1933.12.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 87η

ΠΕΜΠΤΗΣ 28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Ἁγίου Δημητρίου καὶ Ἐλευθεριανῆς Ναυπάκτου περὶ ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν κατασκευῆς τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Ναυπάκτου–Λαμίας. —Κάτοικοι Μεσολογγίου διὰ τηλεγραφήματός των διαμαρτύρονται διὰ τὴν παραχώρησιν τῆς ἐπισκευῆς τοῦ Ξενοκρατείου Σχολείου ἄνευ δημοπρασίας καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως σχετικῶς ἐφαρμοσθῇ ὁ λογιστικὸς νόμος. —Ποτοποιοὶ Ἰωαννίνων διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ ἀμβύκων. —Οἱ ἀμπελουργοὶ τοῦ νομοῦ Τρικκάλου ζητοῦσι τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νόμου 4650 καὶ τὴν παραμονὴν τοῦ νόμου 3416. —Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀμπελοκτημόνων Μεσενικόλα διαμαρτύρεται διὰ τηλεγραφήματός της διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀμβύκων. —Οἱ κάτοικοι Σχοινιᾶ Μονοφατσίου διὰ τηλεγραφήματός των ἀξιοῦσι τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Βασιλ. Διατάγματος 18ης Ἰανουαρίου 1923. —Θύματα στρατοῦ, παθόντα ἐν εἰρήνῃ, δι’ ὑπομνήματός των παρακαλοῦσιν, ὅπως δοθῇ παράτασις προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων καὶ δικαιολογητικῶν διὰ τὴν παροχὴν συντάξεως. —Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Καστανιᾶς δι’ ὑπομνήματός του παρακαλεῖ ὅπως υἱοθετηθῇ ὁ θεσμὸς τοῦ Δασικοῦ Ἐπιμελητηρίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ καταθέτει τηλεγράφημα κατοίκων Ἄρτης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐκτέλεσιν τῶν δικαίων αἰτημάτων των ὡς πρὸς τὴν κατασκευὴν τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἄρτης, τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως Μπένετ καὶ τὴν ἄρσιν τῶν ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης γενομένων κατασχέσεων. —Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ καταθέτει τὴν κάτωθι ἀπάντησιν εἰς ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Σλήμαν. «Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 14 Δεκεμβρίου ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀγ. Σλήμαν, ἔχομεν τὴν τιμήν νὰ ἀπαντήσωμεν τὰ ὡς ἕπεται. Τὰ διὰ τοῦ νόμου 5263 διαταχθέντα περὶ παραχωρήσεως δασῶν εἰς Κοινότητας τῆς Θεσσαλίας, δὲν ἀπεσκόπουν τὴν δημιουργίαν προνομιακῆς θέσεως διὰ τὰς ἐν Θεσσαλίᾳ Κοινότητας καὶ ἀνισότητας ἔναντι τῶν λοιπῶν ἐν τῷ Κράτει Κοινοτήτων. Προφανῶς δὲ εἰς τοιαύτην ἀνισότητα ἄγει ἡ διατύπωσις τοῦ νόμου, καθ’ ἥν τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ δάση, ἐξ ὧν ἐξυλεύοντο οἱ ἐγγὺς αὐτῶν συνοικισμοὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας, περιέρχονται εἰς τὰς Κοινότητας, ἅς ἀποτελοῦσιν ἤδη οἱ τέως συνοικισμοί. Διότι, δεδομένου ὅτι δὲν ὑπάρχει δάσος, ἐξ οὗ νά μὴ ἐξυλεύοντο οἱ ἐγγὺς οἰκοῦντες, ἅπαντα τὰ δάση τῆς Θεσσαλίας εἶνε παραχωρήσιμα. Ὅτε καὶ τίθεται καὶ τὸ ἐρώτημα, πρός τί τὸ τοιοῦτον προνόμιον, ἀφοῦ ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας εὕρηνται ἀναγκαίως καὶ οἱ κάτοικοι ὅλων τῶν Κοινοτήτων τῆς Ἑλλάδος τῶν ἐγγύς δασῶν εὑρισκομένων. Τοιοῦτον ὅμως ἐρώτημα, ἐρειδόμενον εἰς τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ νομοθέτης εἰς χαριστικὴν προῆλθε πρᾶξιν μόνον διὰ τὰς Κοινότητας τῆς Θεσσαλίας, ἀποκλείεται, ἄν εἰς τὴν μή ἐπιτυχῆ λεκτικὴν διατύπωσιν τοῦ νόμου ἀποδοθῇ ἡ ἀληθὴς ἔννοια κατὰ λογικὴν ἑρμηνείαν. Ὁδηγὸς δὲ διὰ τὴν λογικὴν ἑρμηνείαν τίθενται τὰ νομοθετηθέντα περὶ τῶν μπαλταλικίων καὶ τῆς παραχωρήσεως αὐτῶν διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐκ τῆς περὶ αὐτῶν νομοθετικῆς προνοίας καθίσταται δῆλον, ὅτι ὁ νόμος 5263 δὲν ἐπανέρχεται εἰς περιπτώσεις μπαλταλικίων δασῶν, ἤτοι τῶν ἔκπαλαι προορισθέντων πρὸς ἀποκλειστικὴν ξύλευσιν καὶ ὠφέλειαν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου, οἵτινες μόνον κατὰ περίπτωσιν χρήσεως πρὸς ἐμπορίαν καταβάλλουν τὰ δέοντα. Ὡς ἐπίσης δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸν νομοθέτην ἡ πρόθεσις, ὅτι ὡς ξύλευσιν ἐννοεῖ τὴν ἀτελῆ ἐκ τῶν δασῶν ἀπόλειψιν ἀχρήστου ὑλικοῦ, ὡς κατακείμενα ἐξηραμμένα, ἤ τὴν στοιχειωδῶς ἀναγκαιοῦσαν ξυλείαν καὶ ἐν περιωρισμένῃ δι’ ἕκαστον ἄτομον ποσότητι, διότι τοῦτο ὑπῆρξε πάντοτε καὶ εἶναι καὶ ἤδη φυσικὸν δικαίωμα τῶν περὶ τὰ δάση κατοίκων ἐπὶ τῆς δασικῆς βλαστήσεως. Ἐάν δὲ τοιαύτην περίπτωσιν ξυλεύσεως ἐννοεῖ ὁ νόμος 5263, τότε εἶναι προδήλως ἄδικος, ἐφόσον περιορίζεται εἰς μόνας τὰς Θεσσαλικὰς Κοινότητας. Κατὰ ταῦτα, χωρὶς νὰ προστίθενται καὶ τὰ περὶ τῆς ἀτελείας τοῦ νόμου ἐν τῇ διαδικασίᾳ, διότι λεπτότατον θέμα ἐξήρτησεν ἀπὸ τὴν κρίσιν μόνον τοῦ Ἐπιθεωρ. Δασῶν, παριδόν τό τε Συμβούλιον τῶν Δασῶν καὶ τὸ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Διοικητικὸν Δικαστήριον. Καθίσταται ἔκδηλος ἡ ὀρθὴ ἔννοια κατὰ λογικὴν ἑρμηνείαν, ὅτι ὁ νομοθέτης, ἀποβλέπων εἰς μόνον τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὰς ἐξαιρετικὰς συνθήκας, τὰς τυχὸν ὑπαρξάσας ἐν τῇ ἐκμεταλλεύσει ἐνίων δημοσίων δασῶν ἀπὸ τῆς προσαρτήσεως, ἠθέλησεν, ἵνα ἀρθῇ πᾶσα ἀμφισβήτησις ἔναντι τοῦ Δημοσίου, οὕτω δὲ τὰ δημόσια δάση εἰς τὰ ὁποῖα ἐπὶ Τουρκοκρατίας οἱ συνοικισμοὶ καὶ οὐχὶ οἱ κατὰ μέρος κάτοικοι ἐνήργουν ὡς ὁλότης, οὐχὶ δὲ δικαιώματα μπαλταλικίου, οὐδὲ τὴν ἀπόληψιν τῆς διὰ τὰς στοιχειώδους ἀνάγκας ξυλείας ἀλλὰ ἐλευθέραν ἀπόληψιν ξυλείας ἐν εὐρυτέρᾳ ἐκμεταλλεύσει καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀδείας τῆς Δασικῆς Ἀρχῆς ἤ καταβολῆς δικαιώματος παραχωρηθοῦν ὑπὸ τῆς Διοικήσεως εἰς τὰς Κοινότητας. Προφανῶς δὲ ἡ τοιαύτη παραχώρησις δὲν δύναται νὰ ἐπεκταθῇ πέραν ὡρισμένης περιοχῆς, ἐπαρκούσης διὰ τὰς ἐν εὐρυτέρᾳ ἐκμεταλλεύσει ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Καὶ ἔτι πάντως ἡ αὐτὴ παραχώρησις δὲν δύναται νὰ ἀφορᾷ τὰ δάση τὰ καθορισθέντα διὰ τῆς πρὸς τὴν Τουρκίαν συμφωνίας τοῦ 1883, τὰ ὡς τῆς ἀπολύτου καὶ ἀποκλειστικῆς κυριότητος τοῦ Τουρκικοῦ Δημοσίου περιελθόντα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ἐν τῷ πλαισίῳ δὲ τούτῳ θέλει ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 5263 καὶ εἰ δεήσει, θέλει προταθῇ ἡ ἐνδεικνυομένη τροποποίησις διά τε τὴν ρύθμισιν σχετικῶν θεμάτων καὶ τὴν ἐφαρμοστέαν διαδικασίαν.

Ὁ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς

Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

Οἱ κ. κ. Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀγκύρᾳ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας Συμβάσεως περὶ καταργήσεως τῆς Μικτῆς Ἐπιτροπῆς Ἀνταλλαγῆς Ἑλληνοτουρκικῶν πληθυσμῶν». Ὁ κ. Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπογραφέντος ἐν Ἀγκύρᾳ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας τὴν 14 Σεπτεμβρίου 1933 Συμφώνου ἐγκαρδίου συνεννοήσεως». Ὁ κ. ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 459». 2) Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 4677 τοῦ 1930 καὶ ἐπὶ τῶν ἀδικημάτων φόνου καὶ ἀποπείρας φόνου» τὸ ὁποῖον παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως τὸ ψηφίσῃ εἰς μόνην ἀνάγνωσιν, ὡς ὑπηρεσιακόν. καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 4432 περὶ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Σεισμοπαθῶν Κορινθίας». Ὁ κ. Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ Ἰατρικῶν Συλλόγων ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 5479». Ὁ κ. Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ ἀναστολῆς τῶν περὶ ἐξετάσεως τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διατάξεων τοῦ νόμου 5343». Ἡ ἐπὶ τῆς ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ δαπανῶν τῶν ὑδραυλικῶν συνεργείων». καὶ 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 9 ἐδάφ.4 τοῦ νόμου 5783 περὶ διαθέσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀποστραγγιζομένων γαιῶν καὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τοῦτον». Ἡ ἐπὶ τῆς ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΛΠ. ΚΟΙΝΟΒΟΥ-ΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ Ἰατρικῶν Συλλόγων ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 5479». Ἡ ἐπὶ τῆς ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥ-ΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Συντάξεως ἐργατῶν Τύπου Ἀθηνῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Ε-ΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν ἀνωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1933 Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων περὶ ἀγορᾶς τοῦ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπὶ τῶν ὁδῶν Ἀρσάκη, Πανεπιστημίου καὶ Σανταρόζα ἀκινήτου». καὶ 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 5 Δεκεμβρίου 1933 Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας περὶ ἐκμισθώσεως πρὸς τὸ Δημόσιον δύο ὀρόφων τοῦ ἐν Ἀθήναις μεγάρου τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας πρὸς ἐγκατάστασιν Δικαστικῶν Καταστημάτων». Ἡ ἐπὶ τῆς ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Ε-ΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν ὑποβληθεισῶν αὐτῇ δικογραφιῶν κατὰ τῶν βουλευτῶν Γ. Μπινοπούλου καὶ Ν. Κουπαρούσου.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§4Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4677» παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ σταλῇ ἀμέσως εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ περιορισμοῦ τῶν δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ ἀναγνωρίσεως Κοινοτικοῦ Φαρμακείου Νέου Καρλοβασίου Σάμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐξετάσεων ὀδοντοϊατρῶν κεκτημένων διπλώματα ἀνεγνωρισμένων σχολῶν». (Ὁ κ. Νικολίτσας.

§8Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου πρόκειται ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐπιτρέπεται νὰ δίδουν ἐξετάσεις ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐτελείωσαν σχολὰς ὁμοτίμους πρὸς τὴν ἰδικήν μας ὀδοντοϊατρικὴν σχολήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρόκειται νὰ λαμβάνουν διπλώματα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐτελείωσαν σχολάς, ἀνεγνωρισμένας ὀδοντοϊατρικάς. Μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν κατηγοριῶν ὀδοντοϊατρῶν, ὑπάρχει μία διαφορά, διότι ὑπάρχουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν σχολαὶ ἀνεγνωρισμέναι, αἱ ὁποῖαι ὅμως εἶναι ἰδιωτικαὶ καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἡ φοίτησις εἶνε ὀλιγόμηνος, ἢ ἑξάμηνος ἢ ἐτησία, καὶ οὐδόλως προσαρμόζει ἡ φοίτησις εἰς τὰς σχολὰς αὐτὰς πρὸς τὴν φοίτησιν εἰς τὴν πανεπιστημιακὴν σχολήν.

§9Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Πρόκειται περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης σχολῆς καὶ δυνάμει τοῦ διπλώματος δύνανται νὰ ἐξασκήσουν τὸ ἐπάγγελμα εἰς τὸ Κράτος, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἔχουν πάρει τὸ δίπλωμα. Ἄν θεωρῆτε ὅτι τοῦτο δὲν εἶνε μία ἐγγύησις, τότε νὰ τὸ ἀπαλείψωμεν. Ὅταν ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἀμερικὴν σχολαὶ τὰς ὁποίας ἀναγνωρίζουν αἱ διάφοροι Ἀμερικανικαὶ Πολιτεῖαι καὶ οἱ ἀπόφοιτοι αὐτῶν δύνανται νὰ ἀσκήσωσι τὸ ἐπάγγελμά των, σεῖς θέλετε νὰ τὸ διαγράψωμεν, ἀλλ’ εἶνε ἄδικον.

§10Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουν ὀδοντοϊατροί, ἔχοντες τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκῶσι τὸ ἐπάγγελμα, δυνάμει τοῦ νόμου 2753. Ἀσκοῦν δὲ οὕτω τὸ ἐπάγγελμα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κάμει καμμίαν φοίτησιν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἔχουν ἕν πιστοποιητικὸν ὀδοντοϊατροῦ, πρὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς Σχολῆς, καὶ οἵτινες ἔδωκαν ἐξετάσεις κατόπιν εἰς μίαν πενταμελῆ ἐπιτροπήν. Αὐτοὶ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα ἐλευθέρως ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ φρονεῖτε ὅτι δύνανται νὰ ἀσκῶσι τὸ ἐπάγγελμα καὶ εἰς οἱονδήποτε εὐρωπαϊκὸν Κράτος;

§11Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Ὁμιλῶ περὶ τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγκατεστημένοι εἰς τὴν ξένην καὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δίπλωμα σχολῆς ἀνεγνωρισμένης εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε τὰ διπλώματα νὰ τοῖς δίδουν τὸ δικαίωμα τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτοῦ. Οἱ Ἕλληνες δὲν δύνανται νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Γαλλίαν ἢ εἰς τὴν Γερμανίαν, διότι δὲν εἶναι Γάλλοι ἢ Γερμανοί. Περὶ τῶν Ἑλλήνων τῶν ἐγκατεστημένων ἐν τῇ ξένῃ πρόκειται.

§12Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Σήμερον ὅταν ἔχωμεν ὀδοντοϊατρικὴν σχολήν, ἡ ὁποία ἀποδίδει κατ’ ἔτος 150 ὀδοντοϊατρούς, φρονῶ ὅτι θὰ εἶναι παράτολμον νὰ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ νὰ νομοθετήσῃ καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι αὐτὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ διπλώματα. Φρονῶ, ὅτι τὸ δικαίωμα αὐτὸ πρέπει νὰ μείνῃ ἀποκλειστικὸν δικαίωμα τοῦ Πανεπιστημίου.

§13Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Κύριοι Συνάδελφοι, μοῦ φαίνεται ὅτι θὰ κάμωμεν μίαν ἀδικίαν εἰς τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των εἰς τὴν ξένην, μὴ δίδοντες τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ εἰς τὴν πατρίδα των. Ἄν νομίζητε σεῖς, ὅτι αὐτὸ εἶνε ἀνήθικον, ἢ ὅτι στραγγαλίζει τά δικαιώματα τῶν ἄλλων, αὐτὸ εἶναι γνώμη σας. Ἀλλ’ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ τοὺς προστατεύσωμεν.

§14Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὑπάρχουν ἐν Ἑλλάδι ὀδοντοϊατροί, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των, δυνάμει ἀδείας ἐπισήμου, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ πρακτικοί, οἱ ὁποῖοι ἐφοίτησαν πλησίον ἑνὸς ὀδοντοϊατροῦ καὶ ἔδωσαν ἐξετάσεις ἐνώπιον πενταμελοῦς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ υἱοθετήσωμεν ἡμεῖς ὅτι οὗτοι, οἱ μὴ φοιτήσαντες εἰς σχολὰς ὁμοτίμους πρὸς τὴν ἰδικήν μας, θὰ ἔλθουν ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ;

§15Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Μὰ δὲν λέγω τέτοιο πρᾶγμα.

§16Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἡ Βουλὴ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἰσέλθῃ εἰς δικαιώματα πανεπιστημιακά. Τὸ Πανεπιστήμιον φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ διπλώματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ κανένα τρόπον ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθῃ εἰς ξένα δικαιώματα. Διότι ἂν τοιαῦτα δικαιώματα δώσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, διατὶ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ μὴ λάβῃ ἕνα τίτλον καθηγητοῦ π.χ. Πανεπιστημίου; Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν καὶ τὴν μεταρρύθμισιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία συνεζήτησεν εἰς πολλὰς συνεδριάσεις τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἡ ὁποία κατέληξε νὰ ὑποβάλῃ ἀντισχέδιον νόμου μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι εἰς τὸ ἀντισχέδιον ἐκεῖνο πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὴν 2 § ἡ λέξις «τοιαύτης». Διότι λέγει τὸ σχέδιον (ἀναγινώσκει).

§17Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Τὸ «καὶ» νὰ γίνῃ «ἢ».

§18Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὄχι, ἐὰν τὸ «καὶ» γίνῃ «ἢ», τότε τὸ πρᾶγμα γίνεται ἀκόμη χειρότερον. Ὄχι μόνον νὰ μείνῃ τὸ «καὶ», ἀλλὰ πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ τὸ «τοιαύτη», διότι ὅταν λείψῃ τὸ «τοιαύτη», τότε κατοχυρώνομεν τοὺς πραγματικοὺς ἐπιστήμονας καὶ τὸ Κράτος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ ἀντισχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ τὴν ἀπάλειψιν τῆς λέξεως «τοιαύτη», τὴν ὁποίαν κατὰ λάθος οἱ ἀντιγραφεῖς ἀφῆκαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν ὀδοντοϊατρικὸν κλάδον, ἄνθρωποι στερούμενοι στοιχειωδῶν γνώσεων ἀσηψίας καὶ ἀντισηψίας.

§19Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ. Πῶς εἶναι τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς;

§20Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ἀναγινώσκει). Ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ νομισθῇ ὅτι εἶναι καὶ ἄλλαι σχολαὶ μὴ ἰσοδύναμοι μὲ τὴν πανεπιστημιακὴν σχολήν, νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «τοιαύτη» καὶ νὰ μείνῃ ἡ φράσις ὡς ἔχει.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Δεκτόν.

§22Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ θέλομεν, νὰ ἀσφαλίσωμεν τοὺς ἐπιστήμονας ὀδοντοϊατρούς, νὰ μὴ ἔρχωνται ἄλλοι ὀδοντοϊατροὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων λαμβάνουν διπλώματα, πληρώνοντες ὀλίγα χιλιόδραχμα. Ἐγένετο καὶ πρότασις νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὸν νόμον καὶ ποῖαι σχολαὶ θὰ εἶναι αὐταί, αἱ ὁποῖαι θὰ βγάζουν ἐπιστήμονας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀσκοῦν ἐν Ἑλλάδι μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Πανεπιστημίου, τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ. Ἂν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα γίνῃ, καὶ οὕτως εἶναι δυνατὸν τὸ πρᾶγμα νὰ διορθωθῇ.

§23Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γραφοῦν αὐταί αἱ λέξεις.

§24Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Τότε νὰ μείνῃ ὡς ἔχει τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «τοιαύτη».

§25ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ, κ. Βουλευταί, μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἄρτι προλαλήσαντος, κ. Συναδέλφου, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθέν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς εἶναι αὐτόχρημα καταστρεπτικόν, διά τοὺς ἐπιστήμονας Ἕλληνας ὀδοντοϊατρούς, ὄχι δὲ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὑποβιβαστικὸν διὰ τὴν ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§26Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Παρεδέχθην τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς.

§27ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Δέχεσθε τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ τὴν ἀπάλειψιν τῆς λέξεως «τοιαύτη»;

§28Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Μάλιστα.

§29ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἐφόσον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς δέχεται τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ τὴν ἀπάλειψιν ὅμως τῆς λέξεως «τοιαύτη»,......

§30Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ἐγὼ δέχομαι τὸ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «Ἕλληνες, ἔχοντες δίπλωμα κλπ. ἢ ἀνεγνωρισμένης τοιαύτης».

§31ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ὄχι ἀνεγνωρισμένης, διότι τότε ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ἰδικόν σας.

§32Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Τὸ ὅλον δὲν ἔγκειται εἰς τὸ «ἢ», ἀλλ’ εἰς τὸ παρακάτω «οἱ ἔχοντες...καὶ δυνάμενοι νὰ ἀσκήσουν τὸ ὀδοντοϊατρικὸν ἐπάγγελμα». Τὸ «ἢ» σημαίνει ὅτι καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι ὁμότιμος;

§33ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Τὸ ἀνεγνωρισμένη; Ἀλλὰ δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ δὲν σᾶς ἱκανοποιεῖ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. Συναδέλφους νὰ πεισθοῦν ὅτι τὸ «ἢ» καταστρέφει ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον.

§34Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Λέγει, ὅτι «ἢ οἱ ἔχοντες δίπλωμα ἀλλοδαπῆς ὁμοτίμου καὶ ἰσοτίμου ὀδοντοϊατρικῆς σχολῆς». Ἰσοτίμου ἐννοεῖ πρὸς τὴν ὀδοντοϊατρικὴν σχολὴν τοῦ ἰδικοῦ μας Πανεπιστημίου.

§35ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐπιμένει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ θέσωμεν «ἢ δίπλωμα ἀλλοδαπῆς ἀνεγνωρισμένης» ὁπότε καταστρέφονται οἱ Ἕλληνες ὀδοντοϊατροί.

§36Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ «ἢ» σημαίνει ὅτι προσθέτει καὶ ἄλλα προσόντα;

§37ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ὄχι, σημαίνει νὰ εἶναι ὁμότιμος πρὸς τὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ καὶ ἀνεγνωρισμένη ὑπὸ τοῦ Κράτους. Τῆς σχολῆς αὐτῆς τὸ καὶ ἀνεγνωρισμένης εἶναι περιττολογία.

§38Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τοῦτο διαφωνεῖτε;

§39ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Νὰ διαγραφοῦν αἱ λέξεις «καὶ ἀνεγνωρισμένη».

§40Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐάν ἔχῃ δίπλωμα ὀδοντοϊατρικῆς σχολῆς ὁμοτίμου πρὸς τὴν ἰδικήν μας, σᾶς ἀρκεῖ;

§41ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, καὶ νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ «ἢ καὶ ἀνεγνωρισμένης».

§42Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ διασαφηνισθῇ τὸ ἑξῆς. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ὡρισμένων ὀδοντοϊατρῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξασκοῦν τὸ ὀδοντοϊατρικὸν ἐπάγγελμα. Αὐτοὶ ἴσως ἔχουν δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης σχολῆς, ἀλλ’ οὐχὶ ἰσοτίμου πρὸς τὴν ἰδικήν μας σχολήν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ τετραετῆ φοίτησιν, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν. Αὐτοί, ἐὰν ὄντως κάμνουν τὸν ὀδοντοϊατρὸν μὲ δίπλωμα ἀνεγνωρισμένων σχολῶν, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ἰσοτίμου πρὸς τὴν ἰδικήν μας, δὲν θὰ ἔχουν πλέον τὸ δικαίωμα νὰ κάμνουν τὸν ὀδοντοϊατρὸν ἐνταῦθα, ἀλλὰ τοὺς ὑποχρεώνετε νὰ παρουσιασθοῦν πάλιν νὰ δώσουν ἐξετάσεις εἰς τὴν Σχολήν τοῦ Πανεπιστημίου. Αὐτὸ θέλει ἡ Ἐπιτροπή. Ἐγὼ θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχω τὰς ἀποφάσεις ὅλων τῶν Ὀδοντοϊατρικῶν Συλλόγων καὶ τῶν σπουδαστῶν τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως κατετέθη, ὥστε νὰ μὴ θίγεται τὸ ἐπάγγελμά των. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένους ὀδοντοϊατρούς, οἱ ὁποῖοι ἐξήσκουν τὸ ἐπάγγελμά των μὲ δίπλωμα ἀνεγνωρισμένων Σχολῶν καὶ οὐχὶ ἰσοτίμων μὲ τὴν ἰδικήν μας. Σήμερον τὸ ζήτημα ἔχει σημασίαν δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δίπλωμα ἀλλοδαπῆς σχολῆς, οὐχὶ ἀνεγνωρισμένης. Εἰς αὐτούς θὰ ἀπαγορεύσητε νὰ προσέλθουν πρός ἐξετάσεις; Αὐτὸ πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ.

§43ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἔχων τὴν τιμήν νά ὁμιλῇ ἀντιλαμβάνεται τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς: Δὲν ἠμπορεῖ κανείς νὰ ἀρνηθῇ ὅτι εἷς ὀδοντοϊατρός, σπουδάσας εἰς μίαν Σχολήν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὁμότιμον ὅμως μὲ τάς ὀδοντοϊατρικὴν Σχολήν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, δικαιοῦται νά δίδῃ ἐξετάσεις ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν καθηγητῶν καὶ νὰ παίρνῃ τὴν ἄδειαν. Δέν δέχομαι ὅμως ἐκεῖνο ποὺ λέγει τὸ νομοσχέδιον «ἀπὸ μίαν ἀνεγνωρισμένην σχολήν». Μεταξύ ἀνεγνωρισμένων καὶ ὁμοτίμων ὑπάρχει διαφορά, διότι ὑπάρχουν πλεῖσται Σχολαὶ ἀνεγνωρισμέναι ὑπὸ τῶν οἰκείων Κρατῶν, οὐχὶ ὅμως ὁμότιμοι ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιστημονικῆς καταρτίσεως μὲ τὰς ὀδοντοϊατρικὰς Σχολάς τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου. Αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι, διότι δέν εἶναι ὀρθὸν καί δίκαιον. Ἐφόσον ὑποχρεοῦμεν τὸν Ἕλληνα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ σπουδάσῃ τέσσαρα χρόνια εἰς τὴν Ὀδοντοϊατρικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ ἰδικοῦ μας μὲ τὰς αὐστηρὰς εἰσαγωγικάς ἐξετάσεις ποὺ δίδουν ἐδῶ, διατὶ νὰ ἔλθουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐνῶ δὲν ἔχουν τελειώσει οὔτε τὸ σχολαρχεῖον, ἀλλά, διότι ἔχουν δίπλωμα μιᾶς ἀνεγνωρισμένης Σχολῆς, νὰ γίνουν ὀδοντοϊατροί; Διατὶ νὰ τοὺς κάμωμεν αὐτούς ὀδοντοϊατρούς; Δέν εἶναι δίκαιον αὐτό, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὀρθόν. Θὰ παρακαλέσω τόν κ. Ὑπουργόν τῆς Ὑγιεινῆς νά δεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ διὰ νὰ μὴ γίνεται σύγχυσις νὰ διαγραφοῦν αἱ λέξεις «καὶ ἀνεγνωρισμένης τοιαύτης».

§44Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ πρῶτον μέρος τό ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ ὁμοτίμων Σχολῶν, εἶμαι σύμφωνος. Εἰς τὸ δεύτερον μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ κ. Νικολίτσας νά μείνῃ ὅπως ἔχει, διαφωνῶ ἀπολύτως. Τὸ «καὶ ἀνεγνωρισμένων τοιούτων ὑπὸ τοῦ οἰκείου Κράτους». Διότι ὑπάρχουν σχολαί, εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἰδίως, αἱ ὁποῖαι δίδουν διπλώματα, δυνάμει νόμου καταστατικοῦ, εἰς διαφόρους οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν. Αἱ σχολαί αὐταί εἶναι ἀνεγνωρισμέναι, διότι δέν ὑπάρχουν ἰσότιμοι σχολαὶ πρὸς τὰς ὀδοντοϊατρικὰς σχολάς τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ Κράτος τὸ οἰκεῖον, τῆς Ἀμερικῆς, ἐπιτρέπει εἰς αὐτοὺς νὰ ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμα καὶ ἐξασκοῦν αὐτὸ ἀπὸ δέκα καὶ δεκαπέντε χρόνια εἰς τὴν Ἀμερικήν εὐδοκίμως. Ἐρχόμεθα σήμερον νὰ τούς εἴπωμεν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δέν τοὺς ἀναγνωρίζομεν.

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Βεβαίως, κ. Ὑπουργέ, διότι αὐτοί δὲν ἔχουν καμμίαν ἐπιστημονικὴν κατάρτισιν.

§46Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δέν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος ποὺ δίδει τὴν ἄδειαν, νὰ μὴ ἐνδιαφέρηται διὰ τήν ἐπιστημονικὴν των κατάρτισιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μελᾶς.

§48ΑΛ. ΜΕΛΑΣ. Διαφωνῶ ἀπολύτως μέ τὴν ἀρχὴν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Πρῶτον οἱ ἔχοντες δίπλωμα ὀδοντοϊατροί ἀλλοδαπῶν σχολῶν. Ποία εἶναι ἡ ἡμεδαπὴ Σχολή; Μία εἶνε, ἡ ἀνεγνωρισμένη τοῦ Πανεπιστημίου. Διὰ ποῖον λόγον νὰ ὑπάρχῃ ἡ διάταξις τῆς ἡμεδαπῆς Σχολῆς; Διὰ νὰ μὴ ἔλθῃ ἄλλη σχολὴ νὰ μᾶς ξεφουρνίζῃ ὀδοντοϊατρούς; Δεύτερον, διὰ τὰς σχολάς τῆς ἀλλοδαπῆς ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργός ὅτι εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ὑπάρχουν ἀνεγνωρισμέναι σχολαί. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζει φαίνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ὅτι εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας κάθε πολιτεία ἀποτελεῖ ἕν Κράτος καὶ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τούς φοιτητάς τῶν Πανεπιστημίων νὰ ἐξασκήσουν τὸ ἐπάγγελμά των εἰς τὴν Πολιτείαν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐὰν εἷς ὀδοντοϊατρός θέλει νὰ πάῃ εἰς ἄλλην Πολιτείαν διὰ νὰ ἐξασκήσῃ τὸ ἐπάγγελμά του εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, θὰ ξαναπεράσῃ πάλιν ἀπὸ ἐξετάσεις.

§49Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργός τῆς Ὑγιεινῆς). Εἶμαι σύμφωνος.

§50ΑΛ. ΜΕΛΑΣ. Τότε θὰ συμφωνήσητε καὶ μὲ τὴν πρότασίν μου. Διότι μὴ λησμονῆτε, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν σχολαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνεγνωρισμέναι, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπισήμως κρατικαί. Εἰς τὰς σχολάς αὐτάς, ὑποτεθήστω, εἰς τὴν Γαλλίαν, χρειάζεται νὰ πάρῃ ἕν «βακαλορί», τὸ ὁποῖον εἶναι ἰσότιμον μὲ ἀπολυτήριον ἐδῶ Γυμνασίου. Θὰ φοιτήσῃ εἰς τὰς σχολὰς τοῦ Πανεπιστημίου, θὰ δώσῃ ἐξετάσεις καὶ θὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἄσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος. Ὑπάρχουν πλεῖστοι ὅσοι δυστυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα ὀδοντοϊατροί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον διπλώματα ὀδοντοϊατροῦ καὶ δι’ ἀλληλογραφίας, ἀλλὰ καὶ ἔχοντες ἀπολυτήριον τρίτης ἑλληνικοῦ ἤ δευτέρας ἤ καὶ πρώτης Γυμνασίου ἤ καὶ δημοτικοῦ σχολείου. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἐπειδὴ ἐξήσκουν ἐκεῖ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ὀδοντοϊατροῦ, ἦλθον ἐνταῦθα μὲ ἀπαιτήσεις νὰ ἐξασκήσουν τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο. Θὰ φέρωμεν ἕν καίριον πλῆγμα εἰς τοὺς ὀδοντοϊατρούς μας. Ἐάν τοὺς τὸ ἐπιτρέψωμεν. Θὰ φέρωμεν καίριον πλῆγμα εἰς τοὺς φοιτητάς μας, οἱ ὁποῖοι, ἐπειδὴ δὲν εἶχον τὰ μέσα διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἴτε διὰ νὰ ἀγοράσουν ἕν δίπλωμα, ἐξηκολούθησαν ἐδῶ τὰς μελέτας των ἐπὶ τέσσαρα καὶ πέντε ἔτη καὶ ἐπῆραν τὸ δίπλωμα. Θὰ ἀπογοητεύσωμεν λοιπὸν αὐτούς, ἐὰν τοὺς εἴπωμεν, ὅτι ἐκεῖνοι ποὺ ἐπῆραν ἕν γαλλικὸν δίπλωμα, δικαιοῦνται νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμά των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς παρακαλεῖται νὰ δεχθῇ ὅτι μόνον οἱ ἔχοντες δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης σχολῆς δικαιοῦνται νὰ ἐξασκήσουν τὸ ἐπάγγελμα.

§51Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Αὐτὸ λέγομεν.

§52ΑΛ. ΜΕΛΑΣ. Νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα, ἀφοῦ περάσουν ἀπὸ ἐξετάσεις εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§53Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγομεν.

§54ΑΛ. ΜΕΛΑΣ. Τότε εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι.

§55ΕΠ. ΚΩΝΣΤΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος μόνον εἰς τοὺς ὀδοντοϊατρούς, οἵτινες προέρχονται ἐξ ἀνεγνωρισμένων ἀλλοδαπῶν σχολῶν ὁμοτίμων πρὸς τὴν Σχολήν μας. Ἡμεῖς κηρυσόμεθα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἔχει προσωπικὰς διατάξεις. Ὅλοι οἱ ὀδοντοϊατροὶ διαμαρτύρονται σήμερον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωνται νομοσχέδια τοιαύτης φύσεως. Πρόκειται περὶ ἀμαθῶν ὀδοντοϊατρῶν, κεκτημένων ἀπολυτηρίου σχολαρχείου μόνον. Περὶ τοιούτων ὀδοντοϊατρῶν μόνον πρόκειται. Λοιπόν, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐξ ὁμοτίμων σχολῶν πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον, νὰ ἐπιτραπῇ.....

§56Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ αʹ ἀναγνώσεως, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ, ὅπως ἔχει τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν οἱ κ. κ. Βουλευταὶ ἂς ὑποβάλουν τὰς τροπολογίας των.

§57Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Νομίζω, κ. Βουλευταί, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, δὲν τίθεται ἀρχὴ καθαρῶς ἐπαγελματική, ἀλλὰ τίθεται αὐτόχρημα κοινωνικὸν ζήτημα. Συνεστήσαμεν μίαν Ὀδοντοϊατρικὴν Σχολὴν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον, νομίζω δέ, ὅτι ὑποχρέωσις στοιχειώδης εἶναι νὰ κατοχυρώσωμεν τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς ταύτης. Ὑποθέτω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἔχουν περισσότερα προσόντα τῶν ἀποφοίτων τῶν ἀνεγνωρισμένων σχολῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι δὲν εἶνε καὶ βέβαιον ἐὰν ὅλοι αὐτοὶ ἔχουν ἀπολυτήριον Γυμνασίου.

§58Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Θὰ τὸ ἔχουν.

§59Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξήτασε τὸ ζήτημα διεπίστωσεν ὅτι ὅλοι οἱ ἐκ τῶν ξένων σχολῶν ἔχουν ἀπολυτήριον Γυμνασίου.

§60Μ. ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι βέβαιον ὅτι ὅλοι οἱ ἀπόφοιτοι ἔχουν ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Οἱ μὲν ἀπόφοιτοι τῶν ὁμοτίμων ἐξωτερικῶν σχολῶν ἔχουν ἀπολυτήριον Γυμνασίου, οἱ τῶν ἀνεγνωρισμένων σχολῶν δὲν ἔχουν.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς τὸ ψηφίσωμεν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ τροπολογίαι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, θὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§63Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Νὰ ψηφισθῇ λοιπὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, εἰς τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ γίνουν καὶ αἱ ἄλλαι τροπολογίαι.

§64Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Καὶ ἂν δὲν εἴμεθα ἐδῶ;

§65Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Νικολίτσα, σεῖς δὲν εἶσθε σύμφωνος οὔτε μὲ τὸ ἕν, οὔτε μὲ τὸ ἄλλο σχέδιον, σᾶς λέγω δὲ ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι σύμφωνος, ἂς ψηφισθῇ ὅμως εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§66Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔρχεται κανονικῶς, διότι ἐνῶ ὁμιλεῖ περὶ ἐξεταστικῆς τῶν καθηγητῶν ἐπιτροπῆς, δὲν φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Συνάδελφε, ἀφήσατε αὐτά. Ἄς ἀναπτύξῃ ἡ Βουλὴ τί θέλει.

§68Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλ. Ἐπιτροπῆς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 4650 εἰς Θεσσαλίαν καὶ διαρρυθμίσεως διατάξεών τινων τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος». Ὁ κ. Ροδόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§72Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ μακρηγορήσω, κ. Ὑπουργέ, ἤθελον τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας εἴχατε ἑτοιμάσει, νὰ μᾶς τὰς ἀναγνώσητε, οὕτως ὥστε ἐάν εἴμεθα σύμφωνοι νὰ μὴ ὁμιλήσω.

§73Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχω δύο τροπολογίας τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ἀναγνώσω.

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλέσατε τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ καθήσουν καὶ νὰ ἀκούσουν τὰς τροπολογίας καὶ ὅποιος θέλει νὰ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτῶν.

§75Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ τροπολογίαι εἶναι αἱ ἑξῆς: Προστίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 2, παράγραφος 2. (ἀναγινώσκει). Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη τροπολογία. Ἡ δευτέρα τροπολογία εἶναι ἡ ἑξῆς: «Προστίθεται εἰς τὸ 2 ἐδάφιον κλπ.» (ἀναγινώσκει). Εἶναι ἡ γνωστὴ τροπολογία, ἡ ὁποία συμβιβάζει τὸ γεγονὸς ὅτι ἐργάζονται εἰς ἄμβυκας ἐπὶ τριήμερον. Ὑπάρχει καὶ μία τροπολογία ἐντελῶς ὑπηρεσιακή, ἡ ὁποία λέγει τὸ ἑξῆς: «τὸ ἄρθρον 10 κλπ.» (ἀναγινώσκει). Εἶναι τροπολογία, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ἐξοποίησιν καταστραφέντος οἴνου. Προτείνεται ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἶναι ὀρθὴ καὶ δεδικαιολογημένη. Σεῖς θέλετε νὰ ἰσχύσῃ ὁ παλαιὸς νόμος 650. Δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν κατόπιν τῆς ἀπαλλαγῆς ἡ ὁποία δίδεται διὰ τὸ πρῶτον τριήμερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ὀρθόν, θὰ ἦτο νὰ μειωθῇ κατὰ 50%. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι 100%, δέχομαι μίαν μείωσιν κατὰ 50%.

§76Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Οἱ παραγωγοὶ ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι ἰσχύει ὁ νόμος 3406, δὲν εἰργάσθησαν τὸ τριήμερον τὰς νύκτας καὶ τὰς Κυριακάς.

§77Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κάμνομεν τροπολογίαν.

§78Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Δὲν ἀφορᾷ αὐτό. Ὁ λόγος, κ. Ὑπουργέ, εἶνε ὅτι ἔχουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐφαρμόζεται ὁ νόμος 3406 καὶ δὲν ἐβιάσθησαν νὰ ἐξαγάγουν τὴν σούμαν εἰς τὸ τριήμερον, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ἐφηρμόζετο ὁ νόμος 3406.

§79Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Λέγω τοῦτο, ὅτι, ἐφόσον τοὺς χαρίζομεν ὁλόκληρον τὸ τριήμερον κατὰ τὴν παλαιὰν κλίμακα θὰ ἐπλήρωναν καὶ τὸ πρῶτον τριήμερον. Ἐφέραμεν μίαν ἀλλαγὴν βασικὴν εἰς τὸ σύστημα τοῦ παλαιοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει μόνον εἰς τὸν κάτοχον τοῦ ἄμβυκος τὴν ἀπόσταξιν. Τώρα δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς κάθε ἀμπελοκτήμονα. Φυσικὸν λοιπὸν εἶναι τὸ δεύτερον καὶ τρίτον τριήμερον νὰ ἐπιβαρυνθῇ, διότι πρόκειται περὶ βιομηχάνου, περὶ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμπορευθῇ τὸ προϊὸν αὐτό.

§80Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Εἶναι δῶρον ἄδωρον. Δέν ἀνταποκρίνεται οὔτε εἰς τὰ ἔξοδα καὶ τὴν καύσιμον ὕλην.

§81Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ μείωσις τῆς κλίμακος τῆς φορολογίας ἐδῶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὴν ὁποίαν ἔχομεν 100%, νὰ τὴν καταβιβάσωμεν εἰς 50%. Αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν.

§82Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ὅ,τι ἐπλήρωναν διὰ τοῦ νόμου 4450, νὰ πληρώνουν καὶ τώρα.

§83Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τοῦ νόμου τούτου χαρίζομεν τὸ πρῶτον τριήμερον.

§84Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρῶ, ὅτι πράγματι ἡ κεντρική ἰδέα τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἐξυπηρετικὴ τῶν συμφερόντων τῶν παραγωγῶν, διότι ἀποδίδει εἰς αὐτοὺς τὴν ἐλευθερίαν τῆς διαθέσεως τοῦ οἰνοπνεύματος ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δέ, δυνάμει νεωτέρας τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, ἀναγνωρίζει ὄχι μόνον εἰς τοὺς ἀμβυκούχους, ἀλλὰ καὶ εἰς ἕκαστον ἀμπελοκτήμονα τὸ δικαίωμα νὰ ἀποστάζῃ ἐπὶ ἕν τριήμερον διὰ τὰς οἰκιακάς του ἀνάγκας. Ἀπὸ τῶν δύο αὐτῶν πλευρῶν συμφωνῶ μέ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ φορολογία, πρέπει νὰ ἰσχύσῃ κατὰ τὸ μέλλον, καθόσον οἱ παραγωγοὶ δὲν ἐγνώριζον ὅτι θὰ ἐτίθετο τοιαύτη φορολογία καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν εἰργάσθησαν ἐντατικῶς, ὡς συνέβαινε προηγουμένως. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, νομίζω, ὅτι, ἐάν θέλωμεν νὰ συμπληρώσωμεν τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀξιεπαίνως ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ἤσκησε, ἐξυπηρετοῦσα τὸν ἀμπελουργόν καὶ τὸν παραγωγόν, εἶναι δίκαιον νὰ ἐμμείνωμεν, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, εἰς τὸν παλαιὸν φόρον. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ ψήφισις αὐτοῦ μὲ τὴν τοιαύτην ἐπιβολὴν βαρυτάτου φόρου θὰ προκαλέσῃ ἀναστάτωσιν κοινωνικήν, καὶ θὰ πιστεύσουν ὅτι, ἀντί νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν ἐλευθερίαν ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀντιθέτως τοὺς καταπνίγωμεν.

§85Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, ὁ παραγωγὸς ἀπηλλάσσετο τοῦ φόρου κατὰ τὸ πρῶτον τριήμερον τῆς ἀποστάξεως, ἀλλ’ ἐπλήρωνε φόρον κατὰ τὸ δεύτερον καὶ τρίτον.

§86Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Ἔχετε δίκαιον εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ἄν θέλετε διὰ τὸ μέλλον νὰ ἰσχύσῃ ὡς τὸ λέγετε. Ἀλλὰ ἔχομεν μίαν διετίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ παραγωγοὶ δὲν ἐπλήρωσαν τίποτε. Δὲν δυνάμεθα τώρα, ἀφοῦ ἐπὶ διετίαν ἴσχυσεν ὁ νόμος, νὰ τούς εἴπωμεν: ἔλα τώρα, νὰ πληρώσῃς.

§87Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργός Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐμπορίας, τὶ θὰ κερδίζουν οἱ παραγωγοί; Θὰ κερδίζουν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον χρειάζονται διὰ τὴν ἰδίαν των κατανάλωσιν. Καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι τὸ τριήμερον. Αὐτὸ τὸ πλεονέκτημα διατηρεῖται καὶ μὲ τὸ νέον νομοσχέδιον, διατηρεῖται κατὰ τοῦτο, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον διὰ τὴν ἰδικήν των κατανάλωσιν, νὰ τὸ ἔχουν ἀφορολόγητον αὐτὸ τὸ ποσὸν καὶ μὲ τὸ νῦν ὑφιστάμενον νομοθέτημα, καὶ μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσάγομεν σήμερον τὸ ἔχουν ἀφορολόγητον. Δέν δικαιολογεῖται ἡ ἀσυδοσία. Ἄν ἐφηρμόζετο τὸ σύστημα τὸ σήμερον ἰσχύον, τῆς ἀπαγορεύσεως δὲν θὰ εἶχον κανὲν κέρδος, ἄν τὸ ἐπωλοῦσαν. Τὸ ἀπέσταξαν ἤδη, θὰ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ παραδώσουν. Τώρα ὑποτίθεται ὅτι, ἐφόσον παράγουν πλέον τοῦ τριημέρου, τὸ ἀφήνομεν τὸ πρῶτον τριήμερον διὰ τὴν ἀτομικήν των κατανάλωσιν καὶ τὸ ἐπὶ πλέον, νὰ τὸ φορολογήσωμεν κατά τι περισσότερον, δεδομένου ὅτι μὲ τὸν παλαιὸν νόμον, ἄν ἐφηρμόζωμεν τὸν 4650 νόμον, αὐτοὶ μοιραίως θὰ ἐπλήρωναν τὴν φορολογίαν τοῦ δευτέρου καὶ τρίτου τριημέρου καὶ οὐχὶ πάντως τοῦ πρώτου.

§88Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπ’ αὐτοῦ, ἄν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μέ ἀκούσητε. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω τοῦτο: ὅτι ἡ ἀπόσταξις γίνεται δι’ ἐντατικῆς ἐργασίας τοῦ παραγωγοῦ, δηλ. ἐργάζεται ὅλη ἡ οἰκογένεια, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται ὁλόκληρος καὶ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα καὶ αἱ ὑπηρέτριαι καὶ οἱ συγγενεῖς καὶ οἱ φίλοι.

§89Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶνε μικροὶ ἀμπελοκτήμονες αὐτοί, ἤ εἶναι παραγωγοὶ καὶ βιομήχανοι; Ἄν εἶναι μικροί, δὲν θὰ παραγάγουν ποτὲ παραπάνω ἀπὸ ἕν τριήμερον.

§90Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ σᾶς ἠκροάσθην, ἐάν ἔχητε τὴν καλωσύνην ἀκούσατε. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω τοῦτο: Ὅτι οἱ ἀμπελοκτήμονες εἰργάζοντο νυχθημερόν ἐπὶ τριήμερον, ὅταν ἐπλήρωναν τόν φόρον, τὰ παιδιὰ των δὲν ἐπήγαιναν εἰς τὸ σχολεῖον, διότι ἔπρεπε νὰ ἐργασθοῦν νύκτα καὶ ἡμέραν...

§91Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ κάτοχοι τῶν ἀμβύκων ἤ οἱ μὴ κάτοχοι;

§92Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι ἀπέσταζον. Ἔρχεται τὸ ἑξῆς τώρα. Αὐτοί, οἱ δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος, ἕως σήμερον δὲν ἐπλήρωναν κανένα φόρον, ἑπομένως τὸ βράσιμον, ἡ ἀπόσταξις, ἔγινε μὲ ἄνεσιν. Δὲν ἔγινε μὲ αὐτὴν τὴν ἐντατικὴν ἐργασίαν καὶ ἑπομένως ἡ ἀπόσταξις εἶναι τὸ ἥμισυ, οὕτως εἰπεῖν, ἢ τὸ τρίτον τῆς κανονικῆς ἀποστάξεως, ἡ ὁποία ἐγένετο ὁσάκις κατεβάλετο φόρος, τόν ὁποῖον μὲ τὸ ὡρολόγιον ἐκανόνιζον, διότι εἶχον ὅλοι ὡρολόγια διὰ νὰ ἀποστάξουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Ἐρχόμεθα τώρα καὶ τούς λέγομεν νὰ πληρώσουν φόρον, καὶ ποῖον φόρον; Ὄχι ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον εἶχον κανονίσει, διότι ὁ φόρος εἶχε κανονισθῆ βάσει ὑπολογισμοῦ, ὑπῆρχεν ἕν ἐκάρ. Ἐρχόμεθα ἡμεῖς τώρα καὶ ἀλλάζομεν αὐτὸ τὸ τετελεσμένον γεγονός καὶ τούς λέγομεν’ νὰ ἐργασθῆτε καὶ τὴν Κυριακήν καὶ νὰ ἐργασθῆτε ἐντατικῶς, πληρώνοντες φόρον, καὶ τί φόρον; Διπλοῦν. Αὐτὸ, λέγω, δὲν εἶναι δίκαιον, μὲ τὸν ἁπλοῦν φόρον, τὸν ὁποῖον ἑκάστοτε ἐπλήρωναν ἐπέρχεται αὐτομάτως διπλασιασμός, διότι ἡ παραγωγή εἶναι εἰς τὸ ἥμισυ καὶ ἡ παραγωγὴ τῶν ἀμβύκων εἶναι μειωμένη ἀσφαλῶς εἰς τὸ ἥμισυ, ἐνῷ ἐὰν διπλασιάσητε τὸν φόρον, τετραπλασιάζετε οὐσιαστικῶς τὸ δικαίωμα τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου δι’ ἕκαστον τριήμερον. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἠξεύρω ἂν κατώρθωσα ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ γίνω σαφής, καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι θὰ εἶναι καταθλιπτικὸν τοῦτο διὰ τὸν παραγωγόν.

§93Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κάμνετε σύγχυσιν, ἀναμιγνύετε τὸ ἕν σύστημα μὲ τὸ ἄλλο.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§95Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην καὶ ἐπειγόντως συνετάχθη ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ προλάβωμεν νὰ ψηφισθῇ, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἔκθεσις εἶναι τυπική. Τὴν ἐπιοῦσαν ἡ Ἐπιτροπὴ συνῆλθε καὶ διετύπωσε μερικὰ πορίσματα, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν ἐντολὴν προφορικῶς νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ πρῶτον, ὀφείλω νὰ γνωρίσω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ διετύπωσεν εὐχήν, νὰ ἐπεκταθῇ ὁ νόμος εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν.

§96Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Καὶ διατὶ ὄχι καὶ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν;

§97Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκεῖ ἐζήτησαν.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ ζητεῖτε σεῖς;

§99Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοθέτημα ἔγινεν ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ ἔγινε κατόπιν εἰσηγήσεως Θεσσαλικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶχε τὴν τιμὴν νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιόν σας, κ. Πρόεδρε. Καὶ εἴπετε τότε νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ μὴ μειωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ ὅ,τι εἰσέπραττεν ἕως τώρα ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀμβύκων, καὶ ἐδέχετο τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν νόμον 4650 περὶ φορολογίας τῶν ἀμβύκων καὶ νὰ μείνουν ἀφορολόγητοι οἱ μικροὶ ἀμπελουργοί, οἱ ὁποῖοι παράγουν οἰνόπνευμα διὰ τὴν οἰκιακήν των χρῆσιν, τὸ ποσὸν δὲ ἐκεῖνο ποὺ θὰ χάσῃ ὁ Προϋπολογισμὸς ἀπὸ τοὺς μικροὺς ἀμπελοκτήμονας, προσφέρονται νὰ τὸ πληρώσουν οἱ μεγάλοι λεγόμενοι ἀμπελουργοί, αὐξανομένου τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου κατὰ ἕν 15%. Ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ἐνῶ πέρυσι καὶ προπέρυσιν εἰσέπραττε τὸ Κράτος 1 ἕως 1½ ἑκατομμύριον δραχμῶν ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῶν ἀμβύκων, ὑπολογίζει τὸ νομοσχέδιον νὰ εἰσπράξῃ ἐφέτος 3–4 ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§100Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἕν ἑκατομμύριον διακοσίας χιλιάδας δι’ ἑπτὰ μῆνας.

§101Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Προπέρυσι. Μοῦ γράφουν ἀπὸ τὴν Ραψάνην ὅτι, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως κατατίθεται, ἡ Ραψάνη μόνον θὰ πληρώσῃ τρία ἑκατομμύρια δραχ. Αὐτὸς εἶναι φόρος ἐξοντωτικός, ἐνῶ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ψηφισθῇ εἷς εὐεργετικὸς νόμος ὑπὲρ τῶν ἀμπελουργῶν. Τόσον δὲ εἶναι τεταραγμένοι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον ὅπως διατυποῦται, ὥστε εἰς τὸ γράμμα ποὺ μοῦ ἔστειλαν, λέγουν ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον, παρακαλοῦν νὰ μὴ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς αὐτούς, ἀλλὰ νὰ μείνῃ τὸ καθεστὼς τοῦ παλαιοῦ νόμου 3416, δηλαδὴ νὰ παράγουν καὶ νὰ μὴ πωλοῦν.

§102Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὶ θέλετε σεῖς;

§103Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλομεν τὸ ἑξῆς: Πρῶτον τὴν ἐλευθέραν πώλησιν, δεύτερον νὰ μείνῃ ἡ κλῖμαξ τοῦ νόμου 4650 ηὐξημένη κατὰ ἕν 10–15% διὰ νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν ζημίαν τῆς ἀσυδοσίας τῶν μικρῶν ἀμπελουργῶν.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν ἀναπληρώνει;

§105Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ χωρικοὶ εἶχον τὴν ἀντίληψιν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε φόρος τὴν φορὰν αὐτὴν καί, ἀντὶ νὰ ἐργασθοῦν ἐπὶ ἕν τριήμερον, εἰργάσθησαν δύο, τρία τριήμερα. Δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ κοπιάσουν τὴν νύκτα, ἐκοπίασαν μόνον τὴν ἡμέραν, δὲν εἶχον νὰ χάσουν τίποτε. Ἀντὶ νὰ κάμουν ἐργασίαν 24 ὡρῶν, ἔκαμαν ἐργασίαν ἕξ ὡρῶν. Ἑπομένως, ἐὰν παραχθῇ ἕν ποσὸν α εἰς δύο, τρία τριήμερα, αὐτὸ τὸ ποσὸν, ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ νόμος αὐτός, θὰ παρήγετο εἰς ἓν τριήμερον καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ ὁ φόρος, ἐὰν μείνῃ ὅπως εἶναι, θὰ εἶναι διπλάσιος τοῦ πραγματικοῦ. Ἐάν θέσωμεν καὶ ἓν ποσοστὸν 15%, θὰ εἶναι διπλάσιον σὺν 15 ἢ 30%. Ἑπομένως, τὸ Κράτος ἐκεῖ ποὺ θέλει νὰ εἰσπράξῃ τὸ 1.600.000, θὰ τὸ πάρῃ διπλάσιον, ἀλλὰ τουλάχιστον ἄνευ γογγυσμοῦ τῶν χωρικῶν. Δεύτερον, τὸ ὁποῖον ζητοῦν οἱ χωρικοὶ καὶ τὸ ὁποῖον ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχουν χωρικοὶ μὴ ἔχοντες ἄμβυκας, οἱ ὁποῖοι μὲ ξένους ἄμβυκας εἰργάσθησαν τὸ δεύτερον τριήμερον, δέκα ὥρας καὶ παρήγαγον τόσας ὀκάδας. Ἐάν ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ὅπως διατυποῦται, αὐτοὶ θὰ πληρώσουν φόρον τοῦ δευτέρου τριημέρου, ὁ ὁποῖος εἶναι πανάκριβος, πέντε χιλιάδες καὶ 7 χιλιάδες. Ἑπομένως, κ. Πρόεδρε, κάμνω μίαν ἔκκλησιν: Νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς φορολογίας καὶ τὰ τριήμερα νὰ ὑπολογισθοῦν ὄχι κατ’ ἄμβυκα, ἀλλὰ κατ’ ἀμπελουργόν. Πρόκειται περὶ ὀρεινῶν χωρίων.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ποσοστοῦ;

§107Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ τὸ ὑποβιβάσωμεν εἰς 30%.

§108Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τὴν Θεσσαλίαν ἐτελείωσε. Τώρα θὰ εἴπω δύο λέξεις, ὡς εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξεφράσθη ἡ εὐχὴ νὰ ἐπεκταθῇ ὁ νόμος καὶ πέραν τῆς Θεσσαλίας. Εἰδικῶς τὸ ἐζήτησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας.

§109Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν Ἤπειρον ἐφαρμόζεται.

§110Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Νὰ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ διὰ Διατάγματος καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας.

§111Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα εἶναι ἐντελῶς προσωρινόν. Τὸ μέτρον εἶναι εἰδικῶς διὰ τὴν Θεσσαλίαν, λόγῳ τῶν ἀντικρουομένων συμφερόντων καὶ λόγῳ τῆς πράγματι ἀντικρουομένης καταστάσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Θεσσαλίαν.

§112Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Τὸ ἴδιον γίνεται εἰς τὴν Ἤπειρον.

§113Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τοὺς μικροὺς συμφέρει ἡ ἀπαγόρευσις, διότι δὲν φορολογοῦνται δι’ ὅλον τὸ ποσόν, τοὺς μεγάλους τοὺς συμφέρει ἀντιθέτως ἡ ἐλευθέρα πώλησις. Ἐπειδὴ εἰς μίαν περιφέρειαν ὑπάρχουσιν τόσον ἀντίθετα καὶ μὴ συμβιβαζόμενα συμφέροντα, διὰ τοῦτο εἰδικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐπετρέψαμεν αὐτὴν τὴν μέσην λύσιν, ὑπὸ τὴν ἀσφαλῆ προϋπόθεσιν, ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου μέχρι τῆς νέας περιόδου, θὰ εἰσαχθῇ νόμος γενικός, ρυθμίζων τὸ ζήτημα τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ τρόπον ριζικόν.

§114Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν νόμον ὅτι θὰ ἔχῃ περιωρισμένην ἐφαρμογήν.

§115Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ λέγει ὁ νόμος.

§116Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Ἐκεῖ πού θέτετε ὅτι δύναται νὰ ἐπεκταθῇ διὰ Διατάγματος, νὰ θέσητε καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον.

§117Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν Ἤπειρον ἐφαρμόζεται.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ψάρρας.

§119Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μειωθῇ κατά τι ὁ φόρος, διότι τὸ ποσοστὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 20%. Δὲν εἶναι σπουδαία ἡ μείωσις, κ. Ὑπουργέ. Ἐκάμαμεν ὑπολογισμὸν καὶ τὸ Κράτος θὰ εἰσπράξῃ περισσότερα τῶν ὅσων εἰσέπραττεν.

§120Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τόσο τὸ καλύτερον.

§121Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Πρόκειται περὶ κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν ἀπὸ τὸ προϊὸν αὐτό. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μειώσητε τὸ ποσοστόν.

§122Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς στενοχωρίας.

§123Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Δὲν εἶναι μέγα ποσόν.

§124Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ Κράτος θὰ εὕρῃ ἄλλην λύσιν.

§125Κ. ΨΑΡΡΑΣ. Εἶναι ἀναδρομικὴ ἡ ἐπιβολή.

§126Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφήσατε, καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἡ Κυβ)σις θὰ εὕρῃ ἄλλον τινὰ τρόπον νὰ διευκολύνῃ. Τώρα κάμνομεν τόσα, ὅσα οἱ περιστάσεις ἐπιτρέπουν, καὶ αὔριον θὰ ἴδωμεν τί θὰ κάμωμεν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικός.

§128Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ δεχθῇ ὅπως ὁ νόμος οὗτος ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰδικῶς εἰς τὴν Χαλκιδικήν. Εἶναι δίκαιον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐκεῖ ὁ νόμος αὐτός, διότι θὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἀναμφισβητήτως αἱ ἀνάγκαι ὁλοκλήρου τῆς Μακεδονίας. Εἰδικῶς διὰ τὴν Χαλκιδικήν, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ὑπάρχουν περιφέρειαι ὁλόκληροι κουμάρων καὶ ζοῦν ὁλόκληραι οἰκογένειαι ἀπὸ τὰ κούμαρα. Θὰ ἐξυπηρετηθῇ λοιπὸν διὰ τῆς ἐπεκτάσεως ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν καταστροφὴν εὑρίσκεται εἰς μίαν κατάστασιν ἀθλίαν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐελπίδης.

§130ΧΡ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ νόμου, ἐφόσον εἶναι δυνητικὴ αὐτὴ ἡ διάταξις, διατὶ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων περιφερειῶν;

§131Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διότι θὰ γεννήσωμεν τὴν ὄρεξιν νὰ μᾶς διαφύγῃ ὁ φόρος, χωρὶς λόγον.

§132ΧΡ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ. Αὐτὸς ὁ νόμος περιέχει διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι εὐεργετικαὶ διὰ τοὺς μικροὺς ἀμπελουργούς. Διὰ τοῦτο, ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ἂν δύναται ὁ νόμος αὐτὸς νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς ἐπὶ τῶν ἄλλων περιφερειῶν. Ἐπίσης, ἐζήτησα καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν, ἀφορῶσαν τὸ ἄρθρον 3, ὅπως ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασκευῆς νέων ἀμβύκων, μὴ ἰσχύσῃ διὰ τὰς περιφερείας τὰς πληγείσας ὑπὸ φυλλοξήρας, διότι εἰς αὐτὰς τὰς περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν ἀμπέλια, δὲν ἔχομεν καὶ ἄμβυκας.

§133Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἄν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἦτο κἄτι τι τὸ ὁριστικὸν καὶ ἐρρύθμιζε τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος ὁριστικῶς, θὰ εἴχατε δίκαιον. Ἐπιφυλασσόμεθα νὰ κάμωμεν νομοσχέδιον ριζικόν.

§134ΧΡ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ. Θὰ ἔπρεπε τότε νὰ τεθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ εἶναι ἐντελῶς προσωρινὸν αὐτὸ καὶ ὅτι θὰ καταργηθῇ αὐτομάτως μετὰ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου.

§135Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει πραγματικῶς νὰ ἀναθεωρήσωμεν ὅλην αὐτὴν τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι τραγελαφική.

§136ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Εὐχαριστοῦμεν τὸν κ. Ὑφυπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι κατέθεσε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Βεβαίως, αἱ διατάξεις αὐτοῦ δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τῶν κατοίκων, ἀλλὰ δημιουργεῖται πράγματι μία θεραπεία. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, πρόκειται περὶ προσωρινῆς θεραπείας τοῦ ζητήματος τούτου. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς τραγελαφικῆς νομοθεσίας καὶ ὅτι θὰ ἑτοιμάσῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἀνάγκη ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἑξῆς ὑπόθεσις: Ὅτι διὰ τὸν α ἢ β λόγον μέχρι τοῦ προσεχοῦς θέρους δὲν ἔχει ψηφισθῆ ὁ νέος νόμος ὁ ὁριστικῶς ρυθμίζων τὸ ζήτημα τοῦ οἰνοπνεύματος, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί θὰ γίνῃ διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος; Νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ὑπέστη καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε θὰ ἐζήτουν σήμερον ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς δεχθῇ μίαν προσθήκην, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἂν μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς 1ης Αὐγούστου δὲν ἔχει ψηφισθῆ ὁ γενικὸς νόμος, νὰ δύναται, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ παρατείνεται ἐπὶ ἕν ἔτος, μόνον ὅμως διὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει ψηφισθῆ, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν τὰ βάσανα, τὰ ὁποῖα ὑπέστημεν καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς, διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος.

§137Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέχομαι τὴν τοιαύτην τροπολογίαν σας.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολαΐδης.

§139ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ Θεσσαλία, Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἡ χώρα, ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν ἐζήτησε φορολογικὰς διευκολύνσεις, ἀλλὰ τακτικώτατα πληρώνει τοὺς φόρους της, ὅπως ὡμολόγησε κατὰ τὸ 1932 ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μαρῆς. Ἐκ τούτου ἐμφαίνεται ὅτι ἡ Θεσσαλία εἶναι ἡ μόνη περιφέρεια, ἥτις κατὰ 90% ἐπλήρωσε τοὺς φόρους της καὶ αἱ φορολογικαὶ διευκολύνσεις δὲν ἰσχύουν δι’ αὐτήν. Καὶ σήμερον δὲν θὰ ἤρχετο νὰ ζητήσῃ προστασίαν, ἐὰν μὴ ἡ φυλλοξήρα καὶ αἱ βροχαὶ κατέστρεφον τὸν ἀμπελουργικὸν κόσμον καὶ τὸν ὡδήγουν εἰς πλήρη οἰκονομικὴν καταστροφήν. Πρὸ τῆς τρομερᾶς ταύτης καταστάσεως εὑρεθέντες, ἐσπεύσαμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζητήσαμεν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου περὶ ἀμβύκων 4650 μὲ τὴν προτροποποίησιν νὰ ἀπαλλαγοῦν τελείως τοῦ φόρου οἱ μικροπαραγωγοί, τὸν δὲ φόρον αὐτὸν νὰ πληρώσουν οἱ κάπως μεγαλείτεροι. Βλέπετε, ὅτι ὁ ἀλτρουϊσμὸς ἐπεκράτησε πλήρως. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ὁμολογήσῃ ἐπροστάτευσε ποικιλοτρόπως τὸν παραγωγικὸν ἐν γένει κόσμον. Ἐδέχθη καὶ ἀπήλλαξε τοῦ φόρου τοὺς μικροπαραγωγούς, αὐξήσασα κατά τι τὸν φόρον τῶν μεγαλειτέρων.

§140Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποίους μικροπαραγωγοὺς ἐπροστάτευσεν;

§141ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁ παλαιὸς νόμος ἐπέβαλε φορολογίας καὶ εἰς τοὺς μικροπαραγωγοὺς ἐνῶ σήμερον τοὺς ἀπαλλάσσει τελείως. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ ἐκφράσω καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, μετὰ μάλιστα τὴν παραδοχὴν παρ’ αὐτοῦ τῶν τροπολογιῶν, καὶ ἰδίως τῆς τελευταίας τοῦ κ. Σλῆμαν, εὐγνωμοσύνην ἐκ μέρους τοῦ ἀμπελουργικοῦ κόσμου καὶ νὰ διαδηλώσω ὅτι ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς θὰ ἀναγράφῃ μὲ χρυσᾶ γράμματα τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ τῶν συνεργαζομένων κομμάτων.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροπολογήθη;

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ νόμου 3782 «περὶ μετατροπῆς τῶν ποινῶν» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4132 καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ» (ἄρθρον 30 παραγρ. 4 τοῦ Συντάγματος).

§145ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἐξητάσθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπὸ αὐτῆς καὶ ἔμεινε σύμφωνος ἡ Βουλὴ μὲ τάς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν ὑπὸ τῆς Γερουσίας καὶ αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι διαφόρους ἄλλας διατάξεις. Διεπιστώθη λοιπὸν σύμπτωσις γνωμῶν τῶν Νομ. Σωμάτων ἐφ’ ὅλων τῶν ἄλλων τροποποιήσεων, πλὴν τοῦ ἄρθ. 19. Εἰς τὰ πρακτικὰ λοιπὸν ἀνεγράφη ὅτι ἡ Βουλὴ συνεφώνησε μετὰ τῆς Γερουσίας εἰς ὅλας τὰς τροποποιήσεις τοῦ νομοσχεδίου ἐκτὸς τοῦ ἄρθρου 19. Ἑπομένως, ἐφόσον ἡ Βουλὴ εἶπε διὰ τῶν πρακτικῶν ἐκείνων, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μετὰ τῆς Γερουσίας εἰς ὅλας τὰς ἄλλας τροποποιήσεις, ἔχομεν σύμπτωσιν γνωμῶν τῶν δύο Νομοθετικῶν Σωμάτων, καὶ ἑπομένως κατὰ τὸ σημεῖον τοῦτο ἐξέπνευσε τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου τὰς ἄλλας τροποποιήσεις, καὶ παραμένει μόνον ἡ διαφωνία ἡ ἀφορῶσα τὸ ἄρθρον 19;

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὶ ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 19;

§147ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ Γερουσία εἰς τὸ ἄρθρον 19 ἔθεσε τὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας δίδονται τὰ 3) 16 εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐνῶ ἡ Βουλὴ λέγει, ὅτι δὲν τὸ δέχεται αὐτό. Συνεπῶς, ἐπειδὴ τὸ δικαίωμα τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐξετάσῃ ἐκ νέου τὰς ἄλλας τροποποιήσεις, ἐξέπνευσεν, σήμερον δὲν ἔχομεν τίποτε ἄλλο νὰ κάμωμεν, εἰμὴ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν δέχεται τὸ ἄρθρον 19 ἢ ὄχι, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ εἴπῃ ὅτι δέχεται, φυσικὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ μείνῃ ὁλόκληρον ὅπως ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν.

§148Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἑπομένως ἐμμονὴ τῆς Βουλῆς σημαίνει ἄρνησιν εἰς τὴν χορήγησιν τῶν 3) 16;

§149Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ διαφορὰ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§151ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμε σχετικὴν δήλωσιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§152Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐφόσον τὰ 3) 16 θὰ δοθοῦν μεθαύριον εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, ἡ διαφορὰ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν καὶ ἂς μὴ προθῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§153ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἂς ἀναβληθῇ.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ἀπορριφθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Μαρτίου 1933 Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος «περὶ ἀκυρώσεως γνωμοδοτήσεων Δευτεροβαθμίων Ἀνακριτικῶν Συμβουλίων, ἐκδοθεισῶν ἀπὸ 1ης Ὀκτωβρίου 1932» (ἄρθρον 30 παράγρ. 4 τοῦ Συντάγματος). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι».

§156ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία.

§158ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ κάμω ἀγόρευσιν.

§159Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑφαρπαγὰς δὲν δεχόμεθα. Βοηθοῦμεν εἰλικρινῶς. Παρακαλοῦμεν νὰ γίνῃ ἡσυχία διὰ νὰ προχωρήσωμεν ὁμαλῶς.

§160Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ ὑφαρπαγῶν.

§161ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δέν θέλω νὰ ἀγορεύσω, διότι τὰ πράγματα ὁμιλοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν. Θέλω μόνον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ τὴν κύρωσιν ἑνὸς Νομοθετικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη παρὰ πᾶσαν ἀντίληψιν περὶ ἐκδόσεως τοιούτων Διαταγμάτων. Ἐκτὸς τούτου ἀφορᾷ ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀφορμὴ αὐτὴν τὴν στιγμήν μιᾶς παραλυσίας εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Κατηγορεῖται διὰ βαρυτάτην πρᾶξιν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ κατάλληλος νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἄν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἠθικὴν εὐθύνην καὶ τὴν εὐθύνην τῶν συνεπειῶν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, εἶνε, βεβαίως, ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ. Ἡμεῖς δὲν θὰ ἐξεγερθῶμεν, οὔτε θὰ ἐπαναστατήσωμεν. Νομίζω ὅμως, ὅτι λόγοι στοιχειώδους εὐπρεπείας ἐπιβάλλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§162Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ αὐτὰ τὰ ἴδια εἶχον νὰ εἴπω, Κύριε Πρόεδρε.

§163ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν, Κύριε Πρόεδρε.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ, Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ καὶ Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ καὶ τοῦ Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὸ ὄνομα ἑκάστου βουλευτοῦ, διεξάγεται φανερὰ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τοῦ ἐρωτήματος τεθέντος οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς λέγουσι «ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς, ὁ κ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα. Ἐψήφισαν 181, εἶπον ναὶ 131. Εἶπον ὄχι 50. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ὡς συγκεντρῶσαν τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 30 παράγραφος 4 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένην ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, (κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον) ἐγένετο δεκτόν ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς ἔχον οὕτω:

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ νόμου 3782 «περὶ μετατροπῆς ποινῶν» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4132 καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ». (ἄρθρον 30 παράγρ. 4 τοῦ Συντάγματος).

§166Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ πρὸ ὀλίγου νὰ μὴ γίνῃ;

§167ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Θὰ τὸ ψηφίσωμεν. (Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Χρ. Βαφέας, Χρ. Παπασταύρου, Λ. Νταλίπης, καὶ τοῦ Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα ἑκάστου βουλευτοῦ, διεξάγεται φανερὰ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τοῦ ἐρωτήματος τεθέντος οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν 13ην παράγραφον τοῦ δευτέρου ἄρθρου ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς λέγουσι Ναί. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.) Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς, ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 163. Εἶπον ναὶ 158, εἶπον ὄχι δύο καὶ τρεῖς «παρών». Ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον, ὡς συγκεντρῶσαν τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν 13ην παράγραφον τοῦ δευτέρου ἄρθρου (κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον) ἔχον οὕτω:

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΝ

§168Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀναπτύξω μίαν πρότασιν ἀφορῶσαν τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§170Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι σύσσωμος ἡ Βουλὴ θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς εἰργάσθη ἀόκνως καὶ μετὰ παραδειγματικῆς ἐπιμελείας καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἀκόμη δὲ καὶ κατὰ τὰς διακοπὰς τὸ προσωπικὸν εἰργάσθη, διαρκούσης τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ τῶν λοιπῶν Ἐπιτροπῶν. Ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς θυσίας ὡρισμένας, καθόσον λόγῳ τῶν συνεχῶν συνεδριάσεων ἠναγκάζοντο καὶ διὰ τὸ φαγητόν νὰ ὑφίστανται προσθέτους δαπάνας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι θὰ ἦτο ἐπιτακτικὸν καθῆκον τῆς Βουλῆς νὰ προτείνῃ καὶ νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως λόγῳ τῶν ἑορτῶν δοθῇ ἐπίδομα εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν φρουρὰν τῆς Βουλῆς.

§171Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ βάσει ἐθίμου ἰσχύοντος παλαιόθεν, τὸ ἐπίδομα αὐτὸ δίδεται. Ὥστε δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν τι νέον καὶ καινόν.

§172ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἀπολύτως σύμφωνοι.

§173ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος Βουλῆς). Πλὴν ἐμοῦ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ τίποτε ἄν δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, λέγει ὁ Κανονισμὸς τὶ πληρώνεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς. Πρὸ ἑνός μηνός ἐπέρασαν διάφοροι κ. κ. Βουλευταὶ μίαν πρότασιν νὰ δοθῇ μία ἀποζημίωσις ὑπερωρίας εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, εὑρῆκα τὸν μπελά μου καὶ κατώρθωσα ἐπὶ τέλους νὰ μὴ ἀποφύγω καὶ ἔδωκα τὴν ἀποζημίωσιν. Ἄλλην ἀποζημίωσιν τώρα; Τέσσαρας μισθούς; Νομίζω, δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς δώσωμεν, χωρὶς νὰ γεννήσωμεν ζητήματα μὲ τὸν ἄλλον ὑπαλληλικὸν κόσμον. Ἄλλωστε δὲν ἔχω πίστωσιν καὶ πρέπει νὰ λυθῇ διὰ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§174Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὴν ὁμοφωνίαν τῆς Βουλῆς, κ. Συνάδελφοι, διέκοψε μία ἀντίρρησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Δέν δύνανται νὰ συσχετισθοῦν αἱ περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ὑπέμνησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ παραπονοῦνται, διότι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς λαμβάνουν κατὰ σύστημα καθιερωμένον ἀπὸ δεκαετίας, διότι διανυκτερεύουν, ἕνα μισθόν. Δίδεται ὡς ἀποζημίωσις διὰ τὰς ὁλονυκτίους καὶ τὰς ἐκτάκτους ὑπηρεσίας, διὰ τὰς ὑπερωρίας. Ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, ὅταν ἐργασθοῦν ἡμίσειαν ὥραν παίρνουν τὴν ὑπερωρίαν των. Ἑπομένως δὲν ἔχει βάσιν πραγματικὴν καὶ νομικήν, ἐὰν θέλετε, ἡ πρότασις τοῦ κ. Προέδρου. Ἀλλὰ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Κυβερνήσεως λέγω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ εἰσαγάγῃ καινὰ δαιμόνια, διότι τὸ σύστημα αὐτὸ εἶναι καθιερωμένον ἀπὸ δωδεκαετίας, πάντοτε ἐδώκαμεν τὸν 13ον μισθόν, ὅταν συνέπεσε νὰ ἔχωμεν ὁλονυκτίας.

§175Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν πρότασιν, τὴν οὕτω πως εἰσαχθεῖσαν εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐπεκράτησε νὰ θεωρῆται ὅτι ὅσον ἐργάζονται οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς δὲν ἐργάζονται ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους. Δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ὅσον ἐργάζονται οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, δὲν ἐργάζονται οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς, ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς διακοπὰς τοῦ θέρους κλπ. Οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας ἐργάζονται, ὅσον δὲν ἐργάζονται οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς, ἄν ἐξετάσητε τὸ μισθολόγιον τῆς Βουλῆς, ἀμείβονται πλουσιοπαρόχως. Ἄν κυττάξητε τοὺς βαθμούς των, θὰ ἴδητε, ὅτι εἶναι ἀνώτεροι ἀπὸ τοὺς βαθμοὺς τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσόντα καὶ ἄλλας γνώσεις περισσοτέρας ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ προσόντα καὶ τὰς γνώσεις τὰς ὁποίας ἔχουν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ πρὸ δύο μηνῶν ἐψήφισεν ἕνα Κανονισμὸν ἀληθῶς εὐεργετικόν, σκανδαλώδη, ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι ἐπῆραν ἀπὸ ἕνα βαθμόν, ὅλοι ἐτακτοποιήθησαν οἰκονομικῶς. Δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι παραδεκτὸν κάθε τόσον ἡ Βουλὴ νὰ δίδῃ ἐπιδόματα καὶ νὰ δημιουργῇ μίαν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ἄλλων κρατικῶν ὑπηρεσιῶν. Ὡς πρώην διευθυντὴς τῶν γραφείων τῆς Βουλῆς καὶ ὡς βουλευτὴς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐναντίον τῆς προτάσεως ταύτης.

§176Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω ποία πρότασις εἶναι, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμὸς καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. Δὲν ἠμπορεῖ μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων νὰ φέρωμεν μίαν πρότασιν οἱασδήποτε φύσεως, διότι δημιουργεῖται μία ἀνωμαλία καὶ ἀταξία, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι ὀρθόν νὰ τὴν δεχθῶμεν. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός.

§177Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας νὰ τὴν φέρωμεν κατόπιν.

§178Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν πάσῃ περιπτώσει τώρα θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§179Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἴπετέ μας καθαρά, ἄν δὲν τὴν θέλετε.

§180Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι θέμα ἐκτὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§181Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατετέθη ἢ δὲν κατετέθη πρότασις;

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§183Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἂν κατετέθη δὲν τὴν συζητοῦμεν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5 «περὶ κατωτέρων γεωργικῶν σχολῶν κλπ.».

§185Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὴν Γερουσίαν νομίζω, ὅτι ἐδέχθητε μίαν τροπολογίαν, ὅτι οἱ θεολόγοι δὲν δύνανται νὰ διορίζωνται εἰς γεωργικὰ σχολεῖα.

§186Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Φιλόλογοι καὶ θεολόγοι ἐξωμοιώθησαν διὰ νόμου.

§187Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος, κ. Ὑπουργέ, εἶνε πολὺ ψυχολογημένον τὸ νομοθέτημα.

§188Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἂν πρόκειται εἰς τὰ γεωργικὰ σχολεῖα νὰ διδάσκωνται μόνον τὰ θρησκευτικά....

§189Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἄριστα ὡς πρὸς τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ.

§190ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. Νὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Λ. Λούλης, Λ. Μπασιᾶκος, Α. Στράτος, καὶ τοῦ Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὸ ὄνομα ἑκάστου βουλευτοῦ, διεξάγεται φανερὰ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τοῦ ἐρωτήματος τεθέντος οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς λέγουσι ναί. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς, ὁ κ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 160. Εἶπον ναὶ 157. Εἶπον ὄχι 3. Ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον ὡς συγκεντρῶσαν τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 30, παράγρ. 4 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένην ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς (κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον) ἔχον οὕτω.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία κλπ. ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 ἐδάφ. 7 τοῦ νόμου ΧΞΣΤʹ ὡς συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου 3859 περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Α. Λούλης, Λ. Στράτος καὶ Α. Μπασιᾶκος.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. Μεθ’ ὅ. τοῦ Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὸ ὄνομα ἑκάστου βουλευτοῦ διεξάγεται φανερὰ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τοῦ ἐρωτήματος τεθέντος οὕτω. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, λέγουσι ναί. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς, ὁ κ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 146. Εἶπον ναὶ 143. Εἶπον ὄχι εἷς. Εἶπον «παρών» δύο. Ἑπομένως ἡ πρότασις νόμου, ὡς συγκεντρώσασα τὴν ἀπαιτουμένην κατὰ τὸ ἄρθρον 30 παράγρ. 4 τοῦ Συντάγματος ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ἐγένετο δεκτὴ ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς (κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον) ἔχον οὕτω:

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ἀπορριφθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τρόπου καταβολῆς τῶν μὴ καταβληθεισῶν διαφορῶν κατὰ τὸ ἀπὸ 16)12)32 Διάταγμα περὶ ἐκκαθαρίσεως κλπ.». Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς.

§195Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὡς αἰτιολογικὴ βάσις τοῦ νομοσχεδίου φέρονται δύο λόγοι. Πρῶτον ἡ εὐθύνη τὴν ὁποίαν κατὰ μέγιστον μέρος ἐπιρρίπτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰς τὸ Κράτος διὰ τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου, καὶ δεύτερον ἡ ἀδυναμία τῶν χρηματιστῶν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ἐκ τῶν διαφορῶν ὑποχρεώσεις των. Καὶ οἱ δύο λόγοι συμπλέκονται μεταξύ των, ὥστε ἀδιστάκτως δύναταί τις εἰπεῖν, ὅτι λείπει ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον οἱαδήποτε σαφὴς καὶ ἑδραία δικαιολογητικὴ βάσις. Διότι, ἐὰν ἐκ λόγων ἀδυναμίας, δὲν δύνανται οἱ χρηματισταὶ νὰ καταβάλουν τὰς διαφοράς, ἀνερχομένας εἰς διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ληφθῇ μέριμνα ὅπως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν περιουσίαν καὶ εὑρίσκονται εἰς καλὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν φανῶσι συνεπεῖς ἐξ ὁλοκλήρου ἢ ἐν μέρει εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των. Ὄχι μόνον δὲν λαμβάνεται τοιαύτη πρόνοια, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον 7, ἡ ὁποία αἴρει τὴν βάσιν αὐτήν, διότι ἐκ τῶν ὑστέρων ἐπιτρέπει τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν χρηματιστῶν νὰ ἀναλάβουν ὅσα κατέβαλον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των. Δὲν δύναται σοβαρῶς νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἡ ἀδυναμία ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων τῶν χρηματιστῶν ὑπῆρξεν ὁ λόγος ὅστις ὤθησε τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ ἕτερος λόγος τῆς εὐθύνης τοῦ Κράτους — σημειώσατε ὅτι κατ’ ἀρχὴν τὴν καθώριζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς 90% καὶ τώρα τὴν ἀναβιβάζει εἰς τὰ 95%—δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι λόγος, ὅστις θὰ ἔπρεπε νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἓν ὀλέθριον καὶ κακὸν προηγούμενον διὰ τὴν Χώραν. Τὸ Χρηματιστήριον ἔκλεισε κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ δύο μῆνας, κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Χρηματιστηρίου, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ὑπάρχουν διαφοραὶ αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἐκ τοῦ ὅτι οἱ χρηματισταὶ δι’ ἴδιον λογαριασμὸν ἐνήργησαν χρηματιστηριακὰς πράξεις μὲ σκοπὸν νὰ ἐπωφεληθοῦν οἱ ἴδιοι. Αἱ πράξεις δὲ αὐταὶ ἀπαγορεύονται ἀπὸ τὴν χρηματιστηριακὴν νομοθεσίαν, ὑπάρχουν δὲ δι’ αὐτὰς καὶ ποινικαὶ κυρώσεις. Δὲν θὰ ἔπρεπε συνεπῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἑνώσῃ φύρδην μίγδην εἰς τὸ νομοσχέδιον πράξεις τιμωρουμένας ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου. Καὶ ἐὰν θὰ ἔφθανέ τις νὰ δεχθῇ ὅτι ὑπάρχει εὐθύνη διὰ τὸ Κράτος, φυσικὸν καὶ ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ἱκανοποιηθοῦν μόνον αἱ θεωρούμεναι ὑπὸ τῆς χρηματιστηριακῆς νομοθεσίας ἔγκυροι πράξεις. (ἀναγινώσκει) «καὶ πέραν ὅμως τούτου, καὶ ἐὰν ἀκόμη θὰ ἔφθανέ τις εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι κατὰ μέγιστον μέρος ἡ εὐθύνη βαρύνει τὸ Κράτος, θὰ ἦτο πρέπον, θὰ ἦτο φυσικόν, θὰ ἦτο ὀρθόν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ρυθμίσῃ μόνον τὰς πράξεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑφισταμένου χρηματιστηριακοῦ νόμου, εἶναι πράξεις ἔγκυροι, διὰ νὰ ἀναγνωρίζωνται ὡς πράξεις χρηματιστηριακαί. Δὲν ἔπραξεν ὅμως τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρὰ περιέλαβεν εἰς τὸ νομοσχέδιόν του μίαν ἐκτεταμένην βάσιν, περιέλαβεν εἰς τὸ νομοσχέδιόν του πράξεις ἔξω κάθε μορφῆς χρηματιστηριακῆς, πράξεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καθόλου τὸν χαρακτῆρα οὔτε τὴν τυπικὴν μορφὴν τὴν χρηματιστηριακήν, περιέλαβεν ἀκόμη καὶ πράξεις καθαρῶς ἀστικῆς μορφῆς. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διὰ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, πρέπει νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰς πράξεις αὐτάς, διὰ νὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ μίαν σαφῆ ἰδέαν. Ὑπάρχουν α) αἱ πράξεις αἱ καθαρῶς χρηματιστηριακαί. Ὑπάρχουν αἱ πράξεις αἱ χρηματιστηριακαί, αἱ περιβεβλημέναι δηλαδὴ τὸν τύπον καὶ τὴν μορφὴν τῆς χρηματιστηριακῆς πράξεως, ἐκεῖναι τὰς ὁποίας ὁ νόμος ὁ χρηματιστηριακὸς τὰς ὀνομάζει ὡς τοιαύτας. Αἱ πράξεις αὗται ἔχουν γίνει εἴτε τοῖς μετρητοῖς, εἴτε ἐπὶ προθεσμίᾳ. Αἱ πράξεις ἐπὶ προθεσμίᾳ καλύπτουν συνήθως τὴν λεγομένην πρᾶξιν ἀέρος. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ πράξεως τῆς ὁποίας σκοπὸς εἶναι ἡ κυβεία. Δὲν εἶναι σκοπὸς τῶν πράξεων τούτων ἡ ἀγορὰ τῶν χρεωγράφων, ἀλλὰ ἡ κάλυψις μιᾶς διαφορᾶς εἴτε πρὸς τὰ ἄνω, εἴτε πρὸς τὰ κάτω, διαφορᾶς ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἀναλόγως τῆς ἐξελίξεως τῶν χρηματιστηριακῶν τιμῶν. Μετὰ τὰς πράξεις ταύτας ἔρχονται αἱ πράξεις, αἱ ὁποῖαι συνήφθησαν μὲν ὑπὸ χρηματιστῶν, χωρὶς ὅμως νὰ εἶναι περιβεβλημέναι τὸν τύπον τῆς χρηματιστηριακῆς πράξεως. Τοιαῦται πράξεις εἶναι τὰ δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ χρηματιστηριακῶν πραγμάτων, ἐπὶ ἀντικρυσμῷ χρηματιστηριακῶν πραγμάτων, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχουν τηρηθῆ αἱ διατυπώσεις τοῦ νόμου. Καὶ τρίτον εἶνε αἱ πράξεις αἱ καθαρῶς ἀστικῆς φύσεως. Τοιαῦτα εἶνε γενικῶς τὰ δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ χρηματιστηριακῶν πραγμάτων. Αὐταὶ εἶναι καθαρῶς ἀστικαὶ πράξεις, τὸ δὲ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἰς ἐπανειλημμένας του ἀποφάσεις ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν του, πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν εἷς χρηματιστὴς ἐνεχυρίασε χρεώγραφα διὰ νὰ προικίσῃ τὴν κόρην του, ἢ διὰ νὰ ἀγοράσῃ οἰκόπεδον, ἢ νὰ ἀγοράσῃ περιουσιακὰς ἀξίας, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ διαφορὰ αὐτή, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἀργότερον, νὰ θεωρηθῇ ὡς χρηματιστηριακὴ διαφορὰ καὶ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ τὴν διαφορὰν αὐτήν. Πράξεις δηλ. καθαρῶς ἀστικῆς μορφῆς....

§196Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐννοεῖται ὅτι αὐτὰ δὲν τὰ λέγω οὔτε ἐγώ, οὔτε τὸ νομοσχέδιόν μου. Αὐτὰ τὰ λέγει ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς.

§197Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον περιεπλανᾶτο ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους, ἴσως νὰ τὸ ἔχῃ λησμονήσῃ. Θὰ τὰ ἀναγνώσω τὰ ἄρθρα, διὰ νὰ ἴδητε τὶ νομοθετεῖτε, διὰ νὰ ἐνθυμηθῆτε· ἴσως νὰ τὰ ἔχητε λησμονήσῃ. Λέγετε εἰς τὸ ἄρθρον 7: «Αἱ κατὰ τὸ ἄρθρον κλπ.» (ἀναγινώσκει). Τὸ ἄρθρον 4ον λέγει τὰ ἑξῆς: «Αἱ ἐκ τοῦ κατὰ τὰ ἀνωτέρω κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ὅπως βλέπετε ὅτι......

§198Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὅπως βλέπετε αὐτὸ συνήγαγεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι πράξεις ἀπηγορευμένας ἀπὸ τὸν νόμον τὰς ρυθμίζω. Αὐτὰ λέγει.

§199Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εὗρεν ἕν πρόχειρον ἐπιχείρημα. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐγὼ πράξεις ἀπηγορευμένας ἀπὸ τὸν νόμον ρυθμίζω, ἀφοῦ τὰς ρυθμίζει τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, βάσει νόμῳ ἐξουσιοδοτήσεως. Αὐτὸ εἶναι ἐπιχείρημα. Ἀφήνω τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δικαιολογηθῇ, ἰσχυριζόμενος ὅτι ὑπάρχει Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐλευθέρως καὶ κατὰ τὴν κρίσιν του ἐδημοσίευσε καὶ διετύπωσεν ὁ ἴδιος, καὶ μάλιστα διὰ νὰ προσθέσῃ καὶ κάτι τι παραπάνω, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὅταν ἔστειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ Διάταγμα πρὸς ἐπεξεργασίαν, τοῦ ὑπέβαλε τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἐτόνισα προηγουμένως, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, πράξεις ἔξω τοῦ χρηματιστηριακοῦ νόμου καὶ πράξεις ἔξω τῶν χρηματιστηριακῶν συναλλαγῶν, νὰ ἐπενδυθοῦν ἐκ τῶν ὑστέρων, διότι τὸ σχέδιον τοῦ Διατάγματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας περιελάμβανεν ὅλας τὰς πράξεις τὰς ὁποίας συνῆψαν οἱ χρηματισταὶ πρὸ τοῦ κλεισίματος ἀκόμη τοῦ Χρηματιστηρίου, δηλαδὴ πρὸ τριῶν ἐτῶν. Ἦλθε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ τοῦ εἶπε, Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ θέσητε καὶ προθεσμίαν. Δὲν πρέπει πράξεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν πρὸ τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου, νὰ νομιμοποιηθοῦν τώρα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ νὰ δώσῃ τὴν προθεσμίαν, διετύπωσε κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: «Ἐπὶ τῇ βάσει κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ὅσοι εἶναι νομικοὶ δύνανται νὰ ἐννοήσουν κατὰ πόσον ὁ περιορισμὸς οὗτος ἀποτελεῖ χρονικὸν περιορισμὸν ἢ ὄχι. Νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ σαφὲς τὸ πρᾶγμα. Καὶ διὰ νὰ προχωρήσω, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐδημοσίευσε καὶ ἐξέδωκε Διάταγμα ρυθμιστικὸν τῶν σχέσεων αὐτῶν, τῶν διαφορῶν αὐτῶν, καὶ μάλιστα Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἦτο πολὺ στενώτερον κατὰ βάσιν ἀπὸ τὸ ἀπεράντου βάσεως νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Καὶ ἦτο πολὺ στενώτερον, διότι ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι τὰς πράξεις, τὰς ἀκύρους, τὰς πράξεις τῆς κυβείας, τὰς ἐπὶ προθεσμίᾳ χρηματιστηριακὰς πράξεις, δὲν τὰς ἀπεζημίωνεν ὅλας κατ’ ἀρχήν, ὅπως πράττει σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ τοὺς ἔδιδε 30%. Τότε, λέγω, ἐγεννήθη τοιαύτη ἀντίδρασις, ὥστε ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων πρὸ τῆς ἐξεγέρσεως τῆς κοινῆς γνώμης, δὲν ἐδημοσίευσε τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο καὶ διὰ νὰ φέρω εἰς τὴν μνήμην τῆς Βουλῆς καὶ ὡρισμένας σκέψεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν τότε, σκέψεις χαρακτηριστικὰς τῆς ἐντυπώσεως τὴν ὁποίαν προεκάλεσε τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο, τὸ πολὺ στενωτέρας βάσεως ἀπὸ τὸ σημερινόν, θὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἡ «Πρωΐα» τῆς 20ης Αὐγούστου 1932, ὑπὸ σημείωσιν τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς ἐπιστολὴν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Κωστοπούλου, δικαιολογοῦσαν δὲ τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο, ἔλεγε: «Δέν δύναται παρά νά....κλπ.». (ἀναγινώσκει).

§200Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Βουλευτά, μὲ συγχωρεῖτε· ἡ «Πρωΐα» ὀρθῶς ἔλεγεν, διότι ὁ προκάτοχός μου τὰς διαφορὰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ διακανονίσωμεν διὰ νόμου, διεκανόνιζε διὰ Διατάγματος.

§201Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Τὸ σημείωμα ἔλεγε σαφῶς καὶ ἀπροκαλύπτως ὅτι ἔκαμνε πᾶσαν προσπάθειαν τείνουσαν νὰ περιλάβῃ καὶ διαφορὰς ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι προῆλθον ἀπὸ τὸ τελευταῖον δεκαπενθήμερον τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου, καὶ σεῖς περιλαμβάνετε εἰς τὸ Διάταγμά σας σήμερον, διαφορὰς αἱ ὁποῖαι, ὄχι μόνον εἶναι ἔξω τοῦ δεκαπενθημέρου τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου, ἀλλ’ ἀνάγονται εἰς χρόνον πολὺ προγενέστερον τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ περιλαμβάνετε καὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι καθαρῶς ἀστικῆς μορφῆς.

§202Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Βουλευτά, τὸ Διάταγμα δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀνοίξῃ τὸ Χρηματιστήριον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τοῦ διακανονισμοῦ τῶν διαφορῶν, μολονότι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κάμω διὰ Διατάγματος, δὲν τὸ ἔκαμα καὶ τὸ κάμνω διὰ νόμου εἰς τὴν Βουλήν. Τώρα, σεῖς λέγετε, ὅτι αὐτὰ ποὺ περιλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι καλὰ ἢ κακά, ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ. Ἅμα ὅμως ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ἡ Βουλὴ δὲν δύναται παρὰ αὐτὸ τὸ Διάταγμα νὰ εἶναι νόμιμον, ἐφόσον εἶναι νόμος τῆς Βουλῆς.

§203Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ Διάταγμα διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ρυθμίσῃ τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς, εἶναι ἐκεῖνο ἀκριβῶς εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει ὁ κ. Ὑπουργὸς πράξεις διαφόρους, τὰς ὁποίας ἔρχεται σήμερον καὶ νομοθετικῶς νὰ ἱκανοποιήσῃ. Ὁρίζει μάλιστα καὶ τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς διὰ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου. Ἔρχεται σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος ἐκείνου εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς περιέλαβεν ὅλας αὐτὰς τὰς πράξεις καὶ τὰς ἔξω χρηματιστηριακάς, τὰς ἀστικῆς φύσεως πράξεις, ἔρχεται σήμερον, ἀντὶ νὰ τροποποιήσῃ, ἀντὶ δηλαδὴ νὰ καταβάλουν οἱ χρηματισταὶ τὴν διαφορὰν αὐτήν, ἔρχεται νὰ ὁρίσῃ ὅτι τὴν διαφορὰν αὐτὴν τὴν καταβάλλει τὸ Κράτος ἔκ τινος εἰδικοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον συνιστᾶται ἐξ εἰδικῶν πόρων, ἐξ εἰδικῆς φορολογίας.

§204Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Μάλιστα, αὐτὰ τὰ περιλαμβάνει ὁ νόμος καὶ ὄχι τὸ Διάταγμα.

§205Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν φέρει αὐτὸς τὴν εὐθύνην τοῦ δημοσιευθέντος Διατάγματος; Τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσε δὲν εἶναι ἔργον τῶν χειρῶν του;

§206Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἔργον τῶν χειρῶν μου εἶναι....

§207Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. .. δὲν ἔθεσεν αὐτός τὴν βάσιν τὴν ἀπέραντον τὴν ὁποίαν σήμερον ἔρχεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ Κράτος νὰ πληρώσῃ;

§208Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προφυλάξω τὸν κ. Ὑπουργόν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπὸ μίαν πλάνην εἰς τὴν ὁποίαν φοβοῦμαι ὅτι ὑποκύπτει. Τὸ γεγονός, ὅτι ἔρχεται ὑπὸ τύπον νομοσχεδίου, δὲν μεταβάλλει τοῦτο, ὅτι τὴν εὐθύνην αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον σεῖς καταθέτετε, ἔχετε σεῖς, εὐθύνην....

§209Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀσφαλῶς.

§210Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. .. καὶ τὴν ἀλληλεγγύην τὴν ἔχετε σεῖς. Ἐὰν ψηφισθῇ ἢ ὄχι, εἶναι ἕν δεύτερον θέμα. Ἐάν θὰ καταστῇ ἢ ὄχι νόμος, ἐὰν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, καταθέτουσα νομοσχέδιον, ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν διατάξεων τὰς ὁποίας προσάγει εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Δέν παραμένει οὐδετέρα καὶ ξένη πρὸς τὸ κείμενον, ὡς ἐὰν ἐξεδίδετο Διάταγμα, θὰ εἶχε τὴν εὐθύνην τοῦ Διατάγματος. Ἐφόσον ἔγινε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις δέν μένει οὐδετέρα, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν εὐθύνην αὐτοῦ.

§211Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κάθε ἄλλο ἀπὸ αὐτὸ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§212Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔδωκα μίαν ἀποσαφήνισιν, διότι ἐγεννήθη μία παρεξήγησις.

§213Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ παρεξήγησις, ἡ Κυβέρνησις εὐχαριστεῖται διότι ἐδώκατε σεῖς τοιαύτην ἐξήγησιν. Καὶ ὁ νόμος, καὶ τὸ Διάταγμα, καὶ οἱαδήποτε ἄλλη πρᾶξις ἔρχεται εἰσηγουμένης τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος τουλάχιστον πολιτικῶς. Εἶναι ὑπεύθυνος, διότι ἡ πλειονοψηφία ἢ καὶ ἡ μειονοψηφία ἀκόμη, ὑποστηρίζουσα αὐτό, δὲν ὑπέχει τὴν εὐθύνην, ἀλλ’ ἐάν ἡ πρᾶξις αὐτὴ εἶναι συμφέρουσα εἰς τὸν τόπον ἢ ὄχι, τοῦτο εἶνε ζήτημα ὅπερ ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Περὶ αὐτοῦ εἴμεθα σύμφωνοι, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὸν ἀγορεύοντα μίαν ἄλλην πλάνην, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκεῖνος ἔχει περιπέσει. Λέγει ὅτι τὸ Διάταγμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει χρηματιστηριακὰς ἢ μὴ χρηματιστηριακὰς διαφορὰς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὰς μὴ χρηματιστηριακὰς διαφοράς, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τοῦ λέγει: Ἐγὼ ἤνοιξα τὸ Χρηματιστήριον διὰ τοῦ Διατάγματος, διότι ἐπείγει νὰ ἀνοιχθῇ τὸ Χρηματιστήριον, κατόπιν δὲ δι’ ἑνὸς νόμου θὰ κανονίσωμεν τὰς σχέσεις — ἐδῶ ἔρχεται ὁ νόμος — ἑπομένως καὶ ἐὰν εἶναι χρηματιστηριακαὶ αἱ πράξεις αἱ κανονιζόμεναι, ἢ εἶναι καὶ πέραν τούτου, ὁ νόμος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὰς κανονίσῃ. Ἐάν καλῶς ἢ κακῶς κανονίζονται, τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ὁ εἰσηγητὴς Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις. Τὸ θέμα εἶναι ἐντελῶς διάφορον, σεῖς ἐθίξατε ἕν ἄλλο θέμα καὶ πολὺ καλὰ τὸ ἐθίξατε, καὶ σᾶς εἶπα, ὅτι σᾶς εὐχαριστῶ, διότι ἐδώκατε αὐτὴν τὴν ἀφορμήν. Δέν ἤθελα νὰ ὁμιλήσω διακόπτων τὸν ρήτορα, ἀλλὰ τὸ ἔπραξα διότι εἶχε περιπέσει εἰς μίαν πλάνην προφανῆ. Ἐδῶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου μεταβάλλει τὴν διαδικασίαν τῆς πτωχεύσεως καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ ὁρίζει τόσα θὰ πάρῃς σύ, τόσα ὁ ἄλλος, αὐτὸς θὰ προτιμηθῇ, οἱ τάδε θὰ προτιμηθοῦν κλπ., νόμον μάλιστα, ὁ ὁποῖος, κατά τινα ἄποψιν, ἦτο ἀντισυνταγματικός, διότι μοῦ ἀφαιρεῖς τὴν περιουσίαν μου χωρὶς νὰ μὲ ἀποζημιώσῃς. Αὐταὶ εἶναι περιστάσεις ἀνώμαλοι, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται ἀνώμαλα μέτρα. Ἐκάμαμε τὴν σκέψιν νὰ ἀνοίξῃ τὸ Χρηματιστήριον διὰ Διατάγματος, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρετηρήθη, ὅτι προεκλήθησαν κἄτι ἀντεγκλήσεις σχετικαὶ πρὸς τὸ Διάταγμα, εἴπομεν· θὰ ὑπάγωμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ ἂς κάμει ὅ,τι θέλει ἐπὶ τοῦ Διατάγματος.

§214Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρεῖ τὸ Διάταγμα ὡς συνταγματικὸν καὶ νόμιμον, ἢ τὸ ἀπέκλεισεν, ἐπιθυμῶν τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον νὰ διευθετήσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς; Ποία ἦτο ἡ ἔννοια τῆς διαστολῆς τοῦ Διατάγματος ἢ τοῦ νόμου;

§215Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ σᾶς εἴπω τὶ ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διότι δὲν ἤθελε νὰ τὸ κανονίσῃ διὰ Διατάγματος, ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον. Λέγει, ἐπὶ τέλους, ἂς ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ Βουλὴ ἂς κάμει ὅ,τι θέλει, καὶ ἔφερε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρᾶγμα. Τώρα, ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι κακῶς ἐρρύθμισε τὰς πράξεις, δύναται νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλ’ ἐὰν θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τὰ τοῦ Διατάγματος καλῶς ἢ κακῶς διεκανονίσθησαν, εἶναι, κατ’ ἐμέ, ἐκτός τοῦ θέματος.

§216Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ κατήντησε νὰ εἶμαι ὁ διακόπτων καὶ ἄλλοι οἱ ἀγορηταί, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο, εἰς τὸ ὅτι δὲν πρέπει νὰ νομίζῃ....

§217Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Παπανδρέου μετετόπισε τὸ ζήτημα.

§218Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνοίξῃ τὸ Χρηματιστήριον, εἶναι ἄσχετον εἰς τὴν πλευράν του τὴν μίαν ἀπὸ τὴν ἄλλην, εἶνε ἄσχετον δηλ. τὸ μέρος τοῦ Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου, καὶ ἄσχετον ποίας διαφορὰς θὰ ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀποζημιώσῃ καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ. Δὲν ἔχει σχέσιν τὸ ἕν μὲ τὸ ἄλλο καὶ ἀπόδειξις ὅτι διὰ τοῦ Διατάγματος δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ ρύθμισις αὐτῶν τῶν διαφορῶν, ὅπως νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι τὸ γεγονός ὅτι ἀπὸ τότε ποὺ ἤνοιξε τὸ Χρηματιστήριον ἕως σήμερον δὲν ἔχει καταβληθῆ οὔτε ὀβολός ἀπὸ τὰς διαφορὰς αὐτάς καὶ ἐν τούτοις τὸ Χρηματιστήριον λειτουργεῖ.

§219Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διατί;

§220Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Διότι, ἀφοῦ μοῦ τὸ λέγετε αὐτό, θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς. Σφάλμα σας, κ. Ὑπουργέ, βασικὸν εἶναι τὸ ὅτι κατὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου εἰς τὸ Διάταγμα αὐτὸ περιελάβατε καὶ διάταξιν, δυνάμει τῆς ὁποίας τὰ χρεώγραφα πηγαίνουν εἰς χεῖρας ἐκείνων ὅπου εὑρίσκονται, καὶ σφάλμα σας τὸ ὅτι ὡρίσατε τότε, διά τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, ὡς τιμὴν διαφορᾶς τὴν μέσην τιμὴν τῶν εἴκοσι πρώτων ἐργασίμων ἡμερῶν μετὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου. Αὐτὸ ἦτο τὸ βασικὸν σφάλμα. Καὶ διὰ νὰ ἴδητε πόσον ἦτο βασικὸν καὶ τεράστιον τὸ σφάλμα σας, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐπήγατε καὶ ἐθέσατε ὡς τιμὴν πρός εὕρεσιν τῆς διαφορᾶς τὰς πρώτας εἴκοσιν ἡμέρας ἀπὸ τοῦ ἀνοίγματος τοῦ Χρηματιστηρίου. Καὶ ὁ πλέον ἀνίδεος ἀπὸ τὰ χρηματιστηριακὰ πράγματα, θὰ γνωρίζῃ ὅτι ἕν Χρηματιστήριον κλεισμένον ἐπὶ 1½ ἔτος, τοὐλάχιστον τούς δύο, τρεῖς πρώτους μῆνας ἕως ὅτου ἀναλάβει ἀπὸ τὸ κλείσιμον τοῦ 1½ ἔτους, ἀπὸ τὸ πλῆγμα τὸ ὁποῖον ἐδέχθη, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἕν περιθώριον χρόνου. Καὶ σήμερον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐὰν δὲν εἶχε κάμει τὴν πρᾶξιν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν εἶχεν ἀφήσει τὰς διαφορὰς ἕως σήμερον ἐκκρεμεῖς, σήμερον δὲν θὰ ὑπῆρχον κἄν διαφοραί, παρὰ μόνον περὶ τὰ τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια ἀπὸ τὰ διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια. Καὶ τοῦτο διότι αἱ τιμαὶ τῶν χρεωγράφων τὰς ὁποίας πρὸς εὕρεσιν τῶν διαφορῶν ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργός ἀπὸ τὸ πρῶτον εἰκοσαήμερον τοῦ ἀνοίγματος τοῦ Χρηματιστηρίου, ἐξαιρέσει τῶν κρατικῶν χρεωγράφων, ἅτινα παρουσιάζουν σχετικὴν μείωσιν, ἦσαν ἐλάχισται, ἀνερχόμεναι περίπου εἰς τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια, ἔναντι τῶν διακοσίων τεσσαράκοντα ἑκατομμυρίων τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ μάλιστα θὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὸ τεράστιον σφάλμα τὸ ὁποῖον διέπραξεν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἄν ψηφισθῇ, αἱ Τράπεζαι εἰς χεῖρας τῶν ὁποίων περιῆλθον ὅλα τὰ χρεώγραφα, δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, αἱ Τράπεζαι, ὄχι μόνον θὰ ἐπωφεληθοῦν τὴν διαφοράν ἀπὸ τοῦ ἀνοίγματος τοῦ Χρηματιστηρίου μέχρι σήμερον, τῆς τεραστίας αὐτῆς διαφορᾶς, ἀλλὰ θὰ ἀποζημιωθοῦν ταὐτοχρόνως, δηλαδὴ θὰ εἰσπράξουν διπλάσια ποσά. Αὐτὸ ἦτο τὸ περίφημον Διάταγμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου. Ἀλλά, διὰ νὰ προχωρήσω, Κύριοι, διὰ νὰ ἴδητε ποίαν ἀντίληψιν εἶχεν ἡ κοινὴ γνώμη, θὰ ἀναφέρω ὅτι ἡ «Πρωΐα» τῆς 14 Αὐγούστου 1932 εἰς τὸ «περιθώριον τῶν πραγμάτων», εἰς τὰ κριτικὰ δηλαδὴ σημειώματα, γράφει: «Ἡ τελικὴ ἀποχαλίνωσις». Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε χαρακτηριστικόν, διότι αὐτὸ μοῦ ἀρκεῖ: «Χθὲς τὴν ἑσπέραν κλπ.» (ἀναγινώσκει). Τὸ Διάταγμα αὐτὸ τὸ ἐξουσιοδοτικόν, ὁ νόμος αὐτὸς ὁ ἐξουσιοδοτικός, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη τὸ Δ)γμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ....

§221Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι, κ. Βουλευτά. Συγχέετε τὰ πράγματα. Διὰ τῆς ἐπεξηγήσεως αὐτῆς δίδεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνει διὰ νόμου, νὰ τὸ κάμνῃ διὰ Διατάγματος.

§222Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δυστυχῶς, αἱ διακοπαὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὲ ἀναγκάζουν νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Διότι δὲν πρέπει νὰ σᾶς μείνουν, ἔστω καὶ πεπλανημέναι ἐντυπώσεις, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε τὸ ἑξῆς, ὅτι, ὅταν ὁ πρῶτος νόμος ἐψηφίσθη, ἐπὶ Κωστοπούλου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐδίδετο ἡ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ Διατάγματος νὰ προβῇ εἰς τὴν ρύθμισιν, ἐξέδωκε τὸ Διάταγμα ὁ κ. Κωστόπουλος καὶ τὸ ἔστειλεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, καὶ ἐπειδὴ μέσα εἰς τὸ Διάταγμα ἐρρυθμίζοντο διαφοραὶ μὴ χρηματιστηριακαί, τοῦ τὸ ἐπέστρεψε τὸ Συμβούλιον καὶ τοῦ εἶπεν, ὅτι αὐτὰ ἐξέρχονται τοῦ νόμου τοῦ ἐξουσιοδοτικοῦ καὶ τὸ Διάταγμά σας εἶναι ἄκυρον. Ἔρχεται ὁ κ. Κωστόπουλος καὶ καταθέτει αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, δυνάμει τῆς ὁποίας, ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅπως λέγει τὸ σημείωμα, εὐρύνει αὐτὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἡρμήνευσεν ὅτι δὲν εἶχε δυνάμει τοῦ ἐξουσιοδοτικοῦ νόμου. Ἐνεκρίθη τὸ Διάταγμα αὐτό, τὸ ἐκ τῶν ὑστέρων, καὶ δυνάμει αὐτοῦ ἔρχεται, — διότι τὸ Διάταγμα κατόπιν, λόγῳ τῆς ἀντιδράσεως τῆς κοινῆς γνώμης, δὲν ἐδημοσιεύθη, παραιτηθείσης μετέπειτα τῆς Κυβερνήσεως — ἔρχεται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ δυνάμει αὐτοῦ τοῦ ἐξουσιοδοτικοῦ νόμου, ἐκδίδει τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία. Λέγει λοιπὸν ἐν συνεχείᾳ ἡ «Πρωΐα», κρίνουσα αὐτὸν τὸν νόμον τὸν ἐξουσιοδοτικόν, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, λέγει: «Οὕτως ὥστε κλπ.». (ἀναγινώσκει). Δὲν κάμνω οὐδένα χαρακτηρισμόν, οὐδὲ κριτικὴν τῶν πραγμάτων καὶ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Μοῦ ἀρκεῖ ἡ ἐξέγερσις ἐκείνη τῆς κοινῆς γνώμης, ἥτις παρετηρήθη τότε, καὶ ἡ ὁποία εὗρε διερμηνέα καὶ εἰς τὰς στήλας τῆς ἐφημερίδος «Πρωΐα», μιᾶς ἐκ τῶν σοβαρωτέρων ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὴν κυβερνῶσαν σήμερον παράταξιν. Ἔχω ὅμως τοῦτο νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι τὸ νὰ ἔλθῃ σήμερον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχουν ἐξανεμισθῆ αἱ διαφοραί, καὶ μένουν μόνον τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια, νὰ λάβουν, ἐφόσον θὰ ἤθελον νὰ ἀποζημιωθοῦν, νὰ ἔλθῃ νὰ ἐπεκταθῇ πέραν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνῆψαν χρηματιστηριακὰς πράξεις, τοῖς μετρητοῖς τοὐλάχιστον, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς τριάκοντα ἑκατομμύρια, νὰ ἔλθῃ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ νὰ δώσῃ διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, διὰ νὰ πληρώσῃ διαφορὰς τῶν χρηματιστῶν ἀπὸ πράξεις ἐξωχρηματιστηριακὰς, πράξεις παρατύπους καὶ τιμωρουμένας ἀπὸ τὸν χρηματιστηριακὸν νόμον, καὶ κἄτι πλέον, ἀπὸ πράξεις καὶ συμβάσεις καθαρῶς ἰδιωτικῆς μορφῆς, τοῦτο πλέον εἰς τὴν παροῦσαν στιγμὴν καὶ δυνάμει τῆς εἰδικῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τούς χαρακτηρισμοὺς τοὺς ὁποίους ἡ ἐφημερὶς «Πρωΐα» ἔγραψεν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ πρὸς τὸν ἑλληνικὸν λαόν ἕν σκληρὸν ράπισμα, ἀποτελεῖ μίαν βαθυτάτην ἀντίφασιν μεταξὺ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔλεγε πρὶν ἤ καταλάβῃ τὰ ἑδώλια τὰ ὑπουργικὰ καὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔρχεται νὰ νομοθετήσῃ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, αἰρομένη εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς της, δὲν θά θέση ποτὲ τήν κύρωσιν κάτω ἀπὸ ἕν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰς μὲν τάς Τραπέζας θὰ δώσῃ τὰ διπλάσια χρήματα, ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰσπράξει ἤδη ἀπὸ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, ταὐτοχρόνως δέ, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν εἷς χρηματιστὴς δύναται νὰ πληρώσῃ ἤ δὲν δύναται, θὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον διαφορὰς, ποὺ θὰ ἔχουν προκύψει ἀπὸ μὴ χρηματιστηριακὰς πράξεις, ἀπὸ ἰδιωτικὰς συμβάσεις μερίδος τῶν χρηματιστῶν, εἰς βάρος, λέγω, τῆς ὁλότητος τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἰς βάρος τῆς πίστεως τῆς Χώρας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ὑπευθύνως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι θὰ αἰσθανθῇ πλῆγμα ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία ἢ θὰ κλονισθῇ τὸ Χρηματιστήριον τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον ἔτυχε νὰ εἶνε εἷς παράγων μέσα εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ὅτι θὰ κλονισθῇ ἄν 50 ἢ 40 ἢ 30 χρηματισταὶ πτωχεύσουν. Διότι τόσον εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν χρηματιστῶν ὑπερβολικός, ὥστε δὲν παίζει κανένα ρόλον καὶ ἄν πτωχεύσουν 30 ἢ 40 χρηματισταί. Ἀλλ’ ἀκόμη περαιτέρω θὰ ἔπρεπε τὸ Χρηματιστήριον, νὰ ἐξυγιανθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς ἀπὸ τούς ὡρισμένους ἐκείνους χρηματιστάς, οἱ ὁποῖοι οὐχὶ διὰ πρώτην φοράν, ἀλλ’ ἐπανειλημμένως ἔχουν παίξει δι’ ἴδιον λογαριασμόν, ἔχουν δημιουργήσει καὶ τὸ μόλυσμα εἰς τὸ Χρηματιστήριον εἰς βάρος τοῦ ἀφελοῦς κόσμου εἰς τὸν ὁποῖον δίδουν ὑπέρογκον τόκον, διὰ νὰ τοῦ φάγουν τὰ χρήματα μετὰ ταῦτα, καὶ τοιουτοτρόπως, ὄχι μόνον τὸ Χρηματιστήριον ἔχει ἐκπέσει εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἔχει θεωρηθῇ ὡς παγὶς διὰ τοὺς ἀφελεῖς, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως δι’ ἀντανακλάσεως βλάπτει καὶ τὸ γόητρον τῆς Χώρας. Οὔτε νομίζω, ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δώσῃ τὰ διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τούς ἰδίους αὐτοὺς τριάκοντα χρηματιστὰς νὰ ξαναπαίζουν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ εἰς βάρος τοῦ κοσμάκη. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς)

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαρβούτης.

§224Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν θὰ μακρηγορήσω, κ. Συνάδελφοι, διότι ἀντιλαμβάνομαι τὴν κούρασιν τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐξετάσω μόνον τὴν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας τοποθετεῖ τὸ νομοσχέδιόν του ὁ κ. Ὑπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κρίσις ἀνεστάτωσε καὶ τὸ Χρηματιστήριον καὶ ἐδημιούργησε ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀνάγκην ρυθμίσεως. Δὲν εἶναι ἡ προσπάθεια πρὸς ρύθμισιν τῆς ἀνωμαλίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, προσπάθεια γενομένη ἄλλωστε καὶ ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ τὸ σύστημα τῆς ρυθμίσεως ποὺ προκαλεῖ τὴν διαφωνίαν μας. Διὰ νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι κάπως τεχνικῆς φύσεως, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς. Αἱ χρηματιστηριακαὶ πράξεις συνάπτονται ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ἢ ἀναλόγως τῶν συγκεκριμένων περιπτώσεων, ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς διελεύσεως τοῦ χρηματιστηριακοῦ δεκαπενθημέρου ἐν λειτουργίᾳ. Ὁ χρηματιστὴς δηλαδὴ ἢ ὁ ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος συναλλάσσεται μετ’ αὐτοῦ εἰς τὸ Χρηματιστήριον ἀγοράζει ἢ πωλεῖ ἀξίας, ἔχων ὑπ’ ὄψει ὅτι θὰ λειτουργήσῃ τὸ Χρηματιστήριον κατὰ τὸ δεκαπενθήμερόν του καὶ ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῆς συναλλαγῆς θὰ γίνῃ κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν συμφώνως πρὸς τὰς τιμὰς τῆς τελευταίας ἡμέρας τοῦ δεκαπενθημέρου. Ἐπῆλθεν ἡ νομισματικὴ κρίσις τοῦ Σεπτεμβρίου 1931 καὶ τὸ Χρηματιστήριον ἔκλεισε τὴν 21ην Σεπτεμβρίου πρὸ τῆς παρελεύσεως τοῦ δεκαπενθημέρου, ἔκλεισε δὲ ὄχι πρωτοβουλίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πρωτοβουλίᾳ αὐτῆς ταύτης τῆς Χρηματιστηριακῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ συνεπῶς οὐδεμία εὐθύνη τοῦ Κράτους ὑπάρχει, ὡς δὲν θὰ ὑπῆρχε καὶ ἂν ἀκόμη τὸ κλείσιμον προήρχετο ἀπὸ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Κράτους μόνον. Ἡ ἀνωμαλία πού ἐγεννήθη ὡς ἐκ τούτου εἰς τάς καταρτισμένας συναλλαγάς, κατὰ δύο τρόπους ἠδύνατο νὰ ρυθμισθῇ. Ὁ πρῶτος τρόπος ἦτο, νὰ ἀφεθοῦν νὰ λειτουργήσουν οἱ κείμενοι νόμοι, ὁ δὲ δεύτερος τρόπος νὰ ἐπεμβῇ τὸ Κράτος καὶ νὰ ρυθμίσῃ τάς διαφοράς, διὰ τῶν ἰδίων ὅμως πόρων τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας οὔτε τὴν μίαν ὁδὸν ἠκολούθησεν, οὔτε τὴν ἄλλην. Τοὐναντίον, διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 15ης Δεκεμβρίου 1932 καὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ρυθμίζει τὴν καταβολὴν διαφορῶν, αἱ ὁποῖαι, ἐγὼ ὑποστηρίζω βασίμως, ὅτι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν νομικὴν ὑπόστασιν κατὰ τούς κειμένους νόμους, διότι, διακοπεισῶν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Χρηματιστηρίου τὴν 21ην Σεπτεμβρίου, δὲν ἐπληρώθη ἡ προϋπόθεσις τοῦ δεκαπενθημέρου, ὑπὸ τὴν ὁποίαν συνάπτονται αἱ χρηματιστηριακαὶ πράξεις καὶ ἥτις διὰ τὰς πράξεις τῆς κυβείας ἀποτελεῖ ἀναβλητικὴν αἵρεσιν. Τὸ χειρότερον δὲ πάντων εἶναι ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἡ καταβολὴ τῶν διαφορῶν αὐτῶν, προερχομένων κατὰ τὰ ¾ ἐκ κυβείας, θὰ γίνῃ διὰ πόρων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνονται ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ἐκ τῶν χρηματιστηριακῶν τελῶν. Οἱ πόροι οὗτοι ἀνέρχονται εἰς δύο ἑκατομμύρια ἐτησίως. Οὕτω, ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιβάλλει ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ διὰ τοῦ νομοσχεδίου μόνιμον βάρος εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἐπὶ σειρὰν δεκαετηρίδων. Διότι γνωρίζετε ἤδη, ὅτι αἱ διαφοραὶ ἀνέρχονται εἰς διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια καὶ πλέον, οἱ δὲ ἄλλοι πόροι ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἀποτελοῦν φορολογίαν ὡς εἶνε ἀνήκουν αὐτοδικαίως εἰς τὸ Κράτος, εἶναι ἐλάχιστοι. Ὁπωσδήποτε ἐπὶ πλέον τῶν εἰδικῶν τελῶν ποὺ ἐπιβάλλει, θὰ ἐπιβαρύνεται τὸ Δημόσιον κατ’ ἔτος διὰ τῆς καταβολῆς δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐκ τῶν χρηματιστηριακῶν τελῶν ποὺ εἰσπράττει.

§225Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πῶς ἐξυπηρετοῦνται αἱ ὁμολογίαι;

§226Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δι’ ἐξαγορᾶς ἐκ τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Τούς πόρους ἐκ τῶν χρηματιστηριακῶν τελῶν, τούς παίρνετε ναὶ ἢ ὄχι; Τὸ ποσὸν τῶν διαφορῶν ὑπερβαίνει τὰ διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια. Ἐξ ἄλλου ὅσῳ περισσότεροι εἶναι οἱ πόροι τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου, ἐφόσον μάλιστα ὑπάρχουν καὶ προνομιοῦχοι ὁμολογίαι καὶ μέγα μέρος ἐν γένει τῶν ὁμολογιῶν θὰ εἶναι εἰς χεῖρας τῶν Τραπεζῶν, αἵτινες δὲν θὰ τάς κυκλοφορήσουν εἰς τὴν ἀγοράν, τόσῳ ὑψηλοτέρα θὰ εἶναι ἡ πραγματικὴ τιμὴ τῶν ὁμολογιῶν: δὲν εἶνε καθόλου βέβαιον ὅτι ἡ τιμὴ τῆς ἐξαγορᾶς θὰ εἶναι 20% ἤ 40%, δύναται νὰ εἶναι καὶ 50% καὶ 80% καὶ εἰς τὸ ἄρτιον. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι ὅτι πάντως στερεῖται σήμερον τὸ Δημόσιον δύο ἑκατομμυρίων ἐτησίως ἐκ τῶν εἰσπραττομένων ὡς τακτικῶν ἐσόδων χρηματιστηριακῶν τελῶν.

§227Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δύο ἑκατομμύρια εἶναι ἡ ἐτησία εἰσφορὰ τοῦ Κράτους σύν τῇ νέᾳ φορολογίᾳ ποὺ ἐπιβάλλει τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι καὶ τὰ ἄλλα τέλη, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται εἰς τὰς χρηματιστηριακὰς πράξεις.

§228Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Αὐτὰ τοὐλάχιστον ἀποτελοῦν νέαν φορολογίαν εἰδικὴν ἐπὶ τῶν ἰδίων συναλλασσομένων· ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοί. Δι’ ἐμέ, θὰ ἦτο νοητὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐκκαθάρισις τῶν χρηματιστηριακῶν διαφορῶν ἐκ πόρων, δημιουργουμένων ἐκ συνεισφορῶν αὐτοῦ τούτου τοῦ κύκλου τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι συναλλάσσονται εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Καὶ τοῦτο χάριν τῆς τακτοποιήσεως μιᾶς ὑφισταμένης πραγματικῆς καταστάσεως, διότι νομικῶς, ὡς ἐξέθεσα καὶ ἄλλοτε, δὲν ὑπάρχουν πράξεις ἔγκυροι, ἀφοῦ λόγῳ τῆς διακοπῆς δὲν ἐκπληρώθη ἡ προϋπόθεσις, ἢ ἡ αἴρεσις τοῦ δεκαπενθημέρου. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν εἶνε νοητόν, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ στέρησις τοῦ Δημοσίου Ταμείου ἐκ τακτικῶν πόρων του, προερχομένων ἐκ χρηματιστηριακῶν τελῶν καὶ ἀνερχομένων εἰς δύο ἑκατομμύρια ἐτησίως. Κακῶς καὶ ἀθεμίτως δὲν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸν δρόμον τῆς ἐκ τῶν ἰδίων πόρων τῶν συναλλασσομένων ρυθμίσεως τῶν διαφορῶν. Ἄν τοῦτο ἔκαμνε θὰ ἐνετοπίζαμεν τὴν συζήτησιν, ἐπὶ τοῦ ἄν εἰς τὴν ρύθμισιν θὰ ἔπρεπε νὰ περιληφθοῦν αἱ πραγματικαὶ ζημίαι μόνον ἢ καὶ τὰ διαφυγόντα κέρδη ἐκ κυβείας. Δὲν θὰ εἶχε κανὲν δικαίωμα καὶ ἡ κοινωνία καὶ ἡμεῖς νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἰσηγεῖτο νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου, τὸ ἴδιον τὸ Χρηματιστήριον, ὁ ἴδιος ὁ συναλλασσόμενος κόσμος, διὰ συνεισφορῶν, ἀναλαμβανομένων ὑπ’ αὐτοῦ, θὰ ἐξεκαθάριζε τὰς ζημίας καὶ τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν ποὺ ἐδημιούργησεν ἡ κρίσις. Τὸ Χρηματιστήριον εἶναι ὀργανισμὸς δημοσίου δικαίου, εἶναι ἀναγκαία λειτουργία διὰ τὰς ἀστικὰς οἰκονομίας, καθοδηγοῦσα καὶ διασφαλίζουσα, ὅταν λειτουργῇ ὀρθολογικῶς καὶ ὁμαλῶς τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν, καὶ θὰ ἦτο ὀρθὸν αἱ διαφοραὶ αὐταὶ νὰ ρυθμισθοῦν διὰ τῶν θυσιῶν ὅμως αὐτῶν τῶν συναλλασσομένων καὶ ὄχι τοῦ Δημοσίου. Ἔφερεν ἡ οἰκονομικὴ κρίσις, κ. Ὑπουργέ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καταστροφὰς εἰς πλείστους κατόχους χρεωγράφων· εἰσηγήθη μήπως ἡ Κυβέρνησις μέτρον τι πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ζημιῶν, αἵτινες ἐπῆλθον εἰς αὐτοὺς ἐκ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως; Ὅταν ὅμως εἰσηγεῖται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ρύθμισιν τῶν χρηματιστηριακῶν διαφορῶν, ὑφ’ ἣν εὐρύτητα καὶ ἔκτασιν ζημιῶν προβλέπει τοῦτο, ἢ καὶ ὑπὸ περιωρισμένην τοιαύτην, διὰ τῶν πόρων τοῦ Δημοσίου Ταμείου, δὲν νομίζω ὅτι προβαίνει εἰς πρᾶξιν δικαιοσύνης, πρᾶξιν ἠθικήν, ἡ ὁποία νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ προκαλέσῃ τὴν ἐξέγερσιν καὶ τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἡμῶν. Θὰ ἦτο τότε δίκαιον τὸ παράπονον τῶν πτωχῶν κατόχων ὁμολογιῶν καὶ χρεωγράφων, οἱ ὁποῖοι ἁπλῶς ἀπεταμίευσαν καὶ δὲν ἀνεμίχθησαν εἰς χρηματιστηριακὰς πράξεις, κατεστράφησαν ὅμως ἐκ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους οὐδεμίαν κάμνει ἢ ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ θυσίαν τὸ Δημόσιον διὰ νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ. Ἰδοὺ ἓν οὐσιῶδες σημεῖον ἀδικαιολογήτου προστασίας μιᾶς τάξεως καὶ καταφώρου ἀδικίας. Ἀλλ’ εἶναι ἀκόμη πλέον καταπληκτικὸν τὸ γεγονός, κ. Συνάδελφοι, ὅτι μεταξὺ τῶν χρηματιστηριακῶν πράξεων διαφορῶν, ὑπάρχουν καὶ διαφοραὶ προερχόμεναι ἐκ πράξεων κυβείας. Ἡ κυβεία, ὡς γνωστόν, εἶναι παιχνίδι χρηματιστηριακόν, ἀπαγορευόμενον καὶ κολαζόμενον ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου, ὅταν ἐνεργῆται ἀπὸ τοὺς χρηματιστὰς δι’ ἴδιον λογαριασμόν, καὶ συνήθως ἀπὸ τοὺς χρηματιστὰς γίνεται τὸ παιχνίδι αὐτό. Διὰ νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκθέσω ἀναλυτικῶς τὰς πράξεις αὐτάς. Ἐκλείσθη τὸ Χρηματιστήριον τὴν 21ην Σεπτεμβρίου 1931· τὸ δεκαπενθήμερον ἤρχισε τὴν 15ην Σεπτεμβρίου 1931. Ἀπὸ τῆς 15ης ἕως τὴν 21ην Σεπτεμβρίου 1931 μία μερὶς χρηματιστῶν ἔπαιξεν εἰς τὰ χρεώγραφα μὲ τιμὰς πρὸς τὰ ἄνω. Ἡ τότε κρατικὴ πολιτικὴ προέβλεπεν, ὡς γνωστόν, τὴν ἐνοποίησιν τοῦ δημοσίου ἐσωτερικοῦ χρέους καὶ συνεπῶς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν τῶν ἐθνικῶν ὁμολογιῶν, εἶχε δέ διακηρυχθῇ πέντε μῆνας πρὸ τῆς κρίσεως, δημοσίᾳ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ προφυλαχθοῦν οἱ κάτοχοι ὁμολογιῶν ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν κερδοσκόπων. Ἄλλη μερὶς χρηματιστῶν ἔπαιζε μὲ τὰ κάτω ἐνάντια πρὸς τὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους καὶ συνήφθησαν οὕτω, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν εἰς χεῖρας τῶν συμβαλλομένων οὔτε χρεώγραφα, οὔτε χρήματα, διάφοραι συμβάσεις καὶ μὲ σκοπὸν ἑκατέρωθεν τὴν καταβολὴν τῆς διαφορᾶς καὶ ὄχι τῶν χρεωγράφων. Ἐάν ἐπήγαιναν αἱ τιμαὶ ἐπάνω, εἰς τὸ τέλος τοῦ δεκαπενθημέρου θὰ ἐπλήρωναν οἱ μέν τὴν διαφοράν, ἐὰν ἐπήγαιναν κάτω, θὰ ἐπλήρωναν οἱ δὲ. Ἡ αἵρεσις ὅμως αὐτὴ δὲν ἐπραγματοποιήθη, καὶ δὲν ἐπραγματοποιήθη, διότι ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον εἰς τὰς 21 Σεπτεμβρίου 1931 καὶ δὲν ὑπῆρξαν τιμαὶ δεκαπενθημέρου. Ἑπομένως αἱ διαφοραὶ αὗται, προερχόμεναι ἐκ πράξεων ἠθικῶς καὶ ποινικῶς κολασίμων, νομικῶς δὲ μὴ δημιουργουσῶν ἐνοχήν, εἶναι νόμῳ ἀνυπόστατοι, διότι αἱ συμβάσεις εἶναι ἀκυρώσιμοι ἄν μὴ ἄκυροι, λόγῳ μὴ πληρώσεως τῆς αἱρέσεως, δὲν ὑπάρχει δὲ δόσις χρημάτων ἢ πραγμάτων, ὥστε νὰ γίνῃ ρύθμισις. Ἐν τούτοις αἱ διαφοραὶ αὐταὶ ἐπιρρίπτονται εἰς τοὺς ὤμους τοῦ Δημοσίου Ταμείου, παρὰ τοῦ ὁποίου ἀποσπῶνται δύο ὁλόκληρα ἑκατομμύρια ἐτησίως. Διὰ τοῦτο κάμνω ὑστάτην ἔκκλησιν πρὸς τὴν Βουλήν, νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ φέρῃ ἄλλο νομοσχέδιον πρὸς ρύθμισιν τῶν χρηματιστηριακῶν συναλλαγῶν, ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ κύκλου καὶ τῆς δυναμικότητος αὐτοῦ τούτου τοῦ συναλλαγέντος καὶ συναλλασσομένου εἰς τὸ Χρηματιστήριον κόσμου, καὶ χωρὶς καμμίαν θυσίαν οὔτε εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου Ταμείου, οὔτε τῆς κοινωνίας. Ἐὰν τοιοῦτον νομοσχέδιον φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ τὸ ἐξετάσῃ μὲ τὴν ἐμπρέπουσαν ἀντικειμενικότητα. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατόν, νὰ ἀνεχθῇ ἡ Βουλὴ νὰ πληρωθοῦν διαφοραὶ δεκαπέντε ὁλοκλήρων μηνῶν, ἀνύπαρκτοι νομικῶς, καὶ δὴ νὰ πληρωθοῦν διὰ τῆς ἐκδόσεως δανείου, ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου διὰ δύο ἑκατομμυρίων ἐτησίως εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου Ταμείου, καὶ διὰ τῶν φόρων εἰς βάρος τῆς ὁλότητος. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἐλησμόνησα νὰ προσθέσω κἄτι, κ. Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὸ Διάταγμα τῆς 15ης Δεκεμβρίου 1932. Τὸ Διάταγμα τοῦτο δὲν προβαίνει ἁπλῶς εἰς τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου, ἀλλὰ καθιεροῖ τρόπον ρυθμίσεως τῶν διαφορῶν, ρυθμίσεως μάλιστα γιγνομένης κατὰ παρέκκλησιν τῶν κειμένων νόμων, διότι κατὰ τούτους, τὰ χρεώγραφα μεταβαίνουσιν εἰς τὴν κατοχὴν τῶν ἀγοραστῶν, ἐνῷ τὸ Διάταγμα τῆς 15ης Δεκεμβρίου 1932 μεταβάλλει τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς ἐκκαθαρίσεως καὶ ὁρίζει ὅτι τὰ χρεώγραφα μένουν εἰς χεῖρας τῶν πωλητῶν. Δὲν πρόκειται συνεπῶς περὶ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ Διατάγματος Νομοθετικοῦ, τὸ ὁποῖον σκοπεῖ ὅ,τι καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο δὲν ἐπιβάλλει τὸ βάρος εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ὅπως εἰσηγεῖται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστόμου.

§230ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Χωρὶς νὰ διανοοῦμαι κἄν νὰ θίξω τινά, εἶμαι ὑποχρεωμένος μὲ ὅλον τοῦτο νὰ μεταφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν τοῖς πᾶσι γνωστὴν κοινὴν ἀντίληψιν, τὴν ἐσφαλμένην ἴσως, ὅτι πᾶς δυνάμενος ἀκόπως, ἄνευ καταβολῆς πνευματικῆς ἢ σωματικῆς ὕλης, νὰ κερδίσῃ ποσὰ μεγάλα, ἀποτελεῖ πάντοτε ἀντικείμενον φθόνου ἢ ἄλλου τινος αἰσθήματος κοινωνικοῦ. Χωρίς, λέγω, νὰ θέλω νὰ παρίδω τὴν ἐντύπωσιν ταύτην τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τοὺς χρηματιστὰς καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω κανένα, εἶμαι μόλον τοῦτο ὑποχρεωμένος νὰ τὴν φέρω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐγὼ ὅμως, κ. Βουλευταί, χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῶ ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν αὐτῆς τῆς κοινῆς γνώμης, τὴν κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐπηρεάζουσαν — ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν — τὴν παροῦσαν συζήτησιν, προκειμένου περὶ ρυθμίσεως συναλλαγῶν χρηματιστῶν, δηλαδὴ ἀνθρώπων κερδιζόντων τὰ πρὸς τὸ ζῆν κατὰ τρόπον εὔκολον, θὰ ἐξετάσω, ἐν ἐλαχίστοις, τὴν ἄποψιν τοῦ ζητήματος ἀπὸ πρίσματος καθαρῶς πραγματικοῦ, ἀπὸ πρίσματος καθαρῶς ἀμερολήπτου καὶ ἀπηλλαγμένου τῆς ἐπηρείας ταύτης, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἀδικήσῃ μίαν τάξιν ἀνθρώπων, μίαν τάξιν ἐπαγγελματιῶν, τῶν χρηματιστῶν, διαβιούντων νομίμως ἐν τῇ Πολιτείᾳ, ἐν ᾗ καὶ ἡμεῖς διαβιοῦμεν. Κύριοι Βουλευταί, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἀποζημιώσεως, εἴτε μεταξὺ ἀτόμων, εἴτε μεταξὺ προσώπων νομικῶν, εἴτε μεταξὺ ἄλλων, ἐξετάζεται παρὰ τῶν Δικαστηρίων, παρὰ τῆς λογικῆς, καὶ παρὰ πάντων τῶν νόμων, τὸ τίς πταίει διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἀποζημίωσις, ἐξετάζεται δηλονότι ἡ ὑπαιτιότης. Ἐν προκειμένῳ, ἐρχόμενον τὸ Κράτος νὰ δώσῃ ἀποζημίωσιν δύο ἑκατομμυρίων ἐτησίως ἢ διακοσίων τεσσαράκοντα συνολικῶς, κατὰ τὴν διάρκειαν, καθ’ ἣν θὰ ἰσχύσῃ ἡ παροχὴ αὐτὴ εἰς τοὺς χρηματιστάς, ἐρωτᾶται: τὸ Κράτος ἐξήτασε τάχα τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ ὑπαιτιότητος παρ’ αὐτῷ, παρὰ τῷ Κράτει, ὑποχρεουμένῳ συνεπῶς νὰ καταβάλῃ ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς χρηματιστάς; Ἐξήτασε τοῦτο τὸ Κράτος; Ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, ἱστορικῶς νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ὑπάρχῃ ἢ μὴ ὑπαιτιότης, καὶ τότε ἡμεῖς θὰ ὑπερθεματίσωμεν, θὰ ὑψώσωμεν φωνὴν καὶ θὰ εἴπωμεν: Κράτος ἔσφαλες, ἐζημίωσες διὰ τῆς πράξεώς σου ἐκείνης τοὺς χρηματιστάς. Ὀφείλεις νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃς, ἐφόσον ὑπὸ τὰς πτέρυγας τῶν νόμων σου διαβιοῦσι καὶ ἐργάζονται καὶ αὐτοί. Δέν πταίεις; —Κακῶς τότε σκέπτεσαι νὰ χορηγήσῃς τοιαύτην ἀποζημίωσιν. Ἰδοὺ Κύριοι, πῶς τίθεται τὸ ζήτημα ξηρῶς, στυγνῶς, χωρὶς τὴν ἐπίδρασιν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθῇ μερικῶς ἢ ὁλικῶς καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐξετάζωνται τὰ ζητήματα ἄνευ ἐπηρειῶν. Ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμή, κ. Βουλευταί, ἡ ὁποία συνέβαλε, συνετέλεσεν εἰς τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ συνεπῶς εἰς τὴν ἐκκρεμότητα τῶν συναλλαγῶν καὶ τὴν ἐντεῦθεν ζημίαν ἐνίων χρηματιστῶν; Ὡς γνωστόν, εἶναι ἡ ἄρσις τῆς χρυσῆς βάσεως τῆς λίρας. Ἀλλ’ ἡ ἄρσις ἐκείνη ἐπέδρασε τάχα ἐπὶ τοσοῦτον εἰς τὰς χρηματιστηριακὰς ἡμῶν συναλλαγάς, ὥστε τὸ Κράτος, διατάσσον τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου, νὰ ζημιώσῃ ὑπαιτίως τοὺς χρηματιστάς; Ἢ δὲν ἐπέδρασε καθ’ ὁλοκληρίαν; Ἢ ὑπῆρξαν ὑπαίτιοι τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου αὐτοὶ οἱ χρηματισταὶ καὶ συνεπῶς «ὁ ἐξ ἰδίου ἁμαρτήματος ζημιούμενος, οὐ δοκεῖ ζημιοῦσθαι»; Αὗται εἶναι αἱ τρεῖς ἐκδοχαὶ αἱ πραγματικαί, αἱ ὁποῖαι καθίστανται ἐξεταστέαι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν ἤμην χρηματιστής, οὔτε εἶχον συναλλαγὰς χρηματιστηριακάς, οὔτε ἠσχολούμην μὲ τοιαῦτα ζητήματα, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ ἔχω καὶ τώρα — καὶ τότε νὰ εἶχον — γνώμην περὶ τῆς ὑπαιτιότητος τῶν χρηματιστῶν ἢ τῆς ὑπαιτιότητος τοῦ Κράτους. Κομίζω ὅμως εἰς τὴν Βουλὴν τὰς γνώμας τὰς μᾶλλον ἐγκύρους, τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τοῦ Δροσοπούλου καὶ τοῦ Διομήδους· κομίζω ἀκόμη πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ μίαν ἀπόφασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς διακανονισμοῦ τῶν ἐκκρεμουσῶν τότε συναλλαγῶν, περὶ τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ὑπάρξεως ὑπαιτιότητος παρὰ τῷ Κράτει, καὶ συνεπῶς ὑποχρεώσεως πρὸς καταβολὴν ἀποζημιώσεων. Θὰ σᾶς τὰ διαβάσω, Κύριοι, διότι ἐδῶ στηρίζεται τὸ ὅλον ζήτημα. Τί ἔλεγον λοιπὸν ὁ Δροσόπουλος καὶ ὁ Διομήδης, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην; (ἀναγινώσκει γνώμην τοῦ κ. Δροσοπούλου καθ’ ἥν τὴν εὐθύνην τῆς διακυμάνσεως εἰς τὸ Χρηματιστήριον, τὴν ἔφερον οἱ χρηματισταί). Διότι ἐπῆλθεν ἀπότομος, ὡς γνωστόν, ὕψωσις τῶν χρεωγράφων, πανικὸς εἰς τὸ Χρηματιστήριον καὶ ὅλοι ἀποδίδουν τὸν πανικὸν αὐτὸν εἰς τοὺς χρηματιστάς. (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). «Ἡ πτῶσις ἀξιῶν κλπ». Ἀνακοινωθέν τῆς Κυβερνήσεως τῆς 19ης Σεπτεμβρίου 1931 ἀποδίδει τὴν ὑποτίμησιν εἰς κερδοσκοπίαν τῶν χρηματιστῶν, διότι, ἐπὶ λέξει (ἀναγινώσκει): «Οὐδεὶς λόγος ἐσωτερικός κλπ.». Τόσον ὁ Δροσόπουλος καὶ ὁ Διομήδης, ὅσον καὶ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως ἀποδίδουν τὴν ἀπότομον ὕψωσιν τῶν χρεωγράφων εἰς ὑπαιτιότητα τῶν χρηματιστῶν. Ἔρχεται τώρα, Κύριοι, καὶ μία ἀπόφασις τῆς εἰδικῆς τότε ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος, καὶ ἡ ὁποία λέγει: «Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου κλπ». (ἀναγινώσκει τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς οὖσαν ἐναντίον τῆς ἀποζημιώσεως τῶν χρηματιστῶν, ὡς ὑπαιτίων τῆς ἀδικαιολογήτου διακυμάνσεως τοῦ Χρηματιστηρίου, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἐκλείσθη τὸ Χρηματιστήριον). Αὐτή, κ. Βουλευταὶ καὶ κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὑπῆρξεν ἡ ἔγκυρος γνώμη τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ προκάτοχος ὑμῶν Κυβέρνησις ἀνέθεσε τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος ἐπὶ στοιχείων προσφάτων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ὅτι, ἐὰν ὑπῆρξε ζημία τις, αὕτη δέον νὰ ἐπιμερισθῇ μεταξὺ ἀγοραστῶν καὶ πωλητῶν, μεταξὺ δηλονότι χρηματιστῶν. Ἐὰν τὸ ζήτημα τοῦτο ἤγετο ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ἀσφαλῶς θὰ ἐπέρριπτε τὴν ὑπαιτιότητα εἰς τοὺς χρηματιστὰς καὶ δὲν θὰ ἐνέκρινε καμμίαν ἀποζημίωσιν. Ἐάν τοὐναντίον, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ ἐξεταστέον, ὡς εἶπον προοιμιαζόμενος, ἐάν ὑπάρχῃ ὑπαιτιότης τις τοῦ Κράτους εἰς βάρος τῶν χρηματιστῶν, δὲν εἴχατε ἀνάγκην νὰ θεσμοθετήσητε διατάξεις, καθιερούσας ἀποζημίωσιν ὑπὲρ τῶν χρηματιστῶν. Ὑπάρχει ὁ νόμος αὐτός, αἱ βασικαὶ διατάξεις τοῦ νόμου ἐπὶ τῶν ὁποίων οὗτοι στηριζόμενοι δύνανται νὰ στραφοῦν ἐναντίον τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ ζητήσουν ἀποζημίωσιν. Ἀλλὰ τοιοῦτό τι δὲν ὑπάρχει. Καὶ ἐρωτῶ ἀκόμη. Πῶς ἐπὶ τόσον χρόνον οἱ χρηματισταί, καὶ μετὰ τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου, καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ κλεισίματος, καὶ μετὰ τὸ ἄνοιγμα ἀκόμη, δὲν ἐτόλμησαν νὰ ζητήσουν ἀποζημίωσιν διὰ τὸ κλείσιμον ἐκεῖνο; Ἀλλ’ ἠθέλησαν διὰ τοῦ κρυφίου τούτου τρόπου νὰ εἰσαγάγουν τὰς ἀπαιτήσεις των εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ὑφαρπάσωσιν ἀπὸ τὴν Βουλὴν μίαν διάταξιν νομοθετικὴν περὶ ἀποζημιώσεως διὰ πράξεις τῶν ὁποίων τὴν εὐθύνην οὗτοι καὶ μόνοι φέρουσιν; Διὰ τοῦτο εἴμεθα, Κύριοι Βουλευταί, ἐναντίον τῆς ἀποζημιώσεως τῶν χρηματιστῶν. Καὶ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς μόνον οἱ ἀντίθετοι πρὸς τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλά, ἂν ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ τῆς πρώτης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἴδητε ὅτι ὑψώθη φωνὴ διαμαρτυρίας καὶ ἀπὸ τοὺς φίλους τῆς Κυβερνήσεως, οἵτινες ἐζήτησαν νὰ καταψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ὅταν λοιπὸν ἕν νομοσχέδιον προσβάλλεται ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς καὶ καθ’ ὅλας τὰς συζητήσεις καὶ ἐξεγείρῃ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ προσβάλλεται καὶ ἀπὸ τὸ Βʹ Νομοθετικὸν Σῶμα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθητε ὑμεῖς σήμερον καὶ νὰ κυρώσητε ἕν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα καὶ πρὸς τὰς θεμελιώδεις ἀκόμη τοῦ Δικαίου ἀρχάς;

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§232Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι Βουλευταί, εὑρίσκω ἀπολύτως δεδικαιολογημένην τὴν Βουλὴν νὰ θελήσῃ νὰ ἀκούσῃ πλήρεις ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Διότι πρόκειται περὶ εἰδικωτάτου ζητήματος, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους δὲν ἔχουν ἐνδιατρίψει. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ χρηματαγορά μας ἔκλεισεν ἐπὶ δεκαοκτὼ μῆνας πρὸς μεγίστην ζημίαν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Διότι οἱ ἀγνοοῦντες τὸ τί ἐστὶ Χρηματιστήριον, νομίζουν, ὅτι τὸ Χρηματιστήριον χρησιμεύει ὅπως εἷς ἱππόδρομος ἐκ κερδοσκόπων, εἰς τὸν ὁποῖον χάνουν καὶ κερδίζουν χρήματα. Ἐνῶ τὸ Χρηματιστήριον εἶναι ἡ ἐπίσημος χρηματαγορὰ τοῦ Κράτους, εἶναι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ρυθμίζονται αἱ χρηματιστηριακαὶ ἀξίαι τοῦ ὠργανωμένου κεφαλαίου τῆς Χώρας, ὄχι μόνον συνεπείᾳ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, τεχνητῶς ἢ πραγματικῶς, ἀλλὰ καὶ συνεπείᾳ τῶν πληροφοριῶν καὶ διαισθήσεων ἐκείνων ποὺ ἔχει ὁ χρηματιστηριακὸς κόσμος, καὶ ὁ ὁποῖος δίδει εἰς κάθε χρεώγραφον τὴν πραγματικήν του ἀξίαν. Ἀποτελεῖ ἕνα οὐσιαστικὸν καὶ σπανίως σφάλοντα ἔλεγχον τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Ἔκλεισε λοιπὸν τὸ Χρηματιστήριον ἐπὶ δεκαοκτὼ μῆνας, δηλαδὴ ἐπὶ χρονικὸν διάστημα.....

§233Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ Ἀμερικανικὸν Χρηματιστήριον;

§234Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κύριε Βουλευτά, ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ ὁμιλήσω, νὰ ἀπαντήσω καὶ ἐγὼ, καὶ ἂν εἴπω ἀνακρίβειάν τινα, σᾶς δίδω τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διακόψητε. Κατὰ τρόπον, ἐπαναλαμβάνω, πρωτοφανῆ εἰς τὰ χρονικὰ οἱουδήποτε Κράτους, ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον ἐπὶ δεκαοκτὼ μῆνας, μολονότι ὑπάρχει ἀπειρία Κρατῶν, τὰ ὁποῖα διῆλθον οἰκονομικὰς κρίσεις πολὺ χειροτέρας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας διήλθομεν ἡμεῖς. Κύριοι, τὴν ἀλήθειαν ταύτην ἠνόησαν καὶ οἱ προκάτοχοί μου καὶ ἠγωνίσθησαν νὰ ἀνοίξουν τὸ Χρηματιστήριον, δυστυχῶς ὅμως δὲν κατώρθωσαν ν’ ἀντιμετωπίσουν, ὡς ἀντιμετώπισα ἐγὼ τὰς ἀντιδράσεις καὶ δι’ αὐτὸ δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀνοίξουν τὸ Χρηματιστήριον καὶ ἤθελον διὰ διαφόρων Διαταγμάτων νὰ λύσουν τὸ ζήτημα. Ἡμεῖς, παρ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀντιδράσεις, ἠνοίξαμεν τὸ Χρηματιστήριον, διότι εἴχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμόσωμεν, οὐδένα κίνδυνον θὰ ἀπετέλει διὰ τὴν ὑποτίμησιν τῶν χρεωγράφων, ὥστε νὰ δημιουργήσωμεν μείζονας καταστροφάς. Καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἤνοιξε τὸ Χρηματιστήριον, μέχρι σήμερον πολλὰ χρεώγραφα ἀνῆλθον εἰς 120% ἐπὶ τῆς ἀξίας των. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω, ἀναγιγνώσκων τὸν πίνακα τὸν ὁποῖον ἔχω ἐδῶ, ἀλλ’ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε, διὰ νὰ ἴδῃ τὰς διαφορὰς τῶν τιμῶν. Θὰ σᾶς εἴπω ὅμως τί ἐπετεύχθη κατὰ σύνολον. (Ἀναγιγνώσκει) Τὰ ἀποτελέσματα, Κύριοι, τῆς τοιαύτης πράξεως πᾶς τις εἶναι ἐλεύθερος νὰ κρίνῃ ὅπως θέλει. Ἀπομένει ἀκόμη νὰ διευκρινισθοῦν αἱ διαφοραί, αἵτινες ποσέκυψαν ἀπὸ τὸ μακρὸν κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου. Ὁ νόμος ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κανονίσῃ καὶ τὰς διαφορὰς αὐτὰς κατὰ βούλησιν μὲ Νομοθετικὰ Διατάγματα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπεθύμησε νὰ ἐφαρμόσῃ, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, ἢ μᾶλλον νὰ θέσῃ πρὸ τετελεσμένου γεγονότος τὴν Βουλήν, ἀλλ’ εὐθαρσῶς ἔφερε πρὸ αὐτῆς ἕν σχέδιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι εἶναι ἡ καλυτέρα δυνατὴ λύσις. Δὲν ἔθεσε ζήτημα ἐμπιστοσύνης καὶ εἶπεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ συζητήσῃ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας θὰ προσέτεινε, διὰ νὰ καταστῇ τὸ σχέδιον αὐτὸ τελειώτερον. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔθιξε κατὰ βάσιν τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἀντιθέτως ἔκαμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀκούει ἡ Βουλὴ σήμερον, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπεβάρυνε βαρύτατα τοὺς χρηματιστάς καὶ ὅτι ἐξ αὐτοῦ ἐπήρχετο κίνδυνος νὰ κλονισθῇ ἡ χρηματαγορά, καὶ ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ κλονισμοῦ θὰ ἠκυρώνετο τὸ ἀγαθὸν τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἀνοίγματος τοῦ Χρηματιστηρίου. Καὶ κατόπιν πραγματικοῦ ἀγῶνος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν διεύρυνσιν τῶν προθεσμιῶν καὶ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοστοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπλήρωναν οἱ ἰδικοί μας χρηματισταὶ ὡς ἄτομα. Τὸ ἐμείωσα λοιπὸν τὸ ποσοστὸν αὐτὸ καὶ τὸ καθώρισα ὅπως τὸ βλέπετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ὅταν ἔκαμεν αὐτὸ ἡ Βουλή, εἶχεν ὑπ’ ὄψει της τὰ ἑξῆς πράγματα, εἰς τὰ ὁποῖα συνεφώνει ἀπολύτως καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πρῶτον, τὴν ἀδυναμίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον περιέλθει οἱ χρηματισταὶ λόγῳ τῆς μακρᾶς καὶ ἀσυγγνώστου ἀνεργίας, ἥτις εἶχεν ἐπιβληθῆ εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Δεύτερον, καὶ ἰδίως αὐτάς, τὰς κολοσσιαίας καὶ πρωτοφανεῖς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διὰ τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου. Θὰ τὰς ἀπαριθμήσω λεπτομερῶς— ἄν καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ τὸ ἐπαναλάβω, μὲ ἀπήλλαξεν εὐτυχῶς ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Ἐν μέσει κρίσει ἔπιπτεν ἡ Ἀγγλικὴ λίρα καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλετο ὅτι ὅλα πᾶνε καλά, ὅτι ὅλα θὰ ἀνατιμηθοῦν. Ἔδιδεν ἐντολὰς εἰς τὰς Τραπέζας νὰ ὑποστηρίζουν τὴν τιμὴν τῶν χρεωγράφων. Δεύτερον εἶπε πρὸ τετραμήνου, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι πρόκειται διὰ νὰ ὑψώσῃ τὰ ἀνταλλάξιμα, νὰ ἐξαγοράσῃ εἰς τὸ ἄρτιον τὰ ἀνταλλάξιμα διὰ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἀνεκδότου μέρους τῶν ὁμολογιῶν τοῦ 1914. Σημειώσατε ὅμως, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ τὸ ἀνέκδοτον μέρος τῶν ὁμολογιῶν τοῦ 1914 τὸ εἶχεν ὑπέγγυον εἰς τὸν Οἶκον Σπάγερ ἐν Ἀμερικῇ. Τρίτον, ἀφοῦ ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον καὶ ἀφοῦ παρημπόδισε τοὺς ἐν αὐτῷ συναλλασσομένους νὰ πραγματοποιήσουν τὰς διαφοράς των, τὴν ζημίαν των μέχρις ἑνὸς ἐπιπέδου εἰς τὸ ὁποῖον ἀντεῖχον, διότι πιθανὸν νὰ ἀντεῖχον, ἐμείωσε τὸν τόκον τῶν ἐθνικῶν δανείων. Βεβαίως, Κύριοι, εἰς τοῦτο ὅσον μεγάλη καὶ ἀσύγγνωστος καὶ ἂν εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ Κράτους, δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι καὶ οἱ Χρηματισταί, καὶ οἱ πάσης φύσεως συναλλαγέντες εἰς τὸ Χρηματιστήριον, εἶναι ἄμοιροι οἱασδήποτε εὐθύνης, διότι ὅποιος διέρχεται τὴν ὁδὸν τοῦ Χρηματιστηρίου νὰ διαπραγματευθῇ χρεώγραφα, ὑπὸ οἱονδήποτε τύπον, πρέπει πάντοτε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι ἢ θὰ κερδίσῃ ἢ θὰ χάσῃ κἄτι τι. Σημειωτέον ὅτι τὰ λαμβανόμενα μέτρα δὲν ἀφοροῦν μόνον τοὺς χρηματιστάς. Εἰς τὸ Χρηματιστήριον δὲν συναλλάσσονται μόνον χρηματισταί. Οἱ χρηματισταὶ ἔχουν πελάτας, ἔχουν ἐντολεῖς. Ἀφοροῦν λοιπὸν ὅλον αὐτὸν τὸν κόσμον, ὅλον τὸν κόσμον τῶν συναλλαγέντων. Ἀλλά, Κύριοι, ἐπειδὴ ἐξ ὅσων ἤκουσα καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ ἐντὸς αὐτῆς δὲν ἐπείσθην ὅτι καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς οἰκονομίας τοῦ νομοσχεδίου ἔχουσι γνῶσιν οἱ περισσότεροι τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι βραχὺς καὶ σαφής. Δύο εἰδῶν διαφοραὶ ὑπῆρχον εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Αἱ διαφοραὶ τοῦ δευτέρου δεκαπενθημέρου τοῦ Σεπτεμβρίου, δηλαδὴ τῆς ἡμέρας τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου καὶ αἱ διαφοραὶ οἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ τὴν ἡμέραν τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστηρίου μέχρις ὅτου ἤνοιξεν αὐτὸ διὰ τῶν ὁρισθεισῶν τιμῶν. Μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν διαφορῶν ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορά, οὐσιαστικὴ διαφορά. Εἰς τὴν πρώτην εἶνε ἀπολύτως ὑπεύθυνοι καὶ ὁλοκληρωτικῶς, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὑπεύθυνοι οἱ συναλλαγέντες εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Διὰ τὴν δευτέραν ἕν μέγα μέρος, κατ’ ἐμέ, τῆς εὐθύνης, φέρει τὸ Κράτος, ὄχι μόνον διότι ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον, ἀλλὰ καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν ἐνέργειαν τὴν ὁποίαν ἔκαμε τότε. Τὸ πρῶτον λοιπὸν πρέπει νὰ τὸ πληρώσουν ἐξ ὁλοκλήρου οἱ χρηματισταί, ἄνευ οὐδεμιᾶς βοηθείας καὶ τὸ πληρώνουν, Κύριοι, οἱ χρηματισταὶ κατὰ 100%. Δὲν ὑπεισέρχεται κανεὶς πόρος, καμμία βοήθεια. Κατ’ ἐμέ. Θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ πληρώσουν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, εἰς ὡρισμένας δόσεις — διότι ἐπῆλθεν ἡ δυσκολία, ὅτι, ἐπειδὴ ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον, εὑρέθησαν χωρὶς δουλειά, δὲν εἶχον ἀμέσως χρήματα νὰ τὸ πληρώσουν — κατὰ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς εἰς ἕξ ἑξάμηνα. Τὸ δεύτερον, θὰ πληρώσουν τὸ 35% τῶν ὀφειλομένων οἱ ὁπωσδήποτε συναλλαγέντες εἰς τὸ Χρηματιστήριον, δηλ. πρόκειται νὰ πάρουν καὶ οἱ ἰδιῶται αὐτὰς τὰς ὁμολογίας, δὲν πρόκειται νὰ πάρουν μόνον οἱ χρηματισταί, πᾶς ὁ ἔχων λαμβάνειν τὸ 95% εἰς ὁμολογίας—θὰ ἴδωμεν τί ὁμολογίας, πῶς ἐξυπηρετουμένας— τὰς ὁμολογίας καὶ τὸ 5% εἰς μετρητὰ εἰς βάρος ἀπευθείας τοῦ Χρηματιστηρίου. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ καλυφθοῦν καὶ οἱ ἔχοντες λαμβάνειν ἐκ συμβάσεως μεταφορᾶς, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι εἰς αὐτοὺς ἀναγνωρίζεται ἕν ἰδιαίτερον ποσοστόν, διότι ἡ εὐθύνη —μολονότι δὲν εἶναι ἄμοιρος πάσης εὐθύνης ὁ ποιῶν μεταφοράς, ὁ διαθέτων χρήματα εἰς τὸ Χρηματιστήριον διὰ τὰ «ρεπόρ», ἀλλὰ πρέπει νὰ διατρέχῃ ὀλιγωτέρους κινδύνους ἀπὸ τὸν ἀγοράζοντα ἢ πωλοῦντα χρεώγραφα. Αἱ ὁμολογίαι αὗται θὰ ἐξωφλοῦνται, Κύριοι, δι’ ἐξαγορᾶς. Καὶ τώρα τίθεται τὸ ἐρώτημα: Ποῖα θὰ εἶνε τὰ κεφάλαια διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξαγοράζωνται αἱ ὁμολογίαι; Παρακολουθήσατέ με, Κύριοι, διότι ἐλέχθη, ὅτι τὸ Δημόσιον ἔχει νὰ πληρώσῃ διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια καὶ ἤμην καὶ ἐγὼ ἔκπληκτος νὰ ἴδω μήπως ἔχω κάμει κανὲν λάθος ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, καὶ δὲν τὸ ἀντελήφθην. Ἐδῶ εἶναι ἴλιγγος ἑκατομμυρίων. Ἔχομεν χάσει καὶ τὴν ἔννοιαν τῶν ἀριθμῶν. Λοιπὸν πῶς θὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἐξαγορά; Ἐτησίως διὰ πόρων μέ τούς ὁποίους θὰ προικοδοτηθῇ ἕν Εἰδικὸν Ταμεῖον; Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ πόροι; Πρῶτον ποσὸν πεντακοσίων χιλιάδων ἐκ μέρους τοῦ Χρηματιστηρίου, δηλ. ἐκ πόρων τοῦ χρηματιστῶν. Δεύτερον, τὸ μέρος τῆς μεσιτείας, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε ἐλάμβανον διὰ τὰς ὑπ’ αὐτῶν ἐνεργουμένας πράξεις. Τρίτον δι’ ἑνὸς ὡρισμένου φόρου, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται εἰς τὰς πράξεις μεταφορᾶς, τὸν ὁποῖον πάλιν οἱ συναλλασσόμενοι, δηλαδὴ οἱ ἀποκερδαίνοντες ἐκ τοῦ Χρηματιστηρίου θὰ πληρώσουν.

§235ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Θὰ γίνεται ἐπίπτωσις αὐτῶν εἰς τὸ κοινόν;

§236Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι, εἰς τοὺς συναλλασσομένους μέσα εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Δὲν ἐπιπίπτουν εἰς τὸ κοινόν, ἐπιπίπτουν εἰς ἐκείνους τοὺς κερδοσκόπους οἱ ὁποῖοι, ἀντὶ νὰ καταθέτουν τὰ λεπτὰ των εἰς τὰς Τραπέζας, κάμνουν «ρεπόρ» εἰς τὸ Χρηματιστήριον καὶ εἰς τοὺς χρηματιστάς, οἱ ὁποῖοι κάμνουν τὸ «ρεπόρ». Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸν τρίτον φόρον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν ἀπολαμβάνει τὸ Δημόσιον ἐκ χρηματιστηριακῶν πράξεων. Δι’ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἐπίσης προικοδοτεῖται τὸ Δημόσιον μέχρι ποσοῦ δύο ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος. Πρέπει δὲ νὰ ἠξεύρητε, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἐκτάκτως πλούσιαι εἰς εἰσπράξεις ἐτῶν διὰ νὰ ἀποφέρουν 2 ἑκατομμύρια. Καὶ διὰ νὰ δώσω ἕν σαφέστερον παράδειγμα εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ φόρος τοῦ Χρηματιστηρίου ἀπέφερε πεντακοσίας χιλιάδας. Ἐφέτος δὲ μὲ τὴν αὔξησιν ἕως πρὸ ἑνὸς μηνός — δὲν ἔχω στατιστικὴν ἀκριβῆ— εἶναι 760–780 χιλιάδες δραχμῶν. Αὐτὰ λοιπὸν πρόκειται νὰ δώσῃ τὸ Δημόσιον.

§237Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄν δὲν γίνῃ τὸ Ταμεῖον αὐτό, θὰ παύσῃ τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράττῃ τὸν φόρον; Δηλαδὴ εἶναι φόρος νέος ἢ παλαιός;

§238Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἶναι φόρος, ὁ ὁποῖος, ὅτε ἦτο κλειστὸν τὸ Χρηματιστήριον, δὲν εἰσεπράττετο, διότι δὲν ἐγένοντο πράξεις, ἔφθασε δὲ τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράξῃ 700 χιλιάδας δραχμῶν, πέρυσι δὲ 500 χιλιάδες δραχμῶν.

§239ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἡ εἴσπραξις τῶν τελῶν πότε θὰ ἀρχίσῃ; Ἀπὸ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὁμολογιῶν;

§240Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῶν ὁμολογιῶν θὰ ἀρχίσῃ.

§241ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὄχι ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως, τὸ λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Λέγει ὅτι: «προβλέπεται κλπ». (ἀναγινώσκει).

§242Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Συγχέετε, πρόκειται περὶ ἄλλου, ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω. Λέγει ἄλλα ἡ ἔκθεσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, κ. Συνάδελφε, καὶ ἐκεῖ θὰ ἔλθω. Θὰ ὑπάγω καὶ ἐκεῖ, διὰ νὰ σᾶς ἱκανοποιήσω. Διὰ νὰ ἴδωμεν τί θὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον, καὶ νὰ ἴδωμεν θὰ πληρώσῃ ἆρά γε τὸ Δημόσιον 240 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ὡς μᾶς ἐπληροφόρησαν, ὄχι μόνον οἱ προλαλήσαντες βουλευταί, ἀλλὰ φίλοι μου, καὶ ὁλόκληρος ἡ Γερουσία; Θὰ πληρώσῃ τὰ διακόσια τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια; Ὄχι, Κύριοι, διότι πρῶτον ἡ ἀναλογία τῶν πόρων, ἐκτὸς τῶν φόρων τοῦ Δημοσίου, μὲ τὸν φόρον τὸν ὁποῖον καταβάλλει τὸ Δημόσιον, εἶναι 50 καὶ 50%. Δηλαδή, αὐτὸ ποὺ δίδει τὸ Χρηματιστήριον καὶ αὐτὸ ποὺ δίδει τὸ Δημόσιον εἶναι ἴσα. Κατὰ τοὺς χειροτέρους, ἂς πάρωμεν τοὺς χειροτέρους, τοὺς ἀπιθάνους ὑπολογισμούς, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν, ἂς πάρωμεν τὸ μάξιμουμ τῶν δύο ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος. Θὰ δίδῃ λοιπὸν δύο ἑκατομμύρια τὸν χρόνον τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν μετοχῶν. Τὸ κεφάλαιον τῶν μετοχῶν δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀνώτερον τῶν διακοσίων τριάκοντα ἑκατομμυρίων, θὰ εἶναι κατώτερον, διότι θὰ γίνῃ ἔλεγχος τῶν πράξεων. Ἐγὼ δέχομαι πάντως τὸ ἀνώτατον ποσόν. Κατὰ συνέπειαν εἰς Χ χρονικὸν διάστημα τὸ Δημόσιον θὰ πρέπῃ νὰ ἐξαγοράσῃ ὁμολογίας καὶ πέραν τῆς ὀνομαστικῆς ἀξίας τῶν 115 ἑκατομμυρίων. Ὅλαι αὐταὶ εἶναι πιθαναὶ περιπτώσεις. Κύριοι, ἐφόσον εἴπετε καὶ σεῖς, ἀνεγνωρίσατε ὅτι αὐταὶ θέλουν 20 χρόνια νὰ ἐξοφληθῇ μία ὁμολογία ἀτόκως, 20 ἔτη, δύναται νὰ ἔχῃ περισσοτέραν ἀγοραίαν τιμήν τῶν 20%; Ὄχι. Ἀλλὰ καὶ καθ’ ἣν περίπτωσιν τὸ Δημόσιον θὰ δίδῃ δύο ἑκατομμύρια δρχ.; Ἀλλὰ τοιαύτη περίπτωσις, κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι δυνατή, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐθέσαμεν, διὰ νὰ θέσωμεν ἕν ὅριον, τὸ Δημόσιον θὰ πρέπῃ νὰ ἐξοφλήσῃ δι’ ἐξαγορᾶς ὁμολογιῶν ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου 115 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἤτοι εἰς 10–15 χρόνια τὸ Δημόσιον θὰ δώσῃ 30 ἑκατομμύρια δραχμῶν κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Ἀλλ’ ἀπολύτως συμφωνῶ μαζί σας, ὅτι, παρ’ ὅλας τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Δημόσιον, ἀποτελεῖ κακὴν ἀρχὴν νὰ δίδῃ κανεὶς χρήματα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προβλέπεται, ὅτι τὸ Χρηματιστήριον καὶ μετὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν ὁμολογιῶν θὰ ἐξακολουθῇ νὰ πληρώνῃ αὐτὰ ποὺ πληρώνει τώρα μέχρις οὗ πάρει ὀπίσω τὸ Δημόσιον τὰ ὅσα θὰ δώσῃ. Κατὰ συνέπειαν τὸ Δημόσιον θὰ λάβῃ ὀπίσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ. Εἴμεθα ὅμως σύμφωνοι ὅτι δὲν πρόκειται τὸ Δημόσιον νὰ δώσῃ πολλά. Πρόκειται εἰς εἴκοσι χρόνια νὰ δώσῃ 30 ἑκατομμύρια, οὔτε εἶναι πολὺ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ, οὔτε εἶναι ἀδικαιολόγητον, διότι φέρει φοβερὰς εὐθύνας. Ἀλλὰ δὲν ὑποστηρίζω βεβαίως — θὰ ἤμην κακῆς πίστεως νὰ ὑποστηρίζω — ὅτι ἐκεῖνο ποὺ θὰ πάρῃ μετὰ δέκα ἔτη ὀπίσω ἀποτελεῖ πόρον ἑνὸς ἠθικοῦ ἀντισταθμίσματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή, αὐτὸ εἶνε τὸ νομοσχέδιον, καὶ δὲν ἔχει διαφορὰν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρὰ ὅτι διευκολύνει περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἀρχικῶς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν τὴν γνώμην, τοὺς χρηματιστὰς ὄχι μόνον τοῦ Χρηματιστηρίου, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, τοὺς ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ συναλλαγέντας. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ψηφισθὲν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐπῆγεν εἰς τὴν Γερουσίαν, ἔγινεν ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις εἰς τὴν Γερουσίαν καὶ, ὅπως ἐμάθατε βεβαίως, ἡ Γερουσία ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἔχω ἐδῶ τὰ πρακτικά, ὅστις ἀμφιβάλλει, δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὰ ἀναγνώσω, καὶ συνεβούλευσεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τιμίαν λύσιν, τὴν ὀρθόδοξον λύσιν, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ Διατάγματος εἶχε χαράξει, δηλαδὴ νέον διακανονισμὸν τῶν διαφορῶν καὶ νὰ ἀφήσῃ: ὅποιος ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ καὶ ὅποιος δὲν ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ θὰ ἔπαιρνε πολλοὺς ὁ χάρος, καὶ ἐπειδὴ δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀτόμων τὰ ὁποῖα θὰ ἔπαιρνεν ὁ χάρος, ἀλλὰ περὶ τῶν πτωχῶν ἀτόμων τὰ ὁποῖα συνηλλάγησαν, διότι αὐτὰ ἀποβλέπομεν νὰ προστατεύσωμεν, δὲν δυνάμεθα βεβαίως νὰ συμμερισθῶμεν τὴν γνώμην τῆς Γερουσίας. Ὀφείλω ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ὡς Ὑπουργός, πρώτην φορὰν ἔμεινα ἐννεώς ἐκ τῆς ἀποφάσεως τῆς Γερουσίας, καὶ τοῦτο, διότι ὅλαι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι μοῦ ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τὴν Γερουσίαν, καὶ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Γερουσίας, δὲν ἀποβλέπει εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ διευκολύνῃ ἀκόμη περισσότερον τοὺς χρηματιστάς, νὰ δώσῃ ἀκόμη περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατηγορεῖται σήμερον ὅτι δίδει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Καὶ διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία παρεξήγησις, ἐννοῶ νὰ ἀναγνώσω μίαν πρὸς μίαν τὰς τροπολογίας.

§243Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἐνδιαφέρουν τὴν Βουλήν.

§244Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἐνδιαφέρομαι ὅμως ἐγώ, διότι θέλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ πνεῦμα τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, ἀμφοτέρων, καὶ τῆς Βουλῆς, καὶ τῆς Γερουσίας περισσότερον ἀπὸ τῆς Βουλῆς, ἦτο νὰ συντρέξῃ τὸ Χρηματιστήριον ὅσον ἦτο δυνατόν, παρὰ τὴν πομπώδη ἀπόρριψιν, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους φαίνεται ὅτι τὸ ἀπέρριψεν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰς τροπολογίας, ὥστε νὰ μὴ χωρήσῃ καμμία παρεξήγησις, διότι δὲν θέλω νὰ ἐκφέρω κατηγορίας, ὅταν μάλιστα τὸ Σῶμα αὐτὸ ἀπουσιάζει καὶ δὲν δύναται νὰ ἀπαντήσῃ. Λοιπόν, θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι μοῦ ὑπεβλήθησαν καὶ θὰ τὰς ἀκούσητε. Πρῶτον, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ὁμολογιῶν, ἔπρεπε νὰ πληρώνουν ὅλαι αἱ Τράπεζαι, μηδὲ τῆς Ἐκδοτικῆς ἐξαιρουμένης, ½‰ ἐπὶ πάσης πράξεως ἐπὶ τοῦ συναλ)τος. Ἀλλὰ τὸ ½‰ θὰ ἦτο ἐπὶ τοῦ κοσμάκη. Λοιπὸν τὴν πανδαισίαν τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἤνοιξα διὰ τοὺς χρηματιστάς, ἐπρόκειτο νὰ ἐνισχύσωμεν δι’ ½‰ εἰς βάρος ὅλου τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, τοῦ ἐξωχρηματιστηριακοῦ ἀσφαλῶς κόσμου....

§245Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Αὐτὸ τὸ ½‰ τὸ εἰσπράττουν ἤδη αἱ Τράπεζαι; Θὰ ἦτο ἀπὸ τὴν μεσιτείαν τῆς Τραπέζης;

§246Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Αἱ μὲν Τράπεζαι παίρνουν κολοσσιαίαν μεσιτείαν καὶ κατὰ συνέπειαν δυνάμεθα νὰ τὴν μειώσωμεν καὶ νὰ ἐλαφρύνωμεν τὸν κόσμον ἀπὸ τὴν μεσιτείαν τῶν Τραπεζῶν, ἡ δὲ μεσιτεία τῶν Τραπεζῶν εἶναι ἐκείνη ποὺ πρέπει νὰ εἶναι.....

§247Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ εἰσπράττηται αὐτὸ τὸ ἐπὶ πλέον ποσοστόν τῆς μεσιτείας;

§248Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἀπὸ 3‰.

§249Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀφήσατε, Κύριοι, θὰ σᾶς ἀναπτύξω ἀμέσως. Πρῶτον, τὸ 3‰ ποὺ εἰσπράττουν αἱ Τράπεζαι, καλύπτει, ὅπως ἠξεύρετε, τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἔχει τὸ ἐκδοτικόν μας ἵδρυμα. Κατὰ συνέπειαν τὸ 3‰ πρέπει νὰ εἰσπράττηται, διότι ἄλλως αὐτὸ θὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν τσέπην των καὶ θὰ ὑφίστανται τὴν ζημίαν αὐτήν.

§250Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Μείωσιν κερδῶν θὰ ὑφίστανται.

§251Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Σᾶς ἐξήγησα ὅτι τὸ 3‰ εἶνε ἀσφάλεια τῆς πτώσεως τοῦ νομίσματος. Σεῖς ἔχετε χρυσὸν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅταν τῆς προσφέρετε Χ νόμισμα καὶ τὸ νόμισμα αὐτὸ πέσῃ, πόθεν θὰ τὸ καλύψῃ ἡ Τράπεζα; Ὑποχρεοῦνται αἱ Τράπεζαι νὰ ἔχουν τὸ ἴδιον εἰς αὐτούσιον χρυσόν. Πόθεν τὰ καλύψῃ αὐτὰ ἡ Τραπέζας; Ἀπὸ τὸ 3‰. Λοιπόν, ἢ τὸ 3‰ εἶνε πολύ, καὶ κατὰ συνέπειαν ὀφείλομεν νὰ τὸ μειώσωμεν, διὰ νὰ μὴ βαρύνωμεν τὴν κατανάλωσιν, ἢ τὸ 3‰ εἶνε ἐκεῖνο ὅπερ πρέπει νὰ εἶναι καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ στερήσωμεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ τὸ παραπέμψωμεν πάλιν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ὁπωσδήποτε ὅμως αὐτὸ τὸ ½‰ εἴτε ἀπὸ τὰς Τραπέζας, εἴτε ἀπὸ τὸ κοινόν, ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρεθῇ, ὡς ἰσχυρίζομαι ἐγώ, δὲν θὰ ἐβάρυνε τοὺς καθ’ ἡμᾶς ὑπαιτίους χρηματιστάς.

§252Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰς τροπολογίας αὐτὰς τὰς ἀπέρριψεν ἡ Γερουσία.

§253Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι, τὰς ἀπέρριψα ἐγώ.

§254Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅπως ἠξεύρετε, δὲν ψηφίζουν οἱ Ὑπουργοί, ψηφίζουν τὰ Νομοθετικὰ Σώματα καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σφάλμα σας. Ἀναφέροντες ὡρισμένας τροπολογίας, ὡρισμένων γερουσιαστῶν, θέλετε νὰ ἐκθέσητε τὴν Γερουσίαν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε, εἶναι ἄτοπον καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναγνώσητε τὰ ὀνόματα τῶν γερουσιαστῶν.

§255Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριε Συνάδελφε, εἶπον καὶ ἐξήγησα διατὶ ἀναφέρω αὐτά, λυποῦμαι δὲ πολύ δι’ αὐτὸ ποὺ εἴπετε, ὅταν μάλιστα γνωρίζετε πόσον εἶμαι ἐγκρατὴς εἰς τὰς ἐκφράσεις μου....

§256Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δι’ αὐτὸ μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν.

§257Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). ....καὶ πόσον προσέχω νὰ μὴ θίξω κανένα, μολονότι πάντοτε δὲν πληρώνομαι μὲ τὸ αὐτὸ νόμισμα. Ἐξήγησα, κ. Συνάδελφοι, νὰ τονίσω ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ἀμφότερα τὰ Νομοθετικὰ Σώματα, καὶ ὡμίλησα μάλιστα προηγουμένως περὶ τῆς Βουλῆς, ἐνίσχυσαν τὰς εὐκολίας πρὸς τούς χρηματιστάς, τοὺς ἐνίσχυσε καὶ ἡ Γερουσία, τοὺς ἐνίσχυσε ἐπίσης ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξονύχισε τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, δὲν θέλω νὰ θίξω τὴν Γερουσίαν, καὶ δι’ αὐτὸ εἴπατε ὅτι εἶχον τὴν λεπτότητα νὰ ὁμιλήσω πρῶτον περὶ τοῦ Σώματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω καὶ μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον νὰ κρίνω καὶ τὸ ἄλλο Σῶμα. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἡ μεγαλυτέρα μερὶς τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων δὲν ἐθεώρησεν ἐπαρκεῖς τὰς παροχὰς ἢ τὰς εὐκολίας, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὸ Χρηματιστήριον ἢ εἰς τοὺς μετὰ τοῦ Χρηματιστηρίου συναλλαγέντας καὶ ἐζήτησε καὶ πέραν τούτων ἄλλας. Μὲ αὐτὸ δὲν ἐπρόκειτο νὰ θίξω τὴν Γερουσίαν, εἶναι ζήτημα ἐκτιμήσεως, τοὐναντίον μὲ ἠκούσατε καὶ πάλιν νὰ λέγω ὅτι πάντοτε ἡ Γερουσία ἐξετάζει ἀντικειμενικῶς τὰ θέματά της. Λοιπόν, κατόπιν μοῦ ἐζητήθη ἐπίσης νὰ δώσω 100% προνομιούχους ὁμολογίας, ἀντὶ 25% εἰς τοὺς ποιήσαντας ρεπόρ, διότι ἡ Γερουσία ἐνόμισεν ὅτι ὁ κάμνων ρεπὸρ εἰς τὸ Χρηματιστήριον εἶναι εἷς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος τοκίζει τὰς οἰκονομίας του. Ἔκαμεν τὴν σύγχυσιν ὅτι πρόκειται περὶ δανείου ἐπὶ ἐνεχύρῳ χρεωγράφων. Εἶναι προφανής, Κύριοι, ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς μιᾶς πράξεως καὶ τῆς ἄλλης. Εἰς τὴν μίαν πρᾶξιν, ὁ δίδων τὰ χρεώγραφα μένει κύριος αὐτῶν, εἰς τὴν ἄλλην δὲν παραμένει κύριος αὐτῶν. Κατὰ συνέπειαν ἀπολαμβάνει εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν τὸ δικαίωμα, μόλις πέσουν νὰ τὰ πωλήσῃ. Εἰς τὴν μίαν πρᾶξιν ὑπάρχει νόμιμος τόκος, λαμβάνων δὲ πέραν αὐτοῦ δύναται νὰ καταδιωχθῇ ὡς τοκογλύφος, εἰς τὸ ρεπὸρ δύναται νὰ πάρῃ οἱανδήποτε τιμὴν θέλει, πολλάκις δέ, ὄχι μόνον νὰ μὴ πάρῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ δώσῃ τόκον. Κατὰ συνέπειαν μεταξὺ τῶν δύο πράξεων οὐδεμία συσχέτισις ὑπάρχει. Τρίτη πρότασις: «Νὰ ρυθμισθῶσι καὶ οἱ κλπ.» (ἀναγινώσκει). Μοῦ ἐπεξηγήθη, δηλαδή, μολονότι....

§258Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀπὸ ποίους;

§259Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀπὸ τοὺς διαφόρους γερουσιαστάς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ποτὲ κατηγορίαν αὐτῶν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, δὲν κατηγορῶ, οὔτε καὶ ἐμμέσως τὴν Γερουσίαν. Δηλαδὴ μὲ συνεβούλευσε τὸ συντηρητικὸν τοῦτο Σῶμα νὰ μὴ ἀρκεσθῶ μόνον νὰ διακανονίσω τὰς διαφορὰς τοῦ δευτέρου δεκαπενθημέρου τοῦ Σεπτεμβρίου 1931, ἀλλὰ νὰ ἀνατρέξω ἀκόμη παραπίσω. 1) Νὰ ἀκυρωθοῦν αἱ δοθεῖσαι προσωπικαὶ ἀσφάλειαι. Δηλαδή, ἐάν εἷς χρηματιστὴς ἔδωκεν ἐγγυήσεις καὶ ἐμπραγμάτους ἀσφαλείας ν’ ἀκυρωθοῦν. 2) Νὰ ἐλαττωθῇ ὁ τόκος εἰς 8% πάντων τῶν ἐνεχυριαζομένων χρεωγράφων παρὰ Τραπέζαις ὑπὸ χρηματιστῶν ἀναδρομικῶς. 3) Νὰ κηρυχθοῦν ἄκυροι ὅλαι αἱ ἀπὸ 25 Σεπτεμβρίου 1931 διενεργηθεῖσαι πράξεις τοῦ ἀέρος. Καὶ μόνον ἐὰν ἐδεχόμην αὐτὴν τὴν τελευταίαν τροπολογίαν, ἰδοὺ ποία θὰ ἦτο ἡ συνέπεια. Οἱ χρηματισταὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμον ἀληθεῖς πράξεις νὰ πληρώσουν τὰς διαφοράς, οἱ ἀεριτζίδες δὲ νὰ μὴ πληρώσουν οὔτε τὴν διαφορὰν ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, διότι αἱ πράξεις τοῦ ἀέρος περὶ τῶν ὁποίων μετὰ τόσης εὐκολίας ὁμιλοῦμεν, αἱ πράξεις αὐταὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἐπιτρέπονται ἀπὸ τὸν χρηματιστηριακὸν νομοθέτην κατηγορηματικῶς.

§260Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὄχι ἀπὸ τοὺς χρηματιστάς.

§261Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ναί. Ἀλλ’ ἀφήνω καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Πῶς θὰ τὰς εὕρητε τὰς πράξεις τοῦ ἀέρος; Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὰς εὕρητε. Ἀλλ’ ὑποτεθήστω, ὅτι διὰ κάθε μίαν ἀπὸ αὐτὰς τὰς χιλιάδας πράξεων τοῦ ἀέρος, εὑρίσκετε τὸ ὑπαλληλικὸν προσωπικόν, διὰ τὸ ὁποῖον, ἀναμφισβητήτως, ἐὰν εἶχον τοιαύτην διάταξιν, θὰ κατηγορούμην ὅτι θέλω νὰ διορίσω καμμίαν στρατιὰν ὑπαλλήλων, καὶ ἡ στρατιὰ αὐτὴ τῶν ὑπαλλήλων ἐξεχώριζε τὰς πράξεις τοῦ ἀέρος. Ἀλλά, Κύριοι, λησμονεῖτε ὅτι διὰ κάθε πρᾶξιν τοῦ Χρηματιστηρίου δὲν ὑπάρχει εἷς συναλλασσόμενος, δὲν ὑπάρχουν δύο, ὑπάρχουν τέσσαρες. Ὑπάρχει ὁ πελάτης, ὅστις προσφέρει, ὁ μεσίτης, ὅστις διὰ λογαριασμὸν τοῦ προσφέροντος πελάτου πωλεῖ εἰς ἕτερον μεσίτην, ὑπάρχει καὶ ὁ ἀγοράζων πελάτης καὶ ὑποθέσατε ὅτι διὰ τρόπου μαγικοῦ θὰ ἐξεκαθαρίζοντο αἱ πράξεις τοῦ ἀέρος καὶ ἐξεκαθαρίζετο λ. χ. ἡ ἑξῆς πρᾶξις: Ὁ ὑποφαινόμενος εὑρίσκεται ὅτι ἔλαβεν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὸ Δημόσιον ὁμολογίας τῶν 6% καὶ ἐπῆρεν αὐτὰς τὰς ὁμολογίας καὶ ἤθελε νὰ τὰς πωλήσῃ διὰ νὰ ἀγοράσῃ ἕνα σπίτι. Ἐφώναξε λοιπὸν ἕνα μεσίτην νὰ τοῦ τὰς πωλήσῃ, ὁ μεσίτης αὐτός, συναλλαγεὶς μὲ ἕνα συνάδελφόν του, ὁ ὁποῖος ἐπῆρεν αὐτὰς τὰς ὁμολογίας καὶ τὰς ἠγόρασε διὰ λογαριασμὸν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀεριτζὴς καὶ τὸν ὁποῖον ἀνακαλύπτομεν ὅτι ἦτο ἀεριτζής. Ἡ πρᾶξις αὐτή, κατὰ τὴν ἔννοιαν ἐκείνων ποὺ λέγουν τοιαῦτα πράγματα, πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ. Καὶ διὰ μὲν τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καλὸν νὰ ἀκυρωθῇ, διότι ἐπώλησεν. Ἀλλὰ τί πταίουν οἱ ἄλλοι χρηματισταὶ ποὺ ἔκαμαν πραγματικὰς πράξεις; Ἑπομένως, βλέπετε ὅτι δὲν δύνασθε νὰ τὰς εὕρητε αὐτὰς τὰς πράξεις. Κύριοι Βουλευταί, πιστεύσατέ με, τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀποτελεῖ τώρα ὀλιγώτερον κακὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν ἐκκρεμουσῶν διαφορῶν. Εἶναι ἀποτέλεσμα μακρᾶς μελέτης, μακρᾶς σταθμίσεως τῶν γεγονότων καὶ πείρας, δύναμαι νὰ εἴπω. Εἶναι ἀποτέλεσμα μελέτης, ὄχι ἑνὸς ἀνθρώπου, ἀλλ’ ἀποτέλεσμα μιᾶς μακρᾶς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμα συσκεφθεὶς μὲ ὅλους τοὺς δυναμένους νὰ ἔχουν γνώμην, μὲ ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ κατέληξα εἰς τοῦτο. Ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἂν μὲ συνεῖχε καὶ τὸ παραμικρότερον αἴσθημα ἀμφιβολίας, ὅτε ὑπέβαλα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, δὲν θὰ τὸ ἔκαμνα. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης μέχρι σήμερον, καὶ παρῆλθεν ἓν ὁλόκληρον ἔτος, ἐνισχύθην εἰς τὰς ἀπόψεις ἀπείρως ἀκριβῶς ἀπὸ ὅσα ἀντιθέτως ἤκουσα καὶ ἐπείσθην καὶ ἐγώ, διότι οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀλάνθαστος, ὅτι ἡ λύσις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα εἰς τὰ Νομοθετικὰ Σώματα, εἶναι ἡ ὀλιγώτερον κακή, καὶ σᾶς ζητῶ νὰ τὴν ψηφίσητε ὡς τοιαύτην. Ἡ λύσις αὐτὴ δὲν ἀφορᾷ, καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, τὴν ρύθμισιν τῶν ὑποθέσεων τῶν χρηματιστῶν, ἀλλὰ πάντας τοὺς συναλλαγέντας μὲ τὸ Χρηματιστήριον χρηματιστὰς καὶ μή. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπῃ ἡ Βουλή, ὡς τοιοῦτον ἐξετάζουσα τὸ νομοσχέδιον, νὰ τὸ ψηφίσῃ, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον μένει ἐκκρεμὲς ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, ἐνῶ ἡ χρηματαγορά μας ἔπαιξε καὶ βαίνει τόσον ὁμαλῶς ἐν τῇ παγκοσμίῳ γενικῇ κρίσει καὶ δὲν θὰ θελήσητε βεβαίως σεῖς, ἀπορρίπτοντες τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, νὰ δώσητε ἕνα κλονισμὸν εἰς τὴν χρηματαγοράν, ἕνα κλονισμὸν βαρύν, διότι ὁ Ὑπουργός, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπορριφθῇ, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀφήσῃ τὸ ζήτημα τῶν χρηματιστηριακῶν διαφορῶν νὰ λυθῇ διὰ τῆς φυσικῆς του ὁδοῦ. Διὰ τοῦτο εἶμαι εὐτυχής, ὅτι ἡ ψηφοφορία θὰ εἶναι ὀνομαστικὴ καὶ ὁ καθείς θὰ ἀναμετρήσῃ τὰς εὐθύνας του.

§262Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Θὰ εἶμαι πολὺ σύντομος, ἀφοῦ καὶ εἰς τὴν πρωτολογίαν μου ὑπῆρξα τοιοῦτος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξέθηκε μέχρις ἑνὸς σημείου μὲ ἀντικειμενικότητα τὰ ζητήματα, ἀλλ’ ἤθελα νὰ διαστείλω τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς ρυθμίσεως τῶν διαφορῶν. Τὸ Χρηματιστήριον κάποτε θὰ ἤνοιγε. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ συμφωνήσω, ὅτι τὸ ἄνοιγμα τοῦ Χρηματιστηρίου ὑπῆρξεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπέφερε τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Ὑπῆρξαν τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα διὰ τὴν ὕψωσιν, καὶ εἰς αὐτὰ ὀφείλεται. Ἡ ὕψωσις ἄλλως τε τῶν τιμῶν εἶναι φαινόμενον κάποιας διεθνοῦς οἰκονομικῆς ἀναρρώσεως...

§263Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τῆς διεθνοῦς; Δὲν τὸ πιστεύω. Πόθεν ἀρύεσθε τὰς πηγάς σας;

§264Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω. Παίρνω τοὺς ἀριθμούς ποὺ εἶχον ἑτοίμους διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ Ὅλοι οἱ δεῖκται σημειώνουν αἰσθητήν βελτίωσιν τῶν τιμῶν, σταμάτημα τῆς κατιούσης καὶ κάποιαν μεγαλυτέραν ἐμπορικὴν καὶ βιομηχανικὴν δραστηριότητα. Τὰς πηγὰς τὰς σχετικὰς τὰς ἔχω ἀπὸ τὸ Δελτίον τῆς Κ.Τ.Ε. καὶ τοῦ Διεθνοῦς Ἰνστιτούτου τῶν Βρυξελλῶν, τῶν μηνῶν Ὀκτωβρίου καὶ Νοεμβρίου. Μὴ λησμονεῖτε ἄλλωστε ὅτι ἡ σύγκρισις γίνεται μὲ τὸ ὀξύτερον σημεῖον τῆς κρίσεως.

§265Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, νὰ σᾶς κάμω σαφῶς τὸ ἐρώτημα καὶ νὰ ἀπαντήσητε σαφῶς. Ἀπὸ οἱονδήποτε Ἰνστιτοῦτον θέλετε νὰ μᾶς φέρητε ἀριθμούς, ἐγὼ τοὺς δέχομαι ὡς ἀκριβεῖς. Ὑπάρχει μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ὑπῆρξεν ὑποτίμησις νομίσματος ἐν τῷ μεταξύ; Διότι ἐδῶ δὲν ὑπῆρχεν ὑποτίμησις νομίσματος, εἰς τὸ ὁποῖον μεταξὺ τοῦ 1932–33, νὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῶν ἐθνικῶν χρεωγράφων καὶ τῶν τραπεζικῶν ἀξιῶν, ἐγὼ δὲν τὸ γνωρίζω.

§266Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πρῶτον, ὑπῆρξε καὶ ἐδῶ ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος, ὅτε ἦτο κλειστὸν τὸ Χρηματιστήριον· δεύτερον, γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι οἱ δεῖκται οἱ διεθνεῖς καταρτίζονται διὰ συγκρίσεως καὶ παραβολῆς. Παίρνοντες τοὺς δείκτας ἑκάστης οἰκονομίας καὶ ἑκάστης Χώρας, ἐξευρίσκουν τὸν κοινὸν δείκτην, ὁ ὁποῖος δεικνύει ἂν ἡ διεθνὴς οἰκονομία παρουσιάζει ἄνοδον ἢ κάθοδον. Ὅταν λοιπὸν μὲ προκαλεῖτε εὐφυέστατα καὶ μοῦ λέγετε νὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν ἄλλην Χώραν, σᾶς ἀναφέρω πολλάς. Διότι γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι οἱ διεθνεῖς δεῖκται τῶν ἀξιῶν στηρίζονται ἐπὶ τῶν δεικτῶν τῶν καθ’ ἕκαστα οἰκονομιῶν τῶν Χωρῶν. Ἐφόσον λοιπὸν συνολικῶς οἱ δεῖκται οἱ διεθνεῖς ἐμφανίζουν ὕψωσιν, τοῦτο σημαίνει, ὅτι εἰς πλείστας Χώρας ἡ ὕψωσις αὐτὴ εἶναι ἀληθής.

§267Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὸ ζήτημα εἶναι τεχνικόν, ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ δεικτῶν, ἐγὼ ἀνέφερα ποσοστὸν αὐξήσεως χρεωγράφων, χωρὶς νὰ συναγάγω μάλιστα κανὲν συμπέρασμα καὶ σᾶς ἀπαντῶ....

§268Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Γνωρίζω τὶ θέλετε νὰ εἴπητε.

§269Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν σᾶς ἐρωτῶ περὶ τῶν δεικτῶν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς...

§270Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τῶν ἀξιῶν.

§271Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι, τῶν γενικῶν ἀξιῶν. Σᾶς ἐρωτῶ ἂν ἐθνικὰ χρεώγραφα μιᾶς Χώρας ἢ τραπεζικὰ χαρτιὰ οἱασδήποτε ἄλλης Χώρας, ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ὑπετιμήθη τὸ νόμισμα, ἐὰν ηὐξήθησαν ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1932 ἕως σήμερον τὸ ἐρώτημά μου εἶναι σαφές.

§272Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω;

§273ΛΑΖ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Καὶ τὸ δολλάριον ἔπεσε καὶ ἡ λίρα.

§274Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐζητήσατε νὰ σᾶς ἀναφέρω παράδειγμα βελτιώσεως εἰς ἄλλην Χώραν, ὅπου δὲν ἔγινεν ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος. Λησμονεῖτε ὅμως, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὡς βάσιν συγκρίσεως διὰ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν λαμβάνετε τὰς τιμὰς τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ ἀνοίγματος τοῦ Χρηματιστηρίου.

§275Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σύμφωνοι.

§276Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Λαμβάνοντες ὡς βάσιν τὰς τιμὰς τῶν πρώτων ἡμερῶν Χρηματιστηρίου, τὸ ὁποῖον ἐπὶ δεκαοκτὼ μῆνας ἔμεινε κλειστόν — ἔκλεισε δὲ εἰς ἐποχὴν κρίσεως ὅπου αἱ τιμαὶ εἶχον ἐγγίσει τὸ κατώτατον σημεῖον — καὶ παραβάλλοντες αὐτὰς μὲ τὰς μετέπειτα τοιαύτας, δὲν ἔχετε ἀσφαλῆ βάσιν συγκρίσεως; Τὶ ἐπεριμένατε; Αἱ τιμαὶ τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ ἀνοίγματος Χρηματιστηρίου, τὸ ὁποῖον ἤργησεν ἐπὶ δεκαοκτὼ ὁλοκλήρους μῆνας, ὕστερα ἀπὸ τὸν κυκλῶνα τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, νὰ ἦσαν ἀνώτεροι τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι ἐπετεύχθησαν μετὰ ἕξ μῆνας καὶ μετὰ δώδεκα μῆνας ἀπὸ τοῦ ἀνοίγματος; Ἦτο φυσικόν, ὅσῳ ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ ἀνοίγματος νὰ ἐπέρχηται, ἐφόσον συνέτρεξαν καὶ οἱ λόγοι ποὺ σᾶς εἶπον, βελτίωσις· τὶ ἄλλο θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω;

§277Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ δὲν ἔκαμα καμμίαν σύγκρισιν.

§278Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἀριθμοὶ ἔχουν τὴν γλῶσσαν των καὶ τὴν λογικήν των. Δὲν ἐξετάζονται ξηρῶς, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰ αἴτια καὶ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνουν.

§279Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄν θέλετε, νὰ τὰ ἐρευνήσωμεν, ἐγὼ θὰ τὰ ἐρευνήσω.

§280Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Προχωρῶ ἤδη περαιτέρω εἰς τὸν τρόπον τῆς ρυθμίσεως τῶν διαφορῶν, καὶ εἰς τὴν ἔρευναν τῶν ἐπιχειρημάτων σας ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία καὶ πρωτίστως μᾶς ἐνδιαφέρει. Εἴπετε ὅτι ὑπάρχουν δύο εἴδη διαφορῶν. Προτοῦ προβῶ εἰς τὴν ἔρευναν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης διὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Χρηματιστηρίου. Δέν φαντάζομαι νὰ ὑποστηρίζητε σοβαρῶς, ὅτι μία Κυβέρνησις, προβαίνουσα εἰς τὸ κλείσιμον τοῦ Χρημαιτστηρίου, ὅταν ἐνσκύπτῃ ὁ καταστρεπτικὸς κυκλὼν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, καὶ ὅταν μάλιστα τοῦτο, ὡς γνωρίζετε ὡς ἐκ τῆς ὑπευθύνου θέσεώς σας, ἐζητήθη ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Χρηματιστηρίου, δημιουργεῖ διὰ τὸ Κράτος ἢ δι’ ἑαυτήν οἱανδήποτε εὐθύνην, καὶ δὴ εὐθύνην ἀποζημιώσεως, ἔναντι τῶν χρηματιστῶν. Τὸ κλείσιμον ἐγένετο βάσει τῶν κειμένων νόμων καὶ θὰ ἦτο νόμιμος καὶ ἐνδεδειγμένη ἄσκησις κυβερνητικῆς ἐξουσίας καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἐζητεῖτο ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Χρηματιστηρίου. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει ζήτημα εὐθύνης οἱασδήποτε, καὶ ἂς ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς εὐθυνολογίας, διὰ νὰ ἐξετάσωμεν οὐσιαστικώτερον τὸ νομοσχέδιον.

§281Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Τότε, νομίζετε, ὅτι ἂν δὲν ἐζητεῖτο ἀπὸ τὸ Χρηματιστήριον νὰ κλείσῃ τὸ Χρηματιστήριον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν θὰ τὸ ἔκλειεν ὁ κ. Ὑπουργός;

§282Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν γνώμην καὶ τὴν ἐνδόμυχον διάθεσιν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας· δὲν κακίζω ἄλλωστε τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου, καὶ δὲν θὰ τὸ ἐκάκιζον καὶ ἂν αὐτεπαγγέλτως προέβαινεν ἡ τότε Κυβέρνησις εἰς τοῦτο, τοὐναντίον.

§283Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ σᾶς εἴπω, τὸ ἐδικαιολόγησα καὶ πρίν, ἠμπορεῖ τὸ κλείσιμον νὰ εἶναι καὶ ἐπὶ δεκαοκτὼ μῆνας, ἀλλὰ καὶ τρεῖς μῆνας καὶ 15 μῆνας, πολὺ εἶναι. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἤθελα νὰ σᾶς δώσω.

§284Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Πάντως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ὑπάρχει εὐθύνη τοῦ Κράτους, διότι τοῦτο προέβη εἰς τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου· τοῦτο ἀποτελεῖ γενικὸν μέτρον, προερχόμενον ἐκ τῆς κυριαρχικῆς τοῦ Κράτους δικαιοδοσίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὡς ἀρχή, ὅτι ἐκ τῶν γενικῶν κυβερνητικῶν μέτρων γεννᾶται εὐθύνη ἀποζημιώσεως διὰ τοὺς θιγομένους τυχὸν ἐξ αὐτῶν. Τὸ θέμα μας ὅμως δὲν ἦτο τοῦτο, ἀλλ’ ἡ ρύθμισις τῶν διαφορῶν. Αὗται πράγματι εἶναι δύο εἰδῶν, καὶ κατ’ ἐμέ. Ἡ διάκρισις ὅμως πρέπει νὰ καθορίζηται ἀπὸ τὴν φύσιν καὶ τὸ περιεχόμενον τῶν χρηματιστικῶν πράξεων, ἐξ ὧν προέρχονται καὶ οὐχὶ κατὰ χρονικὰ ὅρια — μέχρι τῆς 21 Σεπτεμβρίου καὶ πέραν ταύτης, ὅπως κάμνει τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ὀρθὴ διάκρισις εἶνε εἰς διαφορὰς ἐκ κυβείας ἀφ’ ἑνὸς καὶ εἰς διαφορὰς ἐκ συναλλαγῶν ὅπου ἔλαβεν ἢ θὰ ἐλάμβανε χώραν πραγματικὴ καταβολὴ ἀφ’ ἑτέρου. Αἱ τελευταῖαι αὗται εἶνε ὀρθὸν νὰ ρυθμισθοῦν, διότι ἀναφέρονται εἰς μεταβολὴν περιουσιακῆς καταστάσεως τῶν συμβαλλομένων. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ ρυθμισθοῦν ἄνευ θυσίας τοῦ Δημοσίου. Αἱ διαφοραὶ ἐκ κυβείας ἐξ ἄλλου δὲν εἶνε κατὰ νόμον ὑπαρκταί, οὔτε ἀνάγονται εἰς συμβάσεις ἐξ ὧν ἐπῆλθε μεταβολὴ περιουσιακῆς καταστάσεως τῶν συναλλαγέντων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐλπίζω ὅτι δὲν ἔπεισε κανένα, ὑποστηρίζων ὅτι τὸ βάρος τοῦ Δημοσίου θὰ ἐλαττωθῇ ἐκ τῶν κατωτέρω τιμῶν εἰς τὰς ὁποίας τυχὸν θὰ ἐξαργυρωθοῦν αἱ ὁμολογίαι. Πρόκειται περὶ ἀποσπάσεως δημοσίων πόρων, ἀνερχομένων εἰς δύο ἑκατομμύρια ἐτησίως. Οἱ πόροι οὗτοι, Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν θὰ διατίθενται ἀπευθείας ἀπὸ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ θὰ εἰσέρχωνται τακτικὰ εἰς τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον ποὺ ἱδρύετε. Θὰ μοῦ ἀπαντήσητε: Πλανᾶσθε, διότι πρόκειται νὰ ἐπιστραφοῦν. Ἀλλά, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δεδομένου ὅτι τὸ ποσὸν τῶν διαφορῶν εἶναι μέγα καὶ οἱ πόροι τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου περιωρισμένοι, ἡ ἐξαγορὰ τῶν ὁμολογιῶν θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ δεκάδας ἐτῶν, καθ’ ἃς τὸ Δημόσιον θὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ καταθέτῃ εἰς τὸν κορβανᾶν τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου δύο ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐτησίως, ποὺ εἰσπράττει ἐκ τῶν τελῶν. Γνωρίζετε δὲ τί γίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Τὰ ἐξερχόμενα ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου δὲν ἐπιστρέφονται ποτέ. Ὅταν μάλιστα ἡ πηγὴ ἐκ τῆς ὁποίας ἀντλεῖτε κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὰ μέσα τῆς ἐπιστροφῆς εἶναι οἱ ἐλάχιστοι πρόσθετοι πόροι τοῦ Ταμείου, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ δημιουργήσητε....

§285Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Καὶ αὐτὸ εἶναι....

§286Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Διατὶ δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ συνεχίσω; Ἐγὼ σᾶς λέγω λοιπόν, ὅτι οἱ πρόσθετοι πόροι τῶν ἐδαφίων δʹ καὶ ἑπόμενα τοῦ ἄρθρου 3 ἐξ ὧν ἰσχυρίζεσθε ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσητε τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ἀποσπωμένων δεκάδων ἑκατομμυρίων εἰς τὸ Δημόσιον, εἶνε ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσουν διὰ τὴν ἐξαγορὰν καὶ νὰ ἀφήσουν καὶ περίσσευμα διὰ τὴν ἐπιστροφήν, ἡ ὁποία δὲν θὰ γίνῃ ποτέ, ἂς μὴ αὐταπατώμεθα. Ἐξ ἄλλου δὲν εἶναι ὀρθόν ἐπίσης τὸ ἐπιχείρημά σας ὅτι θὰ ἐλαττωθῇ ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου εἰς πέντε ἢ δέκα ἑκατομμύρια δραχμῶν μόνον.

§287Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πόσα ἑκατομμύρια τὴν ὑπολογίζετε τὴν ζημίαν τοῦ Δημοσίου;

§288Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἄνω τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ἑκατομμυρίων.

§289Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Διατί; Σᾶς ἀπέδειξα μαθηματικῶς ὅτι δὲν εἶναι οὔτε...

§290Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ, κ. Ὑπουργέ, καὶ μαθηματικῶς καὶ ἀντικειμενικῶς. Σεῖς ὁ ἴδιος ὑπελογίσατε τὸ ποσὸν τὸ πραγματικὸν εἰς 115 ἑκατομμύρια.

§291Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ὄχι. Ἠμποροῦμεν νὰ διαφωνοῦμεν εἰς τὰς γνώμας, δὲν δικαιοῦσθε ὅμως νὰ μοῦ εἴπητε πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπα. Ἐγὼ εἶπα, ὅτι κατ’ ἀνώτατον ὅριον θὰ εἶναι εἴκοσι πέντε ἑκατομμύρια, αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ τὸ Κράτος ἐντὸς 18 –20 ἐτῶν. Εἶπα ὅτι ἡ ἀνώνυμος ἀξία τῶν ὁμολογιῶν...

§292Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ ἀνώνυμος ἀξία τοῦ ἡμίσεος τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζει τὸ Κράτος ὅτι θὰ πληρώσῃ ἔχει ἄλλα δεκαπέντε ἑκατομμύρια, δηλαδὴ τὸ σύνολον τῆς ὀνομαστικῆς ἀξίας ὅλων τῶν χρηματιστικῶν ἀξιῶν εἶναι 230 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ τὰ εἶπα 240, ἡ διαφορά μας εἶναι δέκα ἑκατομμύρια.

§293Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι κομματικὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ μὴ διαστρέφετε τοὺς ἀριθμούς, διότι, ὅταν μοῦ λέγητε ὅτι ἡ ἀνώνυμος ἀξία μιᾶς ὁμολογίας ἐξωφλουμένης ἀτόκως εἰς εἴκοσιν ἔτη, εἶνε τόση, διαστρέφετε τοὺς ἀριθμούς.

§294Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν διαστρέφομεν τοὺς ἀριθμούς, ὑπάρχουν οἱ ἀριθμοί.

§295Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πρέπει νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἀγανάκτησίς μου, ὅταν εἷς βουλευτὴς ὁ ὁποῖος διετέλεσε καὶ γενικὸς γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διατείνεται ὅτι ἡ ὀνομαστικὴ ἀξία μιᾶς ὁμολογίας, ἐν οἱαδήποτε περιπτώσει, μιᾶς ὁμολογίας ἀτόκως ἐξωφλουμένης ἐπὶ εἴκοσιν ἔτη, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι περισσότερον ἀπὸ 20%.

§296Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς ὀξύτητος ποὺ ἔδωκεν εἰς τὴν συζήτησιν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπελόγισεν εἰς 115 ἑκατομμύρια τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν ποὺ θὰ βαρύνῃ τὸ Δημόσιον, διότι δέχεται ὅτι τὰ ἄλλα 115 ἑκατομμύρια θὰ ἀντικρυσθοῦν ὑπὸ τοὺς προσθέτους πόρους τοῦ Ταμείου. Οὗτοι ὅμως θὰ εἶναι ἐλάχιστοι κατ’ ἐμέ, καὶ τὸ Δημόσιον θὰ βαρυνθῇ μὲ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν διακοσίων τριάκοντα ἑκατομμυρίων, ὥστε καὶ μέχρι 50% ἂν πέσῃ ἡ πραγματικὴ ἀξία τῶν ὁμολογιῶν ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου καὶ κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἀνέλθῃ κατ’ ἐλάχιστον εἰς 115 ἑκατομμύρια· δὲν ἠξεύρω ἂν πλανῶμαι ἐγώ, ἢ ὁ κ. Ὑπουργός. Πάντως δὲν διέστρεψα τίποτε καὶ δὲν φαντάζομαι νὰ ἀποδίδεται εἰς ἐμὲ ἡ μομφὴ αὕτη. Συνεχίζω. Ἡ ἀνάγκη τῆς ρυθμίσεως τῶν χρηματιστηριακῶν διαφορῶν ἀναγνωρίζεται παρ’ ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἀλλ’ ἀναγνωρίζεται διὰ τὰς πραγματικὰς ζημίας καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ καθόλου τὸ Δημόσιον. Διευκολύνεσθε δὲ εἰς τὴν τοιαύτην ρύθμισιν τὸ μὲν ἀπὸ τὴν ὀρθὴν ἄποψιν ὅτι διὰ τὰς διαφοράς, τὰς προερχομένας ἐκ πράξεων κυβείας δὲν ὑπάρχει ἀπαίτησις πραγματικὴ καὶ νόμιμος, τὸ δὲ ἀπὸ τὴν ἐπελθοῦσαν ἀνατίμησιν τῶν χρεωγράφων ἡ ὁποία ἐκάλυψε μέγα μέρος τῆς διαφορᾶς ποὺ θέλετε νὰ καλύψητε. Εἴπετε ἀκόμη, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν μία πρᾶξις εἶναι πρᾶξις «ἀέρος». Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ καὶ τὸ γνώρισμα ἐδώκατε ὁ ἴδιος, ὅταν εἴπατε ὅτι ὁ Α ἔχει χρήματα καὶ θέλει νὰ ἀγοράσῃ πράγματι ἑκατὸν ὁμολογίας ἀπὸ τὸν Β, ὁ ὁποῖος τὰς ἔχει, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν Γ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ὁμολογίας καὶ θέλει νὰ παίξῃ ἀέρα· ἀνεφέρατε μάλιστα χαριεντιζόμενος τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἔ, λοιπόν, εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν εἶναι πρᾶξις πραγματικὴ καὶ εἰς τὴν δευτέραν —χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω τὸν κ. Πρόεδρον— εἶναι πρᾶξις «ἀέρος». Γνωρίζετε ἄλλωστε πολὺ καλά, ὅτι αἱ πράξεις μεταφορᾶς μεταξὺ τῶν χρηματιστῶν εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον πράξεις ἀέρος καὶ δὲν γίνονται μὲ τὸν σκοπὸν πραγματικῆς καταβολῆς τῶν χρεωγράφων.

§297Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὰ «ρεπὸρ» ποῦ τὰ βάζετε;

§298Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Θὰ προχωρήσω, δι’ αὐτὰ σᾶς ὡμίλησα. Γνωρίζετε καὶ γνωρίζω πῶς γίνονται καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπασχολοῦμεν περισσότερον τὴν Βουλὴν αὐτήν τὴν ὥραν. Ἀλλ’ ἔστω ἓν παράδειγμα: ἐὰν ἐγὼ σᾶς ἐπώλησα ὁμολογίας καὶ κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν σεῖς μὲν δὲν ἔχετε τὰ χρήματα, ἐγὼ δὲ δὲν ἔχω νὰ σᾶς δώσω τὰς ὁμολογίας, σεῖς θὰ καταφύγητε κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν εἰς χρηματιστήν, ἔχοντα λαμβάνειν χρήματα, ἐγὼ δὲ θὰ καταφύγω εἰς ἄλλον ἔχοντα λαμβάνειν ὁμολογίας καὶ οὕτω θὰ συναφθῇ, ἀφοῦ πληρωθῇ ἡ διαφορά, διπλῆ πρᾶξις μεταφορᾶς συνομολογουμένου καὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ τόκου, τὸ ὁποῖον εἰς τὰς περιστάσεις ταύτας εἶναι χαμηλότερον τοῦ συνήθους, διότι δὲν γίνεται πραγματικὸς δανεισμός· τοῦτο μάλιστα δύναται νὰ ἀποτελέσῃ τεκμήριον ὅτι πρόκειται περὶ πράξεως ἀέρος. Διότι, ὅταν τὸ συνομολογημένον ἐπιτόκιον εἶναι χαμηλότερον τοῦ τρέχοντος ἀναμφισβητήτως πρόκειται περὶ πράξεως ἀέρος. Ἀλλ’ ἂς δεχθῶμεν ὅτι δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐὰν μία πρᾶξις εἶναι πραγματικὴ πρᾶξις ἢ πρᾶξις κυβείας Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς τὴν ρύθμισιν νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ αἱ πράξεις ἀέρος, διότι προϋποτίθεται ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅταν εἰσάγει νομοσχέδιον ρυθμίζον διαφορὰς συναλλαγῶν ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὰς πράξεις αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπονται ἐκ τῶν κειμένων νόμων καὶ ἐξαιρεῖ τὰς πράξεις κυβείας. Ἐν τέλει λέγω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἐσέβετο τὴν ἠθικὴν ἀρχήν, ἐὰν κατήρτιζε νέον νομοσχέδιον, καὶ διαγράφων τὰς διατάξεις διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνει τὸ Δημόσιον, ἐὰν π.χ. ἀντὶ τῶν τελῶν τὰ ὁποῖα παίρνει ἀπὸ τὸ Δημόσιον, ἔπαιρνεν ἓν μέρος τῶν ποσοστῶν τὰ ὁποῖα πέρνουν αἱ Τράπεζαι ἐκ τῆς διαπραγματεύσεως τοῦ συναλλάγματος καὶ τὰ ποσοστὰ ταῦτα εἶναι, ὡς γνωστόν, μεγάλα, θὰ ἔλυεν ἀναμφισβητήτως τὸ ζήτημα, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ταῦτα προτείνω καὶ ἂς τὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλή. Δέν ἐξετάζω κομματικῶς τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ μόνον ἀντικειμενικῶς. Ἄς φέρῃ ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις μίαν ἄλλην οἱανδήποτε λύσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐδημιούργει πόρους ὄχι ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ἀλλὰ ἐκ τῆς συνεισφορᾶς τῶν ἐνδιαφερομένων, οἱ ὁποῖοι καὶ μόνον εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς ζημίας ποὺ προέκυψαν ἐκ μιᾶς ἀνωμάλου καταστάσεως καὶ τῶν πράξεών των.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριεζῆς.

§300ΛΑΖ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, σεβόμενος τὴν κόπωσιν τῆς Βουλῆς, δέν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Θὰ εἴπω ὅμως τινὰ ὡς ἐκ τῆς τῆς ἰδιότητός μου, ἵνα κατατοπίσω τὴν Βουλὴν εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἴσως οἱ προηγηθέντες ἐμοῦ ρήτορες δὲν ἔθιξαν. Κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἐζήτησα νὰ καθορισθῇ ἕν πρᾶγμα, τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης. Ἅπαξ κανονισθῇ ἡ εὐθύνη ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα εἶναι περιττά, καὶ ὅλη ἡ συζήτησις ἡ ἄλλη, εἶναι περιττή. Οἱ προλαλήσαντες κ. Συνάδελφοι περιεστράφησαν ἀκριβῶς εἰς τὸ ὅτι τὸ Κράτος, καὶ ἐπέμειναν ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει διόλου νὰ ὑποβληθῇ εἰς οὐδεμίαν δαπάνην ἢ ζημίαν, ὅπως θέλετε. Ἀλλὰ αὐτὸ δύναται κανεὶς νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος δὲν φέρει εὐθύνην. Ἐγώ, Κύριοι, ὑπεστήριξα, καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος φέρει τὴν εὐθύνην εἶναι μόνον τὸ Κράτος καὶ ὄχι ὁ χρηματιστής. Μόνον τὸ Κράτος φέρει τὴν εὐθύνην. Γνωρίζετε τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον. Ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῆς Ἀγγλίας ἐκ τοῦ χρυσοῦ κανόνος, ἐπληροφόρουν τὸ ἑλληνικὸν κοινόν, ὅτι τὰ Χρηματιστήρια ὅλου τοῦ κόσμου ἔκλεισαν. Δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν παγκοσμίου ἐνδιαφέροντος καὶ μεγάλων συμφερόντων, τὸ Χρηματιστήριον τῶν Ἀθηνῶν νὰ παραμείνῃ ἀνοικτόν. Δὲν παραδέχομαι ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βαρβούτης, ὅτι τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου δὲν τὸ ἐζήτησαν οἱ χρηματισταί. Ἐπιμένω, ὅτι καὶ ἐὰν τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου δὲν τὸ ἐζήτουν οἱ χρηματισταί, τὸ Κράτος ὤφειλε νὰ τὸ κλείσῃ.

§301Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ τὸ εἶπα ρητῶς.

§302Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης Διατὶ εὐθύνονται οἱ χρηματισταί; Οἱ χρηματισταὶ ἠγόρασαν χρεώγραφα νὰ τὰ παραλάβουν τὴν ἑπομένην ἡμέραν. Τὰ χρεώγραφα τὰ ἠγόρασαν ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας καὶ ὑπὸ ὡρισμένην ἀπόδοσιν. Κλείει τὸ Χρηματιστήριον, κλείει διὰ δεκαπέντε ἡμέρας, κλείει δι’ ἕνα μῆνα, διὰ δύο μῆνας, διά δεκαοκτὼ μῆνας. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ τότε Κυβέρνησις λαμβάνει ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι πλήττουν τὰ συμφέροντα τῶν κατόχων χρεωγράφων. Καὶ ἕν μέτρον, ἴσως δίκαιον μέτρον, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, ἦτο νὰ περικόψῃ τοὺς τόκους τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν δανείων. Ἐπὶ πλέον δὲ δηλοῖ, ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἐπτωχεύσαμεν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, Κύριοι, οἱ οὐσιαστικοί, οἱ πραγματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐπέφεραν τὴν πτῶσιν ὅλων τῶν χρεωγράφων. Ὁ χρηματιστὴς τώρα εὑρίσκεται μὲ χρεώγραφα. Μεταξὺ τῶν κατόχων χρεωγράφων ὑπάχουν καὶ πτωχοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀνάγκην συντηρήσεως. Δὲν εἶχον Χρηματιστήριον νὰ ἀποταθῶσι, νὰ πωλήσωσι τὰ χρεώγραφά των. Αἱ τιμαὶ ἄγνωστοι. Αἱ τιμαὶ εἰς τοὺς δρόμους. Καθημερινῶς προσφορὰ ἄνευ οὐδεμιᾶς ζητήσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ χρηματιστὴς μένει δεμένος μὴ ἔχων ποῦ νὰ καταφύγῃ, μὴ ἔχων ποῦ νὰ πωλήσῃ τὰ χρεώγραφα τὰ ὁποῖα ἀναγκαστικῶς τοῦ ἐφόρτωσαν εἰς τὴν πλάτην του. Καλεῖται σήμερον, καὶ κατὰ λογικὴν περίεργον, κατὰ λογικὴν τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω, οὔτε νὰ δικαιολογήσω, νὰ τοῦ λέγουν, Κύριε, πλήρωσε σὺ τὰς διαφοράς, διότι σὺ ἔφερες τὴν εὐθύνην. Ὄχι, Κύριοι, τὴν εὐθύνην δὲν τὴν φέρει ὁ χρηματιστής, τὴν εὐθύνην, ἐπαναλαμβάνω, ἀκεραίαν τὴν φέρει τὸ Κράτος. Προερχόμενος ἐκ τῆς τάξεως τῶν χρηματιστῶν αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ ὅσα ὁ κ. Συνάδελφος εἶπε κατὰ τῶν χρηματιστῶν. Θὰ ἦτο προκατάληψις, ἐὰν δὲν τὸ ἔπραττον καὶ κατώτερον ἐμοῦ. Οἱ χρηματισταί, κ. Συνάδελφε, εἶναι εἷς χρήσιμος παράγων διὰ τὸν τόπον. Ἐὰν σήμερον ἐχειροκροτήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία παρακάθηται εἰς τὰ ἐδώλια αὐτά, τὴν ἐχειροκροτήσαμεν, διότι καὶ αὐτοὶ οἱ πτωχοί χρηματισταί, τοὺς ὁποίους σήμερον θέλετε νὰ παραστήσητε ὡς χαρτοπαίκτας, καὶ δὲν ἠξεύρω τί....

§303Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὄχι ὅλους.

§304Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. ... καὶ αὐτοί, λέγω, οἱ χρηματισταὶ ἔθεσαν τὴν πλάτη τους διὰ νὰ ἐμφανίσουν τὸ Κράτος μὲ πίστιν. Οἱ χρηματισταὶ δὲ εἰς τὸ μέλλον θὰ εἶναι χρήσιμοι εἰς τὸ Κράτος, διότι ὅταν τὸ Κράτος προβῇ εἰς ἔκδοσιν νέων δανείων, δι’ αὐτῶν θὰ ἐπιτύχῃ τὴν τοποθέτησίν των.

§305Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἀλλοίμονον εἰς τὸ Κράτος, ἐὰν ἐνεπιστεύετο τὴν τύχην του εἰς τοὺς χρηματιστάς.

§306Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, δὲν ἐπερίμενα ἀπὸ σᾶς...

§307Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν ἐπερίμενα νὰ λέγητε ὅσα λέγετε. Οἱ χρηματισταὶ εἶναι εἷς κλάδος παράσιτος.

§308Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Οἱ χρηματισταὶ εἶναι, ὅπως τοὺς περιέγραψα ἐγώ, ἔντιμον στοιχεῖον, ἠθικόν. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω δὲ νὰ μὲ διακόπτετε. (Θόρυβος). Ἐάν οἱ χρηματισταὶ εὑρέθησαν εἰς τὸν κυκεῶνα, εὑρέθη καὶ ὅλη ἡ οἰκουμένη.

§309Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Νὰ ἀποζημιώσωμεν τότε ὅλην τὴν οἰκουμένην.

§310Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Οἱ χρηματισταὶ δὲν εἶναι οὔτε κλέπται, οὔτε λωποδῦται Εἶναι ἔντιμοι καὶ ἠθικοὶ παράγοντες τῆς κοινωνίας.

§311Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐάν ἐξηγείροντο ὅλοι οἱ γεωργοὶ καὶ ἐζήτουν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὸ Κράτος, τότε τὶ θὰ ἐγινόμεθα;

§312Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ὀλίγα τινὰ θὰ εἴπω καὶ θὰ κατέλθω, ὅσον ἀφορᾶ τὸ ποσὸν ὅπερ καθώρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται πρὸς ἐξόφλησιν τῶν διαφορῶν, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεβιβάσθη εἰς 230 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἐξ αὐτῶν τὰ ἡμίση θὰ πληρωθοῦν ἐκ πόρων διαφόρων τοὺς ὁποίους ἀπηρίθμησαν οἱ προλαλήσαντες κ. Συνάδελφοι καὶ τὰ ἕτερα ἡμίση, τὰ 115 ἑκατομμύρια, θὰ πληρωθοῦν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ διακοσίων τριάκοντα ἑκατομμυρίων, διότι ὁμολογία, ὅπως ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁμολογία ἀτόκως ἐξωφλητέα εἰς εἴκοσι χρόνια, δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἀξίαν οὔτε δέκα δραχμῶν. Ἐπιεικῶς ἀνεβίβασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀξίαν εἰς 20 δραχμάς.

§313ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς τὰς δέχεσθε τότε;

§314Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Αὐτὸ εἶνε λογαριασμὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ τὰς πάρουν.

§315ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀσφαλῶς δὲν τὰς παίρνουν διὰ νὰ χάσουν.

§316ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἄλλα Χρηματιστήρια ἔκλεισαν;

§317Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Μάλιστα.

§318Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι οὐδαμοῦ ἀνεῦρον, ὅτι ἄλλο Κράτος ἀπεζημίωσε τοὺς χρηματιστάς.

§319Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Φαίνεται ὅτι αἱ πηγαὶ ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀρύεσθε τὰς πληροφορίας σας, εἶναι ἐσφαλμέναι.

§320Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν ἐδόθη ἀποζημίωσις.

§321Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Λοιπόν, κ. Συνάδελφοι, τὰ 230 ἑκατομμύρια, ἐν τῇ πραγματικότητι δὲν θὰ εἶναι οὔτε 20 ἢ 25. Ἐξ αὐτῶν, ἂν ἀφαιρέσητε τὰ ἡμίση, τὰ ὁποῖα θὰ πληρωθοῦν ἐκ τῶν ἰδιωτικῶν πόρων, δὲν μένει σχεδὸν διὰ τὸ Κράτος παρὰ ποσὸν 15 ἑκατομ. τὸ πολύ. Λοιπόν, μοῦ φαίνεται, ὅτι τὸ Κράτος καὶ ὡς ἀποζημίωσιν ἂν αὐτὸ τὸ ποσὸν ἔδιδεν εἰς τοὺς χρηματιστάς, ὀλίγον θὰ ἦτο, διότι τοὺς ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον ἐπὶ δύο σχεδὸν χρόνια, χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους πόθεν θὰ ἐξοικονομήσουν τὰ πρὸς τὸ ζῆν, διὰ τὰς οἰκογενείας των, καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ χρηματισταί νὰ συνάψουν δάνεια παρακλητικῶς ἐκ μέρους τῶν Τραπεζῶν διὰ δεκαπέντε ἑκατομμύρια καὶ νὰ μοιράσουν ἀναμεταξύ των, διὰ νὰ ζήσουν ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα. Κύριοι Συνάδελφοι, αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω. Βεβαιωθῆτε, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς καὶ ἡ πραγματικὴ εἰκὼν τῆς καταστάσεως, κατερχόμενος δὲ τοῦ βήματος, συνιστῶ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§322Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ, διότι δὲν θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν. Ἡ γνώμη μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου εἶναι γνωστή. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἀντίθετος τοῦ μέτρου τῆς ἀποζημιώσεως τῶν χρηματιστῶν, νομίζω δέ, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας κακῶς καὶ ἀνακριβῶς ἀναφερόμενος εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὸ φρόνημα τῆς Βουλῆς, ἀπέδωκε τοῦτο, διότι νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐξεδήλωσεν ὅλην της τὴν δυσφορίαν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν, καὶ μόνον ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐτέθη κάπως πολιτικὸν ζήτημα, καὶ μόνον οὕτω ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν. Ἑπομένως ἡ γνώμη....

§323Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Συνάδελφε, ἀλλ’ αὐτὸ ποὺ λέγετε δὲν εἶναι ἀκριβές. Εἶνε ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές ὅτι διὰ τοῦ κατατεθέντος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ νομοσχεδίου προβλέπετο αἱ μὲν μικραὶ διαφοραὶ νὰ πληρωθοῦν ἐντὸς διαστήματος τριῶν μηνῶν ἐξ ἰδίων τῶν χρηματιστῶν, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἀπὸ τρεῖς μῆνας μετέβαλεν εἰς ἕξ ἑξαμηνιαίας δόσεις, δηλ. εἰς τρία χρόνια; Δεύτερον. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐζήτει ὅπως οἱ χρηματισταὶ μὴ καταβάλουν 5% ἀλλὰ 10% ἐντὸς ἑπτὰ ἐτῶν, ἡ δὲ Βουλὴ τὸ ἔκαμε πέντε 5% ἐντὸς δεκαπέντε ἐτῶν; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτά; Ἦτο βαρύτερον τὸ νομοσχέδιον διὰ τοὺς χρηματιστάς, ὅπως τὸ εἰσήγαγεν ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἐξῆλθεν ἐλαφρότερον ἀπὸ τὴν Βουλήν; Ναὶ ἢ Οὔ; Ἄν ἐτίθετο κυβερνητικὸν ζήτημα, πῶς ὁ Ὑπουργὸς θὰ ἐδέχετο νὰ μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιόν του; Τοὐναντίον, ὁ Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἀφήνει ἐλευθέραν τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ ὅπως θέλει.

§324Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Αὐταὶ αἱ λεπτομέρειαι....

§325Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶνε λεπτομέρειαι, εἶνε βάσις.

§326Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. .. αὐταὶ αἱ λεπτομέρειαι θὰ εἶχον τὴν θέσιν των, ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἀπαντήσητε εἰς τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν, ἢ εἰς ἄλλον ὁμιλητήν, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ συνεζήτει τὴν βάσιν. Δὲν συμφωνῶ ὡς πρὸς τὴν βάσιν καὶ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας, ἂν πρέπῃ νὰ πληρώσωμεν ἡμεῖς ἢ αἱ Τράπεζαι, οἱ ἰδιῶται ἢ τὸ Κράτος, ὅσον ἀφορᾶ τὸ φρόνημα τῆς Βουλῆς, σᾶς λέγω, ὅτι ἀκριβῶς τὸ φρόνημα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς ἦτο ἀντίθετον τόσον εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον, ὅσον καὶ εἰς τὸ μέτρον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν καπνοβιομηχάνων. Αὐτὸ εἶναι μία προσωπικὴ ἀντίληψις. Ἴσως νὰ ἔχητε σεῖς δίκαιον, ἐν πάσῃ περιπτώσει δικαίωμά μας εἶναι νὰ μορφώσωμεν καὶ ἡμεῖς γνώμην.....

§327Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ ἔθεσεν ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἡ Κυβέρνησις; Σᾶς ἐρωτῶ, ἐδῶ πρέπει νὰ μοῦ ἀπαντήσητε σαφῶς. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὄχι.

§328Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουν πολλὰ πράγματα, ποὺ δὲν λέγονται. Δὲν ἐνθυμοῦμαι τοιοῦτον πρᾶγμα νὰ ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κάτι ἐλέχθη εἰς τοὺς βουλευτάς.

§329Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ εἴμεθα ἀκριβεῖς. Τὸ ζήτημα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν ἐτέθη ποτὲ ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ θέση ζήτημα ἐμπιστοσύνης διὰ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ρυθμίσῃ διάφορα ἀτομικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ οὐχ’ ἧττον, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ρύθμισις τῶν διαφόρων σχέσεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἐκ τοῦ κλεισίματος τοῦ Χρηματιστήριον, εἶναι ἀρκούντως σπουδαία, ὥστε ἰδιαιτέρως νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν κ. κ. Βουλευτῶν. Ἔλεγον μάλιστα, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ τεθῇ ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης τοιοῦτον νομοσχέδιον διὰ τὸν λόγον, ὅτι αὐτὰ τὰ γενικώτερα συμφέροντα, ὅλαι αἱ πολιτικαὶ μερίδες ἔχουν λόγους νὰ τὰ ἴδωσι ρυθμιζόμενα. Καὶ ἀνέφερα προηγουμένως, ὅτι νόμοι πάγιοι, κείμενοι ὅπως οἱ νόμοι περὶ πτωχεύσεως, καὶ μοῦ φαίνεται ἴσως κατὰ γνώμην ἐπιστημονικὴν ἐκδηλωθεῖσαν καὶ γραφεῖσαν, καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ἐκανονίσθησαν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος ἦτο ὁπωσδήποτε σύμφωνος μὲ τὸ Σύνταγμα. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν δὲν ἔχετε δίκαιον νὰ ὁμιλῆτε περὶ ζητήματος ἐμπιστοσύνης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον λέγει, εἶναι ὅτι ἡ θέσις τῶν χρηματιστῶν δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἀκανόνιστος. Σήμερον δὲ ἄλλως, δὲν πρόκειται νὰ κρίνωμεν, ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ ἕν νομοσχέδιον πρὸς διακανονισμὸν τῶν σχέσεων, ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ ἀξία τῶν δύο νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία. Ἡ Βουλὴ ἐδέχθη νὰ ψηφίσῃ ἕν ὡρισμένον νομοσχέδιον, ἀπέναντι δὲ τούτου ἡ Γερουσία ἀντέταξεν ἕν ἕτερον...

§330Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ ἀπέρριψε κατ’ ἀρχήν.

§331Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Διότι δὲν ἐγένοντο δεκταὶ αἱ τροπολογίαι της.

§332Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὄχι.

§333Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγένετο μακροτάτη συζήτησις.

§334Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπέναντι τούτου ἡ Γερουσία, διὰ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐκθέσεώς της, προτείνει διαφόρους τροπολογίας. Εἰς τὴν συζήτησιν ὅμως, ἡ ὁποία ἔγινε, τὸ ἀπέρριψε καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἤδη τίθεται τὸ πρόβλημα ὡς ἑξῆς: Θὰ ἔχωμεν ἕνα διακανονισμὸν τῶν σχέσεων τοῦ Χρηματιστηρίου; Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑφίσταται αὐτὸς ὁ ἐκνευρισμὸς τοῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖον ἦτο ἕν παρελθὸν ἐκ τῶν σπανιωτάτων, καὶ δὲν ἠξεύρω μάλιστα ἂν ἐπαρουσιάσθη τοιοῦτον ποτὲ ἀλλαχοῦ, δηλ. ἂν ὑπῆρξε ποτὲ Χρηματιστήριον, τὸ ὁποῖον ἔμεινε κλειστὸν πέραν τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, καὶ τὸ ὁποῖον, ὄχι μόνον τὰς σχέσεις τὰς παλαιὰς εἶχεν ἀφήσει ἀνοικτάς, αἱ ὁποῖαι προὐξένησαν διαφόρους ζημίας, ἀλλὰ δὲν ἄφησεν οὔτε κἄν τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὸ Χρηματιστήριον νὰ ἐργασθοῦν; Περὶ τούτου πρόκειται. Δύναται σήμερον νὰ γίνῃ ἡ ρύθμισις κατὰ καλλίτερον τρόπον; Δὲν δύναμαι σήμερον νὰ τὸ εἴπω. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται νὰ κρίνωμεν ἂν ὑπάρχῃ καλλίτερος τρόπος. Τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ εἶνε τοῦτο: Νομίζει ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ, ρυθμίζει τὰς διαφορὰς ἢ ὄχι; Ἂν ὑπῆρξαν καὶ ἄλλαι τινὲς διαφοραί, νομίζω, ὅτι δύνανται καὶ βραδύτερον νὰ κανονισθοῦν αὗται. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: Θὰ ἀφήσωμεν ἀκανονίστους ὅλας ἐκείνας τὰς σχέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν εἰς τὸ Χρηματιστήριον, τὰς σχέσεις ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἐδανείσθη, ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἔδωκε τὰς ὁμολογίας του, ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἐνεχυρίασεν, ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἠγόρασε πραγματικῶς, ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἠγόρασε παίζων, ἐκείνου, τέλος πάντων, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν οἱανδήποτε συναλλαγὴν εἰς τὸ Χρηματιστήριον; Νομίζετε ὅτι δύναται νὰ προχωρήσῃ τὸ Χρηματιστήριον, χωρὶς νὰ διακανονισθοῦν αἱ σχέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐκκρεμεῖς ἀκόμη εἰς αὐτό; Καὶ νομίζετε ὅτι τὸ ἀκαθόριστον τῶν σχέσεων αὐτῶν δύναται νὰ ἐπιτρέπῃ κανονικὴν λειτουργίαν εἰς τὸ Χρηματιστήριον; Καὶ νομίζετε, ὅτι ἂν δὲν ὑπάρχῃ κανονικὴ λειτουργία εἰς τὸ Χρηματιστήριον, δύναται ἡ πίστις τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ αἱ διάφοροι ἀξίαι νὰ μείνουν ἀνέπαφοι; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημά μας. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἠδύναντο ἴσως νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἄλλοι καλλίτεροι τρόποι λύσεως. Ἄν θελήσητε μάλιστα νὰ κανονίσητε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενικῶν ἀρχῶν τοῦ Δικαίου, δὲν ἠξεύρω τί θὰ εὕρητε. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι καὶ τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἀμέτοχον τῆς εὐθύνης. Καὶ ἤκουσα ἐδῶ νὰ μὴ ἀμφισβητῆται παρ’ οὐδενὸς ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον καὶ ἑπομένως εὐθύνεται.

§335Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐγὼ τὸ ἠμφισβήτησα αὐτό.

§336Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ τὸ ἠμφισβήτησα. Ὁ κ. Κριεζῆς μόνον εἶπεν ὅτι εὐθύνεται τὸ Κράτος.

§337Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς κανένα τὶ εἶπε καὶ τὶ ὄχι Ἀλλὰ ἄν διαβάσητε τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῆς Γερουσίας ἡ ὁποία τὸ ἀπέρριψε, θὰ ἴδητε ὅτι ἐκεῖ ἀποδίδεται ἡ εὐθύνη εἰς τὸ Κράτος. Εἶνε λοιπὸν ἄνθρωποι, πλὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ πλὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὸ νομοσχέδιον, οἱ ὁποῖοι θέτουν ὡς βάσιν ὅτι τὸ Κράτος εἶνε ὑπεύθυνον καὶ μολονότι ἐγὼ ἐκπροσωπῶ τὸ Κράτος καὶ κήδομαι περισσότερον αὐτοῦ, καὶ ὀφείλω, ἄλλωστε, νὰ κήδωμαι, δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ μίαν ἠθικὴν ἀρχήν, ὅτι ἔκλεισε τὸ Χρηματιστήριον, διότι Κύριος οἶδε ποῖαι ζημίαι εἰς τὴν ἀνωμαλίαν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν διετέλουν αἱ σχέσεις αἱ οἰκονομικαὶ, θὰ ἐπροξενοῦντο, καὶ τὸ ἔκλεισε διὰ νὰ προφυλάξῃ τὸν κόσμον ἀπὸ μεγαλυτέρας ζημίας καὶ καταστροφάς. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι διὰ τοῦ κλεισίματος αὐτοῦ δὲν ἐπέφερεν ἄλλας ζημίας εἰς ἄλλα ἄτομα. Εἶναι τοῦτο γεγονὸς τὸ ὁποῖον κανεὶς δὲν δύναται νὰ παρίδῃ. Τὸ Κράτος κηδόμενον τῶν περιουσιῶν τοῦ ἄλλου κόσμου, διότι Κύριος οἶδε τὶ θὰ ἐγίνετο, ἐνήργησε τὸ κλείσιμον τοῦ Χρηματιστηρίου. Ἀλλὰ ἐκεῖνον ποὺ τοῦ ἐπῆρε τὶς δουλειὲς καὶ ἔμεινεν ἀνοικτὸν ἐπὶ 1½ χρόνο, καὶ δὲν τοῦ ἐκανόνισε τὰς σχέσεις, τὸν ἐζημίωσε. Ἀδιάφορον ἂν ἐπροστάτευσε καλύτερα ἄλλα μεγαλείτερα συμφέροντα. Εἶναι μία σύγκρουσις συμφερόντων. Δὲν ἠμπορεῖτε λοιπὸν τόσον εὔκολα νὰ λέγητε νὰ μὴ κάμωμεν τίποτε. Αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖ ὅπου οὐδεὶς σκέπτεται τὰς συνεπείας τῆς ἀνωμαλίας ταύτης. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι οἱασδήποτε καὶ ἄν ἔχῃ γενικὰς ἰδέας, αὗται δὲν θὰ χρησιμεύσουν νὰ ἐκφύγωμεν ἀπὸ τὸ μέγα τοῦτο ἐρώτημα: Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ διαρρυθμίσωμεν τὰς σχέσεις αὐτάς; Ἄν νομίζετε ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην, νὰ μὴ ψηφισθῇ τίποτε, ἄν νομίζετε ὅμως ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην, πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἴσως γεννηθῇ περαιτέρω μία ἀνάγκη, δὲν ἀρνοῦμαι τοῦτο, νὰ γίνουν μερικαὶ μεταρρυθμίσεις. Καὶ μάλιστα ἐνθυμοῦμαι, ὅτι, ὅταν συνεζήτουν μὲ τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ρητῶς ἐδηλώθη καὶ ρητῶς ἀνέλαβεν οὗτος νὰ δηλώσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι θὰ δεχθῇ οἱανδήποτε μεταβολὴν ἥτις ἤθελε προταθῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Μόνον ἕν δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ σφάλμα τῆς Γερουσίας, νὰ ἀπορρίψῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ἠδύνατο νὰ προτείνῃ ἄλλους τρόπους ρυθμίσεως, οἱ ὁποῖοι νὰ τὸ βελτιώνουν. Ἀλλὰ ἠμπορεῖτε νὰ ἀφήσητε ἕν ζήτημα, ποὺ ἀφορᾶ τὴν ρύθμισιν 25 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν 25 χιλιάδας ἀνθρώπων, ἠμπορεῖτε, λέγω, νὰ ἀφήσητε τὸ ζήτημα τοῦτο ἐντελῶς ἀκανόνιστον; Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Γερουσία διέπραξε μέγιστον σφάλμα. Αὐτὸς δὲν εἶναι τρόπος, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, τοῦ σκέπτεσθαι καὶ τοῦ ἀντιλαμβάνεσθαι ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς, τὰ μεγάλα ζητήματα. Καὶ δι’ αὐτὸ λέγω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς γενικάς του ἀπόψεις, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λέγῃ ὅτι δὲν πρέπει αὐτὸ τὸ βάρος νὰ ἐπιπέσῃ εἰς τὸ Δημόσιον. Γνωρίζετε δὲ ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀποβλέπει μετὰ σοβαρότητος εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ εἴπομεν ὅτι πρέπει καὶ αὐτὸ νὰ τὸ ρυθμίσωμεν. Διότι, ἐφόσον ἔχομεν μίαν μεγάλην ὁμάδα προσώπων, ἡ ὁποία ἀδυνατεῖ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν ἑαυτόν της ἀπὸ τὰ δεινὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἔχει, διότι καὶ δι’ αὐτὴν ὑπῆρξε μία παρομοία καταστροφή, μία ἀνώμαλος ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν εἴτε δὲν παρήγοντο τὰ προϊόντα των, εἴτε δὲν ἠδύναντο νὰ τὰ πωλήσουν, θὰ σκεφθῶμεν, κατὰ τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν κατάστασιν, κατὰ ποῖον τρόπον δύναται νὰ γίνῃ αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις δηλαδὴ ἔχει κάμει ἤδη ἀπαρχὴν καὶ διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἕνα τρόπον, ἀλλ’ ὄχι μόνον μὲ μίαν ἁπλῆν διαδικασίαν, ἀλλ’ ἀφοῦ σκεφθῶμεν καὶ ἴδωμεν ποία εἶνε ἡ πραγματικὴ κατάστασις, τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἕν ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἐπαναλαμβάνω, διότι δὲν ρυθμίζεται τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ ἀφήσωμεν ἀρύθμιστον καὶ τὸ Χρηματιστήριον;

§338Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἐρρυθμίζετο τὸ ζήτημα θὰ ἤμην κατ’ ἀρχὴν ἀντίθετος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν ἢ ὄχι εἰς τὸ παρελθὸν πολιτικὸν ζήτημα,—αὐτὸ τὸ λέγω κηδόμενος ἀκριβῶς τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως—ἀπόψε ἀφήσατε τοὺς βουλευτὰς ἐλευθέρους νὰ ψηφίσουν κατὰ συνείδησιν καὶ θὰ ἴδωμεν, ἐάν ἡ Βουλή θὰ ἐγκρίνῃ ἢ ὄχι τὸ νομοσχέδιον. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι δύο εἰδῶν ζημίαι εἶνε αὐταὶ αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ κανονισθοῦν. Ἡ μία κατηγορία εἶναι ἀποθετικαὶ ζημίαι, ἡ ἄλλη εἶναι τῶν ἀεριτζήδων κλπ. Αὐτὴ ἀνέρχεται εἰς 130 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐζημίωσαν οἱ χρηματισταί καὶ αὐτοὶ ὀφείλουν νὰ τὰ ὑποστοῦν. Δέν ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὰ 130 αὐτὰ ἑκατομμύρια. Μὲ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἐπιχειρήματα, δὲν ἠμπόρεσα νὰ πεισθῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποζημιώνωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμα — ἄν εἶναι ἐπάγγελμα αὐτὸ τοῦ χρηματιστοῦ ἐγώ, δὲν τὸ θεωρῶ ἐπάγγελμα— διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ δὲν θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν ἀποζημιώσεις καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι ὅσοι ὑπέστησαν ἑκατομμύρια ζημιῶν ἀπὸ τὴν διεθνῆ οἰκονομικὴν κρίσιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐπλήγησαν καὶ οἱ χρηματισταί;

§339Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ποῖοι ἀποζημιοῦνται;

§340Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Οἱ χρηματισταὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὁμολογίας.

§341Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σοβαρῶς τὸ λέγετε;

§342Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Σοβαρώτατα. Καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν ὁμολογίας δὲν εἶναι οἱ πτωχοί.

§343Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Δὲν ἠξεύρετε τὸ ζήτημα.

§344Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Τὸ ἠξεύρω πολὺ καλά. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριοι, νὰ δικαιολογοῦνται αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐγὼ μάλιστα προσωπικῶς, ἐὰν δὲν ἐγνώριζον τὴν καλὴν πίστιν καὶ τὴν εἰλικρίνειάν σας, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πιστεύετε πράγματι ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ἠναγκασμένον νὰ ρυθμίσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, εἰλικρινῶς σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ὑπεστήριζον, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς ρυθμίσεως θὰ ἠμποροῦσε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς σκάνδαλον. Ἐν πάσει περιπτώσει, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὸ κῦρος τὸ κυβερνητικὸν καὶ τὸ ἰδικόν της. Δὲν δυνάμεθα κάθε ὀλίγον νὰ χορηγῶμεν ἀποζημιώσεις εἰς τούς καπνοβιομηχάνους, εἰς τοὺς χρηματιστὰς τώρα, εἰς ἄλλους ἄλλοτε. Δὲν ἀποζημιώνεται κανεὶς παραγωγικὸς κλάδος ποὺ ἀξίζει πράγματι νὰ ὑποστηριχθῇ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν τὸ ἀπέρριψεν ἡ Γερουσία. Δὲν πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ πεῖσμα τὸ κομματικὸν καὶ ἡ προκατάληψις, διότι πιστεύω, ὅτι τὰ 230 ἑκατομμύρια, ὁποιοσδήποτε καὶ ἄν εἶναι ὁ μηχανισμός, κ. Ὑπουργέ, θὰ καταλήξουν εἰς βάρος τῆς κοινωνίας, εἰς βάρος τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων, εἰς βάρος τῆς καταναλώσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη.

§346Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἔχομεν καὶ ἓν ἄλλο, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχομεν διαφωνίαν μὲ τὴν Γερουσίαν καὶ παρεπέμφθη νὰ ἐξετασθῇ μετὰ δίμηνον εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ δύο αὐτὰ νομοσχέδια —τὸ παρὸν καὶ ἐκεῖνο— νὰ τὰ ἀφήσωμεν διὰ τὸ Σάββατον.

§347ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συνεδριάσωμεν τὸ πρωΐ.

§348Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ πρέπει νὰ πληρωθοῦν ὡρισμέναι συνταγματικαὶ προϋποθέσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, παρακαλῶ ἡ συνεδρίασις νὰ γίνῃ τὸ ἀπόγευμα.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ μεθαύριον καὶ ὥραν 5 μ.μ.