1933.08.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

ΤΕΤΑΡΤΗΣ 16 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1933

Προεδρία Βʹ ἀντιπροέδρου κ. Σ. ΜΠΑΛΑΝΟΥ

(Ὥρα 6 καὶ 30 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν σταφιδοκτημόνων περιφερείας Πατρῶν δι’ ἀγγελλομένην εἰσφορὰν ἐκ ταμείου Α.Σ.Ο. ὑπὲρ παθόντων ἐκ περονοσπόρου. — Ἡ πανελλήνιος ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἐπισιτισμοῦ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ ταμείου ἀσφαλίσεως ἀρτεργατῶν». — Οἱ καταθέται συναλλάγματος παρὰ Τραπέζαις, κάτοικοι Καστορίας, ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου «Περὶ δραχμοποιήσεως τῶν εἰς χρυσὸν καταθέσεων». — Οἱ ἀσθενεῖς ἀντιλεπρικοῦ σταθμοῦ Ἀθηνῶν παρακαλοῦν ὅπως συντομευθῇ ἡ ἔναρξις πειραματισμοῦ τοῦ φαρμάκου Κώνς. — Ἐπιτροπὴ φοιτητῶν νομικῆς σχολῆς Πατρῶν, Θηβῶν, Θεσσαλονίκης καὶ Αἰγίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ψήφισιν νόμου «περὶ ὁρισμοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικηγόρων». — Ἡ ἐργατικὴ βοήθεια Καβάλλας διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας, προβάντων εἰς τὴν σύλληψιν ἐργατῶν καὶ εἰς τὴν καταστροφὴν τῶν ἐπίπλων καὶ ζητοῦν τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των. — Οἱ Δήμαρχοι Ἰωαννίνων καὶ Φιλιατρῶν καὶ ἐπιτροπὴ συλλαλητηρίου Λεβαδείας, ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ Ν. Δ. «περὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῶν Δήμων». — Οἱ κάτοικοι Κεφαλοβρύσεως Τριφυλλίας, ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς φόρων καὶ δανείων Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τὴν χορήγησιν σπόρου διὰ τὴν προσεχῆ καλλιέργειαν καὶ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Κυπαρισσίας Ἀνδριτσαίνης. — Οἱ πρόσφυγες Πατρῶν παρακαλοῦν, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ἀνέγερσις συνοικισμοῦ ἐν τῇ πόλει των ἐξ 100 κατοικιῶν ἐπὶ ἀπαλλοτριωμένου ἤδη οἰκοπέδου Καραβᾶ. — Ἡ Πανελλαδικὴ Ὁμοσπονδία Ἐργατῶν Ἠλεκτρισμοῦ μεταφορῶν ζητεῖ τὴν μονιμοποίησιν τῶν ὑπηρετούντων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ἐν τῇ Ἠλεκτρικῇ Ἑταιρείᾳ, τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 8ώρου, τὴν χορήγησιν φαρμακευτικῆς περιθάλψεως κλπ. — Οἱ σιτοπαραγωγοὶ τέως Δήμου Θερμοπυλῶν καὶ Θρονίου, διαμαρτύρονται διὰ τὸν καθορισμὸν ἐξευτελιστικῶν τιμῶν συγκεντρώσεως σίτου, διὰ τὴν καθυστέρησιν ἐνάρξεως συγκεντρώσεως κλπ. — Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. ΑΝΔΡΕΟΠΟΥΛΟΣ, Π. ΡΑΛΛΗΣ κλπ. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου: «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Νόμου 2588 τοῦ 1921». — Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Δ. Δημάδη, κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τῶν ἄρθρων 156 καὶ 160 τοῦ ποινικοῦ νόμου. — Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑποβάλλει τρεῖς αἰτήσεις τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Π. Λεβαντῆ κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου «Περὶ Τύπου κλπ.». — Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ὑποβάλλει τρεῖς αἰτήσεις τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Λαρίσης, ζητοῦντος τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος διὰ τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ν. Κουπαρούσου, κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου «περὶ Τύπου». — Ὁ Σύνδεσμος Ὑπαλλήλων Παντοπωλείων καὶ Ποτοποιείων Βόλου ζητεῖ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν, τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὡρολογίου ἐργασίας, τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου τῆς Κυριακῆς ἀργίας, τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κλπ. — Ἡ Ἐργατικὴ Βοήθεια συνοικίας Κυρτζῆ ζητεῖ τὴν χορήγησιν ἀμνηστείας εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς ἐργατικῆς τάξεως. — Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες Βόλου καὶ Βερροίας ζητοῦν τὴν κύρωσιν τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων περὶ ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς ἀνυψώσεως τῶν δικαστικῶν κλητήρων. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Ὀργανώσεως ἁλιέων καὶ ψαθοποιῶν λίμνης Γιαννιτσῶν, αἰτούντων τὴν ἀποκατάστασιν τῶν γεωργικῶς. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ καταθέτει ὑπόμνημα ἀσθενῶν Σανατορίου Ἀσβεστοχωρίου, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ φυματιολόγου ἰατροῦ Φωτοπούλου, διὰ τὴν ἀνάρμοστον συμπεριφοράν του πρὸς τοὺς ἀσθενεῖς. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Παλαιῶν Πολεμιστῶν Φλωρίνης, αἰτοῦντος τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων Παλαιῶν Πολεμιστῶν. Ἐπίσης ἀνακοινῶ ὅτι ἡ εἰδικὴ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπὴ, εἰς ἥν θὰ παραπεμφθῇ πρὸς ἐπεξεργασίαν τὸ Νομοσχέδιον περὶ αὐτεπαγγέλτου ἀποστρατείας Ἀξιωματικῶν μετασχόντων εἰς τὸ κίνημα τῆς 6ης Μαρτίου ἐ.ἔ.» κατηρτίσθη ἐκ τῶν Βουλευτῶν κ. κ. Ν. Νικολαΐδου, Δ. Βούλτσου, Κ. Καλκάνη, Δ. Ἀναγνωστοπούλου, Ν. Κρανιωτάκη, Γ. Εὐστρατιάδη, Ι. Μάλλωση, Α. Παπαθανάση, Α. Πρωτοπαπαδάκη, Ι. Παπαδοπούλου, Γ. Στράτου, Σ. Σχινᾶ, Γ. Ράλλη, Π. Μπούμπουλη, Η. Ἀποσκίτη, Γ. Παραβάντη, Θ. Χαβίνη, Δ. Μπότσαρη, Α. Ζάννα, Γ. Μαρῆ, Γ. Παπανδρέου, Φ. Ζαΐμη, Ν. Ἀβραὰμ, Π. Μαζαράκη, Γ. Μπουρδάρα, Κ. Νταῆ Ι. Μιχαὴλ, Α. Ζουρμπᾶ, Π. Γαρουφαλιᾶ. Καὶ ὡς ἀναπληρωματικῶν μελῶν τῶν Βουλευτῶν κ. κ. Ι. Παΐζη, Α. Κακαρᾶ, Γ. Μπακοπούλου, Ν. Σβολοπούλου, Γ. Βαρβούτη καὶ Δ. Φλωριᾶ. — Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Γ. ΒΑΡΔΑΣ ΤΣΟΝΤΟΣ, κλπ. ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου: «Περὶ προσθήκης μεταβατικῆς διατάξεως εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς». Ἡ ΕΠΙ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙ-ΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 513 περὶ προαγωγῆς τῆς σηροτροφίας». Ἡ ΕΠΙ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Ε-ΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ Σωματικῆς ἀγωγῆς». Ὁ κ. Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ (ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου Στρατοῦ». Ὁ κ. Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕ-ΡΙΚΩΝ) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου: «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας τῆς 22 Σ)βρίου 1932 καὶ περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας συμφωνίας ἐμπορίου καὶ συμψηφισμοῦ τῆς 20 Ἰουλίου 1933». Ἡ ΕΠΙ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛ. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου: «Περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ Ταμείου ἐν Κοζάνῃ διὰ τὴν ἀνέγερσιν Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ». Ὁ κ. Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 20) 7) 33 «περὶ κυρώσεως ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καθοριζούσης τὴν ἀξίαν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς κλπ.». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Γ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΒΑΡΔΑΣ, Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ, Γ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ, κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν: «Προσθήκης Μεταβατικῆς Διατάξεως εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Α. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΣ καὶ Ι. ΛΙΑΠΙ-ΔΗΣ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου: «Περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 5250 τοῦ 1931 περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4752 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Λ. ΤΣΙΡΙΓΩΤΗΣ

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ, Κ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ, Κ. ΤΣΟΥΚΑ-

ΛΑΣ, Τ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς δημοσίων Ὑπαλλήλων». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Γ. ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ, Α. ΝΙΚΟΛΑΪ-

ΔΗΣ, Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ, Γ.

ΧΑΤΖΗΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ, Ν. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ, Π. ΣΤΑ-

ΡΟΥΛΗΣ, Α. ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ, Γ. ΤΣΟΧΑΣ, Κ. ΑΓ-

ΓΕΛΛΙΔΗΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4373 τῆς 13) 8) 29 περὶ διαρρυθμίσεως Σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. ΜΑΝΟΥΣΗΣ, ΖΑΡΟΤΙΑΔΗΣ, ΚΙΡ-ΚΟΣ, ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ καὶ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν. Δ. τῆς 15ης Ἰουλίου 1933 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου».

§3Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βουλευτά.

§5Δ. ΜΑΡΣΕΛΛΟΣ. Ἡ πυρκαϊὰ τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Πειραιῶς Ἀναστάσεως, εἶναι ἕν ἀπὸ τὰ βαρύτερα πλήγματα, ποὺ δέχεται ὁ προσφυγικὸς κόσμος μετὰ τὴν καταστροφήν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, ἐκ τῶν πρώτων κατέφθασε καὶ προσέφερε τὴν συνδρομήν της, καθὼς καὶ ὁ Δήμαρχος Πειραιῶς κ. Ρινόπουλος. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι 300 οἰκογένειαι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἐργατικαί, μετὰ τὴν καταστροφὴν, ἐξ ἰδίων, εἰς ξύλινα παραπήγματα ἐστεγάσθησαν καὶ ἐκ τῶν ἐνόντων ἠγόρασαν μίαν κουβέρταν. Μίαν ὡραίαν πρωΐαν ἡ πυρκαϊὰ κατέστρεψε τὰ πάντα. Σήμερον εὑρίσκονται αἱ περισσότεραι αὐταὶ οἰκογένειαι ἄστεγοι, ἐπειδὴ δὲ λόγῳ τῆς ἑορτῆς ἀπουσίαζον εἰς τὴν ἐκκλησιάν ἢ εἰς τὴν Τῆνον, οὐδὲν ἠδυνήθησαν νὰ διασώσουν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας διέθεσεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ διαθέσῃ. Τὴν Κυβέρνησιν παρακαλῶ, ὅπως διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔλθῃ ἀρωγὸς μὲ ἕν ἰδιαίτερον κονδύλιον εἰς τὰς οἰκογενείας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔχασαν τὰ πάντα. Τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸ στίγμα, ποὺ ἀποτελεῖ διὰ τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς ὁ συνοικισμὸς τῶν Βούρλων οὕτως, ὥστε νὰ στεγασθοῦν ἐκεῖ αἱ 300 οἰκογένειαι. Ἐὰν πρόκειται φυσικά, ὅπως ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, νὰ γίνῃ νέος τις συνοικισμός. Θὰ ὤφειλον ὅμως νὰ ἀνεγερθοῦν αἱ καεῖσαι οἰκίαι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ καοῦν καὶ ἄλλην φοράν, δηλαδὴ ὄχι ξύλιναι. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι διὰ τῆς στεγάσεως εἰς τὰ Βοῦρλα, δίδεται εὐκαιρία καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸ στίγμα αὐτὸ τῆς πόλεως Πειραιῶς.

§6Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὸν συνοικισμὸν τοῦ Πειραιῶς, ἦτο φυσικὸν νὰ συγκινήσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συνεκίνησε καὶ τὴν Κοινὴν Γνώμην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. Βουλευτής, ἔσπευσεν ἀμέσως ἐπὶ τόπου καὶ ἔλαβεν ὅλα τὰ πρόχειρα μέσα πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων. Ἡ στέγασις, ἡ ὁποία γίνεται εἰς παραπήγματα ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι, ἐπισφαλὴς καὶ ἐπικίνδυνος. Ἡ στέγασις αὐτὴ ὑπῆρξεν ἕν κακὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἠναγκάσθη τὸ Κράτος νὰ χρησιμοποιήσῃ ἕνεκα τῶν ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθη. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἴχομεν καὶ ἑτέραν πυρκαϊάν, ἐπενεγκοῦσαν πολλὰς ζημίας εἰς τὴν πόλιν τῆς Κορίνθου. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἡ Κυβέρνησις θὰ φροντίσῃ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ἀποστολίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως καρραγωγέων Βόλου περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως.

§8Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Παρατηροῦνται μερικαὶ ἀνωμαλίαι κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν καρραγωγέων. Χαρακτηρίζονται ὡς εὔποροι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εὔποροι. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, διότι δὲν εἶνε δυνατὸν ἄλλοι νὰ ἀποζημιώνωνται καὶ ἄλλοι νὰ μὴ ἀποζημιώνωνται.

§9Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα συνεζητήθη ἐπαρκῶς κατ’ ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐξέθηκεν ἐπαρκῶς πῶς ἔχει τὸ ζήτημα.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Αʹ Συνεδρίου τῶν Μέσων Δασικῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑλλάδος περὶ ἐπιλύσεως διαφόρων ἐκκρεμῶν ζητημάτων των.

§11Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλιγκάτσης ἵνα καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ αἴτησιν ἀγοραστῶν ἀστικῶν ἀκινήτων ἐξ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατάληψιν τῶν ἀκινήτων τῆς ἀνωτέρω κατηγορίας.

§13Π. ΚΑΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠξεύρω ἂν ἐλάβατε ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσητε καὶ νὰ ἐρευνήσητε τὸ ζήτημα τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶχε ρυθμισθῆ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε αἱ δικαιοπραξίαι εἶχον γίνει δι’ ἐγγράφου ἁπλοῦ, τὸ ὁποῖον διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς, συσταθείσης τὸ 1924, εἶχε λάβει βεβαίαν χρονολογίαν. Τῷ 1929 ἐψηφίσθη ὁ σχετικὸς νόμος καὶ οὕτω ὅλαι αἱ ἀγοραπωλησίαι, τῶν ὁποίων τὰ ἰδιωτικὰ ἔγγραφα εἶχον λάβει βεβαίαν χρονολογίαν, ἐκυρώθησαν. Ἀλλὰ παρετηρήθη τὸ ἑξῆς: Παρελείφθησαν 30 οἰκογένειαι, ἐνῷ εἶχον ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα πιστοποιητικά. Δυστυχῶς, τῷ 1924, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ὑπέβαλον τὰ χαρτιά των εἰς τὰς ἐπιτροπὰς ἐκείνας καὶ οὕτω αἱ ἐπιτροπαὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἀπέρριψαν τὰς αἰτήσεις των. Τριάκοντα οἰκογένειαι σήμερον ἔχουν μείνει εἰς τὸν δρόμον, διότι ἡ Τράπεζα κατέλαβε τὰ οἰκήματα αὐτῶν καὶ δὲν ἐννοεῖ νὰ τὰ ἀποδώσῃ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, ἵνα δοθῇ μία λύσις καὶ αἱ δικαιοπραξίαι αὐταί, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὅλα τὰ δικαιολογητικὰ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα κυρωθοῦν ἀπὸ τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς τῶν ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν καὶ γλυτώσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὰ σπίτια των.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος ἐπὶ ἀναφορᾶς κατοίκων Βελβενδοῦ Κοζάνης περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ Ἀγροτικοῦ νόμου.

§15Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Πάντες γνωρίζομεν κ. Βουλευταί, ὅτι μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ἐφηρμόσθη ὁ ἀναδασμὸς τῆς γῆς. Ἰδιαιτέρως οἱ πολιτευόμενοι εἰς τὰς Νέας Χώρας γνωρίζουν εἰς ποίαν δύσκολον θέσιν εὑρίσκοντο, περιελθόντες εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποστηρίζουν τὰ συμφέροντα τῶν ἀκτημόνων γηγενῶν γεωργῶν καὶ τῶν μικροϊδιοκτητῶν καλλιεργητῶν. Δυστυχῶς τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων ἕνας αὐτόνομος ὀργανισμός, ἡ ἐπιτροπὴ ἀποκαταστάσεως, ποὺ ἀπετέλει Κράτος ἐν Κράτει, παρέβη τοὺς νόμους, κατεπάτησε καὶ τὸ Σύνταγμα, ἵνα καταλάβῃ ἀγροὺς καὶ κτήματα, ἀνήκοντα κατὰ πλήρη ἰδιοκτησίαν εἰς πλείστους μικροϊδιοκτήτας γηγενεῖς. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐψηφίσθη νόμος περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, ὅπως προστατευθῶσι τοὐλάχιστον οἱ ἀδικούμενοι γηγενεῖς μικροϊδιοκτῆται, ἀλλὰ καὶ πλεῖστοι τῶν προσφύγων. Κατὰ τὰς ὁριστικὰς ὅμως διανομὰς τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν ἠδικήθησαν, καὶ οὕτω ἐκτάσεις, τὰς ὁποίας αὐτοὶ ἀπέκτησαν κατὰ πλήρη κυριότητα, κατελήφθησαν ὑπὸ τῶν διενεργησάντων ταύτας συνεργείων, ἤδη δὲ εἴτε ἀνήκουν αὗται εἰς μεγάλους ἰδιοκτήτας, εἴτε εἰς μικροὺς ἰδιοκτήτας, θεωροῦνται ὡς ἀπαλλοτριωθεῖσαι καὶ παραπέμπονται εἰς τὰ Δικαστήρια οἱ ἀτυχεῖς οὗτοι γεωργοί, ὅπως πληρωθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ γνωστοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. Παρετηρήθη λοιπὸν τοσαύτη ἡ ἀδικία οὕτως, ὥστε ἀκτήμονες αὐτοκαλλιεργηταὶ κάτοχοι 6 ἢ 7 στρεμμάτων νὰ στερηθῶσι τῶν χωραφιῶν αὐτῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζουσιν ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικήν των ὑπόστασιν, διὰ νὰ δοθῶσι ταῦτα εἰς συμπλήρωσιν κλήρου προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν 60 καὶ 70 στρέμματα. Παρετηρήθη δηλαδή, τὸ ἐγκληματικὸν φαινόμενον νὰ ἀφαιρῶμεν 3 στρέμματα ἀπὸ γεωργοὺς γηγενεῖς, διὰ νὰ συμπληρώσωμεν κλῆρον προσφυγικόν. Πολλάκις ἐπεχειρήσαμεν νὰ διορθώσωμεν τὸ κακὸν τοῦτο, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον, διότι δῆθεν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τροποποιηθῶσι τὰ κτηματολόγια τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ὅλα τὰ κτηματολόγια τῆς Ε.Α.Π. εἶναι ἐλλιπῆ, λόγῳ τῆς διηνεκοῦς μετακινήσεως τῶν προσφύγων ἀπὸ συνοικισμοῦ εἰς συνοικισμόν, καὶ ἀπὸ Νομοῦ εἰς Νομόν. Καὶ σᾶς ἀναφέρω ἕν παράδειγμα· οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Βελβενδοῦ, ἀποτελούμενοι ἀπὸ 4.000 χιλιάδας κατοίκων, εἶναι ὅλοι ἀκτήμονες γεωργοί. Οὐδεὶς ἐκ τῶν κατοίκων τούτων ἔχει κτηματικὴν περιουσίαν μεγαλειτέραν τῶν 10–15 στρεμμάτων γῆς. Τὸ Κράτος ἀπηλλοτρίωσεν ἕνα γειτονικὸν ἀγρόκτημα, τὴν Γρατσάνα, πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων, ἐπίσης δὲ ἐχορήγησεν εἰς αὐτοὺς καὶ 1.000 στρέμματα ἐκ τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν Ἴμερα διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐνῶ διαθέτει περίπου 10.000 στρεμμάτων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων, ἐδήμευσε τὴν περιουσίαν σχεδὸν 100 κατοίκων γηγενῶν γεωργῶν ἐκ Βελβενδοῦ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν περιουσίαν ἄνω τῶν ὀκτὼ στρεμμάτων, τὴν ἐδήμευσε καὶ τὴν συμπεριέλαβεν εἰς τὴν ὁριστικὴν διανομὴν τοῦ γειτονικοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Ἴμερα. Καθ’ ὅμοιον τρόπον ἔγινε καὶ εἰς ἄλλους συνοικισμούς. Ἔρχονται λοιπὸν οἱ ἀτυχεῖς αὐτοὶ καί λένε: Ἀφοῦ διεσώσαμεν τὴν περιουσίαν αὐτήν, τὴν μικράν, τῶν 5 στρεμμάτων ἐπὶ 500 χρόνια, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χάσωμεν σήμερον τὴν περιουσίαν αὐτὴν διὰ νὰ τὴν δώσωμεν πρὸς συμπλήρωσιν κλήρου ἀγροτικοῦ τοῦ γειτονικοῦ συνοικισμοῦ, πρὸς συμπλήρωσιν κλήρου 80–100 στρεμμάτων; Ἡμεῖς 5 μόνον στρέμματα ἔχομεν καὶ δὲν μᾶς τὰ ἀφήνετε καὶ αὐτὰ διὰ νὰ ζήσωμεν τὴν οἰκογένειάν μας; Ἡ ἀπαίτησις εἶναι ὄχι μόνον δικαία, ἀλλὰ καὶ ἱερά. Ἀπετάθημεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, πρὸ ἡμερῶν, καὶ μᾶς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ μελετήσῃ τὴν κατάστασιν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον τοῦ Ἀγροτικοῦ νόμου, κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ δεχθῇ ἐπιτροπὴν Βουλευτῶν τῆς Δ. Μακεδονίας, οἱ ὁποῖοι θὰ τοῦ ἀναπτύξουν ἐκτενέστερον τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ζήτημα ζωῆς καὶ θανάτου διὰ τὰ ¾ τῶν γηγενῶν ἀγροτῶν τῆς Μακεδονίας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλιγκάτσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Γυμνασιαστῶν δημοδιδασκάλων τῆς περιφερείας Ἐδέσσης– Ἀλμωπίας, ζητούντων τὴν ἐξίσωσίν των μὲ τοὺς δημοδιδασκαλιστάς.

§17Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀγγελῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ὀργανώσεως ἁλιέων καὶ ψαθοποιῶν λίμνης Γιαννιτσῶν περὶ ἀποκαταστάσεώς των γεωργικῶς.

§19Β. ΑΓΓΕΛΗΣ. Τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας Πρόκειται περὶ τῶν ἁλιέων καὶ τῶν ψαθοποιῶν τῆς λίμνης τῶν Γιαννιτσῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἔχει ὑποβληθῆ τροπολογία εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀποσύρεται.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἀθ. Ἀλεξοπούλου, Θ. Ἰωάννου καὶ Β. Νικολοπούλου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4488.

§21Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταθετῶν τῆς Τραπέζης Σάμου περὶ ἐπιστροφῆς τῶν καταθέσεών των.

§23Ε. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Βουλευταί, ἀφορᾶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ συστήσητε εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἥτις ἔχει ἀναλάβει τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς Τραπέζης Σάμου, ὅπως ἐνεργήσῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ λάβουν οἱ καταθέται ὅ,τι ἔχουν νὰ λάβουν τὸ ταχύτερον. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἐργάζεται ἀπὸ τοῦ ἔτους 1928 δηλαδὴ πρὸ τεσσάρων καὶ πλέον ἐτῶν, καὶ δὲν κατέληξεν εἰσέτι εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Συνεπῶς θὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ δώσῃ ἐντολὴν νὰ τελειώσῃ ἡ ἐκκαθάρισις, διὰ νὰ δυνηθοῦν οἱ καταθέται νὰ λάβουν ὅ,τι ὀφείλεται εἰς αὐτούς. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ καταθέται αὐτοὶ εἶναι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, πτωχοὶ βιοπαλαισταί, ὀρφανὰ καὶ χῆραι καὶ εἶχον καταθέσει τὰς οἰκονομίας των εἰς τὴν Τράπεζαν αὐτήν. Εἶναι λοιπὸν ἄδικον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ στερῶνται τὰ χρήματά των. Ὁ λόγος δὲ διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐτελείωσε, μετὰ τόσον χρόνον τὰς ἐργασίας της, νομίζω ὅτι εἶναι ἡ ἐπὶ μισθῷ ἀμοιβή της, λόγῳ τῆς ὁποίας, ἔχει συμφέρον νὰ παρατείνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰς ἐργασίας της. Ἑπομένως πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα, ἵνα λήξῃ ἐπὶ τέλους ἡ κατάστασις αὐτή.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κώνστας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§25Ε. ΚΩΝΣΤΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι πτωχοὶ ἐργάται καὶ ἔχουν ἀνάγκην τῶν χρημάτων αὐτῶν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς ἀνάγκας των.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βλιάμος ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§27Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀπουσιάζει, ἐν τούτοις παρακαλοῦμεν, ὅπως συστηθῇ εἰς αὐτὸν νὰ δώσῃ μεγαλειτέραν προσοχὴν εἰς τοὺς καταθέτας τῆς Τραπέζης αὐτῆς, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐργάζεται ἐπὶ τέσσαρα ἔτη, ἀπὸ τοῦ 1928, χωρὶς νὰ ἔχῃ προχωρήσῃ οὔτε ἓν βῆμα. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως διαβιβάσῃ τὰ Πρακτικὰ αὐτὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ παρακληθῇ τοῦτο νὰ δείξῃ μεγαλειτέραν στοργὴν δι’ αὐτοὺς τοὺς μικροκαταθέτας τῆς Τραπέζης Σάμου.

§28Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀναφορὰ νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καθὼς καὶ τὸ σχετικὸν μέρος τῶν πρακτικῶν ἵνα λάβῃ γνῶσιν τῶν ὅσων ἀνεκοίνωσαν οἱ κ. κ. Βουλευταί. Γνωρίζω δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίστανται ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν, διότι συνεδριάζει ταὐτοχρόνως καὶ ἡ Γερουσία καὶ ὑπάρχουν ἐκεῖ διάφοροι ἐπερωτήσεις, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπαντοῦν. Νὰ σταλοῦν λοιπὸν τὰ Πρακτικὰ μὲ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζουρμπᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐργατικοῦ Ἑνωτικοῦ Κέντρου Πειραιῶς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἐπίθεσιν τῶν ἀστυνομικῶν κατὰ τῶν ἐργατῶν Ἀλιβερίου.

§30Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Θὰ ζητήσωμεν νὰ μάθωμεν ποίας ὑποχρεώσεις ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Γεν. Διοικητοῦ Θράκης, κ. Μ. Μαντᾶ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαφορὰν καπνεμπόρων καὶ καπνεργατῶν Καβάλλας. Συνεπῶς θὰ παρακαλέσωμεν νὰ κατατεθοῦν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα ἡ Βουλὴ σχηματίσῃ ἀκριβῆ ἀντίληψιν τῶν ὑποσχέσεων, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, καθόσον κατὰ τὸ πρωτόκολλον ἐκεῖνο, φέρεται ὁ κ. Γεν. Διοικητὴς Θράκης, ὑποσχεθεὶς πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθοῦν ἐντὸς 25 ἡμερῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ παρῆλθον, χωρὶς νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς σχετικῶς διὰ τὰ ἐργατικὰ ζητήματα τῆς Καβάλλας.

§32Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, κατετέθη μία ἀναφορὰ τῆς Κοινότητος Μακροβουλίου, τῆς περιφερείας Βερροίας. Πρὸ τριετίας τὸ Γεωργικὸν Γραφεῖον Βερροίας ἀφῄρεσεν 500 στρέμματα ἀπὸ τὴν βοσκὴν τῆς Κοινότητος, δι’ ὑποδειγματικὴν καλλιέργειαν. Τώρα προβαίνει εἰς τὴν ἀφαίρεσιν καὶ ἄλλων 300. Διὰ τῆς ἐν λόγῳ ἀναφορᾶς της ἡ Κοινότης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατάξῃ τὸ Γεωργικὸν Γραφεῖον νὰ ἐξεύρῃ εἰς ἄλλο μέρος τὰ ἀναγκαιοῦντα στρέμματα, ἐὰν ταῦτα ἀναγκαιοῦν, καθόσον καὶ ὁ τόπος εἶναι βαλτώδης καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ δι’ ὑποδειγματικὴν καλλιέργειαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ τὴν λάβῃ ὑπὸ ἰδιαιτέραν σημείωσιν, διότι τοὺς ἀφαιροῦν τὴν βοσκὴν τῶν ὑποζυγίων των.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου· «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τσεχοσλοβακίας προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Ἰουλίου 1032».

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου· «Περὶ ὑποχρεωτικῆς ἐκ μέρους τῶν Ἑλληνικῶν Τελωνείων ἀποδεχῆς τῶν πιστοποιητικῶν προελεύσεως τῶν Ἑλβετικῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν κατ’ ἐκτίμησιν τελωνιζομένων ἐμπορευμάτων».

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου· «Περὶ τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας διατάξεών τινων τῶν ἄρθρων 8 καὶ 19 τοῦ νόμου 4952 ὡς οὗτος ἐκωδικοποιήθη».

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Εὐστρατιάδης.

§39Γ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του μίαν τροπολογίαν ἀφορῶσαν τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν.

§40Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Πρωθυπουργός). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν διότι εἶναι ὄχι μόνον δικαία, ἀλλὰ καὶ διότι ἀφορᾷ ὡς εἶδον ἕνα μόνον ὑπάλληλον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἐσθονίας ἐπελθούσης συμφωνίας τῆς 22 Ἰανουαρίου 1933 περὶ καταργήσεως τοῦ δασμολογικοῦ μέρους τῆς Ἑλληνο–Ἐσθονικῆς συμβάσεως τῆς 4ης Ἰουλίου 1927».

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου· «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Νοεμβρίου 1932 Ν. Διατάγματος «περὶ παροχῆς 3.000.000 ὀκάδων σίτου πρὸς σπορὰν εἰς τὰς ἀποδεδειγμένως καταστραφείσας σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας».

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§47Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κύριοι Βουλευταί, κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον λόγῳ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς εἰς διάφορα χωρία τῆς Θεσσαλίας, ἡ Κυβέρνησις τότε ἔλαβε τὸ μέτρον νὰ καταθέσῃ σχέδιον νόμου εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου τῆς ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία, νὰ παραχωρήσῃ τὸν ἀπαιτούμενον σπόρον εἰς τὰς καταστραφείσας περιφερείας. Τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου εἰσῆλθε κατόπιν εἰς τὴν Κοιν. Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον καὶ ἐψηφίσθη ὑπὸ ταύτης, ἀλλὰ λόγῳ τῶν περιστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν ἐπανέρχεται τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου πάλιν πρὸς συζήτησιν πρὸ τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου ὅμως, λόγῳ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς εἰς τὰς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Σερρῶν καὶ εἰς τὰς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης, ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν, ὅτι ὤφειλε ἀπὸ τοῦδε νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν σπόρου εἰς τὰς περιφερείας ταύτας ἐκ σίτου, κριθῆς καὶ βρώμης καὶ συγχρόνως νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν ζωάρκειαν τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι ὅπως ἡ Βουλή, ἐν ὁμοφωνίᾳ, δεχθῇ τὰ μέτρα ταῦτα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν θὰ ἐπιβάλωσι σήμερον ἐξαιρετικὰς δαπάνας εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν, διότι λαμβάνεται πρόνοια ὅπως διατεθῶσιν αἱ ποσότητες ἐκ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Τὸ Κράτος θὰ ἐγγυηθῇ μόνον τὴν ἀξίαν τοῦ ἔναντι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία θέλει προβῇ εἰς τὴν διανομήν. Τὸ μέτρον δέον νὰ ψηφισθῇ ὡς τάχιστα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνωμεν τὴν τελευταίαν στιγμὴν διὰ νὰ καταρτισθοῦν οἱ σχετικοὶ κατάλογοι τῶν χωρίων καὶ τῶν οἰκογενειῶν τῆς διανομῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπακολουθήσῃ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ. Ἐννοεῖται ὅτι μὲ τὴν ἀξίαν τῶν σπόρων, τὴν ὁποίαν θὰ χρησιμοποιήσουν οἱ ἀγρόται θὰ χρεωθῶσιν καὶ θὰ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὴν τρέχουσαν ἐσοδείαν, κατὰ τὴν ὁποίαν πολλαπλασίως οἱ δοθέντες σπόροι ἀπέδωσαν Εὔχομαι νὰ καθιερωθῇ τὸ σύστημα τοῦτο καὶ εἰς τὰς πληγείσας περιφερείας. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐκ τῶν 3.000.000, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ διαθέσῃ, διέθεσε μόνον 959 χιλιάδας ὀκάδας, διὰ τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου ἐξυπηρέτησεν ὅλας τὰς περιφερείας εἰς τὰς ὁποίας ὑπῆρχε πραγματικὴ ἀνάγκη. Τὰ ποσὰ ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὸ τέταρτον ἄρθρον εἶναι ὑπολογισμένα, ἐπὶ τῇ βάσει ἀσφαλεστάτων πινάκων, τοὺς ὁποίους ἤδη ἔχει καταρτίσῃ ἡ ὑπ’ ἐμὲ ὑπηρεσία καὶ εἰς τοὺς ὁποίους πίνακας ἀναφέρονται ἐπακριβῶς αἱ καταστραφεῖσαι ἐκτάσεις, ὁ ἀριθμὸς τῶν οἰκογενειῶν ἑκάστου χωρίου. Ἑπομένως ὁπωσδήποτε ἐγένοντο ἀκριβεῖς ὑπολογισμοί, πάντως δὲ ἐπὶ τῶν ποσῶν τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία οἰκονομία καὶ ἡ διανομή θὰ γίνῃ μόνον ἐφόσον ὑπάρχει ἀποδεδειγμένη, πραγματικὴ ἀνάγκη.

§48Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ καταστροφή, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸν Νομὸν Σερρῶν, φθάνει εἰς ἕν 70%, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ νομοῦ Σερρῶν, νὰ ψηφίσῃ τὰ μέτρα ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§49Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι κατ’ ἔτος πρέπει νὰ ἔχητε ἕν ποσὸν σπόρου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἑκάστοτε νὰ γίνωνται καταστροφαί;

§50Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κατ’ ἔτος θὰ εἰσάγεται τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν.

§51Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποφύγητε τὴν ὑποβολὴν ἑκάστοτε νομοσχεδίου, διατὶ νὰ μὴ ἔχητε τὴν εὐχέρειαν δι’ ἀποφάσεως σας, μόλις παρουσιασθῇ ἀνάγκη παροχῆς σπόρου εἰς ἀγρότας, νὰ διανέμηται, χωρὶς ἀναμονὴν τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς;

§52Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἄν παρουσιασθῇ ἀνάγκη, ὑπάρχει ἡ εὐχέρεια διὰ τῶν Νομ. Διαταγμάτων ἄνευ τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3698 περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 4173 παρὶ δασικοῦ κώδικος».

§56Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν παρεκάλεσα νὰ προστεθῇ μία διασάφησις: «Δασονόμος ἢ δασολόγος», ὥστε τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει ἀνώτερος ὑπάλληλος...

§57Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, διότι ὁ δασονόμος δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ τὴν ἐκτίμησιν ἐπακριβῶς.

§58Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἀρκεῖ νὰ μὴ δημιουργῶνται δαπάναι.

§59Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§61Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν καὶ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας ἐπιτρέπετε τὴν ἐκχέρσωσιν ἀνεξαρτήτως, ἄν πρόκειται περὶ κυρίως δάσους ἢ δασικῆς ἐκτάσεως ἢ ἀνήκουσιν εἰς τὰς πρώην διαφόρους Μονάς...

§62Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι.

§63Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἕν εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ἀντικείμενον τοῦ δασικοῦ Κώδικος καὶ τῆς νομοθεσίας εἶναι τὰ κυρίως δάση.

§64Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κάμνομεν διάκρισιν.

§65Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι εἰσάγετε μίαν ἐξαίρεσιν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει ἀνεξαρτήτως ἐὰν πρόκειται περὶ δασῶν ἢ δασικῶν ἐκτάσεων, τὴν ἐκχέρσωσιν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰσάγεται ἡ ἐξαίρεσις, ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν δασικῶν ἐκτάσεων καὶ τῶν κυρίως δασικῶν τοιούτων ἐπιτρέπεται ἡ ἐκχέρσωσις. Πρόκειται νὰ ρυθμισθῇ ἕν ἄξιον προσοχῆς καὶ σοβαρότητος ζήτημα. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πλεῖσται περιφέρειαι δασικῶν ἐκτάσεων, ἀποτελουμένων ἐκ κουμαριῶν καὶ ἄλλων, καθίσταντο ἕως τώρα ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως τῆς κτηνοτροφίας καὶ γεωργίας. Ὑπάρχουν ἐν τούτοις ἀπαγορεύσεις τοῦ δασικοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ προστατεύωσι τὰς δασικὰς ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀντικείμενον οὐδεμιᾶς ἐκμεταλλεύσεως καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι τελείως ἄχρηστοι. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν θὰ ἐπήρχετο ἄλλη ζημία εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ὀρεινῶν περιφερειῶν, παρὰ ἡ καταδίωξις, ἡ ἀπηνής, ἡ ὁποία καταντᾷ τυραννική. Διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν προτείνω, θεραπεύεται τὸ ἄτοπον αὐτὸ εἰς πολλὰς Κοινότητας, καὶ τοιαῦται Κοινότητες καὶ εἰς Στερεὰν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἤπειρον καὶ εἰς πλεῖστα μέρη τῆς Μακεδονίας ὑπάρχουν. Κοινότητες, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τοιαύτας ἐκτάσεις, δασικάς, δύνανται δι’ αἰτήσεώς των, νὰ ζητήσουν ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κατοίκους των νὰ τὰς χρησιμοποιήσουν ἢ πρὸς ἀναδάσωσιν ἢ πρὸς σποράν, διότι ὑπάρχει ἕν σύστημα σπορᾶς, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀποκόπτεται τὸ δασικὸν ἐπίστρωμα, καίτοι καὶ ἐπὶ τῆς τέφρας γίνεται σπορά, εἶναι δὲ ἡ παραγωγὴ τῶν τοιούτων σπορῶν τόσον μεγάλη, ὥστε εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα εἶχον τοιούτους τόπους, ἀπετέλουν σιτοβολῶνας ὁλοκλήρους. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ ἐκχέρσωσις ζωνῶν τοιούτων, ὧν αἱ Κοινότητες, κατόπιν αἰτήσεώς των, διὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἀπὸ τὰ ἁρμόδια ὄργανα, εὐφόρων κλπ. ἡ ἐκχέρσωσις τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν πρὸς ἐκμετάλλευσιν θὰ ὠφελήσῃ σπουδαίως τὰς περιφερείας αὐτάς. Νομίζω δὲ ὅτι καὶ τὸ Δημόσιον θὰ ἀπαλλαγῇ μιᾶς ζημίας, διότι θὰ ἀπολυθοῦν πολλοὶ δασικοὶ ὑπάλληλοι καὶ τοὺς κατοίκους θὰ ἀπαλλάξῃ ἐκ τῶν ἀπηνῶν διώξεων τῶν δασικῶν ὀργάνων. Τόσην μεγάλην σημασίαν ἀποδίδω εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὥστε φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς τοιαύτης διατάξεως, θὰ ἀχθῇ γενικώτερον, εἰς λῆψιν μέτρων ριζικῆς ἀνακαινίσεως τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, διότι πάντες γνωρίζομεν ὅτι ἡ ὅλη δασικὴ ἔκτασις ἀνέρχεται εἰς 6.000.000 στρέμματα, τὰ δὲ δασικῶς ἐκμεταλλευόμενα μόλις φθάνουν τὰ 500.000. Τὰ λοιπὰ 5.500.000 στρέμματα μένουν ἄχρηστα καὶ ἀποτελοῦν πληγὴν καταδυναστεύσεως τῶν κατοίκων, ἀλλ’ ἀποτελοῦν καὶ τὸ κρησφύγετον τῶν μᾶλλον ἀγρίων ζώων, ἐνῷ διὰ τὰ δάση αὐτά, τὰ ὁποῖα μένουν ἄχρηστα, τὸ Κράτος δαπανᾷ ἑκατομμύρια ὁλόκληρα διὰ τὴν φύλαξίν των. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα παραχωρήσεως ὅλων αὐτῶν τῶν ἐκτάσεων, τῶν μὴ προστατευτικῶν, εἰς τὰς Κοινότητας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποκτήσουν ἕνα πόρον ζωῆς διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας καὶ τῆς καλλιεργείας των καὶ συνεπῶς μίαν ἐπάρκειαν οἰκονομικὴν τοιαύτην, ὅταν σήμερον τὸ Κράτος οὔτε δύναται οὔτε ἔχει νὰ τοὺς παράσχῃ καὶ τὸ Δημόσιον θὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ μισθολογίου πληθώρας δασικῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα σήμερον διαθέτει διὰ τὴν φύλαξιν τῶν τοιούτων δασικῶν ἐκτάσεων. Νομίζω, ὅτι διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, ἥτις θὰ ἀνακουφίσῃ σημαντικῶς τὰς περιφερείας αὐτάς. Ἔχω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο: ὅτι κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, εἶχον ὑποβάλει τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ ἐγένετο δεκτή, ἀλλὰ ἀφέθη ἡ διατύπωσίς της, ἡ νομοτεχνική, ἐν τῷ νόμῳ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ὑπηρεσία τὴν ἐξηφάνισε καθ’ ὅν τρόπον τὴν διετύπωσεν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καγιᾶς.

§67Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Ὑπάρχουν ὁλόκληροι περιφέρειαι, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχουν μερικὰ χαμόκλαδα, τὰ ὁποῖα οὔτε δένδρα γίνονται, οὔτε θάμνοι, τοιαῦται περιφέρειαι ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον. Εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς ἀνέκαθεν καὶ ἐπὶ Τουρκικῆς Αὐτοκρατορίας, εἶχον τὸ δικαίωμα οἱ κάτοικοι νὰ καίουν τὰ χαμόκλαδα καὶ κατόπιν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους αὐτοῦ νὰ ρίπτεται σπόρος. Ἡ συγκομιδὴ ἐκ τῆς σπορᾶς αὐτῆς ἦτο πλουσιωτάτη. Σήμερον τὰ ἐδάφη αὐτά, ποὺ εἶναι ξηρὰ καὶ ἄγονα καὶ δὲν δύνανται ν’ ἀποτελέσουν δάση ἢ θαμνώδεις ἐκτάσεις, σήμερον εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας. Ἀπαγορεύεται ἐπ’ αὐτῶν οἱαδήποτε καλλιέργεια καὶ οἱ ἀτυχεῖς χωρικοὶ ἀπεστερήθησαν μεγάλων ἐκτάσεων καὶ χωραφίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀπεκόμιζον τοὺς καρπούς των. Φρονῶ, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ὅπως εἰς τὰς Κοινότητας εἰς τὰς περιφερείας τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι τοιαῦται ἐκτάσεις, ἐπιτραπῇ τὸ κάψιμο τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν καὶ κατόπιν νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ σποράν, θὰ ἐπέλθῃ διττὴ ὠφέλεια, ἀφ’ ἑνὸς οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἐπαρκῶν ἐκτάσεων, θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀποκομίσουν τὰ προϊόντα τῶν ὁποίων ἔχουν ἀνάγκην, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ παρασχεθῇ τροφὴ διὰ τὴν κτηνοτροφίαν των, διότι καὶ τὰ χαμόκλαδα αὐτὰ θὰ ἀνεπτύσσοντο καὶ θὰ ὠφελεῖτο καὶ ἡ κτηνοτροφία ἀπὸ τὸ ἄχυρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπομένει. Ἐπειδὴ λοιπὸν δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ τίποτε ἐξ αὐτοῦ ἡ δασικὴ ὑπηρεσία καὶ θὰ ὠφεληθῇ διττῶς ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστόμου.

§69ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐκκρεμοῦντος τοῦ νομοσχεδίου, εἶχον καταθέσει τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ ἄρθρου 171 τοῦ νόμου 4173, τὸ ὁποῖον ἄρθρον ἐπανέλαβε καὶ ὁ νόμος 4632, δὲν ἐπανέλαβεν ὅμως ὁ 6698, ὅστις τροποποιεῖ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον. Ἡ διάταξις αὕτη ἀφορᾶ τὴν ἑξῆς περίπτωσιν’ παρείχετο ἄλλοτε, διὰ τοῦ ἄρθρου 178 τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κατὰ τόπους δασάρχας, ἵνα, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῶν, ἀναιρῶσιν τὰς ἀπαγορευτικὰς διατάξεις πρὸς βοσκὴν ἐπὶ τῶν πυρικαύστων ζωνῶν, αἱ ὁποῖαι διατάξεις ὥριζον τόσα ἔτη διὰ τὰς αἶγας καὶ τόσα διὰ τὰ πρόβατα. Ἔχω τὴν γνώμην πολλῶν εἰδικῶν καὶ δασαρχῶν καὶ δασονόμων καὶ ἐπιθεωρητῶν δασῶν, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι ἐξ ἀβλεψίας παρελείφθη ἡ διάταξις αὐτή. Ὑπάρχει καὶ μία θεωρία κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀπαγορεύηται παρὰ τῶν δασικῶν ἡ ἄρσις τῶν ἀπαγορευτικῶν διατάξεων πρὸς βοσκὴν, ἵνα ἐπικρέμαται τοῦτο, ὡς ἀπειλὴ ἐναντίον τῶν κτηνοτρόφων, ἵνα μὴ τρέπωνται πρὸς τὰς ἐκ προθέσεως πυρκαϊάς. Ἡ θεωρία αὕτη, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε μόνον παρὰ τοῖς δασικοῖς ὀργάνοις, ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ κτηνοτρόφοι ἐκ προθέσεως νὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν καῦσιν τῶν δασῶν ἐκείνων, ποὺ ἔχουν ἀνάγκην νὰ βοσκήσουν καὶ νὰ περιμένουν χρόνια διὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος πρὸς βοσκὴν εἰς αὐτά. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῇ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 178 μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὴν κτηνοτροφίαν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχουν δάση ὁλόκληρα πυρίκαυστα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀναδασωθῇ καὶ ὑπάρχουν ἐκτάσεις ὁλόκληροι κατάλληλοι πρὸς βοσκὴν πλουσιώταται, τὰς ὁποίας μόνον μακρόθεν οἱ ποιμένες παρακολουθοῦν καὶ δὲν δύνανται νὰ θρέψουν τὰ κτήνη των.

§70Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι Βουλευταί, κανέν δάσος εἰς τὴν χώραν δὲν εἶναι ἄχρηστον. Ἤκουσα λεγόμενον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Συνάδελφον, ὅτι ὑπάρχουν ἄχρηστα δάση. Ἄχρηστα δάση δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Χώραν. Ἔλλειψις δασῶν ὑπάρχει καὶ κακὴ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν. Τὸ περίφημον ρόγιασμα, τὸ ὁποῖον πράγματι, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. ἐξ Ἠπείρου Βουλευτής, γίνεται βεβαίως, ἐξετελεῖτο κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς Τουρκοκρατίας. Ἀλλ’ ἐὰν κανεὶς εἶχε ποτε τὸ εὐτύχημα νὰ ταξειδεύσῃ μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Ἰωαννίνων, δι’ ἀεροπλάνου, θὰ εἶδε ποίας καταστραφὰς ἐπέφερε τὸ περίφημον αὐτὸ ρόγιασμα. Διότι δὲν ἀπέμεινε πλέον τίποτε ἄλλο παρὰ ὁ πυρὴν τῶν ἑλληνικῶν ὀρέων, ἄνευ οὐδεμιᾶς βλαστήσεως δασικῆς. Τὸ ὅτι διὰ τοῦ ρογιάσατος θὰ ἦτο δυνατόν, κτηνοτρόφοι τινές, νὰ καλλιεργήσουν ἐπὶ ἓν ἔτος τὰς ἐκτάσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔκαιον βεβαίως, τοῦτο ἀκριβὲς εἶναι, ἀλλὰ θὰ ἐσχηματίζοντο νέοι χείμαρροι. Τὸ ὀλίγον αὐτὸ ἔδαφος, τὸ ὁποῖον καλύπτει τὰς ἀποτόμους αὐτὰς κλιτῦς θὰ κατήρχετο καὶ πάλιν εἰς τὰς πεδιάδας καὶ θὰ εἴχομεν νὰ φροντίσωμεν καὶ εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ὅπου ὑπάρχει ἀκόμη μικρά τις χλωρίς, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποτρέψωμεν τὴν ἐπέκτασιν τῶν χειμάρρων. Εἶμαι λοιπὸν ὑποχρεωμένος τὴν τροπολογίαν αὐτὴν νὰ μὴν ἀποδεχθῶ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Δασικοῦ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριχωνίας κατηγόρησε, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ δασικὸν τοῦτο προσωπικὸν εἶναι ἄξιον θαυμασμοῦ.

§71Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν κατηγόρησα.

§72Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἴπετε ὅτι δὲν ἔκαμε τίποτε.

§73Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸν λόγον Κύριε Πρόεδρε.

§74Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Διότι εὑρισκόμενον ἀνὰ τὰ διάφορα σημεῖα τῆς Χώρας φροντίζει τὴν προστασίαν τῶν δασῶν μας τὰ ὁποῖα τόσον συνδέονται μὲ τὴν προαγωγὴν τῆς Γεωργίας. Τελευταίως, πρὸ τριῶν ἡμερῶν, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῶμεν τὴν Νοδροβούνισταν. Εὗρον ἐκεῖ κατώτερον ὄργανον τῆς δασικῆς μας ὑπηρεσίας, δασονόμον, ὁ ὁποῖος μόνος, εἶχε νὰ ἐπιστατήσῃ ἐπὶ 60 ὅλων χωρίων. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ μεμφθῶμεν τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐν συνόλῳ ἀνέρχεται εἰς 600 ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ περιφρουρήσουν τὰ δάση μας εἰς τὴν συνοριακήν μας ζώνην, ἡ ὁποία, καθὼς γνωρίζετε ἐκτείνεται ἐπὶ 2800 χιλιομέτρων καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Χώραν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ Ἕβρου, ἐπίσης δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ καὶ ταύτην καὶ τοῦτο, διότι θὰ ἀναγνώσω τὸν πίνακα τῶν τελευταίων καταστροφῶν εἰς τὰ δάση μας ἐκ πυρκαϊῶν «Εἰς τὰ 1929 ἐκάησαν στρέμματα... (ἀναγινώσκει) ...». Ὑπὸ αὐτοὺς τοὺς ὅρους καὶ μὲ τὴν διαρκῆ αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πυρκαϊῶν, θὰ ἦτο σφάλμα ν’ ἀποδεχθῶ ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπομείνῃ ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς κτηνοτρόφους νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰ καέντα δάση πρὸ τῆς ἄρσεως τῆς ἀπαγορεύσεως.

§75ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Μήπως ἡ αὔξησις τῶν πυρκαϊῶν ὀφείλεται εἰς τὴν ὕπαρξιν τῆς διατάξεως αὐτῆς;

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης.

§77Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σημείου τῆς δασικῆς μας πολιτικῆς ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν. Ἡ κειμένη δασικὴ νομοθεσία ἐπιβάλλει διπλῆν φορολογίαν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἐκ πυρκαϊῶν δασικῶν προϊόντων ζήτημα, τὸ ὁποῖον καταδικάζει εἰς παντελῆ καταστροφὴν καὶ ἀχρήστευσιν τῶν προϊόντων αὐτῶν. Ἐμφοροῦμαι ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἀντιλήψεων ὅσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῶν δασῶν, καὶ μὲ συγκινεῖ τὸ πράσινον τόσον, ὅσον καὶ τοὺς πλέον φανατικούς, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἀποτελεῖ ἀδίκημα, καὶ ὑπερβολικὴν αὐστηρότητα εἰς βάρος τῶν χωρικῶν τῶν ὀρεινῶν συνοικισμῶν καὶ καθίσταται ἀδύνατος ἡ διάθεσις τῶν προϊόντων αὐτῶν ἐκεῖ ὅπου ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἤθελον διαπιστώσῃ ὅτι ἡ πυρκαϊὰ ἦτο τυχαία καὶ μοιραία. Ὀφείλεται πᾶσα αὐστηρότης καὶ ἀμείλικτος τιμωρία ἐκεῖ ὅπου διαπιστοῦται ἐμπρησμός, ἀλλ’ εἶναι ἄδικον νὰ ἀχρηστεύηται τεράστιος πλοῦτος ἀπὸ τὴν γενικὴν καὶ ἄτεγκτον ἀρχὴν, ὅτι μόνον διὰ διπλῆς φορολογίας εἶναι δυνατὴ ἡ διάθεσις τῶν ἐκ πυρκαϊᾶς καταστραφέντων δασῶν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τεραστίαν ἔκτασιν χιλιάδων στρεμμάτων δασῶν ἐκ πυρκαϊᾶς, τὰ ὁποῖα σαπίζουν καὶ καταστρέφονται, ἐνῷ νηστικοὶ καὶ ἄνεργοι οἱ χωρικοὶ μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας ἀναμένουν ἐργασίαν. Ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, πρέπει νὰ ἐπιφυλάξῃ εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν.

§78Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Παρετήρησα τὸ ἑξῆς: ὅτι ἀπὸ τὸν πίνακα, τὸν στατιστικόν, τὸν ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, συνάγω τὸ ἀντίθετον συμπέρασμα ἀπὸ ἐκεῖνον, ποὺ συνήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρξατο ἐφαρμοζομένη ἡ διάταξις αὐτή, ἡ ἀπαγορευτική, παρετήρησα αὔξησιν πυρκαϊῶν. Μήπως ὑπάρχει ἄραγε ἐπίδειξις ὀλιγωρίας ἐκ μέρους τῶν δασικῶν ὀργάνων, προσπαθούντων διὰ τοῦ τρόπου τούτου νὰ παρακωλύσουν τὸν ἔλεγχον κατ’ αὐτῶν;

§79Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό. «Ἀπὸ τὸ 1926 κλπ»... (ἀναγινώσκει) ...».

§80ΓΡ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Δὲν εἶναι τὸ μέτρον αὐτό ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ προλάβῃ τὰς πυρκαϊάς.

§81ΑΛ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἤκουσα, Κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τοῦ ὁποίου τὸ νομοθετικὸν ἔργον ἀναμφισβητήτως χαρακτηρίζει ἀνακαινιστικὸν φιλοπρόοδον πνεῦμα, ὅτι μετ’ ἐνθουσιασμοῦ θὰ ἀπεδέχετο τὴν παρ’ ἐμοῦ γενομένην τροπολογίαν, διότι ἡ τροπολογία αὐτή, κατὰ τὰ λεχθέντα καὶ διαπιστωθέντα ἐκ μέρους καὶ ἄλλων Συναδέλφων, πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ σπουδαίως τὰς ἀγροτικὰς τάξεις, ἰδίᾳ τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν. Δὲν ὑπάρχει κανείς, Κύριοι, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ἀνάγκην δασῶν. Οὐδεὶς δέ ἐπίσης ὑπάρχει ὁ ἔχων ἀντίθετον γνώμην περὶ τῆς χρησιμότητος τῶν δασῶν τούτων. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐκεῖνο περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις ἐκμεταλλεύσεως ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶνε δάση. Καὶ ἂν ἔχουν ἐπίστρωμα φυτικὸν τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν δασῶν καὶ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καλλιεργείας ἐπ’ αὐτῶν. Τὰ ἐπιχειρήματα διὰ τῶν ὁποίων ἠθέλησε νὰ ἀντικρούσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν, ἀποτελοῦν πεπλανημένην ἐκτίμησιν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγίνωσκεν ἐπιμελέστερον τὴν τροπολογίαν μου, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φοβεῖται διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἀκριβῶς προλαμβάνονται διὰ τῆς τροπολογίας. Διότι δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἐδαφίων τῶν προστατευτικῶν πρόκειται περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν χρησιμεύουν εἰς τίποτε. Ἐκεῖνο, ποὺ φοβεῖται ὁ κ. Ὑπουργός, ἀκριβῶς, διὰ τῆς προτεινομένης τροπολογίας προλαμβάνεται, διότι τὰ φυτά, ποὺ φύονται εἰς τὰ ἐδάφη αὐτά, δὲν εἶναι ἐκμεταλλεύσιμα δασικῶς καὶ εἶναι ἐπιβλαβῆ καὶ εἰς τὴν κτηνοτροφίαν καὶ εἰς τὴν γεωργίαν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ὑπάρχει φόβος ἀποψιλώσεως τῶν ἐδαφῶν καὶ αὐτὸ αἴρεται ἐκ τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Νὰ καθορίζωνται τὰ ἐδάφη αὐτὰ ὑπὸ ἐπιτροπῆς δασικῶν ὑπαλλήλων καὶ νὰ περιχαρακωθοῦν ἐντὸς προστατευτικῶν ζωνῶν. Ἑπομένως δὲν πρόκειται νὰ πάθῃ τι ἡ δασικὴ βλάστησις τῆς Χώρας. Ἀντιθέτως πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθοῦν αἱ περιφέρειαι αὐταί, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὡς μόνον πόρον ζωῆς τὰς μικρὰς αὐτὰς ἐκτάσεις. Νομίζω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ διατάξεως, ἡ ὁποία εἰσάγει καινὰ δαιμόνια εἰς τὴν νομοθεσίαν μας, διότι ὑπάρχει πληθὺς ἄλλων διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν τὴν ἐκχέρσωσιν τῶν αὐτῶν ἐδαφῶν, διὰ τῆς σκαπάνης. Διὰ τοῦ πυρὸς δὲν γίνεται ριζικὴ ἐξαφάνισις ἀντιθέτως ἀνανέωσις καὶ ἀναβλάστησις τῶν ἐδαφῶν αὐτῶν. Ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία. Ἔχω νὰ ἐπεξηγήσω ὅτι δὲν κατεφέρθην κατὰ τῶν δασικῶν ὑπαλλήλων, διότι γνωρίζω τὸ ἔργον των, ἐτόνισα ὅμως ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἀπασχολοῦνται ἀσκόπως καὶ πιεστικῶς διὰ τοὺς πληθυσμούς.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μυλωνᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§83ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ συμφωνήσωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν προσπάθειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅπως, διὰ διατάξεων αὐστηρῶν, προφυλάξῃ τὰ δάση ἀπὸ τὰς καταστροφάς. Διότι, ὄντως, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι εἰς μεγάλην κλίμακα τὰ δάση, εἴτε ἀπὸ τοὺς κτηνοτρόφους, εἴτε ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς, στερουμένους γαιῶν, ὑπέστησαν ζημίας διὰ πυρκαϊῶν καὶ ἐκχερσώσεων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς, καίτοι συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὰς ἀρχάς του, ὁ ἴδιος δὲ γνωρίζει πόσον φιλοδασικὸς ὑπῆρξα εἰς τὸ παρελθόν, νὰ διαφωνήσω εἰς μίαν ὅλως ἐξαιρετικὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐδικαιολόγει μίαν ἐξαιρετικὴν διάταξιν. Εἰς μίαν περιφέρειαν πενιχρὰν καὶ πτωχὴν τῆς Ἠπείρου, εἰς τὴν Λάκκαν τοῦ Σουλίου, τοῦ ἱστορικοῦ Σουλίου, ὑπάρχουν χωματόβουνα, χαμηλὰ βουνὰ δηλαδή, ὄχι πετρώδη, τὰ ὁποῖα καλύπτονται ἀπὸ κουμαριές. Ἄλλη δασικὴ βλάστησις δὲν ὑπάρχει ἐκεῖ. Ἀπὸ αἰώνων, ἐπὶ τουρκοκρατίας, ἐκόπτοντο ἡ κουμαριὲς καὶ κατὰ Σεπτέμβριον ἐξηραίνοντο καὶ μὲ τὰ πρῶτα πρωτοβρόχια, ὀλίγον πρὸ τῶν βροχῶν τοῦ φθινοπώρου ἐκαίοντο καὶ ἐπὶ τῆς στάχτης αὐτῶν ἐρρίπτετο ἄνευ ὀργώσεως σίκαλις, ἡ ὁποία ἀπέδιδε κατὰ τριετίαν ἢ τετραετίαν τὸ ἕνα ὀκτώ, τὸ ἕνα ἐννέα· δηλαδὴ ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία ἀπὸ αὐτὴν τὴν αὐτόματον ἐκμετάλλευσιν εἶχεν ἕν μέγιστον ὄφελος καὶ τοῦτο ἄνευ ζημίας τῆς δασικῆς βλαστήσεως. Αὐτὸ τὸ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Αὐτὲς ἡ κουμαριὲς διατηροῦν τὰς ρίζας των καὶ μετὰ μιὰ φωτιὰ ἡ κουμαριὰ ἀναβλαστάνει καὶ πετάει ὡραιοτέρους βλαστούς. Ἔχουν δὲ οἱ χωρικοὶ ἐκεῖ ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς δασικῆς βλαστήσεως, διότι ἀποστάζουν τὰ κούμαρα καὶ κάμνουν τὸ «κούμαρο» δηλαδὴ τὸ οὖζο τῆς περιφερείας. Ἔχουν λοιπὸν ἐκεῖ οἱ χωρικοὶ καὶ δασικὴν βλάστησιν καὶ γεωργικὸν εἰσόδημα. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ εἶχον λάβει οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι, ἅμα τῇ ἐπεκτάσει ἐκεῖ τῆς ἑλληνικῆς κυριαρχίας. Ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγὼ τὸν παλαιὸν καιρόν, ὅτε ἤμην Γενικὸς Γραμματεύς, ὅτι συνεφώνουν ἀπολύτως μὲ τοὺς δασικοὺς ὑπαλλήλους, ὅταν μοῦ ἔλεγον, ὅτι τὸ κακὸν αὐτὸ ἔθιμον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπικρατήσει ἀπὸ τῆς Τουρκικῆς κατοχῆς, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ, νὰ ἐξευγενισθῇ ὁ τόπος, νὰ παύσουν αἱ πυρκαϊαί. Σημειώσατε, ὅτι δὲν γίνονται πυρκαϊαὶ διὰ λόγους κτηνοτροφικούς, ὁπότε θὰ συνεφώνουν ἀπολύτως, διότι ὅταν μπῇ κἄπου τὸ γίδι δὲν ἀναβλαστάνει πλέον τὸ μέρος ἐκεῖνο. Ὅταν περιώδευσα καὶ εἶδα τὰ πράγματα ἀπὸ κοντά, ἀντελήφθην καὶ εἶδα μὲ τὰ μάτια μου περιοχὰς ὅπου εἶχον γίνει πυρκαϊαὶ ν’ ἀναβλαστάνουν καὶ οἱ θάμνοι νὰ ξεπετᾶνε μίαν νέαν βλάστησιν ρωμαλέαν, ἀφοῦ οἱ χωρικοὶ εἶχον πάρει καὶ τὸ εἰσόδημα. Διατὶ λοιπὸν νὰ στερήσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ δώρου τοῦ Θεοῦ; Ἐπροτάθη πρό ἐτῶν μία διάταξις, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Κοιν. Ἐπιτροπὴν καὶ ἐθεσπίσθη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιτρέπηται, ἀδείᾳ τῆς ἀρχῆς, αὐτὴ ἡ διαδικασία τῆς κοπῆς καὶ τοῦ καυσίματος εἰς τὰ μέρη τῶν βουνῶν αὐτῶν, ὅπου δὲν εἶναι μεγάλη ἡ κλίσις, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται καταστροφὴ τοῦ ἐδάφους εἰς τὰ μέρη, ποὺ δὲν εἶναι προστατευτικά. Ἦλθεν ὅμως ὁ κῶδιξ τοῦ 1928 καὶ μέσα εἰς τὴν ἀπειρίαν διατάξεων τὴν παρέλειψεν. Νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ διάταξις αὕτη διὰ τῆς προτάσεώς μου νόμου, ἡ ὁποία ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου σας γίνεται τροπολογία καὶ ἡ ὁποία εἶναι διατυπωμένη κατὰ τρόπον ἀπολύτως σαφῆ καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βλάψῃ, διότι μεταξὺ ἄλλων ὁρίζει, ὅτι ἡ δασικὴ ἀρχὴ θέλει ἐπιτρέπει δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεως ἢ διὰ καθ’ ἕκαστον ἀδειῶν τὴν ὑφ’ ὡρισμένους ὅρους κοπὴν καὶ καῦσιν θαμνωδῶν ἐκτάσεων (ἰδίᾳ ἀπὸ κουμαριές) πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ σπείρωνται σιτηρὰ ἐπὶ τῆς τέφρας, ἄνευ ἀρώσεως, καὶ ἐπέρχεται κατόπιν ἀναβλάστησις τῶν θάμνων, εἰς ὅσας περιοχὰς τῆς Γεν. Διοικήσεως Ἠπείρου ἐλάμβανε χώραν τοῦτο, κατὰ τὸ παλαιὸν ἔθιμον, καὶ ἐφόσον αἱ θαμνώδεις αὐταὶ ἐκτάσεις δὲν ἔχουν καθαρῶς προστατευτικὸν χαρακτῆρα, οὐδὲ γεννᾶται κίνδυνος πυρκαϊᾶς παρακειμένων ὑψυκόρμων δασῶν. Οἱ καίοντες τοὺς θάμνους δέον νὰ λαμβάνωσι τὴν κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ παρόντος ἄρθρου (171) πρόνοιαν. Λοιπὸν ὅλας αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις θὰ τὰς ἔχωμεν ἐκ τοῦ νόμου καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Δασικὴ Ἀρχὴ νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψει. Καὶ ἐρωτῶ: ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, θὰ στερήσητε πτωχὸν πληθυσμὸν ἀπὸ ἕν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπολαύσουν διὰ τὸν κίνδυνον τῆς καταστροφῆς τοῦ δάσους; Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος. Καὶ σᾶς εἶπον, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐφόσον ἀμφιβάλλετε, διότι ἔχετε καθῆκον νὰ προστατεύσητε τὰ δάση, ἐφόσον ἀμφιβάλλετε καὶ δὲν ἔχετε πειστικὰς ἐκθέσεις καὶ ἀπὸ εἰδικοὺς, σᾶς εἶπον, ὅτι δύνασθε νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μου ὡς διάταξιν δυνητικήν. Θὰ ἔχητε τὸν καιρὸν ἐν τῷ μεταξὺ ν’ ἀποστείλητε εἰδικὸν νὰ ἐρευνήσῃ τὸ ζήτημα καὶ τότε νὰ ἐφαρμόσητε τὴν διάταξιν. Ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὴν κάμητε δεκτὴν μόνον διὰ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Ἠπείρου, διότι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν γνωρίζω ἐπίσης καλὰ καὶ τὰς ἄλλας περιφερείας. Ἐὰν καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας πεισθῆτε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις, δύνασθε νὰ τὸ πράξητε. Ἐπὶ τοῦ παρόντος πειραματισθῆτε μετ’ ἔκθεσιν ἁρμοδίου ἐπιθεωρητοῦ εἰς τὴν περιφέρειαν περὶ τῆς ὁποίας ἐγὼ ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν καὶ μετὰ μεγάλης πεποιθήσεως ὑποστηρίζω ὅτι θὰ ἀποβῇ εἰς ὠφέλειαν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος.

§85Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ λάβω τὸν λόγον, Κύριοι, ἀλλὰ μετ’ ἐκπλήξεως παρετήρησα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ μίαν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαθανάση εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν εὐγνωμοσύνην ἅπαντες οἱ Συνάδελφοι, οἱ καταγόμενοι ἐξ ὀρεινῶν περιφερειῶν, διότι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, θὰ σώσωμεν τοὺς χωρικοὺς ἀπὸ τὰς ἀφαντάστους πιέσεις τῶν δασικῶν ὀργάνων καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἐξοικονομήσωμεν χῶρον δι’ αὐτούς, διὰ νὰ ζήσουν καὶ ἐκ τρίτου θὰ αὐξήσωμε τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον τῆς Χώρας. Δὲν θὰ ἀφήσω ἀδιαμαρτύρητον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἐξαναστάντα, διότι δῆθεν, ἐθίξαμεν τοὺς δασικοὺς ὑπαλλήλους, διότι μετ’ ἐκπλήξεως ἤκουσα ἀπὸ τὸ στόμα του, ὅτι ὑπάρχουν 600 δασικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, δηλαδὴ ἀναλογοῦν 30 εἰς κάθε Νομόν. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος κατάγομαι ἐξ ὀρεινῆς περιφερείας καὶ ὁ ὁποῖος περιοδεύω ὁλόκληρον τὸν Νομόν μου, δὲν εἶδον σκιὰν εἰς τὰ δάση αὐτά, τὰ παραγωγικά, δασικοῦ ὑπαλλήλου. Τοὐναντίον οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι κάθηνται ἐντὸς τῶν πόλεων, καὶ δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ καταγγέλλουν καὶ νὰ πιέζουν τοὺς χωρικούς, διότι ἐκχερσώνουν ἀγόνους ἐκτάσεις, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ζήσουν αἱ οἰκογένειαί των. Ἀπὸ τὰς θέσεις των καὶ ἀπὸ τὰ καφενεῖα προσπαθοῦν νὰ ἐφαρμόσουν δασικὴν πολιτικήν. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἀνταποκρίνωμαι εἰς τὴν παρατηρητικότητα σχεδὸν τῶν περισσοτέρων Κυρίων Βουλευτῶν, λέγων, ὅτι, ἀφότου ἐφάνησαν οἱ γεωπόνοι καὶ οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὰ μὲν δάση ὠλιγόστευσαν, οἱ δὲ γεωργία μας ὠπισθοδρόμησε. (Διαμαρτυρίαι). Εἶναι παρατηρημένον ὅτι σχεδὸν οἱ πλεῖστοι τῶν δασικῶν ὑπαλλήλων καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν γεωπόνων κατήντησαν γραφειοκρατικοὶ ὑπάλληλοι, εἰδικῶς δὲ οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι κατήντησαν χωροφύλακες. Δὲν εἶναι ἐπιστήμονες ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι φροντίζουν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ δασικοῦ πλουτισμοῦ τῆς Χώρας, ἀλλὰ γεμίζουν τὰ δικαστικὰ γραφεῖα μὲ καταγγελίας ἐναντίον χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ προσπαθοῦν νὰ ἐξοικονομήσουν τὸ ψωμὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Ἐν Κοζάνῃ ὑπηρετοῦν 4, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κοζάνης 2, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀνασελίτσης 3, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γρεβενῶν 3 καὶ 4 εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Εἰς τὰ Γρεβενά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ κατ’ ἐξοχὴν δασικὴ ἐπαρχία τῆς Ἑλλάδος, τὰ δάση δὲ εἶνε τὰ μεγαλείτερα δάση τῆς Ἑλλάδος, ὑπάρχουν πεῦκα ὕψους 40 μέτρων καὶ ἀποδίδουν χιλιάδας κυβικῶν μέτρων, ἀλλὰ ἐλλείπει ἡ συγκοινωνία καὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι περιορίζονται ἁπλούστατα ἐντὸς τῶν πόλεων καὶ ἐκδίδουν ἀστυνομικὰς διατάξεις. Ἀπέραντοι ἐκτάσεις ἀκαλλιέργητοι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς δασικαὶ ἐκτάσεις, ἀπηγορεύθη ἡ ἐκχέρσωσις καὶ ἡ καλλιέργεια, καὶ δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ στέλνουν ἀδιακόπως τοὺς χωρικοὺς διὰ τῶν καταγγελιῶν εἰς τὰ Πταισματοδικεῖα.

§86Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Αὐτό, ποὺ λέγετε, εἶναι κατηγορία ἀσύστατος, ἐναντίον ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των μὲ αὐταπάρνησιν καὶ αὐτοθυσίαν.

§87Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ὄχι. Σεῖς κάθεσθε εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος καὶ τὰ λέγετε αὐτά, Κύριε Συνάδελφε. Ὑπάρχουν ὄντως καὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι διαμάντια, ἀλλὰ τὸ πλεῖστον τῶν ὑπαλλήλων εἰσῆλθον διὰ τῶν παραθύρων εἰς τὴν ὑπαλληλίαν καὶ δὲν ἔχουν ὑπαλληλικὴν συνείδησιν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω δύο περιπτώσεις μόνον, διὰ νὰ σᾶς πείσω, ὅτι ὅσα εἶπον προηγουμένως, εἶναι κατὰ κεραίαν ἀκριβῆ. Εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Σαρανταπόρου ὅσοι ἐπέρασαν τὸν δρόμον Κοζάνης, καὶ διῆλθον ἀπὸ τὸ Σαραντάπορον, ὅπου ὑπάρχει ἕνα σπίτι, τὸ ὁποῖον λέγεται «σπίτι τοῦ Βασιληᾶ», βλέπετε μίαν κοιλάδα κατάφυτον ἀπὸ πρίνους καὶ ἀπὸ κουμαριὲς καὶ οἱ χωρικοὶ τῶν τριῶν συνοικισμῶν δὲν ἔκαμνον τίποτε ἄλλο ἐπὶ μίαν δεκαετίαν, παρὰ νὰ ἐξαγάγουν ἐπικεκηρυγμένους λῃστὰς ἀπὸ ἐτῶν, στενοχωρηθέντες, διότι ἔληξε τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ εἰσόδημα, ἠναγκάσθησαν νὰ φυτεύσουν πατάτες. Βεβαιωθῆτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι κάθε στρέμμα τοιοῦτον, ἀποδίδει 10.000 δραχ. καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ποῖον στρέμμα ἑλληνικὸν ἀποδίδει 10.000 δραχμὰς κατ’ ἔτος; Αὐτοὶ οἱ κακόμοιροι, οἱ χωρικοί, ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ἐπλήρωσαν τὰ 800 στρέμματα, ποὺ ἐξεχέρσωσαν, ἐπλήρωσαν διὰ δικηγόρους καὶ δικαστικὰ ἔξοδα 400 χιλιάδας δραχμάς. Ἐν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἴδῃ ἐκδικαζομένας κατὰ ἑκατοντάδας τὰς μηνύσεις τῶν ἀτυχῶν χωρικῶν, διότι κατώρθωσαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ γίδια των καὶ νὰ ἐκχερσώσουν τὰ θυμάρια καὶ τοὺς βάτους καὶ νὰ μᾶς δίδουν ἀγροὺς καλλιεργησίμους. Ἂς λάβῃ τὸν κόπον νὰ ἐξετάσῃ τὸ εἰδικὸν τοῦτο παράδειγμα. Σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλο παράδειγμα. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα Σαμαρίναν, ἡ ὁποία ἔχει ἔκτασιν 8.000 στρεμμάτων καὶ πεῦκα αἰωνόβια, ὕψους 50 μέτρων, δασικοὶ ὑπάλληλοι δὲν φαίνονται. Εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν τὸ Κράτος ἐσοδεύει 300–400 καθαρὰ κυβικὰ μέτρα οἰκοδομησίμου ξυλείας κατ’ ἔτος· ἂς βάλωμεν πρὸς 200 δρχ. ἴσον 60.000 δρχ. κατ’ ἔτος. Ἐν τῷ μεταξύ, λόγῳ τῶν πυρκαϊῶν, ἐδημιουργήθησαν ἀπέραντοι ἐκτάσεις καλλιεργησίμων γαιῶν. Εἶναι δυνατὴ ἡ ἀναδάσωσις τῆς πεύκης; Δυστυχῶς δάσος πεύκης, ὄχι τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ πεύκης ξυλευσίμου, καιόμενον, θέλει 100 χρόνια νὰ γίνῃ παραγωγικόν. Ἐρωτῶ λοιπόν· συμφέρει ἆραγε τὰς ἐκτάσεις αὐτὰς νὰ τὰς κηρύξωμεν ἀναδασωτέας καὶ νὰ περιμείνωμεν μετὰ 100 χρόνια νὰ ἐσοδεύσωμεν κυβικὰ μέτρα ξυλείας, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐκτάσεις εἶναι καλλιεργήσιμοι; Σᾶς φέρω δύο παραδείγματα μόνον διὰ νὰ πεισθῆτε, κ. Ὑπουργέ, ἐφόσον μάλιστα δὲν εἶσθε μονόπλευρος δασικὸς Ὑπουργός, ἀλλ’ εἶσθε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἔχετε συμφέρον ἐξ ἴσου νὰ ὑποστηρίξητε καὶ τὰ ἄψυχα δάση καὶ τὰ ἔμψυχα, δηλαδὴ τοὺς γεωργούς, τοὺς κατοικοῦντας εἰς τὰς ὀρεινὰς ἐκτάσεις, ἐπιδεκτικὰς καλλιεργείας. Καὶ μοῦ φαίνεται περίεργον, πῶς σεῖς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν δέχεσθε μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία θὰ σᾶς ἀποδώσῃ τοῦ κόσμου τὰ στρέμματα, διὰ νὰ ἠμπορέσητε νὰ ἀποκαταστήσητε ἀκτήμονας κατοίκους δωρεάν, οἱ ὁποῖοι σήμερον θεωροῦνται ἀποδιοπομπαῖοι τράγοι. Καὶ εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὐδεμία Κυβέρνησις μέχρι σήμερον ἔλαβε μέτρα ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν τῶν ὀρεινῶν μερῶν, ὑπὲρ τοῦ ἐποικισμοῦ τῶν μερῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα φθάνουν εἰς ἕξ ἑκατομμύρια στρέμματα. Ὅλα τὰ ὀρεινὰ μέρη τὰ ἰδικά μας εἶναι ἀκατοίκητα. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ ἐποικήσωμεν τοὺς ὀρεινοὺς αὐτοὺς ὄγκους, νὰ ἐγκαταστήσωμεν μονίμους κατοίκους, οὕτως ὥστε καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν νὰ ἐνισχύσωμεν καὶ συνάμα νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς τοὺς ὀρεινοὺς ὄγκους πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας μερίμνης, διότι εἰς αὐτοὺς βασίζομεν τὴν ἐσοδείαν μας καὶ εἰς αὐτοὺς ὀφείλομεν καὶ τὴν ἐλευθερίαν μας; Ἄλλως τε, Κύριοι, τὶ προτείνομεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν; Προτείνομεν ἐπιστημονικωτέραν ἐξέτασιν τῆς δασικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους. Διότι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Παπαθανάση δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς ἐφαρμογῆς μιᾶς ὑγιοῦς δασικῆς πολιτικῆς. Προτείνομεν ἐπιτροπὰς κατὰ ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι θὰ εἴπουν εἰς τὸ κέντρον, τὸ ἁμαρτωλὸν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ εἴπουν ποίαν γραμμὴν δασικὴν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν. Τὴν στιγμήν, τὴν ὁποίαν κάμνομεν τοῦ κόσμου τοὺς αὐτονόμους ὀργανισμούς, εἶνε πλέον καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν καὶ διαφορετικώτερον, νὰ δώσωμεν ζωὴν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, ζωὴν εἰς τοὺς ὀρεινοὺς ὄγκους τῆς Ἑλλάδος. Νὰ κάμωμεν τὰς ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσουν ὡς σύμβουλοι εἰς ἡμᾶς τοῦ κέντρου, οἱ ὁποῖοι, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς καὶ μὲ τὴν ζέστην αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῶμεν ὀρθῶς. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πεισθῇ, ὄχι μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐνδιαφέρει ἡ ὑπὸ κρίσιν τροπολογία, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ πεισθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγω, ὅτι εἶναι πλέον καιρός, κατὰ τὸν ὁποῖον τροπολογίαι τοιούτου περιεχομένου, ὅπως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Συναδέλφου πρέπει νὰ τύχουν τῆς ἐγκρίσεώς σας. Καὶ πρέπει νὰ διαδοθῇ εἰς ὅλας τὰς κορυφογραμμὰς τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀρχίζει νὰ φροντίζῃ διὰ τὴν ὕπαιθρον καὶ τὰ ὀρεινὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος.

§88Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤθελα νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαθανάση καὶ νὰ πληροφορήσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι οἱ καταγόμενοι ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ κηρυχθοῦν ὑπὲρ τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Εἰδικῶς ὁ νομός, ὁ ἰδικός μου, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παραπονεθῇ κατὰ τῆς παρούσης καταστάσεως, καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, διότι ἄνευ αὐτῆς εἰς πολλὰ μέρη θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλειφθῇ κάθε γεωργικὴ προσπάθεια. Αἱ δασικαὶ ὑπηρεσίαι εἴς τινας περιφερείας δὲν ἔχουν τὶ νὰ κάμουν, διότι δὲν ὑπάρχουν δάση, καὶ διὰ νὰ βροῦν δουλειά, εὑρίσκουν ὑποθέσεις καὶ δημιουργοῦν ζητήματα εἰς βάρος τῶν χωρικῶν, ἡ ζωὴ τῶν ὁποίων ἔχει καταστῆ ἀνυπόφορος. Λέγει ἡ δασικὴ νομοθεσία, διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, λέγει ὅτι, ὅταν ἔχουν ὡρισμένην κλίσιν οἱ ἀγροί, δὲν πρέπει νὰ καλλιεργῶνται. Ἕνα τέτοιο χωρίον, ὀνόματι Χριστὸς καὶ Παρσᾶς, εὑρίσκεται εἰς τὴν περιφέρειαν μου. Οἱ ἀγροὶ τοῦ χωρίου αὐτοῦ ἔχουν τὴν κλίσιν, ποὺ ὁρίζει ὁ νόμος διὰ τὰ ἀναδασωτέα μέρη. Καλλιεργοῦνται ὅμως ἀπὸ αἰῶνας καὶ πορίζονται οἱ κάτοικοι αὐτοῦ ἀπὸ τῆς καλλιεργείας αὐτῆς τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτή, τὸ χωρίον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ μετοικήσῃ ὁλόκληρον, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία σπιθαμὴ ἐδάφους, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἐμπίπτῃ, ὡς πρὸς τὴν κλίσιν, εἰς τὰ ὅρια τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ δασικὴ ὑπηρεσία ἢ νὰ ἐνεργήσῃ ἐκτρωτικῶς ἢ νὰ προσποιηθῇ ὅτι δὲν βλέπει τὰ παρὰ τὸν τύπον τοῦ νόμου ἐνεργούμενα καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸ κάμνει τοῦτο, ἀλλὰ προτιμᾷ τὸ πρῶτον, εἶσθε ὑποχρεωμένος, κ. Ὑπουργέ, νὰ δώσητε διέξοδον εἰς τὸ ζήτημα, δεχόμενος τὴν συζητουμένην τροπολογίαν. Ἄλλωστε εἶναι δημοκρατικὸν καὶ ὡραῖον τὸ νὰ μετέχῃ τῆς ἐπιτροπῆς ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Συνάδελφος, νὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι καὶ τὰ δάση θὰ τὰ προστατεύσῃ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος καὶ ὁ Δήμαρχος, καὶ νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι παρέχετε μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν.

§89Β. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι Συνάδελφοι, εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος. Βεβαίως, τὸ μεγαλείτερον μέρος τῶν γαιῶν δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν τροπολογίαν. Ὑπάρχουν ὅμως μέρη, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὔτε δασικὰς ἐκτάσεις, οὔτε ἀγόνους ἐκτάσεις καὶ ὅμως οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων αὐτῶν πένονται. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ παρεδέχετο τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Συναδέλφου, ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν γαιῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν προσφέρουν, ὅπως εἶναι σήμερον, τίποτε. Ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θεωρεῖ τὸ πρᾶγμα δύσκολον. Ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Μυλωνᾶ, νὰ ἔχουν ἔγκυρον γνώμην, ἀλλὰ γνώμην εὐσυνείδητον πάντες οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῶν δασῶν ἢ οἱ δασάρχαι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν δασικῶν ὑπαλλήλων, εὐτυχῶς ἐν τῇ περιφερείᾳ μου δὲν συνέβη τι τὸ ἔκτροπον, πλὴν δύο κρουσμάτων μεταξὺ τῶν κατωτέρων ὀργάνων, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν εὐκαιρίαν πρὸ 3μήνου ν’ ἀναφέρω καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν δασῶν. Εἶχον δὲ καταστήσει αὐτοὺς προσεκτικοὺς καὶ τοὺς εἶχον εἴπῃ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαγωγῆς των θὰ ἦτο πολὺ δυσμενὲς δι’ αὐτούς, διότι θὰ ἐκινδύνευεν ἡ ζωή των ἀπὸ τοὺς χωρικούς. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι εἷς ἐξ αὐτῶν ἐκινδύνευσε, διότι συνελήφθη καὶ ἐκακοποιήθη ὑπὸ τῶν χωρικῶν, ἐναντίον τῶν ὁποίων εἶχεν ἐκδώσει περὶ τὰ 100 ἐντάλματα. Ἡ περιφέρεια τοῦ Βόλου κατὰ τὰ λοιπὰ εἶναι πολὺ εὐχαριστημένη ἀπὸ τὰ κατώτερα δασικὰ ὄργανα.

§90Γ. ΚΑΓΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀναμφισβητήτως, εἶχε δίκαιον, ὑποστηρίζων ὅσα ὑπεστήριξε καὶ ἡμεῖς πλειοδοτοῦμεν, ὅτι πρέπει τὰ δάση ὄχι μόνον νὰ προστατεύωνται, ἀλλὰ καὶ κἄτι πάρα πάνω, πρέπει νὰ γίνεται ὑπὲρ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, δὲν πρόκειται καὶ περὶ δασικῶν ἐκτάσεων. Ἄν ὑπεριπτάμενος κανεὶς τῆς ὀροσειρᾶς τῆς Οἴτης εὑρίσκεται, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, πρὸ τοῦ φαινομένου νὰ βλέπῃ κάτωθι αὐτοῦ ἀσκεπεῖς καὶ γυμνὰς ἐκτάσεις, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἱ ἐκτάσεις αὐταὶ εἶνε ὀρειναὶ καὶ βραχώδεις καὶ ἀκατάλληλοι διὰ τὴν ἀνάπτυξιν οἱουδήποτε δένδρου. Φύονται ἐκεῖ χαμόδενδρα, τὰ ὁποῖα σὲ κανένα τόπον, ὑπὸ οἱασδήποτε προϋποθέσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῶσιν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ὅπως εἶναι καλλίτερον παρασκευασμένος κατὰ τὴν δευτέραν τοῦ νομοσχεδίου ἀνάγνωσιν, διότι φρονῶ ὅτι, ὅταν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ζητοῦμεν τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ καὶ ἐκεῖνος νὰ δώσῃ τὴν συγκατάθεσίν του. Δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθῶσιν ἐκ τῆς τοιαύτης συγκαταθέσεως τὰ δάση. Τουναντίον μάλιστα θέλουσιν ὠφεληθῇ. Πρόκειται νὰ δώσωμεν εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν κἄτι τι, τὸ ὁποῖον στερεῖται σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον νὰ προσπορισθῇ ἀπὸ τὰ δάση, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν ποτὲ τόσα ἀνταλλάγματα, οἱασδήποτε προστασίας καὶ ἂν τύχουν τὰ δάση αὐτά.

§91Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι Βουλευταί, ἤκουσα τὸ περίεργον ὅτι μὲ τὸ ρόγιασμα πρόκειται νὰ προσφέρωμεν μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Τὴν τοιαύτην καλλιέργειαν, διὰ τῆς πυρκαϊᾶς, ἐγὼ χαρακτηρίζω ὡς λῃστρικήν. Λῃστρικήν, διότι πρόκειται περὶ μιᾶς καὶ μόνον σπορᾶς, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἄνευ τῆς παραμικρᾶς ἐργασίας, ἀπὸ τῆς ὁποίας ὡρισμένοι καλλιεργηταὶ πρόκειται νὰ συναποκομίσουν ἐλάχιστα εἰσοδήματα. Ἤκουσα ὅτι ἡ χλωρὶς αὐτὴ δὲν ἔχει οὐδεμίαν δασικὴν σημασίαν. Ἡ χλωρὶς αὐτή, Κύριοι Βουλευταί, ἔχει σημασίαν ρυθμιστικὴν τῶν ὑδάτων. Διότι, ἐὰν θὰ καύσητε τὴν χλωρίδα αὐτήν, αἱ βροχαί, αἱ ὁποῖαι θὰ πέσουν ἐπὶ τῶν λόφων αὐτῶν, θὰ μεταβληθοῦν εἰς χειμάρρους καὶ τὰ ὕδατα θὰ κατέλθουν εἰς τὰς πεδιάδας, καταστρέφοντα αὐτάς.

§92ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μόνον διὰ τὰς ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶνε εἰς τὰς πεδιάδας.

§93Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἰς τὰς πεδιάδας δὲν ὑπάρχουν. Πρόκειται περὶ τῶν βουνῶν.

§94ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπὴ καὶ νὰ καθορίσῃ τὴν κλίσιν.

§95Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅταν πρόκειται περὶ διαφορᾶς τῆς κλίσεως, τὸ ζήτημα θὰ εἶναι πραγματικὸν καὶ θὰ γεννηθοῦν πολλὰ ζητήματα. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ κάψιμο τῶν κουμαριῶν, γνωρίζω πόσος καιρὸς ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀναβλάστησιν. Διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ κουμαριὰ εἰς τὴν πρώτην της κατάστασιν πρέπει νὰ παρέλθουν τρία ἔτη.

§96ΑΛ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Μάλιστα τρία ἔτη.

§97Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Καὶ εἰς τὰ τρία αὐτὰ ἔτη ὅλη ἡ καεῖσα ἔκτασις θὰ ἀπογυμνωθῇ τελείως τοῦ ὑπάρχοντος χώματος. Ἄλλοτε, ἡ Ἤπειρος ἦτο δασικὴ χώρα, ἐνῷ σήμερον εἶναι γυμνή. Δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἀπὸ τὴν Λάρισαν πρὸς τὸ Σαραντάπορον μέχρι Βερροίας, ὅλη ἡ περιφέρεια αὐτὴ εἶναι γυμνοτάτη. Ἐγὼ λοιπὸν οὐδεμίαν εἶνε δυνατὸν νὰ δεχθῶ τροπολογίαν, διότι εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι μία τοιαύτη ἐκμετάλλευσις τῶν γεωργῶν θὰ ἐσήμαινε τὴν καταστροφὴν τῆς μικρᾶς αὐτῆς χλωρίδος, ἡ ὁποία εἶναι προστατευτικὴ καὶ χρησιμεύει ὡς ρυθμιστικὴ τῶν ὑδάτων. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀποδόσεως τῶν γεωπόνων τῆς ὑπαίθρου, λυποῦμαι, διότι ἤκουσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ λέγωνται διάφορα πράγματα τελείως ἀβάσιμα, τὴν στιγμὴν μάλιστα, καθ’ ἥν ἡ γεωργία ἀνθεῖ, ἀφ’ ἧς οἱ γεωπόνοι ἐπεξετάθησαν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Τοιαύτας ὑπερβολὰς δὲν πρέπει νὰ ἀκούωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν ἡ ὕπαιθρος χώρα ἀναγνωρίζει, ὅτι ἡ συμβολὴ τῆς ἐπιστήμης μεγάλως ἐβοήθησεν εἰς τὴν σημερινὴν ἐσοδείαν.

§98Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τοὺς γεωπόνους τοῦ Νομοῦ Λασηθίου, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸ ὕψος των καὶ ἐκτελοῦν τὴν ὑπηρεσίαν των μὲ μεγάλην εὐσυνειδησίαν.

§99Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ἐκ μιᾶς περιοδείας, τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ὅτι τὸ γεωπονικόν μας προσωπικὸν εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν εἶναι εἰς τὸ ὕψος του. Ἐγώ, Κύριοι Βουλευταί, ὑπέβαλον μίαν ἁπλουστάτην τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ δασικοῦ κώδικος διὰ τῆς ὁποίας, προκειμένου περὶ ἐκχερσώσεως μέχρι πεντήκοντα στρεμμάτων, νὰ ἐκδίδῃ τὴν οἰκείαν ἀπόφασιν εἷς δασολόγος. Προηγουμένως τοῦτο ἐπετρέπετο, κατόπιν ἀποφάσεως ἐπιτροπῆς, ἀπαρτιζομένης ἐξ ἑνὸς δασολόγου καὶ ἑνὸς γεωπόνου. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπετυγχάνετο ἀπῃτεῖτο αὐτοψία καὶ ἑπομένως ἐδημιουργεῖτο μία δαπάνη. Δι’ αὐτὸ ἔκρινα ἡ ἀπόφασις νὰ ἐκδίδηται μόνον ἀπὸ ἕνα δασολόγον. Ἔξαφνα παρουσιάσθησαν τρεῖς τροπολογίαι, ἐξ ὧν αἱ δύο ἀφοροῦν εἰς τὸ κάψιμο τῶν δασῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καλύπτονται διὰ μικρᾶς χλωρίδος, καὶ ἡ τρίτη νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται αἱ ἀπαγορευτικαὶ διατάξεις ἐπὶ τῶν πυρικαύστων ζωνῶν. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος ὡς τεχνικός, νὰ μὴ δεχθῶ καμμίαν ἀπὸ τὰς τροπολογίας αὐτάς, καὶ νὰ διαφωνήσω μὲ τοὺς Κυρίους Συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι τὰς ὑπεστήριξαν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὰς ὑποβληθείσας τροπολογίας;

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, ἀπορριφθεισῶν τῶν τροπολογιῶν).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου· «Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἐσθονίας ἐπελθούσης συμφωνίας τῆς 22 Ἰουλίου 1933 περὶ καταργήσεως τοῦ δασμολογικοῦ μέρους τῆς Ἑλληνοεσθονικῆς συμβάσεως τῆς 4ης Ἰουλίου 1927».

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς ρητίνης».

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῆς 2 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 151 τοῦ Νόμου 4173 περὶ δασικοῦ κώδικος ὡς καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 4684 περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας».

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ἰουνίου 1933 Ν. Δ. περὶ διαθέσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀποστραγγιζομένων γαιῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ζουρμπᾶς.

§113Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἢ μᾶλλον εἰς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκανονίσθη πῶς θὰ διατίθενται αἱ γαῖαι, αἱ ἀποστραγγιζόμεναι ἐκ τῶν ὑδάτων εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὑπάρχουν ὡρισμέναι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ συμπληρωθοῦν, πρῶτον διὰ νὰ λείψῃ μία ἀδικία, ἡ ὁποία γίνεται εἰς ὅλους τοὺς πέριξ κατοίκους, οἵτινες στεροῦνται γεωργικοῦ κλήρου ἢ ἔχουν ἀνεπαρκῆ κλῆρον καὶ δεύτερον διὰ νὰ ἀποκλεισθοῦν διάφοροι ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσχωρήσουν εἰς τὰς ἀποστραγγιζομένας γαίας καὶ νὰ δημιουργήσουν καινούργια τσιφλίκια. Εἶναι εὐκολώτερον νὰ λάβωμε τὰ μέτρα μας τώρα, ποὺ δυνάμεθα ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμε νὰ δημιουργηθοῦν ἄλλα ζητήματα. Διότι ἡ πολιτικὴ σημαίνει πρόβλεψιν. Εἶχον τὴν τιμὴν συνεπῶς νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ὡρισμένας τροπολογίας. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου, ἐπειδὴ ὑπάρχει διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας καθορίζεται ὅτι ἡ συμπλήρωσις τοῦ γεωργικοῦ κλήρου θὰ γίνῃ μόνον εἰς τοὺς ὁμόρους τῶν ἔργων, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ἀσάφεια αὐτὴ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἀδικίαν εἰς πολλὰ χωριά, ὅπως εἶναι ἡ Ἀραβυσσὸς καὶ ἄλλα τῆς περιφερείας Γιαννιτσῶν, Βερροίας, Ναούσης καὶ Γιδᾶ, τὰ ὁποῖα χωρία μέχρι σήμερον λιμοκτονοῦν κυριολεκτικῶς, διότι ὁ κλῆρός των εἶναι ἀνεπαρκής, φθάνει ἀπὸ 18 μέχρις 22 στρεμμάτων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δεχθῇ τὴν προσθήκην μου «ὁμόρων καὶ γειτονικῶν πρὸς τὰ ἔργα καλλιεργητῶν ἀκτημόνων προσφύγων καὶ γηγενῶν». Τὴν προσθήκην ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ τὴν εὕρῃ ἐλπίζω δικαίαν, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Βουλή, διότι θὰ εἶναι ἄδικον ν’ ἀποκλεισθοῦν τῆς ἀποκαταστάσεως, ἐνῷ ὑπάρχουν γαῖαι, ἀκτήμονες καλλιεργηταί, οἱ ὁποῖοι ἔτυχεν ἐπὶ παραδείγματι νὰ εἶνε 6½ χιλιόμετρα μακρὰν ἀπὸ τὰ ἔργα, ἂν ἐκανονίζετο κατὰ τὴν ἐν τῇ Κοινοβ. Ἐπιτροπῇ συζήτησιν. Θὰ ἦτο πρακτικώτερον καὶ δικαιότερον νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ αἴρῃ τὴν ἀδικίαν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν γηγενῶν καὶ προσφύγων. Εἰς τὴν προσθήκην ταύτην ἐπομένως ὄχι μόνον, διότι εἶναι δίκαιον νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ ἀκτήμονες, ἀλλὰ καὶ διότι εἶμαι τῆς γνώμης —εἶναι δὲ τοῦτο ἀνεγνωρισμένον— ὅτι ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία θὰ ὠφεληθῇ περισσότερον, διότι διὰ τῶν εἰς ἰδιοκτήτας ἀποκαθισταμένων ἀκτημόνων θὰ γίνῃ συστηματικὴ καλλιέργεια καὶ συνεπῶς αὔξησις τῆς παραγωγῆς δηλ. σκοπιμωτέρα διάθεσις τῆς διὰ τῆς ἀποστραγγίσεως ἀποκτωμένης γῆς.

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐννοεῖτε τοὺς τυχόντας ἀποκαταστάσεως ἢ τοὺς μὴ τυχόντας ἀποκαταστάσεως;

§115Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὑπάρχουν δύο κατηγορίαι. Ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους ἐχορηγήθη κλῆρος γεωργικός, ἀλλ’ εἶναι ἀνεπαρκής. Δι’ αὐτοὺς προβλέπει τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ Νομ. Διατάγματος νὰ συμπληρωθῇ ὁ κλῆρος των μέχρι 50 στρεμμάτων. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ δευτέρα κατηγορία. Ἀπὸ τὴν ἐποχήν, ποὺ ἔγινεν ἡ διανομή, ὑπάρχουν καινούργιαι οἰκογένειαι, σχηματισθεῖσαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπίσης ἀνάγκην κλήρου. Ἀλλ’ αὐταὶ ἔχουν ἀνάγκην ὁλοκλήρου κλήρου καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ ἰδιαιτέρα μνεία διὰ τοῦ παρόντος νόμου. Κατὰ προχείρους στατιστικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀπὸ τὸ Γεωργικὸν Γραφεῖον Γιαννιτσῶν καὶ Βερροίας, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν ἀνάγκην νὰ ἀποκατασταθοῦν εἴτε διότι ἔχουν ἀνεπαρκῆ κλῆρον, εἴτε διότι στεροῦνται παντελῶς, ἢ μᾶλλον τὰ στρέμματα, τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθῇ νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην συμπληρώσεως τοῦ κλήρου δηλ., δὲν θὰ ὑπερβοῦν τὰς 120 χιλ. δι’ ὅλην τὴν περιφέρειαν ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς καὶ τῶν Γιαννιτσῶν καὶ τῆς Ναούσης καὶ ἀπὸ τὴν Βέρροιαν καὶ ἀπὸ τὸ Γιδᾶ. Ἡ συμπλήρωσις τοῦ κλήρου κατὰ τὸ 2ον ἄρθρον θὰ γίνεται κατόπιν ἐξακριβώσεως τῆς ἰδιοκτησίας λέγει τὸ 2ον ἄρθρον παρ’ ἐπιτροπῶν, ὁριζομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας. Ἐπειδὴ τοῦτο θὰ εἶναι πολὺ δύσκολον καὶ θὰ ἐμποδίσῃ ἴσως τὴν ταχεῖαν διανομὴν τῶν γαιῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθῇ ἡ τροπολογία μου ὅτι, «ἡ συμπλήρωσις τοῦ κλήρου γίνεται ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν τοῦ ἄρθ. 65 τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ κατόπιν ἐξακριβώσεως τῆς ἰδιοκτησίας» καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἐξακρίβωσις τῆς ἰδιοκτησίας εἶναι εὐκολωτάτη, δεδομένου ὅτι ἡ διανομὴ συνετελέσθη. Καὶ ἠμπορεῖ ἡ ὑπηρεσία νὰ ἐξαγάγῃ τὸ ποσὸν τῶν κλήρων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διατεθοῦν ἀπὸ τὰ σχετικὰ κτηματολόγια καὶ συνεπῶς ἡ ἐξακρίβωσις νὰ γίνῃ ἀπὸ αὐτά. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 5ον ὑπάρχει μία ἀσάφεια. Ἐγώ, βέβαια, δὲν θὰ ἤμην ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔλεγον ὅτι πρέπει νὰ πληρωθοῦν διὰ τὴν ἀγροτικὴν αὐτὴν ἐγκατάστασιν τόκοι τῶν διατεθέντων κεφαλαίων. Δεδομένου ὅμως ὅτι, ὁπωσδήποτε, διετέθησαν κεφάλαια ἀρκετά, τὰ ὁποῖα πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ πληρωθοῦν, ἐπειδὴ ἄλλως δὲν δύναται νὰ γίνῃ, δὲν θὰ ἠρνούμην νὰ πληρωθῇ εἷς τόκος, ἀλλὰ τόκος ὅσον τὸ δυνατὸν χαμηλότερος, καὶ τοῦτο πρὸς τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἡ διατύπωσις τῆς πληρωμῆς τοῦ τόκου εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ συμπεραίνηται ὅτι ὁ γεωργὸς θὰ πληρώσῃ 5% καθ’ ἑξαμηνίαν ἤτοι 10% ἐτησίως. Λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τὴν δήλωσίν σας, Κύριε Ὑπουργέ, καὶ κάμνω μίαν τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν λέγω «τόκοι πληρωνόμενοι καθ’ ἑξαμηνίαν πρὸς 5% ἐτησίως».

§116Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δεκτόν.

§117ΑΡ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 9 δίδει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν τῶν πέριξ, ὁμόρων καὶ γειτονικῶν, κατὰ τὴν διατύπωσιν, καλλιεργητῶν γηγενῶν καὶ προσφύγων, δίδει τὴν εὐχέρειαν, λέγω, εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ διαθέτῃ τὰς γαίας κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον καὶ δι’ ἐνοικιάσεως πολυετοῦς. Εἶδον ὅμως μίαν διατύπωσιν, ἡ ὁποία μὲ ἐξένισε, διότι ἐνῷ διὰ τοὺς ἀποφοίτους τῶν Ἀνωτάτων Γεωργικῶν Σχολῶν ζητεῖται πτυχίον, διὰ τὰ Ὀρφανοτροφεῖα, τὰ Γεωργικά, δὲν ἀπαιτεῖται τοιοῦτον ἢ διότι δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη ἴσως, ἢ διότι ἀναγνωρίζεται ὅτι ἡ πρακτικὴ μόρφωσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὰ ὀρφανὰ μέσα εἰς τὰ ὀρφανοτροφεῖα, τὰ γεωργικά, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς δώσῃ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα κέκτηνται οἱ ἔχοντες τὰ πτυχία. Ἐξισοῦνται δηλ. διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς οἱ πτυχιοῦχοι τῶν ἀνωτέρω καὶ κατωτέρων σχολῶν ἀκόμη καὶ τῶν ὀρφανοτροφείων καὶ τῶν πτηνοτροφικῶν σχολῶν. Αὐτὸ βεβαίως δὲν τὸ θεωρῶ ἄδικον, εἶναι ἄσκοπον διὰ τὴν παροῦσαν περίπτωσιν. Διὰ ταῦτα γενικῶς θὰ ἤθελον ὅλοι οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Γεωργικῶν σχολῶν, ἀσχέτως ἂν ἔχουν πτυχία, ἀρκεῖ νὰ ἐφοίτησαν, οἱωνδήποτε, ἢ καὶ ἀνωτέρων ἢ καὶ τῶν κατωτέρων, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τύχουν τῶν εὐεργετημάτων αὐτῶν, διότι καὶ αὐτοὶ θὰ ἔχουν ἀσφαλῶς τὰ περισσότερα ἐφόδια διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὰς γαίας ἀποδοτικώτερα.

§118Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅλοι περιλαμβάνονται.

§119ΑΡ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἐπίσης τὸ ἴδιον ἄρθρον ἐξακολουθεῖ ὡς ἑξῆς «εἰς συνεταιρισμούς». Τὸ ἄρθρον ἀναγνωρίζει δηλαδὴ τὸ δικαίωμα παροχῆς ὡρισμένου ποσοῦ στρεμμάτων, διὰ τὴν καλλιέργειαν διὰ 10 ἔτη, εἰς συνεταιρισμούς, δι’ ἰδιαιτέρας συμβάσεως. Ἀλλὰ διὰ ποίους συνεταιρισμούς; Δὲν γίνεται οὐδεμία διασάφησις. Εἰς τοὺς πιστωτικοὺς συνεταιρισμοὺς Γεωργῶν ἢ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς ἀποκαταστάσεως θὰ δίδωνται αἱ γαῖαι. Θὰ ἦτο προτιμώτερον, θὰ ἦτο ἴσως συντελεστικώτερον τοῦ σκοποῦ ὃν ἐπιδιώκομεν, ἂν θὰ ἦτο σαφέστερον, ἂν διετυπώνετο ὡς ἑξῆς «εἰς συνεταιρισμοὺς ἢ ὁμάδας». Δηλαδὴ ἐντὸς τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν νὰ σχηματίζωνται ὁμάδες ἀπὸ 10 ἕως 15 ἀτόμων, τὰ ὁποῖα, ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν ἢ μὴ τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ, ἢ τοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀποκαταστάσεως, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνάπτουν τὰ συμβόλαια περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ νομοσχέδιόν σας, κ. Ὑπουργέ. Τοῦτο δὲ διότι δὲν θὰ εἶνε δυνατὸν οἱ Συνεταιρισμοὶ ὁλόκληροι νὰ συμφωνήσουν ἐπὶ τοῦ εἴδους τῆς καλλιεργείας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ κάμνουν εἰς τὰ ἀποκαλυπτόμενα ἐδάφη, ἐνῷ θὰ ἦτο εὐκολώτερον, ἂν σχηματισθοῦν διάφοροι ὁμάδες. Τὰ διάφορα ἄτομα τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαρτίσουν αὐτάς, θὰ ἀλληλοσυμπληρῶνται εἰς τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὴν γῆν καλύτερον. Θὰ ἤθελον συνεπῶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ προστεθῇ καὶ αὐτὸ. «εἰς ὁμάδας Συνεταιρισμοῦ ἢ εἰς ὁμάδας καλλιεργητῶν», ἵνα καὶ ἡ καλλιέργεια γίνῃ καλύτερον. Τέλος ἡ ἀποστράγγισις τῶν ὑδάτων γενικῶς εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἰδιαίτατα ὅμως εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Θεσσαλονίκης, δημιουργεῖ ἕν ζήτημα κοινωνικῆς μορφῆς. Ἀποστερεῖ τῆς ἐργασίας πολλὰς οἰκογενείας ἁλιέων καὶ ψαθοποιῶν, δηλαδὴ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τὴν ἁλιείαν καὶ τὰ συναφῆ αὐτῆς καὶ ἐργάζονται τὸ ραγοῦλι, οἱ ὁποῖοι κάνουν τὴν ψάθα τῆς καρέκλας. Εἶναι δίκαιον τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον καταδικάζει αὐτοὺς εἰς ἀνεργίαν, νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ, νὰ τοὺς δώσῃ τὰ μέσα νὰ ζήσουν καὶ αὐτοί. Ἐὰν κάθε πρόοδος δημιουργεῖ θύματα, σήμερον τὸ Κράτος μὲ τὴν διαγραφεῖσαν πολιτικὴν κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης, τὰ θύματα αὐτὰ αἰσθάνεται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ τὰ ἐγκαταλείψῃ. Καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅσον καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀποδεχθοῦν τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν μου.

§120Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶμαι σύμφωνος.

§121Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κατὰ τὴν στατιστικήν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ἐκεῖ Γεωργικὸν Γραφεῖον, εἰς τὴν πόλιν τῶν Γιαννιτσῶν, κ. Ὑπουργέ, οἱ ἁλιεῖς καὶ οἱ ψαθοποιοὶ ἀνέρχονται εἰς 500 κληρούχους. Ἔχομεν ἐπίσης περὶ τοὺς 30 τοιούτους ἐγκατεστημένους εἰς τὴν Νάουσαν καὶ ἀποζῶντας ἐπίσης ἀπὸ τὴν ἁλιείαν καὶ ψαθοποιΐαν καὶ ὡρισμένην ποσότητα εἰς τὴν Βέρροιαν καὶ τὸν Γιδᾶν. Θὰ ἔπρεπε τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐδέχθητε καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν προθυμίαν μὲ τὴν ὁποίαν τὸ ἐδέχθητε— Θὰ ἔπρεπε λέγω, ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους...

§122Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐφόσον ὑπάρχουν.

§123ΑΡ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. ... καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κατόπιν ἐξακριβώσεως τοῦ ἐπαγγέλματος των...

§124Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐφόσον ὑπάρχουν διαθέσιμα.

§125ΑΡ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ἐφόσον ὑπάρχουν διὰ τοὺς 500 θὰ ὑπάρχουν καὶ διὰ τοὺς 50 ἀκόμη. Ἐφόσον, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὰ Γιαννιτσὰ τὸ δέχεσθε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὸ δεχθῆτε διὰ τὴν Νάουσαν, Βέρροιαν καὶ τὸν Γιδᾶν, ἐφόσον εἰς τὰς πόλεις αὐτὰς οἱ δικαιούμενοι δὲν ἀνέρχονται παρὰ μόνον εἰς 50 οἰκογενείας. Τοῦτο δὲ σᾶς τὸ βεβαιῶ ὑπευθύνως, διότι ἔχω τηλεγραφήματα ἐκ τῶν ὁποίων καταφαίνεται ὅτι εἰς τὴν Νάουσαν ζοῦν δεκαπέντε ἁλιεῖς καὶ δέκα ψαθάδες, καὶ εἰς τὴν Βέρροιαν καὶ Γιδᾶν δὲ πολὺ ὀλιγώτεροι. Ἡ βεβαίωσις εἶναι μία εὐκαιρία μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ νὰ ἱκανοποιηθῇ μία τάξις πτωχῶν βιοπαλαιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν ἀπὸ τὴν ἁλιείαν καὶ ψαθοποιείαν καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐπίσης ἐλάμβανε καὶ ἄλλα μέτρα διὰ τὴν διευκόλυνσιν αὐτῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καλλιέργειαν, δηλαδὴ μέτρα συμπληρωματικὰ τῆς παραχωρήσεως κλήρου διὰ τὴν γεωργικὴν αὐτῶν ἀποκατάστασιν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κύρκος.

§127ΜΙΧ. ΚΥΡΚΟΣ. Λόγῳ τῆς ἀπασχολήσεως τῶν μελῶν εἰς κύρια ἔργα, συμβαίνει πολλάκις νὰ μὴ κατορθώνουν νὰ συνεδριάζουν αἱ ἐπιτροπαὶ μὲ τὴν κανονικότητα ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέβαλεν ἡ σπουδαιότης τῶν προσθέτων καθηκόντων, ἅτινα ἀνατίθενται εἰς τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς: Προκειμένου περὶ τῆς πρώτης περιόδου, νὰ ἐξουσιοδοτήσητε τὴν ἐπιτροπὴν ἢ τοὐλάχιστον ν’ ἀναλάβητε σεῖς, κ. Ὑπουργέ, τὸ δικαίωμα νὰ παραχωρήσητε προσωρινῶς μίαν ὡρισμένην ἔκτασιν εἰς κληρούχους κάθε χωρίου, δικαιουμένους ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, εἰς συμπλήρωσιν τοῦ κλήρου εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ χαθῇ διὰ τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ χωρία, ὅπως πράγματι θὰ συμβῇ, ἂν ἡ διάταξις μείνῃ οὕτω. Νὰ μὴ ἀπωλεσθῇ ἡ πρώτη περίοδος. Δι’ ἐφέτος π.χ. εἶναι ζήτημα ἂν εἰς τὰ 80% τῶν χωρίων, τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται νὰ λάβουν τὸν κλῆρον, ἂν θὰ κατορθωθῇ νὰ γίνῃ ἡ συμπλήρωσις τοῦ κλήρου διὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐπιτροπῶν ἀπαλλοτριώσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ παρακωλυθῇ καὶ κατ’ ἐλάχιστον ἡ καλὴ διαχείρισις τῶν γαιῶν ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 4ον παράγραφος 2α νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ «ὅτι ἐνοικιάζονται διὰ δημοπρασίας», διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστάς. Αὐτὰς τὰς δύο τροπολογίας εἶχον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λεβαντῆς.

§129Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Βασικὰς ἀντιρρήσεις, Κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν. Αἱ ἀντιλήψεις ἄλλωστε τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐπρωτοστάτησεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παραγωγικῶν ἔργων, εἶνε γνωσταί, ὥστε δικαίως νὰ προσδοκᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μᾶλλον ἔπαινον ἢ ψόγον διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοθετήματος. Ἀλλ’ ἐγκρίνοντες κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοθέτημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἔχομεν νὰ ὑποβάλωμεν ὡρισμένας παρατηρήσεις, ἡ ἀναγνώρισις τῆς ὀρθότητος τῶν ὁποίων θὰ καταστήσῃ τοῦτο ἀποδοτικώτερον καὶ μᾶλλον ἄξιον τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο. Εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ νομοθετήματος τούτου, ἀπεστάλη πρό τινος εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἵνα, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὰς τοπικὰς γεωργικὰς ὑπηρεσίας, καταρτίσῃ τοὺς πίνακας τῶν «ὁμόρων» λεγομένων χωρίων καὶ συνοικισμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ δικαιοῦνται συμπληρωματικοῦ κλήρου. Ὁ Συνάδελφος ἐκ Βερροίας κ. Ζουρμπᾶς ἀνέπτυξε τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ τὸν γεωγραφικὸν αὐτὸν ὅρον, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνεται εἰς τὸν νόμον. Ἐτόνισεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι πλεῖστοι γηγενεῖς καὶ πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἐλάχιστον ἀπέχουν ἀπὸ τὰς ἀποκαλυπτομένας γαίας, δὲν θὰ ἴδουν Θεοῦ πρόσωπον, ἐνῷ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ εὐτύχημα νὰ εἶναι πλησιέστερον πρὸς τὰ ἔργα, θὰ περιληφθοῦν εἰς τὸν ὅρον «ὅμοροι» καὶ ἀνέφερε συγκεκριμένα παραδείγματα ὁ κ. Συνάδελφος εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Γιδᾶ, εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Βερροίας καὶ τῆς Ναούσης. Περισσότερον ἔντονα παραδείγματα ἔχομεν νὰ παρουσιάσωμεν εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Θεσσαλονίκης, διότι καθ’ ἃς ἔχομεν πληροφορίας, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία δὲν περιέλαβεν εἰς τὸν κατάλογον τῶν λεγομένων «ὁμόρων» οὔτε τὴν Νέαν Μεσημβρίαν, οὔτε τὴν Γουμένιτσαν. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Νέα Μεσημβρία περιλαμβάνεται εἰς τὸ συγκρότημα τῶν χωρίων ἐκείνων περὶ τὸ παλαιὸν Τοψὶν, εἰς τὰ ὁποῖα ἐκρίθη ἀπαραίτητος ἡ ἀραίωσις, μετὰ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι τὰ ὑφάλμυρα ἐδάφη, ἐν οἷς ἐγένετο ἡ ἀτυχὴς ἐγκατάστασις, δὲν εἶναι δεκτικὰ βελτιώσεως. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχεν ἀποδεχθῆ καὶ εἶχεν ἀποφασίσει τὴν ἀραίωσιν, εὐτυχῶς δὲ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας κ. Ὑπουργὸς υἱοθέτησε τὸ μέτρον, διαθέσας μάλιστα καὶ τὴν σχετικὴν πρὸς τοῦτο πίστωσιν. Ἡ ἀραίωσις αὕτη θὰ πραγματοποιηθῇ ὁσωνούπω διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως εἰς τὸ σερβικὸν μετόχι, παρὰ τὴν Καλλικράτειαν, ἑξήκοντα οἰκογενειῶν, λαμβανομένων ἐξ ἡμισείας ἀπὸ τὴν Νέαν Σωζούπολιν καὶ ἀπὸ τὴν Νέαν Ἀγχίαλον. Ἡ Νέα Μεσημβρία ἀποτελεῖ μέρος τοῦ συγκροτήματος τῶν ἐν λόγῳ συνοικισμῶν, τῶν ὁποίων τὸ πρόβλημα δὲν λύεται μὲ τὴν ἀποφασισθεῖσαν εἰς τοιαύτην μικρὰν κλίμακα ἀραίωσιν. Ἀλλ’ ἐνῷ τοῦτο εἶναι ἀνεγνωρισμένον, καὶ ἐνῷ ἡ ἀραίωσις, κατὰ τὴν ἀνενδοίαστον γνωμάτευσιν τῆς Διευθύνσεως τῶν Γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν Μακεδονίας, πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Ν. Μεσημβρίαν, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ προκειμένου νομοθετήματος, ἐκβάλλει αὐτὴν ἀπὸ τὸν κατάλογον τῶν λεγομένων «ὁμόρων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἀντιλαμβάνηται ἀσφαλῶς τὸ ἄτοπον. Καὶ τρόπος διορθώσεως αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἄλλος, εἰμὴ νὰ συμπεριλάβωμεν καὶ αὐτὴν καὶ τὸ συγκρότημα τῶν συνοικισμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους περιλαμβάνεται εἰς τὸν κατάλογον τῶν δικαιουμένων, ὅπως λάβουν συμπληρωματικὸν κλῆρον εἰς τὰς ἀποκαλυφθείσας γαίας. Ἔτι περισσότερον κτυπητὸν παράδειγμα ἔχομεν τῆς Γουμενίτσης. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἔχει σειρὰν ἐκθέσεων τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν Μακεδονίας, ἔνιαι τῶν ὁποίων μάλιστα, αἱ τελευταῖαι, εἶχον συνταχθῆ κατόπιν συλλαλητηρίου τῶν γηγενῶν καὶ προσφύγων κατοίκων των, σχετικὴν διαμαρτυρίαν τῶν ὁποίων καὶ σήμερον ἀκόμη ἐλάβομεν. Κατὰ τὴν πρόσφατον διανομὴν τῶν γαιῶν, εἰς τὴν Γουμένιτσαν ἀναλογεῖ κλῆρος 12, ἕως 15 στρεμμάτων. Καὶ ἀντιλαμβάνεται ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰδιαιτέρως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ζωὴ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Σημειωτέον ὅτι ἡ Γουμένιτσα δὲν συνώρευε μὲν ἀπευθείας μὲ τὰ μεγάλα ἔργα, ἀλλ’ ἐὰν ἡ διανομὴ τῶν γαιῶν ἐγένετο οὐχὶ ἐκ τῶν χωρίων τῆς περιφερείας πρὸς αὐτήν, ἀλλ’ ἀντιστρόφως, θὰ ἐφθάνομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὥστε ἡ μέν Γουμένιτσα νὰ ἔχῃ κλῆρον ἐπαρκῆ, τὰ δὲ χωρία τὰ κείμενα πλησίον τῶν ἔργων, νὰ ἔχουν ἀναγραφῆ εἰς τὸν κατάλογον τῶν «ὁμόρων» λεγομένων χωρίων καὶ συνοικισμῶν. Δίκαιον, συνεπῶς, καὶ ὀρθὸν εἶναι, ὅπως διὰ σχετικῆς εἰς τὸ ἄρθρον 1ον τροπολογίας, ἀλλὰ καὶ διὰ σχετικῆς ἑρμηνευτικῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περιληφθοῦν ἀμφότεραι αἱ περιφέρειαι αὐταὶ εἰς τὸν κατάλογον τῶν ὁμόρων χωρίων καὶ συνοικισμῶν. Ἄλλως τε, ἂν σήμερον δὲν ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν διευθέτησιν τοῦ ζητήματος, μοιραίως αὔριον, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ζωῆς ἑνὸς ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ γηγενῶν καὶ προσφύγων, θὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος ὑποχρεωμένον νὰ προβῇ εἰς νέαν ἀραίωσιν, ὑποβαλλόμενον τότε καὶ εἰς τὰ ἔξοδα ἀποκαταστάσεως, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποφύγῃ σήμερον. Μίαν τρίτην, διττὴν δὲ, παρατήρησιν θὰ εἴχομεν νὰ κάμωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, ἐδάφιον 2. Νομίζομεν, ὅτι τὸ ποσοστόν, τῶν 25%, τὸ ὁποῖον καθορίζει εἶναι πολύ, τοὐλάχιστον διὰ τὰ πρῶτα ἔτη. Τὸ ποσοστὸν τοῦτο ὀφείλει νὰ μειωθῇ εἰς 15% ἢ τὸ πολὺ εἰς 20%, ἂν πράγματι διὰ τοῦ συμπληρωματικοῦ κλήρου σκοποῦμεν ν’ ἀνακουφίσωμεν τὸν κόσμον αὐτόν. Τὸ δεύτερον μέρος τῆς παρατηρήσεώς μου ἐπὶ τοῦ ἰδίου ἐδαφίου ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τοῦ ποσοστοῦ διὰ δημοπρασίας. Τὸ σύστημα ὑπενθυμίζει δεκάτην, καὶ γνωρίζετε ὅλοι σας ὁποῖα εὐγνώμονα αἰσθήματα τρέφει ὁ γεωργικὸς κόσμος πρὸς τὴν δεκάτην, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ προκαλέσωμεν τὴν ἔκρηξιν αὐτῶν. Θὰ ἐπεθύμουν, κατὰ συνέπειαν, ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις «εἴτε ἐνοικιάζονται διὰ δημοπρασίας», προστιθεμένης «εἴτε ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης», ὅπως ἄλλωστε ὑπάρχει καὶ εἰς ἄλλο ἄρθρον. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Βεροίας προὐκάλεσε διευκρίνισιν τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ ἄρθρου 5, ἐν σχέσει μὲ τὸν τόκον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλήν.

§130Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐγένετο ἡ διευκρίνισις, ὅτι ὁ τόκος 5% εἶνε ἐτησίως.

§131Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 καὶ εἰς τὸ ἐδάφιον 1 θὰ εἶχον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὰς ἑξῆς δύο τροπολογίας, τὰς ὁποίας εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι θὰ εὕρῃ δικαιοτάτας. Ἐκεῖ, ποὺ λέγει: «κατὰ προτίμησιν εἰς γεωπόνους ἀποφοίτους Μέσων ἢ Ἀνωτάτων Γεωπονικῶν Σχολῶν, ἢ πτυχιούχων κτηνοτροφικῶν καὶ ἄλλων πρακτικῶν Γεωργικῶν Σχολῶν, λειτουργουσῶν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 2203» νὰ προστεθῇ «ἢ πτυχιούχων ἀντιστοίχων Τουρκικῶν Γεωργικῶν ἢ σηροτροφικῶν Σχολῶν». Ἐπίσης διαφωνῶ ἐν τούτῳ μὲ τὸν Συνάδελφον κ. Ζουρμπᾶν, θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπεκταθῇ ὁ κύκλος τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ λάβουν κλῆρον. Ἐκ τῶν προσφυγόντων εἰς τὴν Ἑλλάδα, τόσον ἐκ Τουρκίας, ὅσον καὶ ἐκ Ρουμανίας, ὑπάρχει ἕνας ἀριθμὸς, ποὺ ὑπῆρξαν αὐτοκαλλιεργηταί. Ἰδιαίτατα, οἱ τέως αὐτοκαλλιεργηταί, οἵτινες ἦλθον ἐκ Δοβρουτσᾶς, διότι θὰ ἐγίνετο αὐτόθι ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἐκ Μακεδονίας ἀναχωρησάντων ποιμένων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιληφθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν κατάλογον τῶν δικαιουμένων τῆς προτιμήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, κατόπιν πιστοποιήσεως τῶν κατὰ τόπους προξενικῶν ἀρχῶν, ὅτι πράγματι οἱ αἰτοῦντες ὑπῆρξαν καλλιεργηταὶ μέσων ἢ μεγάλων κτημάτων, δι’ αὐτοὺς, ἢ τῶν οἰκείων προσφυγικῶν ὀργανώσεων διὰ τοὺς ἐκ Τουρκίας προσφυγόντας ἐπίσης αὐτοκαλλιεργητάς. Πιστεύω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ περιῆλθεν ἤδη εἰς γνῶσιν ὑμῶν ἓν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Ἕνωσις τῶν ἀστῶν προσφύγων τῆς πόλεως Γιαννιτσῶν. Ἐάν τυχὸν δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν σας, σᾶς πληροφορῶ ὅτι περιέχει τὴν εὔλογον εὐχήν, ὅπως συμπεριληφθοῦν μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ τύχουν ἐπαγγελματικοῦ κλήρου ἀπὸ τὰς ἀποκαλυπτομένας γαίας. Εἶναι ἐν ὅλῳ 150 οἰκογένειαι. Καὶ ἔχετε τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου 5496, τὸ ὁποῖον σᾶς παρέχῃ τὴν εὐχέρειαν ὅπως χορηγήσητε κλῆρον εἰς αὐτούς, οὐχὶ ἥσσονα τοῦ ἡμίσεος τοῦ χορηγουμένου εἰς τοὺς ἀγρότας ἐκ τῶν ἀποκαλυπτομένων γαιῶν. Νομίζω, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ εὐχὴ αὕτη εἶναι δικαιοτάτη τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον καὶ οἱ μικροεπαγγελματίαι τῶν Γιαννιτσῶν, λόγῳ τοῦ γενικοῦ ὑπερεπαγγελματισμοῦ, δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9, ἐδάφιον 4 θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ παράσχῃ μίαν διευκρίνισιν πρὸς τὴν Βουλήν. Συγκεκριμένως θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν τὸ ἄρθρον αὐτὸ προσετέθη, συνεπείᾳ ὑποδείξεων τῶν Γραφείων προστασίας καπνοῦ ἢ τῶν Γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν, ἢ συνεπείᾳ ὑπομνημάτων μιᾶς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία ἐπιδιώκει ἐγκατάστασιν τῶν μελῶν της καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην.

§132Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Οὐδεμία ἀπολύτως πίεσις ἐγένετο.

§133Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ πιέσεως.

§134Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Γνωρίζετε, Κύριε Συνάδελφε, ὅτι εἰς τὸ Συνέδριον Καβάλλας, εἰς τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι συνέπεσε νὰ εὑρίσκεται καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγροτοεργατικοῦ κόμματος, ἐλέχθη ὅτι θὰ ἐγίνετο μία δοκιμαστικὴ ἐγκατάστασις καπνεργατῶν, ἐχόντων ἀγροτικὴν συνείδησιν, συνείδησιν καπναγροτικήν, εἰς τὰς γαίας αὐτὰς καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε, μετὰ τὴν πάροδον ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μὲ τοὺς ἄλλους καπνεργάτας.

§135Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν διευκρίνισιν, ἡ ὁποία διαψεύδει μίαν πληροφορίαν ἀνακριβῆ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀποδεχόμενος τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν, θὰ καταστήσητε ἄρτιον τὸ νομοσχέδιόν σας.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§137Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ εἰσέλθῃ εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξάρω δύο κεφαλαιώδη σημεῖα αὐτοῦ. Πρῶτον, ὅτι ἐγκαινιάζεται ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ καὶ διανέμονται οἱ ἀγροὶ αὐτοὶ εἰς τοὺς καλλιεργητάς. Χαίρω ὅτι ἤκουσα ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ὅτι εἶναι σύμφωνος κατ’ ἀρχὴν πρὸς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὑπενθυμίζω ὅτι πέρυσιν, ὅταν ἐξέπνεεν ἡ Βουλὴ τοῦ 1928 παρ’ ὀλίγον διὰ μιᾶς ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τριῶν Τραπεζῶν, νὰ παρεχωροῦντο αἱ γαῖαι αὐταί, αἱ ἀποκαλυφθεῖσαι καὶ ὅσαι θὰ ἀποκαλυφθοῦν, εἰς τὸ τρὰστ τῶν τριῶν Τραπεζῶν.

§138Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Πράγματι ἡ πληροφορία σας εἶναι ἀκριβής. Ἐγένετο μία παρομοία ἀπόπειρα, ἀλλὰ σᾶς πληροφορῶ ὅτι οἱ Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταὶ τῆς Βορείου Ἑλλάδος προβάντες εἰς διάβημα πρὸς τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἔλαβον τὴν κατηγορηματικὴν βεβαίωσιν, ὅτι πρόκειται περὶ προσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ υἱοθετήσῃ.

§139Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δεύτερον σημεῖον εἶναι ὅτι τὸ νομοσχέδιον καθορίζει τὴν ἀρχήν, ὅτι τὸ βάρος τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη διὰ τὰ ἔργα αὐτά, δὲν θὰ βαρύνῃ ἐξ ὁλοκλήρου τοὺς ἀγρότας, ἴσως, διότι αἱ δαπάναι αὐταὶ ἦσαν ὑπερβολικαὶ ἀπέναντι τῶν κανονικῶν δαπανῶν. Ὕστερα ἀπὸ τὴν διαπίστωσιν τῶν δύο αὐτῶν κεφαλαιωδῶν σημείων, ἔρχομαι εἰς ἓν ἄλλο. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγετε... (ἀναγιγνώσκει) ... «Ἐκ τῶν παραγωγικῶν ἔργων Μακεδονίας...μέχρι συμπληρώσεως τοῦ κλήρου κλπ». Δηλαδὴ θὰ λάβουν μόνον κλῆρον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποκατεστημένοι. Οἱ μὴ ἀποκαταστάντες θὰ μείνουν ἄνευ κλήρου; Πρέπει νὰ εἴπητε «εἴτε πρὸς ἀποκατάστασιν, εἴτε πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ κλήρου».

§140Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ λέγει ρητῶς «καὶ μέχρι συμπληρώσεως». Δηλῶ ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι ὅτι θὰ λάβωσι καὶ πρὸς ἀποκατάστασιν.

§141Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπί τοῦ ἄρθρου 3. Ἐδῶ λαμβάνεται τὸ μέτρον τῆς μειώσεως τοῦ τιμήματος κατὰ ποσοστόν. Ἀλλὰ πῶς θὰ γίνῃ αὐτό;

§142Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ εἶναι τόσον, ὅση εἶναι ἡ πραγματικὴ ἀξία.

§143Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν θὰ γίνουν ὅλα τὰ ἔργα, θὰ ἔχητε 800 χιλ. στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ προστατεύωνται ἀπὸ τὰς πλημμύρας καὶ 435 χιλ., τὰ ὁποῖα θὰ ἀποξηρανθοῦν. Ἄν ἡ δαπάνη τῶν ἔργων αὐτῶν ὑπολογισθῇ εἰς 14.500.000 δολλάρια...

§144Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πῶς κάμνετε τὸν ὑπολογισμόν;

§145Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἐπίσημος ἔκθεσις.

§146Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψει τὴν πραγματικὴν ἀξίαν. Δὲν θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καθόλου ἡ δαπάνη.

§147Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καλά. Καλά. Οἱ κλῆροι θὰ ἐκτιμηθοῦν ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δαπάνης, τῆς γενομένης, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀξίας τῆς γῆς. Ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ψηφισθῇ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἔχωμεν ἐπαναφορὰν τῆς δεκάτης. Ἐπίσης, Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 9, ἐδάφιον 2, θὰ ἤθελα τὰ μέχρι 400 στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τοὺς γεωπόνους, νὰ μὴ εἶνε 400 στρέμματα, ἀλλὰ μόνον 100, διότι θὰ δημιουργήσωμεν νέους τσιφλικιούχους. Ἔχομεν ἔλλειψιν γῆς τεραστίαν. Ὡς πρὸς τὰς ὑποβληθείσας τροπολογίας, ζητῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ζουρμπᾶ.

§148Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Εἶναι πρῶτον ἀνάγκη νὰ προστατευθοῦν πρῶτον ἐκεῖνοι τοῦ κάμπου...

§149ΑΛ. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ εἶναι σαφὴς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὅτι σήμερον πρόκειται νὰ προστατευθοῦν εἰς τὸν κάμπον τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῶν Φιλίππων.

§150Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς ἄλλην τροπολογίαν του ὁ κ. Ζουρμπᾶς λέγει νὰ ἐλέγχωνται ἀπὸ Ἐπιτροπήν.

§151Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὑπάρχουν ἰδιοκτῆται, τῶν ὁποίων ἡ ἰδιοκτησία πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ.

§152Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τελευταία τροπολογία ἀφορᾷ τοὺς ἁλιεῖς. Ὑπέβαλε πρότασιν ὁ κ. Συνάδελφος, ὅτι οἱ ἁλιεῖς, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἀποζοῦν ὡς ἐπαγγελματίαι, νὰ πάρουν κλῆρον συντηρήσεως δηλαδὴ ὄχι ὁλόκληρον.

§153Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Ὄχι. Κλῆρον γεωργικόν, τὸ Κράτος προέβλεψε καὶ ἀπεκατέστησε τοὺς καρραγωγεῖς. Σήμερον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι στεροῦνται τοῦ ἄρτου των, πῶς θὰ τοὺς δώσητε κλῆρον συντηρήσεως; Θὰ τοὺς δώσητε καθαρὸν γεωργικὸν κλῆρον. Ἔχουν δικαιώματα περισσότερα ἀπὸ κάθε ἄλλον.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Πάλλης.

§155Α. ΠΑΛΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν προτείνω, ἀποβλέπει κυρίως εἰς τὸ ν’ ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 10 τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν εἴσπραξιν τοῦ τιμήματος τοῦ μισθώματος εἰς ἐνοικιαστὰς κατόπιν δημοπρασίας. Γνωρίζομεν ὅλοι, Κύριοι Βουλευταί, πόσον προσφιλὲς εἶναι τὸ σύστημα τοῦτο τῆς εἰσπράξεως, ἰδίως, προκειμένου περὶ ἐνοικίου παραγωγῆς. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνέδωσεν εἰς τὰς εἰσηγήσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι νοσταλγοῦν τὴν ἐποχήν, τὴν πρὸ τοῦ 1920, ὅτε κατ’ ἔτος ἡ Μακεδονία παρεδίδετο εἰς τὰ χέρια τῶν ἐνοικιαστῶν τῆς δεκάτης. Ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔπεσε θῦμα τῶν εἰσηγήσεων τούτων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς ἐκεῖνος, ὢν κτηματίας, γεωπόνος διακεκριμένος, ἐπεκύρωσε τὴν διάταξιν αὐτήν, ἐνῷ γνωρίζει πόσον καταθλιπτικὸν εἶναι τὸ σύστημα τοῦτο διὰ τὸν γεωργόν, διότι δημιουργεῖ μίαν ἀλληλεγγύην μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἐνοικιαστῶν. Συνεπῶς ἀκόμη περισσότερον εἶναι ἄξιον ἀπορίας, πῶς ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐνέκρινε τὴν διάταξιν ταύτην. Καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπίσης θὰ ὑπομνήσω ὅτι, ὅτε συνεζητεῖτο εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην—κατὰ τὸ 1865 νομίζω— τὸ ζήτημα τῆς εἰσπράξεως τῆς δεκάτης, εἷς Βουλευτής, ἐπίσης συμπατριώτης τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπεκάλεσε τοὺς ἐνοικιαστὰς «κολασμένους» καὶ ἐχειροκροτήθη παρὰ τῆς Βουλῆς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τοὺς ἀξιοτίμους ἐξ Ἑπτανήσου κ. κ. Ὑπουργούς, ὅπως τὰ συστήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα τὰ ἀποκρούουν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν των πατρίδα, μὴ θελήσουν νὰ τὰ εἰσαγάγουν καὶ τὰ ἐφαρμόσουν εἰς τὴν Μακεδονίαν. Ἡ Μακεδονία εἶδε καὶ ἔπαθε διὰ ν’ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῆς δεκάτης. Μὴ θελήσητε νὰ μᾶς τοὺς μπάσητε πάλιν ἀπὸ τὴν πίσω πόρτα, διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ἐν τούτοις, κ. Βουλευταί, ὅτι μᾶς παρέχεται ἡ εὐκαιρία τώρα, ποὺ θὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις εἰς τὰς ἀποστραγγιζομένας γαίας, νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως τοῦ ἐγγείου δικαιώματος εἰς χρῆμα, διότι πρόκειται περὶ γαιῶν κυρίως πεδινῶν καὶ ὁμοιομόρφου ἀποδοτικότητος, καὶ ἑπομένως, εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην, θὰ εἶναι εὔκολον νὰ ὁρισθῇ ἕνας φόρος πάγιος, ὁ ὁποῖος νὰ εἰσπράττηται εἰς χρῆμα. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ ὅτι εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅπου ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι γαῖαι αὐτῆς τῆς κατηγορίας, ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα τοῦτο, ὁ φόρος δὲ ὁρίζεται πάγιος ἐπὶ δέκα ἕως δέκα τέσσαρα ἔτη, ὥστε νὰ μὴ ἀναγκάζηται ἡ Διοίκησις νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν συχνὴν βεβαίωσιν αὐτοῦ. Διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν προτείνω, ἀντὶ τοῦ συστήματος τῆς εἰσπράξεως εἰς εἶδος, τὸ δικαίωμα τοῦ Δημοσίου νὰ εἰσπράττηται εἰς χρῆμα· τοῦ ποσοῦ ὁριζομένου παρ’ ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἀπὸ τὸν Ἔφορον, ὡς ἀντιπρόσωπον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὸν προϊστάμενον τοῦ Γεωργικοῦ Γραφείου καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ ὁρίζῃ τὸ ποσὸν τοῦ δικαιώματος παγίως ἐπὶ δέκα ἔτη, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθωτικῆς ἀξίας τοῦ κλήρου. Αὐτὴ εἶναι ἡ κυρία τροπολογία, τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ προτείνω. Μίαν ἄλλην μικρὰν τροπολογίαν ἔχω ἀκόμη νὰ προσθέσω. Ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 9, ὅπου γίνεται λόγος περὶ τῆς ἐγκαταστάσεως γεωπόνων εἰς τὰς νέας γαίας. Νομίζω ὅτι, προκειμένου περὶ γεωπόνων, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς θέσωμεν ὑπὸ δοκιμασίαν, ὅπως θὰ ἐθέτωμεν ὑπὸ δοκιμασίαν τοὺς κατοίκους τῶν πέριξ χωρίων, διότι οἱ γεωπόνοι αὐτοὶ δὲν θὰ εἶναι ἐντόπιοι, ἀλλὰ θὰ ἔρχωνται ἀπὸ ἄλλα μέρη καὶ θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ κάμνουν ἐγκαταστάσεις, νὰ κτίσουν σπίτια καὶ ἄλλα κτίρια κλπ. Δὲν εἶναι σωστὸ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι διὰ 3 ἔτη νὰ μένουν ὑπὸ δοκιμασίαν καὶ εἰς τὸ τέλος τῶν τριῶν ἐτῶν νὰ τοὺς εἴπητε· «Δὲν ἐκαλλιεργήσατε καλά, νὰ φύγετε». Ὑπάρχει μία ἐγγύησις, προκειμένου περὶ τῶν γεωπόνων, ὅτι θὰ εἶναι ἄνθρωποι μὲ προσόντα ὅπως ὁρίζονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὅτι θὰ ἔχουν ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ καλλιεργήσουν καλῶς. Συνεπῶς δὲν πρέπει νὰ τοὺς κρατήσωμεν ὑπὸ ἐκκρεμότητα ἐπὶ τρία χρόνια. Μίαν ἄλλην ἀκόμη παράκλησιν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ περιλάβῃ καὶ τὸ Ἀναγνωστοπούλειον Γεωργικὸν Σχολεῖον Κονίτσης καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Γεωργικὴν Σχολὴν Θεσσαλονίκης μεταξὺ τῶν ἱδρυμάτων, τῶν ὁποίων οἱ ἀπόφοιτοι θὰ δικαιῶνται ἐγκαταστάσεως, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 9.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλιγκάτσης.

§157Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ συμπληρώσω καὶ ἐγὼ καὶ νὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου 9, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἁλιέων. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπείσθη καὶ ἐξεδήλωσε τὴν πρόθεσίν του, νὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν τροπολογίαν καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ σήμερον τὸ δίκαιον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Διότι θὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην ἐπὶ τῆς προκατόχου σας Κυβερνήσεως εἶχε γίνει ἀπογραφὴ ὅλων τῶν δικαιουμένων ἀποκαταστάσεως ἐν εἴδει ἀποζημιώσεως διὰ τὴν στέρησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των. Καὶ ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐμφαίνονται ὅλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ἀποκαταστάσεως. Μόνον θὰ εἶχον νὰ προσθέσω καὶ τὴν συνηγορίαν μου νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τῶν 150 περίπου οἰκογενειῶν τῶν ἀστῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω διὰ τίνα λόγον ζητοῦμεν αὐτό, διότι μετὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν λιμνωδῶν μερῶν, δὲν δύνασθε νὰ μὴ ὁμολογήσητε, ὅτι ὁ ἀστικὸς πληθυσμὸς ὑποφέρει.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης.

§159Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὀρθή. Ὑπεστήριξα ὅμως καὶ ἄλλοτε, ὅτι θὰ ἔπρεπε τὰ χρηματικὰ ποσὰ διὰ τὰς ἀποξηράνσεις νὰ διατίθενται δι’ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, ἵνα καὶ μεγάλαι ἐκτάσεις ἀποδίδωνται εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ οἱ ἀγρόται ἀποκαθίστανται καὶ οἱ ἑλώδεις πυρετοὶ περιορίζωνται. Συνεχίζων ἀναπτύσσει τροπολογίας του καὶ ἀντιτίθεται εἰς τὴν διανομὴν κλήρου εἰς τοὺς γεωπόνους, λέγων ὅτι τοῦτο εἶναι σκληρότατον καὶ προκαλεῖ ἀγανάκτησιν, ὅτι θὰ δοθοῦν κλῆροι εἰς ἀποφοίτους οἰκοτροφείων, ὅταν ὑπάρχουν τόσοι καλλιεργηταὶ ἀκτήμονες, ζητῶ ἐν τέλει ὅπως συγκληθοῦν τὰ δύο Νομοθετικὰ Σώματα καὶ δώσουν παράτασιν τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος. Πλανῶνται ὅσοι νομίζουν ὅτι ἐλύθη τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθυμιάδης.

§161Δ. ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν διόρθωσιν σφάλματος, τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἤρχισε ἀπὸ τὴν λίμνην πρὸς τὰ σύνορα, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὰ σύνορα πρὸς τὴν λίμνην, καὶ ἐνῷ οἱ ὅμοροι ἐπῆραν κλῆρον 30–35 στρεμμάτων, οἱ τῶν συνόρων, ὅπου ἀπαγορεύεται καὶ ἡ καλλιέργεια καὶ ἡ βοσκὴ εἰς ζώνην 500 μέτρων, δὲν θὰ πάρουν μήτε εἴκοσι.

§162Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§163ΧΡ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ ἐν ἀρχῇ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ τίτλος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις, ἐφόσον πρόκειται περὶ γαιῶν ἀποστραγγισθεισῶν. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, εἰς τὸν συνοικισμὸν Νέα Ἀγχίαλος, ἀπεκατεστάθησαν πρόσφυγες ἐκ Βουλγαρίας, οἱ ὁποῖοι ἐφύτευσαν ἀμπέλια, τὰ ὁποῖα ὅμως κατεστράφησαν. Ὀρθὸν εἶναι ἕν μέρος αὐτῶν τῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν ἐκεῖ, νὰ μεταφερθῇ εἰς τὰς παραχωρηθησομένας γαίας, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν οἱ ὑπόλοιποι, ὡς σιτοπαραγωγοὶ καὶ κτηνοτρόφοι. Δὲν προβλέπεται δὲ τίποτε διὰ τοὺς συνεταιρισμοὺς καλλιεργητῶν, οἱ ὁποῖοι ὀρθὸν εἶναι νὰ προτιμῶνται. Ἄλλην παρατήρησιν ἔχω ὡς πρὸς τὸ ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ μειωθῇ εἰς 15%. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν τῶν γεωμόρων φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνεται ὄχι διὰ δημοπρασίας, ἀλλὰ μέσῳ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουπαροῦσος.

§165Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀκολουθεῖ ὀρθὴν γραμμὴν ὡς πρὸς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Κράτος. Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἐδόθησαν εἰς πολλὰς οἰκογενείας 500 στρέμματα, δημιουργηθέντων οὕτω πολλῶν τσιφλικάδων, εἰς ἄλλας δὲ οἰκογενείας παρεχωρήθησαν 25 στρέμματα μόνον, τὸ κακόν δὲ τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἐκ τούτου πρέπει νὰ ληφθῇ φροντὶς νὰ διορθωθῇ. Τὸ ἐλαττωματικὸν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι διῆλθον ἐκ τοῦ βήματος τούτου εὐχαριστημένοι ἀπολύτως Βουλευταὶ τῆς Κεντρικῆς καὶ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῶν διαφόρων ἀποστραγγιζομένων ἐκτάσεων. Οὐδεὶς διεφώνησε. Καὶ οἱ Βουλευταὶ τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης καὶ οἱ Βουλευταὶ τοῦ Νομοῦ Σερρῶν εἶναι εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι ὄντως σώζει τοὺς ἀγρότας τῆς περιφερείας των.

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ ἤθελεν ὁ κ. Συνάδελφος; Νὰ θρηνήσωμεν;

§167Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἰδικῶς, οἱ προερχόμενοι ἐκ τῶν προσφυγικῶν συνοικισμῶν, πρέπει νὰ εἶνε εὐγνώμονες πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, διότι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου τὰ 99% τῶν ἀποστραγγιζομένων ἐκτάσεων τὰ κατέλαβον οἱ πρόσφυγες, οἱ δὲ γηγενεῖς μένουν ἀναποκατάστατοι.

§168Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ἀφορᾷ τοὺς γηγενεῖς.

§169Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, αἱ ἀποστραγγιζόμεναι ἐκτάσεις θὰ διανεμηθοῦν εἰς ὁλόκληρον τὸν προσφυγικὸν πληθυσμόν, τὸν ἐγγὺς κείμενον πρὸς τὰς ἀποστραγγιζομένας λίμνας, διότι οἱ γηγενεῖς κάτοικοι τῶν ὁμόρων συνοικισμῶν εἶναι ἀποκατεστημένοι. Ἔχουν κτήματα ὑπὲρ τὸν γεωργικὸν κλῆρον ἅπαντες, οὐδενὸς ἐξαιρουμένου. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι οἱ πολιτευόμενοι τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἀνατολικῆς πρέπει νὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν εὐγνώμονες πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, εἰδικῶς δέ, οἱ ἐκ προσφύγων ἐξελθόντες Βουλευταί, πρέπει νὰ εἶναι κἄτι τι περισσότερον ἢ εὐχαριστημένοι, διότι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου συμπληροῦσιν ἕνα πλούσιον ἀγροτικὸν κλῆρον διὰ τοὺς πρόσφυγας. Ἀλλά, Κύριοι, τὸ τοκοχρεωλύσιον τῶν ἑκατομμυρίων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐξώδευσεν ἡ Ἑλλάς, διὰ τὴν ἀποστράγγισιν τῶν λιμνῶν αὐτῶν, τὰ πληρώνομεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ οἱ ἔχοντες καὶ οἱ μὴ ἔχοντες. Ἄρα ἔχομεν δικαιώματα ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἀκτήμονες ἀγρόται γεωργοί, ὅλοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀποκατασταθοῦν καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποκαταστήσωμεν ὁλόκληρον τὸν στρατευόμενον πληθυσμὸν τῆς Χώρας, ὁ ὁποῖος ἐπὶ μίαν δεκαπενταετίαν ὁλόκληρον ἔφθασε μέχρις Ἀγκύρας, ἐγκαταλείψας ὅ,τι εἶχε καὶ ἐπανῆλθεν ἐρείπιον οἰκονομικὸν καὶ ἠθικόν. Ἡ στρατεύσιμος αὐτὴ γενεά, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀνήκει κατὰ 80% εἰς τὴν παράταξίν σας, ἐπερίμενε τὰς ἁγίας αὐτὰς ἡμέρας ὅπως τεθῇ καὶ αὐτὴ ἐπὶ τέλους ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἔχομεν μίαν ἀξίωσιν, ἰδιαιτέραν, ὅπως, ἐκτὸς τῶν οὐσιαστικῶν λόγων σας ὅτι ἔχει τὸ Κράτος ὅτι θέλει τὸ Κράτος νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν ἀγροτικὴν πολιτικήν, ἐκτὸς τῶν οὐσιαστικῶν αὐτῶν λόγων, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν σήμερον ἡ Κυβέρνησις εἰδικῶς διὰ τοὺς ἀκτήμονας γηγενεῖς τῶν βορείων χωρῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὔτε ἕνα στρέμμα γῆς, καὶ οἱ ὁποῖοι πληρώνουν φόρους διὰ τὰ τοκοχρεωλύσια, τὰ ὁποῖα καταβάλλουν διὰ τὴν ἀποστράγγισιν τῶν λιμνῶν αὐτῶν, ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις, διότι τῆς ἐδόθη ψῆφος ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ καὶ αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς κάμῃ ἴσους μὲ τοὺς πρόσφυγας...

§170Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ψήφων ζήτημα εἶναι;

§171Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Διότι οἱ γηγενεῖς, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔδωσαν ψῆφον κατὰ 90%, μᾶς τὰς ἔδωσαν καὶ μᾶς εἶπον: Κύριοι Βουλευταί, ἐκεῖ, ποὺ θὰ πᾶτε ἔχομεν τὴν ἀπαίτησιν νὰ εἰσηγηθῆτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν, νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα ὑπὸ καταδίκην ἐδῶ καὶ 20 ὁλόκληρα χρόνια, χορηγοῦσα ὀλίγην γῆν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ζήσωμεν. Διότι ἂν ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐξωδεύθησαν εἰς τὰ ἕλη τῆς Μακεδονίας, εἰς τὰ τενάγη τοῦ Στρυμῶνος, ἂν ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια ἐκρατούσαμε διὰ τὸν Νομὸν Κοζάνης μόνον ἑξήκοντα ἑκατομμύρια δραχμῶν, θὰ εἴχομεν ἀποξηραμένα τὰ ἕλη καὶ δὲν θὰ εἴχομεν ἀπολύτως καμμίαν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν στρέμματα ἀπὸ σᾶς. Δυστυχῶς ὅμως ἐξηντλήθη καὶ τὸ τελευταῖον λεπτόν, καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ ζήσωμεν, ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, λόγῳ τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης, ζητοῦμεν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀκτήμονος πληθυσμοῦ εἰς τὰς ἀποστραγγιζομένας ἐκτάσεις. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν, νὰ διατίθενται διὰ τοὺς ἀκτήμονας ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Διότι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς πληρώνει τὸ τοκοχρεωλύσιον.

§172ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ τὶ χρήματα θὰ ἐγκατασταθοῦν αὐτοί;

§173Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶναι λεπτομερειακὸν ζήτημα αὐτό. Θὰ συνίστων λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διότι λόγοι οὐσιαστικοὶ καὶ λόγοι ἀποχρῶντες διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἐπιβάλλουν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐκ Πρεβέζης. Ἑτέραν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τῆς ἀσαφείας τοῦ ἄρθρου 4. Ἐκεῖ, ὅπου λέγετε, κ. Ὑπουργέ τῆς Γεωργίας: «ἐκ τῶν γεωργῶν... (ἀναγινώσκει) ...»....

§174Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δεκτόν.

§175Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Φοβοῦμαι ἐφόσον ὑπάρχουν μάλιστα καὶ μισθωταὶ ὅτι θὰ γίνῃ καταστρατήγησις τοιαύτη, οἵα ἐγένετο εἰς τὸν φόρον σφαζομένων ζώων. Ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Βορείου Χώρας θὰ πληρώσῃ φόρον σφαζομένων ζώων, χωρὶς νὰ ὑποχρεοῦται. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ συμφωνήσῃ νὰ πληρώνουν εἰς χρῆμα. Συμφωνῶ μὲ τὸν ὁμιλήσαντα προηγουμένως κ. Βουλευτὴν Πρεβέζης διὰ τὸ ζήτημα τῶν γεωπόνων τοῦ Κράτους, ἀλλ’ οὐχὶ καθ’ ὁλοκληρίαν. Συμφωνῶ μόνον ὅτι πρέπει αὐτοὶ οἱ ἀκτήμονες γεωπόνοι νὰ ἐγκατασταθοῦν, ἀλλ’ ὄχι μὲ 400 στρέμματα. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἔπρεπε νὰ περιμένῃ τὸ ἑξῆς ἀπὸ τοὺς γεωπόνους. Ὄχι νὰ τοὺς δώσῃ 400 στρέμματα, διὰ νὰ μᾶς δείξουν τὴν σοφίαν των. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι διὰ νὰ εἶναι ὠφέλιμος ὁ γεωπόνος καὶ διὰ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ ὅτι ἔχει γνώσεις τοιαύτας οὕτως, ὥστε νὰ λύσῃ τὸ ἀγροτικὸν πρόβλημα τῆς γῆς, τὸ Κράτος πρέπει νὰ κάμῃ τὸ ἑξῆς: Ἀντὶ νὰ τοὺς δώσῃ θέσιν εἰς τὸ Ἀμάτοβον π.χ. νὰ τοὺς ἐγκαταστήσῃ κατὰ περιφερείας καὶ νὰ τοὺς δώσῃ 50 στρέμματα μόνον. Διότι καὶ εἰς ἐμέ, ἐὰν δώσετε 400 στρέμματα, θὰ κάμω καὶ ἐγὼ τὸν σοφὸν γεωπόνον. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ περιορισθῇ τὸ ποσὸν τῶν 500 στρεμμάτων εἰς τὰ πεντήκοντα στρέμματα κατὰ γεωργόν, διὰ νὰ ἀποδείξουν οἱ σοφοὶ γεωπόνοι, οἱ ἐξερχόμενοι ἀπὸ τὰς ποικιλωνύμους γεωργικὰς σχολὰς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ ἕνας γεωργὸς μὲ 50 στρέμματα, διότι μὲ 400 στρέμματα κάμνω καὶ ἐγὼ τὸν γεωπόνον. Ἔχω νὰ κάμω καὶ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν τὴν ἑξῆς. Ὑπάρχουν ὡρισμένοι ἰδιοκτῆται εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, τῶν ὁποίων ἀπηλλοτριώθησαν τὰ κτήματα καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξήσκουν τὸ γεωργικὸν ἐπάγγελμα ἐκ τῶν προτέρων. Ἐὰν τώρα δὲν δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὰ 400 στρέμματα τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τοὺς τὰ πληρώσωμεν μὲ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν θὰ καθορίσῃ τὸ Πρωτοδικεῖον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἐφόσον ὑπάρχουν διαθέσιμοι ἐκτάσεις πρὸς καλλιέργειαν, νὰ τοὺς δώσωμε τὰ 400 στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε θὰ τὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος ἐὰν δὲν τοὺς τὰ δώσωμεν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶκος.

§177Α. ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, μετὰ τὴν καταστροφὴν τοῦ 1922, ἦλθον ἐδῶ ἕν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον προσφύγων, καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων, ἠσθάνθησαν ὡς ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τὴν ἀποκατάστασιν αὐτῶν. Πάντες οἱ Ἕλληνες, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων εἰσέφερον ἀπὸ τὸ ὑστέρημά των διὰ τὴν ἀποκατάστασιν αὐτῶν. Εἰδικώτερον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν ἐγένετο ἕν σφάλμα τεράστιον ἐκ μέρους τῆς τότε Κυβερνήσεως. Τὸ σφάλμα συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι συνέρρευσαν 600 οἰκογένειαι προσφυγικαὶ ἀγροτικαὶ εἰς τὴν περιφέρειαν Θηβῶν, εἰς τὴν ὁποίαν, δυστυχῶς, τσιφλίκια δὲν ὑπάρχουν, οὔτε ὑπῆρξαν. Ἀποτέλεσμα τοῦ σφάλματος αὐτοῦ ὑπῆρξεν, ὅτι 600 προσφυγικαὶ οἰκογένειαι πένονται καὶ γυμνιτεύουσαι ἐξακολουθοῦν νὰ μένουν ἀναποκατάστατοι. Πολλάκις ἀπετάθησαν εἰς τὰς κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, ἀλλ’ ἀτυχῶς οὐδεμία προστασία τοὺς ἐδόθη. Καὶ ἤδη γεννᾶται τὸ ἑξῆς ἐρώτημα, ἀφοῦ καλῶς ἢ κακῶς ἀπεκατεστάθησαν πάντες οἱ πρόσφυγες ἐν Ἑλλάδι, εἶναι λογικὸν καὶ δίκαιον νὰ μένουν ἄνευ ἀποκαταστάσεως 600 προσφυγικαὶ οἰκογένειαι; Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ἀντείπῃ. Λόγῳ τῆς καταστάσεως αὐτῆς πολλάκις ἀπηυθύνθημεν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου μου εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὸν παρεκαλέσαμεν νὰ παράσχῃ τὸ Κράτος τὴν ἐγγύησίν του διὰ νὰ δοθῇ ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἕν δάνειον 4.000.000 δραχμῶν, διὰ τὴν ἀγορὰν παρὰ τῶν γηγενῶν γαιῶν διὰ νὰ ἀποκατασταθῶσιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔφερε καὶ μόνον οἱ Κύριοι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀρνοῦνται, ἰσχυριζόμενοι ὅτι δὲν ἔχουν 4.000.000 διαθέσιμα. Ἀλλ’ ὅταν ἔχωμεν 600 οἰκογενείας προσφύγων, πενομένας καὶ γυμνιτευούσας, φρονῶ ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ ὑμᾶς, ἵνα εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον περιληφθῇ διάταξις, καθ’ ἥν εἰς τὰς ἀποστραγγιζομένας γαίας νὰ μὴ ἀποκατασταθῶσιν μόνον πρόσφυγες τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργός, κρίνων τὰς εἰδικὰς συνθήκας εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν ν’ ἀποκαταστήσῃ ὡρισμένας οἰκογενείας, ἐξ ἄλλων περιφερειῶν, διότι ὅλοι εἴμεθα ἴσοι ἀπέναντι τοῦ νόμου, διότι ὅλοι προσφέρομεν χρήματα καὶ διότι ἂς μὴ λησμονῶμεν ὅτι, παρὰ τὰς καταχρήσεις, αἵτινες ἐγένοντο εἰς τὰ προσφυγικὰ ἔργα, οὐδεὶς ἠρνήθη τὴν ἠθικὴν βάσιν. Νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ πρέπῃ νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς διατάξεως ταύτης.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀγγελῆς.

§179Β. ΑΓΓΕΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν πόλιν τῶν Γιαννιτσῶν, κατ’ ἐξοχὴν γεωργικὴν πόλιν, μόνην ἴσως ἐν Μακεδονίᾳ, ἔχουσιν ἐγκατασταθῆ παρὰ τῆς Ε.Α.Π. 150 προσφυγικαὶ οἰκογένειαι, ὡς ἐπαγγελματίαι, μὲ τὴν προϋπόθεσιν νὰ τοῖς δοθῇ ἐπαγγελματικὸς κλῆρος. Σᾶς βεβαιῶ, Κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ θέσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι κατὰ πολὺ μειονεκτικωτέρα τῶν ἀγροτῶν, δεδομένου ὅτι πολλὰ προστατευτικὰ μέτρα, ληφθέντα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, ἀπέβησαν εἰς βάρος των, ὡς τὸ δικαιοστάσιον καὶ ἡ πρωτοπραξία τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὡς ἐκ τούτου δὲ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἔχουσι καταστραφῆ. Λόγοι κοινωνικῆς ἀνάγκης, ἀλλὰ καὶ ἠθικῆς, ἐπιβάλλουν ὅπως δοθῇ ἐπαγγελματικὸς κλῆρος εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας, διότι ἡ θέσις των εἶναι τραγική, ἀλλὰ συγχρόνως, διότι καὶ ἡ ἐγκατάστασίς των ἐγένετο μὲ τὴν προϋπόσχεσιν νὰ τοῖς δοθῇ ἐπαγγελματικὸς κλῆρος. Ἐλλείψει γαιῶν μέχρι σήμερον δὲν τοὺς ἐδίδετο, ὡς δὲν ἐδίδετο καὶ εἰς τοὺς γεωργούς, μετ’ ἀγωνίας δὲ ἀνέμενον τὴν λῆξιν τῶν ἔργων. Δίκαιον, ἀναγκαῖον καὶ νόμιμον λοιπὸν εἶναι, Κύριε Ὑπουργέ, νὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς κλῆρος, ὡς προβλέπει καὶ τὸ ἄρθρον 33 τοῦ Ἀγροτικοῦ Νόμου, καθὼς καὶ τὸ ἄρθρον 170 τοῦ Νόμου 5496 «ὅτι χορηγεῖται κλῆρος εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον τοῦ εἰς τοὺς γεωργοὺς χορηγουμένου». Πρόκειται, Κύριε Ὑπουργέ, μόνον περὶ 150 προσφυγικῶν οἰκογενειῶν, ἐστὲ δὲ βέβαιος ὅτι θέλετε ἀποσπάσει τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, συγχρόνως δὲ καὶ τὸ Νομοθέτημά σας θὰ καταστήσητε τέλειον.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανούσης.

§181Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ βασικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον προετιμήθησαν τὰ ἔργα τοῦ Ἀξιοῦ καὶ τοῦ Στρυμῶνος ἦτο ἡ ἀνεπαρκὴς ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων καὶ ἡ ἀποκατάστασίς των εἰς τὰ μέρη αὐτά, 40.000 οἰκογένειαι προσφυγικαί, ἐγκατεστάθησαν εἰς τὸν νομὸν Θεσσαλονίκης καὶ 40.000 εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Ὁ κλῆρος, ὁ ὁποῖος ἐδόθη εἰς τὰς 30.000 οἰκογενειῶν τοῦ νομοῦ Θεσσαλονίκης, μόλις ἀνέρχεται εἰς 48 στρέμματα, ὁ δὲ κλῆρος, ὅστις ἐδόθη εἰς τὰς 40.000 οἰκογενειῶν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν δὲν ὑπερέβαινεν εἰς τὸν Νομὸν Δράμας τὰ 15 στρέμματα, εἰς τὰς Σέρρας τὰ 20 καὶ εἰς τὴν Καβάλλαν τὰ 25. Αὐτὴ ἡ γεωργικὴ ἀνεπάρκεια ὑπῆρξεν ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐχορηγήθη ἀπὸ τὴν Δημοσιονομικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ πιστοποιητικὸν ἀπορίας. Ἡ ἀνεπάρκεια αὐτὴ ἀνεγνωρίσθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ διὰ τοῦτο ἐπροτιμήθη ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τοῦ Ἀξιοῦ καὶ Στρυμῶνος. Ὅταν ἐγένετο διαμαρτυρία, διατὶ νὰ μὴ γίνουν ἔργα τοιαῦτα εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Ἤπειρον, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀπήντησαν τὰ ἑξῆς: «ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν: ἐπροτιμήσαμεν τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος... (ἀναγινώσκει) ...», Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, μακαρίτης, Χριστομᾶνος, ἐδικαιολόγησε τὴν προτίμησιν τῶν ἔργων αὐτῶν ὡς ἑξῆς: «Ὁ πρόσθετος λόγος κλπ... (ἀναγινώσκει) ...». Συνεπῶς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶνε τίποτε ἄλλο, παρὰ μία συνέχισις τῶν σκοπῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ μεγαλειτέρα κατάκρισις, εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν σκοπῶν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἀπὸ τὴν Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν ἀνεγνωρίσθη εἰς ὅλας τὰς τριμηνιαίας ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν καὶ ἐκρίθη ὑπ’ αὐτῶν καὶ ἰδίως εἰς τὴν 21ην, ὅτι ἐκτὸς τῶν 145.000 προσφυγικῶν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπεκατεστάθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐκ τῶν ὁποίων 112.000 ἀπεκατεστάθησαν εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὑπάρχουν προσέτι γεωργικαὶ προσφυγικαὶ οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς ἀπολύτως ἀποκαταστάσεως. Αἱ οἰκογένειαι αὐταί, τὰς ὁποίας ἀναβιβάζει ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν εἰς 8 χιλιάδας περίπου, κατανέμονται ὡς ἑξῆς: Οἰκογένειαι δηλαδὴ προσφυγικαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς ἀπολύτως ἀποκαταστάσεως καὶ τονίζει εἰς ὅλας τὰς ἐκθέσεις ὅτι ἔδει νὰ ληφθῇ ἡ φροντὶς περὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν γεωργικῶν αὐτῶν οἰκογενειῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ αἱ τριμηνιαῖαι ἐκθέσεις τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν εἰς τὸν νομόν Ἀττικοβοιωτίας...(ἀναγινώσκει)...» περίπου 58 χιλιάδες οἰκογένειαι παραμένουν ἄνευ ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ παρὰ ταύτας τὰς οἰκογενείας ἔχει δημιουργηθῆ ἕνα πλῆθος γηγενῶν καὶ προσφύγων οἰκογενειῶν ἀκτημόνων, αἱ ὁποῖαι εἴτε δὲν περιελήφθησαν εἰς τὰς γαίας τὰς προελθούσας ἐξ ἀπαλλοτριώσεως, εἴτε δὲν περιελήφθησαν εἰς τὰς γαίας τῆς Μακεδονίας, τὰς δημοσίας, αἱ ὁποῖαι διενεμήθησαν. Αἱ οἰκογένειαι αὐταί, ἰδίᾳ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ Θεσσαλίαν, δὲν εἶναι πολλαὶ. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον 1, δὲν προβλέπει περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ διατύπωσις τοιαύτη, ἡ ὁποία νὰ παρέχῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὴν εὐχέρειαν νὰ προβαίνῃ εἰς ἀποκατάστασιν γεωργικῶν οἰκογενειῶν εἴτε γηγενῶν, εἴτε προσφύγων, αἱ ὁποῖαι οὐδεμιᾶς μέχρι σήμερον ἔτυχον γεωργικῆς ἀποκαταστάσεως. Διότι ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου περιορίζει τὸν Ὑπουργὸν ὑποχρεωτικῶς νὰ ἀποκαταστήσῃ μόνον τοὺς λαβόντας μέχρι τοῦδε ἀνεπαρκῆ κλῆρον, οὐχὶ δὲ τοὺς μὴ λαβόντας οἱονδήποτε κλῆρον. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ οἱ ἄλλοι Συνάδελφοι, ὥστε νὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀποκαθιστᾷ τὰς οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι οὐδεμιᾶς μέχρι σήμερον ἔτυχον ἀποκαταστάσεως, ἐὰν εἶναι ἀνεγνωρισμένον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ πιστοποιεῖται ἀπὸ μίαν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου ἐξ ἐπαγγέλματος οἰκογένειαι γεωργικαί. Ἀφοῦ ἀνέπτυξα ὅλα αὐτά, προβάλλει ἀμέσως ἡ ἀντίφασις, ἡ ἑξῆς ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἡ προκύπτουσα ἐκ τοῦ ἄρθρου 9. Ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ἀπολύτως ὅτι, ὁ δοθεὶς κλῆρος εἶναι ἀνεπαρκής, ὅτι ὑπάρχουν πάρα πολλαὶ οἰκογένειαι γεωργικαὶ γηγενῶν καὶ προσφύγων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην πλήρους ἀποκαταστάσεως καὶ ἐν τούτοις ἐρχόμεθα μὲ τὸ ἄρθρον 9 τὰ τυχὸν περισσεύματα νὰ μὴ τὰ διαθέσωμεν ὑπὲρ τῶν γεωργικῶν αὐτῶν οἰκογενειῶν, ἀλλὰ ὑπὲρ διαφόρων γεωπόνων, παρέχοντες μάλιστα εἰς τοὺς γεωπόνους αὐτούς, ὄχι τὸν κλῆρον τὸν ὁποῖον ἀφήκαμεν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ὁποίων ἐκάμαμεν ἀπαλλοτρίωσιν τῆς ἰδιοκτησίας των καὶ θὰ ἦτο μία ἀντίφασις ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, ὁμολογουμένως τραγική, ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἀπαλλοτριώσωμεν μεγάλας ἰδιοκτησίας καὶ νὰ μὴ ἀφήνωμεν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην παρὰ 300 στρέμματα καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἰδιοκτησίαι, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον νὰ τὰς παρέχωμεν εἰς ἄτομα καὶ πέραν τῶν 300 στρεμμάτων καὶ νὰ δημιουργῶμεν τοιουτρόπως νέους τσιφλικιούχους, ἐν μέσῳ ἑνὸς πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπεχθάνεται τοὺς μεγάλους ἰδιοκτήτας. Συνεπῶς συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Λαθίνη, προτείνων νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 9 διότι δὲν πρέπει νὰ προκύψῃ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 9, διότι ἂν ὑπάρχῃ ἓν ἐλάχιστον περίσσευμα πρέπει νὰ τὸ διαθέσωμεν ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι περιμένουν μίαν γεωργικὴν ἀποκατάστασιν. Συνεπῶς παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως, ἐφόσον θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν γεωργικὴν πολιτικήν, νὰ μεριμνήσῃ μόνον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων οἰκογενειῶν καὶ οὐχὶ νὰ δημιουργήσῃ νέους τσιφλικιούχους, οἱ ὁποῖοι εἶνε κατ’ ἐξοχὴν ἀντιπαθεῖς, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, μέσα εἰς τὸν κύκλον τῶν γεωργικῶν οἰκογενειῶν. Τρίτην παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θέλω νὰ κάμω, εἶναι τὸ ποσοστὸν τοῦ 25%, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε ἀπὸ τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ διαθέσεως σίτου ὑπέρ τῶν καταστραφεισῶν ἐπαρχιῶν. Ἐδέχθη μίαν τροποποίησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διατίθεται ἕν ποσοστὸν ὑπὲρ τῶν καταστραφέντων πληθυσμῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ ἰδίᾳ τοῦ νομοῦ Σερρῶν καὶ Θεσσαλονίκης Πῶς, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, ἔρχεται σήμερον, ἀφοῦ τὸ Κράτος προβαίνει εἰς παραχωρήσεις, εἰς δωρεὰς διὰ τοὺς καταστραφέντας πληθυσμούς....

§182Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι δωρεάς.

§183Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Τυπικῶς, περὶ παραχωρήσεων ὑπὸ τὰς εὐμενεστέρας συνθήκας. Πῶς εἶνε δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ ζητῇ ἀπὸ τοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἀποκατασταθοῦν ἕνα 25% ἐπὶ τῆς ἐσοδείας των; Ἄλλωστε πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶνε βεβαρυμένοι μὲ τεράστια βάρη. Τὰ χρεωστικὰ ὑπόλοιπα τὰ ὁποῖα μένουν ἀνέρχονται εἰς τρία δισεκατομμύρια δραχμῶν, τὸ δὲ χρέος τῶν γηγενῶν, τὸ προκῦπτον ἐκ τῶν γαιῶν τῆς ἀπαλλοτριώσεως, ἀνέρχεται εἰς 1 δισεκατομμύριον δραχμῶν. Ἔχομεν ἀπέναντί μας πλῆθος ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, οἱ ὁποῖοι εἶνε βεβαρυμένοι μὲ τεράστια βάρη. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν ὄψει τοιούτου κόσμου νὰ ἐπιβάλλωμεν εἰς τὰ πρῶτα ἔτη τῆς συμπληρώσεως τοῦ γεωργικοῦ κλήρου, ἕνα 25%; Ὁ κ. Ὑπουργὸς, τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα ἰδιαιτέρως νὰ μειώσῃ τὸ ποσοστὸν αὐτό, ἢ τοὐλάχιστον νὰ διατυπώσῃ τὸ ἄρθρον μὲ τὴν εὐχέρειαν νὰ κυμαίνηται μεταξὺ 15–25%, μοῦ ἔφερεν ὡς παράδειγμα τὴν Ἰταλίαν, ὅτι αὐτὸ γίνεται καὶ ἐκεῖ. Ἀλλὰ εἰς τὴν Ἰταλίαν οἱ γεωργοὶ δὲν εἶνε βεβαρυμένοι πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, οὔτε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ διάφορα ἄλλα μέρη, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ 300 χιλιάδες γεωργικαὶ οἰκογένειαι γηγενῶν καὶ προσφύγων, εἶναι βεβαρυμέναι μὲ τεράστια βάρη καὶ ἑπομένως τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ζητήσωμεν εἶναι τὸ ἐλάχιστον καὶ ὄχι τὸ κανονικόν. Διὰ νὰ ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν εὐχέρειαν νὰ κινῆται ἀναλόγως τῶν ἑκάστοτε ἐσοδειῶν καὶ περιστάσεων, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ποσοστὸν νὰ κυμαίνεται μεταξὺ 15–25% καὶ ἐπαφίεται ἑκάστοτε εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, συμβουλευόμενον μίαν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, νὰ καθορίζῃ de facto εἰς μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Αὐτὰς τὰς τρεῖς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως συμφώνως πρὸς τὸ Γεωργικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ, θελήσῃ ἰδιαίτατα νὰ ἀπαλείψῃ τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἀντικείμενον πρὸς τὴν γεωργικὴν σήμερον ἰδέαν καὶ πρὸς τὴν λειτουργίαν τῶν κειμένων νόμων.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἄρχεται ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις. (Κηρυχθείσης κατόπιν περατωμένης τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ γενομένης δεκτῆς τῆς ἀρχῆς, ἄρχεται ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, προτάσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν διαγραφὴν τῆς λέξεως «ἐγγάμων», προστιθεμένου «κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου». Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 2 καὶ 3 ἄρθρα. Ἐπὶ τοῦ 4ου ἄρθρου σχετικῶς μὲ τὸ ποσοστὸν δέχεται ἡ Βουλή, προτάσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τροποποίησιν, καθ’ ἥν ἀντὶ τοῦ «ἐνοικιάζεται διὰ δημοπρασίας» ὁρίζεται ὅτι γίνεται διὰ τῆς ἀγροτικῆς τραπέζης).

§185Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ. Ζητῶ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσοστὸν ἐπὶ τῶν σκαλιστικῶν.

§186Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μάλιστα νὰ γίνῃ 20%· (Ψηφίζονται τὰ ἑπόμενα ἄρθρα μέχρι τοῦ 9ου).

§187Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ζητῶ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 9.

§188Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν δέχομαι τὴν πρότασιν ταύτην, κ. Βουλευτά.

§189Ι. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τότε νὰ ὁρισθοῦν ὀλιγώτερα στρέμματα.

§190Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συμφωνῶ ὡς πρὸς τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἰς τοὺς γεωπόνους κλπ. πρέπει νὰ δοθοῦν μόνον 100 στρέμματα.

§191Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἄκρως ἀντίθετος πρὸς σχετικὴν διάταξιν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου.

§192Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅλοι οἱ ἀπόφοιτοι θὰ λαμβάνουν αὐτὴν τὴν ἔκτασιν;

§193Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅλοι οἱ ἀπόφοιτοι τῶν ἀνωτάτων γεωπονικῶν σχολῶν καὶ μέσων σχολῶν ἢ πτυχιοῦχοι κτηνοτροφικῶν καὶ ἄλλων πρακτικῶν γεωργικῶν σχολῶν, ὅταν ὑπάρχουν διαθέσιμοι γαῖαι.

§194Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διαθέσιμοι γαῖαι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀληθῶς ἔχομεν ἀνάγκην ὑποδειγματικῆς καλλιεργείας, ἀλλὰ, ἀφοῦ ἔχομεν στενότητα τῆς γῆς, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπεκτείνωμε τόσον τὸ μέτρον τῆς παραχωρήσεως γαιῶν.

§195Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δέχομαι νὰ ὁρισθῇ ὅτι θὰ λαμβάνουν 100 στρέμματα μόνον.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9ον ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς ἐπίσης ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροπολογήθησαν, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ἰουνίου 1933 Ν. Δ. «περὶ ἐξασφαλίσεως δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῶν ἀποκαλυπτομένων ἐν Μακεδονίᾳ γαιῶν».

§198ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροπολογήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου».

§199Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδῶ θὰ δημιουργήσητε μίαν τάξιν προνομιοῦχον καὶ μίαν τάξιν μὴ προνομιοῦχον. Διότι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώνετε ἐνοικιάσεις μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 100.000 ὀκάδων. Τὰ περισσότερα δὲν θὰ ἔχετε δικαίωμα νὰ τὰ ἀκυρώσητε, τὰ ὀλίγα θὰ ἔχετε. Συνεπῶς δημιουργεῖτε τάξιν προνομιοῦχον.

§200Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὶ νὰ γίνῃ;

§201Α. ΖΟΥΡΜΠΑΣ. Νὰ διαγραφῇ τελείως αὐτὸ καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ εἶναι τελείως ἀπόλυτον.

§202Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι. Πρὸς Θεοῦ.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15–7–1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 4173 περὶ διαθέσεως καρπώσεως δημοσίων δασῶν κλπ.».

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Νόμου 3905 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῶν νόμων 5085, 5193, καὶ 5649».

§206ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Ἰουλίου 1933 Ν. Δ. περὶ διαθέσεως τῶν προκυψάντων καὶ μελλόντων νὰ προκύψωσι πλεονασμάτων ἐκ τῆς ἀγορᾶς ἐλαίου».

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη, γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας τῶν κ.κ. ΑΣΚΟΥΤΣΗ, ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΥ καὶ ΓΟΒΑΤΖΙΔΑΚΗ, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνέλου).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22)7)33 περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐν Κρήτῃ Μοναστηριακῆς περιουσίας».

§210ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 24)6)1933 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν».

§212ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων».

§214ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Παροικίᾳ Πάρου ἱεροῦ ναοῦ τῆς Ἑκατονταπυλιανῆς».

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22)7)33 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3078 περὶ συνδρομῆς τοῦ ναοῦ Εὐαγγελιστρίας Τήνου».

§218ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ὑπαγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Σφακίων, ἐκκλησιαστικῶς, εἰς τὴν Ἐπισκοπὴν Κυδωνίας καὶ Ἀποκορώνου».

§220ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ σωματικῆς ἀγωγῆς».

§222ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου 3362 περὶ χρηματιστ. ἀξιῶν».

§224ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Μαρτίου Διατάγματος περὶ χορηγήσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν πεντήκοντα δύο ἑκατομμυρίων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ταμείου Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως 1932–33».

§226ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ καθορισμοῦ ποσοστῶν ἀμοιβῆς ἐπὶ εἰσπράξεων ἐξ ὀφειλῶν ἱματισμοῦ πρὸς τὸ Ταμεῖον Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως 1932–33».

§228ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ ἀμοιβῆς τῶν δι’ ἀνθρακεύσεις πολεμικῶν πλοίων ἐν Ν)θμω χρησιμοποιουμένων ἀνδρῶν Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ».

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρχ. 31.000.000 εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ταμείου Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως 1931–32».

§232ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου: «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 6)12)33 περὶ ἀποδοχῆς δωρεᾶς βιβλιοθήκης Ὑποναυάρχου Μιχ. Γούδα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν».

§234ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 καὶ 30 μ.μ. (Ὥρα 9 καὶ 30 μ.μ.)