶναι κατειλημμένα τὰ σχολεῖα ἀπὸ τὸν στρατόν, ὅσα διατηροῦνται ἀκόμη καὶ δὲν ἔχουν καταστραφῆ ἀπὸ τὴν κατοχήν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ. Ὑπάρχει ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος νὰ δύναται εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διεξάγεται ὁ ἀγὼν νὰ ἐκκενώσῃ τὰ σχολεῖα ἀπὸ τὸν στρατόν; Καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια νὰ λειτουργήσῃ ἡ παιδεία κατὰ ἕνα τρόπον κατὰ τὸ δυνατὸν καλύτερον καὶ ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι διατρέχομεν μίαν μεταβατικὴν κατάστασιν, καὶ ὅτι μὲ τὸν χρόνον ὅλα θὰ τακτοποιηθοῦν, ἀλλὰ καὶ ὅλα θὰ γίνουν μὲ τὴν σειράν τους. Κατὰ συνέπειαν ὅσοι νομίζουν ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἀποβάλωμεν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους καὶ τὸν στρατὸν ἀπὸ τὰ σχολεῖα πλανῶνται. Καὶ τὰ σχολεῖα πρέπει νὰ λειτουργήσουν, ἀλλὰ καὶ ὁ στρατὸς νὰ ἐξυπηρετηθῇ καὶ οἱ ἀνταρτόπληκτοι νὰ μὴ μείνουν ἄστεγοι.

§97Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οὐδὲν τῶν γυμνασίων τῶν ὁποίων σᾶς ἀνέφερον κατέχεται ἀπὸ στρατόν. Ἐγὼ εἶπον, ὅπου τὰ κτίρια ὑπάρχουν καὶ δὲν κατέχονται ὑπὸ τοῦ στρατοῦ, ἐκεῖ νὰ σταλοῦν καθηγηταί.

§98Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Ἴσως κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς τὰ ἰδικά σας γυμνάσια, νὰ μὴ ὑπάρχῃ στρατός.

§99Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς τὸ γυμνάσιον Τρικκάλων ἐπὶ ἀριθμοῦ 1103 μαθητῶν, ὅπου κατὰ τὸν ὀργανισμὸν πρέπει νὰ ὑπάρχουν 27 καθηγηταὶ ὑπηρετοῦν μόνον 10, ἔχομεν ἔλλειμμα 17 καθηγητάς. 1103 μαθηταὶ ἠμποροῦν νὰ διδαχθοῦν ἀπὸ 10 καθηγητάς;

§100Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Ὁ ἀριθμὸς τῶν 10 ἢ τῶν 17 εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν.

§101Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν κενῶν θέσεων εἰς ὅλα τὰ γυμνάσια.

§102Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὸ σύνολον, πλὴν τῶν Ἀθηνῶν ὅπου ὑπάρχει ὁποία τις διαφορά. Ἐπὶ 4500 καθηγητῶν ἔχομεν 3032 ἐξ ὧν πολλοὶ ἐν ἐπιστρατεύσει, κατὰ συνέπειαν ἔχομεν τὸ ἥμισυ τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ.

§103Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι τὸ ἥμισυ τὰ ⅔. Ἐγὼ σᾶς ζητῶ καὶ ὑποθέτω ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι οἱ ἐξ ἐπαρχιῶν, συμφωνοῦν νὰ ἔχωμεν τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν κενῶν θέσεων.

§104Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μετὰ τὴν ἐνεργουμένην μετάθεσιν τῶν καθηγητῶν, θὰ ἀνατραποῦν αἱ ἀναλογίαι.

§105Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ μᾶς βεβαιώσετε ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς θὰ ἔχωμεν τὴν ἰδίαν ἀναλογίαν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὴν πρωτεύουσαν, ὁπότε δὲν θὰ ἔχωμεν παράπονα.

§106Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἐμειώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν κατὰ 232 τοὺς ὁποίους ἐξεκαθαρίσαμεν χωρὶς νὰ ἐπαναδιορίσωμεν. Καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ ἐπιστρατεύονται καὶ ἕτεροι 50 συνεπῶς.........................

§107Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ ποῖον λόγον ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς ἠρνήθη πίστωσιν διὰ τοὺς 232, οἱ ὁποῖοι ἦσαν διωρισμένοι, ὥστε νὰ ἐπαναδιορίσητε ἄλλους; θέλει δηλαδὴ νὰ καθυστερῇ ἀκόμη καὶ αὐτὴν τὴν ἐκκαθάρισιν; Ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ ζητήσητε τὴν ἐνίσχυσίν μας· δὲν γίνεται παρὰ νὰ μᾶς ἐπιστρατεύσητε καὶ θὰ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ σᾶς ἐνισχύσωμεν, διὰ νὰ ἐπαναδιορισθοῦν 232 νέοι καθηγηταί.

§108Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, οἱ ἀριθμοὶ τῶν ὑπηρετούντων ἐκεῖ ἐκπαιδευτικῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Τρικάλων, μοῦ κάμουν κατάπληξιν, διότι ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι τὰ γυμνάσια Θεσσαλίας εἶναι ὑπερπλήρη. Ἡμεῖς εἰς τὴν Πελοπόννησον δὲν ἔχομεν καθόλου καθηγητάς. Ἐλάβατε, Κύριε Ὑπουργέ, τηλεγράφημα καθόλου, ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον Μεγαλουπόλεως;

§109Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ναί. Εἷς γυμνασιάρχης καὶ δύο καθηγηταὶ ἐπιστρατευθέντων τῶν ἑτέρων καθηγητῶν.

§110Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος τί σᾶς λέγει; Ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν 10 καὶ ὑπάρχουν 5. Ἡμεῖς ποὺ ἔχομεν εἰς τὴν Πελοπόννησον ἕνα γυμνασιάρχην, τί θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν; Λαμβάνω ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐρωτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ λέγω ὅτι, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία δικαία κατανομὴ ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως ὅλα τὰ γυμνάσια ἔχουν ἕνα σχετικὸν ἀριθμὸν καθηγητῶν, ἂν ὄχι πλήρη, τοὐλάχιστον ἀναλογοῦντα εἰς τὸ ½ ἢ εἰς τὸ ⅓.

§111Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς παιδείας). Εἶναι ἀδύνατον.

§112Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἰς τὰς Ἀθήνας, ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, κύριε ὑπουργέ, ὅτι εἶναι κάπως βελτιωμένη ἡ κατάστασις. Δὲν εἶναι ἁπλῶς βελτιωμένη, ἀλλ’ εἶναι ὑπερβελτιωμένη ἡ κατάστασις εἰς τὰς Ἀθήνας. Μὲ τὸ σύστημα τῶν ἀποσπάσεων ὑπάρχουν πολλοὶ ἐκπαιδευτικοί, καὶ τὰ παράπονα τῶν ἐπαρχιῶν εἶναι ὅτι προσέχετε τὴν πρωτεύουσαν, τὸν ὑδροκέφαλον, καὶ τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἔχετε ἐγκαταλείψει. Αὐτὸ εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιδέχεται καμμίαν ἀμφισβήτησιν. Λοιπόν, κύριε ὑπουργέ, ἐὰν θέλετε νὰ ἔχητε ἐκπαιδευτικούς, διὰ νὰ στείλετε καὶ εἰς τὸ Γυμνάσιον Μεγαλουπόλεως, ὅπου ὑπάρχει εἷς μόνον γυμνασιάρχης, καὶ νὰ βοηθήσετε καὶ τὰ ἄλλα σχολεῖα, θὰ ἀποσυμφορήσητε τὴν πρωτεύουσαν, ἀπὸ ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργούς, διότι ἀσφαλῶς εἶναι ὑπερπλήρης. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν θὰ σᾶς ζητήσω τὸν κατάλογον τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, τῶν ὑπηρετούντων ἤδη, καὶ τῶν ἀπεσπασμένων εἰς Ἀθήνας, θὰ σᾶς φέρω εἰς πολὺ δύσκολον θέσιν, διότι θὰ ἴδητε, ὅτι ἐδῶ τὰ γυμνάσια ἔχουν πλήρη ἀριθμὸν καθηγητῶν, ἐνῷ αἱ ἐπαρχίαι στεροῦνται καὶ τοῦ στοιχειώδους ἀριθμοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν. Κύριε ὑπουργέ, βεβαίως ἀντιλαμβανόμεθα ὅλας τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας προβάλλετε, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν σᾶς δίδει πιστώσεις, ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἀδικαιολόγητος νὰ μὴ σᾶς δίδῃ πιστώσεις, διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ἐξυγιανθέντων καὶ ἐκκαθαρισθέντων ἐκπαιδευτικῶν. Ὅταν ἀπελύσατε συμφώνως τῷ ψηφίσματι περὶ ἐξυγιάνσεως, 200 ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργοὺς Μέσης Παιδείας, εἴχατε τὰς πιστώσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσητε διὰ τὸν διορισμὸν νέων ἐκπαιδευτικῶν. Δὲν δικαιοῦται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἐποπτείαν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, νὰ μὴν ἀφίνῃ εἰς τὰ ἑλληνόπουλα μετὰ πάροδον 7 ἐτῶν ἀπὸ τὸν πόλεμον, τοὐλάχιστον νὰ ἔχουν ἕνα σχετικὸν ἀριθμὸν καθηγητῶν, διὰ τῶν ὁποίων νὰ διδάσκωνται καὶ νὰ ἐκπαιδεύωνται, ἔπειτα ἀπὸ τόσα στεῖρα χρόνια. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μικρόν, εἶναι κολοσσιαίας σημασίας καὶ θὰ ἤθελον μίαν ἡμέραν νὰ τὸ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀκούσητε καὶ τὴν ἰδικήν μας γνώμην. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι ὑφίστασθε πιέσεις, ἐκ μέρους ἡμῶν τῶν ἰδίων, ἐξαιρῶ τὸν ἑαυτόν μου, διότι οὐδεμίαν ἐνόχλησιν σᾶς ἐκάμαμεν.

§113Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). — Μὴ ἐξαιρεῖτε κανένα, οὔτε σᾶς, οὔτε τοὺς φίλους σας.

§114Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ οὐδεμίαν ἀπήχησιν ἄλλως τε ἔχουν αἱ παρακλήσεις μας. Λοιπόν, εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ σᾶς βοηθήσωμεν καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως γίνῃ μία νέα, δικαιοτέρα, κατανομὴ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν.

§115Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἐὰν ἐλήφθη μέριμνα, νὰ ἐφοδιασθοῦν τὰ σχολεῖα τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἐν Ἀθήναις μὲ θρανία, τῶν ὁποίων στεροῦνται οἱ μαθηταὶ παντάπασιν, καὶ κάθονται ὄρθιοι; κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διδασκαλίας;

§116Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀνεξαρτήτως τῆς μὴ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, προηγουμένως ὅμως θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀποσπάσεων τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ προηγουμένως: ὅτι δὲν ἔγιναν περισσότεραι τῶν 30 ἀποσπάσεις καθηγητῶν εἰς τὰς Ἀθήνας.

§117Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μήπως ὑπάρχουν πρὸ ὑμῶν;

§118Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πρὸ ἡμῶν ὑπῆρχον ἀποσπάσεις, αἱ ὁποῖαι σχεδὸν ἤρθησαν, ἑπομένως, δὲν ὑπάρχουν εἰμὴ ἐλάχισται ἀποσπάσεις, εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὔτε ἐπίσης τοποθετήσεις εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν δύνασθε νὰ αἰτιᾶσθε τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του, ἀπεσπάσθησαν 30 καθηγηταί, διότι ἦσαν ράκη πραγματικὰ καὶ θύματα τοῦ ἀλληλοσπαραγμοῦ, ποὺ ἐξαπελύθη εἰς τὴν χώραν. Αὐτοὺς πρέπει νὰ τοὺς σεβασθῇ τὸ Ἔθνος. Αὐτοὺς τοὺς 30, δὲν δύναμαι νὰ τοὺς ἐκδιώξω ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ δύναμαι νὰ ἐκδιώξω 100–200 ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἴσως μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ μὴ ὑπηρετοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας. Λέγω τοῦτο ὅμως: ὅτι οἱ ἐκκαθαρισθέντες 232 δὲν εἶναι ἐξ Ἀθηνῶν, εἶναι καὶ ἐξ ἐπαρχιῶν, διότι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἔδρασε κυρίως ἡ ἀναρχία, καὶ ὄχι ἐν Ἀθήναις. Πέραν τούτου ὅμως, δὲν εἶναι ὑπεύθυνος νομίζω, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠδύνατο καὶ δὲν μοῦ ἔδωσε πιστώσεις, διότι ἄλλος εἶναι ὑπεύθυνος τοῦ γεγονότος αὐτοῦ: ἡ γενικὴ κατάστασις τῆς χώρας.

§119Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν, παρὰ ὑπουργούς. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐναντίον τῶν ὑπουργῶν ἀσκοῦμεν τὸν ἔλεγχον.

§120Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ἀπαντήσατε εἰς τὸ ἐρώτημα: Διατὶ οἱ 250 ἐκκαθαρισθέντες δὲν ἀντικατεστάθησαν διὰ νέων; Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σᾶς στερήσῃ τὰς πιστώσεις αὐτάς;

§121Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ εὐθύνη τῶν ὑπουργῶν εἶναι συλλογική.

§122Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συλλογικῆς εὐθύνης.

§123Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐλλείψει πιστώσεων δὲν διωρίσθησαν οἱ 232. Ἐὰν ἠδυνάμην νὰ διορίσω 232 καθηγητὰς εἰς τὰς ἐπαρχίας, θὰ ἐπληροῦντο αἱ ἀνάγκαι τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§124Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τότε θὰ ἐπερωτήσωμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν: Διὰ ποῖον λόγον θέσεις καθηγητῶν ἐγγεγραμμέναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, δὲν τὰς συνεπλήρωσε καὶ αὖθις, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπρόκειτο περὶ αὐξήσεως δαπανῶν;

§125Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὲ τὸν προπολεμικὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπανδρώσωμεν ὅλα τὰ Γυμνάσια τῆς χώρας τὰ ὁποῖα θὰ λειτουργοῦν σχετικῶς καλά.

§126Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν μᾶς ἀπαντᾶτε διὰ τὸ ζήτημα τῶν 232 ἐξυγιανθέντων; Αἱ πιστώσεις αὐτῶν εἶναι ἐγγεγραμμέναι εἰς τὸν προϋπολογισμόν, λοιπὸν αὐτὰς τὰς πιστώσεις νὰ τὰς χρησιμοποιήσητε.

§127Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅπως γνωρίζητε, αἱ πιστώσεις τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν δίδονται αὐτοδικαίως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διορισμῶν, ἀλλ’ ἐγκρίνονται ἐκ τῶν ὑστέρων. Συνεπῶς, ἐγὼ διώρισα καθηγητάς, ἐξέλεξα καθηγητάς, ἔκαμα τὰ διατάγματα. Πέραν αὐτοῦ ὅμως, ὑπάρχει καὶ μία ἔγκρισις; ἀλλὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας δὲν ἐπιτρέπουν.

§128Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀντελήφθημεν, κύριε ὑπουργέ, θὰ ἐπανέλθωμεν, ἐπὶ ἄλλου ἐπιπέδου.

§129Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Πάντως, ἐπειδὴ ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις, ἄνευ αἰτήσεως πρὸς γενίκευσιν, σᾶς λέγω, ὅτι παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν 3032 καθηγηταί, παρ’ ὅτι ὑπάρχουν γυμνάσια χωρὶς πολλοὺς Φιλολόγους, ἢ μὲ ἕνα Μαθηματικόν, ἢ μὲ ἕνα Φυσικόν, διδάσκοντα Μαθηματικὰ καὶ Φυσικά, εἰς τὰ γυμνάσια ὑπάρχει τοιαύτη πνοή, ὥστε σήμερον ἡ κατάστασις νὰ εἶναι πολὺ καλυτέρα ἀπὸ τὴν προπολεμικήν, καὶ ἀπὸ τὰ γυμνάσια αὐτὰ νὰ ἐξέρχωνται μαθηταὶ ἔχοντες μόρφωσιν σχετικῶς ἀρτίαν.

§130ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας τὰς ἐλλείψεις τῶν παραμεθοριακῶν σχολείων, διότι σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς. Τὸ γυμνάσιον Ἡγουμενίτσης ἔχει ἕνα μόνον Γυμνασιάρχην καὶ αὐτὸν φυματικόν, τῆς δὲ Πογωνιάννης ἔχει μόνον δύο καθηγητάς.

§131Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τῆς Ἡγουμενίτσης ἔχει τέσσαρας. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν θρανίων τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Μπακόπουλος πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅλοι ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν κατεστράφησαν σχεδὸν ὅλα τὰ θρανία τῶν σχολείων. Μ’ ὅλα ταῦτα κατωρθώθη νὰ κατασκευάσωμεν 20.000 νέα θρανία, καὶ ἐζήτησα καὶ ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν τοιαῦτα. Ὁ δὲ Δήμαρχος τῆς Νέας Ὑόρκης μοῦ ἀπέστειλε 3950 θρανία τὰ ὁποῖα καὶ διένειμον. Δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἀθήνας τόσον μεγάλαι ἐλλείψεις. Καθημερινῶς περιέρχομαι τὰ σχολεῖα καὶ γνωρίζω ὅτι εἶναι ἕνας μικρός, ἕνας ἐλάχιστος ἀριθμὸς μαθητῶν, ὁ ὁποῖος δὲν κάθεται καὶ τοῦτο καθ’ ὃν χρόνον εἰς τὰς ἐπαρχίας ὑπάρχει παντελὴς ἔλλειψις θρανίων.

§132ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὰς ἐπαρχίας, κ. συνάδελφοι, κάθονται χάμω εἰς τὰ πατώματα καὶ παραπονοῦνται οἱ Ἀθῆναι;

§133Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θέλω καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω ὅτι τὸ ἡμιγυμνάσιον Κέας εἶναι κλειστὸν καὶ οἱ 53 μαθηταὶ αὐτοῦ μένουν χωρὶς νὰ πηγαίνουν σχολεῖον.

§134Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν δύναμαι νὰ διαθέσω καθηγητάς, διότι τοὺς διαθέτω ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἑκατοντάδες μαθητῶν ἄνευ καθηγητῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν τὸ ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ μεταβοῦν οἱ μαθηταὶ τῆς Κέας εἰς τὸ πλησιέστερον γυμνάσιον νὰ μὴ χάνουν τὸν καιρόν των.

§135Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ἐγώ, κ. ὑπουργέ, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. συναδέλφου προτείνω ὅπως τὰ γυμνάσια αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν 30–50 ἢ καὶ 100 μαθητὰς νὰ καταργηθοῦν, διότι ὑπάρχουν γυμνάσια τὰ ὁποῖα ἔχουν πλέον τῶν 1000 μαθητῶν καὶ δὲν ἔχουν καθηγητάς. Τὸ γυμνάσιον Μεσσήνης ἔχει 1200 μαθητὰς καὶ στερεῖται καθηγητῶν.

§136Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργ. τῆς Παιδείας). Δὲν πρέπει νὰ παραπονῆσθε, κ. συνάδελφε, διότι ἡ Μεσσήνη ἔχει καθηγητάς.

§137Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Δὲν ἔχει οὔτε τὸ ⅕ ἐκείνων τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ ἔχῃ.

§138Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἐζήτησε θρανία, αὐτὸ σημαίνει ὅτι εἰς τὰς Ἀθήνας ὑπάρχει στέγη ἐντὸς τῆς ὁποίας διδάσκονται τὰ παιδιά. Οἱ βουλευταὶ ὅμως τῶν ἐπαρχιῶν παρακαλοῦν, ὅπως μεριμνήσῃ τὸ Κράτος νὰ δοθῇ στέγη εἰς τὰ παιδιά, διότι τὰ περισσότερα σχολεῖα εἶναι κατεστραμμένα καὶ οἱ μαθηταὶ δὲν ἔχουν ποὺ νὰ διδαχθοῦν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14 ἐπερωτήσεως, ἐπειδὴ ὅμως ἀπουσιάζουν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ παρακαλῶ νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ ν’ ἀναβληθῇ.

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμοία πρότασις ὑπάρχει διὰ τὰς ὑπ’ ἀριθ. 20 καὶ 5 ἀπουσιάζουν ὅμως οἱ ὑπουργοὶ καὶ συνεπῶς ἀναβάλλονται.

§142Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 19 νὰ ἔλθουν μαζὶ πρὸς συζήτησιν, ὅταν θὰ παρίστανται οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί.

§143Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Φυσικὰ ἀλλὰ θὰ προηγηθῇ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ὁ ἐπερωτῶν διὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 5.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὑπάρχει πρότασις προτιμήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 58, ἀλλὰ ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ συνεπῶς ἀναβάλλεται καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 6. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§145Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παραιτοῦμαι κατόπιν τῆς πληροφορίας ὅτι τὸ ἐν αὐτῇ ἀναφερόμενον πρόσωπον ἠσθάνθη τὸ λάθος του καὶ ἐξέφρασε τὴν λύπην του διὰ τὸ λάθος αὐτό. Ἐλπίζομεν ὅτι παρόμοιον λάθος δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνάγκη διὰ τοὺς Ἕλληνας βουλευτὰς νὰ ἐπαναλάβουν παρομοίας ἐπερωτήσεις, ἐπίσης ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἁρμοδία εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει τὸ ἐν λόγῳ πρόσωπον ἔλαβε γνῶσιν τοῦ παραπτώματος.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἕως 13 ἐπερωτήσεις ἀναβάλλονται, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, θέλει νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§147ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (ὥρα 8.20′ μ. μ.)