1933.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 79η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1933

Προεδρία κ. Χ. ΒΟΖΙΚΗ

Ὥρα 5 καὶ 30 μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου τῶν ἀπολυθέντων ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς, ζητούντων ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ κατὰ τὸ 1926 ψηφισθέντος νόμου περὶ ἀξιωματικῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Ζαφειρίου, κατοίκου Σερρῶν, ζητοῦντος πληροφορίας περὶ τῶν ἐνεργειῶν ἐπὶ τηλεγραφήματος περὶ τῶν πλημμυρῶν. —Τὸ Σωματεῖον Καπνεργατῶν «ἡ Πρόοδος», Καβάλλας, ζητεῖ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως περὶ ἀποκαταστάσεως διακοσίων οἰκογενειῶν καπνεργατῶν Καβάλλας καὶ τὴν ἔναρξιν τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ συνοικισμοῦ των. —Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου Εὐβοίας ζητεῖ τὴν ἵδρυσιν ὑποκαταστημάτων Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τὴν ἐνίσχυσιν τῆς μελισσοκομίας, κτηνοτροφίας κλπ. τὴν σύστασιν σταθμοῦ σταφυλοθεραπείας κλπ. —Οἱ κάτοικοι τῆς σεισμοπλήκτου περιφερείας Μεγάλης Παναγίας Χαλκιδικῆς, ζητοῦν τὴν ἔναρξιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ συνοικισμοῦ των, τὴν ἀνάκλησιν τῶν κοινοποιηθέντων ἐνταλμάτων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ Ταμείου Ἀρμέας. —Ἡ Ἕνωσις τῶν χρεωμένων μικροϊδιοκτητῶν Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν κεφαλαιοποίησιν τῶν καθυστερουμένων ποσῶν τῶν τόκων, τὴν ἐλάττωσιν τῶν χρεῶν κατὰ 50%, τὴν παροχὴν τριετοῦς χρεοστασίου ἄνευ τόκου καὶ τὴν δραχμοποίησιν τῶν εἰς συνάλλαγμα χρεῶν. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ καὶ Χ. ΒΑΦΕ-ΑΣ καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Λέσβου, αἰτούντων ἐξίσωσιν μισθοῦ τῶν λοιποὺς ὁμοιοβάθμους ὑπαλλήλους. —Τὰ ἐπαγγελματικὰ Σωματεῖα Κοζάνης ζητοῦν τὴν ψήφισιν τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἀνεγέρσεως τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ Κοζάνης κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς ἐκπαιδευτικῶν, Ἄνω Μεσσηνίας, περὶ ἐξισώσεως τῶν ὑπαλληλικῶν μισθῶν. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συνδέσμου Αὐτοκινητιστῶν Κρεσταίνων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν αὐτοκινήτων ὑπὸ τῶν Σ. Π. Α. Π. πρὸς μεταφορὰν ἐπιβατῶν καὶ ἐμπορευμάτων εἰς Κρέσταινα. —Ὁ Πρόεδρος τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης Χαρακοποιοῦ, ζητεῖ τὴν παροχὴν προθεσμίας διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνταλμάτων μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας τῆς σταφίδος. —Ὁ Μ. Μανιδάκης τέως ὑπάλληλος διώξεως λαθρεμπορίου, κάτοικος Ἡρακλείου, ζητεῖ τὴν παροχὴν ἐπιδόματος ἢ συντάξεως. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΡΑΛ-ΛΗΣ καὶ Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ καταθέτουσιν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Τροχιοδρομικῶν καὶ Αὐτοκινητιστῶν Α.Π.Π. περὶ ἐπιλύσεως τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων των. —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. ΒΑΡΒΙ-

ΤΣΙΩΤΗΣ, Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ, Ν. ΣΙΓΑΛΟΣ, Π. ΣΤΑ-

ΜΟΥΛΗΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καί συμπληρώσεως τῶν ἄρθρων 4 καὶ 31 τοῦ νόμου 4578 περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Ἡ ἐπὶ τῶν ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». Ἡ ἐπὶ τῶν ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ περιοριερισμοῦ τῶν δασμολογικῶν ἀπαλλαγῶν». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. ΤΖΙΒΑΣ, Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ, Π. ΚΑΓΚΑΣ κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου «περὶ ἐθελοντῶν ἀεροπλοΐας, ἐλαττώσεως τῆς θητείας τῶν στρατευσίμων καί τροποποιήσεως ἄρθρων τινων σχετικῶν νόμων τῆς Ἀεροπορίας». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ καὶ Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου: «Περὶ προστασίας τῶν δυνάμει τοῦ ἀπὸ 11 Μαΐου 1929 Ν. Δ. «περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων κλπ.» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ νόμου 4180, διορισθέντων παρὰ τοῖς Δήμοις τοῦ Κράτους Ἐφέδρων Παλαιῶν Πολεμιστῶν». Ἡ ΓΕΡΟΥΣΙΑ διαβιβάζει τὴν εἰς αὐτὴν τὸ πρῶτον ὑποβληθεῖσαν καὶ ψηφισθεῖσαν πρότασιν νόμου: «Περὶ ἐπιβολῆς δημοτικοῦ φόρου καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὑπὸ τοῦ δασμολογίου εἰσαγωγῆς ἐγχωρίων προϊόντων καθοριζομένου ἀνωτάτου ὁρίου».

§3Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Χθές διεμαρτυρήθημεν διὰ τὴν μὴ διανομὴν τευχῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Μέχρι σήμερον καὶ πάλιν δὲν μᾶς ἐδόθησαν. Ἠρώτησα τὸν κ. Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος μᾶς βεβαιοῖ ὅτι ἐστάλη ἔγγραφον εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἀλλὰ καὶ μετὰ τοῦτο ἀκόμη δὲν τὰ ἐλάβομεν.

§4Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε παρακαλῶ ἕνα κλητῆρα νὰ μεταβῇ νὰ παραλάβῃ ἀντίτυπα τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐκ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἵνα διανεμηθῶσιν.

§5Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἔστειλεν ἑκατὸν τεύχη μόνον.

§6Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου μέ πληροφορεῖ ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν ἐστάλησαν διακόσια τεσσαράκοντα τεύχη.

§7Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος Βουλῆς). Σημειώσατε νὰ ἴδωμεν ἂν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. Ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς λέγει ὄχι.

§8Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλάβατε τὸ πρῶτον τεῦχος, τοὐλάχιστον;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§10Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν τὸ ἔχουν λάβει. Δέν εἶναι γενικὸν τὸ γεγονός.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καί ἐρωτήσεων.

§12Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ γίνουν αἱ ἀναφοραί, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω σήμερον νὰ μὴ γίνουν αἱ ἐπερωτήσεις, ἵνα προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἡ κυριωτέρα ἐπερώτησις διὰ τὴν Κωπαΐδα, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδιαφέρεται πρὸ παντὸς ὁ κ. Βουλευτής Ἰωαννίνων, συνεζητήθη χθές διεξοδικῶς εἰς τὴν Γερουσίαν, διαρκεσάσης τῆς συζητήσεως μέχρι τῆς 3ης πρωϊνῆς ὥρας. Θὰ εἶνε ἄλλωστε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας δυσχερές νὰ ἐπαναφέρῃ πάλιν τὴν ἰδίαν συζήτησιν σήμερον.

§13ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις θὰ ἔλθῃ ὁπωσδήποτε εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐὰν θὰ ἔλθῃ σήμερον ἢ τὴν ἐρχομένην Δευτέραν. Ἐγὼ ὑποχωρῶ διὰ σήμερον.

§14Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέν ἔχει λόγον νὰ ἔλθῃ, διότι τὸ ζήτημα ἀνεπτύχθη ἐν πλάτει εἰς τὴν Γερουσίαν.

§15ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν ἐλάβομεν γνῶσιν τί ἐλέχθη, ἐφόσον ἡ συζήτησις ἐγένετο τὴν 3ην πρωϊνήν.

§16Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς λέγω ὅτι χθές ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν Γερουσίαν, συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως. Ἐὰν συζητηθῇ καὶ πάλιν σήμερον ἡ ἐπερώτησις, ὁ κ. Ὑπουργὸς δέν θά ἔχῃ τίποτε νέον νὰ προσθέσῃ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μπούμπουλης, Χαβίνης κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν περὶ βελτιώσεως τῆς συντάξεώς των.

§18Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§19ΑΛ. ΛΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν συνιστῶ.

§20Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν συνιστῶ, κ. Πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀποτάκτων ἀξιωματικῶν τοῦ κινήματος Γαργαλίδη–Λεοναρδοπούλου περὶ ἐπαναφορᾶς των εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§22Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κ. Βουλευταί, ἀπέδειξε μέχρι σήμερον ὅτι εὐμενῶς, εὐμενέστατα ἐξετάζει, συζητεῖ καὶ ἀποδέχεται τὰ αἰτήματα τῶν διαφόρων ἐπαγγελματικῶν τάξεων, τῶν προσφευγουσῶν εἰς αὐτήν. Εἶναι γνωστόν, ἐκ τοῦ παρελθόντος, ὅτι, μετὰ τὸ κίνημα τῶν στρατηγῶν Γαργαλίδη καὶ Λεοναρδοπούλου, ἡ Κυβέρνησις τότε ἀπέταξεν ἐκ τοῦ στρατεύματος ὡρισμένους ἀξιωματικούς. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, διότι μεταξὺ τῶν ἀποταχθέντων τότε ἀξιωματικῶν ὑπῆρξαν ὄντως διακεκριμένοι τοιοῦτοι, τοὺς ὁποίους θὰ γνωρίζουν οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀξιότιμοι στρατιωτικοὶ συνάδελφοι. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ σκεφθῇ ἄν εἶναι δίκαιον, χωρὶς βεβαίως νὰ διαταραχθῇ τὸ σημερινὸν στρατιωτικὸν καθεστώς, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ ληφθῇ καὶ μία πρόνοια ὑπέρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§23Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μολονότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν εὑρισκομένων ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος ὑπάρχουν πολλοὶ ἱκανοί, δέν νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸ γενικώτερον συμφέρον ἡ ἐπαναφορὰ αὐτῶν εἰς τὸ σημερινὸν Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐγένοντο κατά τὸ παρελθόν, ὅπως γνωρίζετε, πολλαὶ ἐπαναφοραὶ τοιούτων ἀξιωματικῶν καὶ πολλαὶ ἐκκαθαρίσεις τῶν ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος ἀξιωματικῶν καὶ ἐπαναφορὰ τῶν ἱκανωτέρων κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ἑκάστοτε κρινουσῶν ἐπιτροπῶν. Ἐδημιουργήθη οὕτω ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἕν Σῶμα ἀξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον, ὡς γνωρίζετε, ἐργάζεται μετὰ μόχθου καὶ κόπου διὰ νὰ καταρτίσῃ καὶ γυμνάσῃ τοὺς στρατιώτας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ προπαρασκευάσῃ τὸν στρατόν τοῦ μέλλοντος. Δέν εἶναι δυνατὸν νὰ διαταράξωμεν τὴν ἡσυχίαν, τὴν ἐργασίαν, τὴν προσπάθειαν τοῦ Σώματος αὐτοῦ, ἐπαναφέροντες στελέχη εὑρισκόμενα ἐκτὸς αὐτοῦ καὶ ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐγκαταλείψαντα τὴν στρατιωτικὴν ἐπιστήμην καὶ τὰ στρατιωτικὰ ἔργα καὶ τὰ ὁποῖα κατ’ ἀνάγκην θὰ ἔλθουν νὰ καταλάβουν ἀνωτέρους βαθμοὺς εἰς βάρος τῶν ὑπηρετούντων. Διότι, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, θὰ χρειασθῇ καὶ χρόνος πολὺς διὰ νὰ ἐνημερωθοῦν εἰς τὰς νέας προόδους τῆς στρατιωτικῆς τέχνης, καὶ μάλιστα εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ κατορθώσουν νὰ ἐνημερωθοῦν, δοθέντος ὅτι, ὅσον παρέρχεται ἡ ἡλικία, τόσον ἡ πρὸς μάθησιν ἱκανότης ἡμῶν μειοῦται. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, ἐπιθυμῶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ κάμω ἔκκλησιν καὶ πρὸς τοὺς ἰδίους τοὺς ἐνδιαφερομένους ὅπως, ἐὰν ἀγαποῦν τὸν στρατὸν καὶ τὴν πατρίδα, παύσουν νὰ ζητοῦν ἐπαναφορὰν εἰς τὸν στρατὸν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν. Ἄν ὅμως οἱ Κύριοι Συνάδελφοι ζητοῦν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς αὐτῶν θέσεως, ἐγώ, συναινοῦντος βεβαίως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶμαι προθυμότατος νὰ συντελέσω εἰς τοῦτο.

§24Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀναγνωρίζω ὡς ἰσχυρούς, ἰσχυροτάτους τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθηκεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὸ ἀδύνατον τῆς ἐπαναφορᾶς τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν κατὰ τὸ κίνημα τῶν στρατηγῶν Λεοναρδοπούλου καὶ Γαργαλίδη ἀπομακρυνθέντων. Βεβαίως, ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτοῦ τοῦ κινήματος μόνον. Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐμεσολάβησαν καὶ ἄλλα κινήματα, καὶ ἑπομένως καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ ἐξῆλθον τοῦ στρατεύματος. Ἀλλ’ ἐφόσον δὲν εἶναι δυνατή, διὰ νὰ μὴ διαταραχθῇ τὸ καθεστὼς τοῦ στρατεύματος, ἡ ἐπαναφορά των, εἶμαι δέ καὶ ἐγὼ πρὸς τοῦτο σύμφωνος, θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἐχόντων πολυετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατεύματι καὶ τῶν μὴ ἀπολαυσάντων συντάξεων, ὡς ἐχόντων μικρὰς τοιαύτας, νὰ μεριμνήσῃ νὰ δώσῃ μίαν σύνταξιν μεγαλυτέραν, διὰ νὰ εἶνε δυνατὸν νὰ ζήσουν καὶ αὐτοὶ ὡς ἀξιοπρεπεῖς πολῖται, ἔστω καὶ ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐθίγη, εἶναι πολὺ σημαντικὸν, σᾶς εἶπε δέ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπαναφορὰν εἰς τὸν στρατὸν τῶν ἐκεῖθεν ἀπομακρυνθέντων ἀξιωματικῶν, τίνες συνέπειαι δύνανται νὰ προκύψουν, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ ἀξιωματικοὶ ἀναγνωρίζουν τίνας συνεπείας δύναται νὰ ἔχῃ μία τοιαύτη ἐπαναφορά. Διὰ τοῦτο, πρέπει δι’ ἄλλου τρόπου νὰ διορθώσωμεν τὴν τυχὸν γενομένην ἀδικίαν, νὰ βελτιώσωμεν τὰς συντάξεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον μικρῶν τοιούτων. Γνωρίζετε ὅμως πόσαι εἶναι αἱ πρὸς τοῦτο δυσχέρειαι, διότι γνωρίζετε πόσους κόπους καὶ πόσας προσπαθείας καταβάλλει ἡ Κυβέρνησις, ἵνα κατορθώσῃ ὑπὸ τὰς συνθήκας τὰς σημερινὰς νὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ οὐσιωδέστατον τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψει της, σκέπτεται νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπήν, ἵνα ἴδῃ ἐάν καὶ κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις τῶν οὕτως ἀδικηθέντων. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω, ἂς μὴ ζητοῦν ὅλαι αἱ τάξεις νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις των σήμερον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, διότι ἠξεύρετε πόσον εἶναι τοῦτο δύσκολον. Πάντως, θὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ ὑποδείξῃ καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐξευρέσεως τῶν ἀναγκαιούντων πόρων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς κατωτέρων ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ξηρᾶς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ζητούντων αὔξησιν τῶν συντάξεων.

§27Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Συνιστᾶται, κ. Πρόεδρε.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τρικούπης, Λ. Παπαθανάσης κ. λπ, ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Κοινότητος Παλαιοκερασιᾶς περὶ χορηγήσεως πιστώσεων διὰ τὴν κατασκευὴν τεχνικῶν ἔργων κλπ.

§29Σ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Συνιστῶμεν, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς Συνομοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν Ναυπλίου.

§31Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Συνιστᾶται, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀναφορά.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιρώνης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑλληνοαμερικανικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος περὶ δραχμοποιήσεως.

§33Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ πληροφορηθῶ ἂν θὰ εἰσαγάγητε, ὡς εἴχετε ὑποσχεθῆ, νομοσχέδιον ἐπανορθωτικὸν μιᾶς ἀδικίας ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τῆς δραχμοποιήσεως εἰς τοὺς καταθέτας ὁμογενεῖς τῆς Ἀμερικῆς. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα παραμένει ἐκκρεμὲς μέχρι τῆς στιγμῆς, θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην σας, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ τοιοῦτον νομοσχέδιον ἐπανορθοῦν μίαν προφανεστάτην ἀδικίαν.

§34Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Συνενώνω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς ἀδικίας, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπανορθωθῇ.

§35Ν. ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, διότι, πράγματι, οὗτοι ἔχουν ἀδικηθῆ πολύ.

§36Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Συνιστῶ νὰ ληφθῇ τὸ ταχύτερον μέριμνα διὰ τοὺς ἀρχικοὺς τούτους καταθέτας, καὶ εἰδικώτερον τοὺς ἐξ Ἀμερικῆς ἕλληνας βιοπαλαιστάς, οἵτινες μὲ τὴν ἐν Ἀμερικῇ ἐντατικὴν ἐργασίαν των καὶ μὲ μόχθους συνέλλεξαν τὰς οἰκονομίας των καὶ ἐμπιστευόμενοι τὴν πίστιν τῆς προσφιλοῦς των πατρίδος, ἀπέστειλαν τὰς οἰκονομίας των εἰς τὰς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζας πρὸς ἐνίσχυσιν γενικωτέραν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Τὸ ἀπαίσιον ὅμως ἐκεῖνο Διάταγμα ἐδήμευσε τὰς οἰκονομίας των καὶ ἔπληξε καιρίως τούτους δραχμοποιῆσαν εἰς ἑκατὸν δραχμὰς τὸ δολλάριον, ἐνῶ ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ ἐπληρώνετο 180 καὶ 200 δραχμάς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπεσχέθη νὰ μελετήσῃ τὰς δικαίας ταύτας ἀξιώσεις τῶν ἐκ τῆς δραχμοποιήσεως πληγέντων καὶ ἀναμένομεν νὰ ἐκπληρωθοῦν καὶ ἐμπράκτως αἱ ἱκανοποιητικαὶ αὐταὶ προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§37Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§38ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κατόπιν τῶν συστάσεων τῶν γενομένων ὑπὸ τῶν κ. Βουλευτῶν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ κατόπιν συγκεντρώσεως αἰτήσεων καὶ παραπόνων τῶν ἐνδιαφερομένων, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν ὀγκώδη φάκελλον, συνέστησα εἰδικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας τὸ ἔργον εἶναι ἤδη εἰς τὸ τέρμα. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή, ἐξετάσασα ὅλας τὰς περιπτώσεις, μοὶ ἀνεκοίνωσε προχθές, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης της καὶ δὲν ὑπολείπεται παρὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ νὰ ἴδῃ εἰς ποῖα συμπεράσματα κατέληξεν ἡ ἐν λόγῳ ἐπιτροπή. Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὴν Βουλὴν νὰ ἔχῃ ἐπί τινα ἀκόμη χρόνον ὑπομονήν, διότι τὸ Ἀναγκαστικὸν Διάταγμα, καθὼς γνωρίζετε, εἶναι ἀκανθῶδες καὶ περιέχει μεγάλας δυσχερείας.

§39Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ποῖον, ἔστω καὶ ἀκροθιγῶς, εἶναι τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ; Δυνάμεθα νὰ μάθωμεν;

§40ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μὴ μὲ ἀναγκάσῃ νὰ κάμω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τόσον προώρως δηλώσεις ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ μελετηθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς συσταθείσης ἐπιτροπῆς καὶ ἀποφασίσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐστρατιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς ὁμάδος παλαιῶν πολιτευτῶν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν.

§42ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἐκκρεμὴς πρότασις περὶ ἐπανορθώσεως ἑνὸς ἀδίκου, μιᾶς ἀνισότητος, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, νὰ εἰσαγάγῃ τὴν πρότασιν ταύτην, ἥν ἄλλως ἐξ ἀρχῆς υἱοθέτησε, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λήξῃ ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ἐπανορθωθῇ μία προφανὴς ἀδικία καὶ μία προφανὴς ἀνισότης.

§43ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τίς εἶναι ἡ ἀδικία αὐτή, κ. Συνάδελφε;

§44ΓΡ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Θέλετε νὰ σᾶς τὴν εἴπω;

§45Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Κύριοι, πολιτικοὶ ἄνδρες, καταναλώσαντες ὁλόκληρον τὸν βίον αὐτῶν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, ἐστερήθησαν τῶν εὐεργετημάτων τῶν χορηγηθέντων διὰ τοῦ νόμου περὶ Αὐτασφαλείας Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν, ἀφ’ ἑνὸς μέν, διότι εὑρέθησαν μακρὰν τοῦ Κοινοβουλίου, λόγῳ ἡλικίας, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἕνεκα τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν. Δικαίως συνεπῶς εὑρίσκονται ἐν πλήρει δικαίῳ σήμερον διαμαρτυρόμενοι. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅπως σχηματισθῇ μία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καὶ ἐξετάσῃ τὸ νομοθέτημα ἀπὸ στατιστικῆς ἀπόψεως, ἀπὸ οἰκονομικῆς, καὶ ἐν γένει ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, οὕτως ὥστε νὰ φέρῃ μίαν ἔκθεσιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας νὰ γίνῃ ἕν ἄρτιον νομοθέτημα ὑπέρ πάντων τῶν πολιτευτῶν τούτων.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Συμμεριζόμεθα ἀνεπιφυλάκτως τὰς γνώμας τῶν κ. κ. Συναδέλφων καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἄν ἤθελε δέ, καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κατηρτίζετο μία ἐπιτροπὴ ἐκ βουλευτῶν ὅλων τῶν παρατάξεων, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸν ἰσχύοντα νόμον τῆς συντάξεως τῶν Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν καὶ ἐπιφέρῃ ὅλας τὰς τροποποιήσεις, αἵτινες ἤθελον καταστήσει τοῦτον περισσότερον δίκαιον.

§47Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον συνηγόρησαν ταύτην τὴν ἑσπέραν οἱ κ.κ. Βουλευταί, κεῖται ἐντὸς τῆς σκέψεως τῆς Κυβερνήσεως. Δέν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ μὴ μετάσχουν τοῦ Ταμείου καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑφισταμένου νόμου, δέν μετέχουν. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ἄν νομίζει ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἐπιτροπή, νὰ συγκροτηθῇ ἀπόψε ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἢ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ὥστε νὰ καταρτισθῇ ἡ σχετικὴ τροπολογία καὶ ψηφισθῇ αὕτη ἐντὸς τῶν ἡμερῶν τούτων πρὸ τῶν διακοπῶν.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐκτὸς αὐτῆς τῆς δικαίας ἀπόψεως, ἡ ὁποία εὑρίσκει τόσον ὁμόφωνον ἀναγνώρισιν εἰς τὴν Βουλήν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐπίσης δίκαιαι τροπολογίαι. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ στέρξητε εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς ὡς εἴρηται ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως ἡ προθεσμία πρὸς ὑποβολὴν τῶν πορισμάτων της εἶναι σύντομος.

§49Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τοῦτο δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, νὰ μετάσχουν δηλ. καὶ ἄλλοι βουλευταί πρώην, οἱ ὁποῖοι δὲν περιλαμβάνονται ἐν τῷ νόμῳ. Εἶνε τοῦτο ἀπολύτως δίκαιον καὶ τὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον ἐκδηλοῦται ἐκ μέρους τῶν κ. Βουλευτῶν ἀποδεικνύει πόσον βαθεῖα εἶναι ἡ ἀλληλεγγύη ἡ ὑφισταμένη μεταξὺ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ συστήσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ἐκ πέντε ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν. Νομίζω ὅτι αὐτοὶ θὰ εἶναι ὑπεραρκετοὶ ἵνα μελετήσουν τὸ ζήτημα καί προσκομίσουν τὰς ἀντιλήψεις των.

§50Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ (Πρόεδρος Βουλῆς). Τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἐν γνώσει καὶ ἐμοῦ, ὅστις καὶ συνέταξα τὴν ὑπὸ συζήτησιν πρότασιν, ὥστε νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτὸ Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταί, οἵτινες δὲν ἔτυχε νὰ εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ καθ’ ὃν χρόνον ἐψηφίσθη ὁ νόμος. Τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἐμφορούμενος ὑπὸ τῶν αὐτῶν διαθέσεων, συνενοήθη μετ’ ἐμοῦ καὶ παρέλαβε τὸ νομοσχέδιον ἵνα τὸ μελετήσῃ. Ἔφθασε δέ καὶ ἐκεῖνος εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετασθοῦν μερικὰ ζητήματα, ἐκεῖνα περὶ τῶν ὁποίων ταύτην τὴν στιγμὴν ὁμιλοῦμεν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα λέγομεν ὅτι πρέπει νὰ συστήσωμεν Ἐπιτροπήν. Ἀνέλαβε δηλαδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ καταρτίσῃ τὴν ἐπιτροπήν. Δέν ἔχομεν παρὰ — καὶ μάλιστα θὰ ὁμιλήσω καὶ κατ’ ἐντολὴν τῆς Βουλῆς,— νὰ ὑπενθυμίσωμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν μελέτην τῶν ζητημάτων, τὰς στατιστικὰς κλπ., διότι, ἄν καταρτισθῇ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ἐπιτροπή, δέν ἠμπορῶ νὰ γνωρίζω ποῦ θὰ καταλήξωμεν.

§51ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ σᾶς δώσω μερικὰς πληροφορίας, κ. Συνάδελφοι, συμπληρωματικῶς. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Πρέπει ὅμως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ Ταμεῖον αὐτὸ θὰ ἠδύνατο νὰ κλονισθῇ ἐν ᾗ περιπτώσει προβῶμεν εἰς τροποποιήσεις, χωρὶς νὰ ἔχωμεν σαφῆ δεδομένα περὶ τῶν συντάξεων καὶ τῶν περισσευμάτων καὶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσήρχοντο ὡς μέτοχοι εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτό, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπηυξάνετο ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ ἀνέθηκα εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ συλλέξῃ τὰ στοιχεῖα ἐξ ὧν θὰ πεισθῶμεν ἄν ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ταμείου αὐτοῦ δέν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὸν κλονισμὸν αὐτοῦ. Βεβαίως, τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι δυσχερὲς νὰ συλλεγῶσιν. Εἰς τὴν Βουλήν, τώρα μόλις, συνεστήθη ἕν τμῆμα μικρόν, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε τὴν συλλογὴν τῶν στοιχείων τῶν μέχρι τοῦδε ἐκλεγέντων καὶ διατελεσάντων βουλευτῶν. Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε συλλεγέντων στοιχείων, εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀναμφιβόλως θὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν, ὥστε νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ ἄλλοι ἠσφαλισμένοι Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταὶ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δέν διετέλεσαν τοιοῦτοι κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον. Ἐλπίζω ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ ἔχω πλήρη τὸν κατάλογον τῶν μελλόντων μετόχων τοῦ Ταμείου αὐτοῦ, ὁπότε θὰ καταρτισθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Οὐδεὶς λοιπὸν λόγος συντρέχει διὰ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς.

§52Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δέν εἶναι αὐτὴ ἡ μόνη ἔλλειψις τοῦ νόμου. Οἱ προλαλήσαντες κ. Συνάδελφοι ἔχουν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ νόμος ἔχει καὶ ἄλλας ἀτελείας. Ἑπομένως, ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἀναγκαιοτάτη. Οὐδὲ στέργει ἡ Βουλὴ εἰς τὴν μεμονωμένην αὐτὴν τροπολογίαν. Εἶναι αὕτη μία ἀπὸ τὰς πολλὰς ἀδικίας καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ στέρξητε εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς, μέ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι, ὅταν ζητοῦμεν τήν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, δέν τὸ κάμνομεν πρὸς κωλυσιεργίαν.

§53ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δέν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ὅταν σᾶς φέρω τὸ νομοσχέδιον θὰ εἶσθε εἰς θέσιν....

§54Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ἔλθῃ τὸ νομοθέτημά σας εἰς τὴν ἐπιτροπήν, νὰ τὸ συζητήσωμεν μαζὶ μέ τὰς ἄλλας προτάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς...

§55ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀναμφιβόλως θὰ τὸ παραπέμψωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπότσαρης.

§57Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα ὑπέρ τῶν παλαιῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὸν βίον των ὑπέρ τῶν κοινῶν, σήμερον δέ εὑρίσκονται πλέον, λόγῳ χρονικοῦ ὁρίου εἰς τὸ περιθώριον τῆς πολιτικῆς ζωῆς. Ἐφόσον ἡ σύμπτωσις αὕτη παρατηρεῖται εἰς ὅλας τὰς πλευράς, δέν ἀποδίδω καμμίαν σημασίαν εἰς τὸ ἂν θὰ καταρτισθῇ ἢ ὄχι ἐπιτροπή, διότι εἴτε καταρτισθῇ, καὶ βουλευταί συνερχόμενοι ὑποδείξουν τὰς διαφόρους περιπτώσεις, ἐρευνῶντες τὸ θέμα, περιλαμβάνοντες δηλ. ὅλας τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ περάσουν εἰς τὸν νόμον, εἴτε δὲν καταρτισθῇ τοιαύτη, ἀλλ’ οἱ βουλευταὶ σποράδην μεταφέρωσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τὰς ἀντιλήψεις των, παρατηρῶ ὅτι ἡ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐξασφαλίζει τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὀφείλουν νὰ ληφθοῦν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει, εἶναι νὰ μὴ ἀποτελματωθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, δεδομένης μακρᾶς χρονικῆς παρατάσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθέν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι οἱ πόροι τοῦ Ταμείου θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αὐτῶν περιπτώσεων....

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἔχει ὑπ’ ὄψει ἡ Βουλή, ὅτι τὸ ζήτημα εἶνε ὑπὸ μελέτην. Καὶ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι χρήζει τὸ ζήτημα μιᾶς μελέτης οἰκονομικῆς φύσεως διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς τὸ Ταμεῖον θὰ δύναται νὰ παραμείνῃ ἀκλόνητον καὶ νὰ ἐνεργήσῃ νὰ προστεθοῦν καὶ νέα μέλη. Αὐτὴ ἡ ἐργασία θὰ ἐγίνετο καὶ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς προκαταρκτικῶς. Δὲν ὑπολείπεται συνεπῶς τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ παρακαλέσω τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἵνα τὸ ταχύτερον φέρῃ τὴν μελέτην.

§59ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μέχρι τέλους τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος.

§60Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύναται ταὐτοχρόνως νὰ συσταθῇ καὶ ἡ ἐπιτροπή.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάλλωσης ἐπὶ ἀναφορᾶς Β. Κοντοβράκη περὶ κακοποιήσεώς του ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων.

§62Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὰς θλιβερὰς σκηνάς αἱ ὁποῖαι συνέβησαν πρὸ δύο μηνῶν εἰς τήν Μητρόπολιν Ἀθηνῶν εἰς βάρος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ὑπὸ παλαιοημερολογιτῶν, παρίστατο καὶ εἷς συμπολίτης μου, ἑβδομηκοντούτης, ὁ ὁποῖος ἐτραυματίσθη ἀπὸ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα εἰς τὴν κεφαλήν, ἔπαθε δέ καί κάταγμα τῆς χειρὸς καὶ ὡδηγήθη εἰς τὴν Πολυκλινικήν πρὸς θεραπείαν. Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἤρκουν ταῦτα, κατόπιν ὑπεβλήθη καὶ μήνυσις κατ’ αὐτοῦ, ὡς πρωταιτίου τῶν σκηνῶν. Συνεπείᾳ τῆς μηνύσεως ταύτης προεφυλακίσθη οὗτος καὶ παραμένει προφυλακισμένος, καίτοι εἶναι γέρων 70 ἐτῶν καὶ παράλυτος τοὺς πόδας. Εἶναι ἓν ἐρείπιον, τὸ ὁποῖον δέν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦτο ἀρχηγὸς τῆς στάσεως. Εἶχεν ἁπλῶς τὰς ἰδέας του ὡς παλαιοημερολογίτης, ὅπως εἶναι δυνατὸν καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης νὰ ὑπάρχωσι βουλευταί ἔχοντες τοιαύτας ἰδέας, καὶ μετέβη ἐκεῖ, ἐπειδὴ τοῦ εἶπον «πᾶμε νὰ κάμωμε μίαν διαμαρτυρίαν». Ὁ ἀστυφύλαξ διὰ νὰ καλύψῃ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἔκαμε, διότι τὸ κάταγμα ἦτο σοβαρώτατον, τοῦ ὑπέβαλε μήνυσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν ὅτι ἡ κατηγορία ἡ ὁποία εἶχε χαρακτηρισθῆ ὡς στάσις, μετετράπη εἰς ἀντίστασιν κατὰ τῆς ἐξουσίας. Ἀλλ’ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ δέν ἐννοεῖ νὰ ἀποφυλακίσῃ ἐπὶ ἐγγυήσει οὔτε τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος συμπολίτην μου, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς συγκατηγορηθέντας. Ἤθελον λοιπὸν νὰ παρακαλέσω ἀφ’ ἑνὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ του νὰ προβῇ εἰς συστάσεις παρὰ τῇ εἰσαγγελικῇ ἀρχῇ, ἵνα εἰσαγάγῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὸ Συμβούλιον τὰς αἰτήσεις τῶν κατηγορουμένων, διὰ νὰ ἀποφυλακισθοῦν οὗτοι...

§63ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς ὀνομάζεται ὁ παθών;

§64Ι. ΜΑΛΛΩΣΗΣ. Κοντοβράκης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπίσης νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς εὐθύνης τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς ὁ κ. Π. Μπούμπουλης.

§66Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ εἶχα καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Δυστυχῶς, ἡ Ἀστυνομία μεταχειρίζεται τὰ κλόμπ καὶ ἐναντίον τῶν δυστυχῶν πολιτῶν οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται καὶ ὕστερα διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἰδικάς της πράξεις ὑποβάλλει τὰς σχετικὰς μηνύσεις καὶ παρουσιάζει ἕνα γέροντα 70 ἐτῶν, τὸν Κοντοδράκην, ὡς ἀρχηγὸν στάσεως. Ἄς μὴ γελοιοποιοῦνται, ἂν μὴ τίποτε ἄλλο, καὶ αἱ φράσεις εἰς τὰ σοβαρώτερα τῶν πραγμάτων, διότι, ὅταν λέγωμεν ἀρχηγὸν στάσεως τὸν Κοντοδράκην, ἀρχίζει πλέον ἡ γελοιοποίησις τῆς στάσεως. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μετέλθωσι τέλος πάντων τὰ νόμιμα ἐκεῖνα μέσα πρὸς ἀπαλλαγὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§67Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖα εἶναι τὰ νόμιμα μέσα;

§68Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νὰ δώσητε ἀμέσως χάριν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὰ χάρις δίδεται, ὅταν ὑπάρχει καταδίκη.

§70Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἷς ἄνθρωπος ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τοῦ ἀλλάξουν τὰς ἡμέρας ποὺ ἐδόξαζε τοὺς ἁγίους του, πρέπει νὰ εἶναι 2½ μῆνας φυλακή;

§71Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι νὰ συστηθῇ ταχεῖα ἐνέργεια ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω πρὸς τοῦτο τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ στείλῃ πρὸς αὐτὸν τὰ πρακτικά, νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὸ ταχύτερον.

§72ΓΡΗΓ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προσθέτω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις διὰ νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται ἐκ μέρους τῆς δικαιοσύνης εἶναι ὑπέρβασις πάσης δικαιοσύνης διότι πλάσσεται ἕν ἀνύπαρκτον ἔγκλημα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργηθῇ περίπτωσις προφυλακίσεως, καὶ ὅταν οἱ κατηγορούμενοι προεφυλακίσθησαν, μένουν ἔπειτα ἐν ταῖς φυλακαῖς ἐπὶ μῆνας, ἴσως καὶ ἐπὶ ἔτη μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν ὕστερα ἀπὸ πολλὰς κακώσεις καὶ ὕστερα ἀπὸ πολλὰς δεινοπαθείας, τὰς ὁποίας θὰ ὑποστοῦν εἰς τὰς φυλακάς. Δέν εἶναι μόνον ὁ ἄνθρωπος αὐτός. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι μένουν εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὸ αὐτὸ ζήτημα. Εἶνε καθαρὰ ὑπέρβασις παντὸς μέτρου, καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συστήσῃ μεγαλυτέραν δικαιοσύνην εἰς τὰς καταδιωκτικὰς ἀρχάς.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταθέτει σχέδιον νόμου: «Περὶ μειώσεως τοῦ φόρου οἴνου ἐσοδείας 1933 τῆς περιφερείας Μαντινείας».

§74Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι γνωστὸν, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἡ πανεπιστημιακὴ νεολαία ἐξωθεῖται εἰς ἀπεργίαν...

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐτελείωσεν ἡ ἀπεργία. Μὴ φέρετε τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν.

§76Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐφόσον μοὶ ἐδόθη τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω, κ. Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω διὰ νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ δέχομαι ὅτι ἐτελείωσεν ἡ ἀπεργία, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐλέγξω τὴν Πανεπιστημιακὴν Σύγκλητον, ἡ ὁποία στενῶς καὶ αὐστηρῶς, αὐστηρότατα ἐφαρμόζει τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου.

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἐγγεγραμμένη ἐπερώτησις;

§78Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δέν εἶνε ἐπερώτησις, εἶναι ἐρώτησις. Εἶχον ἐπερώτησιν τῆς ὁποίας παρητήθην, κατόπιν τῆς χθεσινῆς ὑμῶν δηλώσεως, ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῶμεν τῶν ἐπερωτήσεων, ἐφόσον θὰ ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἁπλῆς ἐρωτήσεως.

§79Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέν θέλω νὰ σᾶς ἐμποδίσω, ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι κατὰ τὰς ἀνωμαλίας πρέπει νὰ φροντίζωμεν νὰ εἴμεθα ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ἱκανοὶ νὰ ὠθῶμεν αὐτάς.

§80Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν ρίπτω ἔλαιον εἰς τὴν πυράν. Ἐγὼ θέλω νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται....

§81Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Βουλευτά....

§82Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὄχι ἀκόμη. Δέν θέλω πληροφορίας.

§83Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐξ Ὀλυμπίας καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον κάμνω τὴν δήλωσιν μέ πολλὴν ἱκανοποίησιν, ὅτι ἡ ἀπεργία, ἄς τὴν ὀνομάσωμεν οὕτω, διότι εἶνε εἷς μονολεκτισμός, ὁ ὁποῖος σημαίνει μίαν πρόθεσιν διαμαρτυρίας, τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ κάμουν οἱ φοιτηταί, διότι ὁ ὅρος αὐτὸς δέν νομίζω ὅτι ἐκφράζει καλῶς τὴν ἐνέργειαν ἐν προκειμένῳ....

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡ ἀποχή.

§85Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λοιπόν, ἡ ἀποχὴ τῆς φοιτητικῆς νεολαίας ἔληξε σήμερον. Ἑπομένως ζήτημα τοιοῦτον, ἂς τὸ εἴπωμεν ἀποχῆς, δέν ὑπάρχει, καὶ ἑπομένως δύνασθε νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς αὐτὴν τὴν δήλωσίν μου.

§86Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἤθελον νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, διότι ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ὅτι ὁ νέος ὀργανισμός δέν ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ.

§87Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅταν γίνῃ ἡ συζήτησις....

§88Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κανονικῶς γίνεται ἡ συζήτησις, διότι ὑπέβαλον οἱ φοιτηταὶ αἴτησιν καὶ ἐνεγράφην καὶ ἐγὼ μεταξὺ τῶν ἄλλων συναδέλφων καὶ ἑπομένως εὑρίσκομαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλ’ ἐγὼ δέν πρόκειται νὰ ἐλέγξω ὑμᾶς, διότι, ἐὰν ἤθελον νὰ ἐλέγξω, θὰ ὑπέβαλον ἐπερώτησιν. Καὶ εἶχον ὑποβάλει τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλ’ ἐφόσον τὸ ζήτημα ἐλύθη, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν εἶναι ἀληθές ἢ ὄχι, ὅτι ὁ νέος ὀργανισμός τοῦ Πανεπιστημίου δέν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Διότι, ἐὰν εἶχον τὸ δικαίωμα καὶ ἂν δέν ἤθελον νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, ἐφόσον πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς συζήτησιν σπουδαιοτάτου ζητήματος, τοῦ Προϋπολογισμοῦ, θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου περιέχονται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀπορῶ πῶς ἐγένοντο δεκταί. Δέν ἠξεύρω ἐὰν ἐγένοντο δεκταὶ παρ’ ὑμῶν ἢ καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Παπανδρέου τὸν πρὸ ἡμῶν Ὑπουργόν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω μόνον νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα εὐμενῶς ὅπως ἐξετάζετε ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα, διότι ἐὰν ὑμεῖς δέν προσηλοῦσθε εἰς τὴν στενὴν ἀντίληψιν τῶν Πανεπιστημικῶν Ἀρχῶν, ἐν ἀντιθέσει πρός τὴν νεότητα, ἡ ὁποία ζῇ εἰς ἕν περιβάλλον ἄλλο καὶ δέν γνωρίζει τὴν στυγνὴν πραγματικότητα τῆς ζωῆς, βεβαίως δέν θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ ἀπεργία ἐπὶ δεκαπενθήμερον ἐπὶ βλάβῃ, πρὸ παντός, τῶν τριτοετῶν καὶ τεταρτοετῶν φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τὰ ἐργαστήρια τὰ Πανεπιστημιακά. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην καὶ ἐκτίμησιν πρὸς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἀξίαν σας ὡς Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι σᾶς ἀναγνωρίζω, ὅπως καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, καὶ αἱ δύο πτέρυγες, ὅτι εἶσθε μέγας ἀνθρωπιστής. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον καὶ παύω νὰ ὁμιλῶ, διὰ νὰ μὴ ἐνοχλῶ καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ὁ κ. Μυλωνᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§90ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν θὰ ἐξετάσω, κ. Συνάδελφοι, τὴν δημοσιονομικὴν ἁπλῶς πλευρὰν τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Εἴμεθα ἄλλωστε περίπου σύμφωνοι μέ τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁπίους μᾶς ἐξέθηκε καὶ χθές συμπληρωματικῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς συγκεφαλαιώσεως τῶν μεταβολῶν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Συμφωνοῦμεν δηλαδή, ὅτι, κατόπιν τῆς ἐξελίξεως τῶν εἰσπράξεων, ὄντως τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον προεβλέπετο διὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν, θὰ καλυφθῇ. Ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἔχῃ μερικὰς ἀντιρρήσεις, διότι ὑπάρχουν ψηφισθέντα ἢ ψηφισθησόμενα νομοσχέδια καὶ τροπολογίαι συνεπαγόμενα νέας δαπάνας, μίαν ἀπρόβλεπτον δηλαδὴ ἀκόμη ἐπαύξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὸ ἀποθεματικὸν διά τε τὰς ἀναπληρωματικὰς καὶ ἐκτάκτους πιστώσεις, ὡρίσθη, ὡς μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, κατόπιν τῶν μεταβολῶν, εἰς διακόσια δώδεκα ἑκατομμύρια ἐν συνόλῳ μαζὶ μέ τὰς ἐνισχύσεις τὰς ὁποίας ἐπέφερε διὰ τῶν μεταβολῶν, ἀπέναντι διακοσίων τεσσαράκοντα ἑκατομμυρίων ἀποθεματικοῦ τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἐάν ἐκ τῶν διακοσίων δώδεκα ἑκατομμυρίων ἀφαιρεθοῦν τὰ ἤδη διατεθέντα καὶ τὰ ἀσφαλῶς διατεθησόμενα (120 ἑκατομμύρια διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀπὸ 1ης Δεκεμβρίου ἐ. ἔ., δέν μένουν εἰμὴ μόνον τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια μέχρι τέλους τῆς χρήσεως διαθέσιμα. Ἑπομένως, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀμφιβάλῃ ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν κάλυψιν καὶ ἄλλων ἀναπληρωματικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων ποὺ θὰ χρειασθοῦν. Παρὰ ταῦτα, καὶ ἐγὼ δέν ἔχω φόβους ἀνισοσκελίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δέν θὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερεστέραν ἔρευναν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τῶν προβλέψεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὴν σημερινήν μου ἀγόρευσιν θὰ τὴν ἀπασχολήσῃ ἄλλο τι οὐσιαστικώτερον. Ποία εἶναι ἡ ἐπίδρασις τῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς μας οἰκονομίας διὰ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ἐξόδων, τῆς ἐλαττώσεως ἢ τῆς αὐξήσεως αὐτῶν, τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἐξ ἄλλου ποία ἡ ἐπίδρασις τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων διὰ φορολογιῶν. Καὶ διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου, εἶνε ἐπάναγκες νὰ ἐπισκοπήσω τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Χώρας καὶ νὰ προσπαθήσω δι’ ἀριθμῶν νὰ τὴν ζωγραφίσω. Κύριοι, εἶνε γνωστόν, ὅτι ἡ Χώρα μας, συνεπείᾳ τῆς κρίσεως, ὑπέστη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μίαν σημαντικὴν πτῶσιν τοῦ ἐθνικοῦ της εἰσοδήματος. Ἀπὸ τεσσαράκοντα καὶ πλέον δισεκατομμύρια σταθεροποιημένων δραχμῶν, ἐπέσαμεν εἰς τὰ εἴκοσιν ὀκτὼ δισεκατομμύρια σημερινῶν δρχ. Σημειώσατε ὅτι δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἀναφέρω, εἶναι περιττὸν ἑκάστοτε νὰ μνημονεύω καὶ τὰς πηγάς των, διότι τοὺς παρέλαβον εἴτε ἀπὸ τὴν ἐπιμεμελημένην ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἴτε ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῆς δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς, εἴτε ἀπὸ τὰ δημοσιεύματα τῆς Διευθύνσεως Στατιστικῆς ἢ τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, εἴτε τέλος ἀπὸ τὴν οἰκονομικήν ἐπετηρίδα τῶν Ἑλληνικῶν Τραπεζῶν.

§91Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Ἠμπορεῖ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα νὰ ἐξακριβωθῇ ἀκριβῶς;

§92ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κατὰ προσέγγισιν, ὅπως εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Πάντως, ἡ πτῶσις αὐτὴ εἶναι ἀναμφισβήτητος καὶ θὰ τὸ ἴδητε ἐκ τῆς περαιτέρω ἐρεύνης. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ οἰκονομία μας εἶναι ἐξηρτημένη ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν κατ’ ἐξοχήν. Βεβαίως, ὑπάρχει οἰκονομικὴ ἀλληλοεξάρτησις μεταξὺ ὅλων τῶν Κρατῶν, ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς εἰς μεγάλην κλίμακα ἐξαρτᾷ τὴν οἰκονομίαν της ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπήν, τόσον ἐξάγουσα τὰ εὐγενῆ γεωργικὰ προϊόντα της, ὅσον καὶ εἰσάγουσα σῖτον καὶ ἄλλα προϊόντα, καὶ τέλος ποριζομένη εἰσοδήματα ἀπὸ τὴν ἐργασίαν τῆς ναυτιλίας μας ἀνὰ τὸν κόσμον καὶ τῶν μεταναστῶν ἐν τῇ ξένῃ. Ἑπομένως ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς Χώρας ἔχει ἄμεσον ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς οἰκονομίας. Οὕτω τῷ 1929 εἴχομεν τριάκοντα πέντε ἑκατομμύρια χρυσῶν λιρῶν εἰσόδημα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἐν συνόλῳ καὶ κατὰ τὸ 1932 ἐπέσαμεν εἰς τὰ δεκατέσσαρα ἑκατομμύρια. Ἢ κατ’ ἄλλον ὑπολογισμόν, τῷ 1931 εἴχομεν 961.164 χρυσῶν δραχμῶν καὶ τῷ 1932 437.256 χρυσῶν δραχμῶν, δηλ. μείωσιν 55%. Ἡ ἀναλογία αὐτὴ εἶναι 30% ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς ἐμπορευμάτων καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον εἶναι ἐκ τῶν ἄλλων πόρων. Εἰδικώτερον ὡς πρὸς τὴν πτῶσιν τῆς ἐξαγωγῆς μας, χαρακτηριστικὸν εἶναι καὶ τοῦτο. Τῷ 1932, παρὰ τὴν εὐφορίαν καὶ τὴν αὔξησιν τῆς ἐξαγωγῆς γεωργικῶν προϊόντων μας κατὰ 35 χιλιάδας τόννων, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1931, ἐν τούτοις ἔχομεν μείωσιν τοῦ εἰσαγομένου συναλλάγματος, συνεπείᾳ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν κατὰ 1.315.787.000 σταθεροποιημένων δραχ. Ἑπομένως μεγαλύτερον ποσὸν ἐξαγωγῆς καὶ μικρότερον ποσὸν εἰσοδήματος. Τὸ σπουδαιότερον ἐξαγωγικὸν προϊόν, ὁ καπνός, ἔχει τὴν ἑξῆς κατιοῦσαν ἐξέλιξιν: Τῷ 1930 ἐξαγωγὴ τόννοι 49.195, ἀξίας 3.382.003.600 δραχ. Τῷ 1931 τόννοι 43.045, ἀξίας δραχμῶν 2.248.556.200 καὶ τῷ 1932 τόνοι 35.302 ἀξίας δραχμῶν 1.821.866.530. Λαμβανομένης δὲ ὑπ’ ὄψιν τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, ἡ ἀξία αὕτη εἶνε ἔτι μειωμένη. Ἀντιστρόφως, παρατηροῦμεν ὅτι, ὡς πρὸς τὰ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀντικείμενα, καὶ παρὰ τὴν πτῶσιν τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων, πληρώνομεν, ἕνεκα τῆς ὑψώσεως τοῦ συναλλάγματός μας, περισσότερα ἀπὸ ὅσα ἐπληρώναμεν ἄλλοτε, διὰ πολλὰ εἴδη. Π. χ. τῷ 1932, καίτοι εἰσηγάγομεν 61.390 ὀλιγωτέρους τόννους σίτου, συνεπείᾳ τῆς καλῆς μας ἐσοδείας, ἐν τούτοις, λόγῳ τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς, ἐπληρώσαμεν 33.453.500 δραχμῶν παραπάνω ἀπὸ τὸ 1931. Σημειώσατε δὲ ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου τείνουν νὰ αὐξήσουν. Εἰς τοῦτο θὰ συμβάλῃ καὶ μία διεθνὴς συμφωνία, εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς μὴ ὤφειλε, μετέσχε καὶ ἡ Ἑλλάς, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιδιώκεται ἡ βελτίωσις τῆς τιμῆς τῶν σιτηρῶν καὶ ἑπομένως ἡ ἐπιβάρυνσίς μας. Ἐνῶ ἀντιστρόφως παρατηροῦμεν, ὅτι δὲν ἔχομεν προσεχεῖς ἐλπίδας βελτιώσεως τῶν τιμῶν τῶν ἐξαγομένων προϊόντων μας, καὶ τοῦτο, διότι, ὡς πρὸς μὲν τὴν σταφίδα, αὐξάνουν οἱ συναγωνισταί, ὡς πρὸς δὲ τὸ ἔλαιον, διότι ἐπεκτείνονται καταπληκτικῶς αἱ ἐλαιοφυτεῖαι (εἰς τὴν Ἱσπανίαν, Τύνιδα, Ἀλγέριον κλπ.) καὶ διότι γίνεται εἷς ἄγριος πόλεμος μὲ τὸ σπορέλαιον καθ’ ὅλον τὸν κόσμον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐσυνήθισαν οἱ βόρειοι λαοί. Ὡς πρὸς τὸν οἶνον, ἐπίσης παρατηροῦμεν αὔξησιν παραγωγῆς εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Τέλος, ὡς πρὸς τὸν καπνόν, ἔχομεν βεβαίως μίαν πλεονεκτικὴν θέσιν, λόγῳ τῆς ποιότητος, ἀλλ’ ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ ἐπεκταθῇ δι’ ἄλλων ἐφθηνοτέρων ποιοτήτων ἡ ὑποκατάστασις εἰς τὰ ἀνατολικὰ καπνά, τὰ ὁποῖα, ἐφέτος μάλιστα βαρύνει ἡ ηὐξημένη παραγωγὴ καὶ παλαιὰ ἀποθέματα. Ἀρκεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ἐνῶ προπολεμικῶς ἡ ἀνάμιξις τὸ χαρμάνι, ἦτο διὰ τὰ ἀνατολικὰ καπνὰ περὶ τὰ 15% ἔπεσεν εἰς 7% καὶ κάτω, λόγῳ τῶν ἐφθηνοτέρων κατωτέρων ποιοτήτων. Σήμερον λοιπόν, ἐὰν δὲν καταβάλωμεν μεγάλας προσπαθείας αὐξήσεως τῆς ἐξαγωγῆς, καὶ δὴ συμβατικῶς, δὲν δικαιολογεῖται ἡ αἰσιοδοξία διὰ μίαν σταθερὰν προτίμησιν τῆς ἰδικῆς μας παραγωγῆς καπνοῦ αὐτομάτως καὶ ἂν ἀκόμη ἐκλείψῃ ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Τουρκίας καὶ Βουλγαρίας διὰ τῆς ἐπιδιωκομένης μετ’ αὐτῶν συνεννοήσεως. Ἐάν ἐξ ἄλλου παρατηρεῖται συνολικῶς μία πτῶσις εἰς τὴν εἰσαγωγήν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τοὺς περιορισμοὺς τοῦ συναλλάγματος, εἰς τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν τῶν εἰσαγομένων προϊόντων, ὀφείλεται ἐπίσης καὶ εἰς αὔξησιν τῆς ἐγχωρίου γεωργικῆς καὶ βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἕνεκα τῆς ὁποίας εἰσάγονται ὀλιγώτερα προϊόντα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς. Εἰδικώτερον δὲ διὰ τὰ σιτηρά μας, πρέπει νὰ εἴμεθα αἰσιόδοξοι ὅτι θὰ αὐξήσῃ ἡ ἀπόδοσίς των ὑπὸ τὸ σύστημα τῆς προστασίας τῆς τιμῆς των. Ἀλλ’ ἡ πτῶσις τῶν εἰσαγωγῶν ὀφείλεται καθ’ ἱκανὸν μέτρον καὶ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς καταναλώσεως, τοῦτο δὲ εἶναι σημεῖον καχεξίας τῆς Χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἀναγνωρίζει, εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, ὅπου ἀναφέρει ὅτι, λόγῳ τῆς μειώσεως τῆς εἰσαγωγῆς μας, ἔπεσαν οἱ δασμοὶ κατὰ ὀκτακόσια ἑκατομμύρια δραχμῶν, καὶ τοῦτο δέν εἶναι πολὺ εὐχάριστον σημεῖον ὡς πρὸς τὴν ἀντοχὴν τῆς Χώρας. Μὴ λησμονῶμεν, ὅτι, ἀκριβῶς, διότι ἡ Χώρα μας εἶναι ἐξηρτημένη ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἔχει μεγίστην σημασίαν διὰ τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν μας, τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον. Ἔχει μεγίστην σημασίαν, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ προβλέψωμεν εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν λογαριασμῶν μας τὰς αὐτὰς συμπληρώσεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν εἰς τὸ παρελθὸν ἐκ τῶν ἀδήλων πόρων καὶ τοῦ δανεισμοῦ. Εἰς τὸν δανεισμόν, καὶ ἂν τὸ θελήσωμεν, δυσκόλως θὰ καταφύγωμεν πάλιν συντόμως, διότι εὑρισκόμεθα ἐν πτωχεύσει καὶ διὰ τὸν πτωχεύσαντα σπανίζουν οἱ δανεισταί, δέν βλέπω δὲ προσεχῆ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τῶν χρεῶν μας. Ἑπομένως τὸ πιστωτικὸν σκέλος εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν λογαριασμῶν μας θὰ εἶναι μειωμένον. Ἐπίσης καὶ τὸ μέγα ἔσοδον τοῦ παρελθόντος ἐκ τῶν ἐμβασμάτων τῶν μεταναστῶν θὰ φθίνῃ ἁπλούστατα, διότι ἐσταμάτησεν ἡ μετανάστευσις, παρερχομένου δὲ τοῦ χρόνου ἀπορροφοῦνται οἱ μετανάσται εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἀμβλύνουν τοὺς δεσμούς των μὲ τὴν γενέτειραν. Ἐπίσης αἱ ἐκ Τουρκίας ἀποστολαί ἔπαυσαν, ἐξηφανίσθη δὲ ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Ρωσσίας. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Αἰγύπτου εὑρίσκεται ἐν κρίσει, καὶ φοβοῦμαι ὅτι θὰ εὑρεθῇ εἰς ἀκόμη μεγαλυτέραν δυσχέρειαν, λόγῳ τῆς ἀφυπνίσεως τῶν ἐντοπίων καὶ τοῦ ἐξ αὐτῶν συναγωνισμοῦ. Τέλος ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία μας, ἄν δέν ληφθοῦν τὰ προσήκοντα μέτρα, θὰ κινδυνεύσῃ ἐκ τοῦ διεθνοῦς ἀνταγωνισμοῦ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐντείνωμεν πρὸ παντὸς τὰς προσπαθείας μας ὑπέρ τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου. Ἀκριβῶς δὲ διότι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀβεβαιότης τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν μας, πρέπει νὰ διαφυλάξωμεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ τὸ ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον ηὐξήθη ἐσχάτως ἐκ παροδικῆς αἰτίας, ὡς ὁμολογεῖται πανταχόθεν, διὰ νὰ μὴ διατρέξωμεν διαφορετικὰ εἰς προσεχέστατον μέλλον κινδύνους ἐκ μιᾶς κακῆς ἐσοδείας τῆς Χώρας, καὶ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῶν ξένων σιτηρῶν καὶ ἄλλων εἰσαγωγῶν μας. Ἡ αὔξησις τοῦ ἀποθέματος τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης σημειοῦται κατὰ τὸν χρόνον περίπου τῆς πτώσεως τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Τσαλδάρη καὶ τῆς διαδοχῆς της ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Συνασπισμοῦ, συνεπείᾳ μείζονος ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ νόμισμά μας ἐκ μέρους τῶν κατόχων τοῦ κλονισθέντος δολλαρίου καὶ ἄλλων νομισμάτων. Θὰ χαιρετήσω δὲ ὡς λίαν εὐχάριστον καὶ τὴν ἑξῆς παλινῳδίαν τῆς Κυβερνήσεως. Καίτοι, δηλαδή, διεφήμισεν αὕτη ὡς μεγάλην ἐπιτυχίαν ὅτι τὰ ἰδιωτικὰ ἐξωτερικά μας γρέη ἐπρόκειτο νὰ πληρωθοῦν εἰς τὸ ἀκέραιον, κατέληξεν εἰς ὡριμωτέρας ἀποφάσεις νὰ περικόψῃ κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν πρὸς τὸ δημόσιον χρέος τὴν μεταβίβασιν συναλλάγματος καὶ διὰ τὰ ἰδιωτικὰ χρέη. Τοῦ μέτρου τούτου νομίζω δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαιρεθῇ οὔτε ἡ Πάουερ, ἐφόσον εἶνε γενικὸς κανὼν δι’ ὅλους, ὅταν μάλιστα ἀναπροσαρμόζονται καὶ αὐτὰ τὰ χρέη τὰ συναφθέντα ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Κ.Τ.Ε. Ἂς προχωρήσωμεν καὶ εἰς ἄλλους δείκτας τῆς μειώσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Σημειοῦμεν τὴν πτῶσιν τῆς πραγματικῆς, τῆς ἀγοραστικῆς ἀξίας τῶν παγίων εἰσοδημάτων τῶν ὑπαλλήλων, τῶν συνταξιούχων, τῶν κατόχων ἀξιῶν εἰς δραχμάς, λόγῳ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Τὰ ἐνοίκια τῶν οἰκοδομῶν πίπτουν, ἐνῷ προβάλλουν ἄμεσοι ἀνάγκαι ἀκριβῶν ἐπισκευῶν, κατόπιν τοῦ μακροῦ ἐνοικιοστασίου, ἐπαχθῆ δὲ δάνεια ἐπικάθηνται ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ μίαν ἄλλην ἔνδειξιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, τὴν ἀνεργίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπό τινος ἐνδημική, συνδέεται δέ μέ τὸ ὅλον δημογραφικόν μας πρόβλημα. Σημειώσατε ὅτι ὅλοι οἱ ἄνεργοι δὲν καταγράφονται οὐδὲ ὑπολογίζονται, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω προχθὲς εἰς μίαν συγκέντρωσιν τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν ἡ Ὁμοσπονδία τῶν Ἐργατῶν. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω πόσοι δυστυχεῖς ἄνθρωποι ἔρχονται ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος πρὸς ἡμᾶς τοὺς πολιτικούς, ζητοῦντες θέσιν καὶ ἐργασίαν, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι πουθενά ὡς ἄνεργοι, ἀλλὰ προσπαθοῦν νὰ ξενοζήσουν, μοιρασθοῦν τὸ ψωμὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἢ ἄλλου συγγενοῦς. Θὰ εἶναι ἀσφαλῶς μεγαλείτερος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων ἢ ἡμιανέργων ἀπὸ ὅσους παρουσιάζονται εἰς τὰς στατιστικάς. Ἐνδεικτικὴ τέλος διὰ τὴν οἰκονομίαν μας εἶναι καὶ ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῶν μετοχῶν διαφόρων ἑταιρειῶν. Κατὰ ἕνα πίνακα εἰς εἴκοσι ἓξ τῶν μεγαλυτέρων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν μας, ἡ μέση τιμὴ τῶν μετοχῶν αὐτῶν ἦτο τὴν 31)12)30 δρχ. 443 δραχμαὶ δηλ. χρυσαῖ δρχ. 28,80, τὴν 31)12)32 δρχ. 299, δηλ. χρυσαῖ δραχμαὶ 8.34. Τὴν 31)6)33 δραχμαὶ 349, ἤτοι σημειοῦται μικρὰ βελτίωσις, ἡ ὁποία ἐλπίζεται νὰ συνεχισθῇ χάρις εἰς τὴν πρόοδον τῆς βιομηχανίας μας ὑπὸ τὰς εὐνοϊκὰς δι’ αὐτὴν σήμερον συνθήκας, ἀλλὰ ἡ τιμὴ ὑπολείπεται κατὰ πολὺ τῆς παλαιοτέρας. Κύριοι, ἂς ἐξετάσωμεν τώρα ἰδιαιτέρως τὸ μειωμένον αὐτὸ εἰσόδημα ὡς πρὸς τὴν γεωργίαν, διότι ἡ γεωργία ἀποδίδει τὸ ἥμισυ περίπου τοῦ ὅλου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διότι ἡ γεωργία ἀπασχολεῖ τὰ 70% καὶ πλέον τοῦ πληθυσμοῦ. Εἰς αὐτὸ δὲ τὸ σημεῖον δὲν συμφωνῶ μὲ τὰς στατιστικάς, αἱ ὁποῖαι ὑποβιβάζουν τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν εἰς 67%, ἐνῷ εἶναι περισσότερος. Διότι δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ πρόχειρος ὑπολογισμός, ὡς ἀστῶν τῶν κατοίκων τῶν κοινοτήτων ἄνω τῶν πέντε χιλιάδων. Ἀγρόται εἰς μεγάλην κλίμακα εἴτε κατὰ μόνον ἐπάγγελμα, εἴτε κατὰ κύριον ἐπάγγελμα ὑπάρχουν καὶ εἰς πλείστας κοινότητας ἢ πόλεις, ἐχούσας πληθυσμὸν πλέον τῶν πέντε χιλιάδων κατοίκων, ἐνῷ ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι τὸ ἀγροτικὸν Μενίδι λ.χ. ἔχει ἕξ χιλιάδας, τὸ Ἄργος δέκα χιλιάδας μὲ τὸ πλεῖστον τῶν κατοίκων ἀγρότας. Ὁ ἀντίκτυπος λοιπὸν τοῦ μειωμένου αὐτοῦ εἰσοδήματος εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς γῆς εἶναι μεγάλος. Ὅπως εἶναι σήμερον κατανεμημένον τὸ εἰσόδημα εἰς μικρὰς καὶ ἀνεπαρκεῖς ἐκμεταλλεύσεις καὶ κλήρους κατὰ μεγίστην κλίμακα, δυστυχῶς ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν ὑπάρχουν στατιστικαί, ὅπως εἰς ἄλλα Κράτη, οἱ ἀγρόται μας κατὰ τὸ πλεῖστον κατέχουν τὸ ἐλάχιστον ὅριον συντηρήσεως, χωρὶς νὰ ὁμιλῶμεν διὰ τοὺς ἐντελῶς ἀκτήμονας καὶ ἀκλήρους, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δίκαιον νὰ εἶναι ἐντελῶς ἀφορολόγητον. Τὸ ζήτημα τοῦτο συνδέεται καὶ μὲ τὴν δημογραφικήν μας κατάστασιν, περὶ ἧς θὰ γίνῃ καὶ περαιτέρω λόγος. Προτοῦ ἐξετάσωμεν πόσον ἐπιβαρύνονται φορολογικῶς καὶ οἱ μικροπαραγωγοὶ οὗτοι ἀπὸ ἐμμέσους καὶ ἀμέσους φόρους, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἄλλη μεγαλυτέρα καὶ ποικίλη ἐπιβάρυνσις, καὶ δὴ ἐν σχέσει πρὸς ἄλλα εὐνομούμενα Κράτη, τοῦ μικροῦ αὐτοῦ εἰσοδήματος, ἀπὸ διαφόρους ἄλλας αἰτίας. Οὕτω λ. χ. ἀπὸ τὰ κόμιστρα διὰ τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμούς. Τὸ ψωμί των πληρώνει περισσότερον ἢ ἕνα δεύτερον δασμὸν διὰ τὴν μεταφοράν, δηλαδὴ δύο καὶ τρεῖς δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ἐλλείψει συγκοινωνιῶν. Εἰς πλείστας ὀρεινὰς περιφερείας δὲν συμφέρει νὰ καλλιεργήσουν διάφρα κατάλληλα εἴδη, ὀρεινὴν ἄμπελον, δενδροκομίαν κλπ., διότι στοιχίζει πολὺ ἡ μεταφορὰ τῶν προϊόντων εἰς τὰς ἀγορὰς καὶ ἐπέρχεται κατ’ αὐτὴν καὶ φθορά, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν ἔχουν ρυθμισθῆ αἱ σχέσεις τῆς κτηνοτροφίας καὶ γεωργίας, οὐδ’ ἔχει παγιωθῆ ἡ ἀγροφυλακὴ πρὸς γεωργικὴν ἐκμετάλλευσιν πολλῶν ὀρεινῶν ἐδαφῶν. Ἐκτὸς λοιπὸν τῶν κομίστρων καὶ αἱ ἀγροζημίαι περικόπτουν ἐπίσης τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα. Περαιτέρω αἱ ἀσθένειαι αἱ φυτοπαθολογικαί, αἱ ἐπιζωοτίαι, αἱ ὁποῖαι μαστίζουν τὴν Χώραν καὶ αἱ ὁποῖαι οὔτε ἐπαρκῶς προλαμβάνονται, ὅπως εἰς ἄλλας Χώρας, οὔτε ἀντιμετωπίζονται διὰ τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀσφαλίσεων. Σημαντικὰς ὡσαύτως ζημίας ἐπιφέρουν αἱ θεομηνίαι, ἡ χάλαζα, αἱ ἀκρίδες, οἱ ἀρουραῖοι κλπ. Δὲν θὰ ἀπαριθμήσω καὶ τὰς μεγάλας ζημίας ἐκ τῶν ἀσθενειῶν τῶν ἀνθρώπων ἐξ ἐλλείψεως πάλιν προνοίας. Τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος μαστίζεται ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν, ἐπίσης ἡ φθίσις εἶνε ἐξηπλωμένη ὡς καὶ ἄλλαι νόσοι. Αὐτὸ μεταφράζεται οἰκονομικῶς εἰς μίαν ἐλάττωσιν σπουδαίαν τῆς ἀποδοτικότητος τῶν ἀγροτῶν.

§93Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Καὶ εἰς μίαν θετικὴν δαπάνην θεραπείας.

§94ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Βεβαίως. Θὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλας τινὰς περιπτώσεις τῆς μειονεκτικῆς παρ’ ἡμῖν καταστάσεως, ὅπως εἶναι αἱ ζημίαι τὰς ὁποίας ὑφίσταται ὁ πολίτης εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν κακοδιοίκησιν, ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τῆς ἀποκεντρώσεως, εἰς περιττὰς ἀπασχολήσεις καὶ ἡμεραργίας εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἄλλας διοικητικὰς ἀρχάς. Ἀναλογισθῆτε εἰς πόσας δαπάνας διὰ μεταβάσεις εἰς τὰς πόλεις ὑποβάλλονται οἱ χωρικοὶ κατ’ ἔτος ἀπὸ τὸ πενιχρὸν βαλάντιόν των διὰ τοὺς λόγους τούτους. Ἐπίσης θὰ ἀναφέρω ὅτι ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως ἀφαιρεῖται ἀπό τε τὸν παραγωγὸν καὶ τὸν καταναλωτὴν σημαντικὸν μέρος τῶν προσόδων. Ὑπάγει παρ’ ἡμῖν βεβαίως καὶ ἐπεκτείνεται ἡ συνεταιριστικὴ δρᾶσις μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀναπτυχθῆ ἀρκετά, ὥστε νὰ καταπολεμῇ ἀποτελεσματικῶς τόσον τὴν τοκογλυφίαν, ὅσον καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ παραγωγὸς καὶ ὁ καταναλωτὴς ἀπὸ τὸ διάμεσον ἰδίᾳ ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον ἀκμάζει κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πάντα ταῦτα ἀπομυζοῦν τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν εἰς βαθμὸν πολὺ ἀνώτερον ἀπὸ τὴν φορολογίαν, ἥτις θὰ ἦτο ἀνεκτὴ ἂν τὸ Κράτος ἐλάμβανε τὰ προσήκοντα μέτρα διαφυλάξεως τοῦ περιτρωγομένου ποικιλοτρόπως ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Αἴ, Κύριοι, ὁ ἀγρότης, παρὰ τὴν παθητικὴν αὐτὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ἐπιβαρύνεται καὶ μὲ τὸ τεράστιον ποσὸν χρεῶν. Εἰς μίαν πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν εἴχομεν τὴν τιμὴν μετὰ φίλων συναδέλφων νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ τρέχοντος ἔτους 1933, καὶ ἡ ὁποία, δυστυχῶς, ἐκκρεμεῖ ἀψήφιστος, ὑπελογίζαμεν τὰ χρέη ποὺ ὀφείλουν οἱ ἀγρόται εἰς ὀκτὼ καὶ πλέον δισεκατομμύρια δραχμῶν.

§95Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Πῶς τὸ εὑρίσκετε αὐτό;

§96ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω.

§97Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὑπέβαλε νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη.

§98ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Θὰ μὲ κάμητε νὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν, παραπέμπων τὸ ζήτημα εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας, διὰ τῆς διαδικασίας ἐξακριβώσεως τῶν χρεῶν πρὸς ἰδιώτας καὶ τῆς ἀντοχῆς ἑνὸς ἑκάστου τῶν ὀφειλετῶν, χωρὶς νὰ ὁρίζῃ τίποτε περὶ περικοπῆς αὐτῶν. Λοιπόν, τὰ 3½ δισεκατομμύρια δραχμῶν ἐν πρώτοις εἶναι χρέη, τὰ ὁποῖα ὀφείλονται ἐκ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀγροτῶν προσφύγων, καὶ τὰ ὁποῖα ἠλάττωσε τώρα ἡ Κυβέρνησις κατὰ 40%, ἐνῶ ἡμεῖς εἰς ἀνωτέρω πρότασίν μας ἐζητήσαμεν νὰ ἀπαλειφθοῦν ἐντελῶς διὰ λόγους δικαιοσύνης καὶ σκοπιμότητος, δικαιοσύνης μέν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τοὺς πρόσφυγας νὰ πληρώσουν τὴν ἀποκατάστασίν των, ὅταν αὐτοὶ δὲν εἶναι οἱ ὑπαίτιοι διὰ τὰς μετακινήσεις αὐτῶν. Αὐτοὶ εἶναι τὰ θύματα τοῦ πολέμου, καὶ τὸ πολύ, ἔδει νὰ συμψηφίσωμεν μόνον τὰς ἀποζημιώσεις των δι’ ἐγκαταλειφθείσας περιουσίας μὲ τὴν χρέωσιν τῆς ἐγκαταστάσεώς των. Ἠξεύρετε τί ἔκαμεν ἡ Γαλλία; Ἐδαπάνησε τεράστια ποσὰ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν τῶν καταστραφέντων βορείων διαμερισμάτων καὶ ἐπερίμενε νὰ τὰς ἀναλάβῃ ἀπὸ τὰς ἐπανορθώσεις τῆς Γερμανίας. Πρῶτον λοιπὸν ἀπὸ λόγους δικαιοσύνης καὶ δεύτερον ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθοῦν τὰ ποσὰ ταῦτα, καὶ ἀπόδειξις ὅτι ὑπάρχει μέγα καθυστέρημα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, παρὰ τὰς ἄλλας ἀρετάς του, ἔχει τὸ ἐλάττωμα, καθ’ ἡμᾶς τῆς μεγάλης συντηρικότητος καὶ καθυστερήσεως εἰς τὰς κοινωνικὰς ἰδέας καὶ δι’ αὐτὸ δὲν υἱοθέτησε τὴν πραγματικὴν ἀνακούφισιν διὰ τοὺς ἀγρότας. Λυποῦμαι ὅτι δὲν εἶναι παρὼν διὰ νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω ὅτι ὅταν ὑπεβλήθη ἡ πρότασίς μου ἐκείνη περὶ διαρρυθμίσεως τῶν χρεῶν, ἡ πρώτη ἐντύπωσις παρὰ τῷ κ. Ὑπουργῷ τῆς Γεωργίας ἦτο τοιαύτη, ὥστε δὲν ἐδίστασε διὰ δηλώσεων πρὸς τὸν τύπον νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ πρότασίς μου εἶναι δημοκοπικὴ καὶ ὅτι αὐτὸς δὲν ἦτο διατεθειμένος οὐδένα περιορισμὸν χρεῶν νὰ διαπράξῃ. Μεταχειρίζομαι περίπου τὰς λέξεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§99Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Βουλευτά, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω σχετικῶς πρὸς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ὅτι ἐκεῖνο ὅπερ ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἦτο προγραμματικὴ ἀρχὴ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐγεννήθη τυχαίως τὸ ζήτημα αὐτό. Σᾶς λέγω δὲ ὅτι δὲν εἶναι 40%, ἀλλὰ εἶναι 50% εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν ἀμέσως καὶ 40% εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ καταβάλλουν. Ὅταν ἐδῶ ἀναφέρετε τὴν Γαλλίαν, νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας νὰ ἀναφέρητε καὶ τὰ συμβάντα εἰς τὴν Γαλλίαν, κατὰ τὰ ὁποῖα ὅ,τι κατέβαλεν ἡ Γαλλία ἐπληρώθησαν ἀπὸ τὰς ἐπανορθώσεις, ἐνῶ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐπληρώθη τίποτε εἰμὴ ἐλάχιστα, ἀσήμαντα πράγματα, καὶ ὑπελογίσθησαν καὶ ταῦτα ὅλα εἰς τὴν Βουλγαρίαν.

§100ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἡ Γαλλία δὲν εἰσέπραξε παρὰ ἐλάχιστον ποσὸν ἀπέναντι τῶν ἐπανορθώσεων. Κύριε Πρόεδρε, Ἐγὼ νομίζω, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς μεταχειρίζομαι κείμενα καὶ ἀριθμοὺς καὶ ὡς πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν.

§101Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν σᾶς ὁμιλῶ περὶ ἄλλων. Σᾶς λέγω περὶ αὐτοῦ.

§102ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ αὐτοῦ, λέγω δὲ ὅτι λυποῦμαι, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχω τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§103Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ μεταχειρισθῆτε τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐγὼ σᾶς ὁμιλῶ περὶ τῶν ἀρχῶν τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐδηλώθησαν ἐγκαίρως πρὶν ἢ καταλάβωμεν τὴν ἀρχήν, ἐνῶ σεῖς ἐκάματε μίαν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἐρρίψατε ἀνευθύνως, διότι οὔτε ἔχετε ἀρχήν, οὔτε περιμένετε νὰ καταλάβετε τὴν ἀρχήν. Δὲν λέγω αὐτὸ πρὸς κατηγορίαν σας, ἀλλὰ τὸ λέγω, διότι ἀκόμη δὲν ἀνεπτύξατε κόμμα.

§104ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τὸ κόμμα μας εἶνε μεγαλείτερον ἀπὸ ἄλλα κόμματα, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται ἐδῶ. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ὁμιλῆτε περὶ προγραμματικῶν δηλώσεων, τότε ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πρὸ πολλοῦ καιροῦ εἴχομεν ἐκφρασθῆ ὑπέρ τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν, ὁ δέ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπηρεάσθη εὐτυχῶς, ἀλλ’ ἀνεπαρκῶς ἀπὸ τὴν πρότασίν μου ἐκ τῶν ὑστέρων.

§105Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς λέγω τί ἐκάματε.

§106Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Πότε τὰς ἐκάματε;

§107ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐπανειλημμένως.

§108Λ. ΤΣΙΟΚΟΣ. Διατὶ δὲν τὰς εἰσηγήθητε τότε;

§109ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἰς τὰ 1924, ἐπί τινας μῆνας ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ τότε δὲν εἶχε προβάλει ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν χρεῶν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μετὰ τὴν κρίσιν. Συνεπῶς, οὐδεμία σύγκρισις.

§110Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἔχετε τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, τί θέλετε τὰς δηλώσεις;

§111ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Χρειάζονται.

§112ΜΙΧ. ΚΥΡΚΟΣ. Μίαν διακοπήν.

§113ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν ἐπιτρέπω διακοπάς. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μέ προστατεύσητε.

§114ΜΙΧ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀκούσατε τί θέλω νὰ σᾶς εἴπω.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιτρέψητε διακοπάς, λυποῦμαι δέ, διότι καὶ ἐγὼ ἐγενόμην ἀφορμὴ νὰ κάμω διακοπήν, ἀλλὰ τὴν ἔκαμα, διότι ἐξεδηλώσατε ἀντιρρήσεις πρὸς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ μὴ κάμω αὐτὴν τὴν διακοπήν. Ἄς ἀφήσωμεν τὸν ρήτορα ἐλεύθερον.

§116ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἄς προχωρήσωμεν περαιτέρω.

§117Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δέν γίνεται οὕτω ἡ συζήτησις. Θέλω νὰ κάμω μίαν διακοπήν.

§118ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μάλιστα οὕτω θὰ γίνῃ. Δέν ἐπιτρέπω ἐγὼ εἰς ὑμᾶς διακοπάς. Τὰ ὀκτὼ δισεκατομμύρια ἀγροτικῶν χρεῶν ὑπολογίζονται λοιπὸν ὡς ἑξῆς. Περὶ τὰ 3½ δισεκατομμύρια ἐκ τῆς προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως, ὀκτακόσια ἑκατομμύρια ἐξ ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων, τριακόσια ἑκατομμύρια ὑπόλοιπον ὀφειλομένων ἐξ ἀγροτικῆς πίστεως εἰς Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἕν δισεκατομμύριον εἰς Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ τέλος 2.500 τοὐλάχιστον δισεκατομμύρια ὀφειλόμενα εἰς διαφόρους ἰδιώτας τοκιστάς, ἐπαγγελματίας καὶ ἄλλους, ὑπὸ βαρεῖς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὅρους. Εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ ὑπελόγιζε περίπου τὰ πρὸς ἰδιώτας ἀγροτικὰ χρέη καὶ ἕν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας πρὸς τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν. Τὸ σύνολον ἄλλωστε τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν θὰ ἀνελόγει εἰς αὐτὸ τὸ ποσὸν τῶν ὀκτὼ δισεκατομμυρίων δραχμῶν τοὐλάχιστον, ἐὰν ὑπολογίσῃ κανεὶς τὰς στοιχειώδεις πιστωτικὰς ἀνάγκας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ μας (4 ἕως 4½ ἑκατομμύρια ἀνθρώπων ἢ 800 χιλ. περίπου οἰκογενειῶν) ἢ τὴν ἀναλογίαν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ συνολικοῦ χρέους κατὰ ἀγροτικὴν οἰκογένειαν κατὰ μέσον ὅρον. Σκεφθῆτε λοιπὸν πόσον εἶναι τὸ ἐκ χρεῶν βραχυπροθέσμων καὶ μακροπροθέσμων ἢ ληξιπροθέσμων βάρος δι’ ἑκάστην ἀγροτικὴν οἰκογένειαν, ἡ ὁποία κατὰ μέσον ὅρον μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς δὲν ἔχει ἀκαθάριστον εἰσόδημα ἀνώτερον τῶν 18.500 δρχ. ἐτησίως. Ἀπὸ αὐτὸ τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, τὸ κατανεμόμενον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, πρόκειται ἐν τούτοις νὰ εὑρεθοῦν καὶ τὰ ἀπαραίτητα ἐκεῖνα ποσὰ τοῦ ἐφοδιασμοῦ τῆς γεωργίας, τῶν ἐδαφικῶν βελτιώσεων καὶ ὅλων ἐκείνων τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀναγκαιοῦν διὰ τὴν συντήρησιν καὶ προαγωγὴν τῶν μικρῶν γεωργικῶν καὶ κτηνοτροφικῶν ἐκμεταλλεύσεων. Διὰ τοῦτο, διὰ τῆς εἰρημένης μας προτάσεως νόμου, προεβλέπαμεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν καὶ τῶν τόκων καθ’ ὡρισμένον μέτρον καὶ τὴν μετατροπὴν αὐτῶν εἰς μεσοπρόθεσμα καὶ μακροπρόθεσμα. Τώρα θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐν συνεχείᾳ τῶν ἀπόψεών μου ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας, νὰ ἀναφέρω μερικὰ σημεῖα καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀστικὰς τάξεις. Βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ ὑπολογίσω ὅλα τὰ χρέη τῶν ἰδιωτῶν, τοῦ ἐμπορίου, τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ λοιπῶν βιοπαλαιστῶν, διότι περὶ αὐτῶν οὐδεμία στατιστικὴ ὑπάρχει, καίτοι εἶναι καταφανὴς ἡ βαρεῖα χρέωσις ὅλων αὐτῶν. Ὑπάρχει στατιστική, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναφέρω, τῶν χρεῶν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν. Εἰς τὴν ἐπετηρίδα τοῦ 1932...

§119Κ. ΒΕΡΡΟΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐπετηρίς εἶναι αὐτή;

§120ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἶναι ἡ ἐπετηρὶς τῆς Ἑνώσεως τῶν Τραπεζῶν, ἓν ἀξιόλογον βοήθημα, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ ὅλας τὰς στατιστικὰς καὶ συνάγει συμπεράσματα. Ὑπολογίζεται λοιπὸν διὰ τὸ 1932 ὁλόκληρον τὸ χρέος εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, τὸ δημόσιον καὶ τὸ ἰδιωτικόν, εἰς 383 ἑκατομμύρια δολλαρίων, ἐξ ὧν τὰ 30% περίπου ἀναλογοῦν εἰς χρέη ἰδιωτικά, δηλ. διὰ τὴν ἀκρίβειαν 125.206.000 δολλ. εἶναι τὰ χρέη τὰ ἰδιωτικὰ εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Τώρα ἠξεύρετε πόση εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις ὅλου αὐτοῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους τῆς Ἑλλάδος, δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ, κατὰ κάτοικον, ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλα Κράτη. Ἡ Ἑλλὰς περίπου 43 δολλάρια κατὰ κάτοικον, ἡ Ρουμανία 32 δολλάρια, ἡ Γιουγκοσλαυΐα 27, (ἀναγινώσκει) ἡ Οὐγγαρία 27, ἡ Πολωνία 13, ἡ Βουλγαρία 18, ἡ Τσεχοσλοβακία 12...

§121Κ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ;

§122ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μάλιστα ἐξωτερικοῦ. Εἴδετε τὶ τεράστιον ποσὸν εἶναι. Τὸ σύνολον τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους τῆς Ἑλλάδος δημοσίου καὶ ἰδιωτικοῦ θὰ ἤθελεν εἰς τὸ ἀκέραιον τριάκοντα ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἀλλὰ ἐνδιαφέρον θὰ εἶναι νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς ὑπηρεσίας τοιούτου ἐξωτερικοῦ χρέους ἐπὶ τῆς ὅλης ἀξίας τῆς ἐξαγωγῆς. Διότι πόθεν θὰ ἐξυπηρετηθῇ; Φυσικά, πρωτίστως ἀπὸ τὰς ἐξαγωγάς. Ἀκούσατε λοιπὸν καταπληκτικοὺς ἀριθμούς. Ἡ Ἑλλὰς 81% ἐκ τῆς ἀξίας τῆς ἐξαγωγῆς (ἀναγινώσκει) —μόνον διὰ τὸ δημόσιον ἐξωτερικὸν χρέος 54.86%— Βουλγαρία 48%. Γιουγκοσλαυΐα 29, Πολωνία 24, Αὐστραλία 22, Βουλγαρία 16. Σημειωτέον ὅτι τὸ μέγιστον μέρος τοῦ ἐξωτερικοῦ μας αὐτοῦ χρέους ὀφείλεται εἰς τὴν Μεγάλην Βρεττανίαν (57.42%) εἰς τὴν Γαλλίαν 7.52% καὶ τὸ ὑπόλοιπον εἰς ἄλλας Χώρας. Τώρα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ὑπερβεβαρημένου εἰσοδήματος, ἂς ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις. Τοὺς πίνακας τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως ἀναφέρουν τόσον οἱ ἐμπειρογνώμονες τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῇ βάσει ὑπολογισμῶν τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου μας, ὥστε νὰ περιττεύῃ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Μὲ δύο λέξεις θὰ ὑπομνήσω ὅτι εἶναι διὰ τὸ 1930–31 ὑπερτριπλασία τῆς Τουρκικῆς ἐπιβαρύνσεως κατὰ κάτοικον, τριπλασία τῆς Βουλγαρικῆς, ὑπερδιπλασία τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς, τῆς Ρουμανικῆς, τῷ δὲ 1931–32 τετραπλασία τῆς Τουρκικῆς. Θέλετε τώρα νὰ ἀκούσητε καὶ τὰ ποσοστὰ τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως καὶ ἐπὶ τοῦ ὑποχρεωμένου ἤδη ἄλλοθεν ἑλληνικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὸ 1930–31, ἦτο 21.09%, ἐν Βουλγαρίᾳ (ἀναγινώσκει) 10.3%, Ρουμανία 11.4%, Γιουγκοσλαυΐα 12.4%...κλπ. Ὥστε βλέπετε ὅτι καὶ ἐδῶ εἶναι διπλασία καὶ τριπλασία, ἡ δὲ ἐξέλιξις τῆς ἐπιβαρύνσεως χειροτερεύει δυστυχῶς, διότι φθίνει τὸ εἰσόδημα. Ἀπὸ 21% δηλ. εἰς τὸ 1930–31 (ἀναγινώσκει) αὐξάνει εἰς 24.39%, τῷ 1931–32 καὶ εἰς 25.66% τῷ 1932–33...

§123Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι 28%. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ ἀναβιβάζει εἰς αὐτὸ τὸ ποσὸν εἰς τὴν ἔκθεσίν του.

§124ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἴσως νὰ εἶναι καὶ ἀνώτερα σήμερον. Ὀρθῶς ἡ στατιστικὴ σύγκρισις ἔγινε μὲ τὰ Βαλκανικὰ Κράτη, διότι ὁπωσδήποτε πλησιάζομεν εἰς τὰς συνθήκας τοῦ βίου. Ἄν θέλαμεν νὰ συγκριθῶμεν μὲ τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, θὰ πέσωμεν ἔξω φοβερά. Ἐκεῖ δηλαδὴ εἶναι μεγάλο τὸ φορολογικὸν ποσοστόν, παραπλήσιον πρὸς τὸ ἰδικόν μας, ἀλλὰ τὸ εἰσόδημα εἶνε μεγαλείτερον καὶ δὲν ὑφίσταται μεγάλας ἐπιβαρύνσεις, εἰς τὴν ὑπόμνησιν τῶν ὁποίων ἐνδιέτριψα πρὸ ὀλίγου. Αὐξάνει λοιπὸν παρ’ ἡμῖν τὸ ποσοστόν τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ εἰσοδήματος, παρὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν φόρων, οἵτινες τῷ 1930–31 ἀπὸ 9.584 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐμειώθησαν εἰς 9.032 ἑκατομμύρια. Τῷ 1931 –32 καὶ εἰς 7.700 ἑκατομμύρια τῷ 1932–33 καὶ τοῦτο ἀκριβῶς εἶναι ἔνδειξις ὅτι φθίνει τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἄς ἴδωμεν τώρα τὴν σχέσιν τῶν ἐμμέσων καὶ ἀμέσων φόρων, διότι αὐτὴ ἔχει μεγίστην σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιβαρύνσεως. Καθὼς γνωρίζετε, διὰ τῶν ἀμέσων φόρων αἱ ἀπορώτεραι τάξεις δὲν πλήττονται παρά, ἐφόσον πραγματοποιοῦν, κατὰ κανόνα, καθαρὸν εἰσόδημα, καίτοι πολλάκις ἐπιβαρύνεται καὶ τὸ ἀκαθάριστον, καὶ ὁ ἔμμεσος φόρος πλήττει δυσαναλόγως περισσότερον τοὺς μικρούς, διότι αὐτοὶ κάμνουν τὴν μεγαλυτέραν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν πρόσοδόν των, κατανάλωσιν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Λοιπόν, ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀναλογίαν ἐμμέσων φόρων 63–65% ἐπὶ τῆς ὅλης φορολογίας, ἀμέσων δὲ φόρων 23–24%. Ἕν εἶδος τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, —εἶναι χαρακτηριστικὸν καὶ σᾶς τὸ ἀναφέρω,— εἶναι ἡ ζάκχαρις. Ἠξεύρετε πόση εἶνε ἡ ἐπιβάρυνσις ἡ φορολογικὴ ἐπὶ τῆς ζακχάρεως; Εἶναι πενταπλασία τῆς ἐν Γερμανίᾳ ἐπιβαρύνσεως, τριπλασία τῆς ἐν Γαλλίᾳ, Ἀγγλίᾳ κλπ. Καὶ ἐν τούτοις εἶναι εἶδος πρώτης ἀνάγκης καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὑγιείας, ἀπαραίτητον διὰ τὰ ὀστᾶ τοῦ ἀνθρώπου. Προτοῦ, Κύριοι, προχωρήσω εἰς τὴν ἔρευναν τῆς ὅλης δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐπιδράσεως αὐτῆς ἐπὶ τῇ Χώρας, ἰδίᾳ ὡς πρὸς τὸ δημόσιον χρέος, εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀναφέρω χαρακτηριστικά τινα διὰ τὸ ἑλληνικὸν δημόσιον χρέος καὶ νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν χρέος τῆς Ἑλλάδος ἔχει συναφθῆ μὲ ἐπιτόκια δυσαναλόγως μεγάλα ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἄλλας Χώρας. Οἱ ὁμολογιοῦχοι δηλ. τῶν χρεωγράφων αὐτῶν ἐκαρπώθησαν ἐπὶ μακρὸν χρόνον τόκον πολὺ μεγαλείτερον ἀπὸ ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ πάρουν ἀπὸ ἄλλα ἀνάλογα χρεώγραφα. Δέν νομίζετε ὅτι ἡ διαφορὰ αὐτὴ τοῦ τόκου μεταξὺ τῶν ἐγγυωμένων εἰς χρυσὸν δανείων καὶ τῶν δανείων ἄλλων Χωρῶν ἐνέχει καὶ κάποιον ἀσφάλιστρον κινδύνου; Ὁ πρὸς τὰ Κράτη μακροπρόθεσμος δανεισμός, ἐνέχει καὶ κινδύνους πολὺ μεγαλυτέρους ἀπὸ ὅ,τι ἐνέχουν τὰ πρὸς ἰδιώτας δάνεια μακρᾶς προθεσμίας, τὰ ὁποῖα καλύπτει πάντοτε ἐμπράγματος ἀσφάλεια, ἐνῷ εἷς πόλεμος ἢ μία ἄλλη ἀνωμαλία ἐνδέχεται νὰ κλονίσῃ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους. Μὲ τὸ ὑψηλὸν λοιπὸν ἐπιτόκιον οἱ ὁμολογιοῦχοι εἶχον προεξοφλήσει τοὺς κινδύνους.

§125Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Ὁ ὁμολογιοῦχος δὲν εἶναι σταθερός. Ἀλλάσσει.

§126Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν διὰ τὰ Κράτη. Μόνον διὰ τὰ ἄτομα ἔχει σημασίαν.

§127ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὁ ἀγοράζων ὁμολογίας γνωρίζει ὑπὸ ποίους ὅρους ἠγόρασεν. Ἠγόρασε μὲ ἕν ὑψηλὸν ἐπιτόκιον καὶ συνεπῶς θὰ ἔχῃ τοὺς κινδύνους τοῦ ὑψηλοῦ ἐπιτοκίου. Ἤθελε ἕνα χαρτὶ μὲ 5.6.7% καὶ πλέον, ἐνῷ γνωρίζει ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν εἶναι 3 ἢ 3½. Ἡ σύγκρισις τοῦ δανεισμοῦ τῆς πτωχῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔχει καὶ ἄλλο σκιερὸν σημεῖον. Εἶναι δὲ τοῦτο ὁ βραχὺς χρόνος τῆς ἀποσβέσεως. Ἐνῷ δηλαδὴ ὅλα τὰ μεγάλη Κράτη συνομολογοῦσι δάνεια μακροτάτης προθεσμίας, διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὡς χρόνος ἀποτίσεως, ὡρίζοντο 19–40 ἔτη τὸ πολύ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπόδοσις τοῦ καθαροῦ προϊόντος τῶν δανείων αὐτῶν, εἶναι ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν τῶν τίτλων πολὺ μικροτέρα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ ὅ,τι εἶναι εἰς τὰ ἄλλα Κράτη. Πρὸς τούτοις λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, Κύριοι, ὅτι ἐπληρώνοντο μέχρι πρό τινος χρόνου εἰς χρυσὸν οἱ κομισταί τῶν τοκομεριδίων αὐτῶν ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος, σημαίνει δὲ τοῦτο ὅτι ἐπληρώνοντο πολὺ μεγαλυτέραν ἀξίαν ἀπὸ τὴν ἀρχικῶς συνομολογηθεῖσαν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ προσέξητε ἰδιαιτέρως καὶ τὸ σημεῖον τοῦτο.

§128ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς παρακολουθῶ μετὰ προσοχῆς, κ. Συνάδελφε.

§129ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ ὁμολογιοῦχος τοῦ εἰς χρυσὸν δανείου ἐλάμβανε μέχρι πρό τινος εἰς χρυσὸν ἀξίαν πολὺ μεγαλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβουν εἰς τὴν Χώραν των. Καὶ εἰδικῶς, προκειμένου περὶ τῆς Γαλλίας, διότι εἰς τὴν Γαλλίαν εἶχεν ἐκπέσει τὸ νόμισμα κατὰ τὸ ⅕ καὶ ὅσοι εἶχον γαλλικὰ χρεόγραφα ἐλάμβανον τὸ ⅕ τῆς ἀξίας των, ἐνῷ ἐλάμβανον ἀπὸ τὴν πτωχὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν εἰς χρυσόν. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον εἶναι τὸ ἑξῆς. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἔχει ἐπέλθῃ ὑπερτίμησις τοῦ χρυσοῦ διὰ δύο λόγους. Πρῶτον, διότι τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ χρυσοῦ ἀπὸ τὰ χρυσωρυχεῖα ἦτο μικροτέρα καὶ δεύτερον, καὶ σπουδαιότερον, διότι ἐπῆλθε πτῶσις τῶν τιμῶν, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἐπῆλθεν ἀντίστοιχος αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ χρυσοῦ. Εἶναι τοῦτο οἰκονομικὸς κανών. Ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ χρυσοῦ ὑπελογίσθη εἰς 50% μέχρις 70%. Καὶ ὁ προκάτοχός σας Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κ. Βαρβαρέσος, εἰς αὐτὸ τὸ ποσοστὸν ὑπελόγιζε τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ χρυσοῦ. Λοιπόν, μέχρι πρό τινος οἱ ὁμολογιοῦχοι τῶν εἰς χρυσὸν δανείων ἐλάμβανον ἀξίαν πολὺ μεγαλυτέραν ἐκείνης ἡ ὁποία εἶχε ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν πρὸ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ χρυσοῦ. Εἶναι καταφανὲς τὸ πρᾶγμα ἀκόμη περισσότερον διὰ τὸν ἐν Ἑλλάδι εἰς χρυσὸν ὁμολογιοῦχον. Δηλαδή, ἐὰν οὗτος λάβῃ χιλίων δραχμῶν εἰς χρυσὸν ἀξίαν τοκομεριδίων, οὐσιαστικῶς καὶ ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν χρυσὸν τῆς συνάψεως τοῦ δανείου ἔλαβε χίλιας ἑπτακοσίας χρυσᾶς. Καὶ ἕν ἄλλο σκιερὸν σημεῖον τοῦ δανεισμοῦ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὅτι ἠναγκάσθημεν, Κύριοι, τὰ προσφυγικὰ δάνεια νὰ τὰ συνάψωμεν ὡς κοινὰ δάνεια, ἐνῷ οὐσιαστικῶς ἦσαν πολεμικά, πρὸς ἀντιμετώπισιν δηλαδὴ ἀμέσων συνεπειῶν τοῦ πολέμου. Ἡ Γαλλία ἐδανείσθη διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν τῶν βορειῶν ἐπαρχιῶν της καὶ ἐβάσισε τὰ δάνεια αὐτά ὡς πολεμικὰ εἰς τὰς ἐπανορθώσεις τῆς Γερμανίας.

§130Λ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Συνήφθησαν τὰ ἰδικά μας ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Κ.Τ.Ε.

§131ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν μέ ἐνδιαφέρει ὑπὸ ποίαν αἰγίδα συνήφθησαν. Δέν θέλω νὰ θίξω τὴν Κ.Τ.Ε., καίτοι θὰ εἴπωμεν καὶ δι’ αὐτὴν κἄτι παρακάτω. Σημειώσατε δέ ὅτι αἱ δαπάναι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων ὑπολογίζονται περὶ τὰ πεντήκοντα ἑκατομμύρια λιρῶν μέχρι τοῦδε, δηλ. συνολικῶς τὰ ποσὰ ἐκ τῶν δανείων καὶ ἐκ τῶν ἐτησίων Προϋπολογισμῶν. Τὸ κορύφωμα δέ τῆς ἀδίκου μεταχειρίσεως τῆς Ἑλλάδος ἦτο καὶ ἡ ἄρνησις ἐκείνη, τῷ 1920, τῶν Μεγάλων Δυνάμεων πρὸς ἀπόδοσιν τῶν περιφήμων πιστώσεων, χωρὶς νὰ ἐξετάσω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν μᾶς τὰς ἀπέδωκαν, ἡ ὁποία ἄρνησις εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς Χώρας μας μέ ἕνα τεράστιον πληθωρισμὸν ἀκαλύπτου χαρτονομίσματος, ὁ ὁποῖος ἐπέφερε τὴν πρώτην πτῶσιν τῆς δραχμῆς. Τοῦτο οὐδεμία ἄλλη Χώρα ὑπέστη πλὴν τῆς Ἑλλάδος. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε περαιτέρω νὰ μνημονεύσω ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν ἐκ δραχμῶν δημόσιον χρέος, ὅτι διὰ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς ἐλαφρύνθη μέν αὐτομάτως τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ ἐζημιώθησαν οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν σημαντικά, ἀφοῦ ἤδη εἶχον λάβῃ αὐτὰς ἀναγκαστικῶς κατὰ τὸ πλεῖστον εἴτε διὰ τῆς κοπῆς τῶν χαρτονομισμάτων, εἴτε δι’ ἀποζημιώσεις προσφυγικὰς ἢ ἀποζημιώσεις ἐξ ἀπαλλοτριώσεων. Οἱ ἔχοντες αὐτὰ τὰ χαρτιὰ ἠλάττωσαν εἰς μέγαν βαθμὸν τὴν περιουσίαν των. Σημειώσατε δὲ ὅτι τὰ εἰς δραχ. χρεόγραφα ἀνήκουν κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς πτωχὰ βαλάντια. Κύριοι, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ τελευταίου χειρισμοῦ τοῦ δημοσίου χρέους, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συγκρίνω δι’ ὀλίγων τὶ ἔγινεν εἰς μερικὰ Κράτη. Λοιπόν, ἡ Βουλγαρία, ἡ ὁποία ἐπὶ τέλους, δὲν ἦτο καὶ σύμμαχος τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐξηρτώμεθα, ἐπέτυχεν εἰς τὰ 1926 τὸν ἑξῆς ὁριστικὸν διακανονισμὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ της χρέους ἀφοῦ ἤδη τῆς ἐχαρίσθησαν ἀπὸ τοὺς συμμάχους μας τὰ ἐκχωρηθέντα εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς Γερμανίας πολεμικά της χρέη ἔσβυσε δὲ καὶ τὸ χρέος της διὰ τὰς ἐπανορθώσεις ὡς διακυβερνητικόν.

§132Γ. ΜΑΡΗΣ. Ἀλλὰ νομίζω ἕως τὸ 1926 εἶχεν ἀναστολήν. Δὲν ἐπλήρωνε.

§133ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω διὰ τὸν διακανονισμὸν μετὰ τὴν ἀναστολὴν ποὺ ἔκαμε. Λοιπὸν εἰς τὰ 1926 ἔκαμε τὸν ἑξῆς διακανονισμόν: διὰ πέντε δάνειά της τοῦ 1982, 1894, 1896, 1897, 1892 ὑπεβιβάσθη ἡ ὑπηρεσία διὰ τὴν πρώτην τριετίαν εἰς 37% διὰ τὴν μίαν κατηγορίαν δανείων, 49% δι’ ἄλλην κατηγορίαν δανείων καὶ εἰς 35% διὰ τὴν τρίτην κατηγορίαν, μὲ ὁριστικὴν ὕφεσιν τοῦ ὑπολοίπου, χωρὶς δηλαδὴ νὰ εἶναι τοῦτο μπλοκέ, ἢ νὰ ἐγγράφεται εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἡ κλῖμαξ δὲ τῆς αὐξήσεως ἦτο σχετικῶς ἠπία, διότι ηὔξανε κατὰ πέντε μονάδας κατὰ τριετίαν καὶ ἑπομένως ἀπὸ τὰ 37% ποὺ ἠλαττώθη εἰς τὰ 1926 ἀνέβαινεν εἰς τὰ 43% μετὰ πέντε κ.ο.κ. καὶ ἔφθανε διὰ τὸ 1951 τὸ πολὺ εἰς 76% κλπ. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος διακανονισμὸς τῆς Βουλγαρίας ἤδη πρὸ τῆς κρίσεως, πρὸ τῆς γενικωτέρας ἀναπροσαρμογῆς τῶν χρεῶν. Σημειώσατε δὲ ὅτι ὁ διακανονισμὸς αὐτὸς περιέχει καὶ ἄλλους λίαν εὐνοϊκοὺς ὅρους διὰ τὴν Βουλγαρίαν. Τὸν ὅρον δηλ. τῆς ἐξαγορᾶς ὑπὸ τὸ ἄρτιον ὡς καὶ ἄλλον σημαντικὸν ὅρον, ὅτι ἀνελάμβανον τὴν ὑποχρέωσιν οἱ ὁμολογιοῦχοι νὰ προβοῦν εἰς περαιτέρω μείωσιν, ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς Βουλγαρίας δὲν ἦτο καλή. Καὶ ὄντως ἐπηκολούθησε νεωτέρα συμφωνία τοῦ Σεπτεμβρίου 1932, δι’ ἧς ἡ Βουλγαρία ἐπέτυχε νὰ πληρώσῃ ἀπὸ τὴν μειωμένην αὐτὴν κλίμακα, ποὺ εἶπα προηγουμένως, 50% μόνον εἰς συνάλλαγμα καὶ τὸ ὑπόλοιπον 50% εἰς ἐγχώριον νόμισμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο μπλοκὲ καὶ θὰ ἔφερεν ἕνα τόκον 2%. Σημειώσατε ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ Βουλγαρία νὰ ἀναλαμβάνῃ καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ δι’ ἐμπορικὰς ἀνάγκας διὰ γραμματίων τοῦ Κράτους μὴ ἐμπορευσίμων. Ἑπομένως, οὐσιαστικῶς, ἦτο ἐν κυκλοφορίᾳ καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ ὄχι μπλοκέ. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖται ἐκεῖ ἡ Βουλγαρία. Προχωρεῖ καὶ περαιτέρω. Μετὰ νέας διαπραγματεύσεις, τὸ 50% τοῦ τρανσφὲρ τοῦ συναλλάγματος ὑποβιβάζεται εἰς 40% καὶ τέλος τὰ καταβιβάζει εἰς 25% τράνσφερ δι’ ὅλα τὰ προπολεμικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα, σᾶς εἶπα, καὶ εἰς 40% διὰ τὰ δάνεια τὰ συναφθέντα ὑπὸ τὴν αἰγῖδα τῆς Κ.Τ.Ε. Τὸ ὑπόλοιπον τοῦ 25%, δηλ. τὸ 75% μᾶς ἐνδιαφέρει, νὰ ἴδωμεν τί τὸ ἔκαμεν ἡ Βουλγαρία. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰς μεταβολὰς τὰς ὁποίας κατέθεσε χθὲς μᾶς ἐνεφάνισεν ἐγγραφὴν τοῦ ἀνασταλέντος ποσοῦ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ χρέους μας εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, εἰς τὸ ἐνεργητικὸν καὶ τὸ παθητικόν, ἡ ὁποία λογιστικὴ ἐγγραφὴ ἁπλούστατα εἶναι μία ἐπίσημος ἀναγνώρισις τοῦ χρέους. Ἑπομένως παρ’ ἡμῖν ἀναγνωρίζομεν πλήρως τὸ ὑπόλοιπον 75%, ἐνῷ ἡ Βουλγαρία δέν ἐνέγραψε ποσῶς, τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, διεξάγονται δέ διαπραγματεύσεις, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ὁριστικῶς, πληρώνουσα ὡς τράνσφερ ἄλλο ἕν 10%. Ἠξεύρετε δέ ποία εἶναι ἡ μετάπτωσις τῆς κλίμακος τῆς ἀρχικῆς τοῦ 1926 διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων αὐτῶν μειώσεων; Διὰ τῆς μειώσεως τοῦ 50%, 40% καὶ 25% εἰς συνάλλαγμα διὰ τὰ προπολεμικὰ δάνεια, πίπτει τελικῶς εἰς 12%, 15% καὶ 11% διὰ τὰς τρεῖς κατηγορίας δανείων, εἰς 40% δέ διὰ τὰ τῆς Κ.Τ.Ε. Διὰ τῆς συμφωνίας δέ τοῦ 25% ἐπέτυχε καὶ μίαν ἄλλην εὐκολίαν. Νὰ πληρώνῃ δόσεις τριμηνιαίας, ἀναλόγως δηλ. τῆς καταστάσεως τοῦ Δημοσίου Ταμείου καὶ τοῦ συναλλάγματος.

§134ΚΑΝ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρτιον δέν θὰ πληρώνῃ;

§135ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὂχι. Ἐπιδιώκει δέ καὶ τοῦ θεωρητικῶς παραμένοντος ὡς ὀφειλομένου 75% νὰ ἀπαλλαγῇ ἐντελῶς, πληρώνουσα, ὡς εἶπα, ἕν πρόσθετον 10% καὶ νὰ ἐπιτύχῃ ἕνα τελικὸν διακανονισμόν. Αὐτὰ διὰ τὴν Βουλγαρίαν. Βλέπετε πόσον μεγαλυτέραν ἀνακούφισιν ἐπέτυχε. Θὰ σᾶς ἀναφέρω κατωτέρω τὰ τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς Βουλγαρίας διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν πλεονεκτικήν της, ἐν σχέσει πρὸς ἡμᾶς, θέσιν. Ἄς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Θὰ τὴν ἀναφέρω καὶ διὰ τὰς προσπαθείας τὰς ὁποίας καταβάλλει διὰ τὸν συνδυασμὸν τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν προϊόντων πρὸς τὸ δημόσιον χρέος. Ὁ διακανονισμὸς τοῦ 1930 ἐγένετο μέ μίαν ἠπίαν αὔξουσαν κλίμακα, δηλαδὴ μιᾶς μέχρι δύο μονάδων ἀναλόγως τῶν κατηγοριῶν τῶν δανείων κατὰ πενταετίαν μέχρι τοῦ 1956 ἢ καὶ μέχρι τοῦ 1960 δι’ ἄλλας κατηγορίας. Τῷ 1932 ἀνεστάλη τὸ τράνσφερ ἐντελῶς καὶ ἤρχισαν διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκράτησαν πολὺν καιρόν, ἰδίᾳ μέ τοὺς Γάλλους ὁμολογιούχους, καὶ κατέληξαν νὰ δοθῇ διὰ τρία ἔτη τράνσφερ 10% μόνον. Τὸ ὑπόλοιπον 90% τί θὰ γίνῃ; Διὰ τὸ ὑπόλοιπον, ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ εἰς ὁμόλογα 5% ὁμόλογα δηλ. εἰς ἐγχώριον νόμισμα καὶ μέ τὴν εὐχέρειαν ὅπως οἱ ὁμολογιοῦχοι κάμουν ἐπενδύσεις διὰ τὸ 90% ἢ καὶ τὸ ὅλον καὶ ἀγοράς προϊόντων ἐν τῇ Χώρᾳ. Ἀποβλέπει δηλ. διὰ τοῦ τρόπου τούτου εἰς τὴν ἐξαγωγὴν κυρίως σίτου. Τὸ αὐτὸ ἐπέτυχε καὶ μέ ἄλλους ὁμολογιούχους. Καὶ ἑπομένως τὸ 10% τοῦ τράνσφερ μαζὶ μέ τὸν τόκον 5% τῶν ὁμολόγων, ἀναλογεῖ, ἐάν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν προηγουμένην κλίμακα εἰς 14.5% μαζὶ μέ τὸν τόκον, δηλ. τῶν ὁμολόγων τοῦ 5%. Ἡ Ρουμανία ἐμείωσε τὴν ὑπηρεσίαν της τοῦ δημοσίου χρέους εἰς τὰ 1928 καὶ τὸ ἔκαμε 40% μέ κλίμακα μιᾶς μέχρι τριῶν μονάδων ἐτησίως, τῆς κλίμακος ταύτης διακούσης μέχρι τοῦ 1931. Ἀκόμη εὐνοϊκώτερον διακανονισμὸν ἔκαμεν εἰς τὰ 1928 μέ τοὺς Γερμανοὺς ὁμολογιούχους ἡ Ρουμανία. Καθὼς γνωρίζετε, μὴ ἀρκεσθεῖσα εἰς αὐτὴν τὴν ὁριστικὴν μείωσιν, ἀνέστειλε πρό τινος χρόνου καὶ τὴν μεταφορὰν συναλλάγματος καὶ ἤδη εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων. Ἐπιδιώκει καὶ πιθανῶς ἐπιμένουσα νὰ ἐπιτύχῃ, νὰ δίδῃ πιστοποιητικὰ χρέους (Cértificats de fundings) καὶ νὰ πληρώνῃ εἰς ἐμπορεύματα διὰ τῶν ὁμολόγων αὐτῶν καθισταμένης οὕτω δυνατῆς τῆς διοχετεύσεως εἰς τὰς Χώρας τῶν δανειστῶν τοῦ πλεονάζοντος ποσοῦ σιτηρῶν καὶ πετρελαίων. Σημειωτέον ὅτι ἡ Ρουμανία, καίπερ ἀπὸ μηνῶν ὑφισταμένη μεγάλας πιέσεις τῶν ὁμολογιούχων, ἀρνεῖται νὰ ὑποχωρήσῃ, χωρὶς ἄξιος λόγου ἀντίκτυπος ἐκ τῆς ἀρνήσεως ταύτης νὰ ἐμφανισθῇ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ἢ ἄλλων σχέσεων τῆς Χώρας ταύτης. Δέν σᾶς ἀναφέρω τὴν Τουρκίαν, ἡ ὁποία καὶ ὑπὸ συνθήκας εὐνοϊκωτέρας ἐρρύθμισε τὰ χρέη της, οὐδέ παραλληλίζω τὴν Οὐγγαρίαν καὶ Αὐστρίαν καὶ ἄλλα τινα Κράτη. Διὰ τὴν Ἑλλάδα, τί βλέπομεν, Κύριοι Βουλευταί; Βλέπομεν ὅτι, καίπερ σύμμαχος, καίπερ ὑποστᾶσα μεγίστας ζημίας, καίπερ ἡττηθεῖσα ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ, καίπερ ἀποστερηθεῖσα τῷ 1920 τῶν πιστώσεων ποὺ ἐκάλυπτε μεγάλο ποσὸν χαρτονομίσματος, καίπερ ἀπὸ τοῦ συμβιβασμοῦ τοῦ 1898 κατορθώσασα νὰ εἶναι συνεπὴς εἰς τὰς πληρωμάς της καὶ ὁ καλύτερος πληρωτὴς καὶ εἰς χρυσὸν μέχρις ἐσχάτων, καίτοι πάντα ταῦτα ἐμεσολάβησαν διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ συμπεριφορὰ τῶν ὁμολογιούχων ἐν ἀντιθέσει ἰδίᾳ πρὸς τὴν Βουλγαρίαν, ὑπῆρξεν ἄδικος καὶ σκληρά. Ἐρωτᾶται: δὲν θὰ ἐδικαιοῦτο ἡ Χώρα μας μὲ τὰ ὅπλα ἀνὰ χεῖρας νὰ τύχῃ ἀλλοίας μεταχειρίσεως ἀπὸ μέρους τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ἀπὸ μέρους τῶν ὁμολογιούχων;

§136Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, αἱ ἄλλαι Χῶραι, τὰς ὁποίας ἀναφέρατε, διατελοῦν, ὅπως ἡ ἰδική μας ὑπὸ Διεθνῆ Οἰκονομ. Ἔλεγχον;

§137ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐκεῖ Δ.Ο.Ε. δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει μόνον παρατηρητὴς εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν των Τράπεζαν, ὡς καὶ παρ’ ἡμῖν. Μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκίαν ἐπεβλήθη Δ.Ο.Ε. καὶ μάλιστα εἰς τὴν τελευταίαν ἔχει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καταργηθῆ. Κατόπιν τῶν ὅσων ἐξέθηκα, θὰ ἐξετάσω ἤδη ποία ἐπὶ τῇ βάσει τῆς καταστάσεως αὐτῆς τῆς Χώρας ἔδει νὰ εἶναι ἁρμόζουσα δημοσιονομικὴ πολιτική; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἀναφέρει τὴν σειρὰν τῶν φροντίδων καὶ τῆς προνοίας ἑνὸς Κράτους ἐν σχέσει πρὸς τὰς δαπάνας, δεχόμενος ὅτι πρὸ παντὸς ἐπιβάλλεται νὰ μεριμνήσωμεν διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς συντηρήσεως καὶ ἀσφαλείας τοῦ Κράτους. Ἐπίσης ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι πρέπει νὰ μεριμνᾷ ἕν Κράτος διὰ τὰ στοιχειώδη ἔργα ἀναπτύξεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι λόγῳ τῶν περιστάσεων ἡ ἐπιβολὴ νέας φορολογίας δὲν ἐνδείκνυται, καίτοι εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὴν ἐπιβάλῃ. Εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς φορολογίας διαφωνοῦμεν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὄντως ἡ φορολογία παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀφόρητος. Ἐπιβάλλεται ἀπεναντίας ἀνακούφισις μεγαλυτέρα τῆς ἀπό τινων ἐτῶν ἀρξαμένης. Καὶ ἡ πρώτη ἀνακούφισις θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφορᾷ εἰς τὸ προϊὸν τῆς Χώρας μας, τὸ ὁποῖον μέγαν κίνδυνον διατρέχει καὶ τὸ ὁποῖον ἀποφέρει μεγαλείτερα κέρδη εἰς τὴν Χώραν, δηλ. εἰς τὸν καπνόν. Ὁ καπνός, Κύριοι, εἶναι καθ’ ὑπερβολὴν ἐπιβεβαρημένος, ἡ δὲ ἀνακούφισις δὲν θὰ ἀπέβλεπεν ἁπλῶς καὶ μόνον τοὺς καπνοπαραγωγούς, τῶν ὁποίων ὡς καὶ τῶν ἄλλων ἀγροτῶν περιέγραψα τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἀλλὰ τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ κόστους τοῦ καπνοῦ διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ συναγωνισμοῦ πρὸς ἄλλας Χώρας. Γνωρίζετε πόση εἶνε ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλα Κράτη ἡ κατ’ ὀκᾶν φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καπνοῦ; Ἐν Ἑλλάδι δραχμαί 7.68, εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Τουρκίαν, τοὺς συναγωνιστάς μας εἰς τὰ ἀνατολικὰ καπνά, ἀνὰ δρχ. μία κατ’ ὀκᾶν. Δὲν ἀναφέρω τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ κόστους καὶ ἐξ ἄλλων λόγων, ὡς ἡ ἀκριβωτέρα παρ’ ἡμῖν ἐπεξεργασία. Πῶς θέλετε ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ κατακτήσωμεν τὰς ξένας ἀγοράς; Δὲν ἔπρεπε ἡ μέριμνα διὰ τὸν καπνόν νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἡ πρωτίστη χάριν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας; Ἀντὶ τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐθέσπισε τὴν μείωσιν ἄλλης φορολογίας, μὴ ἐχούσης σχέσιν μὲ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, οὔτε μὲ τὰς ἀπόρους τάξεις, τοῦ φόρου δωρεῶν καὶ κληρονομιῶν! Σημειώσατε ὅτι διατρέχει κίνδυνον ὁ καπνός μας, διότι ἠλαττώθη, ὡς εἴδομεν τὸ ποσοστὸν τῆς ἀναμίξεως (χαρμάνι) ἀνατολικῶν καπνῶν, ἄλλαι δὲ κατώτεραι ποιότητες ὑποκαθιστῶσι τὰ ἀνατολικὰ καπνὰ διὰ λόγους ἐφθηνίας. Ἀντὶ νὰ μεριμνήσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν ἐφθηνότερον κόστος, ἀφήνομεν ἕν τεράστιον βάρος εἰς τὸν καπνόν. Καταλήγομεν λοιπὸν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἄν, μετὰ τὰ βάρη καὶ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς Χώρας καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους καὶ τῆς κοινωνικῆς οἰκονομίας, ἐπιβάλλεται ἀναστολὴ τῆς πληρωμῆς τοῦ δημοσίου χρέους ἢ ἀνάλογος περιορισμὸς αὐτοῦ. Αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε τὸ καινοφανές. Τώρα, ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων ἀνέκυψε, Κύριοι, ἡ περίφημος ἀναπροσαρμογή. Ὅπως καὶ ἄλλοτε συνέβη εἰς πλεῖστα τῶν Κρατῶν καὶ ὅπως καθημερινῶς συμβαίνει εἰς τὰς ἰδιωτικὰς σχέσεις. Ὁ ἔμπορος ὅταν πτωχεύσῃ δὲν στερεῖται τῶν μέσων τῆς συντηρήσεώς του. Ἄν ἕν Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ εἰλικρινῶς, ὄχι διότι θέλει νὰ κατασπαταλήσῃ τὰ ἔσοδά του, ἐπακολουθεῖ μοιραίως τὸ σταμάτημα τῆς πληρωμῆς τῶν χρεῶν. Σημειώσατε ὅτι καὶ προπολεμικῶς ἀνεγνωρίσθη διεθνῶς διὰ τῆς συμβάσεως τῆς Χάγης, τῷ 1907, ὅτι, ἂν ἕν Κράτος καλῇ τῇ πίστει εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σταματήσῃ τὰς πληρωμάς του, δὲν θὰ ὑφίσταται πιεστικὰ μέτρα, ὄχι μόνον πολεμικά, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη οἰκονομικά, ἀρκεῖ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον περιπίπτει εἰς τὴν ἀτυχίαν αὐτὴν τῆς πτωχεύσεως, νὰ εἶναι πρόθυμον νὰ ὑποβληθῇ εἰς διαιτησίαν διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ οἰκονομική του κατάστασις. Εἴδομεν δ’ ἄλλως τε ὅτι παρ’ ἡμῖν οἱ κάτοχοι τῶν χρεογράφων εἰς χρυσόν, κατ’ ἀντίθεσιν τῶν εἰς δραχμὰς χρεογράφων, εἰσέπραξαν ἀξίας μέχρι πρό τινος ἀρκετὰ μεγαλυτέρας, ὥστε νὰ θεωρηθῇ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δίκαιον νὰ συμψηφίσουν τὰ κέρδη αὐτὰ μέ μερικὰς ζημίας εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς δυστυχίας τοῦ ὀφειλέτου. Εὐτυχῶς, ἐπ’ ἐσχάτων, ἀνεγνωρίσθη γενικώτερον ὅτι ἡ καλῆς πίστεως πτώχευσις ἑνὸς Κράτους δὲν ἔχει τίποτε τὸ μειωτικόν, ἄν δέ εἰς ἄλλας ἐποχὰς ὑπέστημεν ἐξευτελισμοὺς ἐκ τῆς πτωχεύσεως, εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Τρικούπη, τοῦ συνέβη, ὄχι διότι δὲν εἴχομεν δίκαιον, ἀλλ’ ἁπλούστατα, διότι εἴμεθα μικροὶ καὶ διότι δὲν εἶχον τότε συμπαρασυρθῆ ὑπὸ γενικῆς κρίσεως μικροὶ καὶ μεγάλοι, νικηταὶ καὶ ἡττημένοι, ὅπως εἰς τὸν παγκόσμιον πόλεμον. Κύριοι, σᾶς εἶπα περὶ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Εἶχε λησμονηθῆ ἡ ἐπερχομένη ἐνίοτε ἀνάγκη, νὰ προσαρμόσωμεν τὰ χρέη εἰς τὴν μεταβιβαζομένην οἰκονομικήν κατάστασιν ἑνὸς τόπου. Ἐάν ἔπεσαν αἱ τιμαί, ἔπεσαν τὰ εἰσοδήματα, ηὔξησαν τὰ βάρη, θὰ κυττάξωμεν ἂν καὶ τί θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ πάρωμεν ἀπὸ τῆς ὀφειλέτας. Ἡ ἀνάγκη αὐτὴ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐκορυφώθη ἀκριβῶς κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, μετὰ τὴν συμφωνίαν τοῦ Βαρβαρέσου, εἰς βαθμόν, ὥστε ἀνεγνωρίσθη πλήρως εἰς τὸ ἐκπονηθέν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐκλεκτῶν οἰκονομολόγων, τούς ὁποίους εἶχε διορίσει ἡ Κ.Τ.Ε., ἀναλυτικὸν πρόγραμμα τῶν ἐργασιῶν τῆς Οἰκονομικῆς Συνδιασκέψεως τοῦ Λονδίνου, τὴν γενομένην εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ σχέδιον αὐτὸ ἐτέθη, κατὰ κοινὴν ἀναγνώρισιν, ὡς βάσις τῆς Συνδιασκέψεως, ὡς δύναται νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος μετέσχε τῆς Συνδιασκέψεως αὐτῆς. Τὸ περίφημον λοιπὸν αὐτὸ σχέδιον (Projet d’ ordre du jour annoté σελ.22 καὶ 23) διαλαμβάνει ὅτι ἐπιβάλλεται συμβιβαστικὴ συνεννόησις μέ τοὺς δανειστάς, ἐὰν τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν μένῃ διαρκῶς ἀνισοσκελές, ἕνεκα τῶν ἐπαχθῶν χρεῶν, μακροπροθέσμων ἢ βραχυπροθέσμων. Ἐγὼ δὲν εἶμαι σύμφωνος διὰ τὸ ποσὸν τῆς συμφωνίας Βαρβαρέσου, ἀλλὰ διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι, αἱ δυσκολίαι κατὰ τὸν χρόνον τῆς συνάψεως τῆς συμφωνίας ἐκείνης, πρὶν ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναπροσαρμογῆς γίνῃ κοινὴ συνείδησις, ἦσαν πολὺ μεγαλύτεραι. Ἡ Ἑλλὰς ἐδυσφημίσθη εἰς τὸ παρελθὸν ἀπὸ τὴν πτώχευσιν τοῦ 1898 καὶ ἔκαμνε τὴν πρώτην κροῦσιν πρὸς τοὺς δυστροποῦντας δανειστάς. Δέν ἔχει δέ καμμίαν βαρύτητα τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δῆθεν ἀπὸ τῆς συμφωνίας Βαρβαρέσου καὶ ἐντεῦθεν ἐβελτιώθη κατά τι ἡ κατάστασις — κατ’ ἐμέ, παραμένει οὐσιαστικῶς ἡ αὐτή, οὔτε δεῖκται τινές ἐκ τῶν εἰσπράξεων, ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀποθέματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, κλπ., τοὺς ὁποίους ἐπικαλοῦνται οἱ δανεισταί μας, ἔχουν τὴν σημασίαν σταθερᾶς βελτιώσεως. Τοὐναντίον ἰσχυρίζομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε περισσότερα ὅπλα κατὰ τὰς νέας διαπραγματεύσεις νὰ μεταχειρισθῇ μετὰ τὴν συμφωνίαν τὴν ὁποίαν συνῆψεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ ἐντεῦθεν, καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο ἄλλωστε ἡ διάδοχος Κυβέρνησις νὰ μὴ κυρώσῃ ἂν ἐπίστευε πράγματι ὅτι δέν τὸ ἐπέτρεπεν ἡ οἰκονομική μας κατάστασις καὶ ὅτι θὰ ἐτρώγομεν τὰς σάρκας μας, ὡς εἶχε λεχθῆ ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργόν. Διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθε πλήρης ἐπικράτησις, ὡς εἴδομεν, καθ’ ὅλον τὸν κόσμον τῆς ἀρχῆς τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ὁ Ἑρριώ, εἰς τὰς παραμονὰς τῆς παραιτήσεώς του, ἔκαμεν ἕνα δρυμὺ ὑπαινιγμὸν κατὰ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Εἶπε σαφῶς τότε, ὅτι ἡ Γαλλία δέν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώσῃ ὅλα τὰ χρέη της, ἄν δέν κατορθώσῃ νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐξαγωγάς της εἰς τὴν δανείστριαν Χώραν. Τὸ εἶπεν ἡ πλουσία Γαλλία ἀπέναντι τῆς κολοσσιαίας Ἀμερικῆς. Νικηταὶ καὶ ἡττημένοι ὑπέστησαν τεραστίας ζημίας ἐκ τοῦ πολέμου. Εἷς μέγας πλοῦτος κατηναλώθη οὐχὶ παραγωγικῶς, ἦλθεν ἡ ὥρα καθ’ ἥν ἐκεῖνοι, ποὺ ἐκάλυψαν αὐτὸ τὸ τεράστιον κενὸν τῆς καταστροφῆς τοῦ πλούτου, οἱ δανεισταί, νὰ ὑποστοῦν, ὅπως τόσοι ἄλλοι, καὶ αὐτοὶ τὸν ἀντίκτυπον τῆς καταστροφῆς. Ποῖος δέν ἐζημιώθη εἰς αὐτὴν τὴν λαίλαπα; Ἔμεινε κανεὶς ἀζημίωτος; Σᾶς ὑπέμνησα τοὺς κατόχους δραχμῶν, ἀφήσατε τὴν ζημίαν τοῦ αἵματος, ἀφήσατε τόσας ἄλλας ζημίας, δέν ἔμεινεν ἀλώβητος κανεὶς σχεδὸν ἄνθρωπος. Ἀκούσατε τοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ τὰς σκέψεις, ποὺ ἔκαμε κατ’ αὐτὰς εἷς πρακτικὸς ἐπιστήμων, ὁ ὁποῖος δέν εἶναι καθόλου θεωρητικός, ὁ Πρόεδρος τῶν ὁμολογιούχων ξένων χρεογράφων εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, ὁ ὁποῖος, λόγῳ τῆς μεγάλης του ἱκανότητος, εἶναι καὶ σύμβουλος τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἀμερικανικῆς Γερουσίας, ὁ Μὰξ Γουέντλερ. Ὑπελόγισεν οὗτος εἰς λεπτομερῆ πίνακα, ὅτι τὰ ὀφειλόμενα καὶ μὴ πληρωνόμενα ποσὰ εἰς ὅλον τὸν κόσμον τῶν Κρατῶν καὶ Δήμων ἐκ χρεῶν πρὸς ἰδιώτας ὁμολογιούχους εἰς ξένας ἀγοράς, ὄχι διακυβερνητικῶν, θὰ ἀνέρχωνται κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1934 εἰς εἰκοσιδύο δισεκατομμύρια καὶ τριακόσια ἑκατομμύρια δολλαρίων, δηλ. 2½ τρισεκατομμύρια δραχμῶν, εἰς 12½ δέ δισεκατομμύρια δολλαρίων τὸ ποσὸν τῶν καθυστερουμένων τόκων, αὐξάνον ἐτησίως κατὰ ἕν δισεκατομμύριον δολλαρίων. Διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν τὸ μέγεθος τοῦ ποσοῦ τῶν χρεῶν τούτων, ἀρκεῖ νὰ σημειωθῇ ὅτι ἐπὶ δύο καὶ πλέον δισεκατομμυρίων κατοίκων τῆς γῆς ἀναλογεῖ δώδεκα δολλάρια κατὰ κάτοικον, λευκόν, μαῦρον ἢ κίτρινον, παιδιά, γυναῖκας καὶ γέροντας. Προσθέτει δέ ὁ Γουΐντλερ ὅτι τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα ὀφείλουν τὰ τεράστια αὐτὰ ποσὰ θὰ πρέπῃ νὰ ἦσαν νομικῶς ὑποχρεωμένα εἰς τὴν αἰωνιότητα, νὰ πληρώνουν τὰ χρέη των, ἐνῷ πάντες γνωρίζουν ὅτι εἶνε ἀδύνατον νὰ τὰ πληρώσουν. Ἐπιλέγει δέ τὰ ἑξῆς ὀρθότατα. «Εἶνε φανερόν, ὅτι τὰ προβλήματα ποὺ δημιουργοῦνται ἀπὸ τὴν τεραστίαν αὐτὴν καταχρέωσιν τοῦ κόσμου, δέν δύνανται καὶ δέν πρόκειται νὰ ἐπιλυθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυουσῶν νομικῶν καὶ οἰκονομικῶν συνθηκῶν. Δέν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ὅτι τὰ τὰ χρέη αὐτὰ θὰ πληρωθοῦν ποτέ εἰς τοὺς κατόχους τῶν σχετικῶν ὁμολογιῶν. Τὸ διεθνὲς πιστωτικὸν σύστημα ὑπέστη μεταπολεμικῶς γιγαντιαῖον καὶ ἐκ βάθρων συγκλονισμὸν ἀνάλογον πρὸς ἐκεῖνον, ὃν ὑπέστη τὸ οἰκονομικὸν σύστημα τοῦ κόσμου, τὰ μέσα δέ τῆς θεραπείας τῆς ἀνωμάλου αὐτῆς καταστάσεως δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ εἶνε ἄλλα παρὰ μία τρανὴ διεθνὴς σεισάχθεια, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν κόσμον νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν ἐκ τοῦ παγκοσμίου πολέμου καὶ τῶν συνεπειῶν του ἐκ βάθρων κλονισθεῖσαν οἰκονομίαν». Ἀλλ’ ὡρίμασεν ἐν τῷ μεταξύ, Κύριοι, μαζὶ μέ τὴν ἀρχὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ μία ἄλλη, ἐπίσης στοιχειώδης οἰκονομικὴ ἀρχὴ τῆς πληρωμῆς τῶν χρεῶν, δι’ ἐμπορευμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν, ἐφόσον δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ αὐτουσίων χρημάτων. Τοῦτο τονίζεται εἰς τὸ εἰρημένον πρόγραμμα τῆς Οἰκονομικῆς Διασκέψεως τοῦ Λονδίνου κατηγορηματικῶς. (σελ. 22) (ἀναγινώσκει). «Εἶναι ἐπάναγκες ὅπως ἡ πολιτικὴ τῶν Χωρῶν ἐπιτρέπῃ ἐπὶ τέλους εἰς τὰς ὀφειλέτιδας Χώρας νὰ ἀποτίσουν τὰς ὑποχρεώσεις των δι’ ἐμπορευμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν». Ἐάν λοιπὸν δι’ ὅλα τὰ Κράτη ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς πληρωμῆς δι’ ἐμπορευμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν, τοῦτο εἶνε κατ’ ἐξοχὴν ἀπαραίτητον διὰ τὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τῆς φύσεως τῆς ἐξηρτημένης ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν οἰκονομίας της καὶ τῆς δυνατότητος τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῆς παραγωγῆς, ὡς εἴπομεν ἐν ἀρχῇ. Διότι ἀντιθέτως πρὸς τὰ ἀστόχαστα κηρύγματα περὶ ἀγόνου καὶ ἀξένου τῆς Χώρας μας, φρονῶ, ὅτι τὸ πρόβλημα, τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος, δέν προβάλλει ἐξ ἐλλείψεως δυναμικότητος τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’ ἐκ καθυστερήσεως τῆς κατανομῆς τῆς παραγωγῆς, ἐξ ἀνεπαρκείας τῆς ἐξωτ. ἐμπορικῆς μας πολιτικῆς. Διότι, ὄχι μόνον ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν ἔχει εὐρύ πεδίον ἀναπτύξεως, ἀλλ’ ἡ παραγωγὴ πρὸ παντὸς τῶν ἐξαγομένων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν προϊόντων μας. Παρὰ τὴν ἀπαισιοδοξίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Χώρα μας ἔχει πολλὰς δυναμικότητας, παρὰ τὸ ὀρεινὸν καὶ ξηρικὸν μέγα μέρος τοῦ ἐδάφους. Ἄς μᾶς βοηθήσουν νὰ τοποθετήσωμεν περισσότερα προϊόντα εἰς τὰς ξένας ἀγοράς.

§138ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέν σᾶς διακόπτω, καίτοι μέ προκαλεῖτε.

§139ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ ἀναφέρω τί ἐκτίθεται εἰς τὴν εἰσηγητικήν σας ἔκθεσιν.

§140Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολλὰς ἀφορμὰς θὰ εἴχομεν νὰ σᾶς διακόψωμεν, ἀλλὰ δὲν σᾶς διακόπτομεν.

§141ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτρέπω ἐν τούτοις πᾶσαν διακοπήν.

§142ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἀπαντήσω συνολικῶς.

§143ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτική, ἡ ἀναγνωρισθεῖσα ἀπὸ τὸ πρόσφατον σχέδιον τῆς Συνδιασκέψεως, καὶ ἡ ὁποία διεκηρύχθη εὐρύτατα, εἶναι στοιχειώδης διὰ τὴν Ἑλλάδα. Σᾶς ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου καὶ σᾶς ἐκούρασα μὲ τὰ ἐν Ρουμανίᾳ καὶ Σερβίᾳ, ἀκριβῶς διὰ νὰ κάμωμεν τὴν σύγκρισιν πῶς αὐτὰ τὰ Κράτη διὰ μιᾶς ἐντόνου στάσεως προβαίνουν πρὸς τὴν πληρωμὴν ἐν μέρει δι’ ἐμπορευμάτων. Ἡ ἀνάπτυξις δέ τῆς παραγωγικῆς δυναμικότητος εἰς τὸν τόπον μας ἔχει ἕνα ἄλλον σπουδαιότατον λόγον τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα. Ὁ ρυθμὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ μας εἶναι πολὺ μεγαλείτερος ἀπὸ τὴν παραγωγικὴν ἀπασχόλησιν τῶν ἀνθρώπων ἐν Ἑλλάδι. Λοιπὸν θὰ ἐλαττώσωμεν τὴν ὀξύτητα τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, ἐὰν αὐξήσωμεν τὴν καλλιέργειαν καὶ ἐπιτύχωμεν τὴν διεθνῆ ἀπορρόφησιν περισσοτέρου καπνοῦ, ἰδίᾳ, ἀλλὰ καὶ σταφίδος, ἐλαίου, οἴνου κλπ. Καὶ παρεμπιπτόντως θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ἔχομεν πλεόνασμα γεννήσεων ἐπὶ θανάτων κατὰ μέσον ὅρον 90 χιλ. τὸν χρόνον, δηλ. εἰς δέκα χρόνια περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον. Πόσους θέλετε νὰ ἀπασχολήσωμεν ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους διὰ τὴν βιομηχανίαν; Καὶ τίνα βιομηχανίαν; Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δημιουργήσωμεν καὶ ἐπεκτείνωμεν κάθε εἴδους βιομηχανίαν, ἀλλὰ κυρίως ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν προϊόντα τῆς Χώρας. Ἐπειδὴ πάντως διὰ νὰ ἐξάγωμεν τὰ εὐγενῆ αὐτὰ γεωργικὰ προϊόντα μας, πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ κάποιαν ἀντίστοιχον εἰσαγωγήν ἀπὸ τοὺς ἀγοραστάς μας, κυρίως εἰς βιομηχανικὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα ἀλλοῦ παράγονται καλλίτερα καὶ ἐφθηνότερα. Σημειώσατε, ὅτι, πλὴν τῶν ἐνενήκοντα χιλιάδων τῆς ἐτησίας αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ, εἴχομεν, λόγῳ τοῦ περιορισμοῦ τῆς μεταναστεύσεως καὶ τῆς κρίσεως καὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἓν πλεόνασμα παλινοστούντων τῷ 1932 ἐκ πέντε χιλιάδων ἀνθρώπων. Θὰ ἦτο παρέκκλισις νὰ σᾶς εἴπω καὶ τὰς ἀπόψεις μου διὰ τὴν διάνοιξιν τῶν θυρῶν τῆς μεταναστεύσεως, ὡς μιᾶς ἐπικουρικῆς ἔκπαλαι διεξόδου διὰ τὸν ἑλληνισμόν, ἀπόψεις ποὺ ὑποστηρίζω γενικώτερον, ὡς διεθνῆ ἀνάγκην εἰς τὰς Διακοινοβουλευτικὰς Διασκέψεις ἀπὸ διετίας. Λοιπόν, Κύριοι, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὸ προηγούμενον τῆς συμφωνίας τοῦ Βαρβαρέσου, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐδημιουργήθη, ἐπαναλαμβάνω, μία εὐμενεστέρα διεθνὴς ἀτμόσφαιρα, ὡς πρὸς τὴν ἐλάφρυνσιν τῶν χρεῶν, νὰ ἐμμείνῃ ἀποφασιστικῶς εἰς τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἐκόμισεν εἰς τὴν ξένην περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ νὰ ἀρνηθῇ τὴν πληρωμὴν ἢ νὰ στέρξῃ ἐν τέλει εἰς μίαν μικρὰν πληρωμήν, ἀνάλογον πρὸς τὴν κατάστασιν τῆς Χώρας. Διότι, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ τονισθῇ ἰδιαιτέρως ὅτι δὲν εἶνε δυνατὸν ἡ Ἑλλάς, ἐφόσον καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς ἀναγνωρίζεται τὸ οἰκτρὸν τῆς καταστάσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιωθῇ ἀπὸ τὴν Χώραν αὑτὴν νὰ πληρώσῃ μὲ ἔλλειμμα, ἀδιάφορον ἂν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ἐκ τῶν ὑστέρων ἔλλειμμα, τότε προεβλέπετο ἔλλειμμα, δεδομένου ὅτι τὰ ὅμορα Κράτη ἐπέτυχον τοιαύτας καὶ τοσαύτας διευκολύνσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν μία Χώρα, ἡ ὁποία τόσα ὑπέστη νὰ ἀναγκασθῇ νὰ πληρώσῃ ἐπιβάλλουσα φορολογίας, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω καὶ κατωτέρω καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς ἓν δισεκατομμύριον περίπου ἐτησίως ἐν ὅλῳ. Οὐδεμία δὲ ἀπειλὴ ἢ ἐκβίασις ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἀσκηθῇ εἰς τὰς σημερινὰς μάλιστα συνθήκας κατὰ τῆς Χώρας μας. Διότι νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἄλλως, ὕστερα ἀπὸ ὅσα διεκηρύχθησαν καὶ ἐπραγματοποιήθησαν διὰ τὴν περιστολὴν τῶν χρεῶν, θὰ ἐξηγείρετο ἡ συνείδησις τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Ἀρκεῖ, λέγω, ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα νὰ ἐζωγραφίζοντο μὲ πεποίθησιν καὶ κρίσιν. Σημειώσατε, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ πιστοποιηθῇ ἡ κατάστασίς μας εὐκόλως. Ὑπάρχουν οἱ ἀριθμοί, ὑπάρχει ὁ παρατηρητὴς τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν εἰς τὴν Ἐκδοτικήν μας Τράπεζαν, ὑπάρχουν τόσα ἄλλα μέσα, ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις τοῦ Τεξιέ. Ἡ Κυβέρνησις τί ἔπραξεν; Ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ Δημοσιονομικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἢ μᾶλλον ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Δανείων τῆς Κ.Τ.Ε., διότι ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ δὲν εἶχε τὴν ἀντικειμενικότητα ἐκείνην ἡ ὁποία μᾶς ἐχρειάζετο. Ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ τῆς πρώτης Κυβερνήσεώς σας, ὅτε δὲ ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις, ὁ διάδοχος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Καφαντάρης, ἠρνήθη ἀπολύτως, παρὰ τὴν ὑπόδειξιν τῶν δανειστῶν ὅτι ἔπρεπε νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Κ.Τ.Ε. Ἰδοὺ διατὶ εἰς μίαν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Δανείων τῆς Κ.Τ.Ε. δημοσιευθεῖσαν εἰς τὸ φύλλον τῆς 22ας Μαΐου 1931 τῆς ἐφημερίδος «Πρωΐα» ἐν ἀκριβεῖ περιλήψει καταφαίνεται, προσπάθεια τῆς Κ.Τ.Ε. νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν αἰγίδα της συνήφθησαν. Εἶχεν φοβερὰς ἀνησυχίας, συνεπείᾳ τῆς κρίσεως, ὅτι θὰ ὑποστοῦν ζημίας οἱ ὁμολογιοῦχοι καὶ ἑπομένως θὰ ἐκτεθῇ τὸ γόητρον τῆς Κ.Τ.Ε. Σημειώσατε ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κ.Τ.Ε. δὲν ἐστρέφετο μόνον εἰς τὰ ὑπὸ τὴν αἰγίδα της δάνεια, διότι ἀντελαμβάνετο, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις, μόνον διὰ τὰ δάνεια αὐτά, ἐὰν ἤρχιζεν ὁ περιορισμὸς ἄλλων δανείων, μοιραίως θὰ ἠκολούθει καὶ ἡ μείωσις τῶν δανείων τῶν ἰδικῶν της. Λέγει, δηλ. ἡ ἔκθεσις αὕτη ὅτι ὅταν ἀπὸ τοῦ 1932 διεκόπη, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, ἡ ὑπηρεσία τῶν δανείων τούτων τῆς Κ.Τ.Ε., δὲν ὑπῆρχεν ὀργανισμὸς ἁρμόδιος νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἐκ τῆς διακοπῆς ταύτης δημιουργηθεῖσαν νέαν κατάστασιν, καὶ διὰ τοῦτο ἱδρύθη ἐν Λονδίνῳ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1932 ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὁμολογιούχων τῶν Δανείων τῆς Κ.Τ.Ε. ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν σὲρ Ὤστεν Τσάμπερλαιν, ἀδελφοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὴν ἀντιπροεδρίαν τοῦ Λόρδου Γενόπεν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὑτὴ ἀπὸ Ἀγγλικῆς ταχέως μετετράπη εἰς Διεθνῆ, διότι μετέσχον καὶ ἐπωφελήθησαν τῶν ἐνεργειῶν της καὶ ὁμολογιοῦχοι τῶν δανείων τῆς Κ.Τ.Ε. μὴ Ἄγγλοι. Ἡ ὀργάνωσις αὐτή, ἂν καὶ δὲν ἀποτελεῖ Ἐπιτροπὴν τῆς Κ.Τ.Ε., ἐν τούτοις τελεῖ εἰς στενὴν ἐπαφὴν μὲ τὴν Κοινωνίαν, εἰς δὲ τὰς διαπραγματεύσεις της μὲ τὰς ὀφειλέτιδας Χώρας, ἐτόνισε πάντοτε πρὸς αὐτάς, ὅτι ὀφείλουν νὰ ἀκολουθήσουν τὰς συμβουλὰς τοῦ Διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ τῆς Γενεύης. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, Κύριοι, δὲν ἔπρεπε νὰ υἱοθετήσωμεν τὴν ὑπόδειξιν τῶν δανειστῶν, ἀναγνωρίζει δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τῇ ὑποδείξει τῶν δανειστῶν ἐστάθημεν πρὸς τὴν Κ.Τ.Ε.

§144Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὴν τὴν γνώμην τὴν εἶχεν ἡ σήμερον Ἀντιπολίτευσις τότε;

§145ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ γνωρίζω τοῦτο. Σᾶς ὑπεδείχθη, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν ἔρευναν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§146Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέν μοὶ ὑπεδείχθη ἀπὸ κανένα τίποτε. Ὅταν σᾶς ἐκάλεσα ἐγώ, κ. Μυλωνᾶ, τότε εἶχεν συνέλθει ἡ Ἐπιτροπή, εἶχε συντάξει τὴν ἔκθεσιν, ἐπήγαμεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἐκάμαμε τὰς διαπραγματεύσεις καὶ σᾶς συνήντησα καὶ σᾶς εἶπα ποῦ εἶχον καταλήξει αἱ διαπραγματεύσεις. Ἐάν ἐπεκράτουν τοιαῦται ἀντιλήψεις, ἀναντιρρήτως θὰ ἦτο ἡ Ἑλλὰς σήμερον ἐν καταστροφῇ, ἐνῷ σήμερον ἡ Ἑλλὰς εἶνε καὶ οἰκονομικῶς σχετικῶς καλὰ καὶ τὸ πρόσωπόν της εἶναι ὑψηλά. Μοῦ λέγετε ὅτι μοὶ ὑπεδείχθησαν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε σήμερον, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ ἔλθουν ἐνταῦθα ἀντιπρόσωποι τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, καὶ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι τίποτε δὲν μοὶ ὑπεδείχθη ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§147ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Βεβαίως σᾶς ὑπεδείχθη.

§148Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπό ποῦ;

§149ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἀπὸ τὸν κ. Καφαντάρην, νομίζω.

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῦ;

§151ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἰς τὴν σύσκεψιν ἢ πρότερον.

§152Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ σύσκεψις ἐγένετο μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις.

§153ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπέκρουσε τὴν ἔρευναν ὑπὸ τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κ.Τ.Ε., διότι δὲν παρεῖχε τὴν πρέπουσαν ἀντικειμενικότητα.

§154Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅτε ἐπρόκειτο νὰ ἔλθουν ἐδῶ ἀντιπρόσωποι τῆς Κ.Τ.Ε., ἡ σήμερον Ἀντιπολίτευσις εἶχε τὴν γνώμην, ὅτι κακῶς ἐγένετο τοῦτο, διότι ἐφρόνει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ὅτι ἂν ἤρχοντο ἐδῶ ἀντιπρόσωποι τῆς Κ.Τ.Ε. θὰ μοὶ ἐπέβαλον κανένα ἔλεγχον.

§155ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι ποὺ σᾶς τὸ εἶπεν εἰς τὴν σύσκεψιν. Ἄλλωστε ἔπρεπε νὰ τὸ σκεφθῆτε μόνοι σας. Ἡ ἔκθεσις περὶ ἧς ὡμίλησα, εἶνε προγενεστέρα τῶν διαπραγματεύσεών σας καὶ αὐτῆς τῆς ὑπουργείας σας.

§156Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Κάμνετε σύγχυσιν τῶν ἰδιαιτέρων σας συνομιλιῶν μὲ τὰς ἐν τῇ συσκέψει γενομένας.

§157ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἡ διάδοχός σας Κυβέρνησις εἶχε τότε ἀποκρούσει τὴν ἔρευναν αὐτήν καὶ εἰς τοῦτο εὗρε σύμφωνον καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν κ. Μιχαλακόπουλον, διότι ἐγνώριζεν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐμερολήπτει καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω πῶς ἐμερολήπτησεν.

§158Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Καφαντάρης, ὡς μοὶ εἶπεν ἡ ὑπηρεσία, ἀπέκρουσε τὴν ἔρευναν διὰ τὸν φόβον τῆς ἐπιβολῆς ἐλέγχου. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισεν, ὥστε νὰ ἔχῃ ἐξασφαλίσει πάντα ἐνδεχόμενον κίνδυνον οἱονδήποτε, καὶ ἀπώτατον ἀκόμη, περὶ ἐπιβολῆς οἱουδήποτε ὄχι μόνον ἐλέγχου, ἀλλὰ καὶ σκιᾶς ἐλέγχου. Ἔχω τὰ κείμενα εἰς τὴν διάθεσίν σας. Αὐτὰ ποὺ εἴπετε μὲ ἠνάγκασαν νὰ σᾶς διακόψω. Λυποῦμαι, διότι σᾶς διέκοψα, ἀλλὰ εἶναι τὰ πράγματα τόσον φανερά, ὥστε ἐπιβάλλεται ἡ ἀντικειμενικότης τῆς συζητήσεως.

§159ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς παρακαλέσω, παρὰ τὴν στενοχωρίαν ποὺ ὑφίστασθε, νὰ κρατήσητε τὴν ἀπάντησιν.

§160Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ στενοχωροῦμαι; Θαυμάζω τὸ θάρρος σας νὰ λέγητε ὅτι ἐγὼ στενοχωροῦμαι.

§161ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν πρόκειται περὶ θάρρους. Εἶναι μία ἤρεμος συζήτησις ἐπὶ τῇ βάσει δοκουμέντων.

§162Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπα ποῖα εἶναι τὰ δοκουμέντα.

§163ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Σεῖς ἀρνεῖσθε τὰ πάντα. Λοιπόν, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησίς σας ἐδέχθη τὸν ἔλεγχον, καὶ μολονότι ἡ Δημοσιονομικὴ Ἐπιτροπή, ἀπετελεῖτο ἀπὸ πρόσωπα μεριμνῶντα ὑπέρ τῶν δανειστῶν, δέν ἠδυνήθησαν νὰ ἀρνηθοῦν τὴν δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Χώρας καὶ τοὺς ἀριθμούς. Δι’ αὐτὸ βλέπομεν μέσα εἰς τὴν ἔκθεσίν των ὅλα περίπου ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ποὺ σᾶς ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου, ὡς πρὸς τὴν μείωσιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος καὶ τὴν σύγκρισιν τῆς φορολογικῆς μας ἐπιβαρύνσεως μὲ ἄλλα Κράτη. Κατέληξαν ὅμως καὶ εἰς μίαν τερατώδη ἀντίφασιν. Ἐνῶ ἐπιστοποίησαν ὅλα αὐτὰ καὶ μᾶς εἶπον ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς μίαν ἀξιοθρήνητον κατάστασιν, σᾶς ἔλεγον συγχρόνως ὅτι πρέπει νὰ πληρώσῃ ἡ Ἑλλὰς περιστέλλουσα ἄλλας δαπάνας, ἔστω καὶ ἀναγκαιοτάτας, καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δημοσίων ἔργων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναρρώσῃ καὶ νὰ πληρώσῃ καὶ αὐτούς. Τὴν Χώραν, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζουν ὅτι εὑρίσκεται ἐν πενίᾳ, ὑποχρεοῦν νὰ πληρώσῃ. Καὶ τὸ παράδοξον εἶναι ὅτι ἔστερξεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δεσμευθῇ ἑτεροβαρῶς διὰ τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας, διὰ τὴν περιστολὴν τῆς δαπάνης ἀναγκαίων ἔργων καὶ ἄλλων ἐξόδων, ὡς τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας, καὶ τέλος διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, ὑπὸ ὅρους συμφωνηθησομένους μὲ τοὺς δανειστάς, χωρὶς νὰ προβλέπεται τοὐλάχιστον καὶ διαιτησία διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς διαφωνίας. Ἡ τοιαύτη ἑτεροβαρὴς δέσμευσις, εἶχεν ἄν μὴ τυπικὴν ἢ νομικὴν σημασίαν, εἶνε πάντως οὐσιαστικὴν καὶ ἠθικήν. Καὶ πῶς εἶνε δυνατὸν μία Κυβέρνησις, ποὺ ἔσπευσε ν’ ἀναγνωρίσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, νὰ εἴπῃ κατόπιν ὅτι δέν θὰ τὰ ἐκτελέσῃ; Κατακρίνω, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀποδίδω εἰς αὐτὴν κακὸν χειρισμὸν τοῦ ὅλου ζητήματος. Καὶ κατεβλήθη μέν προσπάθεια ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ τῶν τόκων, καὶ δι’ αὐτὸ βλέπομεν ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσε κατὰ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων, διὰ δηλώσεών του ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἀντιπροσωπεία μας προσέφερε τὸ 15%, διότι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν περισσότερα καὶ ὅτι τὸ ὅριον τοῦτο ἄλλωστε ἐξάγεται καὶ ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἰδοὺ τί εἴπετε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 10ης Αὐγούστου. (Ἀναγινώσκει). «Περιωρίσθησαν δὲ οὗτοι οἱ ἀντιπρόσωποί μας νὰ προσφέρουν ἀρχικῶς μόνον τὸ ποσοστὸν τῶν 15%, τὸ ὁποῖον ἀνταπεκρίνετο εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν πραγματογνωμόνων κλπ.». Καὶ περαιτέρω. «Αἱ διαπραγματεύσεις θὰ ἦσαν εὐχερεῖς, ἐφόσον ὡς βάσις τούτων ἐτίθετο ἡ ἔκθεσις τῶν ἐμπειροτεχνῶν περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς Χώρας. Ἀλλ’ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων δὲν ἐδείκνυντο πρὸς τοῦτο διατεθειμένοι. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι οὐδεμία τοιαύτη συμφωνία εἶχεν ἐπέλθη κατὰ τὴν σχετικὴν μετ’ αὐτῶν συνεννόησιν, πρὸς ἔρευναν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ἐκ τῶν ὅρων καὶ τῶν συνθηκῶν ὑφ’ οὓς συνετάχθη ἡ ἔκθεσις τῶν ἐμπειρογνωμόνων, εἴχομεν πάντα λόγον νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἐπὶ ταύτης θὰ ἐστηρίζοντο αἱ διαπραγματεύσεις». Ὁμολογεῖται δηλαδὴ μία ἀπρονοησία. Ἐνῷ ἐδεσμευόμεθα μονομερῶς, δὲν ἐξησφαλίσαμεν τοὐλάχιστον ἕν μέγιστον ὅριον πληρωμῆς τρανσφὲρ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πιστοποιουμένης καταστάσεώς μας, οὐδὲ τὴν διαιτησίαν ἐν διαφωνίᾳ. Καίτοι λοιπὸν ὑπεστήριξεν ἀρχικῶς ἡ Κυβέρνησις τὸ 15%, δὲν ἐπέμεινεν ἀποφασιστικὰ εἰς αὐτό. Ἀντελήφθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δανειστῶν τὴν ὑποχωρητικότητά μας καὶ ἐπιθετικοὶ μᾶς ἀπωθοῦν εἰς ἀνωτέραν μας πρότασιν 22½% καὶ 27½%. Καὶ πάλιν ἐπακολουθοῦν δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλήν, (19 Αὐγούστου 1933), λέγοντος ὅτι τὰ ποσὰ αὐτὰ ἦσαν «ἀνώτερα τῆς δυναμικότητός μας, ὡς αὕτη ἐπιστοποιεῖτο διὰ τῆς ἐκθέσεως τῶν ἐμπειρογνωμόνων». Καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα σταματοῦν αἱ διαπραγματεύσεις, μᾶς ἀρνοῦνται τὴν διαιτησίαν καὶ καταλήγομεν αἰσίως εἰς τὰ 27½% καὶ 35%, δηλ. μὲ μίαν ἀπόκλισιν μεταξὺ τῶν δύο χρήσεων 7 μονάδων. Κύριοι, δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ὅλα τὰ ὑπέρ ἡμῶν ἐπιχειρήματα ποὺ σᾶς ἐξέθηκα, διέφυγον τῆς σκέψεως τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐπὶ τέλους εἶναι καὶ στοιχειώδη. Δὲν θὰ ἐπρότεινε βέβαια ἀβασανίστως ἡ Κυβέρνησις, ἁπλῶς δὲ μόνον πρὸς ἔναρξιν παζαρεύματος, ὅτι μόνον 15% ἠμποροῦμεν νὰ πληρώσωμεν, ἤ κατόπιν ὅτι τὸ 22½% καὶ τὸ 27½ ὑπερβαίνει τὰς δυνάμεις μας, ἀλλὰ τῆς ἔλλειπεν ἡ ζωηρὰ συνείδησις τῆς κοινωνικῆς ἀνάγκης, ἡ ψυχικὴ διάθεσις τῆς ἀντιστάσεως πρὸς ἐπιβολὴν τοῦ δικαίου, ἡ ὁποία δίδει τὴν ρώμην ἐν τῇ διαπραγματεύσει καὶ τὴν πεποίθησιν τῆς νίκης, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐνεπνέετο ὑποσυνειδήτως ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς παλαιοτέρας «πίστεως» καὶ ἀπὸ τὴν τραπεζικὴν ἔννοιαν τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων, ἔστω καὶ μὲ ἀφαίμαξιν τοῦ ὀφειλέτου. Οὐδ’ εἶχεν ἐνστερνισθῆ, ὅπως ἔπρεπε, τὸ κοινωνικὸν πνεῦμα τῆς προστασίας τῶν λαϊκῶν συμφερόντων, τὸ πνεῦμα τὸ πηγάζον ἀπὸ τὴν τραγικὴν κατάστασιν τῆς πραγματικότητος. (Χειροκροτήματα). Τὸ πνεῦμα, πρὸ τοῦ ὁποίου παραμερίζουν, αἱ ὑπὸ ἄλλας συνθήκας συναφθεῖσαι ὑποχρεώσεις καὶ τὸ ὁποῖον ἠνάγκασε τὸν πρακτικώτερον οἰκονομολόγον τῆς Ἀμερικῆς ποὺ σᾶς ἀνέφερα, νὰ ὁμιλῇ περὶ «σεισαχθείας». Κύριοι μεταξὺ τῶν ἀναγκῶν ποὺ ἀφήνομεν ἀθεραπεύτους καὶ ἡ ἱκανοποίησις τῶν ὁποίων ἔδει νὰ προηγῆται πάσης ἀποτίσεως χρεῶν, παρέλειψα νὰ σᾶς τονίσω ὅτι, εἶναι καὶ ἡ στοιχειώδης ἄμυνα τῆς Χώρας, ἡ ὁποία ἐφελκύει τὴν προσοχὴν καὶ ἡμῶν τῶν κατ’ ἐξοχὴν εἰρηνιστῶν, ἡμῶν τῶν ἀριστερῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐημερήσῃ μία Χώρα ἄνευ τῆς προσηκούσης ἀσφαλείας τῶν συνόρων αὐτῆς, χωρὶς νὰ ἔχῃ ποσῶς ἐπιθετικοὺς ἢ κατακτητικοὺς σκοπούς, ὡς ἡ Ἑλλάς. Βλέπετε, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν σημερινὴν Ρωσσίαν ἐδημιουργήθη τεράστιος στρατός, διὰ τὴν ἄμυναν ἀπὸ πάσης προσβολῆς. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν λοιπόν Προϋπολογισμοῦ μέγα μέρος τῶν λεγομένων «οἰκονομιῶν» ἐκ 350 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέλαβε νὰ πραγματοποιήσῃ, δέν εἶναι πραγματικαί, ἀλλὰ ἀδιάθετοι ἐν πολλοῖς πιστώσεις τῶν Ὑπουργείων. Ἀλλ’ αἱ ἀδιάθετοι πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν περιέρχονται εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Περικόψας λοιπόν αὐτὰς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐλαττώνει τοὺς πόρους διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς Χώρας καὶ τοῦτο διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ ποσά ποὺ ἔστερξε νὰ δεχθῇ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δανειστῶν. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Χώρας ἀπὸ ἀπόψεως ἀμύνης εἶναι οἰκτρά. Αὐτοὶ οἱ στενοὶ φίλοι μας θὰ ἐπεθύμουν, χάριν ἀκριβῶς τῆς ἰσχυρᾶς φιλίας, τὴν ἐνίσχυσίν μας.

§164Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέν λέγονται αὐτά.

§165ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἤκουσα, Κύριοι, μίαν φωνὴν ὅτι αὐτὰ δέν λέγονται.

§166Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δέν λέγονται.

§167ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν λέγονται αὐτὰ ἀπὸ ἐκείνους τούς ἀνειδήμονας, οἱ ὁποῖοι λησμονοῦν ὅτι ἡ στρατιωτικὴ κατάστασις ἑκάστης Χώρας μεταφράζεται εἰς ποσοστὰ τῶν δαπανῶν τῶν Ὑπουργείων Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ὅτι ὑπάρχουν καὶ στατιστικαὶ πιστοποιοῦσαι τὰ ποσοστά αὐτά. Θέλετε δέ νὰ σᾶς κάμω τὴν γνωστὴν σύγκρισιν;

§168Α. ΤΑΝΟΥΛΑΣ. Μὴ κουράζεσθε μέ τὰς δυνάμεις τῆς Χώρας.

§169ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Διὰ σᾶς δέ, ὁ ὁποῖος ἐπαγγέλλεσθε τὸν ἀριστερόν, ἀνέφερα τί γίνεται εἰς τὴν Ρωσσίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς τὰ 1921, 1922 διέθετε (ἀναγινώσκει) τὰ 47.86%, τῷ 1926–27 τὰ 24,91%, τῷ 1927 –28 τὰ 18.28%, τῷ 1928–29 τὸ 12,95%, τῷ 1929–30 τὰ 8.64%, τῷ 1930–31 τὰ 10.31% καὶ τῷ 1932–33 τὰ 12.53% διὰ Ὑπ. Ναυτικῶν 3.53% καὶ Ἀεροπορίας 1.87%. Ἐνῶ ἡ Βουλγαρία διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν τῷ 1931– 22 τὰ 19%, ἡ Γιουγκοσλαυΐα 26% καὶ ἡ Τουρκία 26%.

§170ΑΝΔΡ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὰ τρία Ὑπουργεῖα πόσα εἶναι μαζί;

§171ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι 17,93% τῷ τῷ 1932–33. Λοιπόν, εἰς τὸ 1931–32 ἡ ἀφωπλισμένη καὶ ἡ ἀγροτικὴ Βουλγαρία, κ. Συνάδελφε, εἶχε 19% καὶ 26% ἡ Τουρκία, μὲ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ παραλληλιζώμεθα.

§172Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὴν ὁποίαν παρεδώκατε τὴν ὑπεροπλίαν τῆς θαλάσσης.

§173ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Αὐτὸ δεικνύει τὴν ταραχήν σας. Ἐκάματε μίαν διακοπὴν ἄσχετον, διότι ταράσσεσθε ἀπὸ τὰς ἀληθείας τὰς ὁποίας λέγω. Δέν σᾶς ἐπιτρέπω τοιαύτας διακοπάς.

§174Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐταράχθην καὶ γελῶ, ἐνῶ σεῖς ἐκκινήσατε.

§175ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Εἶναι τὸ γέλοιο τοῦ ταρασσομένου καὶ στερουμένου ἀπαντήσεως.

§176Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ, ἀλλὰ νὰ εἴπητε καὶ τοὺς ὑπευθύνους.

§177Α. ΜΥΛΩΝΑΣ. Κύριοι, πρέπει νὰ χωνεύσωμεν πρῶτοι ἡμεῖς αὐτὴν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπροσαρμογῆς, καὶ νὰ μὴ διστάζωμεν νὰ θίξωμεν καὶ τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν, ἡμετέρων ἤ ξένων, χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, οὐδέ πρέπει νὰ μᾶς ἀναχαιτίσῃ ἡ σκέψις ὅτι μέρος τῶν εἰς χρυσὸν ὁμολογιῶν μας, περὶ τὸ ἥμισυ, κατέχεται ὑπὸ Ἑλλήνων καὶ νὰ ἐπικαλούμεθα τοῦτο, ὡς ὁ κ. Πρωθυπουργός εἰς δηλώσεις του, πρὸς μείωσιν τῆς ἐντυπώσεως περὶ τοῦ ὑψηλοῦ ποσοστοῦ, εἰς ὅ ὑπεχώρησεν ἡ Κυβέρνησις. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ δημόσιον χρέος τῆς Ἑλλάδος, ἀνέρχεται, κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς δίδει εἰς τὴν ἔκθεσίν του, εἰς δραχμὰς σημερινὰς, εἰς ἑξήκοντα ὀκτὼ δισεκατομμύρια (τὸ ἀκέραιον, τὸ ἐσωτερικὸν, ἐξωτερικόν, τὸ κυμαινόμενον κλπ.). Ὅπως ἐπίσης ὀρθῶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἀκεραία ἐξυπηρέτησις τοῦ δημοσίου χρέους μας, ἐὰν ἐγίνετο ἄνευ κολοβώσεως, θὰ ἀνήρχετο εἰς 5½ δισεκατομμύρια, μάλιστα ἡ ἔκθεσις τῆς Κ.Τ.Ε. λέγει 6.200 ἑκατομμύρια. Ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων εἶναι 7½ δισεκατομμύρια καὶ διερωτᾶταί τις πότε θὰ ἔλθῃ ἡ χρυσῆ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ βελτιωθῇ τόσον κολοσσιαίως ἡ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος, ὥστε νὰ δώσωμεν ἐλπίδας πλήρους πληρωμῆς. Πρέπει νὰ ἐθισθῶμεν εἰλικρινῶς μέ τὴν ἀνάγκην τῆς μερικῆς τουλάχιστον σεισαχθείας ὁριστικῶς, διὰ νὰ ρυθμίσῃ ἕκαστος ἀναλόγως τοὺς οἰκονομικούς ὑπολογισμούς του. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἤθελα νὰ σᾶς προσθέσω καὶ τὸ ἑξῆς. Ὅτι τὰ 68 δισεκατομμύρια αὐτὰ πρόκειται νὰ ἐπαυξηθοῦν κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ μέ ἄλλα 2.736.000.000 δραχμῶν τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διατεθοῦν τὰς προσεχεῖς χρήσεις εἰς ὁμολογίας διαφόρων ἀποζημιώσεων. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι θὰ πρέπῃ σοβαρῶς νὰ σκεφθῇ τὴν ἐπαύξησιν τοῦ πληθωρισμοῦ τῶν χρεογράφων διὰ τῶν νέων τούτων ἐκδόσεων. Ὁμολογῶ τὴν δυσχέρειαν τῆς ἱκανοποιήσεως κατ’ ἄλλον τρόπον τῶν δικαιούχων, οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις θὰ κινδυνεύσουν νὰ λάβουν χαρτιά ἐλαχίστης πραγματικῆς ἀξίας διὰ τῶν ὁμολογιῶν καὶ θὰ ἐπιφέρουν ζημίαν καὶ εἰς τοὺς παλαιοτέρους ὁμολογιούχους ἐκ τοῦ πληθωρισμοῦ. Εἰς τὸ συνολικὸν λοιπὸν ποσὸν τοῦ δημοσίου χρέους μας ἐξ 71 περίπου δισεκατομμυρίων δραχμῶν, εἰς ὃ προβλέπεται ὅτι θὰ ἀνέλθῃ, πρέπει νὰ σημειώσητε καὶ ἄλλας τινὰς ἐπαυξήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προκύψουν ἐκ τῶν ποικίλων ἐγγυήσεων ποὺ παρέσχε τὸ Κράτος πρὸς δημοσίους ἢ ἰδιωτικοὺς σκοπούς, ὡς εἰς τὴν Ἑταιρείαν Χημικῶν Λιπασμάτων καὶ τ.λ.π.καὶ αἱ ὁποῖαι κατὰ τοὺς πίνακας τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀνέρχονται εἰς 1.827.000.000 δραχμῶν. Τὰ ἑκατομμύρια αὐτά, βεβαίως, δέν θὰ βαρύνουν ἐν ὅλῳ τὸ δημόσιον, ἀλλὰ πιθανώτατα ἕν ἱκανὸν μέρος. Εἰσέρχομαι ἤδη, Κύριοι Βουλευταί, εἰς μερικὰς ἄλλας παρατηρήσεις, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία εἶναι συντεταγμένη μέ πολλὴν ἐπιμέλειαν, χωρὶς νὰ νομισθῇ ὅτι ρίπτω οἱανδήποτε μομφήν ἰδιοτελείας. Δὲν δύναμαι νὰ μὴ ὑπογραμμίσω μίαν βλαβερὰν διστακτικότητα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔλλειψιν ἐχεμυθείας ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς μειώσεως ἢ μὴ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους δι’ ἑνοποιήσεως ἢ περικοπῆς. Διότι ἐλέχθη καὶ ἐδηλώθη, σύμφωνα ἄλλωστε καὶ μὲ τὴν ἔκθεσιν τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι πρόκειται νὰ ἐλαττωθῇ καὶ πάλιν καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ὡρίσθη δέ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τε ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ χρέους ποσὸν ὁμοῦ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, χωρὶς διαστολήν, ἐπιταθείσης οὕτω τῆς ἀβεβαιότητος. Ἠξεύρετε ποία ἦτο ἡ συνέπεια;

§178ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διεψεύσθη.

§179ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Διεψεύσθη, ἀλλ’ ἀργὰ καὶ ὄχι ὁριστικῶς. Ἡ συνέπεια ἦτο ὅτι ἐπῆλθεν εἰς τὸ Χρηματιστήριον μία σημαντικὴ διακύμανσις τῶν δημοσίων χρεογράφων. Τὰ ἀνταλλάξιμα λ.χ. 8% κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, διεκυμάνθησαν μεταξὺ 433 δρχ. καὶ 630, τὸ 6% εἰς χρυσὸν μεταξὺ 2.125 δραχμῶν καὶ 3.630 δρχ. ἐπὶ ζημίᾳ πολλῶν ἀνθρώπων καὶ δὴ τῶν ἀφελεστέρων. Κύριοι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἔκαμεν ἀρκετὰς ἐλαττώσεις δαπανῶν, τὰς λεγομένας οἰκονομίας, καὶ χαίρω ὅτι σχεδὸν ἐξήντλησε τὴν δυνατότητα τῶν οἰκονομιῶν, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ τίποτε σχεδὸν διὰ τὸν διάδοχόν της σήμερον Ὑπουργόν, παρὰ τὰς πομπώδεις περὶ οἰκονομιῶν προεκλογικὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσιν οἰκονομίαι ἡ ἀπάλειψις κυρίως ἀδιαθέτων τινῶν πιστώσεων, χωρὶς καμμίαν προσπάθειαν οἰκονομικωτέρας διαρρυθμίσεως τοῦ κρατικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πρὶν καλῶς ἐξετάσει τὰ πράγματα, ἐκ πείσματος ἀντιπολιτεύσεως καὶ δημαγωγίας, εἶχε διακηρύξει ὅτι θὰ περιορίσῃ τάχα τὰς φοβερὰς καὶ τρομερὰς σπατάλας. Ὁ χρόνος ἔρχεται νὰ τὴν διαψεύσῃ παταγωδῶς.

§180Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορεῖται σεῖς νὰ ὑποδείξητε μερικὰς οἰκονομίας;

§181ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Συνήθως ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ὑποδεικνύει οἰκονομίας. Ὀρθότατα λέγει ὁ Ζέζ, ὅτι ἀλλοίμονον ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν περιττὰς δαπάνας. Δυσκόλως καταργοῦνται αἱ ἅπαξ ἐπιβληθεῖσαι. Χρειάζεται χεὶρ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀδιαφοροῦντος διὰ τὴν πολιτικὴν φθοράν. Δὲν εἶναι ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ ἐπιδίωξις οἰκονομιῶν, ἀλλὰ τῶν ὑπευθύνων κυβερνητῶν.

§182Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἷς ἄλλος φιλόσοφος λέγει, ὅτι εὐχερὲς εἶναι νὰ ὑποδεικνύῃ κανεὶς τὰ κακῶς ἔχοντα, ἀλλὰ δυσχερὲς νὰ ὑποδεικνύῃ φάρμακα καὶ μάλιστα, προκειμένου περὶ Προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος φέρει τὰ βάρη μιᾶς προηγουμένης καταστάσεως.

§183ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τώρα ἤθελα νὰ κάμω καὶ μερικὰς παρατηρήσεις τεχνικῆς φύσεως, λαμβάνων ἀφορμὴν πάντοτε ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὡς γνωρίζετε, εἴχομεν τὸ σύστημα τοῦ παρατεταμένου οἰκονομικοῦ ἔτους, τῆς οἰκονομικῆς χρήσεως τῶν 16 μηνῶν. Τοῦτο διευκολύνει τὴν εἴσπραξιν καὶ τὴν πληρωμὴν τῶν καθυστερουμένων, μετὰ δὲ τὴν πάροδον αὐτοῦ τοῦ χρόνου αἱ καθυστερήσεις, εἴτε παθητικαί, εἴτε ἐνεργητικαί, πηγαίνουν εἰς τὰ ἐνεργητικὰ ἢ παθητικὰ ὑπόλοιπα. Λοιπόν, ἡ ἔκθεσις τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς ὑποδεικνύει τὸ ἀγγλικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ὀρθῶς, νομίζω, δὲν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησίς σας καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐκλείπουν τὰ παθητικὰ καὶ ἐνεργητικὰ ὑπόλοιπα διὰ τοῦ «ταμειακοῦ» προϋπολογισμοῦ. Ταλαντευθέντες ἐν ἀρχῇ ἐτηρήσατε ἐν τέλει τὴν ἀτομικότητα τοῦ Προϋπολογισμοῦ μὲ τὰ ἐνεργητικὰ καὶ παθητικὰ ὑπόλοιπα. Ἀλλὰ δὲν συμφωνῶ εἰς ἄλλο σημεῖον, ὅτι τὴν δεκαεξάμηνον χρῆσιν τὴν ἐκάματε δωδεκάμηνον. Ἐὰν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν τῆς Χώρας, τοὺς δευτερεύοντας διὰ ταύτας τὰς καθυστερήσεις τῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν λογαριασμῶν, νομίζετε θὰ ἐπαρκῇ τὸ δωδεκάμηνον οἰκονομικὸν ἔτος διὰ τὴν τακτοποίησιν; Διατὶ δὲν τὸ ἀφήνετε δεκατετράμηνον τοὐλάχιστον; Αὐτὸ παρακαλῶ νὰ τὸ σκεφθῆτε. Ἐπίσης, ὅπως τὰ ἐνεργητικὰ καὶ παθητικὰ ὑπόλοιπα ἀναγράφονται ἤδη εἰς τοὺς ἀπολογισμοὺς — καὶ τοῦτο εἶναι μία χειρονομία ἀξιέπαινος διὰ τὴν ἐπισκόπησιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν οἰκείων Προϋπολογισμῶν — θὰ συνίστων νὰ κάμητε τὴν ἀνάλογον ἀναγραφὴν καὶ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν διὰ τὰ ἐνεργητικὰ καὶ παθητικὰ ὑπόλοιπα, ὡς προέβλεψε δηλ. εἰς τὰ ἀντίστοιχα κονδύλια τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἔχητε καὶ ποσὰ εἰσπρακτέα ἀπὸ τὰ ἐνεργητικὰ ὑπόλοιπα καὶ πληρωτέα ἀπὸ τὰ παθητικὰ ὑπόλοιπα, ὅπως ἐκάματε εἰς τὸν ἀπολογισμόν. Χρειάζεται βεβαίως κάποια μεγαλυτέρα ἐργασία τῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τοῦτο ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ τότε καὶ αἱ ἀντιρρήσεις, φαντάζομαι, τῆς Δημοσιονομικῆς Ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὸ σύστημά μας τῶν ὑπολοίπων θὰ ἐξέλιπον.

§184Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει καθορισθῆ αὐτό. Ἡ πεῖρα μᾶς ἔχει διδάξει πῶς θὰ εἰσεπράττοντο.

§185ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δέν ἀντελήφθητε περὶ τίνος ὡμίλησα. Ὡς πρὸ τὰ εἰδικὰ ταμεῖα ἐγνώρισα τὰς ἀντιλήψεις τῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν ἑνότητα καὶ καθολικότητα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸ καθαρῶς ταμιευτικὸν πνεῦμα, ὅτε συνειργάσθην μετ’ αὐτῶν ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Νὰ ὑπάρχῃ μία ἑνότης τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἑνότης τῶν εἰσπράξεων, τὰ καταλαμβάνω αὐτά, ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν σκοπιμότητα καὶ τὰς συνθήκας τῆς Χώρας. Δέν ἐκάματε Ὑπουργὸς ἄλλου Ὑπουργείου. Ἐὰν εἴχετε κάμει, θὰ ἀντελαμβάνεσθε τὰς ἀπελπιστικὰς βραδύτητας, λόγῳ τῆς γραφειοκρατικῆς ὀργανώσεως, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ὡρισμένων κλάδων τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, χρῃζόντων ταχείας καὶ σταθερᾶς μερίμνης. Ἐὰν εἴχομεν ἕν ἀγγλικὸν Κράτος, τὰ πάντα θὰ ἐγίνοντο διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἔχομεν ἕν Κράτος, τοῦ ὁποίου ὁ εἷς Ὑπουργὸς καταργεῖ τὰς πιστώσεις τοῦ ἄλλου. Ἐντεῦθεν ἡ ἀνάγκη τῆς οἰκονομικῆς ἀνεξαρτησίας λειτουργῶν τινων δι’ εἰδικῶν ἤ τοπικῶν ταμείων. Εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἡ ἐπισκόπησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ὡς πρὸς τὰ ταμεῖα, ἐὰν ἀναγράφωνται, ὄχι μόνον εἰς παράρτημα τοῦ Προϋπολογισμοῦ οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων, καθὼς ἀναγράφονται σήμερον, ἀλλὰ προσθέτως εἰς αὐτὸν τὰ ἀντίστοιχα κονδύλια τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ ὡς πρόσθετα κεφάλαια εἰσπράξεων, καὶ δαπανῶν εἰς ἰδιαιτέραν στήλην. Οὕτω θὰ διατηρηθῇ ἡ ἑνότης τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ θὰ θεραπευθῇ καὶ ἡ σκοπιμότης χάριν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, ἐὰν ὑπάρχουν ταμεῖα, ποὺ ἐδημιουργήθησαν κακῶς καὶ δέν ἐκπληροῦν τὸν προορισμόν των. Ἄς γίνῃ ἐπιλογὴ μεταξὺ αὐτῶν. Τώρα προσέξατε ἐπίσης ἕν ζήτημα: ὅτι εἰς τὴν κίνησιν κεφαλαίου, εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν, θὰ ἀναγράφηται μόνον ὁ δανεισμός, ὄχι ἡ ὅλη κίνησις τῶν κεφαλαίων, ὅπως αἱ ἐκποιήσεις, τὰς ὁποίας θὰ φέρητε εἰς τὰ ἔκτακτα τῆς αʹ κατηγορίας. Δέν νομίζω ὅτι εἶνε ὀρθὸν ἐπιστημονικῶς διότι τὶ θὰ εἴπῃ κίνησις κεφαλαίου; Δέν εἶνε μετουσίωσις ἀπὸ ἀκίνητα εἰς χρῆμα ἢ ἀντιστρόφως, ὡς καὶ ὁ δανεισμός; Διατὶ μόνον ὁ δανεισμὸς ἀποτελεῖ κίνησιν κεφαλαίων καὶ δὲν ἀποτελεῖ ἡ ἐκποίησις; Διὰ ποῖον λόγον τὸ ἐκάματε αὐτό; Ὑπάρχει κανεὶς πρακτικὸς σκοπός; Ἐπιστημονικὸς δέν ὑπάρχει. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἀπαντήσητε. Εἰς τὴν ἔκθεσίν του περαιτέρω, τὴν ὁποίαν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν διὰ νὰ σχολιάσω εἴς τινα σημεῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει ὅτι ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποκεντρώσεως. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ζήτημα δαπανῶν καὶ ἑπομένως δέν ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ὁλοκλήρωσιν τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ἀναγνωρίζω ὅτι εἶναι ζήτημα ἐν πολλοῖς δαπανῶν ἡ δημιουργία αὐτοδιοικήσεως δευτέρου βαθμοῦ, καίτοι ὅλοι πειθόμεθα περὶ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς καὶ ὑπάρχει νομοθεσία ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἕτοιμος. Καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξα, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν τοὐλάχιστον, ἐφόσον δέν ἔχομεν τὰ μέσα δι’ ὅλους τοὺς νομούς, δοκιμαστικῶς εἰς ἕνα ἢ δύο νομοὺς νὰ κάμωμεν ἕνα πειραματισμὸν μὲ τὴν αὐτοδιοίκησιν βʹ βαθμοῦ καὶ ἄν ἐπιτύχῃ, τότε νὰ προχωρήσωμεν καὶ παρακάτω. Ἀλλ’ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ, εἶναι ἡ βελτίωσις τῆς αὐτοδιοικήσεως αʹ βαθμοῦ. Δυστυχῶς δέ, ὄχι μόνον βελτίωσιν δέν ἐνήργησεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν δημοτικὴν καὶ κοινοτικὴν διοίκησιν, ἀλλά, τοὐναντίον, μέ τὰ τελευταῖα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε, μίαν μεγάλην ἀναστάτωσιν ἐπέφερε καὶ πανταχόθεν ὁμολογεῖται ὅτι εὑρίσκεται εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν ἡ δημοτικὴ διοίκησις, λόγῳ τῆς ἐκκρεμότητος τῆς σημερινῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ἰσχυρὸν ἀντίκτυπον εἰς τὰ δημοτικὰ προβλήματα. Ἀσχέτως πρὸς τοῦτο, αἱ κοινότητες ἀπὸ τῆς συστάσεώς των ἐγκατελείφθησαν ἔκθετοι ἄνευ ἐποπτείας καὶ καθοδηγήσεως, διότι εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκὴς ἡ ἐποπτεία τὴν ὁποίαν διενεργεῖ ἡ Νομαρχία. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἕν εἶδος ἐποπτῶν ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ δημοσίου ταμείου, ἐποπτῶν καθ’ ὁμάδας Κοινοτήτων, κἄτι τι ἀνάλογον μὲ τοὺς ἐπόπτας τῶν Συνεταιρισμῶν. Λοιπὸν οἱ ἐπόπται θὰ καθοδηγοῦν τοὺς ἁπλοϊκοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι οὔτε ἀπὸ νόμους ἠξεύρουν, οὔτε ἀπὸ τήρησιν βιβλίων, καὶ δι’ αὐτὸ ἀποφεύγουν τὰ καλὰ στοιχεῖα νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Ἕν ἐλάχιστον ποσοστὸν ἀπὸ τὰς δαπάνας τῶν Κοινοτήτων θὰ φθάσῃ διὰ τὸν μισθὸν τῶν ἐποπτῶν. Τοιαύτας βελτιώσεις, ἀσχέτως πρὸς τὴν δημιουργίαν ἢ μὴ αὐτοδιοικήσεως βʹ βαθμοῦ, νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν. Τώρα, ὡς πρὸς τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Κράτους, λέγετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπάρχει ἐπιβάρυνσις τοῦ Κράτους, διότι τὰ οἰκονομικὰ τῶν σιδηροδρόμων εἶναι παθητικά. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος πρέπει νὰ προσέξωμεν καὶ νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς πραγματικὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας παρέχουν εἰς τὸ Κράτος οἱ σιδηρόδρομοι τοῦ Κράτους, διότι εἰς ἄλλα Κράτη εὑρέθη τρόπος νὰ ὑπολογίζωνται αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας παρέχει ὁ σιδηρόδρομος εἰς τὸ Κράτος ὡς ἐνεργητικαί, δηλαδὴ τὰ δωρεὰν εἰσιτήρια, αἱ μεταφοραὶ κλπ. Ἡμεῖς δὲν τὰ ὑπολογίζομεν, ἐνῷ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς σιδηροδρόμους ἐκπτώσεις. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα διὰ νὰ μὴ ἀποδίδηται ἡ μομφὴ εἰς τοὺς σιδηροδρόμους ὅτι ἐπιβαρύνουν τὸ Κράτος, ὡς ὀρθῶς ὑποστηρίζει εἰς μίαν μελέτην του ὁ Διευθυντὴς τῶν Σιδηροδρόμων, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ οἰκονομολόγος ἄριστος, ὁ κ. Κορώνης. Καὶ μίαν ἄλλην ἀλήθειαν ἔχομεν νὰ τονίσωμεν. Μεγάλη κατακραυγὴ ἀκούεται, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν κατὰ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Κύριοι, τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι. Προερχόμενος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἐχρημάτισα Γενικὸς Γραμματεὺς ἐπὶ ἱκανὰ ἔτη, ἐμόρφωσα τὴν ἑξῆς πεποίθησιν: Ὅτι κατ’ ἐλάχιστον ποσοστὸν πρέπει νὰ ἀποδίδηται μομφὴ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, διὰ τὴν πλημμελῆ ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των, κατὰ μέγιστον δὲ μέρος πρέπει νὰ ἀποδίδηται εἰλικρινῶς καὶ εὐθαρσῶς εἰς τοὺς πολιτικούς, εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι παρακωλύομεν τὸ ἔργον τῶν ὑπηρεσιῶν. Διότι στενάζουν ἀπὸ τὰς κομματικὰς ἐπεμβάσεις αἱ ὑπηρεσίαι. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἡ δυσφορία τῶν ὑπαλλήλων ὠγκώθη τελευταίως ἀπὸ τὴν δρᾶσιν τῆς μικροπολιτικῆς. Καὶ ἕνεκα τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος, ἀλλὰ καὶ ἕνεκα τῶν ἐνοχλήσεων τῶν πολιτικῶν, δὲν τοὺς μένει ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος διὰ νὰ ἐργασθοῦν καὶ μελετήσουν. Λοιπὸν καὶ διὰ τοῦτο χρειάζεται ἀποκέντρωσις, διὰ νὰ μὴ μαζεύωνται τὰ πάντα εἰς τὸ Κέντρον καὶ ἀπασχολοῦνται καὶ οἱ βουλευταί. Ὑπάρχουν καὶ κακοὶ ὑπάλληλοι ἀναμφισβητήτως, ἀλλὰ νὰ μὴ γενικεύεται τὸ πρᾶγμα καὶ λησμονῆται ὅτι ἔχομεν πλειονότητα καλῶν λειτουργῶν. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς ἐπὶ σημείων τινῶν τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ εἰς ἄλλας εἰδικωτέρας κατὰ Ὑπουργεῖα παρατηρήσεις εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν, ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω μερικὰ ἀκόμη εἰς τὸ ζήτημα τοῦ δημοσίου χρέους καὶ τῶν φορολογιῶν. Σᾶς ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν προσωρινὸν αὐτὸν διακανονισμόν, ἀλλ’ ἀρνουμένη νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν δανειστῶν, ὅπως ἔπραξε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ πράττῃ ἡ Ρωμουνία λ.χ. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ ἕνα συμβιβασμὸν προσαρμοζόμενον πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς Χώρας, ἕνα συμβιβασμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξηνάγκαζε τοὺς δανειστὰς εἰς ριζικωτέραν καὶ ὁριστικὴν ἀναπροσαρμογὴν μὲ ἐξάρτησιν βελτιώσεώς τινος τῶν πληρωμῶν μας ἐκ τῆς πορείας τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας καὶ διὰ τῶν ἐξαγωγῶν μας, τὰς ὁποίας οὕτω θὰ εἶχον ἄμεσον συμφέρον νὰ ὑποβοηθήσουν. Δέν θὰ ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις τῇ προσθήκῃ νέων φορολογιῶν. Αἱ φορολογίαι δέ αὐταί, ὅπως σᾶς εἶπα ἤδη, πρόκειται νὰ ἀνέλθουν εἰς ἕν δισεκατομμύριον καὶ πλέον ἐτησίως καὶ οὐχὶ εἰς πεντακόσια περίπου ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα προϋπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι μόνον ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ κύκλου τῶν ἐργασιῶν, ἀπὸ τὸν ἄμεσον αὐτὸν φόρον, τὸν ὑποδειχθέντα ἀπὸ τοὺς δανειστάς, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ μέλλοντα νὰ ἐπιπέσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν, θὰ προκύψῃ ἔσοδον πολὺ ἀνώτερον ἀπὸ ἐκεῖνον τὸ ὁποῖον προβλέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§186ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ εὔχομαι.

§187ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐγὼ δέν τὸ εὔχομαι, κ. Ὑπουργέ, διότι θὰ εἶναι μία περαιτέρω ἀφαίμαξις ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος δέν ἀντέχει πλέον. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἔχομεν καὶ τὸν φόρον, τὸν ἐπιβληθέντα ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, διὰ τὸ δασμολόγιον, ὁ ὁποῖος, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔκαμα, ἀνέρχεται εἰς 130–150 ἑκατομμύρια. Προσθέσατε εἰς τοῦτο, Κύριοι, καὶ τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐκ τῆς συγκεντρώσεως, δηλ. 100 περίπου ἑκατομμύρια. Οὕτω δέν εἶναι, κ. Ὑπουργέ;

§188ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§189ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Ἐφέτος θὰ εἰσαγάγωμεν ὀλιγώτερον σῖτον, λόγῳ τῆς καλῆς ἐσοδείας, ἀλλὰ 80–100 ἑκατομμύρια ἐπιβάρυνσιν θὰ χρειασθῶμεν διὰ τὴν συγκέντρωσιν. Βεβαίως θὰ χάσωμεν, ἕνεκα τῆς μειωμένης εἰσαγωγῆς, μέρος τοῦ δασμοῦ ἐκ τοῦ σίτου. Πάντως, ἡ ὅλη φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις θὰ ἀνέλθῃ εἰς ἕν δισεκατομμύριον καὶ πλέον ἐτησίως. Εἰς τὴν αὔξησιν τῆς δυναμικότητος τοῦ Προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ προερχομένη ἐκ τῆς ἐλαττώσεως ὡρισμένων κονδυλίων, ἐκ τῶν λεγομένων «οἰκονομιῶν», ὅπως δὲ σᾶς ἀνέφερα καὶ πρὸ ὀλίγου, ἠλαττώθη καὶ τὸ κονδύλιον τοῦ στρατιωτικοῦ ἐφοδιασμοῦ τῆς Χώρας, ὑπολογιζομένου εἰς 350 ἑκατομμύρια. Δηλ. ἐν ὅλῳ ἡ δημιουργηθεῖσα νέα δυναμικότης θὰ εἶναι 1.400–1.500 ἑκατομμύρια. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, Κύριοι. Αὐτὴ ἡ δυναμικότης πῶς χρησιμοποιεῖται; Ἐχρησιμοποιήθη μήπως, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν βαρῶν τοῦ στενάζοντος ὑπ’ αὐτὰ ἑλληνικοῦ λαοῦ; Ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῶν παραγωγικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα, ἀσχέτως πρὸς τὴν ἀπόδοσιν τὴν ὁποίαν μελλοντικῶς θὰ ἀποφέρουν, εἶναι ἐκτεθειμένα εἰς καταστροφήν; Μήπως διὰ τὰ ἔργα ὁδοποιΐας καὶ τὰ σχολικὰ κτίρια; Ἢ μήπως δι’ ἄλλας ἐθνικὰς ἀνάγκας, ἢ μήπως διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων; Δέν ἐχρησιμοποιήθη τὸ τεράστιον αὐτὸ ποσὸν διὰ τὴν ἐπούλωσιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀναγκῶν. Ἐχρησιμοποιήθη πρὸ παντὸς διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀξιώσεων τῶν δανειστῶν, οἱ ὁποῖοι εὐλόγως ἐπανηγύρισαν ὡς νίκην τὴν νέαν συμφωνίαν, διότι δυστυχῶς ἀπέλιπεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὸ κοινωνικὸν πνεῦμα καὶ τὸ σθένος νὰ προασπίσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριεζῆς.

§191ΛΑΖ. ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποβάλλων εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους, διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1933–34, ἐμφανίζει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν οἰκονομικὴν καὶ δημοσιονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πολιτικὴ αὕτη τῆς Κυβερνήσεως διαγράφεται σαφῶς εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερῆ ἔρευναν τῶν κονδυλίων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Θὰ περιορισθῶ εἰς γενικότητας ἐπὶ τῆς μορφῆς αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ παρελθόν. Θὰ ἀσχοληθῶ ἀποκλειστικῶς μὲ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον, τὰ ὁποῖα καὶ μόνον ἐνδιαφέρουν τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ ἑλληνικὸς λαός, κεκμηκὼς καὶ κατεστραμμένος ἐκ τοῦ παρελθόντος, ζητεῖ βελτίωσιν τῶν βιωτικῶν αὐτοῦ ὅρων καὶ συνθηκῶν, καὶ τὴν βελτίωσιν ταύτην ἀναμένει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, τὴν ὁποίαν μετὰ τόσης στοργῆς καὶ ἐμπιστοσύνης περιβάλλει. Ὡς γνωστόν, ὁ Προϋπολογισμὸς κλείει μὲ ἔλλειμμα 652 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐὰν εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο προστεθῇ καὶ τὸ ἔλλειμμα τῆς παρελθούσης χρήσεως, 384 ἑκατομμύρια, τὸ ἔλλειμμα ἀνέρχεται εἰς 1.036 ἑκατομμύρια. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καίτοι κλείει τὸν Προϋπολογισμὸν μὲ ἔλλειμμα, ἐν τούτοις αἰσιοδοξεῖ ὡς πρὸς τὴν ἔκβασιν αὐτοῦ. Ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει ὁμιλεῖ περὶ οἰκονομιῶν 356 ἑκατομμυρίων, ὁμοίως ὁμιλεῖ περὶ αὐξήσεως τοῦ δημοσίου ἐσωτερικοῦ χρέους κατὰ 2.700.000 δι’ ἐκδόσεως νέων ἐσωτερικῶν δανείων, ἐκ νομίμων καὶ ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους, μὲ τὸ χρεολύσιον τῶν ὁποίων θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ νέος ἢ οἱ προσεχεῖς προϋπολογισμοί. Ὁμιλεῖ περὶ τῶν νέων φορολογιῶν, τὸ ποσὸν τῶν ὁποίων ἀναβιβάζει εἰς 500.000 000 δραχμῶν. Καὶ τέλος, διὰ τῶν χθεσινῶν του δηλώσεων, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὡμίλησε περὶ ἱκανοποιητικῆς ἀποδόσεως τῶν εἰσπράξεων, αἵτινες κατὰ τοὺς ὀκτὼ πρώτους μῆνας τοῦ παρόντος οἰκονομικοῦ ἔτους, ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς ἀντιστοίχους ὀκτὼ μῆνας τοῦ παρελθόντος, ὑπερέβησαν ταύτας κατὰ τριακόσια περίπου ἑκατομμύρια. Αὐτὰ εἶναι ἐν ὀλίγοις τὰ οὐσιωδέστερα χαρακτηριστικὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν Προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ τῆς ἐναρμονίσεως καὶ προσαρμογῆς τούτων ἐλπίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω, κ. Βουλευταί, ἔχω νὰ διατυπώσω ὡρισμένας τινὰς ἐπιφυλάξεις. 1) Ὡς πρὸς τὴν ἐπιβληθεῖσαν νέαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι, οὐ μόνον ἄκαιρος αὕτη ἦτο, ἀλλὰ εἴς τινας φορολογίας καὶ ἄνισος, καὶ α) εἶναι ἄκαιρος ἡ φορολογία αὕτη, διότι ὁ ἑλληνικὸς λαός, ἀπαυδήσας ἐκ τῶν καταθλιπτικῶν φορολογικῶν βαρῶν τοῦ παρελθόντος, ἅτινα ἐπὶ τῶν ὤμων του φέρει, ἀδυνατεῖ νὰ δεχθῇ νέαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει, ὁμολογεῖ ὅτι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς φορολογεῖται περισσότερον παντὸς ἄλλου λαοῦ, καὶ συγκεκριμένως ὁ Ἕλλην φορολογεῖται δύο μὲν φορὰς περισσότερον ἀπὸ τὸν Γιουγκοσλαῦον καὶ ἀπὸ τὸν Ρωμοῦνον, τρεῖς δὲ φορὰς περισσότερον ἀπὸ τὸν Τοῦρκον καὶ τὸν Βούλγαρον. Πῶς λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιβάλλει καὶ νέαν φορολογίαν; Βεβαίως, αἱ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους ἐπιβάλλουσι τὴν ἐξεύρεσιν πόρων πρὸς λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς, πάντως ὅμως οἱ πόροι οὗτοι δὲν πρέπει νὰ ἐξευρίσκωνται διὰ φορολογιῶν. Ἐκ τοῦ παρελθόντος τὸ ὁποῖον μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ἀναφέρω, ἐδιδάχθημεν ὅτι αἱ φορολογίαι κατ’ ἀρχὰς πάντοτε ἀποδίδουν, παρουσιάζουν μάλιστα καὶ περισσεύματα, ἀκολούθως ὅμως τὰ περισσεύματα ταῦτα μεταβάλλονται εἰς ἐλλείμματα. β) Ἡ φορολογία εἶναι ἄνισος, διότι ἐξίσου ἐπιβαρύνονται αἱ εὔποροι τάξεις πρὸς τὰς ἀπόρους τάξεις. Ἐκ τῶν ἕξ νέων φορολογιῶν, δύο μόνον εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι καὶ θὰ ἀποδώσουν τὸ μεγαλείτερον ποσοστόν, ἡ φορολογία τοῦ κύκλου ἐργασιῶν, καὶ ἡ πρόσθετος φορολογία τοῦ καπνοῦ. Καὶ ἐκ τούτων, ἡ μέν πρώτη θὰ ἀποδώσῃ 160 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἡ δέ δευτέρα 150 ἑκατομμύρια, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις πάντοτε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ αἱ δύο λοιπὸν αὐταὶ φορολογίαι εἶναι καθαρῶς φορολογίαι λαϊκαί, ἀσχέτως ἐὰν εἰς τὰς φορολογίας αὐτὰς ἐκ συμπτώσεως συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ εὔποροι τάξεις. Εἰς λεπτομερείας τῶν ὡς ἄνω φορολογιῶν δὲν εἰσέρχομαι, ἵνα μὴ σᾶς κουράσω. 2) Ὡς πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τῶν ὀφειλομένων τόκων εἰς τοὺς ὁμολογιούχους, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι, ἐφόσον δέν ἦτο δυνατὴ ἡ ὁριστικὴ ρύθμισις τοῦ δημοσίου μας ἐξωτερικοῦ χρέους, ἡ λύσις, ἡ ὁποία ἐδόθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο δικαία καὶ ἐπιβεβλημένη. Δικαία μέν ὡς πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους, ἐπιβεβλημένη δέ ὡς πρὸς ἡμᾶς. Εὔχομαι δὲ εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν, ἐξ οἱουδήποτε κόμματος καὶ ἂν προέρχεται αὕτη, νὰ εὑρεθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν καὶ ἐκπληρώσῃ τὰς πρὸς τοὺς πιστωτάς της ὑποχρεώσεις εἰς τὸ ἄρτιον. 3) Ὡς πρὸς τὴν αἰσιοδοξίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ὁποίαν ἐν μέρει συμμερίζομαι καὶ ἐγώ, φαίνεται νὰ στηρίζῃ οὗτος ταύτην κυρίως εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν φόρων, καὶ δὴ τῶν ἀμέσων τοιούτων. Δέν εἶναι ὅμως δυνατὸν ἐκ τῆς ἀποδόσεως τῶν ὀκτὼ μηνῶν τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους, οἵτινες ὄντως—κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν— ὑπερέβησαν κατὰ τριακόσια περίπου ἑκατομμύρια τοὺς ἀντιστοίχους μῆνας τοῦ παρελθόντος ἔτους, νὰ συναγάγῃ τις θετικὰ καὶ ὁριστικὰ συμπεράσματα δι’ ὅλην τὴν χρῆσιν, τοῦτο δέ ἁπλούστατα, διότι οἱ διάφοροι μῆνες μεταξύ των ἔχουσι διάφορον ἀπόδοσιν καὶ οὐχὶ σταθεράν. Δι’ ὅσων ὅμως λέγω, δὲν ἐννοῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ὑπολειπόμενοι τέσσαρες μῆνες νὰ εἶναι πλουσιώτεροι εἰς ἀπόδοσιν. Λέγω ὅμως τὰ ἀνωτέρω ἁπλῶς, ἵνα συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πᾶσαν φειδὼ καὶ οἰκονομίαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ δημοσίου χρήματος. 4) Ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον τῶν οἰκονομιῶν, φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔπραξε πᾶν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, εἷς τινα μάλιστα σημεῖα ὑπερέβη καὶ τὴν εὐγενῆ του προσπάθειαν. Καὶ συγκεκριμένως περιέκοψε τὰς πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ 130 ἐν ὅλῳ ἑκατομμύρια δραχμὰς ἐν συγκρίσει τούτων πρὸς τὸ παρελθὸν ἔτος. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν εἶχον τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβληθῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, οὐδεμίαν δαπάνην ἀναγομένην εἰς τὸν ἐφοδιασμὸν ἢ ἀνεφοδιασμὸν τοῦ στρατεύματος θὰ τοῦ ἐπέτρεπον νὰ περικόψῃ. Δυστυχῶς ὅμως, τὴν δύναμιν ταύτην δὲν τὴν ἔχω, δύναμαι ὅμως νὰ διατυπώσω τὴν εὐχὴν ἵνα τὸ ταχύτερον καὶ μέχρις ὑποβολῆς τοῦ προσεχοῦς προϋπολογισμοῦ προβλέψῃ περὶ σοβαρᾶς ἐνισχύσεως καὶ τῶν τριῶν Ὑπουργείων, τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, διότι, ὡς γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς, κίνδυνοι νέας συρράξεως ἐμφανίζονται εἰς τὸν διεθνῆ ὁρίζοντα. Κύριοι Βουλευταί, ἀσφαλῶς θὰ περιέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν σας, ὅτι μία διάχυτος βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς διαφαίνεται ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Χώρας. Τὸ ἐμπόριον, παρ’ ὅλους τοὺς ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς περιορισμούς, κινεῖται ἱκανοποιητικῶς. Ἡ βιομηχανία ὁμοίως. Ἡ ναυτιλία δεικνύει ἀξιόλογον κίνησιν μὲ σχετικὴν βελτίωσιν τῶν ναύλων καὶ πλείστας ἀγορὰς πλοίων. Ἡ γεωργία ἐξ εἰδικῶν λόγων κρατεῖ προνομιοῦχον θέσιν ἐφ’ ὅλων τῶν λοιπῶν κλάδων τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Τὸ Χρηματιστήριον, τὸ κάτοπτρον αὐτὸ τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς καὶ πίστεως, ἀνεθάρρησε, καὶ ἀνεθάρρησεν ἱκανοποιητικῶς διὰ τῆς ὑψώσεως πάντων σχεδὸν τῶν χρεογράφων κρατικῶν τε καὶ ἰδιωτικῶν. Πάντα ταῦτα, Κύριοι Βουλευταί, εἶναι μία βελτίωσις οὐσιαστικὴ καὶ ἱκανοποιητικὴ διὰ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς Χώρας μας. Δι’ ὅσων ὅμως ἀνωτέρω εἶπα, δὲν ἐννοῶ ὅτι πρέπει καὶ νὰ ὑπερβάλωμεν τὰ πράγματα καὶ νὰ νομίζωμεν ὅτι τὰ πάντα διηυθετήθησαν ἐκ μόνον τῶν ἔργων μας. Βεβαίως, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὴν εὐσυνείδητον ἐν παντὶ δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεὶς ὅμως ἐπίσης δύναται καὶ νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν μεγάλην συμβολήν, τὴν ὁποίαν προσέφεραν εἰς τὴν οἰκονομικήν μας ἐν μέρει ἀνόρθωσιν α) ἡ πρωτοφανὴς διὰ τὴν Χώραν μας καὶ ἄνευ προηγουμένου ἀρίστη ἐσοδεία τῶν σιτηρῶν καὶ ἐν γένει τῶν δημητριακῶν καὶ ἄλλων καρπῶν καὶ β) ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσροὴ συναλλάγματος μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε τὸ κάλυμμα τῆς δραχμῆς νὰ ἀνέλθῃ εἰς 70% ὀφειλομένη εἰς τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἀντίκρυσαν οἱ κάτοχοι συναλλάγματος ἐκ τῆς πτώσεως τῆς Ἀγγλικῆς λίρας καὶ τοῦ δολλαρίου. Βεβαίως, ἀξιόλογον ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ καλύμματος τῆς δραχμῆς παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος, ἔσχον καὶ αἱ ἀνταλλαγαὶ τῶν προϊόντων μας, τὴν πολιτικὴν τῶν ὁποίων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ συνεχίσῃ καὶ ἐπαυξήσῃ. Κύριοι Βουλευταί, ἔχομαι τῆς ἀρχῆς, ὅτι θεμέλιος λίθος τῆς οἰκονομικῆς ἀναρρώσεως μιᾶς Χώρας εἶναι ἡ γαλήνη καὶ ἡ ἡσυχία αὐτῆς, κατερχόμενος δὲ τοῦ βήματος, ἐκφράζω τὴν εὐχὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο τείνῃ τὰς ἐνεργείας της.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 καὶ 30′ μ.μ.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10 καὶ 45′ μ.μ.)

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§194Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἕν γνώρισμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἶναι ἡ εἰλικρίνεια, μέ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίσθη τὸ δημοσιονομικόν μας πρόβλημα. Αὐτὸ τιμᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπίσης, ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ ἔκθεσίς του περιέχει πολλὰς ὑγιεῖς οἰκονομικὰς ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν μιᾶς μελλοντικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Καὶ ἀπὸ τὰς γραμμὰς αὐτάς μία περικοπή, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ κοσμήσῃ τὴν εἰσήγησιν οἱουδήποτε Προϋπολογισμοῦ ἑνὸς συγχρονισμένου Κράτους, εἶναι ἡ ἑξῆς: «Ἡ σημερινὴ περίοδος, τὴν ὁποίαν διέπουν ἀνθρωπιστικαὶ ἀρχαὶ κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἐπιφορτίζει μέ νέας ὑπηρεσίας τὸ Κράτος, ἐπεκτείνει τὴν ρυθμιστικὴν ἐπέμβασιν αὐτοῦ καὶ αὐξάνει τὰ ἔξοδα τῶν Προϋπολογισμῶν καὶ τὰ βάρη τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἡ ἀποκατάστασις τῆς δικαιοσύνης αὐτῆς, ὅσον καὶ ἡ ἐπιτελουμένη ἐκκαθάρισις τῆς κρίσεως, γίνεται ἀναγκαίως εἰς βάρος τῶν ἐσχηματισμένων περιουσιῶν, ὁδηγεῖ εἰς κοινωνικὴν ἰσοπέδωσιν καὶ καθιστᾷ δι’ ὅλους ἐπιβλητικώτερον τὸν νόμον τῆς ἐργασίας. Ἐντὸς τῆς διεθνοῦς αὐτῆς ἀτμοσφαίρας, ποία εἶναι ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομικὴ πραγματικότης;». Αὐτὰ γράφει εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Βουλή, ἡ ὁποία εἶνε περισσότερον ἐλευθέρα νὰ εἴπῃ μερικὰς ἀληθείας, πρέπει νὰ διαπιστώσῃ ὅτι ἡ πολιτική μας ζωή, ὕστερα ἀπὸ τὸν πόλεμον, κατ’ οὐσίαν ὑπῆρξεν ἔξω ἀπὸ τὸ πλαίσιον τῆς ἑλληνικῆς ζωῆς, ὑπῆρξεν ἔξω ἀπὸ τὴν πραγματικότητα. Ἄν εἶναι ἀξίωμα ὅτι κάθε Προϋπολογισμὸς ἀντικατοπτρίζει τὸν πολιτισμὸν μιᾶς Χώρας καὶ τὰ κοινωνικὰ ρεύματα τῆς ἐποχῆς του, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι οἱ μεταπολεμικοὶ ἑλληνικοὶ προϋπολογισμοὶ ἀντικατοπτρίζουν τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, μίαν ἀφόρητον φορολογικὴν ἀνισότητα. Δεύτερον, μίαν σπατάλην εἰς δαπάνας, ὄχι παραγωγικὰς, ὧν τὸ βάρος καὶ ὁ ὄγκος ἀποτελοῦν μὲ τὰς ἀναλογίας των, ἕν μοναδικὸν παράδειγμα εἰς τὸν κόσμον. Τρίτον, ἀντικατοπτρίζουν τὴν προηγουμένην τετραετίαν, μίαν μυωπίαν πρὸς τὴν ἐπερχομένην, ὄχι διεθνῆ, ἀλλ’ ἐσωτερικὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, τῆς ὁποίας τὰ ἐρείπια καλούμεθα τώρα νὰ ἀνορθώσωμεν, ἀφοῦ ἡ σημερινὴ γενεὰ εἶναι ἠναγκασμένη νὰ ἀθλεύσῃ τὸν ἄθλον τῆς πείνης. Ἀκόμη ἀντικατοπτρίζουν μίαν φανερὰν ὑποδούλωσιν εἰς τὸ διεθνὲς καὶ ἐθνικὸν κεφάλαιον. Ἀντικατοπτρίζουν ἀκόμη ἄγνοιαν τῶν διεθνῶν ἀνησυχιῶν ἐπάνω εἰς τὰ μεγάλα προβλήματα τοῦ κόσμου καὶ ἀκόμη μίαν παντελῆ ἔλλειψιν κοινωνικῆς πολιτικῆς. Ἰδοὺ, κ. Συνάδελφοι, ὁ σκελετὸς καὶ ἡ μορφὴ τῶν μεταπολεμικῶν ἑλληνικῶν προϋπολογισμῶν, ἔξω ἀπὸ τὸ πλαίσιον τῆς πραγματικότητος, ἔξω ἀπὸ τὸ πλαίσιον τῆς ἑλληνικῆς ζωῆς. Καὶ ποία εἶναι αὐτὴ ἡ πραγματικότης; Κύριοι, λυποῦμαι, διότι τὴν ὥραν αὐτὴν εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ συντομεύσω τὴν ὁμιλίαν μου, ἀλλὰ μερικοὶ ἀριθμοί, ὅσον καὶ ἄν ἀλλάσσουν, εἶναι χρήσιμοι νὰ λεχθοῦν διὰ νὰ μᾶς ὑπενθυμίσουν τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ἐάν ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἱστορίαν μας εἷς κρίσιμος σταθμός, εἶναι τὸ 1922. Ὁ σταθμὸς αὐτὸς δὲν ἔπρεπε ποτὲ νὰ λησμονηθῇ ἀπὸ τὴν μεταγενεστέραν ἑλληνικὴν πολιτικήν. Διὰ πρώτην φοράν, μέσα εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν τριῶν χιλιάδων ἐτῶν, τὸ ἔθνος αὐτὸ καταδικάζεται νά ζήσῃ μεταξὺ Ἔβρου καὶ Κρήτης. Οὔτε ἀποικίαι πλέον τοῦ Εὐξείνου Πόντου, οὔτε ἑλληνισμὸς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, οὔτε ἐμβάσματα ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Καὶ ἀφοῦ εἴμεθα καταδεδικασμένοι νὰ ζήσωμεν μεταξὺ Ἔβρου καὶ Κρήτης, διὰ πρώτην φορὰν, πάλιν παρουσιάζεται μία σύνθεσις κοινωνικὴ τῆς Χώρας αὐτῆς κατ’ ἐξοχὴν ἀνήσυχος. Ποία σύνθεσις; Ὅτι, ἐνῷ τῷ 1920 εἴχομεν ἕν πλεόνασμα τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν ἀπέναντι τῶν ἀστικῶν μὲ ἀναλογίαν 26 μέ 74, ὕστερα ἀπὸ τὴν συσσώρευσιν εἰς τὰ μεγάλα κέντρα τοῦ κόσμου τοῦ προσφυγικοῦ, ὕστερα ἀπὸ τὸ ρεῦμα τῆς ἀστυφιλίας, ποὺ ὑπῆρξε τὸ μεταπολεμικὸν γνώρισμα ὅλων τῶν Χωρῶν, ἡ Ἑλλὰς μόνη εἰς τὰ Βαλκάνια ἔχει 33 κατοίκους εἰς τὰς πόλεις καὶ 67 εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἐνῷ εἰς ὅλα τὰ Βαλκάνια παραμένει ἡ ἀναλογία 20 ἀστοὶ ἔναντι 80 ἀγροτῶν. Καὶ ἀπὸ τὰ μᾶλλον ἀνήσυχα προβλήματα εἶναι ὅτι, ἐὰν δώσωμεν μίαν ἀναλογίαν πληθυσμοῦ κατὰ καλλιεργούμενον τετραγωνικὸν χιλιόμετρον, ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα 336 κατοίκους κατὰ καλλιεργούμενον τετραγωνικὸν χιλιόμετρον, εἰς τὴν Πορτογαλλίαν 183 κατοίκους, Γιουγκοσλαυΐαν 181, Οὑγγαρίαν 147, Βουλγαρίαν 140 καὶ Ρωμουνίαν 128 κατοίκους. Καὶ μία κατανομὴ τῶν ἐπαγγελμάτων ἀπὸ τὴν ἐπίσημον στατιστικὴν τοῦ 1928 μᾶς δίδει σύνολον 2.365 χιλιάδων ἀνδρῶν καὶ παίδων ἄνω τῶν δέκα ἐτῶν, 394 χιλ. ἄνευ ἐπαγγέλματος, ἐκτὸς τῶν ἀνέργων.

§195ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι μαθηταί.

§196Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς χαρίζω 250 χιλιάδας μαθητῶν. Ἐὰν ἀναλογοῦν δύο ψυχαὶ εἰς ἕκαστον ἄρρενα, ἔχετε 800 χιλιάδας ἕως ἕν ἑκατομμύριον ἀτόμων, τὰ ὁποῖα τρώγουν χωρὶς νά παράγουν. Τεράστιον πρόβλημα. Ἐάν θέλετε μάλιστα, σᾶς λέγω, ὅτι ἕν ἀπὸ τὰ μᾶλλον ἀνήσυχα προβλήματα ποὺ θὰ ἔχῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ ἑλληνικὴ πραγματικότης, εἶναι τί θὰ κάμῃ τὸν μέγαν πληθυσμὸν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Τώρα, κ. Συνάδελφοι, ἂς λάβωμεν καὶ μίαν ἰδέαν διὰ τοὺς ἐργαζομένους, πόσοι ἐκ τούτων ἀσχολοῦνται εἰς τὴν γεωργίαν, κτηνοτροφίαν καὶ ἁλιείαν. Εἰς τὴν Ρωμουνίαν τὰ 78%, εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὰ 76%, εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν τὰ 76% καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ 58%. Κύριοι, ἐγὼ νομίζω ὅτι, ἂν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἀναδρομὴ εἰς τὸ ἄμεσον παρελθόν, ὄχι διὰ νὰ ἀντλήσωμεν πολιτικὰ ὠφελήματα, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀντλήσωμεν πολιτικὰ διδάγματα, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ὅτι ὑπῆρξεν ἀσυγχώρητον σφάλμα διὰ τὴν διάρρευσιν τεσσάρων ἐτῶν, εἶναι δύο σημεῖα. Ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχε μίαν ἄφθαστον αἰσιοδοξίαν νὰ διαχειρίζηται καὶ νὰ διοικῇ τὸν χρυσὸν τῶν ξένων δανείων καὶ ἐφαντάζετο, ὅτι ὁ χρυσὸς αὐτὸς ἦτο ὁ πακτωλὸς τῆς Ἑλληνικῆς Χώρας. Ἐφαντάζετο ὅτι μία σπατάλη, ἄνευ προηγουμένου, ἦτο δεῖγμα πολιτισμοῦ, ὡσὰν εἰς χωρικοὺς ὀρεσιβίους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τσαροῦχι νὰ φορέσουν καὶ καλαμπόκι διὰ νὰ τραφοῦν, θὰ ἦτο δεῖγμα πολιτισμοῦ νὰ τοὺς φορέσωμεν καὶ ἕνα ὑψηλὸν πῖλον. Εἶναι ἐπίσης ἀξιοκατάκριτος ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, διότι δὲν εἶχε τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐπερχομένην οἰκονομικὴν λαίλαπα. Ποία ἦτο ἡ αἰσιοδοξία αὐτή; Ἔβλεπεν ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον ἀπὸ τοῦ 1924 εἶχεν ἐτήσιον ἔλλειμμα, πάγιον, ἐξαγωγῆς ἀπὸ ἓξ δισεκατομμύρια δραχμῶν.

§197Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ γίνω ἀπολογητὴς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὴν στατιστικήν, εἶνε πάγιον. Δηλαδὴ ἀφ’ ἧς ὑπάρχει ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία, εἶναι πάντοτε τὸ ἰσοζύγιον της ἀνισοσκελές, ἡ δὲ διαφορὰ καλύπτεται ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους τῆς Ἑλλάδος.

§198ΚΑΝ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ 1912 ἦτο ἰσοσκελές.

§199Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πρέπει νὰ ἠξεύρητε ὅτι ἡ παθητικότης τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, δὲν ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸν γνώρισμα τῆς πενίας μιᾶς Χώρας, διότι, ἀντιθέτως, καὶ πλούσιαι Χῶραι ἔχουν παθητικότητα ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, ἐνῷ ἀντιθέτως ἔχουν ἐνεργητικὸν ἰσοζύγιον πληρωμῶν, διότι πληρώνονται τὰ τοκομερίδια τῶν κεφαλαίων ποὺ ἔχουν δανείσει. Ἡ Γαλλία εἶχε πάντοτε ἐνεργητικὸν ἰσοζύγιον, διότι εἶχεν ὀφειλέτιδας τὰς ἄλλας Χώρας, τὰς ὁποίας εἶχε δανείσει. Δι’ αὐτὸ μὴ ἐξάγετε συμπεράσματα ἀπὸ τὴν παθητικότητα τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου.

§200Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Ὅτι μέχρι τοῦ 1912 ἦτο πολὺ μικρὰ ἡ διαφορὰ ἐξαγωγῆς καὶ εἰσαγωγῆς. Τῷ 1912, τὸ ἐξωτερικόν μας ἐμπόριον ἦτο:

Ἀλλὰ τῷ 1912 εἴχομεν τὴν Ἀμερικήν, εἴχομεν τὴν Μικρασίαν, εἴχομεν τὴν Αἴγυπτον. Ἀπὸ τοῦ 1923 ἐχάσαμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ξένους συντελεστάς. Μελετῶν τὸ γενικὸν ἰσοζύγιον πληρωμῶν ἀπὸ τοῦ 1923 καὶ ἐντεῦθεν, ἐγὼ τουλάχιστον μὲ τὰς μικράς μου δυνάμεις, εὑρῆκα ἕνα ἀριθμόν, εἰς μίαν μελέτην, τὴν ὁποίαν ἔκαμα τῷ 1931, καὶ ὅσον καὶ ἂν προσπαθῶ νὰ φύγω ἀπὸ αὐτὴν τὴν μελέτην, πάντοτε ἐκεῖ καταλήγω. Τὸ ἐτήσιον γενικὸν ἔλλειμμα πληρωμῶν τῆς Χώρας, μὲ ὅλα τὰ ἐμβάσματα καὶ τὸν τουρισμόν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἦτο ὀλιγώτερον, δι’ ἐμέ τῶν 5½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς Πρόεδρον τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου, εἶναι 3½ δισεκατομμύρια δραχμῶν χαρτίνων. Διὰ τὴν τελευταίαν ἀκόμη στατιστικήν τῶν Τραπεζῶν εἶναι 3½ δισεκατομμύρια δρχ. Καὶ ἐρωτᾶται: Μία Χώρα ἡ ὁποία ἔχει ἐθνικὸν εἰσόδημα ὄχι μεγαλείτερον τῶν τριάκοντα δύο δισεκατομμυρίων —δέν πιστεύω ἐγὼ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ζολώτα, τοὺς ὁποίους ἀριθμοὺς εὐχαρίστως υἱοθέτει ὁ ἀξιότιμος τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ 1931–32,—Χώρα λοιπὸν τῆς ὁποίας τὸ εἰσόδημα δὲν ὑπερβαίνει τὰ τριάκοντα δύο δισεκατομμύρια δραχμῶν καὶ πτωχαίνει κατ’ ἔτος 5½ δισεκατομμύρια δραχμῶν, εἰς μίαν ἑπταετίαν δέν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ καταναλώσῃ ὁλόκληρον ἕν ἐτήσιον εἰσόδημα.

§201Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πῶς ἐννοεῖτε ὅτι ἐφάγαμε τὸ εἰσόδημα.

§202Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Χώρα αὐτὴ διὰ νὰ τραφῇ στέλλει χρῆμα Α καὶ φέρει Α μεῖον τέσσαρα δισεκατομμύρια. Κάθε χρόνον γίνεται πτωχοτέρα κατὰ τέσσαρα δισεκατομμύρια. Εἰς ἑπτὰ χρόνια θὰ γίνῃ πτωχοτέρα κατὰ 28 δισεκατομμύρια.

§203Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Συνάδελφε, πρέπει νὰ γνωρίζητε, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι σοβαρὸς ἐπιστήμων καὶ πολὺ διακεκριμένος μάλιστα, ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζῃ καὶ πρέπει νὰ γνωρίζει, ὅτι, ἐπιστημονικῶς, εἶναι ἄλλο τὸ ἐμπορικόν ἰσοζύγιον μιᾶς Χώρας...

§204Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τῶν πληρωμῶν.

§205Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πρέπει λοιπόν νὰ γνωρίζητε, ὅτι, ἐπιστημονικῶς, τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν μιᾶς Χώρας, εἶναι πάντοτε ἰσοσκελές, διότι τὰ τέσσαρα ἕως πέντε δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ὡρίσατε σεῖς ὡς διαφοράν, θὰ ἔχουν καλυφθῆ, εἴτε θὰ ἔχουν πληρωθῆ μέ φόρον εἴτε ἐπὶ πιστώσει, εἴτε ἐπὶ δανεισμῷ. Πάντοτε εἶναι ἰσοσκελές τὸ ἰσοζύγιον. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν τὴν σημερινὴν δανειακὴν ἐπιβάρυνσιν.

§206Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τώρα συζητεῖτε ἐπὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον δέν δύναται νὰ συζητηθῇ. Τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν ὑπάρχει πάντοτε.

§207Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ αἱ Τράπεζαι ποὺ πτωχεύουν, ἔχουν ἰσοζύγιον λογιστικόν, ἀλλὰ τὰ Ταμεῖα ἄδεια, καὶ μίαν ἡμέραν ἀκούεται ἡ πτώχευσις. Βέβαια, ἄν φάγωμεν τὰ κεφάλαιά μας, ἔχομεν ἰσοζύγιον, ἄν φάγωμεν τὰς σάρκας μας, ἔχομεν ἰσοζύγιον, ἀλλ’ ἔχομεν τότε τὴν πενίαν καὶ τὴν πτώχευσιν. Αὐτὸ λέγω λοιπόν ὅτι ἔπρεπε ἡ τετραετία νὰ ἔβλεπεν ὅτι ἐπέρχεται ἡ σημερινή ἀθλιότης, ὄχι δέ ἀπὸ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς χρυσῆς βάσεως τῆς Χώρας τὴν ὁποίαν ἥρπασεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων. Αὐτὸ εἶναι ἀστεῖον πρᾶγμα. Ὤφειλον νὰ ἔβλεπον ἐπερχομένην τὴν καταιγίδα, ὄχι ἀπὸ αἴτια διεθνῆ, ἀλλ’ ἀπὸ αἴτια ἐσωτερικά, ἀπὸ αἴτια ἐνδημικά. Διότι καὶ ἄν ὁ παράδεισος ἔλθῃ εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ ἡ Ἑλλὰς μείνῃ ὅπως εἶναι, θὰ μείνῃ πτωχή. Ἐνῶ ἐβλέπετε τὴν κρίσιν, εἴχετε σεῖς μίαν δαπάνην ἀπὸ δώδεκα δισεκατομμύρια δραχμῶν. Διὰ τὴν ἀκρίβειαν ἀντιγράφω τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ: (ἀναγινώσκει).

Κύριοι, διὰ νὰ μὴ νομίσητε ὅτι ἐλέγχω ἄνευ στοιχείων τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ἀναφέρω τὰ ἑξῆς. Εἰσηγεῖτο τὸν Προϋπολογισμὸν ὁ κ. Μαρῆς, τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἔλεγεν: «Ὁ Ἄγγλος φορολογεῖται μέ 6.200 δρχ. κατὰ κεφαλήν, ὁ Γάλλος μὲ δρχ. 3.103, ὁ Γερμανός μὲ 3.028, ὁ Ὁλλανδὸς μὲ 2.950, ὁ Νορβηγὸς μὲ δρχ. 2.330, ὁ Αὐστριακός μὲ 2.315, ὁ Ἰταλὸς μὲ 1.730 καὶ ὁ Ἕλλην μὲ 1.540». Λοιπόν, παρηγορηθῆτε. Καὶ ἐξακολουθεῖ «Ὁ Τσεχοσλοβάκος φορολογεῖται μὲ δρχ. 1.505, ὁ Ἱσπανός μὲ 1.450, ὁ Ἑλβετὸς μὲ 1.350, ὁ Οὗγγρος μὲ 1.060, ὁ Ρωμᾶνος μὲ 815, ὁ Πορτογάλλος μὲ 786, ὁ Γιουγκοσλαῦος μὲ 760, ὁ Βούλγαρος μὲ 705 καὶ ὁ Πολωνὸς φορολογεῖται μὲ δραχμὰς 670 κατ’ ἔτος».

§208Β. ΣΑΓΙΑΣ (Ὑφυπουργὸς Πολ. Γραφείου). Καὶ ποῖον εἰσόδημα ἔχουν αὐτὰ τὰ Κράτη;

§209Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ τὸ εἴπω παρακάτω. Τῷ 1927 –28, ἡ Κυβέρνησις Συνασπισμοῦ εἶχεν ἀφήσει Προϋπολογισμὸν 8.800.000.000 πραγματικὰ ἔσοδα. Τῷ 1928–29, ἀνεβιβάσθησαν εἰς δραχμὰς 10.191 ἑκατομμύρια καὶ τῷ 1930–31 εἰς 11.070 ἑκατομμύρια δραχμῶν, καὶ σήμερον ἐγκαλεῖται ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸν κ. Μυλωνᾶν ἐπὶ τρεῖς ὥρας, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν τεράστιον ἔγκλημα, διότι ἔδωκε 1.200 ἑκατομμύρια εἰς τοὺς ξένους μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠγοράζαμεν πυρομαχικά. Καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Βουλευτήν. Σεῖς, μὲ τοιοῦτον τεράστιον ἔλλειμα γενικοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, ἐπληρώσατε, ὄχι μόνον εἰς ὁλόκληρον τοὺς ξένους ὁμολογιούχους, ἀλλὰ καὶ εἰς χρυσόν, καὶ ἐνῷ ἐβλέπετε τὴν καταστροφήν, ἐλέγετε ὅτι αἱ δαπάναι εἶνε πολιτισμός, ὅτι ὁ Ἕλλην ἠμπορεῖ νὰ κοιμᾶται ἥσυχος. Ἡ δραχμὴ θὰ μείνῃ ἐκεῖ ὅπου ἦτο, καὶ ἡ δραχμὴ ἔφθασεν ἐκεῖ ποῦ κατήντησε τώρα. Κύριοι, θὰ ἐπιμείνω ὀλίγον εἰς τὸ μέρος τὸ δημοσιονομικόν.

§210Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁμιλήσατε, ἐπὶ τέλους, καὶ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§211Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω καὶ ἀρκετὰ καὶ μὲ τὴν ἰδικήν μου προοπτικήν. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν ἀνησυχῶ ἂν τὸ ἔλλειμμα εἶναι ἑκατὸν ἑκατομμύρια ἢ περισσότερα ἢ ὀλιγώτερα. Ἐγὼ ἀνησυχῶ διὰ τὸ ὅλον ἑλληνικὸν πρόβλημα. Ἐγὼ ἀνησυχῶ διὰ τὴν τεραστίαν ἀδικίαν καὶ ἀνισότητα εἰς φορολογικὰ βάρη, τὴν ὁποίαν καθιέρωσε τὸ δημοσιονομικόν μας σύστημα, καὶ θὰ ζητήσω μεταρρυθμίσεις, ποὺ θὰ δώσουν μίαν φορολογικὴν δικαιοσύνην εἰς τὴν Χώραν καὶ ἕν σύστημα, ὅπερ θὰ μᾶς ἐξαγάγῃ ἀπὸ τὴν σημερινὴν κόλασιν τῆς ζωῆς. Κύριοι, τῷ 1928–29, ἡ Ρωμουνία εἶχεν ἔσοδα εἰς δολλάρια 234 ἑκατομμύρια καὶ ἄλλα τόσα ἔξοδα, ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἔσοδα 131 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἡ Ἑλλὰς ἔσοδα 144 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἡ Βουλγαρία 19 ἑκατομμύρια καὶ ἡ Ἀλβανία 5½ ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἀκόμη ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ὁ ἰδικός μας Προϋπολογισμὸς ἔχει τεραστίαν διαφορὰν μεταξὺ ἐμμέσων καὶ ἀμέσων φόρων. Εἰς ὅλα τὰ Βαλκάνια οὕτω εἶναι. Εἰς τὴν Βουλγαρίαν ἡ ἀναλογία εἶναι 1 ἄμεσοι φόροι πρὸς 3.18 ἔμμεσοι φόροι, εἰς τὴν Ἑλλάδα 1 πρὸς 2.80, εἰς τὴν Ρωμουνίαν 1 πρὸς 1.97, εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν 1 πρὸς 1.81, ἐνῷ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἡ ἀναλογία εἶναι 1 πρὸς 0.75. Δηλαδή, ἐν Ἑλλάδι, ὅπως καὶ εἰς τὰ ἄλλα Βαλκανικὰ Κράτη, ἔχομεν μεγαλείτερον ποσοστὸν ἐμμέσων φόρων καὶ ὀλιγώτερον ἀμέσων φόρων. Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι, ἡ Ἑλλάς εἶναι κυρίως Χώρα γεωργική, — δὲν ἔχει μεγάλα κεφάλαια καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσπράξῃ ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας μεγάλα ποσά. Ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἀπὸ τοὺς ἀμέσους φόρους ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ ἐντεῦθεν ἔχομεν ἀπαλλαγὰς 653 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀπαλλαγὰς αἱ μεγαλύτεραι καὶ αἱ πλέον ἄδικοι εἶναι αἱ ἀπαλλαγαὶ τῶν τόκων τῶν δημοσίων χρεογράφων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα διαφεύγει σήμερον φόρος 475 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἀπὸ τὰς ἄλλας ἀπαλλαγὰς διαφεύγει φόρος 178 ἑκατομμυρίων. Ἑπομένως, διαφεύγει ἔσοδον ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων τῶν εὐπόρων τάξεων ποσὸν 653 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἔχομεν ἐπίσης τὸν νόμον περὶ φορολογίας τοῦ ἐπιτηδεύματος, ὅστις κανονίζει ἀπὸ τὸ τεκμαρτὸν εἰσόδημα τὴν φορολογικὴν κλίμακα. Τουναντίον διὰ τὰς ἐν Ἑλλάδι Ἀνωνύμους Ἑταιρείας, ἀντὶ τοῦ εἰσοδήματος, ὡς βάσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος, λαμβάνεται φόρος 2½ τοῖς χιλίοις ἐπὶ τοῦ ἀρχικοῦ κεφαλαίου, ὄχι τοῦ ἐργαζομένου κεφαλαίου. Αἱ ἐν Ἑλλάδι Τράπεζαι ἔχουν σύνολον κεφαλαίων ἐργαζομένων 3.893.900.000 δραχμῶν. Ἐκ τούτων ἀφαιρῶ τὸ ἐξ 1.138.100.000 δραχμῶν ἐργαζόμενον κεφάλαιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὡς κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, καὶ ὑπολείπεται σύνολον ἐργαζομένου κεφαλαίου τῶν ἐν Ἑλλάδι Τραπεζῶν, τὴν 31ην Δεκεμβρίου 1932, ἐκ δραχμῶν 2.755.800.000. Ἀντὶ τούτων λαμβάνεται διὰ τὴν φορολογίαν ἐπιτηδεύματος τὸ 2½ τοῖς χιλίοις τοῦ ἀρχικοῦ κεφαλαίου τῶν 1.104.100.000 δραχμῶν. Θέλετε ἀκόμη μίαν ἄλλην διαφοράν; Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, τῆς ὁποίας τὰ ἐργαζόμενα κεφάλαια φθάνουν τὰ 1.205.000.000, εἶχε κεφάλαιον ἀρχικὸν 20.000.000 μόνον δραχμῶν καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν 20.000.000 μὲ 2½‰, εὑρίσκομεν τὸν φόρον ἐπιτηδεύματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Εἶναι τοῦτο φορολογικὴ ἰσότης, σύμφωνα μὲ τὴν περὶ τοῦ δικαίου κοινωνικὴν ἀντίληψιν καὶ σύμφωνα καὶ μὲ τὴν ἐκ τοῦ Συντάγματος θεσπιζομένην ἀρχὴν περὶ τῆς ἰσότητος ἔναντι τῶν φορολογικῶν βαρῶν; Καὶ τώρα, ἰδοὺ μερικὰς συγκρίσεις: Ὁ καπνὸς φορολογεῖται ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου καὶ ἠκούσατε ἀπὸ τὸν προηγούμενον ρήτορα, ὅτι εἰς τὴν Βουλγαρίαν φορολογεῖται ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου ὁ καπνὸς 1%, εἰς τὴν Τουρκίαν 1%, εἰς τὴν Ἑλλάδα 20%, δηλαδὴ εἴκοσι φορὰς βαρύτερον. Τὸ λάδι φορολογεῖται παρ’ ἡμῖν 14% ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου, ἐνῶ εἰς τὴν Ἱσπανίαν φορολογεῖται 14% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος. Κύριοι, ἐπιτρέψατε, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος τώρα νὰ εἴπω ὀλίγα καὶ διὰ τὸ δημόσιον χρέος. Τοῦτο, μὲ τὰς ἀναλογίας του, ἀποτελεῖ μοναδικὸν εἰς τὸν κόσμον φαινόμενον. Κατὰ κεφαλὴν ἐπιβαρύνονται:

Τὸ σύνολον τοῦ δημοσίου μας χρέους ἀνέρχεται εἰς 68½ δισεκατομμύρια δραχμῶν καὶ θὰ ἀπήτει ἐτήσιον τοκοχρεωλύσιον 5½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡ Κοινωνία τῶν Ἐθνῶν μᾶς ἔδωκε τὸ ἔνσημον ὅτι εἴμεθα ἠθικῶς ἀκέραιοι. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ ἀκουσθῇ ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, ὅτι θὰ ἤθελα ὁ ἑλληνικὸς λαὸς μίαν ἠθικὴν ἀκεραιότητα καὶ ἐκ μέρους τῶν δανειστῶν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ λησμονηθῇ ὅτι εἰς τὰ 1824, ὅτε ἠγωνιζόμεθα διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐκ τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ, ἀπὸ τὰς 800.000 £ τοῦ πρώτου δανείου εἰσεπράξαμεν μόνον 500 χιλιάδας λιρῶν, καὶ ἀπὸ τὰ δύο ἑκατομμύρια τοῦ δανείου τοῦ 1825 δὲν ἔφθασε τίποτε εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἀξίζει νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ τί ἔγραφαν οἱ «Τάϊμς» τοῦ Λονδίνου τότε: «Τὸ ἑλληνικὸν δάνειον τοῦ 1825 ὑπέστη τὴν τύχην τοῦ ἀνδρός, ὅστις, μεταβαίνων ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ εἰς Ἰεριχώ, ἔπεσεν εἰς χεῖρας λῃστῶν, χωρὶς νὰ εὕρῃ τὸν ἀγαθὸν Σαμαρείτην. Ἡ Ἑλλὰς ἀπώλεσεν ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, ὅσα προσεδόκα. Ἡ ἑλληνικὴ ὑπόθεσις ἐπροδόθη, καὶ ἐπροδόθη ἐν Ἀγγλίᾳ. Θὰ ἐθριάμβευε σήμερον ἄνευ τῆς Ἀγγλίας καὶ ἄνευ τοῦ Ἀγγλικοῦ Χρηματιστηρίου». Ἀπὸ τὸ δάνειον τοῦ 1833, ἀπὸ τὰ 66.000.000 δραχμῶν ἑλληνικῶν, εἰσήχθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα μόνον ἐννέα ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ ἀπὸ τὰ δάνεια τοῦ Τρικούπη, (1881– 1893), ἀπὸ τὰ 580.000.000 φράγκων χρυσῶν, ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα μόνον 71 ἑκατομμύρια καὶ τὰ πεντακόσια ἐννέα ἑκατομμύρια ἔμειναν εἰς τὴν Εὐρώπην διὰ προμηθείας καὶ λουφέδες. Ἑπομένως δὲν εἶναι μόνον ἡ οἰκονομικὴ ἀντοχὴ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλ’ εἶναι καὶ λόγοι δικαιοσύνης οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν μίαν ριζικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος τοῦ δημοσίου μας χρέους. Ἐλησμονήθη τὸ κεφάλαιον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἰς τὸ 1914 ἦσαν ὑπάλληλοι 14 χιλ. Εἰς τὰ 1928–29 τοὺς εὗρεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων 43.378. Τοὺς ἀφῆκεν εἰς τὰ 1932–33 48.767. Ἐν τῷ μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1928– 1932 ἐξῆλθον ὡς συνταξιοῦχοι 4.155 ὑπάλληλοι, ὧν αἱ θέσεις κατελήφθησαν, ἐκτὸς τῶν ἐπὶ πλέον διορισθέντων. Ηὔξησεν ἡ τετραετία 1928–32 τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ 9.142.

§212Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ πιστεύετε σοβαρά;

§213Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἀριθμοὶ τῆς στατιστικῆς. Καὶ ὁμιλοῦν οἱ ὑπάλληλοι καὶ ζητοῦν αὔξησιν μισθοῦ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον, θὰ εἴπωμεν τὰς γνώμας μας, ἀλλὰ πιστεύομεν, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ εὑρεθῇ εἷς τρόπος, ὥστε, ὅταν θὰ ἐξέρχωνται φυσιολογικῶς οἱ ὑπάλληλοι, νὰ μὴ ἀναπληρῶνται παρὰ μόνον εἰς τὸ «μίνιμουμ».

§214ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τεθῇ τροπολογία.

§215Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δέν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰ 1914 νὰ ἔχωμεν 14 χιλιάδας καὶ εἰς τὰ 1932 48.000. Ὁ πληθυσμὸς εἶναι ὁ ἴδιος. Δέχομαι ὅτι ηὐξήθημεν κατὰ ἕν ἑκατομμύριον κατοίκων. Δέχομαι ὅτι ἔχομεν ἐποικιστικὰς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν μειώνει τὸ γεγονὸς τοῦ ὑπαλληλικοῦ πληθωρισμοῦ. Καὶ πεινοῦν, καὶ δικαίως πεινοῦν. Μόνον μὲ ἕνα περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, εἶναι δυνατὸν νὰ...

§216Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Περιλαμβάνονται καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῶν Αὐτονόμων Ὀργανισμῶν;

§217Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Κύριοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω εὔφημον μνείαν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὑπέρ τῶν ἀγροτῶν. Θὰ εἶναι ἄδικον νὰ μὴ τὸ ὁμολογήσω. Ὁ νόμος περὶ ἐπαληθεύσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐχλευάσθη, δι’ ἐμέ, ἄν πράγματι ἐφαρμοσθῇ ἄνευ παρελκύσεων, εἶναι ἕν βῆμα διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Ἐὰν κατηγορήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅτι εἶναι συντηρητικός, ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι τὰ νομοσχέδια ποὺ ἔφερεν ἐδῶ, ἐὰν ἔφεραν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Παπαναστασίου ἢ τὴν ἰδικήν μου, θὰ ἐθεωροῦντο ὡς κομμουνιστικά, ἀλλ’ ἐφόσον φέρουν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Θεοτόκη, θεωροῦνται ὡς νομοσχέδια ριζοσπαστικά, τὰ ὁποῖα τιμοῦν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ὑπουργόν. Ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ἔδωκεν ἐφέτος 165 ἑκατομμύρια ὀκάδων, ἐνῷ πέρυσι 59 ἑκατομμύρια καὶ εἰς προγενέστερα ἔτη δὲν συνεκεντροῦντο οὐδ’ εἴκοσιν ἑκατομμύρια ὀκάδων. Καὶ ἐνῷ εἴχομεν μείωσιν ἐφέτος τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου, ἔδωκεν εἰς τὸν ἐγχώριον σῖτον μέσην τιμὴν 7.60 δραχ. τὴν ὀκᾶν. Καὶ ὅσοι χωρικοὶ δι’ οἱονδήποτε λόγον ἐπῆγαν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον διὰ νὰ πωλήσουν κρυφὰ τὸ σιτάρι, δὲν ἔλαβον παραπάνω ἀπὸ πέντε δραχ. τὴν ὀκᾶν. Σᾶς ἐρωτῶ: ἂν δὲν ὑπῆρχε συγκέντρωσις σίτου, τότε εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον δέν θὰ ἐπωλοῦντο τὰ ἐγχώρια σιτάρια οὔτε μὲ τρεῖς δραχμὰς τὴν ὀκᾶν. Ἑπομένως, οἱ χωρικοὶ εὐηργετήθησαν τοὐλάχιστον μὲ 2½ δραχ. τὴν ὀκᾶν σίτου καὶ πλέον. Αὐτὴ ἦτο ἡ προστασία τοῦ συντηρητικοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§218Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ποῖος ἐψήφισε τὴν συγκέντρωσιν;

§219Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§220Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διατὶ δέν τὸ ἀναφέρατε;

§221Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγω πῶς ἐφηρμόσθη ἐφέτος.

§222Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δέν ἐφηρμόσθη καλὰ πέρυσιν;

§223Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Δύο ἑκατομμύρια μόλις συνεκεντρώθησαν εἰς τὰ 1927.

§224ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ τὸν ἔκαμα τὸν νόμον.

§225Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν θέλετε μάλιστα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ διοικητικὸν μέτρον ὠθήθη ἀπὸ ἐμέ.

§226Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνῶ ἕως τώρα....

§227Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δέν ἐπαινεῖτε ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔθεσε τὸ μέτρον.

§228Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δέν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα. Ἐγὼ ἔγραψα καὶ ὡμίλησα καὶ ἐπαινῶ τώρα πῶς ἐφήρμοσεν ἐφέτος τὴν συγκέντρωσιν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἡ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐρευνᾷ τὴν γενικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Ἐνῶ ἕως τώρα ἡ συγκέντρωσις ἐνηργεῖτο ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν τῶν Γενικῶν Ἀποθηκῶν, ἐφέτος, διὰ πρώτην φορὰν, ἐδόθη εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, δηλαδὴ εἰς τοὺς ἰδίους τοὺς χωρικούς. Αὐτὸ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Κυβερνήσεως.

§229ΧΡ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἶναι ἔργον τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ὑπέδειξε τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὑπέδειξεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τί νὰ κάμῃ.

§230Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ περιέμενεν ἡ ὑπηρεσία ἕξ ἔτη διὰ νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς ἐφέτος; Ἐπίσης, πρέπει νὰ ἐξαρθοῦν ἡ μείωσις τῶν προσφυγικῶν χρεῶν κατὰ 40% καὶ αἱ ἐξοφλήσεις τῶν χρεολυτικῶν δόσεων τῶν ἀποκατασταθέντων εἰς τὰ ἀπαλλοτριωθέντα ἀγροκτήματα κληρούχων, οἵτινες θὰ γίνωνται ἀντὶ 20 εἰς 25 ἐτησίας δόσεις μὲ δικαίωμα τῶν κληρούχων νὰ προεξοφλήσουν δι’ ὁμολογιῶν ἀπαλλοτριώσεως καὶ νὰ γίνωνται κύριοι τοῦ κλήρου καὶ νὰ λύωνται τῆς ἀλληλεγγυότητος. Διὰ τὴν προστασίαν τῆς σιτοτροφίας διὰ πρώτην φορὰν ἐφέτος ἐψηφίσθη σηροτροφικὴ πολιτική. Αὐτὸ ὁμολογεῖται καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§231Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δέν τὸ ὁμολογεῖ κανείς.

§232Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέν ἀρκεῖσθε εἰς τὰ γεγονότα. Ἀρκεῖ ὅτι ὑπάρχει τὸ γεγονός.

§233Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δέν ὁμιλεῖτε καὶ διὰ τὸν Προϋπολογισμόν;

§234Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡμίλησα διὰ τὸν Προϋπολογισμόν. Λυποῦμαι ἂν δέν τὸ ἀντελήφθητε. Καὶ εἶπον ὅτι εἶνε ἄδικον καὶ ἄνισον τὸ φορολογικόν μας σύστημα. Σᾶς εἶπα ὅτι φορολογεῖ τοὺς ἀγρότας ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου, τὰς μεγάλας βιομηχανίας ἐπὶ τῶν καθαρῶν διανεμομένων κερδῶν, φορολογεῖ τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ τοὺς ἄλλους ἐργαζομένους δι’ ἐπιτήδευμα μὲ τεκμαρτὸν εἰσόδημα, φορολογεῖ τὰς Τραπέζας μὲ 2½ τοῖς χιλίοις ἐπὶ τῶν ἀρχικῶν κεφαλαίων καὶ θεσπίζει μίαν καταθλιπτικὴν ἔμμεσον φορολογίαν. Σᾶς εἶπα καὶ τὸ ἐτόνισα, ὅτι ἐγὼ ζητῶ φορολογικὴν ἰσότητα. Σᾶς εἶπα ἀκόμη, ὅτι ἐκάματε σφάλμα νὰ ἔχητε Προϋπολογισμὸν μὲ δώδεκα δισεκατομμύρια δραχμῶν, τεράστιον σφάλμα, τὸ ὁποῖον σήμερον πληρώνομεν. Σᾶς λέγω ὅτι ἐκάματε σπατάλας σεῖς καὶ ὅτι ἐπεβάλατε φόρους.

§235Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Ἐκάματε καὶ δρόμους, ὅπως ἠξεύρετε.

§236Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, πιστεύω ὅτι τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα δέν θὰ λυθῇ οὔτε μὲ οἰκονομίας διακοσίων ἢ τριακοσίων ἑκατομμυρίων, οὔτε μὲ αὔξησιν τῶν φόρων καὶ μάλιστα εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς. Πιστεύω ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην ἑνὸς νέου δημοσιονομικοῦ συστήματος καὶ μιᾶς νέας οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ἐφόσον ἔχομεν τεραστίας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἀφήναμεν ἀνεπουλώτους, ἀνάγκας κοινωνικῆς πολιτικῆς, δέν φαντάζομαι ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους νὰ μειωθοῦν κάτω ἀπὸ 7½–8 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ἴσως καὶ νὰ αὐξηθοῦν. Ἀλλὰ ζητῶ μίαν μετάπτωσιν τῶν βαρῶν ἀπὸ τοὺς ὤμους ἐκείνων ποὺ τὰ φέρουν ἀνίσως, εἰς τοὺς εὐρωστοτέρους ὤμους.

§237ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπὸ ἐκεῖ νὰ βλέπετε. Ὄχι ἀπὸ ἐδῶ.

§238Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Βλέπω ἀπὸ ἐκεῖ, διότι σεῖς ἐπὶ εἴκοσι χρόνια ἐκυβερνήσατε τὸν τόπον, καὶ αὐτὰ ποὺ λέγω, δὲν ἐγένοντο ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως.

§239Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὁ κ. Λοβέρδος. Δέν εἴμεθα ἡμεῖς.

§240Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Παπαναστασίου. Μὴ θίγετε τὸ παρελθόν.

§241Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ μετατεθῇ τὸ βάρος εἰς τοὺς ἰσχυροτέρους ὤμους. Ζητῶ ἀκόμη ἔντονον αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Κύριοι, τελειώνω ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἤρχισα. Σᾶς εἶπα ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς εἶναι ἠναγκασμένος νὰ λύσῃ τὰ προβλήματά του ἀπὸ τὸ ἰδικόν του ἔδαφος. Δὲν ὑπάρχουν πλέον ἀποικίαι, οὔτε μεταναστεύσεις, οὔτε κέρδη σημαντικὰ τῆς ναυτιλίας. Ἐγὼ δὲν πιστεύω τὸ κήρυγμα, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς εἶναι ἀνίκανος νὰ διαθρέψῃ τὸν ὑπάρχοντα πληθυσμόν του. Δὲν ἠξεύρω τί θὰ γίνῃ ὕστερα ἀπὸ μίαν γενεάν. Ἄλλα προβλήματα τότε, ἄλλη ἐποχή. Ἡ πολιτικὴ ὅμως ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν παροῦσαν γενεάν, καὶ ἡ παροῦσα γενεά, ἡ ὁποία εἶναι καταδεδικασμένη νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ζωῆς ἀπὸ τὸ ἔδαφος αὐτό, πιστεύω, ὅτι δὲν δικαιοῦται νὰ ἀπελπισθῇ οὔτε δικαιοῦται νὰ λέγῃ ὅτι μόνον ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ ἔξοδος τοῦ πληθυσμοῦ ἔξω ἀπὸ τὰ σύνορα, τότε θὰ λυθῇ τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα. Ὄχι. Ἐγὼ θέλω τὴν ἔξοδον τοῦ πλεονάζοντος πληθυσμοῦ μας, ἀλλὰ πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ἐὰν στραφῶμεν μὲ περισσοτέραν στοργὴν πρὸς τὴν γῆν, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν ζωήν. Χαίρω ὅτι ἡ βιομηχανία ἔφθασεν ἤδη εἰς ἐτήσιον εἰσόδημα τὰ 7½ δισεκατομμύρια δραχμῶν, καίτοι πιστεύω ὅτι πολλαὶ ἀπὸ τὰς βιομηχανίας δὲν στηρίζονται εἰς πρώτας ὕλας τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη δυνατότης νὰ αὐξηθῇ τὸ εἰσόδημα αὐτῶν καὶ νὰ ἐνισχυθοῦν αἱ ὑγιεῖς βιομηχανίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀντλοῦν τοὺς πόρους των ἀπὸ τὰς πρώτας ὕλας τοῦ τόπου. Ἀλλ’ ἐκείνη, ποὺ ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ τὴν ἄμεσον λύσιν εἰς τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα, εἶνε ἡ γῆ ἡ ἑλληνική. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἀδικεῖται ὡς γῆ ἄγονος, ἐγὼ πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ἡ γῆ αὐτὴ δὲν ἐξηντλήθη· πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ἡ γῆ αὐτὴ δὲν ἀπέδωκεν ἀκόμη ὅλους τοὺς θησαυρούς της. Δὲν τὴν ἐκαλλιεργήσαμεν, δὲν τὴν ἠγαπήσαμεν, καὶ κατὰ τοῦτο, ἠμπορῶ νὰ διερμηνεύσω ἕν παράπονον. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ κάμω τὸ παράπονον αὐτὸ εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην, ὅτι ἐξήντλησεν ἕν μέρος μέγα τῶν παραγωγικῶν δανείων εἰς δαπάνας μεγάλας, καὶ σήμερον σκεπτόμεθα ἐὰν ἠμπορεῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διαθέσῃ δεκατρία ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ νὰ ἀποξηράνῃ τὰ ἕλη τῆς Θεσσαλίας, καθ’ ἣν στιγμὴν ἑκατομμύρια χρυσῶν δολλαρίων διετέθησαν διὰ τὰ ἔργα τοῦ Ἀματόκου καὶ τοῦ Ἀρτζάν. Ὅπως ἐπίσης, ἂν δὲν ὑπάρχουν συγκοινωνίαι εἰς τὴν ὕπαιθρον Χώραν, εἶναι διότι 1.700.000.000 δραχμῶν ἐδαπανήθησαν διὰ νὰ γίνουν δρόμοι χιλιάδων χιλιομέτρων καὶ δὲν ἐπερατώθη σχεδὸν κανείς. Καὶ ὅλοι οἱ δρόμοι, μὴ ἀποπερατωθέντες, θὰ καταστραφοῦν, ἐὰν δὲν συμπληρωθῇ ἡ ἐργασία αὐτῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ μεγάλα σφάλματα τῆς πολιτικῆς σας. Κύριοι Βουλευταί, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ γῆ αὐτὴ νὰ μᾶς δώσῃ νέους πόρους, ἀλλ’ ὑπὸ δύο ὅρους, ὅτι, ὄχι μόνον θὰ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγὴν μὲ ἔργα παραγωγικὰ καὶ μέσα ἐπιστημονικά, μὲ κεφάλαια ἄφθονα, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐφαρμόσωμεν ἕν ἄλλο σύστημα, μὲ τὸ ὁποῖον ἡ παραγωγὴ δὲν θὰ μείνῃ ἀπώλητος, ἀλλὰ θὰ διατίθηται, καὶ δὴ εἰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἀπολαμβάνουν ὄχι μεσάζοντα πρόσωπα, οὔτε μεσάζουσαι ἑταιρεῖαι μεγάλαι, ἀλλ’ οἱ ἴδιοι οἱ παραγωγοί. Ἐάν, Κύριοι Βουλευταί, ἱκανοποιηθοῦν αἱ δύο πλευραὶ τοῦ ἑλληνικοῦ προβλήματος, ἕν νέον σύστημα δημοσιονομικὸν μὲ μετάθεσιν τῶν φορολογικῶν βαρῶν εἰς τοὺς ὤμους τοὺς ἰσχυροὺς καὶ ἐξ ἄλλου αὔξησις τῆς παραγωγῆς, τότε, ὄχι μόνον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα θ’ αὐξηθῇ, ἀλλὰ καὶ θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰ θυλάκια τῶν παραγωγῶν. Καὶ ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν μοῦ ἀρκεῖ νὰ διαγραφοῦν τὰ τέσσαρα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ὡμίλουν περὶ ὀργανώσεως κερδοσκοπικῶν ἑταιρειῶν, αἵτινες θὰ ἀνελάμβανον τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον, ἀλλ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὀργανώσωμεν τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων τῆς γῆς ἐπάνω εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, συνεταιρισμοὺς πρωτοβαθμίους καὶ ἑνώσεις δευτεροβαθμίους καὶ τριτοβαθμίους, ὥστε νὰ ἀποτελοῦν τοὺς αὐτονόμους ὀργανισμοὺς τοῦ καπνοῦ, τοῦ σίτου, τοῦ ἐλαίου τῆς σταφίδος.

§242Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Πρέπει νὰ ἔχητε ἀνθρώπους νὰ ὀργανώσουν τοὺς Συνεταιρισμούς, κ. Συνάδελφε.

§243Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀκόμη κηρύσσομαι ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τοῦ σίτου, μονοπωλίου ἠσφαλισμένου μέ κρατικοποίησιν τῆς μεγάλης ἀλευροβιομηχανίας. Μὲ τοιοῦτον σύστημα, ἡ ἐγχώριος σιτοπαραγωγὴ θὰ ἐπροστατεύετο μέ μεγάλας σχετικῶς τιμάς, ἐνῶ τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ θὰ ἐπωλεῖτο ἐφθηνότερον. Ἄλλοτε ἔχω ἀναπτύξει εἰδικώτερον τὸ σύστημα αὐτό. Κύριοι Συνάδελφοι, ἀπό τινος παρατηρεῖται ὅτι ὑφιστάμεθα τὴν ἀπήχησιν ἄλλων Χωρῶν καὶ λησμονοῦμεν ὅτι τὰ πολιτεύματα δὲν ἐπλάσθησαν οὔτε ἀΐδια, οὔτε ἀναλοίωτα εἰς ὅλας τὰς ἐποχὰς καὶ ὅλους τοὺς λαούς, ἀλλ’ εἶναι σχετικά, ὄχι ἀπόλυτα διὰ κάθε ἐποχὴν καὶ κάθε λαόν. Καὶ εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι ἡ Δημοκρατία δὲν ἦλθεν ἀπὸ τὴν ξένην, ἀλλ’ οἱ ἕλληνες τὴν ἐνεφάνισαν ἔξω. Ἡ Δημοκρατία εἶναι γέννημα τοῦ τόπου αὐτοῦ. Εἶναι ἀρεταὶ χαρακτηρίζουσαι τοὺς ἕλληνας ἡ ἰσότης καὶ ἡ ἰσονομία καὶ ἡ ἐλευθερία. Ὑπάρχουν οἱ ἀναμένοντες νὰ ἔλθῃ κανεὶς ἄσπρος ἢ κόκκινος δικτάτωρ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι θαυματοποιός, ὥστε νὰ ἠξεύρῃ ὅ,τι ὅλοι ἡμεῖς ἀγνοοῦμεν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ὅλα τὰ φάρμακα, ὥστε διὰ μαγείας νὰ θεραπεύσῃ ὅλας τὰς νόσους ἀπὸ τὰς ὁποίας πάσχομεν. Τὸν δικτάτορα αὐτὸν ἡμεῖς θὰ τὸν πολεμήσωμεν. Κύριοι, πιστεύω εἰς τὸν κοινοβουλευτισμόν, ὄχι ὡς τὸ τελειώτερον σύστημα, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἀνθρωπίνων συστημάτων, ὡς τὸ ὀλιγώτερον ἔχον ἐλαττώματα καὶ ἔχον ἀκόμη ἐκεῖνο τὸ μέγα προτέρημα ὅτι ἀσκεῖ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐναλλαγὴν τῶν Κυβερνήσεων. Πιστεύω ὅτι ὁ ἑλληνικὸς χαρακτήρ, ὅπως ἦτο ὁ ἀρχαῖος, εἶναι ὁ ἴδιος καὶ σήμερον. Ζητεῖ ἰσότητα, ἰσονομίαν, δικαιοσύνην, ἐλευθερίαν. Πιστεύω, λοιπόν, ὅτι, ἐὰν εἰς τὸ πολίτευμά μας, ἐὰν εἰς τὴν Δημοκρατίαν μας, δώσωμεν περιεχόμενον κοινωνικὸν καὶ ὄχι μίαν ταμπέλλαν, διὰ νὰ γίνῃ πραγματικὰ λαϊκή δημοκρατία μὲ πολιτικὴν κοινωνικήν, μὲ πολιτικὴν οἰκονομικήν, μὲ πολιτικὴν δημοσιονομικήν, ἡ ὁποία νὰ μὴ εὐνοῇ μίαν ὀλιγαρχίαν τοῦ πλούτου, ἀλλὰ νὰ εὐνοῇ τὸ μέγα πλῆθος τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, πιστεύω ὅτι ἡ Ἑλλὰς μὲ ὅλας τὰς δυσκολίας καὶ παρ’ ὅλην τὴν κρίσιν, ἠμπορεῖ νὰ ἐξέλθῃ τῆς σημερινῆς ἀθλιότητος καὶ ἠμπορεῖ νὰ εὕρῃ ἕνα δρόμον, ὄχι εὐημερίας καὶ παραδείσου, ἀλλὰ μιᾶς βεβαιοτέρας ζωῆς. Καὶ δι’ αὐτό, μέ ὅλα τὰ τεράστια προβλήματα, πιστεύω ὅτι ἂν ἐγκαινιασθῇ μία πολιτικὴ οἰκονομικὴ καὶ κοινωνική, καθαρῶς λαϊκὴ καὶ ὑγιῶς λαϊκὴ πολιτική, ἡ ὁποία νὰ ἀσφαλίσῃ μίαν αὐτοδιοίκησιν, νὰ ἀσφαλίσῃ μίαν ἀποκέντρωσιν, νὰ ἀσφαλίσῃ τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας, νὰ ἀσφαλίσῃ τὸν ἔλεγχον τοῦ βήματος, καὶ νὰ τείνῃ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ λαοῦ, ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἠμπορεῖ νὰ μᾶς δώσῃ δρόμους περισσότερον εὐτυχεῖς ἀπὸ οἱονδήποτε θαῦμα, οἱονδήποτε δικτάτορα καὶ δι’ αὐτὸ πιστεύω εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἐργατικότητα, λιτότητα, εἰς τὸ ἑλληνικὸν δαιμόνιον, ἀλλ’ ὑπὸ ἕνα ὅρον, ὅτι τὸ δαιμόνιον αὐτό, ἡ ἐργατικότης αὐτὴ καὶ ἡ λιτότης αὐτή δὲν θὰ χρησιμεύσουν μόνον ὡς μέσον ἐκμεταλλεύσεως τῆς ὀλιγαρχίας, ἀλλὰ θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ὑλικὴν καὶ ἠθικὴν προαγωγὴν τοῦ ἐργαζομένου ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πάλλης.

§245ΑΛ. ΠΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἀσχοληθῶ ἰδιαιτέρως, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα διὰ τὴν σύγκρισιν, τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ παράρτημα τοῦ τεύχους τοῦ Προϋπολογισμοῦ, μεταξὺ τῶν δαπανῶν τῶν χρήσεων 1932–33 καὶ 1933–34, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξάγει τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐπραγματοποίησεν οἰκονομίας 256.000.000. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἔχω μερικὰς ἐπιφυλάξεις διὰ τὸν λογαριασμὸν τὸν ὁποῖον κάμνει, μολονότι εἰς τὴν εἰσήγησίν του λέγει ὅτι οἱ ἀριθμοί του εἶναι ἀνεπίδεκτοι ἀμφισβητήσεως. Ἡ ἀνάγνωσις τοῦ παραρτήματος αὐτοῦ μοὶ ἐνθυμίζει κἄτι τι τὸ ὁποῖον εἶπεν ἄλλοτε ὁ Ἄγγλος Πρωθυπουργὸς Μπήκονσφηλδ, προκειμένου περὶ στατιστικῶν. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐγίνετο μεγάλη διαμάχη εἰς τὴν Ἀγγλίαν νομίζω περὶ τοῦ δασμολογικοῦ ζητήματος, αἱ δὲ ἀντιμαχόμεναι μερίδες παρέτασσον ἀριθμοὺς ἐκ τῶν ὁποίων ἐξῆγον τὰ πλέον ἀντίθετα συμπεράσματα. «Ὑπάρχουν, εἶπεν ὁ Μπήνσκονφηλδ, τριῶν εἰδῶν ψεύδη, κατ’ αὔξουσαν κλίμακα. Μικρὰ ψεύδη, μεγάλα ψεύδη καὶ στατιστικαί». Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνήκουν εἰς τὴν κατηγορίαν τὴν ὁποίαν ὑπῃνίσσετο ὁ Μπήκονσφηλδ, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ φρονῶ ὅτι μερικοὶ ἐξ αὐτῶν ἔχουν ἴσως κάποιαν συγγένειαν πρὸς αὐτήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ παράρτημα τοῦτο, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συγκρίσεως τῶν δύο διαχειρίσεων τὰς ὁποίας ἔχομεν ὑπ’ ὄψει, ἀφοῦ πρῶτον ἀπαλλάσσει τὰς δύο χρήσεις ὡρισμένων δαπανῶν λογιστικῆς ἢ συμπτωματικῆς φύσεως, καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔκαμεν οἰκονομίας 139.000.000 δραχμῶν. Ἐπειδὴ ὅμως, ὡς φαίνεται, τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ τὸ εὑρίσκει κάπως ἰσχνόν, ἀναγκάζεται νὰ προσθέσῃ ὡρισμένα κονδύλια καὶ λέγει ὅτι «ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1933–34, πλὴν τῶν ἀνωτέρω δαπανῶν, ἃς ὑποχρεωτικῶς ἢ καὶ συμπτωματικῶς ἀνέλαβεν, ἀντιμετωπίζει ἐξ ὑπερτάτης ἀνάγκης, αὐξήσεις δαπανῶν:

Μᾶς λέγει νὰ μὴ λογαριάσωμεν τὰ τρία αὐτὰ κονδύλια, τὰ ὁποῖα κάμνουν 117 ἑκατομμύρια, μᾶς λέγει νὰ μὴ λογαριάσωμεν αὐτὰ τὰ ἑκατὸν δεκαεπτά ἑκατομ., διότι αὐτὰ τὰ ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις «ἐξ ὑπερτάτης ἀνάγκης» καὶ ὅτι ἡ οἰκονομία τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ χρῆσις 1933–34 ἑπομένως εἶναι 139+117=256.000.000. Εἶμαι πρόθυμος βεβαίως νὰ χαρίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν συναλλαγματικὴν διαφοράν. Ἄλλωστε δὲν εἶχον τὸν καιρὸν νὰ ἐξελέγξω τοὺς ἀριθμούς, ἀλλὰ δέν βλέπω διόλου διατί πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν σχετικὸν λογαριασμὸν τὰ 12 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσῃ διὰ τὴν ἐκχέρσωσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν γαιῶν τῆς Μακεδονίας. Βεβαίως, τὴν δαπάνην αὐτὴν τὴν ἐγκρίνομεν, τὴν θεωροῦμεν ὅλοι ὡς παραγωγικήν, ἀλλ’ ἐκτὸς ἂν θέλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, θὰ ἔπρεπε τότε, διὰ νὰ εἶνε ἡ σύγκρισις ἀκριβής, νὰ ἀπαλλάξωμεν καὶ τὴν διαχείρισιν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἀπὸ τὰ εἰκοσιτρία ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα διέθεσε διὰ τὴν προμήθειαν τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα ἠγόρασε διὰ νὰ γίνῃ δυνατὴ ἡ ἐκχέρσωσις τῶν γαιῶν αὐτῶν. Δηλαδή, θὰ ἀφαιρεθοῦν δώδεκα ἑκατομμύρια ἀπὸ ἐδῶ, εἰκοσιτρία ἀπὸ ἐκεῖ, ἢ θὰ ἀφήσωμεν τὸν λογαριασμὸν ὅπως εἶνε; Δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐφαρμόζωμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Τὸ ἴδιον συνέβη διὰ τὸ ποσὸν τῶν εἴκοσιν ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ διαθέσῃ διὰ τὴν προσφυγικὴν ἐγκατάστασιν. Βεβαίως, οὐδεὶς θὰ κατακρίνῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θέλει νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν αὐτό. Εἶμαι βέβαιος ὅτι οὔτε οἱ δανεισταί μας θὰ μᾶς ἀρνηθοῦν τὸ δικαίωμα νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν θυμάτων τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς καὶ τὴν ἀπαλλαγήν των ἀπὸ τὰς τρώγλας ὅπου σήμερον σήπονται. Ἀλλὰ δὲν βλέπω πῶς ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ἀναγκάσητε νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον πολὺ ὀρθῶς λέγετε ὅτι θὰ διαθέσητε «ἐξ ὑπερτάτης ἀνάγκης», δὲν πρέπει νὰ βαρύνῃ τὸν λογαριασμὸν τῆς χρήσεως αὐτῆς. Ἐάν καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις δὲν διέθεσε τὸ ποσὸν αὐτό, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην. Ἡ ἀνάγκη αὐτὴ ὑπῆρχε πάντοτε· οὔτε, βέβαια, ἐνδιεφέρετο ὀλιγώτερον διὰ τοὺς πρόσφυγας, ἀλλά, διότι ἡ κατάστασις τοῦ δημοσίου θησαυροῦ τότε δὲν τὸ ἐπέτρεπε. Πάντως ὅμως, εἶναι μία δαπάνη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι βαρύνει τὸν παρόντα Προϋπολογισμὸν διὰ τὸν σκοπὸν τῆς συγκρίσεως. Ἑπομένως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ φρονῶ, ὅτι ὁ λογαριασμός, τὸν ὁποῖον κάμνει, δὲν εἶναι ἀκριβὴς καὶ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν προσπαθειῶν του εἰς τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομικῶν ὑπῆρξε πάντως ἀμφίβολον καὶ ἰσχνόν.

§246ΑΛ. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἰκονομικόν.

§247ΑΛ. ΠΑΛΛΗΣ. Μάλιστα, οἰκονομικόν. Καὶ ὅτι διέψευσε τὰς ἐλπίδας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοὐλάχιστον τῆς μερίδος ἐκείνης τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μεταξὺ των κατέχουν τὸ μυστικὸν κάποιας συνταγῆς διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν βαρῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύγκρισιν μεταξὺ τῶν δύο χρήσεων καὶ τὸ ζήτημα τῶν οἰκονομιῶν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ δημοσίου χρέους. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἄλλοι εἶναι ἁρμοδιώτεροι νὰ τὸ ἐλέγξουν. Ὑπάρχει ὅμως ἕν σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς ἔδωκεν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῇ ἀπαντήσει, τὴν ὁποίαν θὰ μᾶς κάμῃ, θὰ μᾶς διαφωτίσῃ περισσότερον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς συσχετίσεως τῆς διαθέσεως ἑλληνικῶν προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἰδίως εἰς τὴν Ἀγγλίαν, πρὸς τὸ ζήτημα τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξωτερικῶν μας ὑποχρεώσεων, ἢ μᾶλλον τὸ ζήτημα τῆς μεγαλυτέρας διαδόσεως τῶν κυριωτέρων μας προϊόντων, καὶ ἰδίως τοῦ καπνοῦ, εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς εἶπε τότε, ὅτε ἔκαμε τὰς δηλώσεις του, ὅτι, δυστυχῶς, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀντέταξαν ἀπόλυτον ἄρνησιν λόγῳ ἀναρμοδιότητος. Βεβαίως, δὲν περιέμενον οἱ τραπεζῖται, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τοὺς δανειστάς μας εἰς τὰ συμβούλια τῶν ὁμολογιούχων, οἱ ὁποῖοι οὔτε καπνοβιομήχανοι εἶναι, οὔτε εἶναι διατεθειμένοι νὰ χρησιμεύσουν ὡς μεσάζοντες μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν Ἄγγλων καπνοβιομηχάνων, νὰ ἔδιδον ἄλλην ἀπάντησιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίσω καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μᾶς τὸ εἴπῃ, εἶναι, ἐὰν ἦλθεν εἰς ἐπαφήν, ὅτε εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἀγγλίαν, πρὸς τὰς μεγάλας ἐκείνας ἀγγλικὰς ἑταιρείας, ὅπως ἡ Μπρίτις Ἀμέρικαν Τόμπακο Κόμπανυ καὶ ἡ Ροδέσια, διότι εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπως ἠξεύρετε, ἡ καπνοδιομηχανία εἶναι εἰς χεῖρας ἐλαχίστων ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τράστ. ἐὰν δ’ αὗται ἦσαν πρόθυμοι νὰ χρησιμοποιήσουν ἔστω καὶ 1% ἑλληνικοῦ καπνοῦ εἰς τὸ χαρμάνι τῶν Ἀγγλικῶν σιγαρέττων, τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ θὰ ἦτο λελυμένον. Ἡμεῖς δέ, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύομεν τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐξαντλήσῃ πᾶσαν προσπάθειαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ὀλίγον, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ζητήματος σοβαρωτάτου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας τὴν 3ην Ἀπριλίου, ἐτόνισε τὸ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον δεικνύει ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς. Εἶπεν ὅτι ἐκ τῶν κυριωτέρων μελημάτων τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ὑγιεινὴ τῆς Χώρας, τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζει τὰς πολλαπλᾶς ἐλλείψεις καὶ προσέθηκεν ὅτι θὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, τῆς οἰκτρᾶς καταστάσεως τῆς ὑγιεινῆς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πράγματι, ὁ ὑπὸ ἐξέτασιν Προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει μίαν σοβαρὰν αὔξησιν διὰ τὰς δαπάνας τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς—ὄχι βεβαίως τὴν αὔξησιν τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ, ὁ ὁποῖος ἀναφέρει ποσὸν 110 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, διότι περιλαμβάνει μέσα καὶ τὴν αὔξησιν καὶ τὴν ἀγορὰν τῆς κινίνης διὰ τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι μία αὔξησις λογιστική, ἀλλ’ αὔξησιν δεκαεννέα ἑκατομμυρίων, ὅσα ἀναφέρει ἡ σχετικὴ ἀνάλυσις εἰς τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀναγνωρίζω λοιπὸν ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ ἀποτελεῖ ἓν τεκμήριον τῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ τὴν συγχαρῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Δὲν πρόκειται, Κύριοι Βουλευταί, νὰ κάμω κομματικὴν πολιτικὴν εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς. Νομίζω ὅτι εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εὑρίσκεται ὑπεράνω τῶν κομμάτων καὶ ἑπομένως θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἑρμηνεύσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω ὄχι ὡς προερχόμενα ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτευτικόν, ἀλλ’ ὡς μίαν ἁπλῆν σύστασιν, προκειμένου περὶ ἑνὸς ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ὅλοι μας ἀπὸ κοινοῦ ἐνδιαφερόμεθα. Ἡ Βουλὴ γνωρίζει ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος, πρὸς τιμήν του εἰρήσθω, ὑπῆρξεν ὁ πρῶτος ἀποδόσας τὴν δέουσαν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς, εἶχε θέσει τὰς βάσεις ἑνὸς νέου προγράμματος ἀναδιοργανώσεως τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐπαναλαμβάνω, εἶχε θέσει τὰς βάσεις ἑνὸς νέου ὑγιειονομικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτίσει ἐν συνεννοήσει μετὰ εἰδικῶν ὑγιεινολόγων, μετακληθέντων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, κατόπιν αἰτήσεως τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀπευθύνει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Κ.Τ.Ε. Μετεκλήθησαν ἐνταῦθα ξένοι ὑγιεινολόγοι, ἐκτίσθησαν καὶ ἠγοράσθησαν κτίρια, ἐφωδιάσθησαν τὰ κτίρια αὐτὰ μὲ τὸ ἀναγκαιοῦν ἐπιστημονικὸν ὑλικόν, προσελήφθη προσωπικὸν ἑλληνικὸν ἐκ διακεκριμένων ἐπιστημόνων, ἀπεστάλησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς μετεκπαίδευσιν ἕλληνες ἰατροί, δαπάναις, καὶ τὸ τονίζω τοῦτο, τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τοῦ μεγάλου Ἀμερικανικοῦ Ἰνστιτούτου Ροκφέλερ, καὶ δυστυχῶς, τὰ πράγματα ἐσταμάτησαν ἕως ἐκεῖ.

§248Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Αὐτὸ συνέβη, διότι ἀπετύχατε εἰς τὸ πρόγραμμά σας. Τὰ χρήματα διετέθησαν διὰ σκοποὺς ἀσχέτους πρὸς τὴν ὑγιεινήν.

§249ΑΛ. ΠΑΛΛΗΣ. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω, κ. Συνάδελφε.

§250Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ γνωρίζετε σεῖς, ἐπειδὴ δὲν εἶσθε ἰατρός.

§251ΑΛ. ΠΑΛΛΗΣ. Διετέλεσα Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς καὶ εἶναι ἑπόμενον νὰ ἔχω κάποιαν γνῶσιν τῶν ζητημάτων αὐτῶν.

§252Γ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Πάντως, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἀπετύχατε, διότι δὲν κατωρθώσατε νὰ ἔλθητε εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν ἰατρικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος.

§253ΑΛ. ΠΑΛΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν εἶμαι ἰατρὸς καὶ δὲν σκοπεύω νὰ εἰσέλθω εἰς τὰ τεχνικὰ ζητήματα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶμαι ἁρμόδιος. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὑπάρχουν ἐδῶ συνάδελφοι, ὅπως εἶναι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσηνίας βουλευτής, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐνδοιασμοὺς σοβαροὺς διὰ τὸ πρόγραμμα αὐτό, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶχον κατ’ ἀρχὰς ἐνδοιασμόν τινα. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι αἱ ἀμφιβολίαι αὐταὶ ἐξηφανίσθησαν ὅταν ἐγνώρισα ἐκ τοῦ πλησίον ὅλας τὰς ἐλλείψεις τῆς ὑγιειονομικῆς μας ὑπηρεσίας καὶ ἤρθησαν τελείως, ἀφοῦ ἔκαμα ἕν ταξείδιον εἰς μίαν γείτονα Χώραν, τὴν Νοτιοσλαυΐαν, ὅπου εἶδον μὲ τὰ μάτια μου νὰ συντελῆται μία πραγματικὴ κοσμογονία, ὅπου εἶδον θαυμασίας ὑγιειονομικὰς σχολάς, τὰ ὑγιειονομικὰ κέντρα, τὰς ἐπισκεπτρίας νοσοκόμους, τοὺς νέους ἰατρούς, οἱ ὁποῖοι ὡς ἀληθεῖς ἱεραπόστολοι ἔχουν ἀποσταλῆ εἰς τὰ πλέον ἀπόκεντρα μέρη τῆς Νοτιοσλαυΐας καὶ ἔχουν φέρει ἐκεῖ ἕνα νέον πολιτισμόν, εἰς Χώραν, ἡ ὁποία ἕως χθές ἀκόμη, δὲν ὑπερεῖχε τῆς ἰδικῆς μας εἰς πολιτισμόν. Ὅταν δὲ ὁμιλῶ περὶ Νοτιοσλαυΐας, δὲν ὁμιλῶ βεβαίως διὰ τὰς παλαιὰς Αὐστριακὰς ἐπαρχίας, αἵτινες καὶ πρὸ τοῦ πολέμου ἦσαν προηγμέναι εἰς πολιτισμόν, ἀλλ’ ὁμιλῶ κυρίως περὶ τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Σερβικῆς Μακεδονίας. Καὶ ὅταν εἶδον ἐκεῖνο ποὺ γίνεται ἐκεῖ πέρα διὰ τὴν ὑγιείαν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν εἰς τὰς περιφερείας Μοναστηρίου, Σκοπίων κλπ., τότε ἀντελήφθην πραγματικῶς ὁποία διαφορὰ ὑπάρχει ἐδῶ εἰς τὴν ἰδικήν μας Χώραν. Καὶ ὁμολογῶ ὅτι μὲ κατέλαβεν αἴσθημα βαθυτάτης μελαγχολίας, ὅταν ἐπανῆλθον ἐδῶ καὶ εἶδον τὴν κατάστασιν τῶν ἰδικῶν μας ὑπηρεσιῶν, τὸ γραφειοκρατικὸν πνεῦμα τὸ ὁποῖον δυστυχῶς νεκρώνει κάθε ἐνέργειαν, τὸ ἄγος μερικῶν ἱδρυμάτων, ὅπως τοῦ Ψυχιατρείου τῆς Ἁγίας Ἐλεούσης, τοῦ Λεπροκομείου τῆς Σπιναλόγγας καὶ μερικῶν τινων ἄλλων ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθην εἰς τὴν Χῖον, τὴν νέκρωσιν τῶν νομιατρικῶν μας ὑπηρεσιῶν ὅπου οἱ νομίατροι σχεδὸν ποτέ δὲν ἐξέρχονται τῶν ἑδρῶν των, διότι δὲν τοὺς πληρώνουν τὰ ὁδοιπορικά των. Καὶ κάμνοντας αὐτὴν τὴν σύγκρισιν, Κύριοι, ἐκατάλαβα τὴν ἀνάγκην ποὺ ὑπάρχει μιᾶς ριζικῆς μεταβολῆς καὶ ἀναδιοργανώσεως ἐὰν πρόκειται πραγματικῶς νὰ φροντίσωμεν νὰ κάμωμεν κἄτι τι τὸ ἀποτελεσματικὸν διὰ τὴν ὑγιείαν τοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο διαπιστώνω μετὰ λύπης ὅτι ἡ πίστωσις διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τούτου, ἡ ὁποία εἰς τὸν τελευταῖον Προϋπολογισμὸν ἦτο δώδεκα ἑκατομμύρια, ἔχει ἐλαττωθῇ εἰς τὸν ὑπὸ κρίσιν Προϋπολογισμὸν 9.500... 000, εἰδικώτερον δὲ ὅτι ἡ πίστωσις διὰ τὸ Ὑγιειονομικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν, ἔχει ἐλαττωθῆ ἀπὸ 9.500.000, εἰς 5.000.000, τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι ὑποδηλοῖ μίαν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ προχωρήσῃ σοβαρῶς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τούτου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοῦ κάμνει ἰδιαιτέρως ἐντύπωσιν εἶναι ἡ ἀνεπάρκεια τῶν πιστώσεων διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἱδρυμάτων ἐν σχέσει μὲ τὰς δαπάνας διὰ τὸ προσωπικὸν αὐτῶν, διότι, καθ’ ἥν στιγμὴν ἀνεγράφη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν μία πίστωσις 3.500.000, διὰ τὸ προσωπικόν, ἔχετε μόνον 1.500.000 διὰ τὰ λοιπὰ ἔξοδα τῆς λειτουργίας. Καὶ ἐρωτῶ. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἕν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται ὅτι ἔχει τμῆμα κοινωνικῆς ὑγιεινῆς, τμῆμα ἑλονοσιακόν, τμῆμα ἐπιδημιολογικόν, τμῆμα στατιστικῆς καὶ ἕνα σωρὸ ἄλλα, νὰ λειτουργήσῃ ἀποτελεσματικῶς, ὅταν διατίθενται μόνον αὐτὰ τὰ γλίσχρα, τὰ ἀστεῖα ποσὰ διὰ τὴν λειτουργίαν αὐτῶν; Ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ κἄτι τι τὸ σοβαρόν, δὲν σᾶς λέγω νὰ δώσητε τὰ 77 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα προέβλεπε τὸ ἀρχικὸν πρόγραμμα, ἐπειδὴ εἶναι φανερόν, ὅτι, ὑπὸ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο σήμερον, δώσατε ὅμως τοὐλάχιστον τέσσαρα ἕως πέντε ἑκατομμύρια ἐφέτος, καὶ τοῦ χρόνου βλέπομεν. Διότι, ἐὰν δὲν δώσητε αὐτά, εἶναι ἐντελῶς περιττὸν νὰ γίνεται λόγος περὶ ὑγιειονομικῆς πολιτικῆς. Τὸ ποσὸν δὲ αὐτὸ δύνασθε νὰ τὸ δώσητε, χωρὶς καμμίαν αὔξησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐὰν τὸ πάρετε ἀπὸ τὴν πίστωσιν διὰ τὰς συντάξεις τῶν θυμάτων πολέμου, ἡ ὁποία εἶναι ἐπίσης εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ ἡ ὁποία, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, θὰ σᾶς ἀφήσῃ πλεόνασμα δέκα ἑκατομμυρίων, διότι, λόγῳ τῆς σχετικῆς διαδικασίας, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐφέτος νὰ δαπανήσητε τὰ 227 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἔχετε ἀναγράψει διὰ τὰς ἐν λόγῳ συντάξεις. Ἑπομένως, χωρὶς νὰ αὐξήσητε τὸν Προϋπολογισμόν, εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρητε τὸ σχετικῶς μικρὸν αὐτὸ ποσὸν ποὺ χρειάζεται διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν νέων ὑγιειονομικῶν μας ἱδρυμάτων. Μίαν ἀκόμη σύστασιν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅσοι ἐξ ἡμῶν διηύθηναν ὑπηρεσίας, γνωρίζουν πολὺ καλά, ὅτι εἶναι δυνατὸν μία πίστωσις νὰ εἶναι ἀναγεγραμμένη εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, καὶ ὅμως τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ τεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Εἰδικῶς δέ, προκειμένου περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, οἱ διάφοροι οἰκονομικαὶ ὑπηρεσίαι παρενέβαλον κατὰ τὸ παρελθὸν πολλὰ προσκόμματα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων διὰ τὴν ὑγιεινήν, — δὲν διστάζω διόλου νὰ τὸ εἴπω,— μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐξουδετερώσουν πᾶσαν προσπάθειαν ἐκ μέρους τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν τῆς Ὑγιεινῆς. Δι’ αὐτὸ ἀπευθύνομαι ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ λέγω, ὅτι, ἐὰν τοιοῦτον πνεῦμα ἐξακολουθήσῃ ἐπικρατοῦν, δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ὑγιειονομικὴν πολιτικήν, οὔτε νὰ κάμωμεν ἀναδιοργάνωσιν τῶν ὑγιειονομικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπε χθές, ὅτι ὑπολογίζει ὅτι εἰς τὸ τέλος τῆς χρήσεως θὰ τοῦ μείνῃ ἓν περίσσευμα διακοσίων ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀπὸ ἀδιαθέτους πιστώσεις. Καὶ τοῦ λέγω, ὅτι θὰ εἶναι ἔγκλημα ἐάν εἰς τὰ διακόσια αὐτὰ ἑκατομμύρια περισσεύσῃ ἔστω καὶ μία πεντάρα ἀπὸ τὰς πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ὑγιεινῆς, διότι τοῦτο θὰ γίνῃ εἰς βάρος τῆς ὑγιείας, τῆς τόσον παρημελημένης, τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§254ΣΠ. ΛΟΒΕΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καίτοι εἶχον ἐπιφυλαχθῆ νὰ ὁμιλήσω εἰς τὸ τέλος, ἐν τούτοις σᾶς λέγω, ὅτι διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑγιείας τὸ διατεθὲν ἐφέτος ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 25–30 ἑκατομμύρια ἐπὶ πλέον, διότι ὑπάρχουν καὶ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν τελευταίως καὶ δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὸ τεῦχος, ἀλλ’ εἰς τὰς μεταβολάς. Ὑμεῖς ἔχετε ὑπ’ ὄψει μόνον τὸ τεῦχος.

§255Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Πάλλης, ἤκουσα μετὰ μεγάλης προσοχῆς, διότι πρέπει νὰ εἴπω ὅτι καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, ἀλλὰ καὶ ἰδιαιτέρως εἰς ἐμέ, ἡ δαπάνη διὰ τὴν ὑγιείαν θεωρεῖται ὡς μία δαπάνη τόσον ἐπιτακτική, καὶ τόσον ἀναγκαία, ὥστε θὰ ἤμην διατεθειμένος νὰ δεχθῶ νὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος οἱανδήποτε θυσίαν χάριν τῆς ὑγιείας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὅτι δὲ δὲν θὰ κάμωμεν φειδὼ εἰς τὸ ζήτημα τῶν δαπανῶν διὰ τὴν ὑγιείαν τῆς Χώρας, τὸ εἶπον ὄχι μόνον εἰς τὰς δηλώσεις μου τὰς προγραμματικάς, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ξένους πιστωτάς, ὅτε ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω μετ’ αὐτῶν. Τοὺς εἶπον καὶ τοὺς ἐτόνισα: Μὴ ζητεῖτε οἰκονομίας εἰς τὴν ὑγιεινήν, διότι πρώτη ἀνάγκη ἑνὸς Ἔθνους εἶναι νὰ ζήσῃ, καὶ ἐὰν ἡ ὑγιεινὴ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν ἀποκατασταθῇ ὡς πρέπει τότε ἡ ἑλληνικὴ φυλὴ εἶναι ἐνδεχόμενον, ὄχι μόνον νὰ ὑποστῇ μείωσιν, ἀλλ’ ἴσως καὶ ἐξαφανισμόν. Δι’ αὐτὸ εἶπα, ὅτι, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό, δὲν θὰ δεχθῶ καμμίαν συζήτησιν περὶ οἰκονομιῶν ἀλλά, τοὐναντίον, θὰ ἐδεχόμην συζήτησιν περὶ αὐξήσεων. Ἐὰν ἦτο ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος εἰδικώτερον ἔχει ὑπ’ ὄψει τὰ διάφορα κονδύλια καὶ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖται, θὰ σᾶς ἀνέφερε περισσοτέρας λεπτομερείας. Ἀλλ’ οὐχ ἧττον δύο τινὰ σήμερον ἔχω νὰ ἀναφέρω, οὐχὶ πρὸς ἔπαινον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀκουσθοῦν πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ πρῶτον εἶναι, ὅτι ἡ θνησιμότης κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἠλαττώθη, καὶ τὸ δεύτερον ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν νόσον τῆς ἑλονοσίας, καὶ αὐτὴ ἠλαττώθη κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀπόψε πρόκειται ὁ Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, νὰ εἰσηγηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος διὰ τὸ ὁποῖον προσωπικῶς εἰργάσθη μετὰ διαφόρων ἰατρῶν ἐκ τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς διατελούντων. Γνωρίζετε δὲ πολὺ καλὰ ὅτι ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε νὰ αὐξήσῃ ὅλα τὰ ὑγιειονομικὰ κέντρα ὅσον ἠδύνατο περισσότερον. Οὕτω, χάρις εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, παρελάβομεν τὸ λεγόμενον Προσφυγικὸν Νοσοκομεῖον — ἀνοσιούργημα διὰ τὸ ὁποῖον εἰς μυρίας ὅσας ἐπιθέσεις ἐξετέθη ἡ τότε πρώτη Κυβέρνησίς μου,— τὸ ὑπηγάγομεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τὸ κατεστήσαμεν ἄξιον τῆς ἀποστολῆς του, διότι, διὰ τῆς τοιαύτης ὑπαγωγῆς καὶ οἱ νοσηλευόμενοι ἔχουν τοὺς κατὰ τεκμήριον καλλιτέρους ἰατρούς, διότι ἰατροὶ αὐτοῦ εἶναι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ τὸ ἀπαιτούμενον ὑλικὸν ὑπάρχει διὰ τὴν ἀρτίαν μόρφωσιν τῶν νέων, οἵτινες αὔριον θὰ εἶναι ἰατροὶ εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Χώρας καὶ θὰ νοσηλεύουν τὸν λαόν. Ἐπὶ πλέον ἐκάμαμεν τελευταίως, ἐν συνεννοήσει πάντοτε μετὰ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, τὸ «Λαϊκὸν Ἰατρεῖον» τὸ ὁποῖον ἔχει, νομίζω, 300 κλίνας καὶ συντηρεῖται ὑπὸ τοῦ Κράτους ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν διακεκριμένων ἐπιστημόνων μας, τοῦ κ. Γερουλάνου, διὰ τὸ Χειρουργικὸν καὶ τοῦ κ. Λιβιεράτου διὰ τὸ παθολογικὸν τμῆμα. Ἐπὶ πλέον ἐτέθησαν τὰ θεμέλια τοῦ νέου Μαιευτηρίου, τὸ ὁποῖον γίνεται πρὸς ἀντικατάστασιν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, καὶ τὴν ἀθλιότητα τοῦ ὁποίου πάντες γνωρίζομεν. Προσθέτω ἀκόμη ὅτι καὶ εἰς τὸ φθισιατρεῖον ἡ «Σωτηρία», τοῦ ὁποίου ἡ ἀκαταστασία εἶνε γνωστή, ἡ Κυβέρνησις ἐπέβαλε μίαν τάξιν. Ἔχει ἤδη κτισθῇ νέον περίπτερον διὰ τοὺς πάσχοντας, εἶναι δὲ ὅλα ἕτοιμα ὅπως κτισθῇ καὶ ἕτερον περίπτερον δι’ ἑπτακοσίους περίπου ἀσθενεῖς. Ἐὰν τὰ οἰκονομικὰ μέσα μᾶς ἐπιτρέψουν τοῦτο, καὶ νέα κτίρια θὰ κατασκευάσωμεν. Θὰ ἀγοράσῃ π.χ. ἡ Κυβέρνησις τὸ εἰς τὸν Διόνυσιν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον σήμερον χρησιμεύει ὡς ἰδιωτ. κλινικὴ φθισιώντων, δύναμαι δὲ νὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι ἤδη προετοιμάζομεν νὰ θέσωμεν εἰς ἐνέργειαν καὶ τὸ Νοσοκομ. τῆς «Πέτρας», τοῦ ὁποίου ὑπάρχει τὸ κτίριον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας διέθεσε τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν 1.800.000 περίπου, διὰ νὰ γίνῃ ὁ δρόμος, ὁ δέ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ τελευταῖον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐδέχθη νὰ διαθέσῃ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τὸ ὁποῖον χρειάζεται, διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις τοῦ κτιρίου. Ἤδη διετέθησαν ἑπτακόσιαι χιλιάδες δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται διὰ τὸν φωτισμόν. Ὥστε, μολονότι δὲν δύναμαι νὰ εἴπω καὶ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι δι’ ὅσων σᾶς ἀνέφερα προεβλέφθη καὶ ἔγινεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ γίνῃ διὰ τὴν ὑγιείαν τοῦ λαοῦ, ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πάλλης, ὁ ὁποῖος ἔδειξεν διὰ τῆς ὁμιλίας του ἐνδιαφέρον πραγματικὸν ὁμιλήσας ὑπὲρ τῆς ὑγιείας τοῦ λαοῦ, ὄχι ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως, θὰ εὕρῃ κάποιαν ἱκανοποίησιν διὰ τὰς ἀνθρωπιστικὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον μὲ ἐπεσκέφθη ὁ κ. Βουλευτὴς εἰς τὴν οἰκίαν μου καὶ συνεννοήθην μετ’ αὐτοῦ καὶ πάλιν διὰ τὸν κατὰ τῆς φυματιώσεως ἀγῶνα τοῦ Κράτους. Δὲν γνωρίζω ἂν κατετέθη ἀπόψε εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Πάντως, παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ τὸ καταθέσῃ, καίτοι δέν ἤθελε νὰ πράξῃ τοῦτο, ἐπειδὴ ἐθεώρει ἀδύνατα τὰ παρ’ αὐτοῦ σκοπούμενα, Ὅ,τι δυνάμεθα λοιπὸν νὰ κάμωμεν, τὸ κάμνομεν, ἐλπίζω δὲ ὅτι, ὅταν βλέπω καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀντιθέτου μερίδος, θὰ προχωρήσωμεν ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνεργείας διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ὑγιείας τοῦ λαοῦ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ἐκ τοῦ προχείρου βεβαίως εἰς τὴν πρόκλησιν ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σερρῶν, διὰ νὰ τὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλή, διὰ τῆς Βουλῆς δὲ καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαός. Νὰ εἶναι βέβαιος ὁ κ. Βουλευτής, Σερρῶν, ὅτι τὸ κεφάλαιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸ ἀφορῶν τὴν ὑγιείαν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποστῇ τὰς ὀλιγωτέρας περικοπάς. Καὶ δύο νοσοκομεῖα γίνονται, τὸ ἕν ἐν Κορίνθῳ, ἐκ δωρεᾶς, μὲ ἑκατὸν πεντήκοντα κλίνας, νομίζω δὲ ὅτι ἔγινε καὶ ἡ δημοπρασία διὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου, τὸ δὲ ἕτερον, ἐκ κληροδοτήματος ἐπίσης, ἐν Σπάρτῃ, καὶ ἄλλο ἀκόμη ἐν Τριπόλει, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη γίνει καὶ ὁ πλειστηριασμὸς καὶ τὸ ὁποῖον θὰ περιλάβῃ τετρακοσίας κλίνας. Αὐτὰ εἶχον ἐν συντομίᾳ νὰ εἴπω περὶ τῆς προνοίας τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ὑγιείαν τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα)

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ τρίτου τμήματος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων θεωρεῖται περατωμένη. Γίνονται δεκτοὶ οἱ πίνακες ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν κλπ...

§257ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Ἀκολούθως ἀναγιγνώσκονται καὶ γίνονται δεκτοὶ οἱ πίνακες ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐθν. Οἰκονομίας, Συγκοινωνίας, Γεωργίας καί τῶν Εἰδικῶν Ταμείων)

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ συμπληρώσεως κενῶν θέσεων ἀγρονόμων ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν διαγωνισμὸν τῆς 27–4–1933». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως νόμου 5530 περὶ μονοπωλίου ναρκωτικῶν φαρμάκων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἐγκρίσεως συμπληρωματικῆς δαπάνης δρχ. 59.760 διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου τοῦ ραδιοτηλεγραφικοῦ σταθμοῦ Βάρης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 5½ μ.μ. (Ὥρα 1 καὶ 30 π.μ.)