1933.12.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 86η

ΤΕΤΑΡΤΗΣ 27 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία Βʹ ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Τὸ Ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Ἡρακλείου συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς διὰ νόμου ἐπαναφορᾶς τῶν σιγαρέττων εἰς ἀναπήρους εἰς πόλεις μέχρι 10 χιλ. κατοίκων. —Ὁ Σύνδεσμος τῶν Μηχανουργῶν καὶ Μεταλλουργῶν Πατρῶν ἡ «Πρόοδος» ζητεῖ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ Ταμείου Συντάξεως Ἀσφαλείας τῶν ἐργατῶν μετάλλου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ καὶ Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ καταθέτουν τηλεγράφημα τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μελιγαλᾶ, αἰτούντων τὴν ἀπόδοσιν τῶν χρημάτων τοῦ ναοῦ, κατασχεθέντων ὑπὸ τοῦ Ταμείου Μεσσήνης. —Ἡ Ἕνωσις Δικαστικῶν Λαρίσης ζητεῖ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαβαθμίσεώς των. —Ὁ Ἀμπελουργικὸς κόσμος Θεσσαλίας ζητεῖ τὴν υἱοθέτησιν τῶν ἀπόψεων τοῦ Συνεδρίου των κατόπιν τῶν ὑποσχέσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Μακεδονίας καὶ Θράκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν περιπτέρων τῶν ἀναπήρων Εὐθυμίου Κεχαγιᾶ καὶ Ἀρχοντοχωρίτου καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἀποκατάστασιν τῶν περιπτέρων τῶν ἀνωτέρω εἰς τὰς τοποθεσίας των καὶ τὴν ὁλοσχερῆ καταπάτησιν παρομοίων ἐκθέσμων καὶ παρανόμων ἐνεργειῶν. —Ἡ Ἕνωσις Ἀναπήρων πολέμου ὁλικῆς ἀνικανότητος παρακαλεῖ τὴν κατάθεσιν καὶ ψήφισιν νομοσχεδίου διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς συντάξεώς των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ, καταθέτει τηλ)μα τοῦ Προέδρου τῶν δικαιούχων ἐξ ἐπιτάξεως στρατιωτικῶν εἰσφορῶν, αἰτούντων τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ τροποποιοῦντος τὸν νόμον 4442. —Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ συνεργαζομένων Σωματείων «Ἕνωσις ἀποταχθέντων ἐγγάμων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς» διὰ ψηφίσματός της διαμαρτύρεται καὶ αἰτεῖται τὴν υἱοθέτησιν προτάσεως νόμου διὰ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως διὰ τοὺς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1919 καὶ ἐφεξῆς ἀπολυθέντας τοῦ Σώματος Χωροφυλακῆς ἐγγάμους ὁπλίτας. —Ὁ Σύλλογος κοινῆς ἀντιλήψεως καὶ συνοικιακῆς προνοίας Παλαιᾶς Κοκκινιᾶς «Ἡ Μεταμόρφωσις» διὰ ψηφίσματός των διαμαρτύρονται διὰ τὸν μελετώμενον χωρισμὸν τῆς συνοικίας των ἐκ τοῦ Δήμου Πειραιῶς. —Ὁ διευθυντὴς τοῦ παραλιακοῦ καφεζυθοπωλείου «Ἀκταίου» Ἰωάν. Ράπτης, διὰ τηλ)τός του, παρακαλεῖ τὴν παράτασιν τῆς ἐνοικιάσεως τοῦ καφεζυθεστιατορίου, ληξάσης τῆς δεκαετοῦς τοιαύτης. Οἱ κ.κ. ΑΛ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καὶ ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου: «Περὶ ἐκδόσεως δελτίου καὶ κωδίκων νομοθεσίας Π.Ν.». Οἱ κ. κ. Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καὶ Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως Γιουγκοσλαυϊκοῦ σχολείου στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ». Ἡ ἐπὶ τῆς ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 1592 «περὶ μονομαχίας» διὰ τοὺς πολιτευομένους, Ἀξιωματικοὺς Ξηρᾶς, Θαλάσσης καὶ Ἀέρος, καὶ τοὺς δημοσιογράφους». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τινων τοῦ νόμου 5940». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ, Λ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ ΓΡ.

ΤΗΛΙΚΙΔΗΣ, Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ, Η.

ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ, Γ. ΑΓΓΕΛΙΔΑΚΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥ-

ΛΟΣ κλπ. καταθέτουσι πρότασιν ὅπως ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χωρισμοῦ τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν» γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Δεληγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§3Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζομεν τὸ ἀντικείμενον. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις.

§4Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ μοῦ δώσῃ τὸν λόγον.

§5Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύνασθε.

§6Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι σύμφωνος.

§7Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν εἶναι σύμφωνος, νὰ τὸ ἀναβάλωμεν δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§8Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§9Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπον νὰ κάμωμεν μίαν εἰδικὴν σύσκεψιν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§10Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐγὼ θὰ προτιμοῦσα νὰ γίνῃ εἰς ἰδιαιτέραν σύσκεψιν καὶ θὰ σᾶς παρακαλῶ πολύ, ἐὰν θέλετε αὔριον νὰ κάμωμεν τὴν σύσκεψιν αὐτήν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Εὐστρατιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἁγιάσου, ζητοῦντος τὴν εἰσαγωγὴν δύο ὑποτρόφων εἰς τὴν Ριζάρειον Ἐκκλησιαστικὴν Σχολήν.

§12ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν ἀναφοράν, προκειμένου περὶ τῆς Ριζαρείου Σχολῆς, ἡ ὁποία ἐγκατεστάθη κληρονόμος ἑνὸς Γρηγορίου Καραγιάννη καὶ ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἔχῃ δύο ὑποτρόφους ἐκ τῆς ἐπαρχίας του, τοῦτο δὲ συνεχίζετο διαρκῶς ἀπὸ τοῦ 1870. Ἐσχάτως, πρὸ τριετίας, ἔπαυσε νὰ δέχηται τοὺς ὑποτρόφους αὐτούς, διότι νομίζει, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν τὰ εἰσοδήματά της. Πρόκειται περὶ δύο κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἔχει μεγάλας ἀπολαυὰς καὶ ἑπομένως δὲν δικαιολογεῖται νὰ ἀπαγορεύῃ ἤδη εἰς τοὺς πατριώτας τοῦ διαθέτου, νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν φοίτησιν εἰς τὴν Ριζάρειον Σχολήν, δικαιολογουμένη, ὅτι δὲν ἔχει χρήματα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Ριζάρειος Σχολὴ εἶναι ἵδρυμα δημόσιον, ἐπιβλέπεται ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ὑπάγεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Παρακαλῶ λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ μεριμνήσῃ καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καὶ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ ἀπονείμῃ τὸ δίκαιον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Λούλης καὶ Μελᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων περιφερείας Παραμυθίας περὶ ἀναστολῆς τοῦ δανείου ὅπερ ἔλαβον παρὰ τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Ἐποικισμοῦ.

§14ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ ὅλας τὰς περιφερείας τῆς Ἠπείρου, ἡ μόνη περιφέρεια τῆς ὁποίας ἡ παραγωγὴ ὑπῆρξε σχεδὸν μηδαμινή, εἶναι ἡ περιφέρεια Παραμυθιᾶς Ἠπείρου. Οἱ ἀγρόται τοῦ διαμερίσματος αὐτοῦ, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ἀγρόται ὅλης τῆς Ἑλλάδος, βεβαίως κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη τῆς κακῆς ἐσοδείας ἠναγκάσθησαν νὰ συνάψουν ἀλλεπαλλήλως δάνεια ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Πρό ὅμως τῆς ἱδρύσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὡς γνωστόν, ἐλειτούργει παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Γεωργίας τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ, ἐκ τοῦ ὁποίου εἶχον δανεισθῆ μερικοὶ κάτοικοι τῆς περιφερείας Παραμυθίας ὡρισμένα χρηματικὰ ποσά. Τὸ Ταμεῖον αὐτό, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, κατηργήθη ὅταν ἔγινεν ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἔπαυσεν ὑφιστάμενον, τὰ δὲ χρέη τῶν ἀγροτῶν τὰ προερχόμενα ἐκ τοῦ Εἰδικοῦ αὐτοῦ Ταμείου ἐξηκολούθησαν εἰσπραττόμενα ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Διὰ τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἀναφορᾶς οἱ ἀγρόται Παραμυθίας ζητοῦν, δεδομένου ὅτι, ὅπως καὶ προλαβόντως εἶπον, ἡ παραγωγή των ὑπῆρξε σχεδὸν μηδαμινή, ζητοῦν, ἐπειδὴ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσουν τὰ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζα χρέη των, καὶ ἤδη ἐπλήρωσαν σχεδὸν μέρος μέρος ἐξ αὐτῶν, ζητοῦν ἀναστολὴν τῶν χρεῶν ποὺ ἔχουν πρὸς τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν, ὅπως παραχωρήσῃ μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας, παραχωρήσῃ δηλονότι ἀναστολὴν διὰ τὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν τῆς περιφερείας Παραμυθίας πρὸς τὸ καταργηθὲν εἰδικὸν Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ.

§15ΑΛ. ΜΕΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργόν, ὅπως εἰσακουσθῇ ἡ παράκλησις τῶν ἀγροτῶν Παραμυθίας, διότι πραγματικῶς εἶναι δεινὴ καὶ τραγικὴ ἡ θέσις των.

§16Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι τὸ Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ δὲν ἔχει καταργηθῆ, ἀλλ’ ἔχει σταματήσει τὴν παροχὴν ἀκριβῶς τῶν δανείων περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται. Ἡ ὑπόθεσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι θὰ ἐξετασθῇ μὲ πνεῦμα δυνατῆς εὐμενείας καὶ ἄν εἶναι δυνατὸν θὰ παραχωρηθῇ ἡ αἰτουμένη ἀναστολή.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Μπουρδάρας, Ι. Νικολίτσας Α. Λούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων χωρίου Μαρίνου Εὐρυτανίας περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ σχολείου των.

§18Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ἀφορᾷ ἕνα συνοικισμὸν Μαρίνου τοῦ Δήμου Εὐρυτανίας. Πρόκειται περὶ 40 οἰκογενειῶν ἐγκατεστημένων εἰς ἀπόστασιν ἀπὸ τῆς Κοινότητος Δομνίτσης πλέον τῆς 1.30′ ὥρας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ στέλουν τὰ παιδιά των εἰς τὴν Δομνίτσαν διὰ νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ σχολεῖον. Οἱ κάτοικοι ζητοῦν διὰ τῆς ἀναφορᾶς των τὴν ἵδρυσιν σχολείου, ὑπεβλήθη δὲ καὶ σχετικὴ πρότασις τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν τοῦ σχολείου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν παρέχει τάς ἀναγκαίας πιστώσεις. Μάλιστα οἱ κάτοικοι, ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν παιδιῶν των, ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ πάρουν ἰδιωτικὸν διδάσκαλον διὰ νὰ τοὺς κάμνῃ μάθημα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸν νόμον. Ὁ διδάσκαλος τῆς Δομνίτσης ἀναγκάζεται, ἐφαρμόζων τὸν νόμον, νὰ ὑποβάλῃ μηνύσεις ἐναντίον τῶν γονέων καὶ αἱ μηνύσεις ἔρχονται εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον καὶ τιμωροῦνται, διότι δὲν δύνανται νὰ στείλουν τὰ παιδιά των εἰς τὸ σχολεῖον. Εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν εὑρίσκονται καὶ ἄλλοι συνοικισμοὶ τῆς Εὐρυτανίας, οἵτινες, λόγῳ τοῦ ὀρεινοῦ ἐδάφους καὶ τῶν ὑπαρχόντων ρευμάτων, δὲν δύνανται νὰ στείλουν τὰ παιδιά των εἰς τὸ σχολεῖον. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐπιμείνουν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις, διὰ νὰ δυνηθοῦν καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Μαρίνου νὰ στείλουν τὰ παιδιά των εἰς τὸ σχολεῖον.

§19Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶμεν τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τανούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν γεωργῶν τῆς Κοινότητος Ἁγίου Ἀθανασίου περιφερείας Θεσσαλονίκης περὶ παραχωρήσεως ἐκτάσεως ἐκ τῶν ἀποξηρανθεισῶν γαιῶν.

§21Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι διὰ τὴν περιφέρειαν τῆς Κοινότητος τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου τὸ Ὑπουργεῖον ὥρισε κλῆρον 38 στρεμμάτων. Διὰ τῆς παρούσης ἀναφορᾶς ζητοῦν οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ νὰ τοὺς παραχωρηθῇ ἔκτασις συμπληρωματικὴ τοῦ κλήρου ἀπὸ τὰ ἐδάφη τὰ ἀποξηραθέντα ἀπὸ τῶν ὁποίων ἡ ἀπόστασις δὲν εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ 5–6 χιλιόμετρα ἀπὸ τὸν συνοικισμόν. Ὑπάρχει μάλιστα παράπονον, ὅτι ἐγένοντο μεροληψίαι καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦν οἱ κάτοικοι νὰ τοὺς παραχωρηθῇ ἔκτασις συμπληρωματική. Σημειωτέον δὲ ὅτι ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς ἔχει ἀρκετὰ στρέμματα ἁλατούχων ἐδαφῶν. Δι’ αὐτὸ ζητοῦν ἢ νὰ τοὺς παραχωρήσητε ἔκτασιν ἀπὸ τὰ χωράφια τὰ ἀποξηραθέντα ἤ, ἐν ἀνάγκῃ, νὰ τοὺς χωρήσητε τὴν Κοινότητα, διότι ὁ συνοικισμὸς εἶναι πάρα πολὺ μεγάλος, χίλια σπίτια, καὶ ἡ Κοινότης δὲν δύναται νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας. Ζητοῦν λοιπόν, ἢ νὰ μεταθέσητε διακοσίας οἰκογενείας καὶ νὰ τὰς ἐγκαταστήσητε εἰς τὰς ἀποκαλυφθείσας γαίας, ἢ νὰ τοὺς παραχωρήσητε ὀκτὼ στρέμματα πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ κλήρου. Εἶνε γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἰς τὰ 8 στρέμματα ἑκάστου κλήρου ἐξ αὐτῶν, εἶναι μέσα καὶ ἔκτασις ἁλατοῦχος, δηλαδὴ ἀκατάλληλος ἔκτασις. Ἑπομένως ὑποβάλλουν τὴν παράκλησιν, τώρα μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς διανομῆς νὰ κυττάξητε ἐὰν τὰ παράπονά των εἶναι δίκαια, διότι σᾶς λέγω, ὅτι παραπονοῦνται ὅτι δι’ αὐτοὺς ἐμερολήπτησεν ἡ Κυβέρνησις.

§22Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πληροφορῶ τὸν κ. Συνάδελφον, ὅτι εἰς τὴν διανομὴν, τὴν προσωρινήν, ἡ ὁποία ἐγένετο, οὐδεμία μεροληψία ἐνεφυλοχώρησε.

§23Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ τοῦτο.

§24Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ εἴπετε.

§25Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Σᾶς λέγω ποία εἶναι ἡ γνώμη τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§26Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Οὐδεμία μεροληψία ἐνεφυλοχώρησε, διότι ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ἐξετέλεσε τὴν προσωρινὴν διανομὴν ἵσταται εἰς τὸ ὕψος της, ἡ δὲ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα τῆς προσωρινῆς διανομῆς οὐδεμίαν πολιτικὴν ἀνάμιξιν ἠθέλησε νὰ κάμῃ, ἀλλ’ ἠθέλησεν ἡ προσωρινὴ διανομὴ νὰ γίνῃ συμφώνως πρὸς τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας τῶν χωρικῶν, τοῦτο δὲ γνωρίζουσι πολὺ καλὰ οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὰς περιφερείας ἐκείνας. Τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Συνάδελφος θὰ ἐξετασθῇ καὶ ἂν πράγματι ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς ἀπέχει 5–6 χιλιόμετρα, τότε θὰ ληφθῇ καὶ αὐτὸ ὑπ’ ὄψει, οὕτως ὥστε νὰ εὑρεθῇ εἷς τρόπος θεραπείας.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθηνογένης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐνοριακῶν ἐπιτροπῶν τῶν ὑπὸ ἀνέγερσιν προσφυγικῶν ναῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς.

§28ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αἱ διάφοροι κοινότητες, αἵτινες ἐσχηματίσθησαν, τώρα αἰσθάνονται ἐν μέσῳ αὐτῆς τῆς ἐκριζώσεως τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν καὶ τῆς δυστυχίας ἡ ὁποία ἐπηκολούθησε ταύτην, ἀπαραίτητον τὴν ἀνάγκην νὰ ἔχωσι πλησίον των διὰ τὴν συγκρότησίν των, τὰ τρία ἑξῆς βάθρα: Τὸ σχολεῖον των, τὸν ναόν των καὶ τὸ γυμναστήριόν των. Αὐτὰ εἶνε τὰ τρία ἕδρανα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριξαν τὴν ὑπόστασίν των εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ ὅμως ἐδῶ, δὲν κατώρθωσαν μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς νὰ ἀποκτήσουν αὐτὰ τὰ ἀπαραίτητα τρία βάθρα τῆς ζωῆς των. Ἔχουν γίνει ἀπόπειραι ἐνάρξεως κατασκευῆς ναῶν, ἀλλὰ εἶναι ὅλοι ἡμιτελεῖς. Πολλοὶ ἐκ τῶν κατοίκων ἐκκλησιάζονται ἀκόμη εἰς τὸ ὕπαιθρον. Δὲν εἶνε λοιπὸν δίκαιον νὰ ἀφήσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἔρμαια τῶν διαφόρων ρευμάτων τὰ ὁποῖα τοὺς περιβάλλουν, μακρὰν ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴν θερμότητα. Τὸ Ταμεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Περιουσιῶν ἔχει μεγάλα κεφάλαια. Οἱ πόροι του εἶναι ἀρκετοί. Ἂν τοὺς δοθῇ ἓν δάνειον 25 ἑκατομμυρίων, προϋπολογίζεται, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ μίαν ἐνίσχυσιν νὰ κτίσουν διακοσίους ἢ τριακοσίους ναοὺς εἰς τὰς διαφόρους κοινότητας. Θέλομεν νὰ θέσωμεν ὑπὸ τὴν προστασίαν σας καὶ ὑπὸ τὴν χειραγώγησίν σας τὸ ἔργον αὐτό, διὰ νὰ κτισθοῦν οἱ ναοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἠθικοπλαστικὴν ἐξέλιξιν τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρσέλλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§30Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Ὁ κ. Συνάδελφος παρέστησε λεπτομερῶς τὴν κατάστασιν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς ἐκεῖ κάτω, τὰ τρία ἐφόδια τὰ ὁποῖα ἔφερεν, εἶναι ἡ Πίστις, ἡ Πατρὶς καὶ ἡ Οἰκογένεια, μετὰ τοιαύτην δὲ καταστροφὴν ἐφρόντισε νὰ κάμῃ μίαν ξυλίνην ἐκκλησίαν καὶ ἕνα ξύλινον σχολεῖον. Σὺν τῷ χρόνῳ διὰ διαφόρων ἑορτῶν καὶ συνεισφορῶν ἤρχισαν νὰ κατασκευάζουν ξύλινες παράγκες, οἱ ὁποῖαι κατέρρευσαν καὶ τὰς κατεσκεύασαν κατόπιν λιθίνους. Μετὰ ταῦτα, ἦλθε τὸ Ταμεῖον τῶν Κληροδοτημάτων καὶ ἔδωκε μίαν σχετικὴν δαπάνην, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας θὰ ἐνδιαφερθῇ ἰδιαιτέρως περὶ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἔχω ἀκόμη νὰ τονίσω καὶ ἕν ἄλλο τὸ ὁποῖον ζητοῦν. Ζητοῦν δηλ. μέχρις ὅτου ἀποπερατωθῶσιν αἱ ἐκκλησίαι αὐταὶ νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς φορολογίας τοῦ Ταμείου τῶν Κληρικῶν. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν τοῦτο, θὰ ἦτο καὶ ἡ συνεισφορὰ μεγαλυτέρα, τονίζω δὲ τοῦτο ἰδιαιτέρως, διότι θὰ εἶναι καὶ τοῦτο εἷς πόρος, ὅπως ἀποπερατωθῶσι ταχύτερον, τοὐλάχιστον, αἱ ὑπάρχουσαι ἡμιτελεῖς ἐκκλησίαι.

§31Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἀλλὰ καὶ ὡς Ἕλλην, δὲν ἔλλειψα νὰ ἀποδώσω τὴν προσήκουσαν τιμὴν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν παρήγορον σελίδα τῆς καταστροφῆς. Μοὶ ἐδόθη ἄλλοτε εὐκαιρία νὰ τονίσω εὐλαβῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι οἱ πρόσφυγες, φεύγοντες τὴν ὀργὴν τῆς τύχης τῶν ὅπλων, ἀπεκόμιζον τοὺς ἐφεστίους θεούς των καὶ ἀνεμνήσθην τοῦ Αἰνείου ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὸ αὐτὸ φεύγων ὁμοίαν τύχην. Εἶναι βέβαιον ἀκόμη τοῦτο, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐπῆραν μαζύ τὰ ὑπάρχοντά των, ἀπεκόμισαν τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἱερά κειμήλια τῶν ἐκκλησιῶν. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ πιστοποιήσω καὶ ἰδίοις ὄμμασιν, ὅταν πρὸ ἡμερῶν μετέβην εἰς ἓν ἐξωκκλήσιον. Φυσικὰ ἀποτελεῖ μίαν πρόσθετον ὑποχρέωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ ἐκκλησιαστικὸν αἴσθημα τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν καὶ ὑποθέτω ὅτι οἱ κ.κ. Συνάδελφοι γνωρίζουν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας καὶ ἐγὼ προσωπικῶς δὲν ἔλλειψα νὰ βοηθήσω κατὰ δύναμιν ὄχι μόνον διὰ παροχῆς ἀδειῶν πρὸς συλλογὴν ἐράνων, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας παρέχει τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων. Ἑπομένως, θὰ δώσω πᾶσαν δυνατὴν βοήθειαν καὶ θὰ λογίσω ἐμαυτὸν εὐτυχῆ, ἐὰν δυνηθῶ νὰ ἀνταποκριθῶ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς προσφυγικῆς ταύτης ἀνάγκης, τήν ὁποίαν τόσον καλῶς διετύπωσαν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Συνάδελφοι.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρδάρας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Παραμυθιᾶς Εὐρυτανίας περὶ παραχωρήσεως λειβαδίων.

§33Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δυνάμει τοῦ νόμου 4108 παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Κοινότητας τὰ λειβάδια, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὰς διαλελυμένας μονάς. Εἰς τὸ χωρίον Μαραθυὰ τῆς Εὐρυτανίας ἔδει νὰ χορηγηθῇ ἕν κτῆμα Παρκιὸ Βεϊλάδες διαλελυμένης μονῆς, ἀλλ’ ἐνῶ ὅλα τὰ κτήματα παρεχωρήθησαν, αὐτό, χωρὶς κανένα λόγον, δὲν παρεχωρήθη, διότι ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἦτο ἁρμοδία πρὸς παραχώρησιν δὲν μετέβη ἐκεῖ. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Κτημάτων ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς ἐκπλειστηρίασιν καὶ πρὸς τοῦτο ἔστειλε μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὥρισε τιμὰς κατὰ κατηγορίας, κατὰ στρέμμα’ διὰ τὴν Α κατηγορίαν 5.000 δρχ., διὰ τὴν Β 3.000 καὶ διὰ τὴν Γ 1.500 δρχ. ἐγένετο δὲ καὶ δημοπρασία ἡ ὁποία ὅμως ἀπέβη ἄγονος. Διά τοῦτο ἠναγκάσθη ἡ ὑπηρεσία νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς τιμὰς καὶ ὥρισε 3000 διὰ τὴν Α κατηγορίαν, 2000 διὰ τὴν Β καὶ 1.000 διὰ τὴν Γ, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἡ δημοπρασία ἀπέβη ἄγονος. Τότε ἡ Κοινότης, σύμφωνα πρὸς τὸν νόμον ὑπέβαλεν αἴτησιν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν Δημοσίων Κτημάτων, ζητοῦσα τὴν παραχώρησιν τῶν κτημάτων αὐτῶν εἰς τοὺς ἀκτήμονας κατοίκους της. Εἶχε τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου ἡ Κοινότης νὰ ἀγοράσῃ τὰς γαίας αὐτάς καὶ νὰ τὰς διανείμῃ εἰς τοὺς ἀκτήμονας. Κατὰ παράδοξον τρόπον ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Κτημάτων ἀνεθεώρησε τὰς τιμὰς καὶ εἶπεν ὅτι, ἐπειδὴ θὰ πληρωθοῦν τὰ κτήματα εἰς χρεώγραφα, ὁρίζει διὰ τὰ μὲν 1ης κατηγορίας 12 χιλ. δρχ. κατὰ στρέμμα, διὰ τὰ 2ας κατηγορίας 6.000 δρχ. τὸ στρέμμα καὶ διὰ τὰ 3ης κατηγορίας 3.000 δρχ. κατὰ στρέμμα. Οὔτε εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Ἀμαλιάδος, οὔτε εἰς τὰ καλύτερα σταφιδοπαραγωγικά μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Καλιφορνίας, ὑπάρχει γῆ, ἡ ὁποία νὰ τιμᾶται τόσον κατὰ στρέμμα. Τοιουτοτρόπως ἡ Κοινότης δὲν ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγοράν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ τόσα χρήματα, ὅσα κατ’ αὐθαίρετον κρίσιν ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Κτημάτων ὥρισεν. Ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Κτημάτων διέταξε δημοπρασίαν καὶ ἐπέτρεψε νὰ προσέλθουν καὶ κάτοικοι ξένων χωρίων καὶ ἤρχισεν ἡ ἀγορὰ εἰς τιμὰς ὑπερόγκους διότι ὅπου ὑπάρχει στενότης γῆς σπεύδουν νὰ ἀγοράσουν καὶ τοιουτρόπως τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς ἀκτήμονας τῆς Κοινότητος αὐτῆς, ἀγοράζονται εἰς τιμὰς ὑπερόγκους ἀπὸ κατοίκους γειτονικῶν χωρίων. Δέν νομίζω ὅτι τὸ Κράτος εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσῃ τούς κατοίκους τοῦ χωρίου εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκουν πατρογονικῶς τὰ κτήματα αὐτά, ἐπειδὴ θέλει τὸ Κράτος νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰς γαίας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, καίτοι δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός του, —εἶνε τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν— νὰ ἀσκήσῃ καὶ αὐτὸς τὴν ἐπιρροήν του ἐπὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα δυνηθοῦν οἱ κάτοικοι καὶ ἀγοράσουν τὰ κτήματα αὐτὰ εἰς τὴν τιμὴν τὴν ὁρισθεῖσαν ὑπὸ τῆς ἐκτιμητικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὄχι ὑπὸ τῆς αὐθαιρέτου κρίσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Κτημάτων.

§34Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ ἀναφορὰ ὤφειλε νὰ ἀποτανθῇ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§35Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τυπογραφικὸν λάθος τοῦ συντάξαντος τὴν ἀναφοράν.

§36Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Διότι τὰ Δημόσια Κτήματα ὑπάγονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐφόσον ἀπουσιάζει ὁ κ. Συνάδελφος θὰ μεταβιβάσω τὰ ὅσα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Εὐρυτανίας καὶ θὰ ἴδωμεν ἂν δύνανται νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἱερισοῦ.

§38Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀδικίας ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς βάρος μιᾶς Κοινότητος, ἥτις εἶναι πολυπαθὴς λόγῳ τῶν σεισμῶν. Παρακαλέσαμεν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἂν εἶναι δυνατόν, ἐξαιρετικῶς διὰ τὸ κτῆμα αὐτό νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν παραχώρησιν τοῦ ἀγροκτήματος τῆς Ἀλαδιάβας εἰς Νέαν Ρόδον, διότι πρόκειται περὶ καταφανεστάτης ἀδικίας. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔχει κάμει καὶ μίαν ἔρευναν, διεπίστωσε τὴν ἀδικίαν ταύτην.

§39Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Βουλευτά, ὅσον δίκαιον καὶ ἄν εἶναι τὸ παράπονον τοῦτο, ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἐμποδίζει τὴν παραχώρησιν ταύτην. Πάντως θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσόχας.

§41Γ. ΤΣΟΧΑΣ. Ἡ ἐκφωνηθεῖσα ἀναφορὰ ἐλήφθη ἤδη ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἐξέδωκε μάλιστα καὶ Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον λύει τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦτο ἤθελα νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ποντίκας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀνασελίτσης.

§43Γ. ΠΟΝΤΙΚΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὑπὲρ τῶν κατοίκων αὐτῶν, διότι ἡ Ἀγρ. Τράπεζα δι’ ὀφειλὴν χιλίων δραχμῶν ἐκποιεῖ τὰ ἀροτριῶντα, καίτοι πρὸς τοῦτο ὑπάρχουν ἐντολαὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§45Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, εἰδικῶς διὰ τὸν νομὸν Κοζάνης ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λαμβάνῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει διὰ τὰ ἄλλα μέρη. Δυστυχῶς, τὰ Ὑποκαταστήματα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐνεργοῦν πάσῃ θυσίᾳ ὅπως εἰσπράξουν τὰ χρέη. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ συστήσῃ ὅπως παύσῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τὰς κατασχέσεις τῶν κτηνῶν.

§46Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐκοινοποιήθη ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ παύσῃ ἡ ἐκποίησις τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ ἡ πίεσις ἐπὶ τῶν ἀγροτῶν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βερροιόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Καλλωπιστικοῦ καὶ Φιλανθρωπικοῦ Συλλόγου Γούβας περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ Αʹ Νεκροταφείου.

§48Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λάβητε ἰδιαιτέραν μέριμναν κατὰ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ Νεκροταφείου εἰς βάρος τῆς δημοσίας ὁδοῦ, ἡ ὁποία συνδέει τρεῖς συνοικίας τὴν Γούδαν, τὸν Ὑμηττὸν καὶ τὴν Ἡλιούπολιν. Συμβαίνει, κ. Ὑπουργέ, τὸ ἑξῆς. Ἐνῶ, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς διέταξε νὰ παύσῃ ἡ ἐπιχωμάτωσις τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, ὁ Δῆμος ἐξακολουθεῖ τὴν ἐπιχωμάτωσιν ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἐπεκτείνῃ τὸ Νεκροταφεῖον καὶ πέριξ τῆς Γούδας. Τὸ ζήτημα εἶνε σπουδαιότατον, ἀφορᾷ τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων, ὄχι μόνον τῆς Γούδας, ἀλλὰ καὶ τῶν πέριξ συνοικιῶν καὶ θέλω νὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, ὅπως λάβητε ἰδιαιτέραν μέριμναν.

§49Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ μοῦ σταλῇ ἡ ἀναφορά.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς κοινοτικῶν στρατολόγων Θεσσαλονίκης.

§51Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλικὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Σωχοῦ καὶ Ἀρνέας περὶ καταργήσεως τοῦ Ταμείου των.

§53Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Ὑφυπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ Ταμεῖον αὐτὸ ἐξυπηρετεῖ τὰς ἀνάγκας ὁλοκλήρου τῆς Β. Χαλκιδικῆς, ἡ δὲ κατάργησίς του διὰ λόγους οἰκονομίας δὲν εἶνε ἀληθής, διότι τὸ Δημόσιον δὲν ἐπιβαρύνεται παρὰ μὲ ἓν ποσὸν 26.000 δραχμῶν κατὰ τοὺς εἰδικοὺς τῆς Γεν. Διοικήσεως. Κατὰ συνέπειαν ἡ κατάργησις τοῦ Ταμείου εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος καὶ δικαίως οἱ κάτοικοι ἐν συλλαλητηρίῳ ζητοῦν τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Διατάγματος. Εἶναι γνωστόν, κ. Ὑφυπουργέ ὅτι, ὅταν πρόκειται νὰ ἀφαιρέσωμεν κεκτημένα πράγματα, τότε ἀντιμετωπίζομεν τὴν ἐξέγερσιν τοῦ λαοῦ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαταχθῇ ἡ ἀνάκλησις τοῦ Διατάγματος, διότι πραγματικῶς δὲν πρόκειται ἐκ τῆς καταργήσεως νὰ προέλθῃ καμμία οἰκονομία Τὰ αὐτὰ καὶ διὰ τὸν Σωχόν.

§54Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ Ταμεῖον κατηργήθη, διότι δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἐξόδων του διὰ τὴν συντήρησίν του, οἱ δὲ ὑπάλληλοι παρέδωκαν ἤδη τὰς κλεῖδας.

§55Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Τὸ ἴδιον ἔγινε καὶ δι’ ἄλλα Ταμεῖα, κ. Ὑφυπουργέ, ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑστέρων διετάχθη ἡ ἀνάκλησις τῶν Διαταγμάτων. Ἄλλωστε τὸ Ταμεῖον Ἀρναίας πρέπει νὰ ὑφίσταται, διότι μετ’ ὀλίγους μῆνας θὰ ἀρχίσῃ εἷς οἰκοδομικὸς ὀργασμὸς εἰς τὴν σεισμόπληκτον ἐκείνην περιοχήν. Ἀφοῦ ἐπὶ τέλους δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ δημόσιος Προϋπολογισμός;

§56Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐπανεξετάσω τὸ ζήτημα.

§57Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναθεωρήσητε τὴν ἀπόφασίν σας.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τρικούπης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Μαυρολίμνης κλπ. περὶ καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ.

§59Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρου Κοινοτήτων Μακρυνείας, Παλαιοχωρίου κλπ., ζητούντων νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπὴ πρὸς διαπίστωσιν τῶν ζημιῶν ἐκ τῆς καταπεσούσης χαλάζης.

§61Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀποστολίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς χρεωμένων κτηματιῶν Νιγρίτης.

§63Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῶν χρεωμένων μικροϊδιοκτητῶν τῆς Χώρας, οἵτινες ἀπὸ καιροῦ ἀντιμετωπίζουν τὴν ἀπειλὴν τῆς ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς των καὶ διαρκῶς ἀναφέρονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἔλαβε μέτρα τινά, φρονῶ ὅμως, ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα πρέπει νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ ἐπὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ὥστε νὰ μὴ δημιουργηθοῦν καὶ ἄλλαι καταστροφαί, πολλῷ μᾶλλον, νὰ μὴ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἤδη ἀστέγων. Τουλάχιστον εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου τὸ ζήτημα εἶναι ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος. Οἱ κ. κ. Ι. Μάλλωσης, Π. Μπούμπουλης κλπ. συνιστοῦν ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, Ἰατρικοῦ Συλλόγου καὶ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου περὶ ἐξισώσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοδιδασκάλων.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σλῆμαν ἐπὶ ἀναφορᾶς Κοινοτήτων περὶ παραχωρήσεως εἰς αὐτὰς τῶν δασῶν.

§65ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὑπάρχει, Κύριοι, νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ δάση τῆς Θεσσαλίας τὰ ὁποῖα ἐπὶ Τουρκοκρατίας παρεχωροῦντο πρὸς νομὴν εἰς τὰς Κοινότητας, θὰ παραχωροῦνται καὶ πάλιν εἰς αὐτάς. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ψηφισθέντος νόμου τούτου, παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Κοινότητας δύο δάση καὶ τὰ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν ἄριστα. Τοῦτο βεβαίως εἶναι συμφέρον, ὄχι μόνον τῶν κατοίκων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐν γένει ἐθνικῆς οἰκονομίας, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι, ὅταν τὰ δάση ἀνήκουν εἰς τὰς Κοινότητας, ἐκμεταλλεύονται κατὰ τρόπον καλύτερον. Ἐν τούτοις αἱ διάφοροι αἰτήσεις τῶν Κοινοτήτων ἀπερρίφθησαν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῶν δασῶν, εἰς τὸ ὁποῖον τὰς παρέπεμψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ἡ παραπομπὴ τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Δασῶν δὲν εἶναι ὑποχρεωτική, διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἔχομεν δὲ τὸ δεδομένον τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁ κ. Μυλωνᾶς, ὅστις ἔλυσε τότε τὸ ζήτημα, χωρὶς νὰ ἀναμιχθῇ τὸ Συμβούλιον τῶν Δασῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπολύτως ὀπισθοδρομικὰς ἀντιλήψεις, τὰς ἀπηρχαιωμένας θεοκρατικὰς ἀντιλήψεις. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ μὴ βασισθῇ ἐπὶ τῇ γνώμῃ τοῦ Συμβουλίου τῶν Δασῶν, τὸ ὁποῖον κρίνει ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς οὐσίας, ἡ ὁποία λέγει νὰ περιέλθουν τὰ δάση εἰς τοὺς ἀγρότας. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, νὰ εἴπῃ τὰς γνώμας του ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ καταρτίσῃ μίαν μεγάλην ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, τό ὁποῖον ἀφορᾶ ἐν γένει τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πλούτου καὶ εὐτυχίας τῶν κατοίκων. Ὑπάρχει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους εἷς βασικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος κατέχει ὑψίστην θέσιν, τὴν θέσιν τοῦ Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ κ. Κοντός, ὅστις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἔχει κάμει ἐμβριθεστάτην μελέτην καὶ ὅστις εἶνε ἄριστος ἐπιστήμων. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα, ἐὰν δὲν νομίζῃ ὅτι δύναται νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν περὶ παραχωρήσεως τῶν δασῶν, καταρτίσῃ μίαν μεγάλην ἐπιτροπήν, ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Κοντοῦ. Θὰ παρεκάλουν δὲ ἰδιαιτέρως αὐτὸν νὰ ζητήσῃ νὰ περιληφθοῦν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην καὶ οἱ βουλευταὶ Θεσσαλίας, οἵτινες κατέχουν τὸ ζήτημα, ὅπερ τὰ μέγιστα ἐνδιαφέρει καὶ πλουτοπαραγωγικῶς καὶ κοινωνικῶς τὴν Θεσσαλίαν.

§66Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὁ κύριος προλαλήσας ἀπηύθυνε καὶ ἐρώτημα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ εἰς τὸ ἐρώτημά του αὐτὸ ἔλαβεν ἔγγραφον ἀπάντησιν. Πράγματι, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἐψηφίσθη ὁ νόμος 5263, διὰ τοῦ ὁποίου δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ παραχωρῇ δάση εἰδικῶς εἰς τὴν περιφέρειαν Θεσσαλίας, εἰς τὰς Κοινότητας. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπεβλήθησαν ἀθρόαι αἰτήσεις παραχωρήσεως ὅλων τῶν δασῶν τῆς Θεσσαλίας εἰς τὰς Κοινότητας, διὰ τοῦτο ἐθεώρησα ὅτι ἔπρεπεν αἱ αἰτήσεις αὐταὶ νὰ ἐπεξεργασθῶσιν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῶν Δασῶν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ λόγος νὰ πραγματοποιηθῶσιν αἱ ἐπιθυμίαι τῶν Κοινοτήτων. Ἐγώ, προσωπικῶς, δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀθρόας παραδόσεως ὁλοκλήρου τῆς δασικῆς ἐκτάσεως εἰς τὰς Κοινότητας. Τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ἴσως προοδευτικόν, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ παραχωρήσωμεν μικροτέρας ἐκτάσεις καὶ ἄν πεισθῶμεν ὅτι αἱ Κοινότητες δύνανται νὰ ἐκμεταλλευθῶσι συστηματικῶς τὰ δάση, θὰ δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν εὐρυτέραν παραχώρησιν τῶν δασικῶν ἐκτάσεων εἰς τὰς Κοινότητας. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς συστάσεως ἐπιτροπῆς δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐστρατιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς ὀρθοδόξων χριστιανῶν κατοίκων περιφερείας Ἀττικῆς περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ παλαιοῦ ἡμερολογίου.

§68ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Δέν εἶναι, κ. Βουλευταί, τῆς παρούσης στιγμῆς ἡ συζήτησις ἐπὶ ζητήματος νομιζομένου μὲν ἀσημάντου, πράγματι δὲ σοβαρωτάτου, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει μέγα τμῆμα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅστις διῃρέθη καὶ θρησκευτικῶς ἀπὸ δεκαετίας μετὰ τὴν πολιτικήν διαίρεσιν, τὴν ὁποίαν ἐπροκάλεσε καὶ ἐξακολουθεῖ ἐνισχύων καὶ ὑποθάλπων ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν νὰ σᾶς παρακαλέσω σήμερον, κ. Πρόεδρε, εἶνε ὅπως συγκεντρώσητε τὰς μέχρι τοῦδε ὑποβληθείσας πλείστας ἀναφορὰς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἀποστείλητε ταύτας εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος νὰ λάβῃ τὸν κόπον νὰ τὰς μελετήσῃ, πιστεύω δέ ὅτι θὰ λάβω ἀφορμήν νὰ σᾶς παρακαλέσω, Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ὅπως ὁρίσητε εἰδικὴν συνεδρίασιν, διὰ νὰ συζητηθῇ εὐρέως αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι σημαντικώτατον.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐστρατιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ ὑποστρατήγου Βασιλ. Χριστοφῆ.

§70ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργόν τῶν Στρατιωτικῶν. Δυνάμει τοῦ νόμου 5617 τοῦ 1932, ηὐξήθη ἡ σύνταξις τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἐκρίθησαν ἀνίκανοι πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν, μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 3.500. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν συντάξεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐφαρμόζουσα τὸν νόμον τοῦτον, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ὅτι αὐτὸς εἶναι ἐπικρατέστερος τοῦ ψηφίσματος τοῦ 1925, κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ συντάξεις δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι τὸ ποσὸν τῶν 3.500. Ἕνεκα τούτου συνέβη ἡ ἑξῆς ἀνωτάτωσις: Ἐνῷ ἀξιωματικοὶ ἀνώτεροι, ὑπηρετήσαντες ἐπὶ δεκαετίαν ἢ εἰκοσαετίαν, λαμβάνουσι σύνταξιν μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δρχ. 3.500, ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ διατελέσαντες πλέον τῆς τεσσαρακονταετίας τοιοῦτοι, ἐπειδὴ ἡ σύνταξις αὐτῶν εἶναι πάντως μεγαλυτέρα τῶν δρχ.3500, δὲν λαμβάνουσι τὴν σύνταξιν ταύτην, διότι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν συντάξεων τὴν περιώρισε μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 3.500 δραχμῶν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνισότης καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀντινομίαν ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δύο νόμων, καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα διὰ νέου νόμου, διότι εἶναι ἐντελῶς ἄδικον ἀξιωματικοί, ὑπηρετήσαντες ἐπὶ εἰκοσιπενταετίαν, νὰ μὴ λαμβάνουν τὴν σύνταξιν τὴν ὁποίαν λαμβάνουν κατώτεροί των.

§71Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ στείλετε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης ἐπὶ ἀναφορᾶς Εἰρήνης Δ. Δαμιανοῦ περὶ παροχῆς συντάξεως.

§73Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς ὑποδηματοποιῶν κατοίκων Φιλιατῶν περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως.

§75Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Συνιστῶ τήν ἀναφοράν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολαΐδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως κατωτέρων ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς Μακεδονίας καὶ Θράκης περὶ παροχῆς μηνιαίου ἐπιδόματος μέχρις αὐξήσεως τῆς συντάξεώς των κλπ.

§77Π. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κώνστας ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Δράμας περὶ παραλαβῆς ὑπὸ τοῦ Κρατικοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν καπνῶν παλαιῶν ἐσοδειῶν.

§79Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως τὴν μελετήσῃ.

§80Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως ἡ ἀναφορὰ ἀποσταλῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς δικαστικῶν ὑπαλλήλων Θράκης περὶ διαβαθμίσεώς των.

§82ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στράτος ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐπαγγελματιῶν Καρπενησίου περὶ κατατάξεως ἐπιτηδευματιῶν.

§84ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Μαρσέλλος καὶ Ἀθηνογένης ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Νέας Κοκκινιᾶς, περὶ παροχῆς σκηνῶν.

§86Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Ράλλης, Δ. Λόντος, Κ. Κανελλόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς Σωματείου Μαρμαρογλυπτῶν περὶ ἱδρύσεως Ταμείου συντάξεως καὶ ἀνεργίας.

§88Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω θερμῶς νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ ἀναφορὰ τοῦ Σωματείου Μαρμαρογλυπτῶν διὰ νομοθετικὴν πρόνοιαν εἰς τὸ μέλλον. Ἐλήφθησαν τοιαῦτα μέτρα διὰ πλεῖστα ἄλλα ἐπαγγελματικὰ σωματεῖα, ὥστε εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ οἱ μαρμαρογλῦπται γενικῶς, οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουσι δεινῶς.

§89ΚΑΝ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν σταφιδοπαραγωγῶν Βαρθολομιοῦ περὶ χορηγήσεως τοῦ δώρου τῆς χλωρᾶς καὶ βεβρεγμένης σταφίδος κλπ.

§91Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. Βουλευταί, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος οἱ σταφιδοκτηματίαι τῆς Πελοποννήσου ὑπέστησαν μεγάλας καταστροφὰς ἐκ τοῦ περονοσπόρου, ταὐτοχρόνως ἐκ τῆς χαλάζης, καὶ μετέπειτα ἐκ τῆς ἀδιαλείπτου βροχῆς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰδικῶς περὶ τὰ σταφιδικὰ ζητήματα, προέβλεψεν, ὄχι μόνον διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ ὑφισταμένου ὀργανισμοῦ τοῦ Α.Σ.Ο., ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν αἱ ὁποῖαι ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰς ἐπιθυμίας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Βεβαίως ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος θὰ ἔλθῃ νὰ ἀνακουφίσῃ τούτους, μειοῦσα τὴν φορολογίαν τῶν 75 ἑκατομμυρίων κατὰ τὸ ἥμισυ. Δυστυχῶς, αἱ ἀνάγκαι τῆς Χώρας καὶ αἱ ἐλλείψεις αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται εἰς πλήρωσιν καὶ ἄλλων ἀναγκῶν, πρὸ παντὸς τῆς ἐκπαιδεύσεως, δέν ἔδωκε τήν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μειώσῃ, ὅπως τοὐλάχιστον ἡμεῖς ἐδώκαμεν ὑπόσχεσιν εἰς τούς συμπολίτας μας, ἀρκετὰ τὴν παρακράτησιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐκ μέρους τοῦ Α.Σ.Ο., τὴν ὁποίαν ἐν τῷ παρελθόντι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶχεν ὀνομάσει καλκίδευσιν τοῦ Α.Σ.Ο., ἐνῶ πρόκειται περὶ μιᾶς φορολογίας, βαρυνούσης ἀκριβῶς τούς παραγωγούς. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἕν δῶρον 200 δραχμῶν εἰς τούς σταφιδοπαραγωγούς. Δυστυχῶς, ἐγὼ ἡ Κυβέρνησις εἶχε λάβει τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, ὁ Α.Σ.Ο. δὲν ἠθέλησε νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἦτο ἄδικος ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως, ἢ μᾶλλον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ἐπρόκειτο διὰ τοῦ δώρου τούτου νὰ μειωθῶσιν αἱ ζημίαι τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς ὑπάρχουν καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς Πελοποννήσου καὶ αἵτινες δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ βαρύνουν τὸν Προϋπολογισμόν. Ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν παραγωγῶν Βαρθολομιοῦ. Ὁμιλῶ περὶ Βαρθολομιοῦ, διότι εὗρον τὴν εὐκαιρίαν νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτῶν. Τοῦτο ὅμως δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῶν παραγωγῶν ὡρισμένων περιφερειῶν, ἀλλὰ περὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ὁλοκλήρου τῆς Πελοποννήσου. Ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, ὥστε ἡ ἀπόφασις ἡ κυβερνητικὴ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν Α.Σ.Ο. καὶ παραχωρηθῇ τὸ δῶρον τῶν διακοσίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀποφασίσει ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἤθελε κατορθωθῇ τοῦτο, δὲν ὀκνῶ νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ, νὰ θελήσῃ μᾶλλον, νὰ μειώσῃ τοὺς φόρους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβαρύνουν τὴν σταφιδοπαραγωγήν, δημοτικούς, λιμενικοὺς καὶ ἄλλους, ὥστε μὴ χορηγουμένου τοῦ ἐπιδόματος τῶν διακοσίων δραχμῶν νὰ ἐλαττωθῶσι τουλάχιστον τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα βαρύνουν τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Ταὐτοχρόνως, ἔχω τὴν γνώμην, ἢ μᾶλλον ἐκφράζω τὴν ἐπιθυμίαν, ἵνα ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς πρὸ παντός, λάβῃ μέτρα, ὅπως προηγουμένως εἶπε καὶ ἀξιότιμος συνάδελφος, παραπονούμενος ἐναντίον τῶν ἐνεργειῶν καὶ τῶν κατασχέσεων αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐναντίον πτωχῶν ὀφειλετῶν αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι λόγῳ ἀδυναμίας σήμερον δὲν ἐκπληροῦσι τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἐν τῷ παρελθόντι ὑπῆρξαν συνεπεῖς, συνεπέστατοι, ἀπέναντι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Τὸ ζήτημα τοῦτο, κ. Βουλευταί, δὲν εἶναι μικρόν, διότι πολλαὶ ἠκούσθησαν ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης διαμαρτυρίαι ἐναντίον τῶν ἐνεργειῶν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Βεβαίως ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα φαίνεται ἀρωγὸς καὶ ὠφέλιμος εἰς τοὺς παραγωγούς, ὅταν παρέχῃ δάνεια, πρὸ παντὸς δὲ ὅταν παρέχῃ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς μὲ εὐκολίας ἀξίας λόγου τὸ θεῖον καὶ τὸν θειϊκὸν χαλκόν, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι φαίνεται πολὺ φειδωλὴ ἐφέτος, προκειμένου περὶ παροχῆς δανείων. Καταγγέλλω τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐνώπιον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὸν Δῆμον Ἀνδριτσαίνης, τέως πρωτευούσης τῆς Ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἐφέτος δὲν παρέσχε δάνεια εἰς τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθὸν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν. Τοῦτο μάλιστα κατηγγέλθη ταὐτοχρόνως ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Μεγαλοπόλεως, ὁ ὁποῖος καὶ διεμαρτυρήθη, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν ἠθέλησε νὰ παράσχῃ πιστώσεις πρὸς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐν τῷ παρελθόντι ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν πρὸς αὐτήν. Διὰ τοῦτο θὰ ἤθελα νὰ ἔχω μίαν πάντησιν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας, καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν τέως πρωτεύουσαν ταύτης εἰς τὴν Ἀνδρίτσαιναν, ἐφέτος ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν παρέσχε τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα παρέσχεν ἐν τῷ παρελθόντι, δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους. Καὶ θὰ ἤθελα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ μὴ φέρεται πλατωνικῶς πρὸς αὐτήν, ἐφόσον τοιαῦται καταγγελίαι ἐκ μέρους τῶν κ. Συναδέλφων ἠκούσθησαν καὶ ἀκούονται καθημερινῶς ἐναντίον μιᾶς μεροληπτικῆς, ὄχι κομματικῆς ἴσως, ἀλλὰ συμπαθειῶν, μεροληπτικῆς τακτικῆς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Θὰ παρεκάλουν ὅπως εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν ἔχω ἀπάντησιν τῶν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς τροχιοδρομικῶν καὶ ἠλεκτροτεχνιτῶν Ἀθηνῶν.

§93Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κ. Βουλευταί, δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἦτο παρεσκευασμένος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις περὶ τῆς περιφήμου Ἑταιρείας Πάουερ, ἡ ὁποία, ὡς εἶναι γνωστόν, κατέστη τύραννος, ὄχι μόνον τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν ἠλεκτρικὸν φῶς εἰς τὰς οἰκίας μας. Ἔχω ἕν δεδομένον πρόσφατον. Ἡ ἀδελφή μου, ἡ ὁποία κατοικεῖ εἰς μίαν οἰκίαν, ἐπλήρωσε τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ἐπίσης δὲ καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους μῆνας, διότι, ἐὰν δὲν πληρώσητε, σᾶς κόπτουν τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς, ἐπαρουσιάσθη ὅμως καὶ πάλιν ὁ εἰσπράκτωρ καὶ ἐζήτησε τὸν πληρωθέντα Δεκέμβριον. Ἀλλ’ εὐτυχῶς εἶχε κρατήσει τὰς ἀποδείξεις ἡ ἀδελφή μου. Οὐδεμία ὅμως διαμαρτυρία, οὔτε αὐτῆς, οὔτε ἑνὸς δικηγόρου, τὸν ὁποῖον ἀπέστειλεν, ἐστάθη δυνατή, νὰ ἀποτρέψῃ τὴν Ἑταιρείαν ταύτην ἀπὸ τοῦ νὰ εἰσπράξῃ μίαν ὀφειλὴν ἀδίκως ζητουμένην καὶ ἡ ὁποία εἶχε πληρωθῆ. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τοῦτο, οἱ τροχιοδρομικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, ὅπως γνωρίζετε, εὑρίσκονται, ὅπως καὶ ὁλόκληρος ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία, εἰς οἰκονομικὴν δυσχέρειαν, προσφεύγοντες πρὸς τοὺς διευθυντὰς τῆς Ἑταιρείας δὲν εὑρίσκουν τὰ δίκαιά των. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει μίαν ἀνοχὴν ἀξίαν θαυμασμοῦ. Δέχεται, συζητεῖ καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν διαφόρων αἰτημάτων τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, ἀλλὰ καὶ εἰδικῶς, προκειμένου περὶ τῶν τροχιοδρομικῶν. Φαίνεται ὅμως, ὅτι οἱ τροχιοδρομικοὶ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἠλεκτροτεχνῖται δὲν μένουσιν εὐχαριστημένοι, ἱκανοποιημένοι ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ, διότι ἀποτελεῖ κοινὸν μυστικόν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἁμαρτωλὸς Ἑταιρεία, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ τοῦ παρελθόντος 1926–28 ἔδωκεν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, ἐπικυρώσασα τὴν σύμβασιν μὲ αὐτήν, καθημερινῶς δημιουργεῖ ὄχι μόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς καταναλωτὰς ζητήματα καὶ τοιουτοτρόπως ἀποτελεῖ ἕν δημόσιον σκάνδαλον, ἐφόσον δὲν κατορθώνει νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὴν τὸ Κράτος. Ἐὰν τὰ δίκαια αἰτήματα τοῦ λαοῦ ἀπέναντι τῆς Ἑταιρείας, ὄχι μόνον διὰ τὰ ζητήματα τῶν τροχιοδρομικῶν καὶ τῶν ἠλεκτροτεχνιτῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ζητήματα τῆς ἠλεκτρικῆς κινήσεως τῶν περιχώρων, τουτέστιν μιᾶς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν διὰ τῆς συμβάσεως ἔχει ἀναλάβει ἡ Ἑταιρεία, ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ αἰτήματα δὲν ἐκπληρωθῶσι, τότε θὰ εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ λαϊκὴ ἐξέγερσις ἐναντίον αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ἐναντίον ὑμῶν, κ. Ὑφυπουργέ.

§94Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι Βουλευταί, σχετικῶς μὲ τὴν ἀναφορὰν τῶν ἠλεκτροτεχνητῶν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὴν παραπέμψῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ ἐξετασθοῦν τὰ αἰτήματα τῶν ἐνδιαφερομένων. Σχετικῶς μὲ τὸ γενικώτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθίγη περὶ τῆς Ἑταιρείας Μεταφορῶν, αὐτὸ θὰ ἔλθῃ προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ τόσον ἐπὶ τῆς πολιτείας τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ἐπὶ τῶν ληφθεισῶν ἀποφάσεων σχετικῶς.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθηνογένης ἐπὶ ἀναφορᾶς συνεργαζομένων σωματείων τοῦ συνοικισμοῦ Ταμπουρίων Πειραιῶς.

§96ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι εἰς τὰ πέριξ τῶν Ἀθηνῶν εὑρίσκονται δεκακισχίλια παραπήγματα ξύλινα τῶν ὁποίων αἱ ὀροφαὶ εἶναι ἀνοικταί. Ὅταν βρέχει, τὸ ὕδωρ πλημμυρίζει, καὶ ὅταν πνέει ἄνεμος παγερός, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἡσυχάσουν οἱ ἄνθρωποι. Ἐφόσον λοιπόν μετὰ τοιαύτης εὐκολίας ἐψηφίσαμεν 42 ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ δαπανηρὸν ἔργον τῶν Παλ. Ἀνακτόρων, νομίζω, ὅτι εἶναι ἔργον στοιχειώδους ἀνθρωπισμοῦ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς ὀλίγα ψυχία διὰ νὰ προμηθευθῶσιν ὀλίγον πισόχαρτον διὰ νὰ προφυλαχθοῦν ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς φύσεως. Ἡμεῖς εὑρισκόμενοι μέσα εἰς ὡραῖον μέγαρον μὲ θέρμανσιν, ἑτοιμάζομεν καὶ δεύτερον μέγαρον διὰ νὰ καταστήσωμεν ἔτι μεγαλοπρεπῆ τὴν παράστασίν μας. Λησμονοῦμεν δὲ ὅτι πέριξ τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχουν ἄνθρωποι τόσον ὑποφέροντες. Νομίζω, ὅτι ἔργον στοιχειώδους δικαιοσύνης εἶναι νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§97Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας καὶ θεωρῶ περιττὸν νὰ τὸ ἀναπτύξω. Ἤθελον μόνον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ὥστε τὰ νέα οἰκήματα ποὺ θὰ κτίσητε, νὰ εἶναι ἐκ τῶν κάτω πρὸς τὰ ἄνω. Δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς συνοικισμούς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν ἐπίρροιαν τῆς βροχῆς καὶ τῶν λοιπῶν στοιχείων τῆς φύσεως. Οὕτω μόνον θὰ προσφέρητε καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ εἰς τὸ Κράτος, πρὸ παντὸς δὲ εἰς τοὺς δυστυχεῖς πρόσφυγας μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν.

§98Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας, ὅπως γνωρίζουν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, ἀνέλαβεν ἤδη τὴν προσωρινὴν στέγασιν, διέθεσε δὲ ἤδη ἕν ἑκατομμύριον δραχμῶν διὰ τὴν προμήθειαν πισοχάρτου διὰ τὰ παραπήγματα ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων τὸ πισόχαρτον ἐφθάρη, διότι, ὅπως γνωρίζετε, τὸ πισόχαρτον δὲν διαρκεῖ πολλὰ ἔτη. Τὸ πισόχαρτον τοῦτο θὰ τὸ προμηθευθῶμεν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Διότι τὸ εὑρισκόμενον εἰς τὴν ἀγορὰν ἐξηντλήθη. Οὕτω θὰ γίνῃ μία προσωρινὴ στέγασις, ἐλπίζομεν δὲ ὅτι ταχέως θὰ πραγματοποιηθῇ καὶ ἡ ὁριστικὴ στέγασις. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Πειραιῶς, πληροφορῶ ὅτι γίνονται ἤδη 13 συνοικισμοί, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ στεγασθοῦν κατὰ προτίμησιν οἱ διαμένοντες εἰς πρόχειρα παραπήγματα.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταθέτει σχέδιον νόμου: «Περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τινων τοῦ νόμου 5940». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§100Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ γίνῃ ψηφοφορία, νὰ προταχθοῦν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν συζήτησιν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, ἐφ’ ὧν δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ψηφοφορία, εἴτε ἔχουν, εἴτε δὲν ἔχουν συζήτησιν.

§102ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ προταχθοῦν τὰ νομοσχέδια ποὺ δὲν ἔχουν συζήτησιν, ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ψηφοφορία θὰ προκαλέσουν καὶ αὐτὰ συζήτησιν καὶ νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐν ὥρᾳ μεταμεσονυκτίου.

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἐργατοαγροτικοῦ κόμματος, ἐφόσον δὲν θὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν, ὅστις ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ψηφοφορίαν, δὲν θὰ γίνῃ αὕτη.

§104ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Νὰ τελειώσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ κατόπιν διὰ τὴν ψηφοφορίαν ἀποφασίζομεν.

§105Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν συγκεντρωθῇ ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς διὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναγκασθῇ νὰ διακόψῃ τὴν συζήτησιν διὰ νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων». Ὁ κ. Παραβάντης.

§107Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, καὶ κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀμίσθων δικαστικῶν κλητήρων», ὑπεβλήθη ἡ εὐχὴ περὶ ἐπιτρεπτοῦ τοῦ μεταθετοῦ τῶν δικαστικῶν κλητήρων ἀπὸ Πρωτοδικείου εἰς Πρωτοδικεῖον. Ὁμόθυμος ἡ Βουλὴ υἱοθέτησε τὴν πρότασίν μου ὅπως, ἐπιτραπῇ τὸ μεταθετὸν τῶν δικαστικῶν κλητήρων ἀπὸ Πρωτοδικείου εἰς Πρωτοδικεῖον, μηδὲ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐξαιρουμένου. Ἤδη βλέπω εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι καθιεροῦται τὸ ἀμετάθετον.

§108Σ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ προτείνετε, διότι τὰ προσόντα τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς ἐπαρχίας εἶναι πολὺ κατώτερα, τῶν ὑπηρετούντων εἰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ Θεσσαλονίκην. Ὁ νόμος ἀπαγορεύει σαφῶς μετάθεσιν δικαστικῶν κλητήρων εἰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην δι’ αὐτὸ καὶ ὅσαι αἰτήσεις μοὶ ὑπεβλήθησαν τὰς ἀπέρριψα.

§109Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπάρχοντος νόμου ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἔχοντα συμπληρώσει πενταετῆ ὑπηρεσίαν. Εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν δὲ νομοσχέδιον, ὁρίζεται, ὅτι δύναται νὰ διορισθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας ὁ ἔχων πενταετῆ ὑπηρεσίαν. Διατὶ εἰς τὸν κλητῆρα αὐτὸν δὲν ἐπιτρέπεται τὸ μεταθετόν;

§110ΣΠ. ΤΑΛΛΙΑΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατηρτίσθη ἀπὸ τὴν Πανελλήνιον Ἕνωσιν Δικαστικῶν Κλητήρων. Δὲν τὸ κατήρτισα ἐγώ, συνεπῶς μόνοι των δὲν τὸ θέλουν.

§111Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ προσέθηκε μίαν διάταξιν τὴν ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἐγὼ διεφώνησα πρὸς αὐτὴν καὶ εἶπον νὰ συμβιβάσωμεν τὰς ἀπόψεις καὶ νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἀλλὰ βλέπω ὅτι οὔτε αὐτὸ δὲν ἐγένετο δεκτόν.

§112Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις κακῶς γίνεται καὶ εἶναι καὶ ἀντικανονική, ἐφόσον πρόκειται περὶ συνόλου, ὅπου δὲν δύναται νὰ τροποποιηθῇ. Ὅταν τὸ νομοσχέδιον ἔλθῃ εἰς τὴν Γερουσίαν ἐκεῖ δύναται νὰ τροποποιηθῇ.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν τὸ σύνολον. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§114Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀποσύρεται τὸ εἰς βʹ συζήτησιν ἐγγεγραμμένον νομοσχέδιον: «Περὶ μέτρων προστασίας τῆς τιμῆς τοῦ πιτυρούχου ἄρτου».

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κωδικοποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ χημικῶν νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς συνομολογηθείσης τὴν 28–11–33 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ χορηγήσεως εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δανείου 15.000.000 πρὸς ἀρωγὴν τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἄρθρου 36 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τοῦ προστεθέντος διὰ τοῦ νόμου ΓΧΙΕʹ τοῦ ἔτους 1910». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐγκρίσεως πληρωμῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως διὰ τὸν πέμπτον μῆνα τῆς Γʹ Βουλευτικῆς Περιόδου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀποδοχῆς κληρονομιῶν ἐκ μέρους τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου 5110 διεπομένων ἱδρυμάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ παροχῆς εἰς τὸν Δῆμον Παγασῶν τοῦ προνομίου ἐκμεταλ)σεως τῶν ὑδάτων τοῦ συγκροτήματος τῶν πηγῶν Καλιακούδας τῆς ἐπαρχίας Βόλου τοῦ νομοῦ Λαρίσης πρὸς παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἐδαφ. 2 τῆς 2 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου ΔΞΓʹ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ περιορισμοῦ τῶν δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν». (Ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου)

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος τῆς νομοθεσίας «περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». (Μετὰ τὴν ἐμμονὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἀρχικήν της ἀπόφασιν εἰς τὴν πάροδον τοῦ διμήνου). Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§125ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶνε διατεθειμένη νὰ προκαλέσῃ τὴν ψηφοφορίαν ἀπόψε, εἶνε μάλιστα διατεθειμένη νὰ δεχθῇ διακοπὴν τῆς συζητήσεως δι’ αὔριον. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις.

§126Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι, ἐὰν ἡ συζήτησις εἶνε μακροτάτη, κατόπιν δὲ διαμαρτυριῶν τοῦ κ. Καφαντάρη εἴπομεν, ἐὰν φθάσῃ τὰς πρωϊνὰς ὥρας ἡ συζήτησις, θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ μὴ γίνῃ ψηφοφορία, ἅμα τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Τώρα εἶναι 8 ἡ ὥρα καὶ ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ἀπορριφθέντος νομοσχεδίου «περὶ χωρισμοῦ τῶν συνοικισμῶν κλπ.». Ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§128ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐκτάκτως ἐργασθῇ ἡ Βουλὴ αὐτὰς τὰς ἡμέρας πρὸς ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀπεκρούσθησαν ὑπὸ τοῦ Βʹ Νομοθετικοῦ Σώματος, δὲν παρέχει πολλὰς ἐλπίδας, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ γνώμην ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς. Ἐν τούτοις ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι σφοδραὶ αἱ πολιτικαὶ ἀντιθέσεις, ἡ λογική, τὸ δίκαιον, τὰ γενικώτερα συμφέροντα πρέπει νὰ ἐπικρατοῦν ἐπὶ τέλους. Τοῦτο μᾶς ὠθεῖ ὅπως προσπαθήσωμεν τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ἀποτρέψωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς ἀπὸ μίαν θλιβερὰν πρᾶξιν ἡ ὁποία δὲν ἐξυπηρετεῖ γενικώτερα συμφέροντα, ἡ ὁποία ἀντίκειται πρὸς βασικὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος ἡ ὁποία προδίδει ἐμφανῶς μίαν τάσιν ὑπαγωγῆς γενικῶν ζωτικῶν συμφερόντων εἰς τὰς βλέψεις τὰς κομματικὰς καὶ τὸ κομματικὸν συμφέρον. Τὸ Βʹ Νομοθετικὸν Σῶμα πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, εἰργάσθη ὅσον ἦτο δυνατὸν ὅπως μετριάσῃ τὰ ἄτοπα τοῦ νομοσχεδίου, περὶ οὗ συζητοῦμεν, κατὰ τὸ δυνατόν. Δὲν ἐξήλειψεν ὅλα τὰ ἄτοπα τοῦ νομοσχεδίου, ἐν τούτοις πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι τὰ περιώρισεν εἰς σημαντικὸν βαθμόν. Ἡ ἱστορία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι γνωστὴ εἰς ὅλους. Ἐπεδιώχθη κατ’ ἀρχὰς διὰ Διατάγματος νὰ χωρισθοῦν ὡρισμέναι συνοικίαι τῶν Ἀθηνῶν, νὰ ἀποτελέσουν ἰδιαιτέρους Δήμους. Τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο ἠκυρώθη ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Διοικητικὸν Δικαστήριον καὶ κατόπιν ἐπεδιώχθη τὸ ἴδιον μέτρον, τὸ ὁποῖον σὺν τῷ χρόνῳ ἐγενικεύθη, διότι τρώγοντας ἔρχεται ἡ ὄρεξις, καὶ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου ἀνεβλήθησαν ἐπανειλημμένως αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί, κατὰ τρόπον μάλιστα ὄχι θεμιτόν, διότι ἡ ἀναβολὴ ἔγινεν, ὅπως γνωρίζετε, δι’ ἀναγκαστικῶν νόμων ποῦ ἀποτελοῦν ἐπαναστατικὴν πρᾶξιν. Ἐξ αὐτῶν ὅλων τῶν πραγμάτων ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ κύριος σκοπός εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεψεν ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἡ ὑπόθεσις τῆς διοικήσεως ὡρισμένων μεγάλων Δήμων τοῦ Κράτους. Ὑπεδείχθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι, ὅπως ἐπεδιώχθη τὸ μέτρον αὐτό, ὅπως διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον, ἀντίκειται καὶ εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ θεσμοῦ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ πρὸς τὴν σχετικὴν μὲ τὴν αὐτοδιοίκησιν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, διότι ὄχι διὰ διατάξεων γενικῶν, ἀλλὰ διὰ διατάξεων ὅλως ἐξαιρετικῶν ἐπιδιώκεται ἡ ρύθμισις τῆς τοπικῆς διοικήσεως εἰς ὡρισμένας περιφερείας τοῦ Κράτους, ἐνῶ τὸ Σύνταγμα θέλει νὰ εἶνε ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου ὅλοι οἱ πολῖται, ἐνῷ ὁ νόμος ὁ γενικὸς περὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων μόνον κατόπιν γνώμης ἐκπεφρασμένης, γνώμης τῆς πλειονοψηφίας τῶν κατοίκων ἑκάστης περιφερείας, καθιστᾷ δυνατὸν τὸν χωρισμὸν ἑνὸς συνοικισμοῦ ἀπὸ ἕνα ἄλλον Δῆμον. Ἐξαιρετικῶς διὰ τοὺς κατοίκους τῶν συνοικιῶν τῶν Ἀθηνῶν, Θεσσαλονίκης, Πατρῶν, τοῦ Βόλου καὶ τῆς Καβάλλας, ἐξαιρετικῶς δι’ αὐτοὺς δὲν ἀπαιτεῖται πλέον ἡ ἔκφρασις τῆς ἰδικῆς των γνώμης, ἀλλὰ ἐκ τῶν ἄνω δι’ ἀποφάσεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, τῆς Κυβερνήσεως, χωρίζονται οἱ συνοικίαι οἱ αὐτοὶ εἰς διαφόρους Δήμους καὶ Κοινότητας. Ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως ἀποτελεῖ ἕνα θεμελιώδη θεσμόν, ἡ ἱστορία μάλιστα ἡ ἰδική μας ἀποδεικνύει τὴν προσήλωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὰς ἀρετὰς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὴν τοπικήν του αὐτοδιοίκησιν. Ἐκ τοῦ θεσμοῦ τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως διετηρήθη ὁ ἐθνισμός μας ἐπὶ ἑκατονταετηρίδας καὶ ὅπου δὲν παρενεβλήθησαν ἐμπόδια ἐκ τῶν ἄνω ἐθαυματούργησεν ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, τὸ ἐνδιαφέρον τῶν πολιτῶν διὰ τὸν πολιτισμόν, διὰ τὴν πόλιν των. Καὶ δι’ αὐτὸ τὰ παλαιότερα Συντάγματα ἀνέγραφον ρητὰς διατάξεις διὰ τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν, διὰ τοὺς Δήμους καὶ τὸ ἰσχύον Σύνταγμα περιλαμβάνει γενικωτέρας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι κατοχυροῦν τὸ δικαίωμα τῶν πολιτῶν σχετικῶς μὲ τὴν διαχείρισιν τῶν τοπικῶν των ὑποθέσεων. Ἡ παράβασις λοιπὸν τοῦ δικαιώματος τῶν πολιτῶν νὰ συγκροτοῦνται εἰς διαφόρους κοινότητας, ἀποχωριζόμενοι ἀπὸ τοὺς Δήμους εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκουν, ἀποτελεῖ μίαν παράβασιν ἀσφαλῶς θεμελιώδους διατάξεως τοῦ Συντάγματος. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῆς τῆς ἀντιθέσεως τοῦ νομοσχεδίου πρὸς τὰς ἀρχὰς περὶ αὐτοδιοικήσεως καὶ τὰς συνταγματικὰς διατάξεις περὶ αὐτοδιοικήσεως, ὑπάρχει μία πλέον κατάφωρος παράβασις καὶ τῶν ἀρχῶν τῆς αὐτοδ)σεως καὶ τῶν σχετικῶν συνταγμ. διατάξεων, δηλαδὴ τοῦ ἄρθρου 109. Διότι ἐπὶ τέλους τί εἶναι αὐτοὶ οἱ συνοικισμοὶ τῶν ὁποίων ἐπιδιώκεται ὁ χωρισμός; Τὶ εἶναι συνοικισμοί; Κατὰ τοῦτο, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπως ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅλοι οἱ συνοικισμοί, ἀνεξαρτήτως πληθυσμοῦ, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ σχεδίου πόλεως, καὶ ἦσαν τῷ 1928, δύνανται διὰ Διατάγματος, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ των, νὰ γίνουν Δῆμοι ἢ Κοινότητες. Ἄν ἴδητε τὸ σχέδιον πόλεως ὡς ἦτο τῷ 1928, θὰ ἴδητε ὅτι συνοικίαι εὑρισκόμεναι εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, εὑρίσκοντο ἐκτὸς σχεδίου πόλεως. Ἡ ἔννοια τοῦ συνοικισμοῦ εἶνε καθωρισμένη καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἀμφισβήτησις, ἔχει δὲ κυρωθῆ ὑπὸ ἐπανειλημμένων ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ὅταν λέγωμεν συνοικισμόν, καὶ νομικῶς συνοικισμὸς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕν ἄθροισμα οἰκιῶν ποὺ ἀποτελοῦν τὸ κέντρον μιᾶς ἰδιαιτέρας κοινωνικῆς διαβιώσεως. Δὲν δύναται νὰ θεωρηθοῦν συνοικισμοὶ αἱ συνοικίαι τῆς πόλεως. Ὅταν ἐνέσκηψεν ἡ μεγάλη συμφορὰ τοῦ 1922, ἦλθον ἀθρόοι πρόσφυγες, ἀνηγέρθησαν συνοικισμοὶ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις καὶ χωρία καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ συνοικισμοὶ δὲν ἔγιναν ποτὲ ὡς ἀνεξάρτητα ἀθροίσματα κατοικιῶν. Προσεκολήθησαν εἰς τὰς πόλεις καὶ οἱ ἐγκατασταθέντες εἰς τοὺς συνοικισμούς, εἰς τὰς συνοικίας αὐτάς, ἀποζοῦν ἐκ τῆς ἐργασίας των, ἣν κρατοῦν εἰς τὰς πόλεις, εἰς τοὺς Δήμους. Δὲν ἔχουν καμμίαν ἀνεξαρτησίαν, καὶ ἴσως δύναται νὰ κατακριθῇ ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία τότε ἐφηρμόσθη, ὅτι δὲν ἐπεδιώχθη νὰ ἱδρυθοῦν συνοικισμοὶ ὀλίγον ἀπώτερον τῶν πόλεων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποτελοῦν ἰδιαιτέρως, τρόπον τινά, διοικητικὰς ὀντότητας μὲ ἰδιαιτέραν ἀνεξάρτητον οἰκονομικὴν ζωήν.

§129Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ κατηγορήσατε, κ. Παπαναστασίου τότε, ὅτε τὸ ὑπεστήριξα.

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ κατηγόρησα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς; Παρακαλῶ, ὅταν ὁμιλῆτε περὶ τῶν σκέψεών μας, νὰ μὴ ἐπιρρίπτητε εἰς ἡμᾶς σκέψεις, τὰς ὁποίας ὑπεστήριξαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἀνήκοντες εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην. Γνωρίζετε, ὅτι εἴμεθα διακεκριμμένα κόμματα καὶ οὐδέποτε ὑπεστήριξα τοιοῦτόν τι.

§131Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ εὐχαριστεῖ ἡ δήλωσίς σας.

§132ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι, σεῖς κατεκρίνατε τὸ μέτρον αὐτὸ ἀπὸ μιᾶς ἄλλης ἀπόψεως. Ἐνομίσατε, ὅτι ἔγιναν οἱ συνοικισμοὶ αὐτοὶ πλησίον τῶν πόλεων, χάριν κομματικῶν σκοπῶν.

§133Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ τοὺς κατηγόρησα ὅτι ἔπρεπε τοὺς συνοικισμοὺς νὰ τοὺς χωρίσουν ἀπὸ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν εἰς μακρύτερα σημεῖα διὰ λόγους ἀναπτύξεως τούτων. Καὶ ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι εἷς ἐκ τῶν κ. Συναδέλφων ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μοῦ εἶπεν ὅτι θέλω νὰ κάμω εἰδυλλιακοὺς συνοικισμούς.

§134ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ κατάστασις τῶν συνοικισμῶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ μέσα τῆς διαβιώσεως τῶν κατοίκων εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς. Ἄν ἔγιναν σφάλματα καὶ ἔγιναν βεβαίως μερικὰ κατὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν συνοικισμῶν, ὅπου ἐγκατεστάθησαν ἁλιεῖς εἰς περιφερείας ἀγροτικὰς, ὅπου ἀμπελοκτήμονες ἐγκατεστάθησαν εἰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καθόλου ἀμπελοφυτείας, ἄν ἔγιναν τοιαῦτα σφάλματα, δὲν ἕπεται ὅτι οἱ συνοικισμοὶ οἱ προσφυγικοὶ ἔπρεπε νὰ κτισθοῦν εἰς μέρη ἀπέχοντα ἐντελῶς ἀπὸ τὰ μεγάλα κέντρα τὰ βιοτεχνικά, τὰ βιομηχανικὰ καὶ τὰ ἐμπορικά, διότι ἐκεῖ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἐργασίαν τὸ μεγαλείτερον μέρος τῶν προσφύγων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγὼ εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι κατὰ τὰς σημερινὰς πολεοδομικὰς ἀντιλήψεις εἶναι συμφερώτερον ὅταν πρόκειται νὰ γίνουν τόσοι νέοι μεγάλοι συνοικισμοὶ νὰ ἱδρύωνται εἰς μικρὰν ἀπόστασιν ἀπὸ τὰς μεγάλας πόλεις, καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἔχουν μίαν αὐτοτέλειαν καὶ ἀνεξαρτησίαν. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἔγινεν. Εὑρισκόμεθα ὅμως τώρα πρὸ τοῦ ἑξῆς γεγονότος: ὅτι αὐτοὶ οἱ συνοικισμοὶ δὲν ἀνηγέρθησαν καὶ δὲν ἱδρύθησαν ὡς ἀνεξάρτητοι συνοικισμοί, ἀλλ’ οἱ κάτοικοι τῶν συνοικισμῶν τούτων πορίζονται τὰ πρὸς τὸ ζῆν διὰ τῆς ἐν τῇ πόλει ἐργασίας των, εὑρίσκονται εἰς τὴν πόλιν ὅλην τὴν ἡμέραν. Καὶ ἐνῶ αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς τὴν πόλιν καὶ ἐνῶ αἱ οἰκογένειαί των ζοῦν καὶ ἀναπτύσσονται εἰς τὴν πόλιν, καὶ τὰ συμφέροντά των εἶναι ἐκεῖ, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου στεροῦνται παντὸς δικαιώματος ὅπως ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῆς διαχ)σεως τῶν τοπικῶν ὑποθέσεων τῆς πόλεως. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ στεροῦνται ἀκόμη καὶ τοῦ δικαιώματος νὰ διαχειρίζωνται τὰς ἰδίας αὐτῶν ὑποθέσεις εἰς τὸν συνοικισμόν, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ γίνῃ Δῆμος ἢ Κοινότης, τὰς σπουδαιοτέρας ὑποθέσεις. Διότι κατὰ μίαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἀπειλήφθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι, διὰ νὰ ἀπαλειφθῇ, θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν εἷς νέος ὀργ)σμὸς, συσσωματώνων τὰς διαφόρους Κοινότητας καὶ τοὺς Δήμους εἰς ἕνα ἄλλον ὀργανισμὸν τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, καὶ αὐτὴν τὴν πρωτοβουλίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ ἡ Γερουσία. Συμφώνως λοιπὸν πρὸς αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὰ σπουδαιότερα ζητήματα, κυρίως εἰς τὰ ζητήματα τῶν δημοσίων ἔργων, ποὺ ἀφοροῦν τοὺς κατοίκους τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν, οἱ κάτοικοι αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ ἔχουν καμμίαν γνώμην. Καὶ ἐρωτῶ: Αὐτὴ ἡ στέρησις τῶν πολιτῶν τοῦ δικαιώματος νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ἢ τῆς Θεσσαλονίκης, τῶν Πατρῶν, τοῦ Βόλου, τῆς Καβάλλας κλπ. δὲν ἀποτελεῖ μίαν στέρησιν δικαιώματος τὸ ὁποῖον τούς παρέχει τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ στέρησις ἐκείνου τοῦ δικαιώματος, νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῶν σπουδαιοτάτων ζητημάτων τῶν συνοικισμῶν, δὲν ἀποτελεῖ παράβασιν τοῦ Συντάγματος; Τὸ Σύνταγμα λέγει ρητῶς ὅτι: (ἀναγινώσκει). Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι ἀνήκουν εἰς τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι διαβιοῦν ἐδῶ καὶ ἔχουν ἐδῶ τὰ συμφέροντά των καὶ οἱ ὁποῖοι οὔτε εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἠδύναντο νὰ ἔχουν ψῆφον, ἀλλ’ οὔτε εἰς τὸν ἰδιαίτερον συνοικισμόν των, ὁ ὁποῖος ἀναγορεύεται εἰς Κοινότητα. Ἀποτελεῖ ἄρα τοῦτο κατάφωρον παραβίασιν τοῦ Συντάγματος.

§135Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν ἀποτελοῦν κοινὰ συμφέροντα δύο συνοικισμοί, τὶ γίνεται; Ὅταν ὑπάρχουν κοινὰ συμφέροντα τῶν συνοικισμῶν καὶ οἱ συνοικισμοὶ αὐτοὶ ἀποτελοῦν Δῆμον ἢ Κοινότητα, τί θὰ συμβαίνῃ;

§136ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄν οἱ συνοικισμοὶ αὐτοὶ ἀποτελοῦν ἰδίους Δήμους ἢ Κοινότητας, θὰ συνεννοηθοῦν μεταξύ των οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες.

§137Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ εἷς θὰ ἀποφασίσῃ.

§138ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἠξεύρετε ὅτι κανεὶς Δῆμος ἢ Κοινότης δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐκτελέσῃ ἔργα εἰς ἄλλον Δῆμον, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Καὶ ἐδῶ ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν εἴχετε τὴν πρόνοιαν τὴν πρέπουσαν, διότι δὲν ἐσκέφθητε νὰ λύσητε τὸ πρόβλημα κατὰ τρόπον ἐπιστημονικόν, κατὰ τρόπον σύμφωνον πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς αὐτοδιοικήσεως. Διότι, ἐὰν ἐσκέπτεσθε οὕτω, ὠφείλατε νὰ ὀργανώσητε τοὺς συνοικισμοὺς εἰς Κοινότητας, ὅπου πραγματικῶς εἶναι συνοικισμοί, ἀλλὰ συγχρόνως ὠφείλατε νὰ λάβητε πρόνοιαν καὶ περὶ ὀργανώσεως συνεργασίας αὐτῶν τῶν Δήμων, διότι εἶναι καὶ ὀλίγον ἀστεῖον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ συσσωματώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, προκειμένου περὶ μεγάλης πόλεως, ὅπως αἱ Ἀθῆναι. Νὰ ἀναγνωρίσητε τὴν συνεργασίαν αὐτῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων δι’ ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὅπως εἶναι ὁ εὐρύτερος Δῆμος τῶν Παρισίων καὶ τοῦ Βουκουρεστίου. Ἀλλὰ σεῖς ἐσκέφθητε μόνον καὶ μόνον — λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ εἴπω, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια— ἐσκέφθητε μόνον καὶ μόνον πῶς θὰ διαμελήσητε τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηνῶν, πῶς θὰ ἐμποδίσητε δηλαδὴ τοὺς κατοίκους ὡρισμένων συνοικισμῶν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Δημάρχων.

§139Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς ἐσκέφθημεν πῶς θὰ ἀποκτήσουν μίαν αὐτοτέλειαν οἱ συνοικισμοί.

§140ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἀπαντᾶτε, Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὰς συνεχεῖς διακοπὰς εἰς τὰς αἰτιάσεις μου. Διότι σᾶς λέγω, ὅτι τὸ Σύνταγμα ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς πολίτας νὰ διαχειρίζωνται αὐτοὶ μόνοι τὰς τοπικὰς ὑποθέσεις καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ἔργα καλλωπιστικὰ ἐντὸς τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἔργα φιλανθρωπικὰ δὲν εἶναι ἔργα ξένα, ἀπὸ ἀπόψεως τοπικῆς διαχειρίσεως, ξένα ἀπὸ τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς. Καὶ σᾶς λέγω καὶ τὸ ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι μὲ τὸ νομοσχέδιον τοὺς ἐμποδίζετε νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῶν σπουδαιοτέρων δημοτικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν εἰς τοὺς Δήμους αὐτοὺς καὶ τὰς Κοινότητας. Τοῦτο ἀποτελεῖ κατάφωρον παραβίασιν τοῦ Συντάγματος. Δὲν δίδετε ἀπάντησιν, μόνον φράσεις καὶ ὄχι γεγονότα ἀντιτάσσετε εἰς αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα.

§141Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω κατόπιν.

§142ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναμένομεν. Ἐγὼ σᾶς ἀπέδειξα ὅτι δὲν δικαιοῦσθε νὰ στερήσητε τοὺς συνοικισμοὺς τῶν Πατησίων, τῶν Ἀμπελοκήπων, τοῦ Βύρωνος καὶ τῶν ἄλλων συνοικισμῶν τῶν Ἀθηνῶν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχουν, καὶ ἔχουν ἐκ τοῦ Συντάγματος, ὅπως χειρίζωνται τὰ ζητήματα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως τῶν Ἀθηνῶν. Διότι εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ζοῦν, ἐδῶ ἐργάζονται, ἐδῶ εὑρίσκονται καθ’ ἡμέραν καὶ ἔχουν μέγιστον συμφέρον νὰ προσδιορίζουν καὶ μὲ τὴν ἰδικήν των γνώμην καὶ μὲ τὴν ἰδικήν των ψῆφον τὴν διαχείρισιν τῶν κρατικῶν αὐτῶν ὑποθέσεων καὶ ἔχουν ἀκόμη μεγαλείτερον συμφέρον νὰ ἐρωτῶνται, προκειμένου περὶ τῶν μεγάλων δημοτικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπει νὰ ἐκτελεσθοῦν εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς.

§143Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς ἐγένετο αὐτό διὰ τὸν συνοικισμὸν Ζωγράφου κλπ.;

§144ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μὴ λησμονῆτε ὅτι εἰς τὸν συν)σμὸν Ζωγράφου ὁ ἀποχωρισμὸς ἐγένετο τῇ αἰτήσει τῶν κατοίκων. Καὶ ἔρχεται ἡ Γερουσία καὶ σᾶς λέγει: Ἀφοῦ ἐπὶ τέλους θέλετε νὰ κάμετε αὐτήν τὴν αὐθαιρεσίαν, ἀφοῦ δὲν ἐσκέφθητε ἐπιστημονικῶς, ἀφοῦ δὲν τοὺς ὀργανώνετε κατὰ τὸν τρόπον, τόν ὁποῖον ἔχουν τὰ ἄλλα Κράτη, τὰ προηγμένα εἰς πολιτισμόν, τοὐλάχιστον ἐρωτήσατε τοὺς κατοίκους. Λέγετε σεῖς ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἢ ἄλλα κόμματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ποὺ ἐπηρρεάζουν τοὺς πρόσφυγας, τοὺς ἐμποδίζουν νὰ κάμουν τὰς αἰτήσεις τὰς ὁποίας ὁρίζει ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἀλλὰ σᾶς λέγει ἡ Γερουσία· ἀντὶ νὰ περιμένετε νὰ σᾶς κάμουν τὰς αἰτήσεις οἱ κάτοικοι τῶν συνοικισμῶν, προβῆτε εἰς δημοψήφισμα καὶ καθιερώσατε σεῖς τὸν τρόπον ψηφοφορίας, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀποφανθοῦν, ἐὰν θέλουν νὰ ἀποχωρισθοῦν εἰς ἰδιαιτέρους Δήμους καὶ Κοινότητας. Δέν θέλετε οὔτε αὐτὸ νὰ σεβασθῆτε καὶ ἔρχεσθε, ἐπιμένοντες νὰ ἀποκρούσητε τὰς τροποποιήσεις τῶν ὁποίας ὀρθώτατα ὑπέδειξε τὸ Βʹ Νομοθετικὸν Σῶμα. Διὰ νὰ καταδειχθῇ ὅμως πόσον ἡ βουλιμία ηὔξησε μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, ἀρκεῖ νὰ ἀναγνώσῃ κανεὶς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν, διὰ νὰ ἴδῃ τὴν διαφοράν. Ἑκατὸν χιλιάδας θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἡ πόλις ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποσπασθοῦν οἱ συνοικισμοὶ κατὰ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον, τεσσαράκοντα χιλιάδας σήμερον, διότι ἠγέρθησαν ἀξιώσεις καὶ ἀπὸ ἄλλους πολλούς οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἀπαλλαγοῦν τῆς ἐνοχλητικῆς ἀναμίξεως εἰς τὰ δημοτικὰ πράγματα τῶν κατοίκων ὡρισμένων συνοικιῶν τῆς πόλεως —διότι βέβαια ὁ Βόλος καὶ ἡ Καβάλλα δὲν ἔχουν συνοικισμοὺς ἀνεξαρτήτους· εἶναι συνοικίαι τῆς πόλεως. Καὶ ὅμως, καὶ ἐκεῖ θέλετε νὰ ἐπιβάλητε τὴν αὐθαιρεσίαν σας διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε καὶ ἐκεῖ μίαν ἐπιτυχίαν εἰς μίαν δημοτικὴν ἐκλογήν. Ἡ διὰ τοιούτων ὅμως μέσων ἐπιτυγχανομένη ἐκλογικὴ ἐπιτυχία, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ βλάβην τῶν δημοτικῶν πραγμάτων, δὲν ἐπιφέρει καὶ σοβαρὰν ἐνίσχυσιν τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα καταφεύγουν εἰς τοιαῦτα μέσα. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθητε εἰς αὐτά. Λέγετε παρακάτω, ὅτι συνοικισμοὶ τῆς πόλεως δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ ἀποσπασθοῦν καὶ προσκολληθοῦν εἰς τοὺς νέους συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν Δήμους καὶ Κοινότητας. Πλήρης διαμελισμὸς τῶν πόλεων, ὄχι κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ κατὰ τὰς εἰσηγήσεις ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει μεγαλυτέραν ἐμπιστοσύνην ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ προχωρεῖτε: καὶ αἱ λουτροπόλεις δύνανται νὰ γίνουν Δῆμοι. Ἀλλ’ ἐνῶ ἀναγνωρίζετε ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν αἱ λουτροπόλεις Δῆμοι, ἀνεξαρτήτως τοῦ πληθυσμοῦ, περιορίζετε τὴν ἰσχὺν τῆς διατάξεως αὐτῆς μόνον ἐπὶ τρεῖς μῆνας. Ἐὰν εἶνε συμφέρον αἱ λουτροπόλεις νὰ γίνουν Δῆμοι, διὰ ποῖον λόγον πρέπει τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ γίνουν Δῆμοι νὰ περιορίζηται μόνον εἰς τρεῖς μῆνας;

§145Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπαισιόδοξος πρόβλεψις.

§146ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν φαντάζομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις φοβεῖται ὅτι ὁ βίος της δὲν θὰ εἶναι μακρότερος καὶ θέλει αὐτὸ τὸ δικαίωμα νὰ μὴ τὸ διαχειρισθῇ καμμία ἄλλη Κυβέρνησις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ διάταξις, κατ’ ἐμέ, εἶναι αὐθαίρετος, διότι δὲν εἶναι ἱκαναὶ ὅλαι αἱ λουτροπόλεις νὰ ἀποτελέσουν Δήμους. Ἐξ ἄλλου καταργεῖται εἷς ἄλλος Δῆμος, νομίμως συγκροτηθείς, ὁ Δῆμος Τήνου, ἐνῶ ἐκεῖ γενικώτερον συμφέρον ἐπιβάλλει νὰ ἔχῃ μίαν εὐρυτέραν ὀργάνωσιν ἡ τοπικὴ αὐτοδιοίκησις. Διότι εἰς τὴν Τῆνον συρρέουν χιλιάδες χιλιάδων πιστῶν καὶ ἀποτελεῖ ἕν εἶδος κέντρου θρησκευτικοῦ.

§147Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Τῆνος εἶχε γίνει ἐξαιρετικῶς Δῆμος, διότι ἔχει μόνον 2½ χιλ. κατοίκων.

§148ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αἱ λουτροπόλεις πόσας χιλιάδας ἔχουν; Ποῖαι λουτροπόλεις ἔχουν πολλὰς χιλιάδας κατοίκων;

§149Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ἄλλους λόγους διὰ τὰς λουτροπόλεις.

§150ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν αὐτοὶ οἱ λόγοι εἶναι ἰσχυροί, ἔπρεπεν ἡ διάταξις νὰ εἶναι γενικὴ καὶ ὄχι νὰ περιορίζηται εἰς χρονικὸν ὅριον βραχύτατον.

§151Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀφήκαμεν ἐκλεκτικὸν δικαίωμα, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων ποὺ παρουσιάζονται.

§152ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τῶν περιστάσεων ἐντὸς τριῶν μηνῶν;

§153Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος λόγος ἐδικαιολόγει τὸν νομοθέτην ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὴν Τῆνον, μολονότι εἶχε 2½ χιλ. κατοίκων, τὴν προήγαγεν εἰς Δῆμον;

§154ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι, ὑποθέτω, ἡ Τῆνος ἀποτελεῖ ἕν κέντρον παραθερισμοῦ, ὅσον καὶ θρησκευτικόν, ὅπου συρρέουν χιλιάδες πιστῶν.

§155Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ μίαν ἡμέραν.

§156ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι πολλαί. 15 Αὐγούστου, 25 Μαρτίου...

§157Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Ἀρχηγέ τῶν Ἐργατοαγροτικῶν, ὡς συζητεῖτε, συζητεῖτε μὲ προδήλως κομματικὰς ἀντιλήψεις.

§158ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ συζητῶ μὲ κομματικὰς ἀντιλήψεις; Κομματικὰς ἀντιλήψεις ἐμφανίζετε, μὲ μεγάλα μάλιστα δόντια, σεῖς εἰς ὅλας τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου σας. Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἠγωνίσθην.

§159Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὰ μοῦ λέγετε διὰ τὴν Τῆνον ποὺ ἔχει 2½ χιλ. κατοίκων, ὅτι πρέπει νὰ εἶνε Δῆμος, διὰ δὲ τὰς λουτροπόλεις...

§160ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ συνεννοούμεθα. Ἀναφέρω τήν Τῆνον, διότι εὑρίσκεται εἰς κατάφωρον ἀντίφασιν, μὲ τὴν ἄλλην διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας ἐπιδιώκετε νὰ γίνουν Δῆμοι αἱ λουτροπόλεις.

§161Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἠξεύρετε τὶ προϋπολογισμὸν ἔχει ἡ Τῆνος; Ἑξακοσίας χιλιάδας δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι δαπανῶνται, ἐνῶ μίαν ἡμέραν τὸν χρόνον, μόνον τὴν 15ην Αὐγούστου, δαπανᾷ ὁ Δῆμος εἰς ἑορτασμόν. Ἄλλωστε δὲν εἶναι μόνον ἡ Τῆνος τόπος παραθερισμοῦ, εἶναι ὅλαι αἱ νῆσοι τοῦ Αἰγαίου.

§162ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι δι’ οὓς λόγους δὲν θέλετε τὴν Τῆνον νὰ εἶναι Δῆμος, διὰ τούς ἰδίους ἔπρεπε νὰ μὴ θέλετε καὶ αἱ λουτροπόλεις νὰ γίνουν Δῆμοι. Διότι ἐκεῖ συρρέουν χιλιάδες ἀνθρώπων καὶ εἶναι εἷς μόνιμος συνοικισμός, ἐνῶ δὲν ἔχετε καμμίαν λουτρόπολιν, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ πληθυσμὸν ἴσον πρός τὸν πληθυσμὸν τῆς Τήνου.

§163Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ ἔχουν ὀλιγώτερον, ἀλλ’ ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ προαχθοῦν.

§164ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι, πόσον ἐξωγκώθη τὸ νομοσχέδιον καὶ πόσον ἐρρυθμίσθη σύμφωνα, ὄχι μὲ ἀντικειμενικὰ συμφέροντα, ὄχι μὲ τὰ δίκαια τῶν πολιτῶν, ὄχι μὲ τὸν σεβασμόν πρός τὰς ἀρχάς τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ἀλλά σύμφωνα πρός τὰς κομματικάς σας βλέψεις. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις εἶπε: «θέλω νὰ τονώσω οἰκονομικῶς αὐτὰς τὰς περιφερείας, αὐτάς τὰς συνοικίας, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθοῦν, διότι τὰ κόμματα ἐκεῖνα καὶ ἰδίως τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐνασμενίζεται ὅτι ὑποστηρίζει αὐτό, μονοπωλιακῶς, τρόπον τινά, τὰ προσφυγικὰ συμφέροντα, περιεφρόνησαν τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων αὐτῶν τῶν συνοικιῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ πλειονοψηφίαν πρόσφυγες, καὶ δὲν ἐφρόντισαν ποτὲ, ὥστε νὰ διατεθοῦν πόροι ἀνάλογοι πρός τὸν προορισμόν τῶν συνοικιῶν αὐτῶν, ὥστε νὰ εἶνε δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν αἱ τοπικαὶ ἀνάγκαι». Καὶ δι’ αὐτὸ, λέγει ἡ Κυβέρνησις, χωρίζω αὐτούς τούς συνοικισμούς εἰς ἰδιαιτέρους Δήμους καὶ ἰδιαιτέρας Κοινότητας. Ἡ Γερουσία ἀπηύθυνεν ἓν ἔγγραφον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν παρεκάλει νὰ τῆς εἴπῃ ποῖοι θὰ εἶναι αὐτοὶ οἱ συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν ἰδιαιτέρους Δήμους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν ἔλαβεν ἀκόμη ἀπόφασιν, ἔκαμε νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρει ποῖοι θὰ εἶναι αὐτοὶ οἱ συνοικισμοί. Καὶ ἠρώτησεν ἀκόμη τὶ ποσὰ διατίθενται δι’ αὐτοὺς τοὺς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν ἰδιαιτέρους Δήμους καὶ Κοινότητας. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπήντησεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν αὐτήν. Καὶ ἡ Γερουσία εἶπεν· ἀφοῦ καλὰ καὶ σώνει θέλετε νὰ κάμετε τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς, ἂς τοὺς ἀσφαλίσετε οἰκονομικῶς. Καὶ ἀφοῦ οὔτε τὰς ἐπιχορηγήσεις τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τοὺς Δήμους, οὔτε καὶ τὰς ἐπιχορηγήσεις αὐτὰς διαθέτετε, οὔτε ἕν ἐλάχιστον ποσὸν διὰ τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς, τοὐλάχιστον οἱ πόροι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διαμοιρασθοῦν, νὰ διαμοιρασθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ ὡς καὶ ὁ παλαιότερος νόμος ὥριζε. Διότι κατὰ τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα θὰ διατεθοῦν εἰς τὰς Κοινότητας αὐτὰς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀνώτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀναλογοῦν εἰς τὸν πληθυσμὸν τῶν κατοίκων. Ἐνῶ τὸ δίκαιον καὶ τὸ ὀρθόν ἦτο, ἐφόσον θέλομεν πραγματικὰ νὰ ἐξυψώσωμεν αὐτὰς τὰς συνοικίας, νὰ εἶναι κατ’ ἐλάχιστον ἀνάλογα πρὸς τὸν πληθυσμόν. Καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Γερουσία τὴν ἀποκρούει ἡ Κυβέρνησις.

§165Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Γερουσία μᾶς εἶπεν, ἢ παίρνετε τὴν ἰδικήν μου γνώμην καὶ παραιτῆσθε τῆς ἰδικῆς σας ἐν τῷ συνόλῳ, ἢ ἄλλως κρατήσατε τὴν ἰδικήν σας.

§166ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἠθέλατε νὰ εἶσθε συνεπὴς μὲ τὰς ἐπαγγελίας σας, τὰς προεκλογικάς, θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ συνδυάσητε καθόλου τὰ νομοσχέδια αὐτὰ μὲ τὰς ἐκλογὰς πρῶτον· δεύτερον δὲν ἔπρεπε νὰ τὰ συνδυάσητε, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν αὐθαιρεσίαν διὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ζητηθῇ λόγος. Διότι, χωρὶς καμμίαν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς, προέβητε εἰς ἔκδοσιν ἀναγκαστικοῦ νόμου, διὰ νὰ ἀναβάλητε ὅσος ὑμεῖς ἠθέλατε τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς.

§167Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀναγκαστικοὺς νόμους ἔχουν ἐκδόσει ὅλα τὰ κόμματα πάμπολλους.

§168ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν γνωρίζω τὶ κάμνουν τὰ κόμματα. Ἐγὼ ἀμφισβητῶ αὐτό.

§169Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν.

§170ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οὐδέποτε ἔγινε χρῆσις τοιαύτη ἀναβολῆς τῶν ἐκλογῶν, καταπάτησις δηλ. τῶν δικαίων τῶν πολιτῶν, διότι, ὅταν ἀναβάλετε τὰς ἐκλογὰς καταπατῆτε τὰ δίκαια τῶν πολιτῶν. Ἐγὼ δὲν ἐνθυμοῦμαι, δηλαδή, νὰ ἔγινε χρῆσις ἀναγκαστικῶν νόμων διὰ τοιαῦτα ζητήματα καὶ σεῖς, ὅτε εἶσθε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καὶ ἐγὼ πάντοτε ἐκηρύχθημεν πολέμιοι τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων. Καὶ ὑπεστηρίξαμεν ὅτι, ἄν ὑπάρχει τόσον μεγάλη καὶ ἐπείγουσα ἀνάγκη, νὰ γίνουν μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῶν κομμάτων. Αὐτὸ ὑπεστήριξα πάντοτε, καὶ ὡς μέλος Κυβερνήσεως οὐδέποτε ἔκαμα χρῆσιν ἀναγκαστικῶν νόμων, παρὰ μόνον εἰς ἐπαναστατικὰς περιόδους, ὅπως ἦτο ἡ ἐπαναστατικὴ περίοδος τοῦ 1924, ὁπότε ἐγκαθιδρύσαμεν τὴν Δημοκρατίαν. Ἀλλὰ καὶ τότε πάλιν...

§171ΠΑΝ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε ἐκάματε τὸ Σύνταγμα μὲ ἀναγκαστικὸν νόμον. (χειροκροτήματα).

§172ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῖον Σύνταγμα; Ἐγὼ τὸ ἔκαμα;

§173Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ......

§174ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω τὶ ἔγινε. Καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδώκατε ἀφορμήν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὴν ἀσθένειαν τοῦ μνημονικοῦ σας, καὶ τώρα πάλιν μοῦ δίδετε τὴν ἀφορμὴν νὰ λυπηθῶ διὰ τὴν ἀδυναμίαν τῆς μνήμης σας, διότι γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ποτὲ δὲν ἐκάμαμεν ἀναγκαστικὸν νόμον, ἐκάμαμεν ἕν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνετίθετο εἰς μίαν ἐπιτροπὴν τριακονταμελῆ νὰ συντάξῃ σχέδιον Συντάγματος, τὸ ὁποῖον, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε κανὲν Σύνταγμα, θὰ ἐτίθετο μὲν εἰς ἐφαρμογήν, ἀλλὰ θὰ συνήρχετο ἡ Βουλὴ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ τὸ κυρώσῃ.

§175Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν.

§176ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀναγκαστικὸς νόμος θὰ εἴπῃ ἡ ἔκδοσις ἑνὸς νόμου, χωρὶς καμμίαν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς, χωρὶς τίποτε. Ἐκεῖνο τὸ Σύνταγμα ἐξεδόθη κατόπιν ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως, καὶ γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἡ Συντακτικὴ Συνέλευσις δὲν περιορίζεται ἀπὸ τίποτε, ἡ ὁποία πάλιν εἶχεν ὁρίσει νὰ συνέλθῃ ἡ Συνέλευσις ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ τὸ ψηφίσῃ. Οὔτε κἄν ἐφηρμόσθη, παρὰ μόνον ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατέλυσε τὴν δικτατορίαν καὶ ἐσχημάτισε δικτατορικὴν καὶ αὐτὸς Κυβέρνησιν... τὸ ἐκύρωσε προσωρινῶς καὶ ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετέσχε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοῦ 1926.

§177Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). (Δέν ἠκούσθη).

§178ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε πρέπει νὰ κάμωμεν ἕνα πίνακα ἐδῶ καὶ νὰ λέγωμεν τὶ εἶναι ἀναγκαστικὸς νόμος, τὶ εἶναι Νομοθετικὸν Διάταγμα, μὲ μεγάλα γράμματα διὰ νὰ μὴ γίνωνται συγχύσεις.

§179Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη δὲν ἐπετρέπετο ἀπὸ κανένα νόμον.

§180ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε εἴχομεν ἐπανάστασιν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Καταλαμβάνετε ἤ ὄχι;

§181Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ αὐτὸς ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος ἐκυρώθη καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν...

§182ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὲ τὴν κύρωσιν ἐκείνην σᾶς ἐδόθη συγγνώμη. Δὲν ἕπεται ὅμως, ἐπειδὴ σᾶς ἐδόθη συγγνώμη, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἦτο ὀλιγώτερον ἔκνομος. Διαρκῶς ἐφωνάζατε ἀπὸ τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, ὅταν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἐξέδιδε κανένα ἀναγκαστικὸν νόμον, ὅταν ὅμως ἤλθατε εἰς τὴν Κυβ)σιν, ἐξεδώσατε ἀναγκαστικοὺς νόμους διὰ προσωπικὰ ζητήματα, δι’ ἐπαναφορὰν ἑνὸς ἀξιωματικοῦ. Ἀποτελεῖ αὐτὸ κανὲν ἐνδιαφέρον γενικώτερον; Καὶ ἐπειδὴ σεῖς ἀνεφέρατε καὶ τὴν Συντακτικὴν Συνέλευσιν, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι ἐκείνη ἡ Ἐθνοσυνέλευσις δὲν κατήρτισε μίαν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν της. Τὸ ζήτημα τῆς τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τὸ ἀνέθεσεν εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν. Τόσον ἐξαιρετικὴν σημασίαν ἀπέδωκεν εἰς τὰ ζητήματα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν τὰ παρέπεμψεν δὲ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία εἶχε συσταθῆ, ἀλλ’ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος, διότι ἐθεώρησε τὸν θεσμὸν τῆς αὐτοδιοικήσεως ὡς ἕνα θεμελιώδη θεσμὸν τοῦ δημοσίου μας βίου, ὅπως καὶ εἶναι.

§183Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργὸς Πολ. Γραφείου). Κατάργησις ἐπῆλθε διὰ τῆς ἀναβολῆς.

§184ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μία ἀναβολὴ εἶναι κατάργησις ἐπὶ ὡρισμένους μῆνας. Ὅταν, κ. Ὑφυπουργὲ τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, ἐφόσον μὲ διακόπτετε, ἔχουν τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου οἱ πολῖται κατὰ τέσσαρα ἔτη νὰ ἐκλέγουν τοὺς αἱρετούς των ἄρχοντας καὶ σεῖς παρατείνετε τὸν βίον τῶν αἱρετῶν ἀρχόντων, παραβιάζετε τὰ δίκαια τῶν ἐκλογέων.

§185Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργός Πολ. Γραφείου). Διότι νομίζομεν, ὅτι κακῶς, καθ’ ὃν τρόπον ἐκλέγονται, ἐκλέγονται.

§186ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διότι νομίζετε, ὅτι δὲν ἔχετε ἐξασφαλίσει τὴν πλειονοψηφίαν. Αὐτὸ εἶναι.

§187Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργὸς Πολ. Γραφείου). Οἱ σκοποί μας εἶναι νὰ ἐξυψώσωμεν τοὺς συνοικισμούς.

§188Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ ὅπως τὴν εἴχατε σεῖς ἐν τῷ παρελθόντι ἐξασφαλίσει.

§189ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ διακόπτετε; Ἐγὼ δὲν ἐξησφάλισα ποτέ. Σεῖς γνωρίζετε ἕν πρᾶγμα. Ὅταν ὁμιλοῦμεν ἡμεῖς, ἀνὰ πᾶσαν λέξιν νὰ μᾶς διακόπτετε καὶ ὅταν ἀνέρχεται ὁ Ὑπουργὸς νὰ δίδητε τὴν ἐπιταγὴν νὰ μὴ διακόψῃ κανείς. Καὶ ἔπειτα ὅταν ζητοῦμεν τὸν λόγον νὰ ἀπαντήσωμεν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κηρύσσει τὴν συζήτησιν περαιωμένην. Αὐτὸ σημαίνει ἐξύψωσιν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ; Λοιπὸν πολὺ ὀρθῶς ἡ Γερουσία ἀπαιτεῖ νὰ ἐξασφαλισθοῦν αὐτοὶ οἱ πόροι τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Καὶ διὰ τὴν κατανομὴν ἡ Γερουσία ἐζήτησεν, ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς κατανομῆς, νὰ εἶναι ἡ ἐπιτροπή, ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 281 τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἡ ὁποία εἶναι μόνιμος καὶ ἀμετάτρεπτος, ἀποτελουμένη ἀπὸ δημοσίους ὑπαλλήλους ἀμερολήπτους. Ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀντίρρησιν, διότι ἐνδιαφέρεται ὑπὲρ τῶν συνοικισμῶν καὶ ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ν’ ἀποτελεσθῇ ἡ ἐπιτροπὴ συμφώνως μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 289, ἡ ὁποία ἔγινε διὰ μίαν εἰδικὴν περίπτωσιν. Δὲν εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἔνδειξις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται σοβαρῶς νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς συνοικισμούς, ὅτι δὲν σκέπτεται νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντά των; Λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι, ἂν οἱ πόροι δὲν εἶνε ἐπαρκεῖς, ἠμποροῦν νὰ ἐπιβάλλουν φόρους ἰδιαιτέρους. Μήπως καὶ σήμερον αἱ Κοινότητες δὲν δύνανται νὰ ἐπιβάλλουν φόρους ἐπὶ τῶν κατοίκων των; Διατὶ θὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος τὸ νομοσχέδιον; Ἐνῶ ἀρχικῶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν διατίθενται ἐπαρκῆ ποσὰ ἐκ μέρους τῶν Δήμων διὰ τὰ συμφέροντα τῶν συνοικισμῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ ἄν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νέων μέτρων ἐπέρχεται κάποια βελτίωσις, ἀποδεικνύεται ἡλίου φαεινότερον ὅτι, ὄχι μόνον δὲν ἐπιτυγχάνεται βελτίωσις, ἀλλὰ χειροτέρευσις. Ὄχι μόνον διότι αἱ ἐπιχορηγήσεις τοῦ Κράτους δὲν κατανέμονται ἐπίσης πρὸς τοὺς Δήμους, δὲν δίδεται ἕν μερίδιον καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ εἰς τοὺς νέους συνοικισμούς, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ κατανομὴ θὰ γίνεται σύμφωνα πρὸς τὸν πληθυσμόν των. Ἐπεχείρησα καὶ ἐγὼ νὰ μάθω ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν καὶ ἐξηκρίβωσα ὅτι οἱ νέοι πόροι θὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτεροι ἐκείνων τοὺς ὁποίους λαμβάνουν σήμερον ἀπὸ τοὺς Δήμους. Συγκεκριμένως, διὰ τὴν Κοκκινιᾶν θὰ διατεθοῦν πολὺ ὀλιγώτεροι πόροι ἀπὸ ἐκείνους ποὺ διατίθενται σήμερον δι’ αὐτήν. Εὕρομεν λοιπόν, ὅτι, ἄν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀνάγκαι τῆς πραγματικῆς διοικήσεως, τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα θὰ διατεθῶσι διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν, ἀσφαλῶς θὰ εἶναι ὀλιγώτερα ἐκείνων ποὺ διατίθενται σήμερον.

§190Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τῇ βάσει τίνων πληροφοριῶν λέγετε αὐτά;

§191Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχω πίνακας καὶ θὰ σᾶς τοὺς ἀναγνώσω. (ἀναγινώσκει). Βλέπομεν λοιπόν, ὅτι διὰ τὴν Κοκκινιᾶν καὶ τοὺς ἄλλους συνοικισμοὺς θὰ διατεθοῦν ποσὰ πολὺ ὀλιγώτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα λαμβάνουν σήμερον.

§192Ν. ΚΡΑΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὁ Δῆμος Πειραιῶς δὲν γνωρίζει τὶ διαθέτει διὰ τὴν Κοκκινιᾶν.

§193ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λοιπόν, κ. Συνάδελφοι, ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχῃ τυπώσῃ τοὺς πίνακας τοὺς ἰδικούς του, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἀπεφάσιζεν ἡ Βουλή.

§194Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει πίνακας καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ. Τοὺς πίνακας ἀνέπτυξα καὶ κατὰ τὴν εἰς τὴν Γερουσίαν συζήτησιν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ὁποίους δὲν ἠδυνήθητε νὰ ἀντικρούσητε, κ. Πρόεδρε. Ἔχετε πληροφορίας τῶν τριόδων καὶ δὲν δύνασθε νὰ λέγητε εἰς τὴν Βουλὴν πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐξηκριβωμένα.

§195ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς. Ὅταν παρεκλήθητε εἰς τὴν Γερουσίαν νὰ δώσητε τοὺς πίνακας αὐτούς, δὲν τοὺς εἴχετε καὶ ἐκάματε ὑπολογισμοὺς κατὰ μέσον ὅρον ἐκ τοῦ προχείρου.

§196Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπεβλήθη τοιοῦτον ἐρώτημα εἰς τὴν Γερουσίαν. Ἡμεῖς ἔχομεν πίνακα ὑπηρεσιακόν ἐκ τοῦ ὁποίου φαίνεται ποῖος εἶναι ὁ φόρος ἐκ τῶν ὠνίων καὶ ἔκαμα σύγκρισιν μὲ τὴν Κέρκυραν, ἡ ὁποία ἔχει προϋπολογισμὸν 1.700.000, ἐνῷ ἡ Κοκκινιὰ ἔχει 3½ ἑκατομμύρια.

§197Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἄνω ποταμῶν. Θὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ καταγγείλω ὡς πλαστοὺς τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§198Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐν ὀνόματι τῆς λογικῆς δὲν σώζεται τὸ νομοσχέδιον, μόνον ἐν ὀνόματι τῶν ἀριθμῶν θὰ σωθῇ.

§199Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ εἶναι καλὸς μαθητὴς τοῦ διδασκάλου του, τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς διακοπάς, εἶπεν ὅτι ἡ Γερουσία δὲν ἠρώτησε διὰ τοὺς πόρους αὐτούς. Καὶ ἰδού, Κύριοι, τί ἐρωτᾷ ἡ Γερουσία. (ἀναγινώσκει).

§200Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δίδω τήν ἀπάντησιν.

§201ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἐδώκατε ἀπάντησιν ἢ διότι δὲν εἴχετε ἀπάντησιν, ἢ διότι δὲν σᾶς συνέφερε νὰ τὴν δώσητε. Ὀφείλατε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ δώσητε εἰς τὸ Βʹ Νομοθ. Σῶμα τὴν ἀπάντησιν καὶ τοὺς ἀριθμοὺς, οὓς εἴχετε νὰ τοὺς ἴδωμεν καὶ ἡμεῖς. Σήμερον βέβαια δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἐλέγξωμεν.

§202Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡμεῖς πᾶμε νὰ καταστρέψωμεν τοὺς συνοικισμούς.

§203ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διατὶ ἐκνευρίζεσθε; Διατὶ κρύπτεσθε, Κύριε Ὑπουργέ; Σεῖς ἐκόπτεσθε νὰ κατακτήσητε τοὺς Δήμους Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης.

§204Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύνασθε νὰ τὰ λέγητε αὐτά.

§205ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ σᾶς εἴπω διατὶ εἶμαι τόσον αὐστηρός.

§206Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργὸς Πολ. Γραφείου). Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ ἠμποροῦμεν νὰ σᾶς εἴπωμεν ὅτι ἡνώσατε ἐκείνους τοὺς πληθυσμοὺς μὲ τοὺς Δήμους διὰ νὰ τοὺς ἔχητε ὑποχειρίους.

§207Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ λέγετε, ἀλλὰ δὲν πιάνει, ἐνῶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγομεν ἡμεῖς πιάνει καὶ θὰ ἴδητε ὅτι θὰ πιάσῃ.

§208Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργὸς Πολ. Γραφείου). Διὰ τὸν Δῆμον ὅμως τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἐπιτύχατε.

§209ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἀνεμίχθην καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἀνεμίχθη. Ἐγὼ προσωπικῶς ὑπεστήριξα τὸν κ. Χριστομάνον.

§210Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργὸς Πολ. Γραφείου). Τότε εἶσθε ὑπὲρ τοῦ χωρισμοῦ.

§211ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὴ λέγετε πράγματα μὴ ἀκριβῆ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ νὰ μὴ μέ διακόπτουν οἱ κ. Συνάδελφοί σας.

§212Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. Συναδέλφους νὰ μὴ κάμουν διακοπὰς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συστήσῃ νὰ μὴ κάμνουν διακοπάς. Αἱ διακοπαί, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ πραγματικῶν ζητημάτων ἦσαν δεδικαιολογημέναι.

§213ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι πάλιν εἰς κάθε λέξιν νὰ γίνεται διακοπή. Πάρτε τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά νὰ ἴδητε.

§214Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀγόρευσίς σας ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐρωτηματικόν. Ἀλλ’ ἐφόσον ἦτο ὡς σχῆμα λόγου ὁ τρόπος σας, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ὅλους τοὺς συναδέλφους νὰ μὴ κάμνουν διακοπάς.

§215ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ἐγώ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλήν. Κατεδείχθη νομίζω δι’ ὅλους ὅσοι θέλουν νὰ προσδιορισθῇ ἀπὸ τὴν λογικὴν καὶ τὸ δίκαιον, κατεδείχθη ἀναμφισβητήτως ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀντίκειται εἰς τὰς γενικωτέρας ἀρχὰς περὶ αὐτοδιοικήσεως καὶ ρητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως δικαίου εἶναι πολιτικὸν δίκαιον τῶν πολιτῶν τῶν διαχειριζομένων τά ζητήματα ταῦτα, ὅτι περιτέμνονται τὰ δίκαια τῶν κατοίκων τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν, καὶ ἐδείχθη ὅτι δέν πρόκειται νὰ ἐνισχυθῶσιν οἰκονομικῶς οἱ συνοικισμοὶ αὐτοί. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐλησμονήσαμεν ὅτι καὶ δι’ αὐτὸ ἔγινε χρῆσις ἄφθονος τῶν ἀσεβῶν ἀπειλῶν κατὰ τοῦ Β Νομοθετικοῦ Σώματος καὶ τοῦ Πολιτεύματος, αἱ ὁποῖαι ἀπειλαὶ φαίνεται ὅτι ἀπομένουν καὶ ἀποτελοῦν τὰς μόνας ἐνέσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου.

§217Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, καθὼς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν ὀνόματι τῆς λογικῆς καὶ ἐν ὀνόματι τῶν ἀρχῶν τῆς αὐτοδιοικήσεως. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ ἔκκλησις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ δι’ αὐτόν, καὶ διὰ τὸ νομοσχέδιον, διότι καὶ ἡ λογική, καὶ αἱ ἀρχαὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως καταδικάζουν τὸ νομοσχέδιον. Ποία εἶναι ἡ βασικὴ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιοικήσεως; Ἡ θέλησις τῶν κατοίκων. Καὶ ὅμως ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνέμεινεν ἡ Βουλὴ καὶ εἰς τὸ ὁποῖον καλεῖται καὶ πάλιν νὰ ἐμμείνῃ τελικῶς διὰ νὰ τὸ καταστήσῃ νόμον τοῦ Κράτους, ἡ οὐσία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ παραβίασις τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων! Ἀντὶ τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων, καθιεροῦται ἡ ἀρχὴ τῆς Καισαρικῆς ἐπιβολῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ νέα ἀρχή, ἐν ὀνόματι τοῦ πνεύματος τῆς ὁποίας ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ ὑπηρετήσῃ τούς κατοίκους καὶ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Χώραν τὰ ἀγαθὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, καὶ διά στόματος τοῦ Προέδρου της, ἀλλά κυρίως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶχεν ἐξαγγείλει ὅτι πιστεύει ἀπολύτως εἰς τάς ἀρχὰς τῆς αὐτοδιοικήσεως, καὶ εἰς τόσον μάλιστα βαθμόν, ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ τοῦ δευτέρου βαθμοῦ. Καὶ ὅμως τὴν ἐπαγγελίαν αὐτήν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξετέλεσε. Διατί; Καθώς γνωρίζομεν μέχρι τῆς στιγμῆς ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐδίστασεν, εἶναι αἱ δαπάναι τὰς ὁποίας προκαλεῖ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς αὐτοδιοικήσεως τοῦ δευτέρου βαθμοῦ. Καὶ ποῦ κυρίως ἔγκεινται αἱ δαπάναι; Ὄχι βεβαίως εἰς τὴν ἐπιδίωξιν τῶν οὐσιαστικῶν σκοπῶν τῆς αὐτοδιοικήσεως τοῦ δευτέρου βαθμοῦ, διότι ἡ ἐπιδίωξις τῶν σκοπῶν αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς μεταθέσεως τῶν πιστώσεων ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τῶν νέων αὐτῶν ὀργανισμῶν ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι πραγματική ἡ αὐτοδιοίκησις, δηλαδὴ νὰ μὴ ἐπιδιώκωνται προσθέτως οἱ αὐτοὶ σκοποί ἀπὸ τούς ὀργανισμούς αὐτοδιοικήσεως δευτέρου βαθμοῦ καὶ ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀλλὰ νὰ καταργηθῇ ἡ ἐπιδίωξις αὐτῶν ἀπὸ τὸ κέντρον καὶ νὰ ὑποκατασταθῇ εἰς ἀκέραιον ἡ ἐπιδίωξις αὐτῶν ἀπὸ τὴν αὐτοδιοίκησιν τοῦ δευτέρου βαθμοῦ. Ἑπομένως διὰ τὴν ἐπιδίωξιν τῶν οὐσιαστικῶν σκοπῶν δὲν ὑπάρχουν δαπάναι. Ὑπάρχει μετάταξις πιστώσεων καὶ διὰ τὴν συγκοινωνίαν, καὶ διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν, καὶ διὰ τὴν ὑγείαν, καὶ διὰ τὴν πρόνοιαν. Οἱ δισταγμοὶ ὑπάρχουν κατ’ ἐξοχήν, λόγῳ τῶν γενικῶν δαπανῶν. Καὶ ἐνῶ ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὰς ἐπαγγελίας της πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς αὐτοδιοικήσεως τοῦ δευτέρου βαθμοῦ, λόγῳ κυρίως τῶν γενικῶν δαπανῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ βαρύνωνται, καίτοι προφανῶς ἀφοροῦν εὐρυτέρας περιφερείας, δὲν διστάζει, ἐν τούτοις νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς γενικὰς αὐτὰς δαπάνας εἰς τὰς ἐλαχίστας περιφερείας τῶν ὁποίων ἡ οἰκονομικὴ ἀντοχὴ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ θραυσθῇ ὑπὸ τὸ βάρος αὐτῶν. Ἀκούομεν πανταχόθεν ὅτι οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες τῆς Ἑλλάδος πάσχουν. Ὅλοι ἀνομολογοῦν ὅτι ἡ αὐτοδιοίκησις τοῦ πρώτου βαθμοῦ ηὐδοκίμησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀποτελεῖ ἕνα ὑγιῆ δημοκρατικὸν θεσμόν. Ἀλλὰ ὅλοι ταὐτοχρόνως προσθέτουν, ὅτι, ἐὰν κάπου προσκόπτει καὶ πάσχει, πάσχει λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς ἀνεπαρκείας τῶν μικρῶν αὐτῶν ὀργανισμῶν καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀνεπάρκεια ἔγκειται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ μὲν ἔσοδα εἶναι ὀλίγα, αἱ δὲ γενικαὶ δαπάναι, ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος, ὁ Γραμματεύς, τὸ Κοινοτικὸν γραφεῖον καὶ ἄλλα τοιαῦτα νεκρὰ ἔξοδα καταθλίβουν τὰς μικρὰς αὐτὰς κοινότητας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσουν τὸν πρῶτον σκοπόν, διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ὁποίου κυρίως ὑπάρχουν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταλήξουν τὰ κύτταρα αὐτὰ τῆς αὐτοδιοικήσεως μόνον εἰς κατωτάτην ἁπλῶς βαθμίδα κρατικῆς ὑπηρεσίας καὶ νὰ ἐκτελοῦν ἁπλῶς τὰς διαταγὰς τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, χωρὶς νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑπηρετήσουν, οὔτε τὴν πρόνοιαν, οὔτε τὸν φωτισμόν, οὔτε τὴν ὕδρευσιν, οὔτε τὴν ὑγείαν, οὔτε τὰς ἄλλας ἀνάγκας τῆς μικρᾶς των περιφερείας. Καὶ ἐνῶ ἡ ἀλήθεια αὐτὴ εἶναι πανθωμολογημένη καὶ ἀναμφισβήτητος, ἐν τούτοις κατὰ τὴν περίοδον ἀκριβῶς αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ κραυγαὶ τῆς ἀπογνώσεως καὶ τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων πλήττουν τὰ ὦτα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις, ἠθελημένως βέβαια παρεξηγοῦσα καὶ πάλιν τὴν αὐτοδιοίκησιν, ἐννοεῖ νὰ πολλαπλασιάσῃ τοὺς μικροὺς αὐτοὺς ὀργανισμούς, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ τοὺς θραύσῃ κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν γενικῶν των ἐξόδων. Διότι εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πειραιῶς, εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Θεσσαλονίκης, αἱ ὁποῖαι κραυγάζουν ὅτι ἔχουν ἀνεπάρκειαν πόρων διὰ τὴν ἐπιδίωξιν τῶν κοινοτικῶν καὶ τῶν δημοτικῶν σκοπῶν, θὰ πολλαπλασιάσωμεν τοὺς δημάρχους, θὰ πολλαπλασιάσωμεν τοὺς γραμματεῖς, θὰ πολλαπλασιάσωμεν τὰ κοινοτικὰ γραφεῖα, θὰ πολλαπλασιάσωμεν τὰ νεκρὰ ἔξοδα καὶ ἐν ὀνόματι τῶν νεκρῶν αὐτῶν ἐξόδων τὰ ὁποῖα θὰ ματαιώσουν ὅλους τοὺς οὐσιαστικοὺς σκοποὺς τῆς αὐτοδιοικήσεως, θὰ ὑπερηφανευθῶμεν ὅτι ὑπηρετήσαμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸς εἶναι ὁ παραλογισμὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§218Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν κατὰ τὴν ἀντίθετον ἔννοιαν.

§219Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς ἀπαντῶ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, ὅστις παρεβιάσατε τὴν σύστασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς ἀπαντῶ ὅπου ἡ συνένωσις εἶναι ἀδύνατος, ὅπως εἰς τὰ μικρὰ χωρία τῆς ὑπαίθρου, ἐπιβάλλεται ἡ αὐτοδιοίκησις, διότι, παρὰ τὴν οἰκονομικὴν στενοχωρίαν, εἶναι ἀπαραίτητος, ὅπου ὅμως ἡ συνένωσις ἀποτρέπει τὰ δεινὰ καὶ πολλαπλασιάζει τὰ ἀγαθά, ὅπου εἶναι ὀργανικῶς ἐνδεδειγμένη, ἀποτελεῖ σφάλμα καὶ ἀποτελεῖ εὐθύνην ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου.

§220Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Προνοίας). Παρεβίασα τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νομίζων ὅτι ἔχω τὴν συγκατάθεσίν σας.

§221Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Γνωρίζετε ὅτι εἶσθε τόσον συμπαθής, ὥστε νὰ μᾶς ἀφοπλίζητε (γέλωτες). Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀρχή τῆς αὐτοδιοικήσεως τὴν ὁποίαν παραβιάζει τὸ σημερινόν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταλύει τὴν οὐσιώδη προϋπόθεσιν αὐτῆς, δηλαδὴ τὴν θέλησιν τῶν κατοίκων. Παραβιάζει καὶ μίαν ἄλλην ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει τὸ Σύνταγμα, τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Διότι δὲν εἰσάγει τὸ παρὸν νομοσχέδιον τὴν ἀρχὴν τῆς καταλύσεως τῆς αὐτοδιοικήσεως, δηλαδὴ τῆς παραβιάσεως τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων, ὡς ἀρχὴν γενικήν, δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν. Ἄν ἡ Κυβέρνησις ἐπίστευεν, ὅτι ἡ ἀρχὴ εἶναι ὀρθή, ὤφειλε νὰ τὴν γενικεύσῃ. Καὶ ὅμως εἶναι τόσος ὁ ψυχικὸς δισταγμός, τὸν ὁποῖον ἔχει καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε τὴν ἀρχὴν αὐτήν δὲν τήν εἰσάγει ὡς ἀρχὴν γενικήν, τὴν εἰσάγει ὡς ἐξαίρεσιν, τήν εἰσάγει μόνον εἰς βάρος τῶν προσφύγων, διότι συνοικισμοὺς ἀποτελοῦν μόνον οἱ πρόσφυγες. Καὶ τίθεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σκληρόν τὸ ἐρώτημα: Ἢ ἡ ἀρχὴ εἶναι ὀρθή, τῆς ἀγνοήσεως τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔπρεπε νὰ γενικευθῇ, ἢ ἡ ἀρχὴ εἶναι ἐσφαλμένη καὶ τότε δέν ἐπιτρέπεται ἡ μονομερής, ἡ κατ’ ἐξαίρεσιν ἐφαρμογὴ αὐτῆς εἰς βάρος ἑνός μόνον τμήματος τῆς Ἑλλάδος, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς βάρος τῶν προσφύγων (ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἄλλην ἄποψιν τοῦ ζητήματος, τὴν οἰκονομικήν. Ἀνέπτυξα καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω καὶ σήμερον, διότι ἤλπιζον τότε, ὅτι τὰ ἐλαττώματα τοῦ νομοσχεδίου, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν ἡμῶν, θὰ ἐδιωρθοῦντο. Καὶ ὅμως ἤκουσεν ἡ Κυβέρνησις, ἤκουσεν ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς καὶ ἐν τούτοις τὰ ἐλαττώματα παραμένουν ἀκέραια εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἰς βάρος τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν, τὰ οἰκονομικά ἐλαττώματα. Ὁλόκληρος, Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ συζήτησις, ὅτε τὸ πρῶτον συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ἐστηρίχθη εἰς μίαν ἐσφαλμένην προϋπόθεσιν, εἰς τὴν προϋπόθεσιν ὅτι πρόκειται εἰς τοὺς ἀποσπωμένους συνοικισμοὺς νὰ δοθοῦν τόσα οἰκονομικά μέσα, ὅσα ἀναλογοῦν πρὸς τόν πληθυσμόν των. Καὶ οἱ ρήτορες ἀπὸ τοῦ βήματος προσεπάθησαν νὰ ἀποδείξουν, οἱ μέν τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι θὰ εἶναι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει περισσότερα, ἀπὸ ὅσα σήμερον παρέχονται, τῆς δὲ Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι θὰ εἶναι ὀλιγώτερα. Ἀλλ’ ἡ προϋπόθεσις εἶναι ἀνύπαρκτος, καὶ διὰ τοῦτο ἐκφράζω τὴν ἀπορίαν μου καὶ τὴν ἔκπληξίν μου. Ἄν τοῦτο εἶχε διαφύγει τότε τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, πῶς εἶναι δυνατόν, ἔπειτα ἀπὸ τὴν διαφώτισιν, ἔπειτα ἀπὸ τὴν κοινολόγησιν τῆς τερατώδους αὐτῆς διατάξεως νὰ παραμείνῃ ἀκόμη; Καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὴν ὀρθὴν προσθήκην τῆς Γερουσίας, νὰ γίνεται ἔκκλησις πρὸς τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ μὴ ἐμμείνῃ εἰς τὴν παράλογον καὶ ἄδικον διάταξιν; Διότι τὸ νομοσχέδιον γράφει τό ἑξῆς: «Ἡ ἀναλογία τοῦ πληθυσμοῦ ἀποτελεῖ τὸ μέγιστον μέχρι τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται νὰ φθάσῃ ἡ χορήγησις, ἀλλὰ κάτω τοῦ μεγίστου ἡ ἐλευθερία τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ἀπεριόριστος καὶ δὲν δεσμεύεται οὔτε κἄν ἀπὸ σύμφωνον γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». Θὰ ἔλεγεν ἴσως κανείς μήπως ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι συνήθης διὰ τοὺς ἀποσπωμένους συνοικισμοὺς καὶ ἐκ τούτου διαπιστοῦται ἡ καλὴ πίστις τῶν συντακτῶν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ οὔτε τοῦτο εἶναι ἀληθές. Διότι εἰς προηγουμένας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀφεώρων ἀποσπωμένους συνοικισμούς, κειμένους εἰς Κησίαν καὶ Ἀμαρούσιον, ἡ διάταξις εἶναι ἀντίθετος καὶ σαφής. Οἱ πόροι, οἱ ὁποῖοι παρέχονται εἶναι μαθηματικῶς ἀνάλογοι πρὸς τὸν πληθυσμόν των. Καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι προφανῶς δικαία. Ἐν τούτοις, προκειμένου σήμερον περὶ τῶν προσφύγων, καὶ μετὰ τὴν διαφώτισιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τόσον θερμῶς ἐπαγγέλλεται τὴν στοργὴν πρὸς τοὺς πρόσφυγας, καὶ μετὰ τὴν διαφώτισιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ διάταξις διατηρεῖται ἀκόμη, ἡ τερατώδης διάταξις. Ἐνῶ ἡ προσθήκη τῆς Γερουσίας ἐπανελάμβανε παλαιοτέραν διάταξιν νόμου, ἀφορῶσαν ἀποσπωμένους συνοικισμοὺς γηγενῶν εἰς τοὺς ὁποίους ἐχορηγοῦντο ἐκ τῶν Παλαιῶν Δήμων πόροι ἐν ἀναλογίᾳ πάντοτε πρὸς τὴν ἐκ τῶν πληθυσμῶν προκύπτουσαν ἀναλογίαν, τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον ἐπιμένει νὰ στραγγαλίζῃ τοὺς πρόσφυγας. Βλέπετε λοιπόν, Κύριοι Συνάδελφοι, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν λογικὴν καὶ τὰς ἀρχὰς τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐξεκινήσαμεν, βλέπετε πόσον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν οἱ πρόσφυγες ἀφήνονται ἔκθετοι, χωρὶς καμμίαν ἀπολύτως οἰκονομικὴν ἐγγύησιν καὶ εἶνε ἐξηρτημένοι ἀπὸ τὴν ἑκάστοτε ἐλευθέραν ἢ αὐθαίρετον θέλησιν τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν, πόσον εἶναι ἐκτεθειμένοι εἰς τὸν κομματικὸν ἐκβιασμὸν τὴν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ δύνανται, ἀπειλοῦσαι τὴν ἐλάττωσιν τῆς χορηγίας αὐτῆς, νὰ ἐπιδιώκουν τὴν κομματικὴν ὑποτέλειαν τῶν προσφύγων. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη περίεργος διάταξις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπίσης ἐπέμεινε τὸ Ὑπουργεῖον, παρὰ τὴν διαφώτισίν του. Ὁρίζει ὡς βάσιν τὸ σχέδιον τῆς πόλεως 1928 καὶ καὶ λέγει συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν περιέχονται εἰς τὸ σχέδιον τῆς πόλεως τοῦ 1928, δύνανται νὰ ἀποσπῶνται. Καὶ ἐρωτῶμεν: Εἶναι τὸ 1928 ἔτος γεννήσεως Χριστοῦ, διὰ νὰ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν; Ἐάν μετὰ τὸ 1928 ὑπήχθησαν συνοικισμοὶ εἰς τὸ σχέδιον πόλεων, πρέπει νὰ ἀγνοηθῇ τὸ πραγματικὸν αὐτὸ γεγονὸς καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ πάλιν ἡ ἐξουσία τοῦ χωρισμοῦ, ἑπομένως τοῦ διαμελισμοῦ; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐξαγγείλει διὰ τοῦ προκατόχου του ὅτι ἀποτελεῖ ὁ χωρισμὸς τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν τὸ βασικὸν σημεῖον τοῦ κυβερνητικοῦ προγράμματος, ὅταν ἠρωτήθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν διὰ νὰ παράσχῃ ὡρισμένας πληροφορίας, παρέσχε τὴν θλιβερωτάτην εἰκόνα ἀπολύτου ἀγνοίας. Πόσον σοφῶς εἶχον μελετηθῇ τὰ βασικὰ σημεῖα τοῦ κυβερνητικοῦ προγράμματος! Θὰ ἀναγνώσω τὴν ἀπάντησιν, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ ὑπερήφανον εἰλικρίνειαν ἀναγνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἀπόλυτον ἄγνοιάν του! Ἐρωτᾷ ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Γερουσίας: Ποῖοι συνοικισμοὶ θὰ ἀποσπασθοῦν καὶ ποῖοι Δῆμοι; Διότι ὑποτίθεται, ὅτι τὸ βασικὸν σημεῖον τοῦ κυβερνητικοῦ προγράμματος ἀπεφασίσθη, ἀφ’ ἧς ἐμελετήθησαν αἱ συνθῆκαι ὡρισμένων συνοικισμῶν, διεπιστώθη ἡ ἐπιζήμιος ὑπαγωγή των εἰς τοὺς παλαιοὺς Δήμους, συνήχθησαν τὰ συμπεράσματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν, διοικητικῶν, ὑγιεινῶν μελετῶν, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀπόσπασις. Καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπαντᾷ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος: «Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει εἰσέτι καταλήξει εἰς συμπεράσματα ὡρισμένα.

§222ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος Βουλῆς). Πολὺ ὀρθῶς εἶπεν.

§223Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπὸ τὸ πρῖσμα ἀπὸ τὸ ὁποῖον βλέπετε σεῖς, βεβαίως πολὺ ὀρθῶς! (γέλωτες). Ἠρωτήθη ἀκόμη: τί δαπανᾶται δι’ ἕκαστον συνοικισμόν; Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου αὐτοῦ ἐρωτήματος τὸ Ὑπουργεῖον ἀπήντησεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ παράσχῃ ἐπακριβῆ στοιχεῖα! Τόσον ἦτο ἕτοιμον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διαφωτίσῃ τὴν Γερουσίαν! Καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐρωτημάτων, εἶνε περίπου ὁμοία ἡ ἀπάντησις. Ἀποδεικνύεται τὸ γεγονὸς τοῦτο, Κύριοι Συνάδελφοι, ποῖαι εἶνε αἱ ἀληθεῖς προθέσεις τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον, ὅσον καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχουν ἐπιδοθῇ εἰς τὸ ἀχάριστον ἔργον νὰ προσπαθοῦν νὰ ἀποδείξουν ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν ἀλήθειαν, ἀκόμη καὶ ἐνώπιον τῆς ἰδικῆς των πλειονοψηφίας, νὰ ἀποδείξουν ὅτι αἱ γενικώτεραι ἀρχαὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως τὸ ἔχουν ἐμπνεύσει, εἶναι βέβαιον καὶ εἶναι πασίγνωστον εἰς τὴν Χώραν, ὅτι δὲν ἔχει ἐμπνευσθῇ, παρὰ μόνον ἀπὸ ἓν καὶ μόνον ἀνώτερον ἰδανικὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κόμματος πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν προσεχῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἂν ἀπευθύνομεν κατηγορίαν κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶναι, ὄχι βεβαίως, διότι ἐσκέφθη τὰς ἐκλογάς, ἀφοῦ τὰ κόμματα φυσικὸν εἶναι νὰ σκέπτωνται καὶ τὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ τὴν κατηγοροῦμεν, διότι ἀνήγαγεν εἰς ἀνώτατον ἰδανικὸν καὶ εἰς ὑπέρτατον νόμον σωτηρίας τῆς Πατρίδος τὴν μικρὰν καὶ ταπεινὴν αὐτὴν κομματικὴν ἐπιδίωξιν. Καὶ διὰ νὰ συμπεράνωμεν, Κύριοι Συνάδελφοι. Ὁ ἰσχνὸς ἀριθμὸς τῆς πλειονοψηφίας θὰ δώσῃ βεβαίως δύναμιν νόμου εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἡ λογικὴ καὶ αἱ ἀρχαὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ τὸ δίκαιον τὸ καταδικάζουν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§225Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκπροσωπῶν, Κύριοι Βουλευταί, μίαν γραμμὴν ἰδεολογικήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου. Ἐάν τὸ νομοσχέδιον ἐξυπηρετεῖ, ὅπως κατηγορήθη ἐξ ἐκείνης τῆς πτέρυγος, κομματικὰ συμφέροντα τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, τὸ πρᾶγμα δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ὅπως δὲν μ’ ἐνδιαφέρει, ἐὰν τὸ σημερινόν διοικ. καθεστὼς ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα τῆς ἄλλης παρατάξεως. Κύριοι, ἐὰν ἐξετάσωμεν ἀπὸ μίαν ἀνωτέραν προοπτικὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι τοῦτο ἐξυπηρετεῖ πληρέστατα τὴν ἀρχὴν τῆς αὐτοδιοικήσεως καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος. Διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Βουλευτήν Λέσβου, ὅστις εἶπεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθιερώνει ἀρχὴν ἀνισότητος, ἐφόσον ἀγνοεῖ τὴν θέλησιν τῶν κατοίκων. Ἀλλ’ ὅλη ἡ βάσις τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐστηρίχθη εἰς τὴν θέλησιν τοῦ νομοθέτου, ὄχι τῶν κατοίκων, Ἡ θέλησις τῶν κατοίκων, ὡς ἐξαίρεσις τῆς γενικῆς ἀρχῆς, ἔγινε μόνον διὰ τοὺς συνοικισμοὺς τοὺς προσφυγικοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Μόνον δι’ αὐτοὺς ἀναγράφει ὁ νόμος ὅτι, κατόπιν αἰτήσεως τοῦ ἡμίσεος τῶν κατοίκων ἐπιτρέπεται ἡ αὐτοδιοίκησις. Δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους κατοίκους τῆς Ἑλλάδος καὶ τοὺς ἧττον ἀνεπτυγμένους ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας, ἰσχύει ἡ ἀρχὴ ὅτι πᾶσα πόλις, ἡ ὁποία ἔχει δέκα χιλιάδας κατοίκων ἢ εἶναι πρωτεύουσα νομοῦ, εἶναι αὐτοδικαίως Δῆμος. Καὶ ὅπως ἡ πρωτεύουσα τοῦ νομοῦ Ἀργολιδοκορινθίας μετεφέρθη ἀπὸ τὸ Ναύπλιον εἰς τὴν Κόρινθον, ἡ Κόρινθος, καίπερ ἔχουσα πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν δέκα χιλιάδων κατοίκων, γίνεται Δῆμος. Ὅπως ἐπίσης πᾶς συνοικισμός, ποὺ ἔχει 300 κατοίκους καὶ σχολεῖον, εἶναι αὐτοδικαίως Κοινότης, ἀποτελεῖ Κοινότητα. Κύριοι, αἱ ἀρχαὶ αὐταί εἶναι αἱ βασικαί τοῦ νόμου ΔΝΖʹ. Ὅταν ἡ Βουλὴ κατήργησε τοὺς Δήμους καὶ ἐγκαθίδρυσε τὰς Κοινότητας, εἶπεν, ὅτι, πᾶς συνοικισμός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἄνω τῶν 300 κατοίκων καὶ ἓν σχολεῖον, εἶναι Κοινότης. Καὶ ἐρωτῶ ποῦ ἦσαν τότε αἱ ἀρχαὶ τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων, ποῦ ἦσαν τότε οἱ κοπτόμενοι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ὅταν οἱ Δῆμοι ἔγιναν Κοινότητες, ποῦ ἦσαν οἱ κάτοικοι; Πῶς τώρα, ἔπειτα ἀπὸ δεκαετῆ πεῖραν, καταργοῦμεν τὰς βασικὰς αὐτὰς ἀρχὰς καὶ ζητεῖτε διὰ νὰ γίνουν Κοινότητες, νὰ τὸ θελήσουν προηγουμένως οἱ κάτοικοι; Διατί; Κύριοι, ὅπου ὁ νόμος ἐθέσπισε διοικητικήν ἀρχὴν ὡς ἐξαίρεσιν, τὸ λέγει ρητῶς. Πᾶς συνοικισμός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει οὔτε σχολεῖον, οὔτε ἐκκλησίαν, ἀλλ’ ἔχει τριακοσίους κατοίκους, δύναται νὰ ἀποτελέσῃ Κοινότητα. Ὅπου ὅμως ὁ συνοικισμὸς ἔχει τριακοσίους κατοίκους καὶ ἕν σχολεῖον, εἶναι Κοινότης εἴτε τὸ θέλουν, εἴτε δὲν τὸ θέλουν οἱ κάτοικοι. Ἀλλὰ ἀκόμη εἴπατε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικόν, διότι εἶπεν ὁ κ. Παπαναστασίου, ὅτι τὸ Σύνταγμα ὁρίζει ὅτι αἱ Κοινότητες, ἔχουν αὐτοδιοίκησιν. Κύριοι, τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος λέγει. «Τὸ Κράτος διαιρεῖται εἰς περιφερείας, ἐντὸς τῶν ὁποίων οἱ πολῖται διαχειρίζονται ἀπευθείας τὰς τοπικὰς ὑποθέσεις, ὡς ὁ νόμος θέλει ὁρίσει». Ἡ Κοινότης ἀποτελεῖ ἀπαραιτήτως τὴν πρώτην βαθμίδα τῶν τοιούτων ὀργανισμῶν τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον δύο βαθμῶν. Ποία εἶναι ἡ Κοινότης; Ὅταν ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα, ὑπῆρχεν ὁ νόμος ΔΝΖʹ ὁ ὁποῖος ὥριζε ποία εἶναι ἡ Κοινότης. Αὐτὴ ἡ Κοινότης, κατὰ τὸ Σύνταγμα, ἀποτελεῖ τὴν πρώτην βαθμίδα τῆς αὐτοδιοικήσεως. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, ἀπὸ ἀπόψεως αὐτοδιοικήσεως, ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως ἰσότητος, εἶναι τὸ πλησιέστερον πρὸς τὴν βασικὴν τοῦ νόμου ἀρχήν, ὅτι πᾶς συνοικισμὸς ποὺ ἔχει τριακοσίους κατοίκους καὶ ἕν σχολεῖον εἶναι Κοινότης....

§226Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐτροποποιήθη ἡ διάταξις αὐτή.

§227Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐτροποποιήθη εἰδικῶς διὰ τοὺς συνοικισμοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ ἐτροποποιήθη, διότι ἀκριβῶς, ἐὰν παρέμενεν ἡ βασικὴ τοῦ νόμου ἀρχή, αὐτοὶ οἱ συνοικισμοὶ αὐτοδικαίως ἦσαν Κοινότητες ἢ Δῆμοι. Ὁ νομοθέτης εἰς τὰ 1927 καὶ 1930 ἔκαμεν ἕνα νόμον, κατὰ παρέκκλισιν τῆς βασικῆς τοῦ σχετικοῦ νόμου ἀρχῆς, καὶ εἶπεν, ὅτι διὰ τοὺς συνοικισμοὺς τῶν Ἀθηνῶν, καὶ Πειραιῶς ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τοὺς ἀναγνωρίσῃ ἢ νὰ μὴ τοὺς ἀναγνωρίσῃ εἰς Δῆμον ἢ Κοινότητα. Κύριοι, τὸ νομοθέτημα, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι σύμφωνον καὶ πρὸς τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα, ἔχει καὶ μίαν ἄλλην ἄποψιν. Ὁ σήμερον ἰσχύων νόμος ἀναγνωρίζει ὡς Κοινότητα τὴν Πρισιμιτσᾶ καὶ τὴν Λωζανὴν τῶν Χασίων, πατρίδας δύο γνωστῶν ληστῶν, καὶ μικρὰ ἀπομεμακρυσμένα χωρία. Τούτων οἱ κάτοικοι θεωροῦνται ὥριμοι δι’ αὐτοδιοίκησιν καὶ ἀποτελοῦν Κοινότητας. Οἱ δὲ Ποδαράδες, συνοικισμὸς 40.000 κατοίκων, κατοίκων προσφύγων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ἀπὸ 2–3 γλώσσας ἕκαστος καὶ εἶναι ἀνωτέρου πολιτισμοῦ, οἵτινες ἤνδρωσαν εἰς τὴν Τουρκίαν μὲ τὴν ἰδέαν τῶν κοινοτήτων, ἔχοντες κοινοτικὰ σχολεῖα καὶ ναοὺς καὶ νοσοκομεῖα, οἱ Ποδαράδες δὲν εἶναι ὥριμοι νὰ ἀποτελέσουν ἴδιον Δῆμον; Διαμαρτύρομαι κατ’ αὐτῆς τῆς ἀνισότητος, καὶ, ἀνεξαρτήτως, ἐὰν ὑποστηρίζω τὴν Κυβέρνησιν ἢ ὄχι, καὶ ἐὰν ἤμην ἀντιπολιτευόμενος, ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν ἰδεολογίαν μου τὴν ἀγροτικήν, τὴν αὐτοδιοίκησιν, τὸ Σύνταγμα, τὴν ἰσότητα, θὰ ἐψήφιζα τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει, ὅπως καὶ τώρα θὰ τὸ ψηφίσω, ὄχι ἐκ κομματικοῦ δεσμοῦ, ἀλλ’ ἀπὸ πεποίθησιν ἰδεολογικήν. Κύριοι Βουλευταί, ἐμμένοντες εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι μόνον δὲν κάμνομεν καμμίαν παρέκλισιν, ἀλλ’ ἀπεναντίας ἀποκαθιστῶμεν τὴν ἐκ τοῦ βασικοῦ νόμου παρέκλισιν, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ λόγους κομματικούς. (χειροκροτήματα).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης.

§229Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ χωρισμοῦ τῶν συνοικισμῶν καὶ ἄλλα τινὰ νομοσχέδια ὁμοίας φύσεως, εἶνε τὸ νομοθετικὸν ἔργον εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν ὅλον της τὸ βάρος προσπαθοῦσα ἀπὸ τριῶν ἤδη μηνῶν νὰ μεταβάλῃ ἀντὶ οἱασδήποτε θυσίας τὰ μέτρα ταῦτα εἰς νόμους. Ἐὰν ὁ οἶστρος ὁ ὁποῖος κινεῖ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τοιούτου εἴδους ἐπιδιώξεις τὴν ἐκίνει ἐπίσης καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ γενικὰ συμφέροντα, ὁ ἀπολογισμὸς τῶν τριῶν μηνῶν δὲν θὰ ἦτο βεβαίως τόσον πλούσιος ὑπηρεσιῶν πρὸς τὸ κόμμα, ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ ἦτο καὶ τόσον ἀρνητικὸς ὑπηρεσιῶν πρὸς τὴν χώραν. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, διὰ τελευταίαν φορὰν συζητοῦμεν σήμερον, ἐξητάσθη ἤδη ὑφ’ ὅλας του τὰς ἀπόψεις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν καὶ ἔξω ἀκόμη τῶν νομοθετικῶν Σωμάτων καὶ κατεδείχθη νομίζω ἐκ τῆς γενομένης ἐρεύνης ὅτι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὸ Σύνταγμα ἡμῶν θίγεται θεμελιωδῶς καὶ ἐπιζημία δημιουργεῖται κατάστασις διὰ τοὺς ἀποσπωμένους συνοικισμούς. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς ὅσα ἤδη ἀνεπτύχθησαν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ φέρω εἰς μνήμην τῆς Βουλῆς γεγονότα τινά, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της νὰ ἀσφαλίσῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν ἐπιτυχίαν τῶν φίλων της, κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, δὲν ὠπισθοχώρησε πρὸ οὐδενός, καὶ πρόθυμος ἐδείχθη καὶ τὸν νόμον καὶ τὸ Σύνταγμα νὰ θυσιάσῃ, νὰ θυσιάσῃ ἐπίσης τοὺς κανόνας τοὺς διέποντας τοὺς πολιτικοὺς ἀγῶνας, καὶ τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν τύχην τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν. Τὸ μέτρον τοῦ χωρισμοῦ τῶν συνοικισμῶν ἐπεχειρήθη τὸ πρῶτον νὰ εἰσαχθῇ δι’ ἑνὸς Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου πλεῖστοι ὅσοι συνοικισμοὶ ἀπεσπῶντο ἐκ τῶν πόλεων τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ ἐπροχειρίζοντο εἰς ἰδίας κοινότητας. Ἐπὶ τοῦ Διατάγματος ἐκείνου διεξήχθη εὐρυτάτη συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατεδείχθη ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν Διάταγμα τοσοῦτο προφανῶς ἀντικείμενον ὄχι μόνον εἰς τὸ Σύνταγμα ἀλλὰ καὶ τοὺς νόμους νὰ ὀρθοποδήσῃ καὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν γενεσιουργὸν πρᾶξιν τῶν νέων συνοικισμῶν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπείσθη εἰς ὅσα ἡμεῖς εἴπομεν. Ἀλλ’ ὅταν ἦλθε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἐδικαίωσε καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν τὰς ἀπόψεις ἡμῶν καὶ ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ Διατάγματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀντέκειτο προφανῶς πρὸς τὸν πάγιον νόμον τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν καὶ παρεβίαζε τὰς στοιχειώδεις αὐτοῦ διατάξεις.

§230Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διὰ μιᾶς ψήφου.

§231Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς ψηφοφορίας, ἐγὼ βλέπω τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Διοικητικοῦ Δικαστηρίου μας.

§232Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καλύτερον νὰ μὴ τὰς ἐβλέπατε διὰ τὸ κῦρος τοῦ Συμβουλίου.

§233Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ ἀκύρωσις αὐτοῦ τοῦ Διατάγματος, τοῦ ἐκθέσμου Διατάγματος, δὲν ἔκαμψε τὴν ὁρμὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐπεχείρησεν αὕτη δι’ ἄλλης ὁδοῦ νὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπέτυχε διὰ Διατάγματος, διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλ’ ὅταν τὸ ζήτημα ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη ἀπέρριψε τὴν πρότασιν περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου 4227, διότι ἡ δῆθεν αὐτή αὐθεντικὴ ἑρμηνεία ἦτο ἄντικρυς ἀντίθετος καὶ πρὸς τὸ γράμμα καὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ δῆθεν ἑρμηνευομένου νόμου. Καὶ μετὰ ταῦτα τὶ ἔγινεν; Ἐσταμάτησεν ἡ Κυβέρνησις; Ποσῶς. Αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ ὤφειλον κατὰ νόμον νὰ ἐνεργηθοῦν εἰς τὸ τέλος Ἰουλίου, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ πάσῃ θυσίᾳ νὰ προηγηθῇ τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν, νὰ προηγηθῇ ὁ ἀποχωρισμὸς τῶν συνοικισμῶν, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν φίλων της. Καὶ τότε εἰς ποίαν πρᾶξιν προέβη ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Κυβέρνησις τότε δὲν ἐδίστασε νὰ ἀναβάλῃ δίς τὰς ἐκλογάς. Τὸ πρῶτον μὲν διὰ τὰς 30 Ἰουλίου, τὸ δεύτερον δὲ μέχρι τῆς 30ης Ἰανουαρίου. Καὶ τὴν διπλῆν αὐτὴν ἀναβολὴν τῶν ἐκλογῶν τὴν ἐπεχείρησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ἐπραγματοποίησε διὰ τῆς ἐκδόσεως ἀναγκαστικοῦ νόμου. Εἶναι ἀνάγκη, ὁμιλῶν πρὸς τὴν Βουλήν, νὰ εἴπω ὅτι ἡ ἔκδοσις ἀναγκαστικῶν νόμων κατὰ τοιοῦτον τρόπον, εἶναι κατάφωρος παραβίασις, κατάφωρος καταρράκωσις τοῦ Συντάγματος, τοῦ δημοκρατικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος. Ὑπάρχουν πολλοί, φρονοῦντες ὅτι τό νέον Σύνταγμα, θεσπῖσαν διὰ τάς ἐκτάκτους περιστάσεις τὴν ἐξαιρετικὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, τὴν ἔκδοσιν δηλ. Νομοθετικῶν Διαταγμάτων κατὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν τῶν Βουλῶν, ὅτι τό νέον Σύνταγμα ἀπέκλεισε τελείως τὴν δυνατότητα τῆς ἐκδόσεως ἀναγκαστικῶν νόμων. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀσπάζονται τὴν γνώμην αὐτήν, θὰ ἠδύναντο ποτὲ νὰ συνομολογήσουν, νὰ δεχθοῦν ὅτι θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένη ἡ ἔκδοσις τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων εἰς περίπτωσιν ὡς ἐκείνη ἡ ὁποία προὐκάλεσε τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων διὰ τὴν διπλῆν τῶν ἐκλογῶν ἀναβολήν; Διότι ἡ ἔκδοσις τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων θὰ εἶναι ἴσως νοητὴ εἰς ἐσχάτην ἐντελῶς ἀνάγκην, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται κεραυνοβόλος ἡ ἐπέμβασις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν ὑφίσταται, διότι ἡ Βουλή εὑρίσκεται ὑπὸ διάλυσιν. Εἰς τοιαύτας περιπτώσεις εἶναι νοητή ἡ ἔκδοσις τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων. Ἀλλ’ ὅταν τὰ Νομοθετικὰ Σώματα λειτουργοῦν, εὑρίσκονται ἐν πλήρει λειτουργίᾳ, καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν, δὲν ἀφοροῦν ἐξαιρετικὰς καὶ ἀπεριορίστους ἀνάγκας καὶ ἐπικειμένας καταστροφάς, ἡ ἄγνοια τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων, ἡ ἄγνοια τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος, ἀποτελεῖ τελείαν παραγνώρισιν, τελείαν καταρράκωσιν τοῦ Συντάγματος, τοῦ διέποντος τὸ πολίτευμα ἡμῶν. Ἀνέβαλε, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις δὶς τὰς ἐκλογάς διὰ τῆς ἐκδόσεως ἀναγκαστικῶν νόμων, καὶ εἰσηγήθη κατόπιν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἤδη ὑπὸ τήν κρίσιν ἡμῶν, νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ηὔρυνε τάς βάσεις τῶν ἀρχικῶν ἐπιδιώξεων, τὰ ὅρια τῶν ἀρχικῶν ἐπιδιώξεων τῆς Κυβερνήσεως — τρώγοντας ἔρχεται ἡ ὄρεξις. Καὶ ἀντὶ τῆς περιωρισμένης ἀκτῖνος περὶ τῆς ὁποίας προὐνόει τὸ Διάταγμα τοῦ χωρισμοῦ τῶν συνοικισμῶν, ἐπεξέτεινε τὸ μέτρον εἰς συνοικισμούς, ἔχοντας τεσσαράκοντα χιλιάδας μόνον κατοίκων, εἰς συνοικισμοὺς περὶ τῶν ὁποίων ἐξεδόθησαν Διατάγματα ἀκυρωθέντα καὶ ἀνακληθέντα εἰς οἱανδήποτε παρελθοῦσαν ἐποχήν, εἰς συνοικισμοὺς οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο ἐγγὺς ἄλλων συνοικισμῶν κ.ο.κ. Τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθὲν εἰς τὸ Βʹ Νομοθετικὸν Σῶμα, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὑπέστη τροποποιήσεις ἄκρως συντηρητικάς, διὰ νὰ μὴ ὑποτίθεται ὅτι ἡ Γερουσία προβαίνει εἰς τὰς ἀποφάσεις της ἐκ πνεύματος ἀντιδράσεως κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐδεχόμην ποτὲ τοιαύτην συγκατάβασιν. Τὰ Νομοθετικὰ Σώματα εἶναι ὑπόχρεα νὰ ἐκπληροῦν ἀκέραιον τὸ καθῆκόν των, ἀδιαφοροῦντα δι’ οἱανδήποτε κατηγορίαν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἡ Γερουσία ὑπῆρξεν συντηρητικὴ καὶ αἱ τροποποιήσεις της δέν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκρουσθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ψήφισις ἦτο πράγματι ἀπαύγασμα τῆς συζητήσεως, ἦτο πραγματικὴ ἔκφρασις τῆς πεποιθήσεως τῶν βουλευτῶν. Καὶ ἔρχεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ νὰ ἀπορριφθοῦν αἱ τροπολογίαι τῆς Γερουσίας καὶ νὰ ἐγκριθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς εἶχε ψηφισθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀκέραιον ἀπολύτως, ἀκόμη καὶ μέ τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι παρεισέφρυσαν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὑστάτην στιγμήν, ἐνῶ ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε, κατὰ τὴν ἰδίαν της ὁμολογίαν, νὰ ἔχῃ σαφῆ γνῶσιν τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν. Καὶ ἐρχόμεθα σήμερον νὰ ἐξετάσωμεν τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν· ἀλλὰ διατὶ θέλετε ἡ πλειονοψηφία νὰ τὴν παρακολουθήσῃ καὶ μέχρι τῶν ἄκρων εἰς τοιαῦτα μέτρα οὐδαμόθεν ἐνδεικνυόμενα; Διατὶ θέλετε ἡ Βουλὴ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα πλήττουν θανασίμως τὸν θεσμὸν τῆς αὐτοδιοικήσεως; Παρετήρησα σήμερον, Κύριοι, μὲ βαθυτάτην ἔκπληξιν τὴν σύγχυσιν τὴν ἐπικρατοῦσαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔννοιαν τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἠκούσθη κατὰ τὰς διεξαχθείσας συζητήσεις, πολλάκις, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου παρέχεται εἰς τοὺς συνοικισμοὺς ἡ αὐτοδιοίκησις, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τονοῦται ὁ θεσμὸς καὶ εὐρύνονται τὰ ὅρια τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἴσως, καὶ τοῦτο θὰ ἦτο ὑπερβολικόν, ἴσως, ἐὰν ἐπρόκειτο τὴν στιγμὴν αὐτήν νὰ εἰσαγάγωμεν τὸ πρῶτον τοὺς ὀργανισμοὺς τῆς αὐτοδιοικήσεως. Θὰ ἔλεγον ἔχει καὶ ποιάν τινα ἔννοιαν τὸ νὰ θέλωμεν νὰ καταστήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν τὰς μονάδας αὐτὰς τῆς αὐτοδιοικήσεως, τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, θὰ ἦτο ὡς ἀρχὴ συζητήσιμος. Ἀλλ’ ὁ θεσμὸς τοῦ πρώτου θεσμοῦ τῆς αὐτοδιοικήσεως δὲν πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ σήμερον παρ’ ἡμῖν. Αἱ μονάδες τοῦ πρώτου αὐτοῦ βαθμοῦ, οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες ὑφίστανται. Ὑπάρχει ἕν δημοτικὸν καὶ κοινοτικὸν καθεστὼς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς οὐδένα νὰ θίξῃ ἄνευ τῆς θελήσεως τῶν κατοίκων. Αὐτὸ σημαίνει αὐτοδιοίκησις. Ὑπάρχει ἕν δημοτικὸν καὶ κοινοτικὸν καθεστὼς καὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ κέντρον, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, οὐδ’ ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ θίξῃ τὸ δημοτικὸν καθεστώς, ἐφόσον δὲν ἀπευθύνεται ἐρώτημα πρὸς τοὺς κατοίκους, καὶ ἐφόσον οἱ κάτοικοι δὲν ἀποφαίνονται ὑπὲρ τῆς νέας διαμορφώσεως τοῦ καθεστῶτος τούτου. Αὐτὸ λέγει καὶ τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος. Δίδει, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑφισταμένους ὀργανισμοὺς τῆς αὐτοδιοικήσεως, δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀσκῇ ἐποπτείαν ἐπ’ αὐτῶν, ἀλλ’ εἰς πᾶσαν μεταβολήν, ὅταν πρόκειται νὰ μεταβληθῇ τὸ ὑφιστάμενον καθεστώς, ἀπαιτεῖ τὴν πρωτοβουλίαν τῶν κατοίκων καὶ ἐξ αὐτῶν ἐξαρτᾷ καὶ σήμερον τὰς ἀποφάσεις της. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 107 τοῦ Συντάγματος. Τὶ ἔρχεται νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἔχει ἕν κοινοτικὸν καὶ δημοτικὸν καθεστὼς καὶ θέλει τὸ δημοτικὸν αὐτὸ καθεστὼς νὰ τὸ ἀνατρέψῃ ἄρδην, χωρὶς νὰ λάβῃ τὴν γνώμην τῶν κατοίκων, παρὰ τὴν θέλησιν αὐτῶν καὶ ἐναντίον τῆς θελήσεως αὐτῶν. Καὶ τοῦτο λέγεται ἐπέκτασις τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἐπέκτασις τῆς αὐτοδιοικήσεως μόνον διότι ἐπέρχεται κατάτμησις τῶν Δήμων. Ὑπάρχει τις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι στηρίζεται καὶ τονοῦται ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἐὰν τροποποιηθῇ εἰς μίαν πόλιν τὸ δημοτικὸν καθεστώς, ὥστε νὰ ἀποτελεσθοῦν ἐκ τῆς πόλεως αὐτῆς τόσαι κοινότητες, ὅσαι εἶναι καὶ οἱ ὁδοὶ τῆς πόλεως; Αὐτὸ θὰ ἀπετέλει ἐνίσχυσιν τῆς αὐτοδιοικήσεως, ἢ θὰ ἀπετέλει τὴν πλήρη κατάρρευσιν, τὴν πλήρη ἀνατροπὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς αὐτοδιοικήσεως; Ὑπάρχει ἕν δημοτικὸν καθεστὼς καὶ εἶναι ἁρμόδιοι οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἁρμόδιοι νὰ ἀποφανθοῦν, ἐὰν τὸ καθεστὼς αὐτὸ εἶναι χρήσιμον ἢ ἐπιβλαβές, ἐὰν τὸ καθεστὼς αὐτὸ ὀφείλει νὰ ὑποστῇ τροποποίησιν ἢ νὰ διατηρηθῇ. Ἡ Κυβέρνησις ἀκριβῶς ἀπέφυγε πάσῃ θυσίᾳ νὰ ἐρωτήσῃ τοὺς κατοίκους, τοὺς ἀμεσώτερον ἐνδιαφερομένους καὶ νὰ ἴδῃ ἐὰν πράγματι ζητοῦν οἱ κάτοικοι αὐτοὶ τὴν μετατροπήν, ἐὰν θέλουν τὴν ἀπόσπασιν. Ὄχι μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἡ Γερουσία διὰ τῆς τροποποιήσεως τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν, λέγει, διευκολύνουσα τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι, ἔστω, δὲν ἔχετε μέχρι τοῦδε ὑποβεβλημένην αἴτησιν τῶν κατοίκων διὰ τὸν χωρισμόν, ἀλλὰ ἐλάβατε παρὰ τῆς Βουλῆς τὸ δικαίωμα νὰ προκαλέσητε σεῖς τὴν γνώμην τῶν κατοίκων: Σᾶς εἶπον δηλ. νὰ στείλετε σεῖς τὸ ἐρώτημα καὶ οἱ κάτοικοι νὰ ἀποφανθοῦν ἐὰν θέλουν νὰ διατηρηθῇ τὸ καθεστὼς, ἢ νὰ μεταβληθῇ, καθ’ ὃν τρόπον σεῖς ἐννοεῖτε. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπορρίπτει καὶ τὴν τροποποίησιν αὐτήν, διότι θέλει διὰ τῆς ἰδίας σπάθης νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τῶν τοπικῶν ὀργανισμῶν, διὰ τῆς ἰδίας σπάθης νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν καὶ νὰ κανονίσῃ αὐτὴ τὰ τοπικά των συμφέροντα, ἐναντίον τοῦ συμφέροντος τῶν κατοίκων καὶ πρὸς τὸ συμφέρον μόνον τοῦ ἰδίου της κόμματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ θανάσιμον πλῆγμα, τὸ ὁποῖον καταφέρεται ἐναντίον τοῦ θεσμοῦ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἀλλὰ διατὶ θέλετε ἀκόμη ἡ Βουλὴ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἓν τοιοῦτον μέτρον; Μήπως τοὐλάχιστον διὰ λόγους οὐσιαστικωτέρους, διὰ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν οἱ συνοικισμοὶ διὰ τῆς χορηγήσεως εἰς αὐτοὺς τῶν οἰκονομικῶν μέσων, ὥστε νὰ ἀναπτυχθοῦν ὑπὸ τὴν δημιουργίαν τοῦ νέου καθεστῶτος ἀνετώτερον; Ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐξηλέγχθη εὐρύτατα καὶ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ τὴν Γερουσίαν καὶ τὶ ἀπεδείχθη ἐκ τοῦ ἐλέγχου; Ἀπεδείχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν εἶνε εἰς θέσιν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν καὶ αὐτὴ ἔχῃ ἐλπίδα τινὰ νὰ δημιουργήσῃ ὀργανισμόν, νέον ὀργανισμὸν κοινοτικὸν βιώσιμον εἰς τοὺς παλαιοὺς συνοικισμούς. Διότι ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὰς ἰδίας της δηλώσεις, εὑρέθη μεταξὺ δύο κινδύνων, τοῦ κινδύνου νὰ καταστήσῃ τὰς νέας κοινότητας ἀτροφικάς, στεροῦσα αὐτὰς ἐπαρκῶν πόρων, καὶ τοῦ κινδύνου νὰ διακινδυνεύσῃ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῶν ὑφισταμένων Δήμων, χορηγοῦσα, ἀποσπῶσα ὑπὲρ τῶν νέων συνοικισμῶν εὐρυτέρας προσόδους τῶν ὑφισταμένων τοπικῶν μονάδων. Δὲν γνωρίζω, λέγει ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν δώσω τὸ ἀνώτατον ὅριον, κινδυνεύουν οἱ Δῆμοι οἱ ὑπάρχοντες, νὰ κατέλθω κάτω τοῦ ὁρίου τούτου, αἱ Κοινότητες γίνονται τελείως ἀτροφικαί. Ἐκ τούτου ἐξηγεῖται ἡ ἀπορία εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς τῆς Γερουσίας, ἡ ὁποία, ἐνῶ ἐζήτει πληροφορίας, εὑρίσκετο πρὸ ἐπιμόνου ἀρνήσεως χορηγήσεως πληροφοριῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἀποσπάσῃ τοὺς συνοικισμοὺς διὰ τὰ κομματικά της συμφέροντα. Ἐὰν αὔριον οἱ συνοικισμοὶ αὐτοὶ καταντήσουν καταυλισμοὶ ἀθιγγάνων, δι’ αὐτὸ δὲν ἐνδιαφέρεται ἡ Κυβέρνησις. Ὅ,τι τὴν ἐνδιαφέρει, εἶναι ἡ ἀπόσπασις τῶν συνοικισμῶν. Ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις, καὶ τοῦτο ἐξηκριβώθη ἐνώπιον τῆς Γερουσίας, ὅτι οἱ ἄλλοι οἱ συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεσπάσθησαν ἐκ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων καὶ ἐσχημάτισαν τὰς Κοινότητας τῶν Περιχώρων ἐπροικίσθησαν μὲ ἐπαρκεῖς πόρους, διότι ἐκεῖ ρητῶς προβλέπεται ὅτι θὰ ἐχορηγεῖτο πλήρης ἡ ἀναλογία τῶν κατοίκων ὅσον ἀφορᾷ τοὺς πόρους. Ἀλλὰ τὶ συνέβη καὶ ἐκεῖ; Ὅταν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις αὐτή, ὁ Δῆμος Ἀθηναίων πρῶτος ἠρνήθη, ἰσχυριζόμενος ὅτι εὑρίσκετο εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις αὑτοῦ. Ἠρνήθη νὰ καταβάλῃ τὴν θεσπισθεῖσαν ἀναλογίαν. Καὶ τότε προεκλήθησαν δίκαι καὶ δὲν γνωρίζω τὶ ἀπέγινεν ἐκ τῶν δικῶν αὐτῶν. Λέγεται, ὅτι, κατόπιν δικαστικοῦ ἐξαναγκασμοῦ, ὑπεχρεώθη ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηναίων νὰ φανῇ συνεπὴς πρὸς τὰς ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεώσεις του. Ἀλλὰ βλέπομεν ὅτι καὶ διὰ τὰς ἀποσπαθείσας μέχρι τοῦδε Κοινότητας, ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἀπὸ τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ χωρισθοῦν οἱ συνοικισμοί, ὁ Δῆμος Ἀθηναίων εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν ἐκπληρώσεως τῶν ἐπιβληθεισῶν εἰς αὐτῶν ὑποχρεώσεων. Καὶ θὰ εὑρεθῇ καὶ πάλιν ὁ Δῆμος αὐτὸς καὶ ὅλοι οἱ Δῆμοι εἰς ἀδυναμίαν. Διότι, τὶ θέλετε, ὅπως ἐλέχθη εἰς τὴν Γερουσίαν, τί θέλετε ὁ Δῆμος Ἀθηναίων νὰ κάμῃ ὅλον τὸ προσωπικόν τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ ἤδη τὴν ἀκτῖνα, ὅλην τὴν ἀκτῖνα ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπεκτείνεται ἡ δικαιοδοσία τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς; Θὰ τὸ ἀπολύσῃ, θὰ τὸ ρίψῃ εἰς τοὺς δρόμους; Δὲν εἶναι δυνατόν. Θὰ τὸ διατηρήσῃ; Πόθεν θὰ ἀρύεται τοὺς πόρους αὐτοῦ; Κύριε Ὑπουργέ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δημιουργεῖ οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον διὰ τοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμοὺς καὶ ἀναμφισβητήτως θὰ καταδικάσῃ αὐτοὺς εἰς οἰκονομικὴν δυστυχίαν, θὰ καταδικάσῃ αὐτοὺς εἰς στασιμότητα καὶ ὀπισθοδρόμησιν. Ἄν ρίψητε τὸ βλέμμα σας καὶ πέραν τῆς πρωτευούσης, θὰ ἴδητε ὅτι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ ψήφισιν, προχειρίζετε εἰς ἰδίας Κοινότητας, συνοικισμοὺς εὑρισκομένους ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὰς πόλεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τοὺς Δήμους σήμερον. Καὶ ὅταν ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς τροπολογίας, ἡ ὁποία εἰσήχθη καὶ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν Γερουσίαν ἐλέχθη ὅτι σεῖς δὲν ἐνεκρίνατε, τῆς διατάξεως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τροπολογίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται ἡ ἀπόσπασις καὶ τῶν συνοικισμῶν ἐκείνων διὰ τοὺς ὁποίους ἐξεδόθησαν μέχρι τοῦδε Διατάγματα, ἀνακληθέντα παρὰ προηγουμένων Κυβερνήσεων, τί συμβαίνει εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς; Τὸ ὅτι ἀνεκλήθησαν τὰ Διατάγματα, σημαίνει ὅτι αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἐπείσθησαν ὅτι οἱ συνοικισμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσουν ὡς αὐτόνομοι ὀργανισμοί. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ παράδειγμα ἑνὸς συνοικισμοῦ τοῦ Ἀγρινίου, ὁ ὁποῖος ἐμπίπτει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Ὁ συνοικισμὸς αὐτὸς εὑρίσκεται ἐν πλήρει συνεχείᾳ μὲ τὴν πόλιν τοῦ Ἀγρινίου. Πέραν τοῦ συνοικισμοῦ αὐτοῦ ἐκτείνεται ὁ Δῆμος τοῦ Ἀγρινίου. Τί θέλετε τώρα νὰ γίνῃ; Θὰ ἀποσπάσητε τὸν συνοικισμὸν αὐτὸν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσητε συμφέροντα κομματικά; Ἀλλὰ καὶ ὁ Δῆμος αὐτὸς θὰ εἶναι περίεργος Δῆμος, κατατετμημένος ἀπὸ μίαν ἀνεξάρτητον Κοινότητα, καὶ ἀποτελούμενος ἀπὸ τὴν πόλιν καὶ ἕν τμῆμα τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται πέραν μιᾶς ἄλλης ἱδρυομένης νεωστὶ Κοινότητος. Πῶς θὰ ζήσῃ ὁ συνοικισμὸς αὐτός; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ δημοτικὸν αὐτὸ καθεστώς; Νομίζετε, ὅτι δύναται νὰ σχηματισθῇ ὁ δημοτικὸς αὐτὸς τραγέλαφος, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν; Κύριοι Βουλευταί, ἔρχεται ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἀναλαμβάνει εὐθύνας, αἱ εὐθύναι δὲν βαρύνουν τὴν Κυβέρνησιν μόνον, οὐδὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, αἱ εὐθύναι βαρύνουσιν ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ὑπάρχει τις μὴ πεισθεὶς ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνετάχθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητεῖται ἡ ψήφισις αὐτοῦ μετ’ ἐπιμονῆς παρ’ αὐτῆς, χάριν τῆς ἐξυπηρετήσεως σκοπῶν μόνον κομματικῶν. Δὲν παραγνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ βουλευταὶ τῆς πλειονοψηφίας διὰ τὴν εὐόδωσιν, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκουσιν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω, καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειονοψηφίας, καὶ ἀκόμη περισσότερον εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰσῆλθεν καὶ ἐμμένει καὶ προχωρεῖ εἰς μίαν ὀλισθηρὰν ὁδόν, ὅταν ζητῇ νὰ ἀναπτύξῃ τὸ κόμμα της διὰ τοιούτων ἑλιγμῶν. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτοῦ...

§234Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐμμένουσα ὅμως εἰς τὰς ἰδέας της.

§235Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πλανᾶται ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητῶ ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν νὰ μὴ συμμερισθῇ τὴν πλάνην του αὐτήν διότι καὶ τὰ κόμματα, καὶ αἱ Κυβερνήσεις δὲν αὐξάνουν καὶ δὲν στερεώνουν τὴν δύναμίν των διὰ μέτρων τόσον στενῆς κομματικῆς φύσεως. Τὰ κόμματα κατακτοῦν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ καὶ αὐξάνουν καὶ δοξάζονται καὶ εὐδοκιμοῦν, ὅταν ἀποβλέπουν μόνον μὲ εἰλικρίνειαν καὶ αὐταπάρνησιν καὶ αὐτοθυσίαν, ὅταν ἀποβλέπουν μόνον εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικῶν συμφερόντων, ὅταν θέλουν τὴν προαγωγὴν τῶν λαῶν. Θὰ ἔλθῃ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἴδῃ ὅτι διὰ τοιούτων μέτρων, ἀντὶ νὰ κατακτᾷ, χάνει ἔδαφος, καὶ θὰ συναισθανθῇ τότε ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἀπώλεσε μόνον τὸ ἔδαφος τὸ ὁποῖον ἠδύνατο πραγματικῶς νὰ κατακτήσῃ δι’ ἄλλων μεθόδων, ἀλλὰ θὰ ἀντιληφθῇ ὅτι, ἐπιχειροῦσα τοιαύτας αὐθαιρεσίας, θὰ στερῆται μετ’ ὀλίγον τοῦ δικαιώματος νὰ ἐλέγξῃ τὰς αὐθαιρεσίας τῶν ἄλλων. (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τανούλας.

§237Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ νόμου, ὁ ὁποῖος θὰ ἀφεώρα γενικὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, ὁ ὁποῖος νόμος θὰ ἐρρύθμιζε καὶ οἰκονομικὰς σχέσεις τῶν διαφόρων κοινωνικῶν τάξεων, καὶ ὁ ὁποῖος νόμος θὰ ἦτο γενικωτέρου διὰ τὸν τόπον ἐνδιαφέροντος, θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ ἐξηγήσῃ θαυμάσια τὴν σφοδρὰν πολεμικὴν ἐκ μέρους τῆς παρατάξεως ἐκείνης, ἐκ μέρους τῆς λεγομένης Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἠμποροῦσε θαυμάσια νὰ ἐξηγήσῃ καὶ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νόμου τούτου ἐκ μέρους τοῦ Βʹ Νομοθετικοῦ Σώματος. Εἶναι ὅμως γνωστόν, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἀποβλέπει εἰς τὸν διαχωρισμὸν καὶ εἰς τὴν ἀπόσπασιν ὡρισμένων συνοικισμῶν πέριξ τῶν μεγάλων πόλεων. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς συνταγματικῆς καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς αὐτοδιοικήσεως ἀνεπτύχθησαν τόσα πολλά, ὥστε, δι’ ἐμέ, παρέλκει νὰ ἐκθέσω τὰς ἀντιλήψεις μου ἐπ’ αὐτῶν. Ἔχω μόνον νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, μετὰ τὴν σφοδρὰν πολεμικήν, τὴν ὁποίαν ἐξήσκησε κατὰ τὸ παρελθὸν ἐναντίον τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐκατηγόρησε τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἀπὸ λόγους καὶ ἐλατήρια καθαρῶς καὶ μόνον κομματικά, προβαίνει εἰς τὴν ἀπόσπασιν τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν. Τουλάχιστον ἐγὼ ὀφείλω νὰ μὴ ἀμφισβητήσω τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν πραγματικότητα αὐτήν. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται· πῶς καὶ διὰ ποῖον λόγον συνοικισμοὶ πολλῶν χιλιάδων κατοίκων, συνοικισμοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι οὔτε κἂν συνοικίαι, ὅπως ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐργατοαγροτικοῦ κόμματος ὑπεστήριξε πρὸ ὀλίγου, οἱ συνοικισμοί, λέγω, αὐτοὶ παρέμενον μέχρι τῆς σήμερον καὶ ἐπὶ πολλὰ ἀκόμη ἔτη, παρὰ τὸν ἀρχικὸν νόμον, παρέμενον ὡς ἐξαρτήματα διαφόρων Δήμων μεγάλων πόλεων; Ἔχω τὴν γνώμην, καὶ εἶναι ἡ πραγματικότης αὐτή, ὅτι κομματικὰ συμφέροντα, καὶ κυριώτατα κομματικὰ ἐλατήρια, ἐξωθοῦν τὴν Ἀντιπολίτευσιν εἰς τὴν σφοδρὰν πολεμικήν της ἐναντίον τῆς ἀποσπάσεως τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἄν πράγματι ὑπῆρχεν ἡ πραγματικὴ πίστις καὶ ὁ πραγματικὸς σεβασμὸς πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς αὐτοδιοικήσεως, εἶχε τὸ καθῆκον νὰ καταγγείλῃ τὴν κομματικὴν αὐτὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ πέραν τούτου νὰ ἀφήσῃ καὶ νὰ μὴ ὀξύνῃ τὰ πράγματα εἰς ὃ σημεῖον ὀξύνθησαν ἐξ αἰτίας τοῦ νόμου τούτου. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καὶ τὰ ἐλατήρια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι καθαρῶς κομματικὰ καὶ τίποτε περισσότερον. Ὑπεράνω ὅμως τῶν κομματικῶν αὐτῶν συμφερόντων ἀμφοτέρων τῶν παρατάξεων ὑπάρχει καὶ τὸ συμφέρον τῶν συνοικισμῶν. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὡς ἄρθρον πίστεως εἰς τὴν πραγματικὴν αὐτοδιοίκησιν, αὐτοδιοίκησιν, τὴν ὁποίαν καὶ αἱ δύο πολιτικαὶ παρατάξεις δύνανται καὶ κατορθώνουν νὰ τὴν ὑπόσχονται εἰς κάθε προεκλογικὴν περίοδον, δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν διὰ λόγους βαθυτέρους νὰ τὴν ἀποδώσουν εἰς τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Πιστεύοντες ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὴν πραγματικήν αὐτοδιοίκησιν, διότι νομίζομεν καὶ πιστεύομεν ὅτι ἡ Δημοκρατία μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀποκτήσῃ λαϊκὸν καὶ κοινωνικὸν περιεχόμενον, δὲν ἠμποροῦμεν ὅσον καὶ ἂν ἀναγνωρίζωμεν ὅτι κομματικὰ ἐλατήρια ὠθοῦν τὴν Κυβέρνησιν, ἐφόσον συμφέρον τῶν συνοικισμῶν εἶναι νὰ ἀποκτήσωσι τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ νὰ εἶναι κύριοι καὶ διαχειρισταὶ τῶν ἰδικῶν των πραγμάτων, καὶ ἐφόσον μὲ τὸν νόμον αὐτὸν δημιουργεῖται ὁπωσδήποτε καὶ ἐπεκτείνεται ἡ αὐτοδιοίκησις, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ εἴμεθα ἀντίθετοι εἰς τὸν νόμον αὐτόν. Διὰ λόγους, λοιπόν, ἀρχῆς, ἡμεῖς κηρυσσόμεθα ὑπὲρ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὅπως θὰ ἐκηρυσσόμεθα ἀπὸ οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἂν ἤρχετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ μέτρον αὐτό. (χειροκροτήματα).

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθηνογένης.

§239ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Θὰ εἶμαι λίαν σύντομος, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, διότι τὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου γνώμας μας, τὰς ἠκούσατε καὶ ὅταν τὸ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον ἤχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω σήμερον, μετὰ τὴν σταδιοδρομίαν, τὴν ὁποίαν διήνυσε τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶνε νὰ ἐκφράσω τὸν θαυμασμόν μου πρὸς τὴν δύναμιν τῆς ἑλληνικῆς κοινοβουλευτικῆς μαχητικότητος, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως διὰ διαφόρων ἐπιχειρημάτων, ὀλίγου δεῖν, νὰ πείσῃ καὶ ἐμέ, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, τελειωτικῶς σήμερον, πρόκειται νὰ συντελεσθῇ ἓν μέγα τερατούργημα. Ἔχω ἐπίσης νὰ παρατηρήσω εἰς ὅσα ἀνεκοίνωσεν ὁ σεβαστὸς Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι, ἐφαρμοζομένου τοῦ μέτρου τούτου τῆς αὐτοδιοικήσεως, τῆς ἀποσπάσεως, θὰ διατρέξουν τὸν κίνδυνον οἱ συνοικισμοὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων γίνεται τὸ μέτρον τοῦτο, νὰ μεταβληθῶσιν εἰς συνοικισμοὺς ἀθιγγάνων καὶ κἄτι χειρότερον.....

§240Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δι’ ἀποσπάσεως εἶπον, καὶ ὄχι δι’ αὐτοδιοικήσεως.

§241Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. ... μάλιστα δι’ ἀποσπάσεως. Φαίνεται λοιπόν, Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἐπεσκέφθητε τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς, διότι, ἂν τοὺς εἴχετε ἐπισκεφθῆ, δὲν θὰ ἐτολμούσατε νὰ τοὺς ἀπειλῆτε μὲ ἕνα κίνδυνον ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ὁποίου βαρύτατα διατελοῦσιν. Ἐγὼ περιέρχομαι καὶ βλέπω συνοικισμοὺς ἀθιγγάνων καὶ τοὺς ζηλεύω διὰ λογ)σμὸν τῶν συμπατριωτῶν μου, διότι εἶνε εἰς πολὺ καλυτέραν κατάστασιν, ἔστω δὲ καὶ ἂν ζοῦν ὑπὸ σκηνάς, ζοῦν εἰς μέρη ὑγιεινὰ καὶ ὑπὸ συνθήκας αἱ ὁποῖαι δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα εἶνε ἐγκατεστημένοι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ περὶ τῶν ὁποίων σήμερον τόσος γίνεται λόγος.

§242Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τότε θὰ διαιωνίσητε αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ θὰ μεταβάλετε καὶ τὰ τμήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς ὁπωσδήποτε καλὴν κατάστασιν, εἰς συνοικισμοὺς ἀθιγγάνων.

§243ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Πάντως ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀντισυνταγματικότητος τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ ἔχω καθῆκον νὰ θέσω εἰς τὴν συνείδησιν ὅλης τῆς Βουλῆς μερικὰ ἱστορικὰ γεγονότα, ἅπερ δὲν δύνανται νὰ παροραθῶσι κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ μετ’ ὀλίγας στιγμάς. Ὁ νόμος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὁ σοφὸς αὐτὸς νόμος, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε συνταγματικὰς διατάξεις, ἢ μᾶλλον, ὁ ὁποῖος καθιέρωσεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Συντάγματος τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλευθέρας βουλήσεως τῶν κατοίκων, ὁ νόμος, λέγω, αὐτός, εἶναι τοῦ 1835 καὶ ἑπομένως δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του καὶ τὴν θεομηνίαν τοῦ 1922. Αὐτὸς ἀπέβλεπεν εἰς τὸν ἰθαγενῆ πληθυσμὸν τῆς Χώρας, κανονικῶς ἀναπτυσσόμενον. Δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὴν μεταφορὰν εἰς τὴν Χώραν αὐτήν ἀποτόμως ἑνὸς πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔζῃ ὑπὸ ἕν ὡρισμένον καθεστώς. Νὰ ἦσθε ὑπερβέβαιοι, ὅτι, ἂν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του, ὁ νόμος αὐτὸ τὸ ἱστορικὸν γεγονός, θὰ εἶχεν ἄλλας διατάξεις καὶ δέν θὰ μᾶς ἔδιδε σήμερον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπασχολούμεθα μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν σας.

§244Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πάντως ὁ νόμος οὐδέποτε θὰ παρέβλεπε τὴν θέλησιν τῶν κατοίκων.

§245Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἐδῶ, λοιπόν, ἀκούσατε καὶ τὴν φωνὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν θέλησιν καὶ τὴν πρόθεσιν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ διαγνώσουν κακοπίστους προθέσεις, οὔτε εἰς τὴν μίαν, οὔτε εἰς τὴν ἄλλην παράταξιν. Πιστεύω καὶ παραδέχομαι, ὅτι πάντες εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ θέλουν πραγματικῶς νὰ ἐπέλθῃ μία βελτίωσις εἰς τοὺς δυστυχισμένους αὐτοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐξερρίφθησαν ὑπὸ τὰς γνωστὰς συνθήκας εἰς τὴν φιλόξενον Ἑλλάδα. Καὶ ἔρχομαι νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: ὅτι ἀπὸ μὲν τῆς ἠθικῆς, τὸ ζήτημα αὐτὸ παρουσιάζει τὴν ἑξῆς ἄτοπον κατάστασιν. Ὁ κόσμος αὐτός, ὑπὸ τὸ κράτος βαρείας πολιτικῆς δουλείας, ἔζησεν ἐπὶ αἰῶνας ὁλοκλήρους εἰς μίαν ἀπεριόριστον κοινοτικὴν ἐλευθερίαν καὶ ὁ κόσμος αὐτὸς μαζύ μὲ τὴν συμφορὰν τοῦ ἐκπατρισμοῦ, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἀπὸ τοῦ 1922 καὶ ἐντεῦθεν, ὁ κόσμος αὐτὸς ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς Ἀκροπόλεως, εἰς τὸ ἐλεύθερον Ἑλληνικὸν Κράτος εὑρίσκεται κατὰ ἕνα περίεργον τρόπον, ὑπὸ μίαν κοινοτικὴν ὑποδούλωσιν. (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Αὐτὴ εἶναι ἡ μία ἠθικὴ ἄποψις τοῦ ζητήματος, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ σπεύσῃ νὰ συντρίψῃ τὴν ἄλυσσον αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ δώδεκα ὁλόκληρα χρόνια ἐδοκιμάσαμεν. Καὶ ἔχομεν πλέον τὰ ἀπολογιστικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα μᾶς παρουσιάζουν τὴν κατάστασιν ἐξαθλιώσεως πολὺ χειροτέραν ἀπὸ τὴν κατάστασιν τῶν ἀθιγγάνων. Ἦλθε καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου, ἔχουσα ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ κόσμου αὐτοῦ, νὰ μετέλθῃ μέσα διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐπιτύχῃ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των καὶ μεταξὺ τῶν μέσων αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἐσκέφθη, ἦτο καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἀποσπάσεως, διὰ νὰ παράσχῃ πρὸς αὐτοὺς τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀναπτύξουν τὰς καλὰς ἐκείνας καὶ πολυτίμους ἰδιότητας, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξαν καὶ ἀλλαχοῦ καὶ κατορθώσωσι νὰ καταστήσωσιν εὐτυχῆ τὴν ὕπαρξίν των τὴν κοινοτικὴν καὶ ἐντὸς τῆς κοινοτικῆς καὶ τὴν ἰδίαν των ὕπαρξιν. Καὶ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν ἔρχεται νὰ ἐκπληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὸ ὁποῖον τόσος θόρυβος γίνεται. Ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, σᾶς διαβεβαιῶ καὶ ἀναλαμβάνω ὅλην τὴν εὐθύνην δι’ ὅ,τιδήποτε συμβῇ εἰς τὸ μέλλον, ἀπὸ τῆς ἠθικῆς αὐτοῦ πλευρᾶς, ἀποτελεῖ μίαν ὡραίαν ἀφετηρίαν τῆς νέας ζωῆς, τὴν ὁποίαν ἡ μοῖρα μᾶς ἐπέβαλε νὰ διανύσωμεν εἰς τὴν ἐλευθέραν πατρίδα. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς μὴ ἐμποδίσητε ἀπὸ τοῦ νὰ δοκιμάσωμεν καὶ τὸ μέτρον τοῦτο ἔστω καὶ δοκιμαστικῶς, ἔστω καὶ μὲ ἀμφιβολίαν, ἔστω καὶ μὲ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἀπειλεῖτε. Διότι, ὅταν ἡμεῖς ἐρχώμεθα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τῆς πράξεως αὐτῆς τῆς Κυβ)σεως, σημαίνει ὅτι ἐφροντίσαμεν κάπως βαθύτερα νὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό. Καὶ ἐνῶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Γερουσίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠρνήθη νὰ δώσῃ μερικὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐζητήθησαν ἐκεῖ, διὰ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς του πλευρᾶς, δὲν ἠξεύρω δὲ διὰ ποῖον λόγον τὸ ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός, εἴτε ἐκ λόγων πολιτικότητος, εἴτε καὶ πράγματι, λόγῳ ἐλλείψεως τῶν στοιχείων αὐτῶν, διότι ὁμολογουμένως, τὰ κέντρα ἐκεῖνα, ὁ Δῆμος Ἀθηνῶν καὶ ὁ Δῆμος Πειραιῶς, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀντλήσωμεν στοιχεῖα ἀναμφισβητήτου κύρους, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ κρίνωμεν ἀσφαλῶς, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς τὰ δώσουν, διότι καὶ ἐκ τῶν Δήμων αὐτῶν οὐδεὶς κρατεῖ εἰδικὴν μερίδα τὶ δαπανᾶται διὰ τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς, ἡμεῖς ὅμως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἰς τὴν πηγὴν αὐτῶν, ἐπήγαμεν εἰς τοὺς συνοικισμούς, ἐξητάσαμεν, ἐζήσαμεν τὴν ζωὴν τῶν συνοικισμῶν καὶ εἴδαμεν τὶ δαπανᾷ ἕκαστος Δῆμος εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνουν Δῆμοι καὶ Κοινότητες. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς θὰ σᾶς ὑποβάλω μερικὰ στοιχεῖα ὑπὸ τὴν κρίσιν σας τὰ ὁποῖα συνελέγησαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, οὐχὶ ἐκ τοῦ λογιστηρίου τῶν Δήμων, διότι δὲν τηροῦν χωριστὸν λογαριασμόν καὶ μᾶς εἶπον ὅτι πηγαίνουν ψηλαφητί. Θὰ σᾶς δώσω μερικὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχοντες ὑπ’ ὄψει, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὴν ἔμμεσον αὐτὴν φορολογίαν ἡ ὁποία ὑφίσταται καὶ ἡ ὁποία χορηγεῖται ὡς ἐνεργητικὸν τῶν Δήμων, κατὰ ἕνα λογαριασμὸν τὸν ὁποῖον μᾶς ἔκαμε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ὁ μελετημένος καλὰ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ κ. Σακαλῆς, τὸν ὁποῖον ἔκαμα καὶ ἐγώ, καὶ τὸν ἤλεγξα καὶ τὸν εὗρον ὀρθόν, οἱ ἔμμεσοι φόροι οἱ ὁποῖοι ἀναλογοῦν εἰς τὰς Κοινότητας, ἀναλογοῦν εἰς 145 ἕως 150 δραχμὰς κατὰ κεφαλήν. Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα θὰ σᾶς ἀναφέρω διὰ νὰ φωτίσω τὴν ψῆφον τὴν ὁποίαν θά δώσητε μετ’ ὀλίγας στιγμάς. Θὰ γίνουν ἴδιαι Κοινότητες ἢ Δῆμοι ἡ Φιλοδέλφεια, ἡ ὁποία δὲν εἶναι συνοικία τῶν Ἀθηνῶν, κ. Παπαναστασίου, δὲν εἶναι συνοικισμός...

§246ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῦ ἐργαζόμενοι ἀποζοῦν οἱ κάτοικοι;

§247ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἐκεῖ ὅπου ἀποζοῦν καὶ οἱ κάτοικοι τοῦ Ἀμαρουσίου, τῆς Κηφισίας....

§248ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε λάθος. Οἱ κάτοικοι τοῦ Ἀμαρουσίου καὶ τῆς Κηφισίας ἔχουν ἰδίαν ἐργασίαν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν κρίνονται αἱ τροπολογίαι τῆς Γερουσίας, καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἡ τροπολογία τῆς Γερουσίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὄχι ὡς μάξιμουμ, ἀλλ’ ὡς ἐλάχιστον ὅριον τίθεται ἡ ἀναλογία τοῦ πληθυσμοῦ, αὐτὴ ἡ τροπολογία εἶνε ἀντίθετος πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν προσφύγων;

§249ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ὄχι’ νομιμωτάτη.

§250Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν συνέστησα νὰ ἰσχύσῃ δι’ ὅλους.

§251ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἐθέσατε, δὲν ἐφαρμόζεται δι’ ἐμὲ καὶ ἔχω κατόπιν τούτου ἐξαιρετικὸν δικαίωμα νὰ διακόπτω κατὰ τὴν συζήτησιν ὅλους τοὺς ἀγορητάς, μηδενὸς ἐξαιρουμένου. Βλέπετε ὅτι εὐχαρίστως ἀποδέχεται ὁ κ. Ἀθηνογένης τὴν τροπολογίαν τῆς Γερουσίας....

§252ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Λοιπὸν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἐνδεχόμενον νὰ γίνουν Κοινότητες καὶ Δῆμοι τὰ ἑξῆς κέντρα: Ἡ Φιλαδέλφεια, ἡ Ν. Ἰωνία, τὸ Περιστέρι, ὁ Βύρων, ἡ Καλογρέζα, ἡ Νέα Σμύρνη καὶ ἡ Κοκκινιὰ τοῦ Πειραιῶς.

§253ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ οἱ Ἀμπελόκηποι καὶ τὸ Πατήσια;

§254ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Οὔτε κατ’ ἰδέαν μὴ φαντασθῆτε τέτοιο πρᾶγμα.

§255ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον τὰ περιλαμβάνει ὅλα.

§256Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι.

§257ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τῷ 1928 ἦσαν ἐκτὸς σχεδίου πόλεως.

§258Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ κατάργησις...

§259Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα ἂν θὰ γίνῃ χρῆσις ἢ κατάργησις εἶναι ἰδική σας δουλειά. Μὲ ποῖον δικαίωμα ὅμως τὸ κάμνετε;

§260ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1928 ἡ Νέα Φιλαδέλφεια ἔχει 6.337 κατοίκων — σήμερον 10 χιλιάδας. Ἡ Νέα Ἰωνία 14.135 — σήμερον 30 χιλιάδας. Τὸ Περιστέρι 7.268 — σήμερον 20 χιλιάδας. Ἡ Καισαριανή 15.57 — σήμερον 22 χιλιάδας. Ἡ Καλογρέζα 2.047 — σήμερον 3 χιλιάδας. Ὁ Βύρων 3.723 — σήμερον 12 χιλιάδας. Ἡ Νέα Σμύρνη 83 — σήμερον 9 χιλιάδας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόσῃ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς παραχωρήσεως αὐτῶν τῶν ἐνεργητικῶν, τὰ ὁποῖα διατίθενται μὲ βάσιν αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, ἀσφαλῶς δὲν ὁλοκληρώνεται καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ μέτρον τὸ εὐεργετικὸν διὰ τὸν κόσμον αὐτόν. Διότι θὰ ὑφίσταται μία ἀπογύμνωσις τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τὸ ἐνεργητικόν, τὸ ὁποῖον οἱ νόμοι, οἱ ἑλληνικοὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰσότητος καὶ τοῦ δικαίου ἀπονέμουν. Διότι ἡ ἰσότης ποία εἶναι; Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ. Ἀλλ’ ὁ πληθυσμὸς εἶναι αὐτός;

§261ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον τί λέγει;

§262Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἐμέ, τοὺς ἀποκλείει. Θὰ ὁμιλήσωμεν μὲ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν σκέψεως καὶ συνειδήσεως, διότι αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκομεν. Κατ’ ἀρχὴν πρόκειται περὶ μιᾶς πράξεως ἐξαιρετικῶς εὐεργετικῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ εὐγνωμοσύνη μας θὰ εἶναι ἀΐδιος, διότι ἐξυπηρετεῖ μίαν ἠθικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία παρεβιάσθη μέχρι σήμερον μὲ τὴν ὑποτέλειαν εἰς τὴν ὁποίαν ἐμέναμεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, θὰ σᾶς δώσω τὰς στατιστικάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐκφραστικώταται. Εἰς τὴν Φιλαδέλφειαν ὁ Δῆμος Ἀθηναίων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στατιστικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν, οὐχὶ ἀπὸ τὸ λογιστήριον τοῦ Δήμου, ἀλλ’ ἀπὸ τοὺς δρόμους καὶ τοὺς κατοίκους, δαπανᾷ τριακοσίας χιλιάδας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναλογίας τοῦ πληθυσμοῦ ἐνῷ ἔχει δικαίωμα νὰ ἔχῃ 1½ ἑκατομμύριον. Εἰς τὴν Νέαν Ἰωνίαν κλπ. (ἀναγινώσκει).

§263ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐταὶ εἶναι πληροφορίαι τῶν ὁδῶν!

§264ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Σᾶς τὸ εἶπα. Τῶν δρόμων, τὰς ὁποίας ἐξήλεγξα ὅμως κατὰ τρόπον μαθηματικόν.

§265ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Τὰς γνωρίζουν οἱ πρόσφυγες κ. Συνάδελφε;

§266ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Μάλιστα.

§267ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Τότε διατί δὲν ζητοῦν οἱ ἴδιοι τὸν χωρισμόν;

§268ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν διάφοροι πράκτορές σας τοὺς ἔχουν ὀργανώσει, τοὺς κρατοῦν τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦν καὶ τοὺς βεβαιώνουν ὅτι μὲ τὸ σημερινὸν καθεστὼς κινδυνεύει ἡ Δημοκρατία. Δι’ αὐτὸ ἐφροντίσατε, ἐπολεμήσατε...

§269ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Σᾶς... σᾶς ἐξέλεξαν βουλευτήν, καὶ τεκμαίρεται ὅτι ἐκπροσωπεῖτε τὴν πλειονοψηφίαν τῶν προσφύγων. Σεῖς πρέπει νὰ ἀσκῆτε ἐπιρροὴν παρὰ ἡμεῖς, δεδομένου ὅτι κατοικεῖτε εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς, ἐρχόμενος πάντοτε εἰς ἐπαφὴν μετὰ τῶν προσφύγων καὶ δυνάμενος ἑπομένως, νὰ τοὺς πείσητε νὰ ζητήσουν τὸν χωρισμόν.

§270ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, κ. Συνάδελφε, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπιρροὴ τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν ἐκεῖ εἰς τὰς προκεχωρημένας θέσεις εἰς τὰς ὁποίας ἀγωνιζόμεθα, ἐξέπεσε κατὰ μέγιστον μέρος, ἀπὸ τὴν μεγάλην γοητείαν τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ὁ Ἀρχηγός σας ἐπὶ τοῦ κόσμου αὐτοῦ καὶ τὴν ὁποίαν ἐξακολουθεῖ νὰ ἀσκῇ...

§271ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. .. καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκῇ πάντοτε.

§272ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἀρχηγὸς σας αὐτὴν τὴν στιγμήν, συνεχίζων ἕν μέτρον τὸ ὁποῖον τοῦ ὑπέδειξε τὴν τρίτην μεταμεσονύκτιον ὥραν κάποιος ἀπουσιάζων καὶ φυγοδικῶν, προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ Ἀμύνας διὰ νὰ σώσῃ τὴν Δημοκρατίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν δύνανται νὰ ἔχουν τὴν ἐλευθερίαν νὰ σκεφθοῦν. Εἶναι ἄνθρωποι πτωχοί, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν ὑπὸ τὸ βάρος τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐξήσκησε μίαν περίεργον ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν τυχῶν των, καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαλλαγοῦν ὅταν ἀποκτήσουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας, τὸ ὁποῖον θὰ τοὺς χορηγήσωμεν σήμερον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§273ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Τὴν Ἅμυναν, τὴν βλέπετε. Τὰς ἀπειλὰς δὲν τὰς βλέπετε;

§274ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Συνεχίζω, Κύριοι. Εἰς τὸ Περιστέρι δαπανᾷ 280 χιλιάδας. (ἀναγινώσκει). Εἰς τὴν Ν. Σμύρνην, ἐκεῖ ὅπου ἔχω μαθηματικῶς ἐξηκριβωμένον τὸ ζήτημα, διότι ἔζησα καὶ κινοῦμαι ἐκεῖ περισσότερον, δύο κάρρα ἔχει διαθέσει ὁ Δῆμος τῶν Ἀθηνῶν διὰ τὰ ὁποῖα δαπανᾷ τρεῖς χιλιάδας δι’ ἕκαστον =6.032 ἐν συνόλῳ.

§275ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τότε νὰ παραμείνετε ἐδῶ διὰ νὰ ἀνατρέψητε τὸ δημοτικὸν καθεστὼς τῶν Ἀθηνῶν.

§276ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Ἡ ἀναλογία τῆς Νέας Σμύρνης εἶνε 1.200.000. Ἀλλ’ ἐκεῖ συμβαίνει καὶ κἄτι ἄλλο. Δὲν εἶναι προσφυγικὸς συνοικισμός. Δὲν ἔγινε δηλαδὴ μὲ πόρους τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος ἀπηλλοτρίωσε μίαν ἔκτασιν καὶ ἐκάλεσε τοὺς δυναμένους νὰ αὐτοστεγασθῶσι. Κτίζονται λοιπὸν ἐκεῖ οἰκοδομαὶ δι’ ἰδίων, διὰ τὰς ὁποίας καταβάλλεται φόρος δημοτικός, ἀπὸ τὸν ὁποῖον εἰσπράττει ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ὀκτακοσίας χιλιάδας ἐτησίως. Ἑπομένως στερεῖται ἡ Κοινότης τῆς Νέας Σμύρνης δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἀντὶ τῶν ἓξ χιλιάδων τριάκοντα ἑπτά, τὰς ὁποίας δαπανᾷ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων, δηλ. ἐν συνόλῳ δώδεκα ἑκατομμύρια δραχμῶν τὸ ἔτος, Κύριοι.

§277ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀφοῦ ἀντὶ ὀκτακοσίων χιλιάδων θὰ λάβητε 4½ ἑκατομμύρια, διατὶ δὲν θέτετε μίαν διάταξιν εἰς τὸν νόμον, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐξασφαλίζετε τὸ ἀνώτατον ὅριον ρητῶς;

§278ΑΝΤ. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Τὸ θεωρῶ ὡς ἕνα πρῶτον σταθμὸν καὶ ἂν δὲν ἐπιτύχῃ πλήρως καὶ ἀκεραίως τὰς βελτιώσεις, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀμέσως κατόπιν θὰ ἔλθῃ νὰ συμπληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔργον της.

§279Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαιότατα.

§280Α. ΑΘΗΝΟΓΕΝΗΣ. Πρέπει νὰ κάμωμεν κἄτι τὸ καλόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινε μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἐγὼ ἔκαμα τὰς δύο ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας ἔχω κάμει καὶ αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εὐλαβῶς καὶ αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ἔγιναν δεκταί. Ἀλλ’ ἐφόσον ἔχω τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ μέτρου αὐτοῦ θὰ ἀναπληρώσῃ πᾶσαν ἔλλειψιν καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει τὴν ἐντιμότητα καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς παρατάξεως τῆς κυβερνητικῆς, τῆς ὁποίας ἐγνώρισα τὰς ἀγαθὰς προθέσεις, θεωρῶ χρήσιμον νὰ ὑπερψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, βέβαιος ὤν ὅτι ἐκτελῶ μίαν ἀπὸ τὰς μεγίστας ὑπηρεσίας ἐξ ὅσων ἔχουν προσφερθῆ εἰς τὸν ἀτυχῆ αὐτὸν κόσμον.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§282Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐπίθεσις, Κύριοι Βουλευταί, ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπανελήφθη καὶ πάλιν, ὅπως καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἐνώπιον τοῦ Αʹ Νομοθετικοῦ Σώματος. Ἀτυχῶς, οἱ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρελάσαντες ἀγορηταί, καίτοι ἦσαν ἐξαιρετικαὶ φυσιογνωμίαι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δυστυχῶς, ἀπεδείχθησαν πολὺ πτωχοὶ εἰς τὴν ἐπιχειρηματολογίαν των, εἰς τὴν σύστασίν των ὅπως καταψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ προγράμματος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὴν ὁποίαν προανήγγειλε πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὅταν ἔλεγεν ὅτι, ἐρχόμενος εἰς τὴν Ἀρχήν, θὰ ἐφαρμόσῃ πρόγραμμα διὰ τοῦ ὁποίου, καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ προσφυγικόν, θὰ προωθήσῃ τοῦτο εἰς σημεῖον, ὥστε νὰ ἀναγνωρίσουν οὗτοι τὴν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ θὰ τοὺς προωθήσῃ ἐπίσης εἰς δρᾶσιν καὶ ἐνέργειαν αὐτοδιοικήσεως, ὥστε ν’ ἀντιληφθῶσι πλέον τὴν πραγματικότητα ὑπὸ τὴν ὁποίαν ζοῦν. Ἡ ἐπίθεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, Κύριοι Βουλευταί, ἕνα εἶχε σκοπόν, νὰ ἁρπάξῃ καὶ πάλιν τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ κατασυκοφαντήσῃ τὸ Λαϊκὸν κόμμα καὶ τὰ λοιπὰ συμπράττοντα κόμματα, ἐνώπιον τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Δὲν ἀφήνει ποτὲ περίπτωσιν νὰ ἐκχύνῃ τὸ δηλητήριον, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι τά κόμματα, πλὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, αἰσθάνονται μίαν μοχθηρίαν καὶ μίαν κακίαν ἐναντίον τοῦ κόσμου αὐτοῦ, διὰ τὴν ὁποίαν ὁμολογῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι τρέφω τὴν μεγαλυτέραν ἀγάπην καὶ ἐκτίμησιν. Καὶ θὰ ἀποδείξωμεν καὶ εἰς τὸν κόσμον αὐτόν καὶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ὄντως τὰ κίνητρά μας, εἶνε ἡ ὑπεράσπισις τῶν δικαίων τῶν προσφύγων καὶ ἡ προστασία τὴν ὁποίαν κάθε Κυβέρνησις πρέπει νὰ δίδῃ εἰς αὐτούς. Ἤδη ἀνεπτύχθησαν διάφοροι θεωρίαι καὶ ἐδόθη πάλιν ἡ εὐκαιρία εἰς μερικοὺς βουλευτὰς νὰ κακοποιήσουν τὸ ἀτυχὲς Σύνταγμα μὲ διαφόρους ἑρμηνείας καὶ παραλλαγάς.

§283ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀτυχῶς, διότι τὸ ἐφηρμόζετε σεῖς.

§284Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα. Ἐὰν παρηκολούθουν τὴν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1912 δημοτικὴν καὶ κοινοτικὴν νομοθεσίαν, ὅταν ὁ ἀείμνηστος Ρέπουλης, ὁ πατὴρ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐφήρμοζον τὸ πρῶτον τὸν νόμον, θά ἔβλεπον ὅτι σειρὰ νόμων, καὶ δυστυχῶς ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν ὁποίων ἡγεῖτο ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, σειρὰ νόμων μετήλλασσε συστήματα καὶ ἄλλοτε μὲν ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψει τὴν γνώμην τῶν κατοίκων καὶ ἄλλοτε ὄχι. Καὶ ὑπάρχει ἡ περίπτωσις ὅπου ἐζητήθη καὶ ἀρνητικὴ γνώμη. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ φθάσω ἀκόμη εἰς σημεῖον νὰ παρουσιάσω εἰς τὴν Βουλὴν νόμους, τοὺς ὁποίους ἡ ἰδία αὐτὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐφήρμοσε καὶ αὐτὴ ἡ ἰδία τοὺς κατεπολέμησεν ἀπόψε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀρχικοῦ νόμου ΔΝΖʹ, τοῦ ἀειμνήστου Ρέπουλη, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὸ ὑφιστάμενον δημοτικὸν καὶ κοινοτικὸν καθεστώς, ἦτο κάθε συνοικισμός, ἀφ’ ἑαυτοῦ παραχθεὶς κλπ. (ἀναγινώσκει). Ἐκεῖ ἐστηρίχθη ἡ βάσις τοῦ νόμου τοῦ δημοτικοῦ καὶ κοινοτικοῦ καθεστῶτος, ὅτι ὅπου ὑπάρχει ὁμὰς ἀνθρώπων, ἡ ὁποία ἔχει κοινὰ συμφέροντα, νὰ ἀποτελέσῃ νομικὴν αὐθυπαρξίαν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς αὐτῆς ἐγένετο ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ὑπέστη διαφόρους μεταβολὰς σὺν τῷ χρόνῳ. Ἐδόθη δέ, διττὴ αὐτοδιοίκησις, καὶ λυποῦμαι, διότι οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, τοιαύτης περιωπῆς, ἦλθον νὰ ἐνισχύσουν τὴν αὐτοδιοίκησιν μὲ τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ Σύνταγμα. Καὶ ἐθεσπίσθη τότε, ὅτι πόλεις, ἔχουσαι 10 χιλιάδες κατοίκων, ὑποχρεωτικῶς, θὰ γίνουν Δῆμοι. Ἐρωτῶ, ἠρωτήθησαν οἱ πολῖται, ἂν θέλουν νὰ ἀποτελέσουν Δῆμον, οἱ ἄνω τῶν δέκα χιλιάδων κατοίκων; Ὁ νόμος ΔΝΖʹ, ἐδάφιον 694, λέγει: Πᾶς μόνιμος συνοικισμός, ἔχων ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους κατοίκους κλπ.» (ἀναγινώσκει). Καὶ πάρα κάτω: «...ἰδίαν κοινότητα κλπ.» (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ ὅλα εἶναι νομοθετήματα τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἐψηφίσθησαν, ἔγιναν Κοινότητες, καὶ τώρα ἔρχεται καὶ τοὺς πονάει, διότι λέγεται συνοικισμὸς ἀπὸ χιλίους κατοίκους, καὶ διαμαρτύρεται ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ λέγει: Τοὺς ἐκάματε ἀθιγγάνους, ἐνῶ ἔπρεπε νὰ ἀντιστρέψωμεν τὸν ὅρον καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι σεῖς τοὺς ἐκάματε ἀθιγγάνους, ἀποβλέποντες μόνον καὶ μόνον εἰς τὴν ψῆφον, διὰ τῆς ὁποίας ἠθελήσατε νὰ νοθεύσητε τὸ φρόνημα τῶν γηγενῶν. (Χειροκροτήματα).

§285ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ ἀναβάλλετε τὰς ἐκλογάς;

§286Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἔπειτα ἔρχεται ἄλλος νόμος. Ἀκούσατε τί λέγει ὁ νόμος αὐτός: «Κοινότητες εἰς τὰς Νέας Χώρας κλπ.» (ἀναγινώσκει). Πᾶς μόνιμος συνοικισμὸς εἰς τὰς Ν. Χώρας δίδει τὴν εὐχέρειαν καὶ τὸ δικαίωμα, ὅταν ἦτο ἡ Ἀντιπολίτευσις Κυβέρνησις, ὅτι εἰς τὰς Ν. Χώρας, ὅπου εἶναι συνοικισμός, γίνεται Κοινότης. Καὶ παρακάτω προχωρεῖ: «Συνοικισμοὶ κλπ.» (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ καθιερώθησαν λοιπὸν ὑπὸ τῶν Φιλελευθέρων, ἐνῶ βλέπετε ἡμεῖς κατεστρέψαμεν τὸ σύμπαν. Τώρα ἄλλος νόμος, ὁ 1051: «Εἰς τὰς Νέας Χώρας...» (ἀναγινώσκει). Βλέπετε ἀλλὰ πάλιν ἐδῶ, ἐὰν προχωρήσω εἰς αὐτήν τὴν ἀνθολογίαν, διὰ νὰ ἀποδείξω, ἔχω καὶ ἄλλα πολλά.

§287ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρὸ τοῦ Συντάγματος εἶναι αὐτοὶ οἱ νόμοι.

§288Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡραῖον ἐπιχείρημα εἶναι αὐτό, εἰς αὐτὸ δὲν σᾶς ἀπαντῶ. Κύριοι, δὲν θέλω ἀκόμη νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ τῶν παραδειγμάτων, διότι εἶναι σειρὰ νόμων. Διότι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ὁσάκις εἶχεν ἀνάγκην νόμων, ἔκαμνε μίαν διάταξιν, μετέβαλε τὸν νόμον περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ ἔκαμνεν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, καὶ θὰ τὸ εἴπωμεν εἰς ἄλλο νομοσχέδιον, ἀποβλέπουσα μόνον καὶ μόνον εἰς τὸ κομματικὸν συμφέρον, καὶ τώρα ἔρχεται καὶ διαρρηγνύει τὰ ἱμάτιά της, διότι ἡ Κυβέρνησίς μας ἐζήτησε νὰ ἀπολυτρώσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀθηνογένης, ἀντιπροσωπεύων τὴν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ ὑγιᾶ ἀντίληψιν τοῦ κόσμου τῶν προσφύγων, τὴν ὁποίαν ἔρχονται σιγά, σιγά καὶ τὴν ἀντιλαμβάνονται καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι. Διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος τόσον σκληρῶς κατεσυκοφαντήθη, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ διὰ τῆς συνεχοῦς ὑποστηρίξεως τῶν δικαιωμάτων του καὶ συνεχοῦς παρορμήσεως εἰς ἀνώτερα καὶ καλλίτερα κοινωνικὰ ζητήματα, νὰ μὴ δημιουργηθῇ καὶ νὰ μὴ παιδαγωγηθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ ἀνανύψῃ, καὶ θὰ ἴδῃ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτόν. Μοῦ κατηγορήθη, ὅτι εἰς τὰ ἐρωτήματα τῆς Γερουσίας δὲν ἀπήντησα. Ὀφείλω νὰ δηλώσω τὸ ἑξῆς: Κατὰ πρωτότυπον τρόπον, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Γερουσίας μοῦ ἀπηύθυνεν ἕν ἐρώτημα, καὶ μοῦ ἐζήτει ὄχι τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀπολογηθῶ. Καὶ ἔλεγεν: ἄρθρον 1ον: νὰ μοῦ εἴπῃς τοῦτο. Ἄρθρον 2ον: νὰ μοῦ εἴπῃς ἐκεῖνο. Κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, ὁσάκις ἔχουν ἀνάγκην διαφωτίσεως ἐπὶ διαφόρων ζητημάτων, καλοῦσι τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀποφύγω νὰ εἴπω ὅτι ἐγένετο τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο καὶ δὲν ἐκλήθη ὁ ἴδιος Ὑπουργός, τοῦτο ἐγένετο ἀφοῦ ἐπέρασαν 15 ἡμέραι καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔπειτα ἀπὸ 10 ἡμέρας. Καὶ ἕως ὅτου δώσω ἀπάντησιν ἐπέρασαν 15 ἡμέραι, ἄν καὶ ἐγὼ ἀπήντησα. Ἕως τώρα τοὐλάχιστον, ἐγὼ εἶμαι βουλευτὴς ὀκτὼ ἔτη καὶ λαμβάνω μέρος εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, καὶ δὲν εἶδον ποτὲ Ἐπιτροπὴν νὰ καλῇ δι’ ἐγγράφου τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐκάλει τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, καὶ ἐν ἀνάγκῃ τὰς ὑπηρεσίας του. Κατηγορήθημεν, ἐπίσης, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐφηρμόσαμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον διάταξιν, ὅπως διὰ τὴν σύστασιν τῆς ...τῶν λουτροπόλεων. Ἡ διάταξις δέν εἶναι αὐθαίρετος, οὔτε ὑποχρεωτική, ἀλλὰ λέγομεν ὅτι δύνανται αἱ λουτροπόλεις νὰ γίνωσι Δῆμοι, ἄν τό ζητήσουν οἱ κάτοικοι καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ἐγένετο αὐτὴ ἡ διάταξις διατί; Διότι, ὁμολογουμένως, εἶχον ἀνάγκην ἀπαραίτητον νὰ παρουσιάσουν τὴν εὐμάρειαν καὶ τὴν ἀπαιτουμένην καλὴν διαμονήν τῶν παραθεριζόντων. Ἔπρεπε νὰ εἶναι μία συνεχὴς δημοτικὴ ἀρχή. Διότι ἡ ἐτησία ἐκλογὴ Προέδρου τῆς Κοινότητος, δὲν εἶναι πρὸς τὸ καλὸν τῶν λουτροπόλεων αὐτῶν. Μᾶς λέγουν διατὶ καταργοῦμεν τὸν Δῆμον Τήνου. Ἀκριβῶς διότι εἰς τὴν Τῆνον ἐγένετο μία σπατάλη ἑξακοσίων χιλιάδων δραχμῶν καὶ ἐδίδετο μηνιαῖον ἐπίδομα εἰς τὸν Δήμαρχον ἕξ χιλιάδων δρχ. καὶ διατί; Διότι μίαν ἡμέραν συρρέουν ἐκεῖ προσκυνηταί.

§289Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἔχετε λάθος, δὲν ἔγινε δι’ αὐτό, ἀλλὰ διὰ νὰ εἶναι Δήμαρχος ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Ἀλαβάνου.

§290ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αὐτὸ ποὺ λέγετε δὲν θὰ γίνεται εἰς τὰς λουτροπόλεις;

§291Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ λουτροπόλεις ἔχουν καὶ κάποιαν ἐργατίαν, οὐδέποτε αἱ λουτροπόλεις θὰ δίδουν ἕξ χιλιάδας δραχμῶν εἰς τὸν Δήμαρχον.

§292ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὰς λουτροπόλεις πρέπει νὰ ληφθοῦν ἄλλα ριζικώτερα μέτρα.

§293Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἐπίσης ἄλλο πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον μᾶς κατηγοροῦν, εἶναι διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν λαμβάνει μέριμναν ἵνα αἱ ἐπιχορηγήσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται ἐκ μέρους τῶν Δήμων —αὐτὸ τὸ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Παπαναστασίου καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶνε ἐδῶ — αἱ ἐπιχορηγήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ δίδωνται δὲν εἶνε ἴσαι πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων, ἀλλὰ πολὺ ὀλιγώτεραι καὶ τοιουτρόπως θὰ κάμωμεν κοινότητας, οἱ ὁποῖαι αὔριον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν πόρων αὐτῶν νὰ ζήσουν. Φρονεῖτε λοιπόν ὅτι θὰ ἔχωμεν τόσον ὀγκώδη κομματικὴν ἀντίληψιν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; Δέν εἶναι δυνατὸν εὐθὺς ἀμέσως νὰ καθορίσωμεν τὰ ὅρια τῶν χρηματικῶν παραχωρήσεων, Σιγά, σιγά, βλέποντες καὶ κάμνοντες, ἄν χρειασθῇ ἀνάγκη θὰ τοὺς δώσωμεν τὰς ἀναγκαίας ἐπιχορηγήσεις. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὅλην τὴν θέλησιν νὰ ἀποκτήσῃ τὴν συμπάθειαν τῶν προσφύγων καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐντελέσῃ τὸ πρόγραμμα, μὲ τὸ ὁποῖον κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν μεριμνᾷ μόνον μονοπλεύρως, πρέπει νὰ μεριμνᾷ καὶ διὰ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῶν Δήμων καὶ ἐπειδὴ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων θὰ ἐξαρτηθοῦν ἐκ τῆς χορηγήσεως τήν ὁποίαν θὰ πάρουν οἱ συνοικισμοί, κάμνομεν μίαν δοκιμὴν καὶ θέτομεν ὅριον τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων. Ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου παρεστάθη, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἐκβιάσωμεν τοὺς πρόσφυγας. Δὲν εἶναι αὐτό, ἀλλὰ ἄλλο τι, εἶναι ἡ σοφὴ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως νὰ σκέπτεται καὶ τὰ συμφέροντα τῶν Δήμων καὶ τὰ συμφέροντα τῶν συνοικισμῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω καὶ μίαν περικοπὴν ἐδῶ, ἡ ὁποία ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὰ «Τεχνικὰ Χρονικά», καὶ εἶναι γραμμένη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον πρώην Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας κ. Καλλιγᾶν, ὁ ὁποῖος γράφει τὰ ἑξῆς: «Τὴν βάσιν κλπ.» (ἀναγινώσκει).

§294ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ....

§295Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Γνωρίζω, τώρα θὰ μᾶς εἴπητε: «δὲν δυνάμεθα νὰ βασισθῶμεν εἰς ὅ,τι λέγει ὁ Καλλιγᾶς».

§296ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸν κ. Καλλιγᾶν ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐγὼ τὸν ἐχρησιμοποίησα διὰ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως Ἀθηνῶν, τὸν ἐκτιμῶ περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποτιμήσω τὴν ἀξίαν του. Ἐγὼ λέγω μόνον, ὅτι εἶναι ἀδύνατον τῶν ἀδυνάτων ὁ κ. Καλλιγᾶς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι πρέπει νὰ χωρισθοῦν οἱ συνοικισμοὶ καὶ νὰ γίνουν ἰδιαίτεροι Δῆμοι, ἐντελῶς ξεκρέμαστοι, χωρὶς νὰ ἔχουν ἕνα ὀργανικὸν σύνδεσμον. Αὐτὸν τὸν ὀργανικὸν σύνδεσμον δὲν τὸν ἐσκέφθητε δὲν τὸν ἐκάματε, διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιόν σας εἶναι ἐστερημένον βάσεως.

§297Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ λέγετε ὅτι ὁ κ. Καλλιγᾶς δὲν τὸ ἐσκέφθη, ἀφοῦ τὸ ἔγραψε;

§298ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Καλλιγᾶς νὰ γίνουν Δῆμοι ξεκάρφωτοι.

§299Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀδύνατον, κ. Παπαναστασίου, νὰ ὑποστηρίξητε σεῖς, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ σκέπτεται καὶ νὰ γράφῃ, ὅ,τι πράγματι ἐσκέφθη καὶ ἔγραφεν.

§300ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ κ. Καλλιγᾶς νὰ εἶπεν αὐτὰ τὰ πράγματα.

§301Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄν θέλετε νὰ ἀρνῆσθε τὰ γεγονότα, δύνασθε νὰ ἀρνῆσθε, ἀλλ’ ἐν τούτοις ὑπάρχουν. Κύριε Παπαναστασίου θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅ,τι καὶ εἰς ἄλλους ἐτόνισα, ὅτι ἡ κομματικὴ ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία γίνεται δὲν ὠφελεῖ οὔτε τοὺς οὕτω ἀντιπολιτευομένους. Εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἠδύνασθε νὰ συνεισφέρητε καὶ σεῖς, ἀλλὰ δὲν κάμνετε παρὰ μόνον κομματικὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ τίποτε ἄλλο. Διότι καὶ ἡ Γερουσία τί ἔκαμεν; Ἦρε τὴν βάσιν...

§302ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σοφὰς ὑποδείξεις ἔκαμεν ἡ Γερουσία.

§303Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἦρε τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἠθέλησε νὰ κάμῃ βάσιν ἰδικήν της. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, οὕτω τιθεμένης κομματικῆς διαπάλης, δὲν συντελεῖται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ συντελεσθῇ.

§304ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ Κυβερνήσεις εἰς ζητήματα τόσον σοβαρά, δὲν θέτουν ὑπὲρ τὸ γενικώτερον συμφέρον, τὰ κομματικὰ συμφέροντα.

§305Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐσεῖς ἐπαίρνατε τοὺς συνοικισμοὺς καὶ τοὺς ἐκολλούσατε ὅπου ἠθέλατε...

§306ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἴπετε, ὅτι ἡ Γερουσία ἔθεσεν ἄλλην βάσιν. Ποία εἶνε αὐτὴ ἡ διάφορος βάσις τὴν ὁποίαν ἔθεσαν; Ἀποτελεῖ βάσιν ἐντελῶς διάφορον, ἐφόσον σεῖς δὲν ἐνδιαφέρεσθε παρὰ μόνον διὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Δήμου Ἀθηναίων.

§307Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Γερουσία ἐνήργησεν ὡς ἕν ἀντίθετον Σῶμα, ἀντιδρῶσα μόνον κατὰ τῆς Λαϊκῆς πλειονοψηφίας.

§308Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν μὲ κατηγόρησεν, ὅτι ὑπάρχει Διάταγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ συνοικισμὸς Ἀγρινίου ἐπανεσυνεστάθη καὶ πάλιν εἰς Κοινότητα.

§309Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπῆρχε ποτὲ Κοινότης ὁ συνοικισμὸς αὐτός.

§310Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐγένετο Κοινότης.

§311Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐξεδόθη Διάταγμα, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐφηρμόσθη καὶ δὲν ἐφηρμόσθη, διότι τὸ Διάταγμα αὐτὸ κατέστρεφε τὸν συνοικισμόν.

§312Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη, τὸ ἐθεωρήσατε καὶ δίκαιον καὶ νόμιμον, ἀλλὰ ἔπειτα, δι’ ἄλλους λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω, κατηργήθη.

§313Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐξεδόθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἐναντίον τῆς ὁποίας ἐγὼ κατεφέρθην καὶ τὸ ἐπολέμησα περισσότερον ἀπὸ σᾶς.

§314Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀμφιβάλλω πότε ἐπολεμήσατε καὶ πότε δὲν ἐπολεμήσατε τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων.

§315Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπὶ μίαν τετραετίαν σεῖς οὐδέποτε ἠσκήσατε οὐδεμίαν πολεμικήν. Ἐπεφυλάχθητε νὰ ἀσκήσητε πολεμικήν, ὅταν ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων.

§316Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤσκησα τὴν πολεμικὴν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐνέκρινεν ὁ λαός.

§317ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πάλιν ὁ λαός.

§318Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς τὸ λέγω διαρκῶς. Φροντίσατε νὰ ἀποκτήσητε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἀποκτήσητε, διότι πότε τάσσεσθε μὲ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ πότε κατ’ αὐτοῦ.

§319ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δι’ αὐτὸ ἐθεωρήσατε ὑποχρέωσίν σας νὰ ἐγκαταλείψητε ὅλας τὰς ἐπαγγελίας τὰς ὁποίας ἐδώκατε εἰς τὸν λαόν, διὰ νὰ πάρετε τὰς πεντακοσίας ψήφους.

§320Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐγκατελείψαμεν οὐδεμίαν ἐπαγγελίαν, καὶ ἄν θέλετε αὔριον πάλιν ἐρωτῶμεν τὸν λαόν.

§321ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εὐχαρίστως. (Χειροκροτήματα ἀμφοτέρωθεν).

§322Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ τὸν ἐρωτήσωμεν ὅταν θελήσωμεν ἡμεῖς.

§323Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τολμήσατε πρὸς ἐκλογάς. Ἐμπρὸς πρὸς ἐκλογὰς ἄν τολμᾶτε.

§324ΑΔ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπολεμήσατε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὅσον δὲν ἐπολεμήσατε τὸ Λαϊκόν καὶ ἐν τούτοις ἐδώκατε τὰς χεῖρας.

§325Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅταν ἔπεσεν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τότε τὸ ἐπολεμήσατε σεῖς.

§326ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀναπάντητον τὴν πρόκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐκλογῶν. Μᾶς εἶπεν ὅτι, ἐὰν θέλωμεν, γίνονται αἱ ἐκλογαὶ αὔριον. Ἀλλὰ πόσον ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις τὰς ἐκλογὰς ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰς συνεχεῖς ἀπειλὰς περὶ καταλύσεως τοῦ πολιτεύματος καὶ περὶ τῆς κωμικῆς δικτατορίας ποὺ θέλετε νὰ ἐπιβάλετε.

§327Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ ἐπὶ τέλους διατὶ νὰ ἀπειλῇ ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Ἐμπρὸς πρὸς τὰς ἐκλογάς.

§328Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν θλίψιν μου, διότι, ἀπολογούμενος ἐπὶ τῆς κατηγορίας τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ἔγινα ἀφορμὴ θορύβου καὶ ἀντεγκλήσεων μεταξὺ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι δράττονται τῆς εὐκαιρίας εἰς πᾶσαν περίστασιν διὰ νὰ κατέρχωνται εἰς τὰς κατωτέρας ἀπειλὰς τῆς μικροπολιτικῆς των καὶ νὰ δηλητηριάζουν κάθε πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγώ, ἀπολογούμενος, εἶπον ὅτι ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα αὐτὸ καὶ ἐκ τύχης ἐπρόλαβα νὰ ὁπλισθῶ μὲ αὐτό, διότι ἤξευρα ὅτι θὰ ἠμφισβητεῖτο καὶ ἐξεδόθη μάλιστα ἐντὸς τῶν νομίμων προθεσμιῶν, τὰς ὁποίας ἔτασσεν ὁ νόμος καὶ κατόπιν ἠκυρώθη, τὸ ἐπανέφερα δέ ἐγὼ ὡς νομίμως ἐκδοθέν καὶ στηριζόμενον εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν συνοικισμοὶ ποὺ δύνανται νὰ ζήσουν, πρέπει νὰ αὐτοδιοικηθοῦν.

§329Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἀνεκλήθη συνεπείᾳ ἑνὸς τηλεγραφήματος διαμαρτυρίας τῶν δύο ὑποψηφίων βουλευτῶν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν.

§330Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπιτρέπετε δύο λέξεις;

§331Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα.

§332Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ ὅτι ἐξεδόθη Διάταγμα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀγνοῶ, διότι ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Διάταγμα, δὲν θὰ εἶχεν ἰσχὺν ἡ διάταξις, ἡ χωρήσασα πρὸς τροπολογίαν καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἶχον λόγον νὰ φέρω τὸν λόγον διὰ τὸν συνοικισμὸν τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου τοῦ Ἀγρινίου. Ἐγνώριζον ὅτι ὑπῆρχε τὸ Διάταγμα καὶ ἐγνώριζον ἀκόμη, ὅτι δὲν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν. Ἐάν δὲ διὰ τὸν ἕνα ἢ διὰ τὸν ἄλλον λόγον δὲν ἐφηρμόσθη, αὐτὸ δὲν τὸ ἐξετάζω, διότι ἐγὼ τότε ἤμην ἀντίπαλος τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι τὸ Διάταγμα δὲν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, διότι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Διατάγματος. Εἰς αὐτὸ δὲν ἔχετε νὰ παρατηρήσητε τίποτε ἀπολύτως.

§333Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τότε κατεφέρθην ἐγὼ κατὰ τοῦ Διατάγματος τούτου, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν.

§334Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν συνεζητήθη τὸ Διάταγμα εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ὁ νόμος βάσει τοῦ ὁποίου ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἀνεκλήθη συνεπείᾳ τοῦ τηλεγραφήματος.

§335Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε νὰ ὑπερθεματίσῃ δι’ ὅλας τὰς αὐθαιρεσίας τὰς διαπραχθείσας ὑφ’ ὅλων τῶν πολιτικῶν. Ἐὰν ἔγινε ποτὲ καμμία αὐθαιρεσία ἀπὸ τοῦ 1880 καὶ ἐντεῦθεν, αὐτὸ τῆς δίδει τὸ δικαίωμα;.....

§336Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς ἤλθομεν νὰ διορθώσωμεν τὰς αὐθαιρεσίας. Αὐθαιρέτως κατηργήσατε τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο καὶ ἡμεῖς τὸ ἐπαναφέρομεν.

§337Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπαναφέρετε μίαν αὐθαιρεσίαν.

§338Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἐννόμως κατηργήθη. Θὰ ἠδυνάμην, ἀξιότιμοι κ. Βουλευταί, νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἀκόμη περισσότερον διὰ νὰ φέρω τὰ ἀντίθετα ἐπιχειρήματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν ἀποβλέπει εἰς τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ κατασυκοφαντήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐνώπιον τῶν προσφύγων, διὰ τοῦτο θεωρῶ περιττὸν νὰ περιαυτολογῶ. Τοῦτο θέλω νὰ εἴπω ὅτι οἱ προλαλήσαντες κ. Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἐκτύπησαν τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἰδιαίτατα ὁ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται ὡς ἐκπροσωπῶν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐδῶ, διὰ τοῦ νόμου 4851 κατήργησαν ὅλην τὴν κοινοτικήν νομοθεσίαν διὰ τὴν ὁποίαν κόπτονται τώρα, ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Ἐπὶ πλέον ἔχω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ὅτι ἔχομεν μυριάδας ὑπογραφῶν κατοίκων συνοικισμῶν, ζητούντων νὰ γίνουν Κοινότητες, ἰδίως δὲ ἀπὸ τὸν συνοικισμὸν Ν. Ἰωνίας! Ἑπομένως, ἐν μέρει, καὶ κατ’ οὐσίαν δὲν θὰ ἦτο ἀδύνατον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσωμεν τὴν γνώμην των. Ἐπιμένοντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, φρονοῦμεν, ὅτι ἐπιτελοῦμεν ἕν ὕψιστον καθῆκον, ἐκτελοῦντες τὸ προεκλογικόν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ταυτοχρόνως παρέχομεν καὶ αὐτοδιοίκησιν εἰς τοὺς πρόσφυγας, τοὺς ὁποίους θεωροῦμεν πάντοτε ἀδελφοὺς μας. (χειροκροτήματα).

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Θὰ διεξαχθῇ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 80, παραγρ. 4 τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἐρώτημα τίθεται οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐψηφίσθη ἀρχικῶς παρὰ τῆς Βουλῆς, λέγουσι «Ναί», οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Παρακαλῶ νὰ προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ι. Μάλλωσης, Λ. Λούλης, Α. Ζουρμπᾶς καὶ Ι. Νικολίτσας. «Διεξάγεται εἶτα ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τοῦ Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὸ ὄνομα ἑκάστου βουλευτοῦ, καὶ ταύτης περατωθείσης καὶ γενομένης διαλογῆς, ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἀκόλουθον ἀποτέλεσμα». Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 181 βουλευταί. Ἐκ τούτων εἶπον «ναὶ» 131 καὶ «ὄχι» 50. Ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον, συγκεντρῶσαν τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 30, παράγρ. 4 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένην ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἐγένετο δεκτὸν ὡς εἶχε ψηφισθῆ ἀρχικῶς παρὰ τῆς Βουλῆς (κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον) ἔχον οὕτω:

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ δευτέρα ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν διατάξεων τοῦ 1ου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ νόμου 4578 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τούτων». Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ, Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ καὶ Ν. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ καὶ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν αὐτῶν ἄρχεται φανερὰ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία, τοῦ ἐρωτήματος τεθέντος οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀρχικῶς ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Βουλῆς λέγουσι ναί. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακοινοῖ ὅτι προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 160. Εἶπον ναὶ 129, εἶπον ὄχι 31. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον τυχὸν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 30, παράγραφος 4 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένης ἀπολύτου πλειονοψηφίας τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ἐνεκρίθη ὁριστικῶς ὡς εἶχε ψηφισθῆ παρὰ τῆς Βουλῆς. (κατὰ τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον) ἔχον οὕτω:

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας ἀπορριφθέντος σχεδίου νόμου: «Περὶ τρόπου καταβολῆς τῶν μὴ καταβληθεισῶν διαφορῶν κατὰ τὸ ἀπὸ 15)12)32 Διάταγμα περὶ ἐκκαθαρίσεως ἐκκρεμῶν συναλλαγῶν».

§342Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς.

§344Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατετέθη, κ. Βουλευταί, εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἡ συζήτησις ὅμως ἡ λεπτομερὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο κυρίως ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπομνήσω ὅμως εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκκρεμῶν συναλλαγῶν τοῦ Χρηματιστηρίου κατετέθη τὸ πρῶτον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως σχεδὸν ὡς ἔχει σήμερον. Ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ὅμως τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως συνήντησε τὸ νομοσχέδιον σπουδαιοτάτην ἀντίδρασιν, ὄχι μόνον κατ’ ἀρχήν, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας του καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἠναγκάσθη τότε νὰ ἀποσύρῃ τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ νὰ τὸ καταθέσῃ ὡς νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν...

§345Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι ὅλα ἀνακριβῆ.

§346Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ λέγητε ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω εἶναι ἀνακριβῆ. Νὰ ἀνακαλέσητε.

§347Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε. Δέν ἠμπορεῖ καθεὶς νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει.

§348Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Σεῖς νὰ ἀνακαλέσητε αὐτὰ ποὺ εἴπατε.

§349Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Σᾶς ἐσεβάσθημεν περισσότερον παντὸς καὶ νομίζομεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δείξητε περισσοτέραν λεπτότητα.

§350Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Διδασκαλίαν ἀπὸ σᾶς δὲν δέχομαι.

§351Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε, τὸ «ὅτι λέγω ἀνακρίβειας».

§352Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ἀνακριβείας λέγετε. (Θόρυβος).

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ λέξις «ἀνακρίβεια» δὲν εἶνε ὕβρις.

§354Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ὀλίγη ἡσυχία διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ρήτωρ, νὰ ἐκθέσῃ τὰς γνώμας του καὶ νὰ ἐκθέσουν καὶ οἱ ἄλλοι τὰς ἀντιθέτους γνώμας των κατόπιν;

§355Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διατί, κ. Γαρουφαλιᾶ, θεωρεῖτε ὡς ὕβριν τὴν λέξιν «ἀνακριβῆ»;

§356Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Αὐτὸς εἶναι τρόπος ἀντιλήψεως. Ὅταν κανεὶς σᾶς εἴπῃ ὅτι λέγετε ἀνακριβείας, θὰ τὸ αἰσθανθεῖτε ἀλλοιῶς εἶμαι βέβαιος.

§357ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, προμηνύεται ὅτι θὰ προκαλέσῃ μακρὰν συζήτησιν, καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ἐκουράσθη δι’ ἀπόψε ἡ Βουλή, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§358Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναβληθῇ.

§359ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον καὶ νὰ γίνῃ ἀπόψε δεκτόν τὸ τῆς Ἀεροπορίας.

§360ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Βλέπετε ὅτι ὑπάρχει γενικὴ ἡ ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς νὰ μὴ καταπονηθῶμεν ἀπόψε.

§361Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τί λέγετε, κ. Παπαναστασίου;

§362ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ προκαλέσῃ μακρὰν συζήτησιν, νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον καὶ νὰ ἐγκριθοῦν ὅσα δὲν ἔχουν ἀντιρρήσεις. Δὲν νομίζομεν ὅτι δι’ αὐτοῦ κωλύεται τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§363Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλ’ ὅπως ἠξεύρετε, ἀπαιτεῖται ἀπόλυτος πλειονοψηφία καὶ οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι συνεκεντρώθησαν ἀπόψε, δὲν εἶναι ἴσως εὔκολον νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ αὔριον.

§364ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔχετε καὶ τὸ Σάββατον.

§365ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ Σάββατον πρέπει νὰ φύγωμεν διὰ τὰς ἐπαρχίας μας.

§366Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε.

§367ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ διατεθειμένη νὰ ἀνεχθῇ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ζητεῖται καὶ ἀπὸ τὴν μίαν, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν ἡ ἀναβολή.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας, κ. Βουλευταί.

§369Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ Χρηματιστήριον, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ψηφισθῇ ἀπόψε, πρέπει νὰ ἐκδοθῇ πάγιον Διάταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὀρθόν.

§370ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἢ σήμερον, ἢ αὔριον ψηφισθῇ τὸ ἴδιον εἶναι.

§371Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ προθεσμία ἔληξεν. Ὁ Ὑπουργὸς διὰ Διαταγμάτων παρατείνει τὴν προθεσμίαν, παρατείνει τὴν ἐκκρεμότητα, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν εἶναι πλέον διατεθειμένος νὰ παρατείνῃ τὴν ἐκκρεμότητα. Ἄν ἡ Βουλὴ κρίνει ὅτι ἡ Βουλὴ δέν θέλει νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν παρατείνεται καμμία ἐκκρεμότης καὶ θὰ γίνῃ αὔριον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία.

§372Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἡμεῖς συζητοῦμεν διὰ νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον μὲ τριακόσια ἑκατομμύρια.

§373Γ. ΠΕΣΜΑΤΖΟΓΛΟΥ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἄν ἤθελε μάλιστα ὁ κ. Βουλευτής ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, θὰ σᾶς ἐξηγοῦσα μὲ δέκα λέξεις τὴν οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ἔχω δίκαιον.

§374Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Μετὰ ἀπὸ ἐμὲ νὰ ὁμιλήσητε. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς νομοσχέδιον τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε κατορθώσει νὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως.....

§375Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ ὁμιλήσητε διὰ μακρῶν ἤ διὰ βραχέων;

§376Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ προβλέψω αὐτό, κ. Συνάδελφε.

§377Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ κουράζηται καὶ ἡ Βουλὴ θὰ κάμωμεν καὶ αὔριον συνεδρίασιν.

§378Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τότε θὰ ὁμιλήσω αὔριον.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον. Νὰ ψηφισθοῦν ὅσα νομοσχέδια δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν ἀπόψε. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεως καλλιτεχνῶν τινων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον ὥραν 5.30′ ἀκριβῶς. (Ὥρα 1 πρωϊνή)