1931.07.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 110η

ΠΕΜΠΤΗ 2 ΙΟΥΛΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως ἀνωνύμων τραπεζιτικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν». —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Βολουδάκης, Γ. Φικιώρης, Τ. Ἀναστασίου, Μ. Τσαρλαμπᾶς, Ι. Μπούτης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 4642 «περὶ ταμείου ἀσφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν». — Ἡ ἕνωσις συν)σμῶν Ἄρτης, Φιλιππιάδος καὶ οἱ συνεταιρισμοὶ ἀποκαταστάσεως Κωστακίων, Στρεβίνης, καὶ Γραμμενίτσης, ζητοῦν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων τινῶν τῆς περιφερείας των. — Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων Φλωρίνης, ζητεῖ τὴν υἱοθέτησιν τῶν αἰτημάτων τῆς συνομοσπονδίας ἀναπήρων πολέμου Ἀθηνῶν. — Αἱ ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἐφεδρικαὶ ὀργανώσεις παλαιῶν πολεμιστῶν, ὑποβάλλουσι ὑπόμνημα ζητοῦσαι τὴν ἐκπλήρωσιν διαφόρων αἰτημάτων αὐτῶν. — Ὁ ἐμπορικὸς καὶ ἐπαγγελματικὸς κόσμος Τρικκάλων διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐξαίρεσιν τῆς κατασκευῆς τῆς Ἀθνικῆς ὁδοῦ Τρικκάλων–Ἄρτης. — Οἱ Ἕλληνες μοναχοὶ τῆς ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Παντελεήμονος Χαλκιδικῆς, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐκδίωξιν ὑπό τῶν Ρώσσων μοναχῶν τοῦ μοναχοῦ Παυσανίου. — Ὁ πρόεδρος τοῦ γεωργικοῦ συνεταιρισμοῦ Ἡρακλείου Κρήτης, καὶ ἡ ἕνωσις συνεταιρισμῶν Ξάνθης, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑποβολὴν φορολογίας ἐπὶ τῶν λιπασμάτων, καὶ παρακαλοῦν ὅπως διορθωθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3281 ἐ. ἐ. πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 505.121.40 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Β. Δεληγιάννη. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3284 ἐ. ἔ. πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 167.817.15 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Β. Δεληγιάννη. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3452 ἐ. ἔ. πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 1.927.834.95 ο)ο ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Α. Ἀλεξανδρῆ. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3453 ἐ. ἔ. πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 24.735 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κ. Δίγκα. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συννδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3455 ἐ. ἔ. πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 18.017.40 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατικῶν κ. Γ. Κατεχάκη. — Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας, ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3182 ἐ. ἔ. πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 22.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Β. Δεληγιάννη. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Φλῶρος ἐπὶ ἀναφορᾶς Μιχ. Μπόνα.

§2Π. ΦΛΩΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καίτοι ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἤθελα νὰ γνωρίσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι κάποιον πατριώτην μου ὀνόματι Μιχαὴλ Μπόνα συνέλαβον αἱ Ἀλβανικαὶ ἀρχαί, καὶ ἔκτοτε ἐξηφανίσθησαν τὰ ἴχνη του. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἠξεύρῃ τίποτε περὶ αὐτοῦ, καὶ ἂν δὲν ἠξεύρῃ τίποτε νὰ ἐνεργήσῃ πρὸς ἀπολύτρωσιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀνθρακόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γ. Καλιμπέρογλου.

§4Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κατακρατεῖται εἰς τὰς φυλακὰς κάποιος ἰδιώτης, διότι συνελήφθη μὲ 1½ ὀκᾶν λαθραίου καπνοῦ, καὶ κατακρατεῖται νὰ πληρώσῃ 10.000 δρχ. πρόστιμον. Ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις ἀθωωτικὴ καὶ ἐν τούτοις αὐτὸς ἀκόμη κατακρατεῖται.

§5Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδέποτε ὁσάκις ἤλθατε εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἐζητήσατε μία διευκόλυνσιν σᾶς ἠρνήθημεν. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μοῦ δώσητε τὴν ἀναφοράν, ἵνα προβῶ τὸ ταχύτερον εἰς ἐνεργείας.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαχαίρας. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποία ποινὴ πειθαρχικὴ ἐπεβλήθη εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἐν Πειραιεῖ ἀποθήκης ναρκωτικῶν κ, Σ. Μαυρῖκον, ὅστις τὴν 1ην Μαρτίου ἐ. ἔ. ἐξύβρισε καὶ ἀπεπειράθη νὰ ξυλοκοπήσῃ ἀναιτίως τὸν φαρμακοποιὸν κ. Π. Σαχίνογλου, πράξεις διὰ τὰς ὁποίας ἐμηνύθη καὶ ἐνώπιον τῶν ποινικῶν ἀρχῶν, ἐγένετο δὲ καὶ διοικητικὴ ἔρευνα πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας».

§7Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Πρόκειται κ. ὑπουργὲ περὶ ἑνὸς τμηματάρχου ἀποθήκης ναρκωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπετέθη ἐναντίον ἑνὸς φαρμακοποιοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπῆγε νὰ πάρῃ φάρμακα. Τὸν ἐξύβρισε καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ τὸν ξυλοκοπήσῃ. Εἰς τὰς 21 Μαρτίου ἐμηνύθη εἰς τὰ δικαστήρια ἀλλ’ ὁ φαρμακοποιός αὐτὸς περιμένει νά μάθῃ καὶ ποία πειθαρχικὴ ποινὴ τοῦ ἐπεβλήθη. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ, ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νά μᾶς ἀπαντήσῃ, διότι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἀπὸ τῆς 11 Μαρτίου.

§8Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡρακλείδης ἐπὶ ἀναφορᾶς παραγωγῶν κουκουλίων περὶ ἀπαλλαγῆς τοῦ γεωργωγικοῦ φόρου.

§10Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Ἤθελον νά εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ νόμου 4576, ὑπὸ τοῦ ὁποίου πρεβλέπεται ἡ ἔκδοσις διατάγματος διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ φόρου κουκουλίων τῶν παραγωγῶν. Πέρυσι ἀκριβῶς, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος αὐτὸς καὶ ἐγένετο μακρὰ συζήτησις, διεπιστώθη, ὅτι ὄντως ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτούς, ἀλλ’ ἐκρίθη σκοπιμότερον ἀντὶ νὰ περιληφθῇ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, νὰ περιληφθῇ ἄλλη διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐπιτρέπεται, ὅπως ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτὴ ἐνεργηθῇ διὰ διατάγματος. Ἐφ’ ὅσον εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν κουκουλίων ἐξέπεσεν ἀπὸ τὰς 200 δραχμὰς εἰς τὰς 70 τῶν ξηρῶν καὶ 25 τῶν χλωρῶν, καὶ ὅτι ἐξ ἄλλου τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτροφῆς ηὐξήθησαν, ἡ θέσις τῶν παραγωγῶν τῶν κουκουλίων εἶναι δυστυχῶς δυσχερής. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν ὅπως προβῆτε εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ διατάγματος διὰ νὰ ἀνακουφισθοῦν οἱ παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην μεγίστην. Ἔχω ἕνα πίνακα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἐκ τοῦ ὁποίου φαίνεται ὅτι ἀπὸ τοὺς τρεῖς τελευταίους προϋπολογισμοὺς εἰσεπράχθησαν 2.200.000, 2.100.000 καὶ 1.100.000. Συνεπῶς περὶ τὸ 1.000.000 πρόκειται νὰ εἰσπραχθῇ, δὲν εἶναι σπουδαῖον πρᾶγμα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ζήτημα αὐτό.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§12Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶναι γενικὴ ἡ παράκλησις κ. ὑπουργέ, διότι ὅπως γνωρίζετε εἰς τὰς νέας χώρας ἐγένετο μία εὐγενὴς προσπάθεια, προκειμένου νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν σηροτροφίαν. Λόγῳ τοῦ ἐλαχίστου κλήρου προσπαθήσαμεν ὅπως κατορθώσωμεν νὰ δώσωμεν μίαν νέαν ὤθησιν εἰς τὴν σηροτροφίαν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ, καὶ νὰ λάβητε τὴν σχετικὴν πρόνοιαν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης πρὸ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως.

§14Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρὸς ὅν ἤθελα ἀποτείνει αἰτίασιν βασιζομένην ἐπὶ ἀναφορᾶς δημοτῶν τοῦ Πειραιῶς ὅσον ἀφορᾷ διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας τοῦ Δήμου Πειραιῶς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ μὴ ἀφήσω νὰ παρέλθῃ ἡ συνεδρίασις, ἐφ’ ὅσον μάλιστα παρίσταται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγονται τὰ δημοτικὰ πράγματα. Εἶναι γνωστὸν ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, διότι ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὴν «Καθημερινήν», ὅτι ὑπεβλήθη μύνησις κατὰ τοῦ Δημάρχου Πειραιῶς ἐπὶ καταχρήσει 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Δὲν πρόκειται περὶ παρονυχίδος, ἀλλὰ δυστυχῶς περὶ πράξεως σχεδὸν ἀποδεδειγμένης ἡ ἐπὶ τῆς ὁποίας γενομένη ἐνέργεια ἀποτελεῖ κατάφωρον παραβίασιν τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Παρακαλῶ νὰ διαταχθῇ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλεγχος, τὸ δὲ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον θὰ μάθῃ ἐκ τῶν πρακτικῶν τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου ἀνακριτοῦ τοῦ ἐπιληφθέντος τῆς ὑποθέσεως, ὁ ὁποῖος δὲν προέβη εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν πλὴν τῆς ἐξετάσεως τοῦ προσελθόντος αὐθορμήτως εἰς τὴν ἀνάκρισιν μηνυτοῦ καὶ πολιτικῶς ἐνάγοντος, καὶ ὅστις κατὰ παράβασιν τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἠρνήθη, ἐπελθούσης διαφωνίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάσχεσιν τῶν βιβλίων τοῦ Δήμου, νὰ παραπέμψῃ τὸ ζήτημα εἰς τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν. Παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ καταστήσῃ προσεκτικὸν τὸν ἀνακριτὴν ὀλιγοροῦντα κατὰ τρόπον παράδοξον προκειμένου περὶ ὑποθέσεως βαθύτατα συγκινούσης τὸν Πειραϊκὸν λαόν.

§15Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὐθὺς ὡς ἐδημοσιεύθησαν εἰδήσεις περὶ διαχειριστικῶν ἀνωμαλιῶν εἰς τὸν Δῆμον Πειραιῶς, ἐκάλεσα τὸν νομάρχην καὶ τοῦ ἐπέστησα τὴν προσοχήν του, εὑρισκόμην δὲ ἐν τῇ σκέψει ἐνεργείας διοικητικοῦ ἐλέγχου, ὅταν ἡ ὑπόθεσις εὑρέθη εἰς τὰς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης. Νομίζω ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ ἐπελήφθη ἡ δικαιοσύνη δὲν πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ σύγχυσις. Θὰ ἀναμείνω συνεπῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς.

§16Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καθῆκον ἐκ τῆς ὑπαρχούσης νομοθεσίας νὰ προβῇ εἰς ἔλεγχον.

§17Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Φρονῶ ὅτι ἡ ἀνάμιξις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ ἐπιφέρῃ σύγχυσιν.

§18Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιβάλλεται ὁ ἔλεγχος, τοῦτο ἐπιβάλλουν καὶ οἱ γραπτοὶ καὶ οἱ ἠθικοὶ νόμοι.

§19Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Πότε ὑπεβλήθη κ. Πρόεδρε αὐτὴ ἡ ἀναφορά; Τὸ ζήτημα ἦλθε πρὸς συζήτησις ἐντελῶς ἀκαίρως.

§20Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ καταθέτω μίαν ἐκ τῶν πολλῶν ἀναφορῶν τὰς ὁποίας ἔχω εἰς χεῖρας μου.

§21Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ Πειραιῶς εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος της, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνεχθῇ ὁ δῆμος νὰ τὸν ἐκβιάζουν ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ. Διαμαρτύρομαι διὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη.

§22Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἐκβιασταὶ οἱ ἀναφερόμενοι. Εἶναι ἐκ τῶν πρώτης τάξεως πολιτῶν. Ἔμποροι καὶ βιομήχανοι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τὸ πρῶτον ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ Στρατιωτικῆς Σχολῆς Ὑπαξιωματικῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας μετὰ τὴν ψήφισίν του ὑπὸ τῆς Βουλῆς τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ Καταστατικοῦ Νόμου τῆς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνθέσεως τῶν πληρωμάτων τῶν ἐμπορικῶν πλοίων».

§24Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλούρας ἔχει τὸν λόγον.

§26Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ σύνθεσις τῶν πληρωμάτων τῶν ἐμπορικῶν πλοίων ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῶν καὶ τῶν πληρωμάτων. Μία τοιαύτη σύνθεσις ἤδη ὑπάρχει καὶ εἶναι ἐκείνη διὰ τῆς ὁποίας ταξειδεύουν ἅπαντα τὰ φορτηγὰ πλοῖα ἐν πληρεστάτῃ ἀσφαλείᾳ. Λυποῦμαι μόνον νὰ ἐκθέσω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει σήμερον ὑπὸ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι λίαν ἐπιβαρυντικόν. Ἡ ἐμπορικὴ Ναυτιλία, καὶ ἰδίως ἡ φορτηγός, πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, εἰς ποίαν οἰκτρὰν κατάστασιν εὑρίσκεται. Πληθώρα πλοίων, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον εἶναι δεμένα, ἀλλὰ κινδυνεύουν νὰ καταστραφοῦν κυριολεκτικῶς. Ἡ ἐμπορικὴ Ναυτιλία ἡ ὁποία τόσους ἀγῶνας, τόσους μόχθους ὑπέστη, ἐννοῶ τοὺς ἐφοπλιστάς, σήμερον πάσχει, καταστρέφεται καθ’ ὁλοκληρίαν. Διότι κατὰ τὸ 1919 –20 ὅπου αἱ τιμαὶ τῶν ἀτμοπλοίων εἶχον φθάσῃ εἰς σημεῖον ἀφάνταστον, ἡ ἀξία τῶν ἀτμοπλοίων ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου τῶν 15 ἑκατομμυρίων λιρῶν μὲ ἕνα ἀριθμὸν 180–200 σκαφῶν. Σήμερον ἡ ἀξία αὐτὴ εἶναι κατεστραμένη, καθ’ ὅτι τὸ 1930–31 ὅπου τὸ σύνολον τῶν ἀτμοπλοίων ἀνερχόμενον εἰς 1.350.000 τόννους μὲ 500 σκάφη, ἔχει ἀξίαν μόνον 2.000.000 ἑκατομμυρίων λιρῶν. Σημειώσατε ἐπίσης ὅτι ἀπέναντι αὐτῆς τῆς καταστραφείσης περιουσίας, ὑπάρχουν καὶ ἐνυπόθηκα δάνεια, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 400 χιλιάδας λίρας, ὑπολογιζομένου δὲ καὶ τοῦ ὑπολοίπου τῶν ἀσφαλίστρων, ἀνέρχονται εἰς 700 χιλιάδας λίρας. Ἐάν δὲ οἱ δανεισταὶ ἀναγκασθοῦν νὰ ἐκποιήσουν τὰ πλοῖα αὐτά, ἡ Ἑλληνικὴ Ἐμπορικὴ Ναυτιλία εἶναι κατεστραμμένη κυριολεκτικῶς. Σήμερον ἂν πωληθοῦν τὰ ἀτμόπλοια, θὰ πωληθοῦν ὡς παλαιὰ σίδηρα, διότι δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκμετάλλευσίς των δὲν εἶναι εἰς κυκλοφορίαν, καὶ δὲν κερδίζουν οὔτε τοὺς τόκους τῶν δανείων. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς συνθέσεως τῶν πληρωμάτων. Οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἐπῆλθε καμμία ἀνωμαλία μέσα εἰς τὰ ἀτμόπλοια ἐκ τῆς συνθέσεως τῆς ὑφισταμένης σήμερον, ἡ ὁποία κανονίζει κατ’ ἀναλογίαν τὸ προσωπικόν. Κατὰ συνέπειαν ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι τοῦτο γίνεται πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ εἶναι ὀλίγον ἐπιεικέστερος. Καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχρεώνῃ τοὺς Προξένους, οἱ ὁποῖοι, μετὰ λύπης μου τὸ λέγω ὅτι ἀδιαφοροῦν καὶ παραλείπουν τὸ καθῆκόν των, διότι δὲν γνωρίζουν κἂν τὸν νόμον τὸν ναυτικόν, θὰ παρεκάλουν δὲ ὅπως εἰς τοὺς λιμένας τοῦ ἐξωτερικοῦ ὅπου συγκεντρώνονται πλοῖα νὰ ἔχετε Λιμενάρχας ὅπως εἰς Λονδῖνον καὶ νὰ μὴν εἶναι Πρόξενοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των. Ἐὰν δὲ ἐπιμένετε νὰ ἐφαρμόσητε τὴν σύνθεσιν αὐτὴν πρέπει νὰ δώσετε τὴν ἐξουσίαν εἰς τοὺς πλοιάρχους, διότι ὁ πλοίαρχος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὸ πλοῖον, τὸ πλήρωμα, τὸ φορτίον, τὸν ἰδιοκτήτην, καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν σημαίαν. Δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον ἐπεμβαίνετε εἰς τὴν διαχείρησιν τῆς ἐσωτερικῆς διοικήσεως καὶ νὰ διορίζει τὸ πλήρωμα ὁ Οἶκος τοῦ Ναύτου; Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροποποίησις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§27Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται ἀπολύτως νά ἀλλάξῃ τίποτε εἰς τὴν σύνθεσιν τῶν πληρωμάτων. Πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, αὐτὸ εἶναι τό ὅλον ζήτημα. Ἡ δυσκολία εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅτι ὁ πλοίαρχος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐφαρμώσῃ τὴν σύνθεσιν τῶν πληρωμάτων θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιτείνῃ τοῦ πλοιοκτήτου, δὲν εἶναι πολὺ εὔκολον ἕνας πλοίαρχος, ὁ ὁποῖος μισθοδοτεῖται, ὅταν ὁ πλοιοκτήτης δὲν θέλῃ νὰ συμπληρώσῃ τὴν σύνθεσιν νὰ ὑπάγῃ καὶ παρὰ τὴν θέλησίν του νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον, νομίζω, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ καμμία μεταβολή. Ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι ὁ πλοίαρχος πρέπει νά εἰδοποιήσῃ τὸν πλοιοκτήτην εἴτε ἡ προξενικὴ ἀρχὴ εἴτε ἡ λιμενική, νὰ εἰδοποιήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἐδῶ, ὥστε νὰ ὑπάρχουν δύο εἰδοποιήσεις μία πρὸς τὸν πλοιοκτήτην καὶ μία πρὸς τὴν ἐδῶ ὑπηρεσίαν ἐκ μέρους τῆς προξενικῆς ἢ λιμενικῆς ἀρχῆς. Τώρα πῶς θὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἀποστολή; Ἡ ἀποστολὴ θὰ γίνεται ἐκ μέρους τοῦ πλοιοκτήτου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκλέγῃ τὰ πληρώματα.

§28Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Λέγετε, ὅτι τὰ πληρώματα θὰ τὰ ἐκλέγῃ ὁ Οἶκος τοῦ Ναύτου.

§29Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἀφῆστε νὰ τελειώσω.

§30Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Ὁ πλοίαρχος εἶναι ὁ μόνον ὅστις γνωρίζει τὴν κατάστασιν τοῦ πλοίου. Πολλάκις συμβαίνει εἰς πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν προορισμὸν τὴν Ἀμερικήν, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, νὰ δραπετεύουν τὰ πληρώματα αὐτῶν καὶ ὁ πλοίαρχος τότε κατ’ ἀνάγκην προσλαμβάνει ἀνθρώπους ἱκανούς, διότι φυσικὰ δὲν δύναται νὰ εὕρῃ τοὺς καταλλήλους ἄνδρας. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιστρέφων εἰς Εὐρώπην ἢ εἰς Ἑλλάδα, ἂς εἴπω, ὁ πλοίαρχος γνωρίζων τὴν κατάστασιν τοῦ πληρώματος αὐτοῦ θὰ τηλεγραφήσῃ εἰς τὸν πλοιοκτήτην, ὁ ὁποῖος θὰ τοῦ ἑτοιμάσῃ τὸ πλήρωμα καὶ θὰ τὸ ἔχῃ ἕτοιμον εἰς τὸν πρῶτον λιμένα εἰς τὸν ὁποῖον θὰ φθάσῃ τὸ ἀτμόπλοιον. Ἐὰν ὁ πλοιοκτήτης εἶναι μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν πῶς θὰ γνωρίζει ἡ ἕνωσις τῶν ἐφοπλιστῶν, ὡς ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὰς ἀνάγκας ἑκάστου πλοίου, διότι τὸ σωματεῖον τοῦτο, δὲν εἶναι κανένα ἵδρυμα ναυτεργατικόν, νὰ κατεβαίνει εἰς τὸν Πειραιᾶ διὰ ν’ ἀσχολῆται μ’ αὐτὰ τὰ ζητήματα, εἶναι σωματεῖον διὰ νὰ προστατεύει τὰ συμφέροντα τῶν μελῶν του ὁσάκις τὸ καλεῖ ἡ ἀνάγκη. Διὰ τοῦτο θέλω νὰ σᾶς εἴπω, μὴ φέρετε καμμίαν ἄλλην τροποποίησιν, ἀφήσατε τὸν πλοίαρχον ἐλεύθερον νὰ κανονίζει αὐτὰ τὰ ζητήματα, μὴ τοῦ ἀφαιρεῖτε τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει διεθνῶς.

§31Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν τὸ ἀφαιρῶ.

§32Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Τοῦ τὸ ἀφαιρεῖτε ὅταν λέγετε νὰ τηλεγραφοῦν οἱ πλοίαρχοι εἰς τὸν Οἶκον τοῦ Ναύτου. Ὁ Οἶκος τοῦ Ναύτου εἶναι ἓν φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα, ἓν φιλανθρωπικὸν κατάστημα, τὸ ὁποῖον στεγάζει τοὺς ναυτεργάτας, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἀπὸ τὰ ἀργοῦντα πλοῖα εἴτε εἰς τὸν Πειραιᾶ εἴτε ἀλλοῦ. Ἔρχονται καὶ εὑρίσκουν ἄσυλον. Συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς νὰ ἐπεμβαίνει καὶ νά διορίζῃ τὸ προσωπικόν, διότι νομίζω εἶναι ἐναντίον καὶ τοῦ Συντάγματος. Εἶναι δὲ καί παράλογον νὰ ἐπεμβαίνῃ ἓν φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα διὰ νὰ κανονίζῃ καὶ νὰ καταρτίζει τὰ πληρώματα, τὰ ὁποῖα θὰ ταξειδεύσουν. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον.

§33Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ ἀφαιρέσω ἀπὸ κανένα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει. Ἐπαναλαμβάνω μόνον ὅτι ὁ πλοίαρχος εὑρίσκεται εἰς τὴν δύσκολον θέσιν μεταξὺ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ μεταξὺ τοῦ πλοιοκτήτου, τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ δυσαρεστήσῃ—διότι ἐξαρτᾶται ὡς πρὸς τὸν μισθὸν καὶ τοῦ πλοίου ἀπὸ τὸν πλοιοκτήτην. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ πρέπει τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν νὰ τὸν βγάλωμεν ἀπὸ τὴν δύσκολον αὐτὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Μὴ θέλετε νὰ πιστευθῇ, ὅτι θέλω καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν. Ἀκριβῶς δι’ αὐτοῦ προτείνω τὸ ἑξῆς: τὴν δευτέραν παράγραφον νὰ τὴν διατυπώσωμεν οὕτω: ὁ πλοίαρχος θὰ εἰδοποιῇ τὸν πλοιοκτήτην, ἢ λιμενικὴ ἀρχὴ τὸν Οἶκον Ναύτου. Ὡς πρὸς δὲ τὴν προτελευταίαν παράγραφον: διὰ τὴν ἐκλογήν, ἀποστολὴν ἀνδρῶν καὶ τὴν ἡμέραν τῆς ἀποστολῆς αὐτῶν δέον νὰ συνεννοεῖται ὁ Οἶκος τοῦ Ναύτου μετὰ τοῦ ἐφοπλιστοῦ ἀπ’ εὐθείας ἢ ἐν ἀδυναμίᾳ τούτου, μέσῳ τῆς ἑνώσεως Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν.

§34Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ. Οὐδεμίαν διεθνὴς νομοθεσία ἔχει τοιαύτας διατάξεις.

§35Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω, ὅτι τοῦτο συμβιβάζει ὅλα τὰ συμφέροντα καὶ ἐξασφαλίζει τὴν τήρησιν τοῦ νόμου χωρὶς νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς τὴν ἐσωτερικὴν διοίκησιν.

§36Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔλαβον τὸν λόγον κυρίως διὰ νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ συγχαρῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν διότι ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παραδόξως ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅτι θέλει τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν. Δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ψηφισθῇ θέτει ὀλίγας κυρώσεις διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος τῆς συνθέσεως τῶν πληρωμάτων, ταὐτοχρόνως δὲ διὰ τοῦ 1 ἄρθρου καταργεῖ τὴν μέχρι σήμερον σύνθεσιν.

§37Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν καταργεῖ καμμίαν σύνθεσιν.

§38Ε. ΜΑΧΑΙΡΑΣ. Ἡ ὀργανικὴ σύνθεσις τῶν πληρωμάτων θὰ γίνεται διὰ διαταγμάτων μετὰ γνώμην τοῦ συμβουλίου τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται ἐκ προσώπων ὅλων τῶν ἀπόψεων καὶ ὅλων τῶν ἀποχρώσεων. Συνεπῶς δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀδικία. Ὁ ὑπὸ ψήφισιν νόμος ἐπιβάλλει κυρώσεις καὶ δὲν εὑρίσκει τοὺς πλοιάρχους νὰ ταξειδεύουν μὲ ἀλλοδαποὺς καί μὲ μαύρους καὶ μὲ ἐλιπεῖ πληρώματα ἀπὸ τοὺς διαφόρους λιμένας τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Δίδει δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν λιμενικὴν ἀρχὴν νὰ μὴ παρέχῃ τ’ ἀποδημητήρια ἔγγραφα ὅταν δὲν εἶναι συμπληρωμένα τὰ πληρώματα. Ἐπίσης ὅταν δὲν ὑπάρχουν ἄνδρες διὰ διαφόρους λόγους, δίδει τὸ δικαίωμα ὁ νόμος νὰ ταξειδεύουν καὶ μὲ ἐλλιπεῖ πληρώματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἐπειδὴ φοβοῦμαι μήπως τὸ νομοσχέδιον δὲν κατορθώσῃ νὰ ψηφισθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν ὥστε νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἀποσύρῃ τὰς τροπολογίας ποὺ ἔκαμεν ἀπόψε ἐντελῶς ἐπουσιώδεις, ὥστε νὰ προφθάσῃ νὰ περάσῃ καὶ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν. Καταλήγω σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν εὐγνωμοσύνην μου.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ διπλωμάτων ἱκανότητος κλπ. ἐν τῷ Ἐμπορικῷ Ναυτικῷ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθὲν μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισιν τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λειτουργίας Σχολῆς Πολέμου ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τὸ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθὲν μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισίν του σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς 8ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ κωδικοποιημένου νόμου 2740 κλπ.» (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ τσιφλικίου «Πάργας» εἰς τὸ νομικὸν πρόσωπον τῆς ὁμωνύμου κοινότητος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Κεντρικοῦ Ταμείου κατὰ χαλάζης καὶ παγετῶν». (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως κατὰ ὀφειλετῶν προσφύγων». Ὁ κ. Ράλλης.

§40Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρόκειται περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου καταργοῦνται αἱ διατάξεις περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως κατ’ ὀφειλετῶν προσφύγων ἐπὶ ζημίᾳ ὅλων τῶν δανειστῶν.

§41Σ. ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ. Πρόκειται περὶ χρεῶν τῶν προσφύγων, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν εἰς τὴν Τουρκίαν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνόμιζα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§43Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅλαι αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐγένοντο ἐκ μέρους τῶν προσφύγων καταδεικνύον, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐμποδίσωμεν τοὺς δικαιούχους νὰ πληρωθοῦν.

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ταύτην τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ πρόσφυγες ἀφῆκαν τὸ ἐνεργητικόν των καὶ τὸ παθητικόν των ἐκεῖ, ἂς τὰ σβύσωμεν ὅλα αὐτά. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐπῆραν ἀποζημίωσιν, δύναται νὰ γίνῃ ἐκτέλεσις μέχρι τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπῆραν. Διὰ τὴν νέαν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησαν ἐδῶ δὲν πρέπει νὰ γίνεται κατάσχεσις.

§45Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ πρότασίς μου ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ἔχουν δικαίωμα οἱ δικαιοῦχοι πρόσφυγες νὰ ἐκτελέσουν κατάσχεσιν ἐπὶ περιουσίας ἐκεῖθεν ἀποκομισθείσης.

§46Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ λέγομεν αὐτό. (ἀναγινώσκει). «ἀπαγορεύεται...». Δηλαδὴ τῆς περιουσίας τῆς κτηθείσης ἐν Ἑλλάδι μετὰ τὴν σύμβασιν τῆς Λωζάννης.

§47Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀνάγκη καὶ νὰ εἴπωμεν. Ἡ ἐξαίρεσις περιορίζεται ἐπὶ τῆς περιουσίας τῆς κτηθείσης μετὰ τὴν σύμβασιν τῆς Λωζάννης. Ἀλλὰ καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς περιουσίας, ἐφ’ ὅσον μέσα συγχέεται ἡ ἀποζημίωσις ποὺ ἐπῆραν, λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι καὶ ἡ περιουσία αὕτη εἶναι κατασχετέα μέχρι τοῦ ποσοῦ τῆς ἀποζημιώσεως.

§48Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τουλάχιστον νὰ κάμητε μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν, ὅτι οἴκοθεν ἐννοεῖται, ὅτι οὐδεὶς περιορισμὸς ὑπάρχει ἐκτελέσεως διὰ τὴν ἐκεῖθεν ἀποκομισθεῖσαν περιουσίαν.

§49Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐννοεῖται ὅτι οὐδεὶς περιορισμὸς ὑπάρχει ὡς πρὸς τὴν ἐκεῖθεν ἀποκομισθεῖσαν περιουσίαν. Ἀπαγορεύεται ἡ ἐκποίησις περιουσίας κτηθείσης μετὰ τὴν σύμβασιν τῆς Λωζάννης, ἐπιτρεπομένης τῆς ἐκτελέσεως μέχρι τοῦ ποσοῦ τῆς ληφθείσης ἀποζημιώσεως.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τροποποιηθέντος σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 4845 περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ νόμου 4642 περὶ ταμείου ἀσφαλίσεως βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ὑφισταμένων διατάξεων περὶ δασμολογήσεως τῶν λιπασμάτων». Ὁ κ. Μπούτης.

§51Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ προσφύγω εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιείκειαν προκειμένου νὰ διέλθω θέμα διὰ τὸ ὁποῖον δὲν παρεσχέθη μὲν ἀρκετὸς χρόνος, δὲν ἔχω δὲ καὶ τὰς εἰδικότητας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον εἰς ἐμὲ ν’ ἀναπτύξω τοῦτο καὶ νὰ ἐνημερώσω τὴν Βουλὴν ἀπὸ ὅλων αὐτοῦ τῶν πλευρῶν. Παρ’ ὅλα ταῦτα, μὴ ἐπιθυμῶν νὰ σᾶς κουράσω εἰσέρχομαι κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸ θέμα. Διὰ τοῦ ὑπὸ τὴν ὑμετέραν κρίσιν νομοσχεδίου, ἡ Κυβέρνησις συνεχίζουσα τὴν προστατευτικήν της πολιτικήν, τὴν φιλαγροτικὴν της πολιτικὴν εἰσάγει νομοθετικὴν μέριμναν διὰ τὰς ὁποίας ἐλπίζει καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτῆς θὰ καταστῇ εὐεργετικωτέρα διὰ τῆς παροχῆς εὐθυνοτέρων λιπασμάτων εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ παρεξήγησις. Δὲν ἐπεδίωξεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ δώσῃ εὐθηνότερα λιπάσματα εἰς τοὺς Γεωργούς. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἐπιδιώκει νὰ ἀποκλείσῃ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ἀγορὰν τὰ ξένα λιπάσματα διὰ νὰ ἐπιτρέψῃ ὥστε ἡ ὑπάρχουσα βιομηχανία λιπασμάτων λάβῃ ὅλην τὴν δυνατὴν ἔκτασιν αὐτῆς σήμερον, ἵνα ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ καταναλισκομένου εἰς τὴν χώραν λιπάσματος διατίθεται ἀπὸ αὐτὴν, καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσερχόμενα. Ἀλλ’ ὅταν ἐσκέφθημεν νὰ κάμωμεν τὴν προστασίαν ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, ἐσκέφθημεν ὅτι δὲν πρέπει αὐτὴ ἡ προστασία νὰ γίνῃ ἀφορμὴ ζημίας εἰς τὴν Γεωργίαν. Καὶ εἴπομεν ὅτι θέλομεν νὰ ὀχυρωθῶμεν, καὶ ὠχυρώθημεν ὅτι δὲν θὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ ἡ σημερινὴ τῶν λιπασμάτων λόγῳ τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν ξένων, καὶ ἡ ἑταιρεία Λιπασμάτων μᾶς εἶπεν, ὅτι ὄχι μόνον τοῦτο ἀναλαμβάνω, ἀλλ’ ἀναλαμβάνω καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι ἐὰν μᾶς ἀποκλεισθοῦν τὰ ξένα λιπάσματα, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐπιδιώξω νὰ πωληθοῦν ἀκριβώτερα τὰ δικά μας, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐλαττώσω εἰ δυνατὸν τὴν τιμήν, ἀναλόγως τοῦ εἴδους τῶν λιπασμάτων. Αὐτὸ τὸ λέγω διὰ νὰ ἐξηγηθῇ ὅτι ὁ σκοπὸς δὲν ἦτο νὰ προστατεύσωμεν τὴν γεωργίαν, διότι τὴν γεωργίαν τὴν προστατεύσαμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ βάμβακος, τώρα προστατεύομεν τὴν βιομηχανίαν, κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ ἀποβῇ ἐπὶ ζημίᾳ τῆς γεωργίας ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ εἰς ὄφελος αὐτῆς, καὶ δικαίως διότι ἡ γεωργικὴ τάξις ἡ τόσον συμπαθής, ἐπὶ μακρὸν χρόνον εὑρίσκετο εἰς τὸ περιθώριον τῆς μερίμνης τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων. Ἀλλὰ σήμερον δὲν δύναται τις ν’ ἀμφισβητήσῃ ὅτι δὲν εἶναι εὐνοϊκὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι φιλαγροτικὴ ἡ παρ’ αὐτῆς τηρουμένη πολιτικὴ ὅταν ἀνασκοπήσῃ κανεὶς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὑπὲρ ταύτης ἔλαβεν, ὅταν ἀνασκοπήσῃ ὅτι ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς τάξεως κατήργησε ἢ μᾶλλον ἀνέστειλε τὸν φόρον τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ἐπὶ διετίαν.

§53Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Ἡ γεωργία κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους εἶναι γνωστὸν ὅτι διέρχεται κρίσιν καὶ χειμάζεται. Εἶναι διάφοροι οἱ λόγοι τῆς κρίσεως. Οἱ πρῶτοι πάντως εἶναι ἔκτακτοι θεομηνίαι αἱ ὁποῖαι ἔπληξαν τὴν χώραν. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἔλαβε διάφορα προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ τῆς γεωργίας, μάλιστα δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐνήσκησεν μεροληπτικὴν πολιτικὴν ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς τάξεως, καὶ ἐλπίζομεν καὶ εὐχόμεθα ὅτι ἡ ἀναστολὴ αὐτὴ θὰ ἀποβῇ μέχρι πλήρους καταργήσεως. Ὅταν ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως ἱδρύθη ἡ γεωργικὴ Τράπεζα ἡ ὁποία ἐπὶ τοσοῦτον ὠφελίμως δρᾷ ὑπὲρ αὐτῆς ὅταν διὰ τὴν γεωργικὴν τάξιν ἀφειδῶς ἐξοδεύεται τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ τὴν καταστολὴν τῶν διαφόρων ἐμφανισθεισῶν πληγῶν τοῦ Φαραώ, τῶν ἀρουραίων καὶ τῶν ἀκρίδων, ὅταν προέβη εἰς τὴν προστασίαν τοῦ σίτου διὰ τῆς γνωστῆς δασμολογικῆς διατάξεως, δὲν εἶναι τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰμὴ μία ἐπὶ πλέον ἐκδήλωσις τῆς φιλαγροτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντίληψις λοιπὸν προστασίας τοιαύτης ἤγαγε τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο ἐν ἄρθρῳ 3 ἡ ἐγχώριος βιομηχανία χημικῶν λιπασμάτων.....(ἀναγινώσκει). Ὁ ἔλεγχος οὗτος ἀσκεῖται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἡ δὲ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπέβαλεν καὶ τροπολογίαν τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω Εὐλόγως ὅμως γεννᾶται ἡ ἀπορία καὶ εὐλογοφανέστερον δύναται νὰ ὑποβληθῇ τὸ ἐρώτημα, πῶς δι’ ἐπιβολῆς δασμοῦ εὐεργετεῖται ἡ γεωργικὴ τάξις τῆς χώρας καὶ πῶς ἡ Κυβέρνησις ἐνοοῦσε τὴν τοιαύτην φιλαγροτικὴν πολιτικὴν της ἐπιβάλλουσα ἐπὶ τοῦ τραχήλου τοῦ γεωργικοῦ κόσμου φόρους; Εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο, κύριοι βουλευταὶ θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν ἀμέσως, ἂν καὶ προηγήθη κατὰ τοῦτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐντὸς τῆς χώρας ἀσκεῖται μεγάλη βιομηχανία παραγωγῆς ἐγχωρίων λιπασμάτων, αὐτὴ δὲ ἑδρεύει ἐν Πειραιεῖ καὶ λειτουργεῖ ὑπὸ τὸ ὄνομα ἑταιρεία χημικῶν Προϊόντων καὶ λιπασμάτων». Ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἱδρύθη κατὰ τὸ 1909, διότι μέχρι τοῦ ἔτους ἐκείνου ἦτο ἄγνωστος ἡ ἰδέα τῶν λιπασμάτων ἐν τῇ χώρᾳ καὶ μόνον ἐν τῇ Κρήτῃ ὑπῆρχεν μία ἐκδήλωσις μικρᾶς τινος ἀντιλήψεως. Κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος ἡ ἑταιρεία παρήγαγεν ὑπὲρ τοὺς 200 τόννους λιπασμάτων καὶ ἤρχισε προπαγανδίζουσα τὸν σκοπόν της καὶ διανέμουσα λιπάσματα καὶ δωρεάν. Ἔκτοτε αὐξάνουσα τὰς ἐγκαταστάσεις της, ἤρχισεν νὰ διαδίδῃ εἰς τὴν χώραν τὰ χημικὰ λιπάσματα. Ἀπὸ τὸ ἔτος τοῦτο μέχρι τοῦ 1923 οὐδεὶς δασμὸς εἶχεν ἐπιβληθῆ καὶ ἡ βιομηχανία αὕτη ἐξηλίσσετο ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς χώρας. Συνεχίζουσα τὰς ἐργασίας της ὑπεβλήθη, ὡς εἶναι γνωστὸν καὶ ὡς εἶναι αὐτονόητον, εἰς ἔξοδα μεγάλων ἐγκατάστασιν καὶ εἰς ἔξοδα προπαγάνδας διὰ νὰ προπαγανδίσῃ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνέστη καὶ ἐλειτούργει. Εἰσήγαγε δὲ εἰς τὴν χώραν τὴν χρῆσιν τῶν γνωστῶν τύπων τῶν λιπασμάτων, εἰς τρόπον ὥστε κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τὸ ὁποῖον διέρρευσεν ἀπὸ τοῦ 1909 μέχρι σήμερον, τὸ ὑπερεικοσαετὲς τοῦτο διάστημα, ἡ βιομηχανία αὕτη παρουσίασεν ἐγκαταστάσεις αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν γνώμην τῶν εἰδημόνων εἶναι αἱ τελειότεραι ἐγκαταστάσεις τῆς ἀνατολικῆς Μεσογείου, αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον ἐπαρκοῦν εἰς ἀπόδοσιν τῶν ἀπαιτουμένων λιπασμάτων διὰ τὴν πλουσίαν λίπανσιν τῆς Χώρας, ἀλλὰ καὶ ὑπεράρκειαν κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Βάσις τῆς βιομηχανίας ταύτης εἶναι ἡ ἐπεξεργασία τοῦ θεϊκοῦ ὀξέος, πρὸς παραγωγὴν τοῦ ὁποίου χρησιμοποιεῖται σιδηροπυρίτης, ὅστις ἐξάγεται εἰς τὰ μεταλλεῖα τῆς Ἑρμιόνης καὶ πρὸ παντὸς τῆς Κασσάνδρας. Εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι μέχρι τοῦ 1923 οὐδεὶς δασμὸς εἶχεν ἐπιβληθῆ ἐπὶ τῶν ὑλῶν ἐκείνων ποὺ εἰσήγοντο ἔξωθεν διὰ τὴν παρασκευὴν καὶ ἀνάμιξιν τῶν λιπασμάτων. Πρῶτον εἰς τὰ 1923 διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος, ὅταν περίπου ἤρχισε καὶ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ξένων λιπασμάτων ὡρίσθη εἰς 50...(ἀναγινώσκει). Ἐν τῇ πράξει ὅμως ὁ δασμὸς δὲν ἴσχυσε. Διότι ἂν ἴσχυε, ἴσχυε μόνον διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ διά τινας μικροκαλλιεργητάς, διότι διὰ τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ τὴν συνεταιριστικὴν ἐν γένει ἐργασίαν ἴσχυεν διάταξις ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς τῶν λιπασμάτων. Ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν συνεταιρισμῶν ἐψηφίσθη διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς 3ης Ἰουλίου 1927. Μετὰ τοῦτο ὅμως ἐψηφίσθη ἄλλος νόμος ὅστις κατήργησε καὶ πᾶσαν ἀτέλειαν. Ἴσχυσε δὲ ὁ προστατευτικὸς δασμὸς μέχρι τοῦ Μαρτίου τοῦ 1929, ὅτε ὁ νόμος 4053 ἀπήλλαξε τοῦ δασμοῦ τοὺς συνεταιρισμούς. Τέλος δὲ διὰ τελευταίου νόμου ἐθεσπίσθη ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἡ καθολικὴ ἀτέλεια. Ἀναμφισβητήτως, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις προβαίνουσα εἰς τὴν ἀτέλειαν αὐτὴν ὑπελόγισεν εἰς τὴν ταχυτέραν καὶ εὐρυτέραν διάδοσιν τῶν λιπασμάτων. Ἄς ἐξετάσωμεν ὅμως κατὰ πόσον αἱ προβλέψεις, αἱ ἐλπίδες τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοιούτου σκοποῦ ὁρμηθεῖσαι, ἐπαλήθευσαν καὶ ἐπραγματοποιήθησαν. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὰ συμβάντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀντελήφθησαν γενόμενα εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὰ λιπάσματα προσεφέρθησαν καὶ εἰς ὑψηλοτέρας τιμάς, καὶ ἡ κατανάλωσις τῶν λιπασμάτων ἀντὶ νὰ αὐξηθῇ ὡς θὰ ὤφειλεν, ἐμειώθη.

§54ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀκριβές, κ. συνάδελφε.

§55Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Θὰ σᾶς δείξω στατιστικὸν πίνακα, κ. συνάδελφε, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ πεισθῆτε, ὅτι εἶναι ἀκριβέστατον. Φυσικὸν εἶναι προϊόντος τοῦ χρόνου νὰ προάγεται καὶ ἡ διάδοσις τῶν λιπασμάτων καὶ ἡ κατανάλωσις αὐτῶν, τόσον μᾶλλον καθ’ ὅτι μετὰ τὴν ἐθνικὴν καταστροφὴν ὁ γεωργικὸς κλῆρος ἐμειώθη καὶ συνεπῶς εἴχομεν ἀνάγκην νὰ ἐνισχύσωμεν τοῦτον χημικῶς, νὰ ἐνισχύσωμεν τὸ ἔδαφος διὰ νὰ ἀποκτήσῃ μεγαλυτέραν παραγωγήν. Ἀλλὰ τί συνέβη; Ἡ ἀτέλεια αὐτὴ ὡδήγησεν, ἀντὶ ὡς ὄφειλε εἰς τὴν μεγαλυτέραν διάδοσιν καὶ εἰς τὴν εὐθηνοτέραν προσφορὰν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ἐμείωσε τὴν κατανάλωσιν καὶ προσέφερε τὰ λιπάσματα εἰς ὑψηλοτέρας τιμάς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων κακῶν τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησε καὶ τὰ ὁποῖα μετ’ ὀλίγον θὰ σᾶς ἀναφέρω. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν στατιστικὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ ἔτος 1929 κατενεμήθησαν 48 χιλ. τόννοι ἐσωτερικῶς λιπάσματος, ἐξωτερικῶς δὲ 10 χιλ. Κατὰ τὸ 1930 (ἀναγινώσκει). Βλέπομεν λοιπόν, ὅτι ἀντὶ νὰ κάμωμεν μίαν πρόοδον αὔξουσαν, ἔχομεν μίαν πρόοδον φθίνουσαν. Ἐνῷ ἔπρεπε σύν τῷ χρόνῳ νὰ προάγεται ἡ κατανάλωσις τῶν χημικῶν ἐγχωρίων λιπασμάτων, τῶν ὁποίων αἱ πρῶται ὗλαι ἀπηλλάγησαν παντὸς δασμοῦ, βλέπομεν μείωσιν. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρεώθη νὰ ἐξετάσῃ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς ἐμφάνισιν τοῦ φαινομένου αὐτοῦ. Καὶ βεβαίως ἡ γενικωτέρα κρίσις εἶναι λόγος, ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς τὴν μείωσιν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ λόγος· εἶναι καὶ ὁ λόγος ὅτι ἡ ἀτέλεια αὐτὴ ἡ δασμολογικὴ ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς ἐξωτερικοὺς οἴκους νὰ εἰσάγωσι λιπάσματα διὰ τῶν ὁποίων ἠθέλησαν νὰ συναγωνισθῶσι τὰ ἐγχώρια τοιαῦτα. Καὶ ἀντὶ νὰ ἀκολουθήσῃ τιμὰς χαμηλοτέρας, τιμὰς τὰς ὁποίας τῆς ἐπιτρέπουν τὰ οἰκονομικὰ ἐπίπεδα καὶ ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν ἕνεκα τῆς παγκοσμίου ὑπερπαραγωγῆς, ἀντὶ τὰ φαινόμενα αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ νὰ τὰ μεταχειρισθῇ πρὸς παροχὴν εὐθηνοτέρων λιπασμάτων, τὰ μετεχειρίσθη πρὸς πλούτισιν τῶν μεσαζόντων μεταξὺ τῶν ἐργοστασίων τοῦ ἐξωτερικοῦ μέχρι τῶν χειρῶν τοῦ καταναλωτοῦ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἠδύνατο κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ συναγωνισθῶσι τὰ ἐξωτερικὰ λιπάσματα, ἐδημιούργησαν μίαν τάξιν ὄχι εὐχάριστον. Ἐδημιούργησαν νέους τύπους διὰ προσμίξεως καὶ τὰ προσέφεραν εἰς τοὺς γεωργοὺς κατασυκοφαντοῦντες τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, ἔχοντες πράκτορας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπεκάθησαν ἐπὶ τοῦ τραχήλου τῶν διαφόρων ὀργανώσεων....

§56Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θίγετε ὡρισμένον συνάδελφον γερουσιαστὴν καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον αὐτό.

§57Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Οὐδὲ πόρρωθεν εἶχον τοιαύτην σκέψιν. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουν νά συσκοτήσουν τὴν κατάστασιν ἐπωφελούμενοι τῆς ἀγραμματοσύνης, καὶ τῆς μὴ ἀναπτύξεως τῶν γεωργῶν ἐξυφαίνοντες πρὸς κατανάλωσιν τύπους νέους καὶ τοιουτοτρόπως καταστρέφοντες τὴν ἐσωτερικὴν παραγωγὴν καὶ οἱ ὁποῖοι συστηματικῶς θέλουν νὰ ἐμφανίζουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν ὅτι δήποτε τὸ Ἑλληνικὸν ὡς ἀνόθευτον, ἐδημιούργησαν μίαν ἀναρχίαν πνευματικὴν εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς δὲν εἶναι ἀρκούντως προοδευμένος ὥστε νὰ ἔχῃ ἰδίαν κρίσιν καὶ ἰδίαν ἀντίληψιν. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐδημιουργήθη μία ἀτμόσφαιρα ἀπολύτως βλαβερὰ διὰ τὸν γεωργὸν καὶ κατὰ μίαν ἐπίσημον ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ Γενικ. Γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας καταμερίζων τὰ πράγματα, ἐξάγεται δὲν εἶναι μόνον ὅτι συντελοῦν διὰ τῆς συγχύσεως εἰς τὴν μείωσιν τῆς καταναλώσεως τῶν χημικῶν λιπασμάτων ἡ ὁποία ἐπιφέρει καὶ τὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ ἐπέδρασαν καὶ ἐπιβλαβῶς εἰς τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, διότι τὰ μεταχειριζόμενα λιπάσματα ἐρρίπτοντο εἰς ἐδάφη ἀκατάλληλα καὶ συνεπῶς ἡ παραγωγὴ ἦτο ἀπείρως κατωτέρα.

§58Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπεύθυνος ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας.

§59Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας ἂν τὴν προσέξετε, λέγει: Πρέπει τὰ δημοσιεύματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέτρεπον εἰς τὸν γεωργὸν νὰ ἀποβάλῃ τὴν πλάνην καὶ τὰ ὁποῖα θὰ τὸν κάμουν νὰ γνωρίζῃ ποῖα εἶναι τὰ λιπάσματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἦσαν ὠφέλιμα καὶ ποῖα ἦσαν ἐπιβλαβῆ, πρέπει νὰ πληθυνθοῦν. Τὰ ἐπιβλαβῆ ἀποτελέσματα τῆς οὕτω δημιουργηθείσης ἀναρχίας, τά ὁποῖα ἔχουν ἀντίκτυπον εἰς τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν τῆς Χώρας, ἡ ὁποία εἶνε ἡ βάσις τοῦ Ἐθνικοῦ πλούτου, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπὸ τὴν ὑμετέραν κρίσιν νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταί, νὰ θεραπεύσῃ καὶ βεβαίως ἐν τῇ προσπαθείᾳ της ταύτῃ, ὡς ἐξέθηκεν πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔρχεται νὰ προστατεύσῃ διὰ δασμοῦ μίαν ἐγχώριον βιομηχανίαν τῆς ὁποίας αἱ ἐγκαταστάσεις, ὡς σᾶς εἶπεν πρὸ ὀλίγου, καὶ ἡ σημερινὴ κατάστασίς των, τιμοῦν τὴν Ἑλλάδα. Διατρέχει τὸν κίνδυνον νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐχαρακτηρίσθη ἤδη ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τὴν μερίδα ἐκείνην τὴν καταδημαγωγοῦσαν τὸν κόσμον, ὅτι εὐνοεῖ τὰ μεγάλα κεφάλαια. Θὰ ἴδωμεν ὅμως διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅτι ὄχι μόνον δὲν τὰ εὐνοεῖ ἀλλὰ ἐπιφέρει Κρατικὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν κερδῶν τῆς ἑταιρείας. Διὰ νὰ ἀποδείξω, ἐὰν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχω παρὰ νὰ καταδείξω εἰς ἡμᾶς τὰ ἐπικρατοῦντα εἰς τὰς ξένας Χώρας καὶ πρόχειρον παράδειγμα ἔχω τὶ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας Ταρντιὲ κατὰ τὴν 18 Μαρτίου ἐνώπιον τῆς Γεωργικῆς Ἀκαδημίας τῆς Γαλλίας προκειμένου νὰ συζητηθῇ ἡ ἄποψις τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς τῆς Γαλλίας. Ἐπειδὴ ὑπῆρχον γεωργικαὶ τάξεις αἱ ὁποῖαι ἠτιῶντο ὅτι τὰ κέρδη τοῦ ἐμπορίου ἦσαν ὑπερβολικά...

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ Γαλλία δὲν εἶναι αὐτάρκης εἰς παραγωγὴν ἐγχωρίων χημικῶν λιπασμάτων. Ἡ Γαλλία εἰσάγει λιπάσματα. Ὑπάρχει αὐτὴ ἀκόμη ἡ διαφορά, καὶ ἐνῷ εἰσάγῃ, ἐν τούτοις ἐπιβάλει δασμὸν ἵνα προστατεύσῃ τὴν ἀνεπαρκῆ βιομηχανίαν τῶν λιπασμάτων.

§61Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Λέγει λοιπὸν ὁ Ταρτιέ. (ἀναγινώσκει).

§62Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μὴ λησμονεῖτε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ Γαλλία ἔχει τὰς πρώτας ὕλας ἐνῷ ἡμεῖς δὲν τὰς ἔχομεν.

§63Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. (ἀναγινώσκει). Αὐτὰ λέγει ὁ κ. Ταρτιέ. Εἴδομεν, λοιπόν, ὅτι ἡ ἀτέλεια ἤγαγεν ἡμᾶς εἰς τὴν μείωσιν τῆς καταναλώσεως καὶ συνεπῶς καὶ εἰς τὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς. Ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου ποῖοι ἦσαν οἱ λόγοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν μείωσιν ταύτην καὶ εἶπον ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἔξωθι λιπασμάτων καὶ οἱ διάφοροι μεσάζοντες ἐδημιούργησαν μίαν πνευματικὴν ἀναρχίαν καὶ κατάστασιν δισπιστίας τῶν Ἑλλήνων γεωργῶν κατασυκοφαντοῦντες τὰ ἐγχώρια χημικὰ λιπάσματα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν ἡ πλουτοπαραγωγικὴ διαμόρφωσις τῆς Χώρας μας ἦτο ἀρκετή, δὲν θὰ εἶχεν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Θὰ ἦτο δὲ ἀκατανόητον, διότι εἶναι ἀλληλένδετα τὰ συμφέροντα τῆς βιομηχανίας μετὰ τῆς Γεωργίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλέπεται ὅτι, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας δι’ ἐπιτροπῆς συνιστωμένης ὑπ’ αὐτοῦ θὰ ἐλέγχεται ἡ τιμὴ τῶν πρώτων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται ἔξωθεν, τῶν ὑλῶν αἱ ὁποῖα παράγονται ἐσωτερικῶς καὶ σὺν τοῖς ἐξόδοις τῶν ὑλῶν. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν θὰ καθορίζεται ἡ τιμὴ τοῦ χημικοῦ λιπάσματος καὶ ὡς τοιοῦτον θὰ παραδίδεται εἰς τὸν καταναλωτὴν ἀγρότην. Τὰς ἀντιλήψεις ταύτας αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπρότεινε διὰ νὰ μὴ παρέχεται στάδιον δημαγωγήσεως τοῦ γεωργοῦ, ἵνα ὁ γεωργὸς εἶναι σαφῶς καὶ καλῶς πληροφορημένος ποῖον εἶναι τὸ κόστος τῶν τιμῶν ἀντιπροσωπευόμενος ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας συνιστωμένην πρὸς ἔλεγχον τοῦ κόστους τῶν τιμῶν ἐπιτροπὴν νὰ μὴ συμπαρεδρεύῃ καὶ οὐδεὶς ἀντιπρόσωπος τοῦ γεωργικοῦ κόσμου, προτεινόμενος ἀπὸ τὰ γεωργικὰ ἐπιμελητήρια τοῦ διαμερίσματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον κατηνάλωσε καὶ καταναλίσκει τὰ περισσότερα χημικὰ λιπάσματα. Παρὰ τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς τὸ ἀγροτοεργατικὸν κόμμα προέβη εἰς τὴν ἐν τῇ σχετικῇ ἐκθέσει δήλωσίν του καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Τυρνάβου, ὁ ὁποῖος συνέταξε εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας. Δι’ ὅσων ἐξέθηκα κ. βουλευταὶ, δὲν παρέχεται στάδιον παρεξηγήσεως τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιδιώκεται ἡ εὐρυτέρα καὶ ταχυτέρα διάδοσις τῶν χημικῶν λιπασμάτων καὶ ἐξ ἄλλου προστατεύεται μία βιομηχανία τῆς χώρας τῆς ὁποίας ἡ κάμψις θὰ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ἀρκεῖ νὰ σημειώσω ὅτι, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν ἐπραγματοποίησε ἔξοδα περὶ τὰ 75 ἑκατομ. Τὶ θὰ ἐγίνετο λοιπὸν ἐὰν ἐπωφελουμένη ἡ ἐξωτερικὴ εἰσαγωγὴ τῆς πλάνης τὴν ὁποίαν ἐσκεμμένως παρήγαγον εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον ἔκαμεν ὥστε ἡ βιομηχανία αὐτὴ νὰ ἐκάμπτετο ὑπὸ τοῦ τοιούτου ἀθεμίτου συναγωνισμοῦ; Ἡ ἐπάρκεια τῶν βιομηχανιῶν τούτων ἐνδεχόμενον νὰ ὑποτεθῇ ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἡ πρέπουσα νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τὰς λιπαντικὰς τῆς χώρας. Ἐὰν πάρωμεν τὴν μέσην κατανάλωσιν τῶν τριῶν τελευταίων ἐτῶν θὰ ἴδωμεν ὅτι κατηναλώσαμεν 50–60 χιλ. τόννους. Συγκρινόμενον τοῦτο μὲ τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἔχει ἡ γῆ τῆς Ἑλλάδος καὶ ποίας λιπάνσεως ἀκόμη ἔχει ἀνάγκην θὰ ἴδωμεν ὅτι θὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ δεκαπλασιασθῇ ἡ λίπανσις. Ἐγὼ κύριοι, δὲν διάκειμαι συμπαθῶς πρὸς τὸ κεφάλαιον ἐὰν δὲ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ ὑποστηρίξω, τὸ κάμνω ἐκ πεποιθήσεως ὅτι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ παράσχωμεν εἰς τὸν καταναλωτὴν ἀγρότην εὐθυνότερα λιπάσματα. Τοιοῦτον νομοσχέδιον ὑπέβαλε ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν ὑμετέραν ψῆφον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κονδύλης.

§65Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέτομεν ὑπὸ συζήτησιν τὰς προθέσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος καλῇ τῇ πίστει ἐπιδιώκει τὴν ἐνίσχυσιν τῆς βιομηχανίας τῆς χώρας. Περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία καὶ ἡμεῖς πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἀποβλέπομεν. Ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει ἔγκειται ἐν τούτῳ: ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζει ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο θὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς ἀντὶ πάσης θυσίας ἐνισχύσεως τῆς ἑταιρείας λιπασμάτων ἐνῷ ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ βλάπτει τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Εἶναι λυπηρὸν τῇ ἀληθείᾳ διότι τὸ πρᾶγμα δὲν ἐμελετήθη περισσότερον διότι καὶ νομάρχαι τῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι καταναλίσκουν λιπάσματα δὲν διετάχθησαν νὰ ἐξετάσουν ἂν ἡ εἰσαγωγὴ λιπασμάτων συμφέρει εἰς τὴν γεωργίαν μας ἢ ὄχι. Ἐὰν ἐξητάζοντο οἱ ἀγρόται θὰ εἴχομεν μίαν ἔγκυρον ἀπόδειξιν περὶ τοῦ τί εἶναι προτιμώτερον, νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας ὅπως καταστήσωμεν οὐσιαστικῶς μονοπώλιον αὐτῆς τὸ ἐμπόριον τῶν λιπασμάτων ἐν τῇ χώρα μας, ἢ νὰ ἀφίσωμεν ἐλεύθερον τὸν συναγωνισμόν. Ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ καταψηφίσωμεν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, διότι φρονοῦμεν ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐξυπηρετοῦνται τὰ συμφέροντα τῶν γεωργῶν ἀλλὰ τοὐναντίον καταστρέφονται ταῦτα, θ’ ἀναπτύξωμεν δι’ ὀλίγων ἐπὶ ποίων ὑπολογισμῶν βασίζομεν τὴν γνώμην μας. Ἡ ἑταιρεία λιπασμάτων ἔτυχε καὶ εἰς τὸ παρελθὸν προστασίας τοῦ Κράτους. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Δικτατορικοῦ καθεστῶτος ἐνομοθετήθη προστατευτικὸς δασμὸς ὑπὲρ αὐτῆς. Βραδύτερον τὸ Κράτος παρέσχε τὴν ἐγγύησίν του εἰς τὴν ἑταιρείαν διὰ νὰ συνάψῃ ἕνα μεγάλο δάνειον. Καὶ ἡ ἑταιρεία ἔναντι τῆς ἐγγυήσεως αὐτῆς παρητήθη τῆς δασμολογικῆς προστασίας.

§66Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ τὸ ὅτι παρητήθη τῆς δασμολογικῆς προστασίας ἐκ τοῦ λόγου τῆς παροχῆς τῆς ἐγγυήσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν. Ἐν τοσούτῳ ἡ τότε Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἄρσιν τῆς φορολογίας. Τότε ἡ πολιτική μας ἦτο αὐτὴ: νὰ ἀφήσωμεν ἐλεύθερα τὰ ξένα λιπάσματα διότι ἐνομίζαμεν ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον τῶν γεωργῶν...

§67Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἴπατε: θέλω νὰ προστατεύσωμεν τὴν βιομηχανίαν ἀλλὰ καὶ σᾶς τοὺς ἀγρότας νὰ μὴ ἀφίσωμεν ἀπροστατεύτους καὶ ἀφήνω τὰ ξένα λιπάσματα ἐλεύθερα.

§68Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἦτο κρίσις τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ ἦτο πολιτικὴ παράλληλος, ἔτσι ὅπως ἀκριβῶς τὸ λέτε.

§69Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον ἐπιβάλλεται ἀπαγορευτικὸς δασμὸς εἰς τὰ ξένα λιπάσματα καὶ καθιεροῦται ἀκριβῶς τὸ μονοπώλειον τοῦτο τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Ἡ εἰσαγωγὴ ξένων λιπασμάτων θὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ. Βεβαίως ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ αὐτῶν καὶ μόνον, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ καταστραφοῦν τὰ συμφέροντα μερικῶν ἐμπόρων ἢ μερικῶν βιομηχάνων δὲν θὰ ἐνδιαφερόμεθα καὶ τόσον πολύ. Ἀλλὰ παρ’ αὐτὰ τὰ συμφέροντα ὑπάρχουν τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῶσιν μετὰ μεγαλυτέρας προσοχῆς. Νὰ ἐξετασθῇ δηλαδὴ ἂν ἡ πολιτικὴ αὐτὴ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν λιπασμάτων εἰς τὴν χώραν μας καὶ συνεπῶς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας, ἢ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς καταναλώσεως καὶ συνεπῶς εἰς ζημίαν ἀνυπολόγιστον αὐτῆς. Ὑπεστηρίχθη ἡ παράδοξος ἄποψις ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ συναγωνισμοῦ θὰ πωληθοῦν εὐθηνότερα τὰ λιπάσματα Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω αὐτὴν, ὁσονδήποτε καὶ ἂν προσεπάθησα νὰ εἰσέλθω εἰς τήν οὐσίαν τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπέσουν αἱ τιμαὶ ὅταν ἕνα ἐμπόρευμα πωλεῖται μονοπωλιακῶς καὶ νὰ εἶναι ὑψωμέναι αἱ τιμαὶ ὅταν ὑπάρχῃ ὁ ἐμπορικὸς συναγωνισμός; Δύναται βεβαίως ἡ διαφήμισις, ἡ προσπάθεια πρὸς διάδοσιν τῶν ξένων λιπασμάτων νὰ ἐπιβαρύνῃ αὐτά, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι τὰ ξένα λιπάσματα θὰ δίδωνται ἀκριβώτερα, ἐφόσον σήμερον πωλοῦνται καταπληκτικῶς εὐθηνότερα ἀπὸ τὰ προϊόντα τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Προεβλήθη ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ὑπὸ τῶν γεωργῶν προτιμῶνται τὰ ξένα λιπάσματα, διότι δωροδοκοῦνται οἱ πρόεδροι τῶν συνεταιρισμῶν. Εἶναι πιθανὸν νὰ συμβαίνουν καὶ τοιαῦται ἐπιβλαβεῖς συναλλαγαί, ἀλλὰ τὸ οὐσιαστικὸν γεγονὸς εἶναι, ὅτι μέχρι τοῦδε τὰ λιπάσματα τὰ ξένα ἐδίδοντο εἰς τοὺς Ἕλληνας παραγωγούς κατὰ πολὺ εὐθηνότερα ἀπὸ ὅτι ἐδίδοντο ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας. Δυνάμεθα νὰ φέρωμεν ἕνα ἄλλο παράδειγμα διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι προωρισμένον νὰ βελτιώσῃ τὰς τιμὰς τῶν λιπασμάτων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, λέγεται ὅτι θὰ καθιερωθῇ ὁ ἔλεγχος τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ ταυτοχρόνως διὰ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου τώρα ἐπιβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ὑποτιμήσῃ κατὰ 50 μὲν δραχμὰς τὸν τόνον τῶν φωσφοκαλιούχων λιπασμάτων καὶ κατὰ 150 τὰ ἀζωτοφωσφοκαλιοῦχα. Ἀλλὰ πῶς γίνεται ὁ ὑπολογισμὸς τῆς τιμῆς αὐτῆς; Γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων ἀναμφισβητήτων ἢ ἐπὶ τῇ βάσει ἐκείνων ποὺ παρέχει αὐτὴ ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία; Διότι ἀφοῦ καθιεροῦται ἕνα μονοπώλιον πρέπει τὸ Κράτος νὰ καθορίζῃ ἑκάστοτε καὶ τὰς τιμὰς τῶν λιπασμάτων. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν γίνεται. Ὑπάρχει μία ἐγκύκλιος τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας τοῦ 1928 ἡ 43 862 διὰ τῆς ὁποίας καθορίζεται ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ὁρίζωνται αἱ τιμαὶ λιπασμάτων.

§70Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν καὶ τότε τὸ δικαίωμα νὰ καθωρίζωμεν τὰς τιμάς;

§71Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Δηλαδὴ συστάσεις πρὸς τοὺς γεωργοὺς νὰ μὴ ἐξαπατῶνται ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους. Εἶναι ὁδηγίαι αἱ ὁποῖαι λέγουν καθαρὰ ὅτι αἱ τιμαὶ ἀναγράφονται εἰς περιοδικὸν ξένον τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τῆς τιμῆς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς καὶ ὅπως γνωρίζετε βεβαίως τὰ 95% τῶν πρώτων ὑλῶν καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἑταιρεία τὶς φέρνει ἀπ’ ἔξω.

§72Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, τὰ 80% εἶναι ἐγχώρια καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι εἶναι πρῶται ὗλαι διότι μόνον τὰ 20% ἀντιπροσωπεύουν τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα.

§73Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Λοιπὸν ἡ ἐγκύκλιος αὕτη καθορίζει καὶ λέγει: αἱ τιμαί. (ἀναγινώσκει)... καὶ λέγει κατόπιν: ὑπολογίζεται πρὸς 370 δραχ. Δὲν εἶχε σταθεροποιηθεῖ ἀκόμη. (ἀναγινώσκει)... κάμωμεν λοιπὸν ἕναν λογαριασμὸν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ὅρων ποὺ ἔχει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ τὸ βιβλίον ποὺ ἔχω ἐδῶ τῆς 1 Ἰουνίου 1931 καὶ βλέπομεν ὅτι τὰ λιπάσματα εἰς τὴν Ἀμβέρσαν εἶχαν τὰς κάτωθι τιμάς...

§74Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ μόνη μου ἀντίρρησις εἶναι αὐτὴ: νὰ μὴ φέρετε τὰς τιμὰς τοῦ ζωϊκοῦ λιπάσματος τῆς Χιλῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν πρόκειται περὶ ζωϊκοῦ λιπάσματος. Ἐδῶ πρόκειται περὶ χημικοῦ.

§75Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον καὶ αὐτὰ ἔχουν τοιαῦτα συστατικά...

§76Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν συζητοῦμεν ἐὰν τὰ ἄλλα εἶναι προτιμώτερα. Δὲν πρόκειται περὶ ζωϊκῶν λιπασμάτων.

§77Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βάζουμε εἰς τὰ χημικὰ λιπάσματα ἀπὸ ποῦ τὰ πέρνουμε;

§78Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐταὶ εἶναι ὀργανικαὶ οὐσίαι, εἶναι τὸ Γουανὼ τῆς Χιλῆς.

§79Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶναι ἀπὸ τὰς ἐπιστρώσεις τοῦ Νίτου.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι, ὄχι. Εἶναι ζωϊκὰ λιπάσματα.

§81Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἔχομεν «Ἄζωτον. (ἀναγινώσκει).

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν; Τὸ νῖτρον τῆς Χιλῆς εἰσάγεται ἀτελῶς, δὲν τὸ ὑποβάλομε εἰς φυρολογίαν. Μόνον ὅταν εἰσέρχεται ἐν ἀναμείξει μὲ τὰ φωσφωροῦχα ἅλατα τότε μόνον πίπτει εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§83Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, διότι δὲν φορολογοῦνται ὅλα τὰ εἴδη τῶν λιπασμάτων, ἀλλὰ φορολογεῖται ἕνα ἀπαραίτητον εἶδος τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν ἀνάμιξιν.

§84Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Ὅλαι αἱ πρῶται ὗλαι αἱ ὁποῖαι δὲν παράγονται εἰς τὴν χώραν ἀλλὰ εἰσάγονται ἀπὸ ἔξω, δὲν φορολογοῦνται.

§85Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν ὑπολογισμὸν «ὁ Τύπος 4–12–3 ὁ ὁποῖος εἶναι διὰ τὰ σιτηρά. (ἀναγινώσκει). Ἐὰν προσθέσωμεν καὶ τὰ ἔξοδα μὲ τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, 480 δραχ. ἐξαιρουμένου τοῦ φόρου καὶ τοῦ κέρδους 10% ἀνέρχεται ὁ τόννος εἰς 2.056.78. Ἔπρεπεν λοιπὸν νὰ πωλῆται ὁ 4, 12, 3 διὰ νὰ βγάζῃ καὶ ἡ ἑταιρεία καὶ νὰ ἐξυπηρετεῖται καὶ ἡ γεωργία 2,056,78 καὶ ἐν τούτοις πωλεῖται 2,440 δραχ.

§86Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς δώσω εἰς αὐτὸ ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ θεωρήσω ὅτι εἶναι πλέον ἐπίσημοι, ὡς προερχόμενοι ἐξ ἐπισήμου πηγῆς, ἐνῷ αὐτοὶ τοὺς ὁποίους ἔχετε δὲν εἶναι ἐπίσημοι.

§87Γ. ΚΟΝΔΥΛΗΣ. (ἀναγινώσκει). Συνεπῶς ἐὰν τώρα ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην νὰ ἴδῃ ψηφιζόμενον τὸ νομοσχέδιον προβαίνει εἰς ἐκποιήσεις τόσον μηδαμινὰς αἱ ὁποῖαι θὰ ἀφίνουν ἕνα κέρδος ὑπερβολικὸν, φαντασθῆτε τὶ πρέπει νὰ περιμένωμεν ὅταν θὰ γίνῃ ὁ νόμος αὐτὸς καὶ ὅταν ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ ἔχῃ πλέον ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους διὰ τὰ πράγματα αὐτά. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν καλλίτερον νὰ δημιουργήσῃ τὸ μονοπώλειον, ἂς φέρῃ τοὐλάχιστον ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ καθωρίζῃ σαφέστερον καὶ ἀκριβέστερον ἐπὶ τῇ βάσει ποίων στοιχείων πρέπει νὰ καθορίζονται κάθε 15 ἡμέρας ἢ κάθε μῆνα αἱ τιμαὶ τῶν λιπασμάτων, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία δέσμευσις καὶ διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ διὰ τὴν βιομηχανίαν. Διὰ νὰ μὴ παρουσιασθῇ, ὅπως ἄλλοτε εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ ἄρτου ὅπου ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δελτίου τῶν ἀλευροβιομηχάνων καθωρίζετο ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου, καὶ νὰ μὴ μᾶς καθορίζῃ πάλιν τὰς τιμὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δελτίων τῶν βιομηχάνων. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξασφαλισθοῦν τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν δὲν θὰ εἴχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν ἀπολύτως, ἀλλὰ νομίζομεν ὅτι τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν δὲν ἐξασφαλίζονται καθόλου διὰ τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, καὶ δὲν ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ καὶ δὲν ζητήσῃ διὰ τῶν νομαρχῶν πληροφορίας σαφεστέρας περὶ τοῦ ποῖον σύστημα ἐξυπηρετεῖ τὸν γεωργικὸν κόσμον, ἐὰν λέγω δὲν γίνουν αὐτά, τότε ἡμεῖς θὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§89Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Προκειμένου περὶ βιομηχανίας ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε θὰ ἐχρησιμοποίῃ γεωργικὰ προϊόντα ἡ προστασία αὐτῆς βεβαίως θὰ ἐτύγχανε πάσης ὑποστηρίξεως καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν. Προκειμένου ὅμως περὶ βιομηχανίας ἡ ὁποία, ὅπως ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας ἀσχολεῖται καὶ εἰς ἄλλας ἐργασίας πλέον τῆς καθαρᾶς παραγωγῆς λιπασμάτων, συναφεῖς, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι τῆς ἀποδίδουν ἰδιαίτερον κέρδος, πρέπει ν’ ἀποβλέψῃ ἡ Κυβέρνησις πρὸ παντὸς εἰς τὴν ἐξασφάλισιν εὐθυνῶν λιπασμάτων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο. Προβλέπεται εἰς αὐτὸ ὅτι ἐκτὸς τῆς ὑποτιμήσεως ἡ ὁποία θὰ γίνῃ κατόπιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου καὶ τῶν ἀτελειῶν αἱ ὁποῖαι θὰ δίδωνται εἰς τὴν ἑταιρείαν ἑκάστοτε, θὰ ρυθμίζεται ἡ τιμὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διεθνῶν τιμῶν τῶν πρώτων ὑλῶν. Ὅταν συνεζητεῖτο, κ. Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῶν βιομηχανικῶν ὑλῶν, ἐὰν ἔπρεπε εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ χορηγηθῇ ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους διὰ τὸ δάνειον τῶν 600 χιλ. λιρῶν ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ὁ πίναξ τῶν πρακτορείων της, τῶν ὑποκαταστημάτων της, τῶν μισθῶν τοὺς ὁποίους δίδει διότι εἶχον τὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ κάμνει μεγάλην σπατάλην εἰς προσωπικόν, εἰς παροχὰς καὶ εἰς πολιτικὴν ἀκόμη.

§90Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ξεύρετε ὅτι ἐὰν γίνεται σπατάλη καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν δὲν γίνεται βέβαια ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως.

§91Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Τὸ ξεύρω καὶ τὸ δηλῶ, κύριε Πρόεδρε...

§92Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν λέγω ὅτι γίνεται.

§93Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἀπ’ ἐναντίας ἐγὼ λέγω ὅτι γίνεται καὶ τὸ ἀποδεικνύω. Ἔχω τὴν εὐθύνην τῶν λόγων μου. Δὲν ἀνῆλθον ποτὲ εἰς τὸ βῆμα τοῦτο διὰ νὰ διαψευσθῶ εἰς τίποτε. Κατέθεσα, λοιπόν, μίαν ἐρώτησιν διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ ὁποία περιεῖχε δέκα ἐρωτήματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἐκρίναμεν κατὰ πόσον ἡ προστασία αὐτὴ εἶναι χορηγητέα. Ἀλλὰ σήμερον τὸ ζήτημα μεταβάλλει ὄψιν. Σήμερον πρέπει νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν ἄλλην πλευρὰν ἡ ὁποία μᾶς ἐνδιαφέρει περισσότερον. Ὀρθὴ βέβαια κατ’ ἀρχὴν εἶναι ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ προστατευθῇ ἡ βιομηχανία ἡ ὁποία ἔχει τόσην ἔκτασιν, ἀλλὰ ἂς τὸ βάλωμεν εἰς τὴν ζυγαριὰ καὶ μὲ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει περισσότερον, μὲ τὴν πλευρὰν τῆς παροχῆς εὐθυνῶν λιπασμάτων. Μονοπώλειον βέβαια γίνεται εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν.

§94Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς;

§95Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐν τῇ οὐσίᾳ, διότι διατιμῶνται τὰ προϊόντα.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθ.) Νὰ μὴ λέγωμεν μονοπώλησιν, διότι μονοπώλιον σημαίνει ὅτι ἕνας ἄνθρωπος ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν δουλεία. Ἐδῶ ἀποκλείομεν πραγματικῶς τὰ ξένα λιπάσματα διότι ὁ δασμὸς εἶναι κατ’ οὐσίαν ἀπαγορευτικὸς Δὲν δίδομεν ὅμως μονοπώλειον ὑπὲρ μιᾶς ἑταιρείας. Ὅταν ἀναπτυχθῇ ἡ χρῆσις λιπασμάτων ὥστε ἡ Ἑλληνικὴ γῆ νὰ ἐμπλουτίζεται κατ’ ἔτος ὄχι μόνον μὲ 50 χιλ. τόννους, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα κάθε ἄνθρωπος ν’ ἀνοίξῃ κατάστημα κατασκευῆς ἐντοπίων λιπασμάτων. Δὲν δίδομεν λοιπὸν μονοπώλιον ὑπὲρ ἑνὸς προσώπου. Ἀπαγορευτικὸν δασμὸν βάζομεν, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν ἀλλ’ ὄχι χάριν μονοπωλίου.

§97Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι μὲ τὰς ἐνισχύσεις τὰς ὁποίας δίδομεν εἰς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνισχυθῇ καὶ ἄλλη, κατ’ οὐσίαν εἶναι μονοπώλιον διότι, ἀφοῦ εἰς αὐτὴν κάμνομεν τοιαύτας παροχὰς πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθῇ καὶ ἄλλη παραλλήλως καὶ νὰ τὴν συναγωνισθῇ. Δυνατὸν ὁ ὅρος νὰ μὴν εἶναι ἀκριβὴς οἰκονομικῶς, πραγματικῶς ὅμως εἶναι ἀκριβής. Ἀφοῦ τῆς δίδουμεν τοιαῦτα μέσα ὥστε νὰ ἐπεκταθῇ καὶ νὰ λειτουργήσῃ, ἀποκλείεται ἐκ τῶν ὑφισταμένων ὅρων νὰ γίνῃ συναγωνισμός.

§98Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κάμωμεν συναγωνισμόν. Ἄν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν εἰς εὐθυνὰς τιμὰς τὰ λιπάσματα διατί ὄχι;

§99Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐξεταστέον. Ἀσφαλίζονται τὰ εὐθυνὰ λιπάσματα; Ἐγὼ φρονῶ ἀπὸ τὴν μελέτην τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἰδίᾳ τοῦ ἄρθρου 3 ὅτι δὲν ἀσφαλίζονται. Δὲν ἔχομεν μόνον τὸ προηγούμενον τοῦ σίτου εἰς τὸ ὁποῖον κατήντησεν ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου νὰ κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δελτίων τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦσαν νὰ ἐξακριβώσουν οὐδ’ αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ἔγιναν τὰ περίφημα ἐκεῖνα «λάθη». Ἐδῶ δὲν λέγετε εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὅτι θὰ τῆς ἐπιβάλετε τὴν διατίμησιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ βιομηχανικοῦ κόστους. Διότι θὰ μᾶς παρουσιάζῃ δύο λογαριασμοὺς, κ. Πρόεδρε. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἕνα λογαριασμὸν τῶν βιομηχανιῶν τῆς ἐγκαταστάσεως ἢ τῶν γενικῶν της ἐξόδων καὶ θὰ σᾶς εἴπῃ μοῦ ἐζήτησαν οἱ ἐργάται αὔξησιν ἡμερομισθίων μοῦ ἐζήτησαν οἱ ὑπάλληλοι αὔξησιν μισθῶν.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἂν τὸ Κράτος θεωρῇ ὅτι αἱ περιστάσεις, αἱ κοινωνικαὶ ἀντιλήψεις ἐπιβάλλουν νὰ αὐξηθοῦν τὰ ἡμερομίσθια, θέλετε νὰ μὴ τὸ λάβωμεν αὐτὸ ὑπ’ ὄψει;

§101Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐπειδὴ ὑποχρεοῦσθε νὰ τὸ λάβετε σᾶς λέγω ὅτι ἐξαρτᾶται ἑκάστοτε τὸ κόστος τῶν λιπασμάτων ἀπὸ τοὺς λογαριασμοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς παρουσιάζωνται ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν—καὶ θὰ σᾶς παρουσιάσῃ αὔριον καὶ λογαριασμὸν προπαγάνδας, διαφημίσεως κλπ. Αὐτὰ τὰ πράγματα, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξελέγχωνται.

§102Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἄριστα, δυνατὸν νὰ ἐξελέγχωνται.

§103Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἡμεῖς τοὐναντίον πιστεύομεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξελέγχωνται καὶ μάλιστα μὲ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας.

§104Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ἑταιρεία ἔχει ὡρισμένους τύπους. Σᾶς λέγει, ὅτι αὐτοὺς τοὺς τύπους θὰ τοὺς διαθέτῃ κατὰ τόσον ὀλιγώτερον. Εἰς περίπτωσιν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ τιμαὶ τῶν πρώτων ὑλῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν θὰ μεταβάλωνται θὰ μεταβάλωνται καὶ αὐτῶν αἱ τιμαί. Ἐὰν κοστίζουν ἀκριβώτερα, βεβαίως, θά τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψει. Αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι δεδομένα, εἶναι «στανταλιζέ».

§105Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω, κ. ὑπουργέ, εἰς τὸ νὰ καταρτισθῇ μία εἰδικὴ ὑπηρεσία διὰ τὸν ἔλεγχον. Ἔχομεν σήμερον τοὺς γεωπόνους καὶ ὁ ἕνας βγάζει τὴν Α ἐγκύκλιον, ὁ ἄλλος τὴν Β καὶ τοιουτοτρόπως ὁλόκληρος ἡ παραγωγὴ τῆς Μακεδονίας ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν ἔβγαλεν ἕνας γεωπόνος περὶ Χρήσεως ὡρισμένου τύπου λιπασμάτων, ὁ ὁποῖος δὲν ἥρμοζε ἐκεῖ (;)...

§106Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Σήμερον ἔχομεν τὰς τιμὰς τῆς παραγωγῆς καὶ ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅταν ἔχωμεν τὰ δεδομένα καὶ κατὰ τῆς διατιμήσεως, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ καταβιβάσῃ τὰς τιμὰς ἀπὸ 50 ἕως 150 δρχ. Ὁ ἔλεγχος θὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κόστους τῶν ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἔξω.

§107Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἔχομεν πικρὰν πεῖραν τοῦ ἐλέγχου τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι εἰδικῶς κατηρτισμέναι. Προχθὲς ὁ συνάδελφος ὁ κ. Σακκαλῆς, εἶπεν ὅτι πληρώνομεν δίδακτρα εἰς τὴν ἑταιρείαν Μακρῆ, τὰ ποσοστὰ διὰ τάς ὑπηρεσίας. Δὲν πρέπει νὰ πληρώσωμεν δίδακτρα καὶ δι’ αὐτό.

§108Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν αὐτὸ ποῦ λέγετε καὶ ἠρώτησα τὴν ὑπηρεσίαν μας διατὶ νὰ μὴ δεχθῶμεν αὐτό, διατὶ νὰ μὴ ὁρίσωμεν ὅτι αἱ τιμαὶ καθορίζονται ἑκάστοτε μὲ τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἀντίστοιχα λιπάσματα πωλοῦνται εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὸ Βέλγιον ἠρώτησα τὴν ὑπηρεσίαν καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν συμφέρει νὰ τὸ βάλωμεν οὕτως, διότι θὰ ἀκυρώσωμεν τὴν σύμβασιν μὲ τὴν ἑταιρείαν, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσάγομεν ἡ ἑταιρεία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὰ πωλῇ τὰ λιπάσματα της 50 ἕως 150 δρχ. καὶ τὸ περισσότερον ποὺ ἐφαρμόζεται εἶναι ἡ δευτέρα διάταξις παρὰ ἡ πρώτη, διότι τὰ λιπάσματα τῆς ἑταιρείας εἶναι τῆς δευτέρας ποιότητος—ὄχι τοῦ καλλίου—θὰ ἴδητε ὅτι θὰ τὰ πωλῇ εἰς τὰς ἰδίας τιμὰς, διότι ἄλλωστε ἂν καὶ δὲν ἐπιδιώκωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου κυρίως τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς, ἐπετύχαμεν αὐτὸ συγχρόνως. Ἐγὼ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω ὕστερα, διότι δὲν εἶναι κανεὶς ἀπὸ σᾶς πληροφορημένος ὅπως ἐγὼ μὲ πληροφορίας ἐπισήμους, δεδομένου ὅτι οὔτε καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος —ὅταν θὰ σᾶς δώσω τὰς πληροφορίας μετ’ ὀλίγον θὰ ἴδητε ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς—ἔχει δίκαιον λέγων ὅτι τὰ ξένα λιπάσματα πωλοῦνται εὐθηνότερα. Ἡ ἀρχή τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν τιμῶν τῶν διεθνῶν, ἡμεῖς ἐπετύχομεν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν δηλαδὴ ἐν Ἑλλάδι θὰ εἶναι ἠλαττωμέναι καὶ θὰ διατηρήσωμεν αὐτὸ τὸ καθεστώς. Ἐκτὸς ἂν αἱ πρῶται ὗλαι μεταβάλωσι αὐτὰς τὰς σημερινὰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἄν μεταβάλωσι εἴτε πρὸς τά ἄνω εἴτε πρὸς τὰ κάτω. Λοιπὸν ὀρθὴ εἶναι ἡ παρατήρησις τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰ βιομηχανοποιημένα προϊόντα. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἐξεσφαλίζομεν τὴν πώλησιν τῶν λιπασμάτων εἰς μικροτέρας τιμάς.

§109Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου θὰ μείνῃ ἡ αὐτή, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐλάχιστον ὅριον. Ἀλλὰ ἐν περιπτώσει αὐξήσεως;

§110Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουρλούμης, ὁ ὁποῖος ἔχει πλέον προσφάτους τὰς ἐμπορικὰς γνώσεις, διότι ἐγὼ ἔπαυσα τὸ ἐμπορικόν μου στάδιον πρὸ 49 ἀκριβῶς ἐτῶν, σᾶς λέγει ὅπως καὶ ἐγώ: δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἔρευναν τῶν γενικῶν ἐξόδων οὔτε τῶν ἡμερομισθίων, οὔτε εἰς τὸ ἓν οὔτε εἰς τὸ ἄλλο. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξετάσωμεν, τὴν πρώτην ὕλην ὑπὸ τὸ σημερινὸν καθεστὼς τῶν διεθνῶν τιμῶν: ὑπάρχει αὔξησις ἢ μείωσις; Καὶ νὰ τὰς παρακολουθήσωμεν. Θὰ εἴπητε: καὶ πῶς ἐκθέτετε εἰς κίνδυνον τὴν ἑταιρείαν, ἂν τὰ ἡμερομίσθια αὐξηθοῦν πάρα πολύ; Δὲν ὑπάρχει φόβος εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς νὰ πληρώνωμεν μεγαλείτερα ἡμερομίσθια ἡμεῖς ἐδῶ παρ’ ὅσα πληρώνουν εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ Βέλγιον.

§111Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δέχεται νὰ ἀναγραφῇ αὐτό, ὅτι δὲν ὑπολογίζεται εἰς τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας καθορίζει τὸ νομοσχέδιον εἰ μὴ τὸ minimum καὶ τὸ maximum; δέχεται νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν θὰ ὑπολογίζεται οὐδαμῶς αὔξησις γενικῶν ἐξόδων;

§112Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ὑπάρχει λόγος, διότι τροποποίησις τοῦ τιμολογίου δὲν δύναται νὰ γίνῃ παρὰ μόνον ἂν ὑπάρχῃ μεταβολὴ τιμῶν τῶν συνθετικῶν στοιχείων. Δὲν ἐνδιαφέρει τίποτε ἄλλο τὴν Κυβέρνησιν.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἴμεθα σαφεῖς. Θὰ πάρωμεν ὡς βάσιν τὰς σημερινὰς τιμὰς καὶ ἐπ’ αὐτῶν θὰ βασισθῶμεν, καὶ ἂν αἱ σημεριναὶ διεθνεῖς τιμαὶ τῶν συνθετικῶν στοιχείων, ὅπως τὰ ὠνόμασεν παραστατικώτερον ὁ συνάδελφος μου κ. Βουρλούμης μεταβληθοῦν πρὸς τὰ ἄνω ἢ πρὸς τὰ κάτω, τότε μόνον θὰ ἐπέρχεται μεταβολὴ χωρὶς νὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὰ γενικὰ ἔξοδα.

§114Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπειδὴ εἴπατε πῶς θὰ γίνεται ὁ ἔλεγχος, σᾶς λέγω, ὅτι τὰ συνθετικὰ στοιχεῖα εἶναι τόσον γνωστὰ εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ εἰς ὅλα τὰ χρηματιστήρια, ὥστε δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀνοίξετε τὸ πρῶτον περιοδικὸν καὶ θὰ ἴδετε ὅτι ὁ σιδηροπυρίτης ἔχει τόσον, τὸ θεῖον ἔχει τόσον καὶ ὅλας τὰς τιμὰς τῶν πρώτων ὑλῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία ὡς πρὸς τὰς διεθνεῖς τιμάς.

§115Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν προκατάληψιν. Ἀλλὰ ἔρχεται τὸ ζήτημα τοῦ ἐλέγχου τῶν στόκ. Διότι, ὅπως ξεύρετε καὶ εἰς τὸν σῖτον ἔγινε τὸ ἴδιον. Ἔπαιξαν εἰς τὸ χρηματιστήριον μὲ τὸν σῖτον, ὅπως μποροῦν νὰ παίξουν σήμερον καὶ μὲ τὰ λιπάσματα. Πῶς θὰ γίνῃ ἡ ἐξακρίβωσις αὐτή. Σήμερον εἶναι ὡρισμένα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, μετὰ μίαν ὅμως ἑβδομάδα μεταβάλλονται καὶ ἔρχεται ἡ μεταβολὴ εἰς τὸν διακανονισμόν. Νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πῶς θὰ ἐξακριβωθῇ πότε ἔγινεν ἡ ἀγορὰ ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν;

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς φοβεῖσθε μήπως ὑποτιθεμένου ὅτι ἐλαττοῦται αἱ τιμαὶ τῶν πρώτων ὑλῶν πᾶμε ἡμεῖς εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν λιπασμάτων καὶ μᾶς εἴπῃ ἡ ἑταιρεία ὅτι ἔχει ἀπόθεμα π. χ. 30 τόννων. Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν περιπέτειαν αὐτὴν ὀρθὸν εἶναι νὰ ὁρισθῇ, ὅτι ἡ μεταβολὴ τῶν διεθνῶν αὐτῶν τιμῶν τῶν συνθετικῶν στοιχείων θὰ ἐφαρμόζεται ἀμέσως ἐπὶ τοῦ στὸκ εἴτε πρὸς τὰ ἄνω εἴτε πρὸς τὰ κάτω.

§117Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Οὕτω ἐξασφαλιζόμεθα ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω, διότι ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ ὠθήσωμεν τὴν ἑταιρείαν πρὸς τὰ ἄνω εἰς τρόπον ὥστε νὰ γίνεται ἄφθονος χρῆσις τῶν λιπασμάτων, διότι δὲν ἐκπληροῦται κατ’ ἄλλον τρόπον ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, παρὰ νὰ διδάξωμεν τὸν κόσμον νὰ κάμνῃ ἄφθονον χρῆσιν τῶν λιπασμάτων ὥστε καὶ ἡ γεωργία καὶ ἡ ἑταιρεία νὰ ἀποκομίζουν ὠφέλη. Ἤθελον νὰ εἴπω ἐὰν ἐξητάσθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν ἰδίᾳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ κατάστασις τῆς ἑταιρείας ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ἀντοχῆς αὐτῆς.

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ φοβεῖσθε.

§119Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Φοβοῦμαι ὅτι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ τάσις τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν, τῆς ὁποίας ἄλλωστε ὑπέρμαχος ἀπόστολος εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μήπως δὲν ἀνθέξῃ ἡ ἑταιρεία διότι πληροφοροῦμαι ὅτι ἡ ἑταιρεία ἔχει παθητικὸν καὶ χρειάζεται ἐν μέγα τοκοχρεωλύσιον διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ χρέος της.

§120Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν συμβῇ ἕνα τέτοιο πρᾶγμα, ἐδῶ εἴμεθα καὶ πάλιν θὰ σᾶς ζητήσωμεν τὴν συνδρομήν σας διὰ νὰ λάβωμεν μέτρα. Ἐὰν φθάσωμεν εἰς ἓν τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε προφανῶς νὰ ἀγόμεθα εἰς καταστροφήν, θὰ ἔλθωμεν ἐδῶ νὰ ἰδοῦμε τὶ θὰ κάμωμεν.

§121Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει σήμερον γίνεται μία ἐντατικὴ προπαγάνδα.

§122Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καλά, ἡ προπαγάνδα θὰ παύσῃ.

§123Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Ὄχι. Γίνεται μία προπαγάνδα ἐκ τοῦ συνεταιρισμοῦ κ. Πρόεδρε.

§124Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν ἡ προπαγάνδα συνετέλεσεν εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἑταιρείας τῶν λιπασμάτων καὶ ὁ συναγωνισμὸς ἐὰν ἐπέφερεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν θὰ ἦτο αὐτὸ ἀπόδειξις ὅτι δὲν ηὐξήθη ἡ κατανάλωσις ἀλλ’ ἠλαττώθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ συναγωνισμὸς δὲν ἔφερε ἐλάττωσιν.

§125Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Χαίρω πολὺ διότι δίδεται ἡ ἑρμηνεία ὅτι θὰ ληφθῇ κάθε πρόνοια νὰ ἐξασφαλισθῇ.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ κύριοι βουλευταί, νὰ διακόψωμεν ἐπί τινὰ λεπτὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὰ σύνολα τὰ ὁποῖα θ’ ἀποσταλοῦν εἰς τὴν Γερουσίαν.

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἐνυποθήκων ἀπαιτήσεων ἐπὶ μουσουλμανικῶν ἀκινήτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 4057 περὶ θεωρήσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τελωνειακοῦ κώδικος». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνακαινίσεως τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ λιπασμάτων». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§129Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ καταστῇ ἡ γεωργία ἐν Ἑλλάδι μόνιμος καὶ παραγωγικὴ χρειάζονται δύο κεφαλαιώδη στοιχεῖα. Πρῶτον ὁ ἐπαρκὴς γεωργικὸς κλῆρος καὶ δεύτερον νὰ ὑπάρχῃ ἄρδευσις τῶν ἐκτάσεων· τὸ πρῶτον δυστυχῶς κατὰ μέγιστον μέρος δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν λόγῳ τῆς στενότητος τοῦ κλήρου. Τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲ ὑποχρεώνει τὸ Κράτος, τὴν γεωργικὴν πολιτικὴν νὰ στρέψῃ εἰς τὰς ἀρδεύσεις λόγῳ τοῦ ὅτι αἱ καλλιεργήσιμοι ἐκτάσεις δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Τὸ λίπασμα ἠμπορεῖ νὰ θεραπεύσῃ καὶ τὰς ἀγόνους ἐκτάσεις ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ ἑπομένως κύριοι βουλευταὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κατέθεσε ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν λιπασμάτων εἶναι νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν διὰ τὴν γεωργίαν θὰ προσπαθήσω δὲ χωρὶς νὰ εἶμαι προκατειλημμένος ἀπὸ τὰς παγίας ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἀκολουθῶ νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς, ἐξετάζοντας καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τα κατὰ τῆς ὑποθέσεως. Τὰ λιπάσματα εἶναι ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ κανεὶς ὅμοια πρὸς τὸ χαρτονόμισμα δηλαδὴ ἐὰν τις δὲν ἔχῃ πίστιν εἰς τὸ χαρτονόμισμα δὲν τὸ βάζει εἰς τὴν τσέπην του ἑπομένως ἐὰν δὲν ἔχει πίστιν ὁ χωρικὸς εἰς τὸ λίπασμα καὶ αὐτὸς δὲν κάμει χρῆσιν αὐτοῦ γενικώτερον ἑπομένως ἐξετάζοντες τὸ πρᾶγμα ὑποχρέωσις τῆς πολιτείας εἶναι νὰ ἀπαγορεύσῃ ἀπολύτως τὸ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον τῶν λιπασμάτων καὶ νὰ ἀναλάβῃ τοῦτο ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἑταιρείαν τῶν λιπασμάτων ἡ ὁποία δὲν εἶναι μονομερὴς ἐπιχείρησις ἀλλὰ ἀποτελεῖ μίαν συλλογικὴν ἐπιχείρησιν ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος ἠναγκάσθη διὰ νὰ ἀντιμετοπίση τὰς ἄλλας ζημίας ἀλλαχόθεν νὰ καταβάλῃ τὸ σεβαστὸν ποσὸν τῶν 600.000 λιρῶν ὑπεισελθὼν εἰς τὴν ἐπιχείρησιν πρέπει νὰ καθορίζῃ καὶ τὴν ἐντεῦθεν γεωργικὴν πολιτικὴν δῆλον ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπέκρουσεν τὴν Κρατικοποίησιν· δῆλον ὅτι τὴν ἐθνικοποίησιν χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐπέτυχεν κατὰ τὴν γνώμην μου. Αὐτὸ εἶναι ἡ πρώτη οὐσιαστικὴ καὶ ἔμπρακτος ἐκδήλωσις ἑνὸς τρόπου μονοπωλήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβανομένη καὶ αὐτὴ σοβαρῶς τὸν κλονισμὸν τὸν ὁποῖον ὑφίσταται ἡ ἑταιρεία τῶν λιπασμάτων λόγῳ τοῦ μεγάλου συναγωνισμοῦ, συναγωνισμοῦ θανασίμου διὰ τὰ προϊόντα γενικῶς τῶν μικρῶν χωρῶν εἴτε διὰ τὰ βιομηχανικά, εἴτε διὰ τὰ γεωργικὰ ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβανομένη λέγω τὴν σοβαρότητα τῆς ἑταιρείας ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ ἀσφαλῶς νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὰς μεγάλας συνδικαλιστικὰς ἑταιρείας αἱ ὁποῖαι τελευταίως ἐμφανίζονται εἰς τὸ εἶδος ἀκόμη τῶν λιπασμάτων, ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ τὴν ἑταιρείαν ἐπιβάλουσα προστατευτικὸν δασμολόγιον. Ἀλλὰ ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ἐφόσον ἐφθάσαμε εἰς τὸ σημεῖον.

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε. Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν παρέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ὁ λόγος, ὅτι ἄνευ τῆς παρεμβάσεώς μας ἡ ἑταιρεία δὲν δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν διεθνῆ συναγωνισμὸν διότι ἐφ’ ὅσον δὲν ἐφηρμόσθη κανένα ντάμπικ καὶ τοιοῦτόν τι δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη.....

§131Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔκαμε ἡ ἰδική μας ἑταιρεία ντάμπικ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§132Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καλὰ· ξεύρετε ὅμως προχθὲς ἐδιάβασα ἕνα ἄρθρον τοῦ Σέρεϊ Ἐκάτς ὁ ὁποῖος διηύθυνε τοὺς σιδηροδρόμους διαρκοῦντος τοῦ πολέμου καὶ ὁποῖος μετὰ τὸν πόλεμον ὅταν τὰ ἔξοδα εἶχον φθάσει τὰ 1200 ἑκατομμύρια ἔγινε πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεώς του ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε νὰ ἐλαττώσῃ τὰ ἔξοδα κατὰ 70 χιλ. λίρας. Αὐτὸς λοιπὸν ἐδημοσίευσε εἰς τό.... ποὺ εἶναι ἑβδομαδιαία ἐφημερὶς 130 φύλλων ἐδημοσίευσε εἰς τὴν θέσιν τοῦ 21 ἄρθρου ἕν ἄρθρον μακρὸν καὶ ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Ἀγγλίας εἰς τοῦτο, ὅτι ἐὰν δὲν κατωρθώσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν παραγωγὴν εἰς μεγάλας ποσότητας εἶναι χαμένη διότι εἰς τὸν συναγωνισμὸν μὲ τοὺς ἄλλους θὰ προκύψῃ διαφορά. Ἐκεῖ λοιπὸν ἐπιστημονικῶς ἀλλὰ καὶ μὲ διάγραμμα ἀποδεικνύει, ὅτι ὅταν μία βιομηχανικὴ παραγωγὴ πέραν ἑνός ὁρισμένου ποσοῦ ἔχει φθάσει εἰς τὴν παραγωγὴν αὐτήν κατὰ μεγάλους ἀριθμούς, πέραν λοιπὸν ὁρισμένου σημείου ὅταν προχωρήσῃ ἡ παραγωγή, ἀρχίζουν τὰ ἔξοδα νὰ εἶναι τόσον μικρότερα ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ πωλῇ ἀφοῦ ἐξασφαλίσει τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν, νὰ μπορεῖ νὰ πωλῇ εἰς ἐξωτερικὸν εἰς τιμὴν ἡ ὁποία εἶναι κατωτέρα ἀπὸ τὸ κόστος. Καὶ ἔλεγεν, ὅτι ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ντάμπιγκ νὰ προσέξωμεν τί ἐννοοῦμεν, νὰ μὴ νομίζωμεν ὅτι εἶναι ἀθέμιτος ὁ συναγωνισμὸς ὁ ὁποῖος μᾶς γίνεται ὅταν μᾶς φέρουν ἐδῶ προϊόντα καὶ μᾶς τὰ πωλοῦν εὐθηνότερα ἀπὸ ὅτι κοστίζουν διότι διὰ τὴν ἐπιχείρησιν πού τὰ πωλεῖ αὐτὰ περιέχουν κέρδη ἱκανά. Αὐτὸ λοιπὸν ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς νὰ κάμωμεν. Ἐπιρρεάσθην δὲ μπορῶ νὰ εἴπω, διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τὸ ἄρθρον τοῦ Sir... Ἐκεῖνο ποὺ θέλομεν νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν τῶν λιπασμάτων διὰ τὴν βιομηχανίαν μας τόσον ὥστε νὰ τῆς καταστήσωμεν δυνατὸν νὰ πωλῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν λιπάσματα κατὰ τρόπον ἐξωθοῦντα τὰ ἄλλα, καθόσον εἶναι δυνατόν. Τώρα διὰ νὰ δώσω μίαν ἄλλην πληροφορίαν εἰς τὸν κ. Ἀνθρακόπουλον· αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός μας αὐτὸ ἐπιδιώκομεν ὄχι τὸ ὅτι δὲν μποροῦσε ἡ ἑταιρεία μας νὰ ὑποστῇ τὸν συναγωνισμὸν τῶν ξένων. Διότι σᾶς δίδω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ὅτι ἡ διεθνὴς ἕνωσις τῶν φωσφοροβιομηχάνων διότι ὑπάρχει μία διεθνὴς ἕνωσις ποὺ περιλαμβάνει ὅλας σχεδὸν τὰς βιομηχανίας αὐτὰς—αὐτὴ λοιπὸν ἡ διεθνὴς φωσφοροβιομηχανικὴ ἕνωσις κατὰ τὸ τελευταῖον αὐτῆς συνέδριον ποὺ συνῆλθε εἰς τὸ Badai—Baqai προέβη εἰς κατανομὴν τῶν ζωνῶν καταναλώσεως μεταξὺ τῶν διαφόρων ἐργοστασίων τῶν διαφόρων χωρῶν προσδιώρισε δὲ καὶ διὰ τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν τῶν λιπασμάτων τὰ ἑξῆς ποσά. Διὰ τὴν Αἴγυπτον τὰ 28,33%, διὰ τὴν Ρωσσίαν 13% καὶ διὰ τὰς ἄλλας χώρας τάς μὴ περιλαμβανομένας εἰς τὴν κατανομὴν 8 χιλ. ἀκόμη τόννους λιπασμάτων. Συγχρόνως προέτεινεν εἰς τὴν ἰδικήν μας ἑταιρείαν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν διεθνῆ ἕνωσιν τῶν φωσφοροβιομηχάνων μὲ τὴν ἑξῆς πρόσθετον συμφωνίαν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ εἰσάγωνται μόνον 2200 τόννοι ὑπερφωσφορικὰ ἤτοι 3000 περίπου τόννοι μικτὰ λιπάσματα, καὶ ἐὰν εἰσαχθοῦν ὀλιγώτερα εἰς ἓν ἔτος δι’ οἱονδήποτε λόγον, θὰ εἰσαχθοῦν οἱ 1200 τόννοι π. χ. ἐπὶ τῶν 1000 τῶν ὑπολοίπων ἡ ἰδική μας ἑταιρεία θὰ ἐπλήρωνε 5 σελλίνια κατὰ τόνον ἀποζημίωσιν ἐὰν δὲ εἰς ὡρισμένον χρόνον αἱ ἀνάγκαι τῆς ἐγχωρίου γεωργίας ἦσαν μεγαλύτεραι καὶ δὲν ἐπήρκει ἡ παραγωγὴ τῶν ἐγχωρίων λιπασμάτων ὥστε νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῶν εἰσαγωμένων 3 χιλ. ἐπὶ ἑκάστου τόννου ἐπὶ πλέον ἡ ἕνωσις αὐτὴ θὰ ἐπλήρωνε εἰς τὴν δική μας ἑταιρείαν 5 σελλίνια χρυσᾶ κατὰ τόννον. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ διεθνὴς ἕνωσις τῶν φωσφοροβιομηχάνων ἐπρότεινεν εἰς τὴν ἑταιρείαν μας νὰ μπῇ μέσα εἰς τὸ trast ποὺ ἔχει μοιράσει εἰς τὸν κόσμον γιὰ νὰ κάνῃ τὴν δουλειά του. Ἐν τούτοις δὲν ἐνόμισεν ἡ ἑταιρεία ὅτι συνέφερε εἰς τήν Ἐθνικὴν βιομηχανίαν ἡ πρότασις καὶ ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν αὐτήν διότι πιστεύει ὅτι ἐξασφαλίζουσα τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν θὰ ἠμποροῦσε ἀποτελεσματικώτερον νὰ καταναλώσῃ τὰ προϊόντα της εἰς τὴν Αἴγυπτον, εἰς τὴν Ρωσσίαν, εἰς τὴν Κύπρον, εἰς τὴν Συρίαν, καὶ ὅπου ἀλλοῦ κατώρθωνε νὰ εἰσαγάγῃ. Ἔδωκα τὴν πληροφορίαν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ νομίζῃ ὁ κύριος Ἀνθρακόπουλος, ὅτι εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὴν προστατεύσωμεν διότι ἐκινδύνευεν ἀπὸ τὸν συναγωνισμὸν ὄχι.

§133Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ ἐσωτερικόν, ὄχι διὰ τὸ ἐξωτερικόν.

§134Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ 3 χιλ. τόννους ἀπηλλάσσετο ἀπὸ κάθε συναγωνισμόν, καὶ ἐὰν ἔμενεν ἐλευθέρα νὰ κανονίσῃ τὰς τιμὰς εἰς τὸν τόπον μας διότι δὲν θὰ εἶχε συναγωνισμὸν καὶ ἡμεῖς ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ τῆς εἰποῦμε πούλησε εἰς τὴν τιμὴν αὐτήν, ἐνῷ τώρα ἐπεμβαίνομεν.

§135Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἑταιρεία ἀναμφισβητήτως μὴ ἀποδεχθεῖσα αὐτά τά ὁποῖα τῆς προέτεινον κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἀπέβλεψε καὶ εἰς τὸ συμφέρον της διὰ τούς ἑξῆς λόγους.

§136Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας εἶναι καὶ συμφέρον τῶν ἐργατῶν κτλ.

§137Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἐδῶ ἡ βιομηχανία αὐτὴ μπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι εἶναι πράγματι ἐθνικὴ ἂν καὶ δὲν ἔχει ὅλας τὰς πρώτας ὕλας. Ἐν πάσει περιπτώσει εἶναι ἐθνική. Πάντως ἡ ἑταιρεία αὐτὴ μή ἀποδειχθεῖσα τὰς προτάσεις αὐτὰς ἐσκέφθη περισσότερον τὸ συμφέρον της. Διότι ἐξασφαλίζει διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀπολύτως τὴν παγίαν ἐπικράτησιν τῶν λιπασμάτων της εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἀποκλείει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν εἰσαγωγὴν τῶν 5 χιλ. τόννων ποὺ ἐπρότεινεν τὸ τρὰστ καὶ θὰ δυνηθῇ ἴσως μὲ τὸ κόστος ἀκόμη νὰ πολεμήσῃ εἰς τὰς ἀγορὰς τὰς ἄλλας ὅπως εἶναι ἡ Αἴγυπτος, ἡ Κύπρος ἡ Συρία. Θὰ πολεμήσῃ δὲ τὰς ἄλλας βιομηχανίας πωλοῦσα καὶ κάτω ἴσως τοῦ κόστους. Ἐκ τούτου θὰ ὑποστῇ ζημία μέρος τοὐλάχιστον τῶν ὁποίων ἔχω τὴν γνώμην τὸ δασμολόγιον αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ρίψῃ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν τῶν λιπασμάτων. Διότι ὅταν ὑποστῇ ζημίας θὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἀναβιβάσῃ τὰς τιμάς...

§138Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ πῶς, τὴν στιγμήν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν ἂν παραβιασθῇ ἡ διάταξις, ὅτι θὰ πωλεῖ τὰ λιπάσματα τοῦ λοιποῦ εὐθηνότερα, ἀπὸ ὅτι τὰ πωλεῖ σήμερον ἂν παραβιασθῇ ἡ διάταξις αὐτή, ἀμέσως ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσωμεν τὸν φόρον. Ἑπομένως ἔχομεν εἰς χεῖρας μας ὅπλον, δὲν θὰ τολμήσῃ δὲ αὐτὴ ἡ ἑταιρεία—εἶναι πολὺ σοβαρὰ τέλος πάντων—δὲν θὰ τολμήσῃ νὰ ἐξαγάγῃ ἔξω εἰς τοιαύτην τιμὴν ὥστε νὰ ὑφίσταται ζημίας Σᾶς εἶπα ἐξ ἄλλου πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἠμποροῦν νὰ πωληθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν βιομηχανικὰ προϊόντα καὶ κάτω τοῦ κόστους, ὀφελουμένης τῆς ἑταιρείας.

§139Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἕτερος λόγος, ὁ ὁποῖος ἠνάγκασε τὴν ἑταιρείαν νὰ προστρέξῃ πλησίστιος εἰς τὴν προστασίαν τοῦ Κράτος, εἶναι καὶ ὁ λόγος τῆς μὴ ἀναλόγου ἀνταποδόσεως τῶν λιπασμάτων της μέχρι τοῦδε. Εἴδομεν ὅτι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσάγονται συμπεπυκνωμένα λιπάσματα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, παρουσιάζει μεγάλην διαφοράν.

§140Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὰ θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ εἰσάγονται ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία δὲν κατασκευάζει καὶ αὐτὴ συμπεπυκνωμένα. Εἰξεύρετε τὰ συμπεπυκνωμένα ἔχουν τὸ μέγα πλεονέκτημα, ὅτι κοστίζουν ὀλίγον μεταφορικόν, λοιπὸν διατηροῦμεν ἐλευθέραν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν συμπεπυκνωμένων λιπασμάτων μέχρι τῆς ἐποχῆς ὅπου ἡ ἑταιρεία θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάνῃ καὶ αὐτὴ συμπεπυκνωμένα λιπάσματα. Τότε θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὐτὰ ὁ προστατευτικὸς δασμός.

§141Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν ὡς οὐσιαστικὴν παρατήρησιν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ ἑταιρεία ὅταν ἤρθη ὁ δασμὸς ἡ ἑταιρεία ἐπώλησε κατὰ 200 δρχ. τὸν τόννον εὐθηνότερον. Ἑπομένως μετὰ τὸν προστατευτικὸν δασμὸν τὸν ἀπαγορευτικὸν ποὺ κάνομεν ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ ἔχει νὰ πωλήσῃ εἰς τὰς 150 δρχ. τὸν τόννον, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἡ διαφορὰ τῶν τιμῶν, νὰ εἶναι τοὐλάχιστον 300–350. Καὶ ἂν δεχθῶμεν τὴν τιμὴν τῶν 150 διὰ τὴν εὐθηνοτέραν πώλησιν κατὰ τόννον παραμένει πάντοτε ἕνα σημαντικὸν ὑπόλοιπον τῶν ἑτέρων 150–180 δρχ. εἰς ὄφελος τῆς ἑταιρείας καί εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν.

§142Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι αἱ πληροφορίαι σας δὲν εἶναι ἀκριβεῖς.

§143Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐγὼ προσεπάθησα νὰ πάρω ἑκατέρωθεν πληροφορίας αἱ μὲν διΐστανται τῶν δέ.

§144Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). «Αἱ μὲν» εἶναι τοῦ ὑπουργείου «αἱ δὲ» τὶ ἐννοεῖται τῶν ἐμπόρων;

§145Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἂν καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων.

§146Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἰμποροῦμεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν νὰ δεχθῶμεν τὰς πληροφορίας τῶν ἐμπόρων ὡς ἀνακριβεστέρας.

§147Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἡ διαφορά, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς ἐσωτερικῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων πρὸς τὴν ἐξωτερικήν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰ ἄλλα Κράτη. Δηλαδὴ καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ τιμὴ τῶν λιπασμάτων τῶν καταναλισκομένων εἰς τὸ ἐσωτερικὸν μὲ τὴν τιμὴν τῶν ἐξαγομένων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν— λόγῳ τῶν μεγάλων ἀποθεμάτων λόγῳ τοῦ τεραστίου συναγωνισμοῦ αἱ τιμαὶ πραγματικῶς ἔπεσαν.

§148Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀρκεῖσθε νὰ πέρνῃ ὁ γεωργὸς τὰ λιπάσματα του ὄχι εἰς μεγαλυτέραν τιμὴν ἀπὸ ὅτι τὰ πέρνῃ ὁ Γάλλος ἢ ἄγγλος γεωργός, ἀλλὰ νὰ τὰ πέρνῃ καὶ 150 δρχ. ὀλιγώτερον; Ἔν τινι μέτρῳ εἰμπορεῖτε νὰ ἔχετε δίκαιον, ἀλλ’ τὶ θέλετε νὰ ἀφήσωμεν ἀφρούρητον τὴν ἀγοράν μας; εἰμποροῦν νὰ μᾶς κάνουν Ντάμπικ. Θέλετε νὰ ἀφήσωμεν τὰ σύνορά μας ἀνοικτὰ εἰς τὸν Ντάμπικ; ὄχι βέβαια. Νομίζω, ὅτι ὅταν ὁ Ἕλλην γεωργὸς ἀγοράζει τὰ λιπάσματα του εὐθηνότερα ἀπὸ τὸν Γάλλον καὶ τὸν Ἑλβετόν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶσθε ἱκανοποιημένος. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφίσωμεν νὰ μᾶς κάνουν Ντάμπικ, δηλαδὴ οἰκονομικὸν πόλεμον οἱ ξένοι.

§149Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ βαδίσωμεν ἴσως κ. Πρόεδρε εἰς τὴν πλήρη ἐθνικοποίησιν τῆς ἑταιρείας τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὰς 600 χιλ. λίρας καὶ ἐπεμβαίνετε καὶ καθορίζετε τὰς τιμάς· πρέπει νὰ ἐπέμβητε καὶ εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς ἑταιρείας διὰ νὰ εἶναι ὁ ἔλεγχος πλήρης. Καὶ τοῦτο εἶναι εὐχάριστο ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας ἀπόψεως, ὅτι τὸ Κράτος ἤρχισεν νὰ ἐπεμβαίνει ριζικῶς εἰς τὰς σχέσεις τὰς ἰδιωτικάς, διότι δὲν δύναται τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν νὰ τήν καθορίζει ὁ Α καὶ ὁ Β, τὴν στιγμὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει κατ’ αὐτὸν τὸν πρωτοφανῆ τρόπον προστατεύεται ἡ ἑταιρεία τῶν λιπασμάτων. Καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, ὅτι καὶ μὲ τὴν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν πωλοῦνται τὰ λιπάσματα ἀκριβώτατα εἰς τὸν τόπον μας. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις διὰ νὰ ἀνεύρω τὰς αἰτίας, αἱ ὁποῖαι βαρύνουν τὰ λιπάσματα καὶ δημιουργοῦν αὐτὴν τὴν τεραστίαν διαφοράν.

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διαφοράν; ἀπὸ τί;

§151Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω. Οἱ λόγοι λοιπὸν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν λιπασμάτων εἶναι οἱ ἑξῆς; Εἶναι γεγονὸς ὅτι ὁ τόννος εἰς τὰς βιομηχανίας μας καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν λιπασμάτων ἦτο 11 ἕως 13%. Τελευταίως ἐμειώθη εἰς τὰ 9–10% τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ βιομηχανίαι αἱ ἀντίστοιχαι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τὴν Γαλλίαν μὲν εἶναι 3–4% εἰς τὴν Αὐστρίαν περίπου 8% πανταχοῦ δὲ ὁ τόκος τῶν βιομηχανιῶν τῶν λιπασμάτων εἶναι ἀνώτερος.

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τῶν βιομηχανιῶν ὅλων.

§153Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδιαιτέρως τῶν λιπασμάτων. Δίδει λοιπὸν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἡ ἑταιρεία τῶν λιπασμάτων μὲ 9½% περίπου διὰ νὰ τὰ δώσῃ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἔχομεν μίαν προμήθειαν 4–5%. Καί ὅταν ἡ Τράπεζα κάμνει χρῆσιν ἄλλως πῶς τῶν λιπασμάτων πάλιν παίρνει προμήθειαν. Ὑποχρεοῦται τοὐτέστιν ἡ ἑταιρεία νὰ δώσῃ μίαν προμήθειαν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, Καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις ἑπομένως ἡ ἐκ τοῦ βιομηχανικοῦ τόκου καθίσταται ἔτι μᾶλλον καταθλιπτικωτέρα, τὴν πληρώνει δὲ πάλιν ὁ γεωργός. Δὲν ἠξεύρω διατὶ ἔγινεν αὐτό. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐξ αὐτοῦ προερχομένη ἐπιβάρυνσις εἶναι σοβαροτάτη. Ἔκαμα μίαν ἀνάλυσιν ἐπὶ τῶν ἐξόδων ἑνὸς σάκκου ποὺ μεταφέρεται εἰς τὰς Σέρρας καὶ εἶδα ὅτι ὁ σάκκος αὐτὸς ἐπιβαρύνεται μὲ 24 δραχμὰς μὲ αὐτὰς τὰς ἐπιβαρύνσεις ὅλας. Ἄν θελήσετε νὰ ἴδετε πόσον ἐπιβαρύνετε τὸν τόννον θὰ ἴδετε ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις εἶναι 400 δραχ. Ἡ διαφορὰ εἶναι σοβαρωτάτη, ἡ διαφορὰ αὐτὴ αὐξάνει ἐὰν ἐξετάσωμεν τὶ πληρώνει μεταφορικά. Ἐὰν μὲν ἡ μεταφορὰ γίνεται μὲ βαγόνιον ὁλόκληρον ἢ βαγόνια πολλά, τότε πληρώνει τὴν κατωτέραν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἔχουν καθορίσει οἱ Ἑλληνικοὶ σιδηρόδρομοι, ἀλλ’ ἂν ἡ μεταφορὰ εἶναι 200 σάκκοι π.χ. τότε πληρώνει τόσα ὅσον πληρώνονται κατὰ τὴν μεταφορὰν τῆς μετάξης. Ἀλλὰ καὶ οἱοδήποτε ἄλλο γεωργικὸν προϊὸν πληρώνει ὅσον πληρώνουν καὶ διὰ τὴν μέταξαν. Ἐὰν παρατηρήσωμεν ἀλλαχοῦ θὰ ἴδωμεν ὅτι εἰς τὴν Αὐστραλίαν μέχρι 50 χιλιομέτρων ἀπόστασιν δὲν πληρώνουν τίποτε τὰ λιπάσματα.

§154Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐξεύρετε τὸ ἀποτέλεσμα τὶ ἦτο; Νὰ κάνουν γενικὸν φαλεμέντο καὶ νὰ ἐλαττώσουν κατὰ 50% ὅλους τοὺς μισθούς.

§155Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ Αὐστραλοὶ ἔκαμαν κακῶς τὰ δάνειά των, ἐδανείσθησαν ὑπερμέτρως.

§156Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ κάνουν ὅλα αὐτά· ὁπωσδήποτε δὲν ἀρνοῦμαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τῶν μεταφορικῶν εἰδικῶς τῶν λιπασμάτων.

§157Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὅμως αὐτὰς τὰς ἐπιβαρύνσεις θελήσετε νὰ τὰς ἀνατρέψητε ἔστω καὶ ἐν μέρει, τότε θὰ ἴδετε ὅτι τὰ λιπάσματα κατὰ τόννον θὰ δυνηθῆτε νὰ τὰ δώσητε ἐσωτερικῶς κατὰ 300–400 δραχ. ἐφθηνότερα. Ἐξ ἄλλου, κ. Πρόεδρε, ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἠθελήσατε νὰ ἐπέμβητε εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς, θὰ ἦτο ὀρθότερον ἡ πρᾶξις αὐτὴ νὰ συμπληρωθῇ, νὰ ἐπέμβητε νὰ τονίσω καὶ εἰς τὰ ἔξοδα τὰ γενικὰ τῆς ἑταιρείας, διότι τότε θὰ ἐβλέπαμεν μεγίστην διαφορὰν καὶ θὰ εἴχομεν μίαν οἰκονομίαν...

§158Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐπέρναμεν εἰς τὰ χέρια μας τὴν διεύθυνσιν τῆς ἑταιρείας τότε θὰ ἐπήγαινεν εἰς τὸν διάβολον καὶ οὔτε τὰ ἔξοδα τὰ γενικὰ θὰ ἠλαττώνοντο.

§159Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ ἔχετε ἕναν Κρατικὸν ἔλεγχον πραγματικὸν εἰς τὰ γενικὰ ἔξοδα ὅπως ἔχετε καὶ εἰς τὰς τιμάς.

§160Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἰμπορῶ νὰ πάρω τὴν εὐθύνην αὐτήν.

§161Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ὑποχρεωμένος διὰ νὰ εἶναι ἡ πρᾶξις σας ὁλοκληρωμένη νὰ ἐπέμβητε νὰ καθορίσετε τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς ἑταιρείας. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ 600 χιλ. λίρες αὗται ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι εἶναι μία προὶξ διὰ τὴν ἑταιρείαν. Βέβαια ἀποβλέψατε γενικώτερον νὰ δώσετε εἰς τὴν ἑταιρείαν κάτι ἀλλὰ δὲν μπορεῖτε νὰ ἐξακολουθήσετε συνεχῶς νὰ ἐνισχύετε βιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὅλαι εὑρίσκονται εἰς μίαν decandance. Ἡ δὲ γνώμη μας εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἐπέμβῃ τὸ Κράτος καὶ σιγὰ–σιγὰ τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας νὰ τὰς Ἐθνικοποιήσῃ. Δὲν θέλω ἐπὶ πλέον νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας διότι ἡ προστασία εἶναι ἐξαιρετικῶς ὑπερβολική. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τὸ ὅτι τὰ λιπάσματα ὡς πρώτη ὕλη εἶναι ἀναγκαῖα καὶ αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἀλλὰ ἡ ἀναγκαιότης αὐτή, ἡ ἀπόλυτος ἀναγκαιότης, δηλαδὴ ἡ ὕπαρξις τῆς γεωργικῆς καὶ ἡ προαγωγὴ αὐτῆς ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑπεισέλθῃ πραγματικῶς καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ἔλεγχον εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν γενικῶν ἐξόδων καὶ κατόπιν σιγὰ–σιγὰ νὰ βαδίσῃ εἰς τὴν πλήρη ἐθνικοποίησιν αὐτῆς. Ἄλλως ἡ παρεμπόδισις τῆς εἰσαγωγῆς λιπασμάτων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ βαρύνῃ τὸν γεωργικὸν κόσμον εἰς ὄφελος τῆς ἑταιρείας, ὄφελος, τὸ ὁποῖον καταλήγει νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν τσέπην τῆς ἑταιρείας.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§163Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἡ γενομένη λεπτομερὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων ἀνάπτυξις μὲ ἀπαλλάσσει νὰ ἐπεκταθῶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προκαταβολικῶς ἔχω νὰ δηλώσω εἶναι ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἑταιρείας λιπασμάτων συνεβάλλομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἐνίσχυσιν, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ πολιτικὰ κόμματα διὰ τῆς παροχῆς τότε ἑνὸς δανείου ἐξ 600 χιλιάδων λιρῶν. Ἀλλὰ τότε, ὅπως ἄλλωστε ἀναφέρεται καὶ εἰς τὰς σχετικὰς δηλώσεις τῆς μειοψηφίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ τότε ἡ ἑταιρεία ρητῶς ὥρισεν διὰ τῆς παροχῆς τῆς ἐγγυήσεως ταύτης ὅτι θὰ ἐγίνετο τοῦτο ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἔξωθεν: ὁ ὑφιστάμενος τότε δασμός. (ἀναγινώσκει). Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὸν καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῆς ὑποστηρίξεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ καὶ ὁ σκοπὸς εἶναι σοβαρὸς διὰ τοῦ ὁποίου προτίθεται νὰ ἐκπληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς εἰσαγωγῆς λιπασμάτων εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅπως ἐπιτευχθῇ ὥστε τὰ λιπάσματα αὐτὰ νὰ δίδωνται εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ἐφθηνότερα. Φαντάζομαι ὅτι αὐτὸ ἀποδεικνύει ὄντως τὴν σοβαρότητα τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Νομίζω ὅτι εἶναι ἁπλῶς κοινοτυπία νά ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ποῖος εἶναι ὁ ρόλος τῶν λιπασμάτων εἰς τὴν γεωργίαν, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι αἱ αὐξανόμεναι ἀποδόσεις κατὰ μέρος ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰς ὑδρεύσεις καὶ τὰ λιπάσματα. Ἐὰν δὲ τὴν σημασίαν αὐτὴν μποροῦν νὰ τὴν ξέρουν προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων χωρῶν, προκειμένου περὶ τῶν Ἑλλήνων, εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα διότι ὁ κλῆρος εἶναι ἐλάχιστος καὶ ἡ βιομηχανικὴ καλλιέργεια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ πέρα γιὰ πέρα εἰς ὅλην αὐτῆς τὴν γραμμήν. Ἡ γεωργικὴ πολιτικὴ ὄχι μόνον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἀλλὰ καὶ ἐν γένει ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ὀφείλει νὰ τείνῃ εἰς τὴν γενίκευσιν τῆς χρήσεως τῶν λιπασμάτων. Ἀφ’ ἑτέρου, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν εἶναι τὸ ἑξῆς: ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ χρῆσις λιπασμάτων εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐγένετο κατὰ τρόπον γενικὸν μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς. Εἷς ἐκ τῶν λόγων, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου καὶ ἡ ὑψηλὴ τιμὴ τῶν λιπασμάτων καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε προκειμένου ἰδίως περὶ τῶν σιτηρῶν τῆς Θεσσαλίας, τῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, τὰ λιπάσματα ἦσαν τελείως ἄγνωστα, διότι τὸ πλεόνασμα τῆς συγκομιδῆς τὸ ὑφιστάμενον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψῃ τὸ ἀντίτιμον τῆς ἀγορᾶς τῶν λιπασμάτων. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστώνει κανεὶς εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία φθάνει πολλάκις εἰς 50%. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν τιμὴν τῶν ἐξωτερικῶν λιπασμάτων καὶ τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων τὰ ὁποῖα παρήγοντο εἰς τὴν Ἑλλάδα,

§164Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εὐθηνότερα τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα;

§165Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μάλιστα.

§166Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἐσφαλμένη ἡ πληροφορία σας. Θὰ σᾶς δώσω ἐγὼ ἐπισήμους πληροφορίας.

§167Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τόσο τὸ καλλίτερον κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαπιστώνει κανεὶς εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐκτὸς βεβαίως αὐτῆς τῆς διαφορᾶς ἔχομεν καὶ τὴν διαφορὰν τῶν δαπανῶν...διότι τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἡ ἑταιρεία τῶν Ἑλληνικῶν λιπασμάτων εἶναι ὑποχρεωμένη τὰς πρώτας ὕλας, τὰς ὁποίας εἰσάγει ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν νὰ τὰς μεταφέρῃ εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἀπὸ δὲ τὸν Πειραιᾶ νὰ τὰς μεταφέρῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἐνῶ, ὡς γνωστόν, ὅταν πρόκειται περὶ λιπασμάτων, τὰ ὁποῖα κατευθύνονται εἰς τὸν λιμένα τῆς Ἑλλάδος ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὑπάρχει μία διαφορὰ ἀπὸ ἀπόψεως μεταφορικῶν σημαντική. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ δὲν ἀντιτίθενται πρὸς τὸν σκοπὸν ἢ μᾶλλον πρὸς τὴν ὕπαρξιν τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας λιπασμάτων τῆς ὁποίας, ἐὰν πραγματικῶς ἡ παραγωγὴ καὶ ἡ σημασία εἶναι σοβαρά, ἔχομεν πάντα λόγον νὰ ὑποστηρίξωμεν ταύτην. Ἄλλωστε εἴμεθα μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὴ χωρὶς μεγάλας βλάβας τῶν ἀγροτικῶν συμφερόντων δύναται καὶ νὰ ὑπάρξῃ βιομηχανία, αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ τηρήσῃ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἴσως πρὸς τοῦτο ἀτομικὰς γνώμας μόνον ἔκαμον τότε, ὑπὸ τύπον ἀκριβῶς, ἐπερωτήσεως καὶ σήμερον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐξήτασα εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι διὰ νὰ μπορέσῃ μία βιομηχανία νὰ εἶναι βιώσιμος εἰς ἕνα τόπον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται εἶναι νά ἐξετασθῇ κατὰ πόσον στηρίζεται ἐπάνω εἰς πρώτας ὕλας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸν τόπον αὐτῆς. Ὅταν λοιπὸν ἐξετάσωμεν τὰ ὑπάρχοντα λιπάσματα θὰ ἴδωμεν, ὅτι αἱ πρῶται ὗλαι μὲ τὰς ὁποίας γίνονται τὰ λιπάσματα αὐτά, εἶναι μὴ ὑφιστάμεναι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αἱ πρῶται ὗλαι εἶναι αἱ ἑξῆς. Τὸ ἄζωτον, τὸ κάλλι καὶ ὁ φωσφόρος, γνωρίζετε, ὅτι τὸ ἄζωτον προέρχεται ἀπὸ τὸ Νίτρον τῆς Χιλῆς ἢ ἀπὸ τὸν ἀέρα ἢ ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τῆς ἀποστάξεως τοῦ ἄνθρακος. Εἰς ἡμᾶς ὅμως τὸ ἄζωτον εἴτε ὑπὸ τύπον ζωϊκὸν εἴτε ὑπὸ τύπον χημικὸν δὲν ὑπάρχει εἶναι σχεδὸν ἄγνωστον. Ἄς πάρωμεν τὸ δεύτερον στοιχεῖον τὸ κάλλι· τὸ κάλλι ὡς γνωστὸν συγκεντρώνεται εἰς τὰ δύο συνδικάτα Ἀλσατίας καὶ Λωραίνης καὶ πέριξ τῶν ὁποίων εἶναι γνωστὸν ποῖαι διαφοραὶ ἐγεννήθησαν. Τὸ τρίτον στοιχεῖον εἶναι ὁ φωσφόρος, ὁ ὁποῖος ὡς γνωστὸν εὑρίσκεται εἰς ὅλα τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς. Ἑπομένως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τὸ ἑξῆς· ἀφοῦ ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν πρώτων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀπὸ τὰς ὁποίας παράγονται τὰ λιπάσματα αὐτά, Τὸ τὶ κάμνει αὐτὴ ἡ ἑταιρεία χημικῶν λιπασμάτων, ἰδοὺ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι εὔκολος. Ἡ ἑταιρεία χημικῶν λιπασμάτων παράγει θεϊκὸν ὀξὺ τὸ ὁποῖον παράγεται ἀπὸ τὸν σιδηροπυρίτην καὶ μὲ αὐτὸ ποτίζει τὸν εἰσαγόμενον ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν φωσφόρον. Ἡ συμβολὴ δὲ τοῦ θεϊκοῦ ὀξέως εἰς τὴν τιμὴν τοῦ λιπάσματος ἀνέρχεται εἰς 7–8% τοῦ ὅλου κόστους τῶν λιπασμάτων. Ἑπομένως τὰ 92% τῆς ἀξίας τῶν πρώτων ὑλῶν εἰσέρχονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θέλομεν ἡμεῖς νὰ ἐπιβάλλωμεν ἕναν ἀπαγορευτικὸν δασμόν, ἐπιβάλλομεν ἀπαγορευτικὸν δασμόν, εἰς μίαν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ ἀσκεῖ ἐμπόριον λιπασμάτων καὶ ὄχι βιομηχανίαν λιπασμάτων. Κύριοι, αὐταὶ εἶναι αἱ μικραὶ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐνομίσαμεν ὑποχρέωσίν μας νὰ φέρωμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ νομίζομεν, ὅτι ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἀπεδέχθη νὰ ἐγγυηθῇ τὸ Κράτος διὰ νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτὴν δάνειον 600 χιλ. καὶ νὰ παραιτηθῇ τῆς δασμολογικῆς προστασίας ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ τὸν συναγωνισμὸν ἐλεύθερον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ πέρνῃ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τὰ λιπάσματά του εὐθηνότερα, διότι βλέπω εἰς τὸ ἄρθρον 3 ὅτι ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία θὰ παρασχεθῇ, κυμαίνεται ἀπὸ 50 ἕως 150 δρχ. κατὰ τόννον, ἐνῷ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στατιστικῶν μας ἡ διαφορὰ ἡ σημερινή εἶναι 320 δρχ. λέγομεν δηλαδὴ ἐδῶ, ὅτι τὰ λιπάσματα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλληνικὴ ἑταιρεία θὰ παράσχῃ θὰ μειωθοῦν ἀπὸ ἀπόψεως τιμῆς ἀπὸ 50 ἕως 150 δρχ. ἐνῶ αἱ τιμαὶ τῶν ἐξωτερικῶν λιπασμάτων σήμερον δὲν διαφέρουν ἀπὸ 50 ἕως 150 δρχ. ἀλλὰ κατὰ πολὺ περισσότερον.

§168Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχετε ἐσφαλμένας πληροφορίας. Θὰ σᾶς δώσω ἐγὼ ἐπισήμους πληροφορίας.

§169Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τόσον τὸ καλλίτερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιπροσθέτως ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, ὅπως εἰ δυνατὸν προκειμένου περὶ τοῦ ἐλέγχου τῶν τιμῶν νὰ μπορῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ προβαίνῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἐξόδων τῆς ἑταιρείας.

§170Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν χρησιμεύει, ἐγὼ θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι αἱ τιμαὶ εἰς τὰς ὁποίας πωλοῦνται σήμερον τὰ Ἑλληνικὰ λιπάσματα δὲν εἶναι ἀνώτεραι ἀπὸ τὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀναλαμβάνει δὲ τήν ὑποχρέωσιν ἡ ἑταιρεία ἐν ᾗ περιπτώσει μεταβληθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν στατιστικῶν στοιχείων τῶν λιπασμάτων νὰ μεταβληθοῦν καὶ αἱ τιμαὶ πρὸς τὰ ἄνω ἢ πρὸς τὰ κάτω.

§171Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς εἴχομεν ὑποχρέωσιν νὰ κάμωμεν τὰς σχετικὰς μας παρατηρήσεις, εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲ ἐναπόκειται νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον πρέπει νὰ δεχθῇ ὑφισταμένας τροπολογίας ἢ ὄχι.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης.

§173Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὰ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταφανοῦν ἀμέσως διὰ τῆς ὑποτιμήσεως τῶν λιπασμάτων, ἐὰν ἡ κρατικὴ ὑπηρεσία παρακολουθεῖ συνεχῶς τὰς τιμὰς τῶν λιπασμάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὡς καὶ τὰς τιμὰς τῶν πρώτων ὑλῶν τὰς εἰσαγομένας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶπον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐὰν ἡ παρακολούθησις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους εἶναι τοιαύτη, ὥστε νά καθορίζετε τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων τῶν παραγομένων ἐν Ἑλλάδι, εἰς τιμὴν κατωτέραν πράγματι τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων, βεβαίως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφιζόμενον θά ἔχῃ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εὑρίσκω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρῶ εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ ἔλλειψις ἑνὸς κρατικοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος πρέπει νά παρακολουθῇ τὴν καλὴν κατασκευὴν τούτων, καὶ ἰδίως τὸ ζήτημα τῆς καλῆς ποιότητος αὐτῶν.

§174Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν τίθεται ὑπὸ συζήτησιν ἀπὸ κανένα καλῆς πίστεως συζήτησιν, τὸ ζήτημα τῆς ποιότητος τῶν λιπασμάτων, διότι ἡ ποιότης αὐτῶν εἶναι ἀρκετή.

§175Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἰπῶ ὅτι ἔχω πληροφορίας, ὅτι πολλὰ λιπάσματα εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εὑρέθησαν νοθευμένα καὶ ὁ γεωργικὸς κόσμος ὑπέστη ὅλας τὰς ζημίας ἐκ τῆς κακῆς ποιότητος αὐτῶν.

§176Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εὑρέθησαν λιπάσματα νοθευμένα, οὐδέποτε ὅμως εὑρέθησαν λιπάσματα τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας νοθευμένα.

§177Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ τὰ λιπάσματα τῆς ἑταιρείας λιπασμάτων ἦσαν νοθευμένα.

§178Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἦσαν τὰ λιπάσματα νοθευμένα, ἀλλὰ ἀπεδείχθη ὅτι ὁ τύπος, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθησαν οἱ γεωργοὶ δὲν ἦτο κατάλληλος. Αὐτὸ δέ, συνέβη πολλάκις τὰ λιπάσματα νὰ μὴ ὠφελήσουν, διότι δὲν ἦτο ὁ προσήκων τύπος. Ἔπιασαν καὶ ἔβαλλαν λιπάσματα τύπου, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὰ συστατικά, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ περιέχῃ καὶ ἑπομένως ἐπῆλθε ζημία.

§179Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ ὅτι, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ παρελθὸν δὲ παρετηρήθη νοθεία τῶν λιπασμάτων τῶν Ἑλληνικῶν, αὐτὸ δὲν μὲ ἐξασφαλίζει ἀπολύτως, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Διότι πιθανὸν ἐπειδὴ εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένετο μεγάλη χρῆσις λιπασμάτων εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἡ Ἑλληνικὴ ἑταιρεία εἶχε συμφέρον νὰ προσπαθήσῃ ἡ ποιότης αὐτῶν νὰ εἶναι καλλιτέρα καὶ ἀνωτέρα. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ποὺ ἀποκτᾶ μίαν μονοπώλησιν τῶν λιπασμάτων ἐν Ἑλλάδι, δὲν νομίζω ὅτι ἐξασφαλίζεται ἡ γνησιότης τῶν λιπασμάτων ἄνευ κρατικοῦ ἐλέγχου.

§180Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ τὴν ἔχομεν ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν μας ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι ὁσάκις ἔγινε ἔρευνα, οὐδέποτε εὑρέθησαν νοθευμένα λιπάσματα τῆς ἑταιρείας αὐτῆς.

§181Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ζητῶ νὰ ὑπάρχῃ ὁ κρατικὸς ἔλεγχος.

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω διὰ τὴν ἑταιρείαν, διότι ἀκριβῶς δὲν διευθύνεται ἀπὸ φίλους μου, ὅτι ἔχει εὐρυτάτην ἀντίληψιν καὶ τῆς θέσεώς της ὡς μιᾶς βιομηχανίας μεγάλης καὶ τοῦ εἰδικοῦ συμφέροντος καὶ τὴν φιλοδοξίαν νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν γῆν μας κατ’ ἔτος ὄχι 60.000 τόννους, ὄχι 100, ὄχι 200, ἀλλὰ 500.000 τόννους, ὅτι πρέπει νὰ εἰσαγάγῃ. Δὲν δύνασθε λοιπὸν μίαν τοιαύτη ἑταιρείαν νὰ τὴν ὑποπτεύεσθε, ὅτι τώρα ποὺ θὰ παύσῃ ὁ συναγωνισμὸς θὰ κάμῃ κακὰ λιπάσματα. Ἐγὼ ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὅτι μοῦ ἐμπνέει πᾶσαν ἐμπιστοσύνην ἡ διοίκησις τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι μὲ τοῦτο δὲ ὀφείλει ἡ ὑπηρεσία νὰ παρακαλεθῇ αὐτήν, τοὐναντίον θὰ παρακολουθῆτε ἐπισταμένως.

§183Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν νόμον δὲν ἀναγράφεται τοιοῦτος ἔλεγχος.

§184Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τοὐναντίον ἀναγράφεται.

§185Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι ὡς πρὸς τὴν κατασκευήν.

§186Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἔλεγχος ἀναγράφεται εἰς τὸν παλαιὸν νόμον.

§187Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης ἕνα ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξαιρετικῶς λεπτὸν καὶ τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι, πρέπει νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν λιπασμάτων εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ ἀνὰ τὴν ὕπαιθρον. Πῶς θὰ διατίθενται ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως;

§188Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σύμφωνα μὲ τὰς αἰτήσεις ποὺ θὰ ἔχῃ ἡ ἑταιρεία.

§189Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ ὑπουργεῖον πρέπει καὶ τοῦτο νὰ τό προσέξῃ.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀναφερόμενος εἰς προηγουμένην ἐρώτησιν. Ὑπάρχει παλαιὸς νόμος 517 εἰδικὸς ἀφορῶν τὸν ἔλεγχον τῆς γνωστότητος τῶν λιπασμάτων.

§191Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τῶν λιπασμάτων εἰς τὸ ὕπαιθρον, καλὸν θὰ εἶναι νὰ συστηθῇ εἰς τὴν ἑταιρείαν, νὰ μὴ ὑπάρχουν μερικοὶ μονοπωληταί, οἱ ὁποῖοι νὰ καταδυναστεύουν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον εἰς τὴν χορήγησιν τῶν λιπασμάτων, καλὸν θὰ εἶναι νά συστηθῇ εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ κάμῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα πρατήρια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὁ ἀγροτικὸς κόσμος νὰ προμηθεύηται ἐλευθέρως τὰ λιπάσματά του.

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχει συμφέρον ἡ ἑταιρεία νὰ αὐξήσῃ τὴν κατανάλωσιν καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τῆς τὸ συστήσωμεν. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ μᾶς ἀρέσουν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχει, ἀλλὰ πάντως ἡ ἑταιρεία ἔχει κάθε συμφέρον νὰ αὐξήσῃ τὴν κατανάλωσιν.

§193Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω, κατὰ τὰ ἄλλα νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ εἶναι εὐεργετικὸν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγράφος.

§195Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἀσχοληθεῖσα εἰς τὴν οὕτως εἰπεῖν βοήθειαν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπισύρῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἕλληνος πολίτου. Ἐπιμένουμε ὅμως, ὅτι ἐφ’ ὅσον μία Ἑλληνικὴ ἑταιρεία ἱδρυμένη ἐν Ἑλλάδι μὲ κεφάλαια οὕτως εἰπεῖν κρατικά, δὲν θά εἶναι δυνατὸν βεβαίως νά συναγωνισθῇ μεγάλα Εὐρωπαϊκὰ Κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουν σχηματίσει τράστ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα τῆς ἐπροτάθη νά λάβουν μέρος.

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἠρνήθη. Λοιπὸν θὰ πῇ ὅτι ἠμπορεῖ νά συναγωνισθῇ.

§197Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Θά μοῦ ἐπιτρέψητε νά ἔχω ὅλως ἰδιαιτέραν ἀντίληψιν καὶ θά σᾶς ἐξηγήσω. Βεβαίως δὲν ἔχομεν τὰς πρώτας ὕλας καὶ κατά συνέπειαν μειονεκτοῦμεν ἀπὸ τά κράτη ἐκεῖνα τῶν ὁποίων αἱ πρῶται ὗλαι εἶναι οἰκονομικώτεραι.

§198Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὅταν ὁμιλήσω, θά ἀναγκασθῆτε νά ἀναγνωρίσητε ὅτι πλανᾶσθε.

§199Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Θὰ θεωρηθῶ εὐτυχής. Κατὰ συνέπειαν καὶ τὸ νίτρον καὶ τὸ ἄζωτον καὶ ἄλλα προϊόντα χημικὰ οὕτως εἰπεῖν εἰς μὲν τὴν Γερμανίαν εἶναι σχεδὸν εἰς εὐτελεστάτας τιμὰς διότι παράγονται ἀπὸ τὴν ἀτμοσφαίραν. Κατὰ συνέπειαν ἐφ’ ὅσον τὸ ἐξωτερικὸν τρὰστ συνεστήθη, σκοπὸν βεβαίως δὲν ἔχει ἵνα πωλήσῃ οἰκονομικώτερα, ἀλλὰ σκοπὸν ἔχει νὰ προασπίσῃ ἰδικά του συμφέροντα. Τράστ θὰ πῇ σχηματισμὸς ἑταιρείας σύμπτυξις ἐργασίας πρὸς διανομὴν οὕτως εἰπεῖν τῆς πελατείας καὶ ἐπιβολὴν ὡρισμένης τιμῆς· Πάντως τὰ τρὰστ καὶ ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐν Ἀμερικῇ αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἐπιδιώκουν. Κατὰ συνέπειαν ἡ Ἑλλὰς, μὴ λαβοῦσα μέρος εἰς ἐκεῖνα, θεωρεῖ τὰς δυνάμεις της ἱκανὰς νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ. Θὰ εἶναι βεβαίως τοῦτο μέγα εὐτύχημα, δὲν τὸ πιστεύω ὅμως, διότι ἀφοῦ ἕνα κολοσσιαῖον τρὰστ διένειμε τὸν κόσμον εἰς ζώνας πολλάς, θὰ ἔχῃ καὶ τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ ὡρισμένας τιμάς.

§200Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ἡ ἑταιρεία ἠρνήθη νὰ μετάσχῃ, ἡμεῖς τὴν προστατεύομεν.

§201Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἰς αὐτὸ ἔμεινα σύμφωνος, μήπως ὁ δασμὸς ὁ ἀπαγορευτικὸς στραφῇ ἐναντίον ὡρισμένης καταναλώσεως, διότι ἐὰν δὲν γίνῃ ἐξαγωγὴ ὅπως ἡμεῖς φρονοῦμεν καὶ ἡ κατανάλωσις ἡ ἐσωτερικὴ ἀπορροφήσῃ ὅλην τὴν παραγωγὴν δὲν φρονεῖτε ὅτι βεβαίως τὸ λίπασμα θὰ στοιχίσῃ περισσότερον ἐν Ἑλλάδι;

§202Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ πολὺ–πολὺ ἀποτέλεσμα τούτου θὰ εἶναι νὰ ζημιωθῇ ἡ ἑταιρεία, ὄχι ὅμως ὁ γεωργὸς νὰ ἀγοράσῃ ἀκριβώτερον. Ὁ γεωργὸς θὰ ἀγοράσῃ ἐφθηνότερον. Τὸ πολὺ ἡ ἑταιρεία νὰ μᾶς πῇ παρακαλῶ καταργήσατε αὐτὸν τὸν νόμον διότι μὲ ὑποχρεώνετε νὰ πωλήσω ἐφθηνότερον καὶ δὲν βαστῶ, καὶ ἂν μᾶς εἴπῃ τοῦτο θὰ τὸ ἐξετάσωμεν. Ἀφίνομεν πάλιν τὸν συναγωνισμὸν ἐλεύθερον ἀλλὰ δὲν φοβοῦμαι νὰ πωλήσῃ ἀκριβώτερον.

§203Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Λέγετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρεία νὰ καταβιβάσῃ τὰς τιμὰς μέχρι 150 δραχ. Ὁ δασμὸς εἶναι 30%. Ἕως 20% ἡ διαφορὰ ἂν δὲν ἀπατῶμαι διότι δὲν εἶμαι μελετημένος εἶναι 300 δραχ. μεταξὺ τῶν ξένων λιπασμάτων τῆς αὐτῆς περιεκτικότητος καὶ τῶν ἐντοπίων.

§204Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν 30% εἶναι ὁ δασμὸς ἡ μέση τιμὴ τῶν λιπασμάτων εἶναι 3000–4000. Λοιπὸν ἀνέρχεται εἰς 1000–1200 δραχ. κατὰ τόννον, Ἄν δὲν ἀποδειχθῇ ἀρκετὸν, ὑπόσχομαι νὰ φέρω νόμον. Τὸ 30% νὰ τὸ κάνω 40%.

§205Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἶναι ὑπεραρκετόν. Λοιπὸν ἀπεκλείσθησαν τὰ ἐξωτερικὰ καὶ μένουν τὰ ἰδικά μας.

§206Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ πωλοῦνται μὲ ταρίφαν.

§207Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς;

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διεθνοῦς. Δὲν εἶσθε ἐδῶ ὅταν τὰ ἐξεκαθαρίσαμε αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἡμεῖς σήμερον πέρνομεν, πόσον πωλοῦνται εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὸ Βέλγιον τά λιπάσματα καὶ λέγομεν: θά πωλοῦνται ἐφθηνότερα. Δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὰ γενικὰ ἔξοδα κλπ. Τὸ εἶπον ρητῶς καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐτροπολογήθη οὕτως, ὥστε τοῦ λοιποῦ ἂν αἱ τιμαὶ τῶν συστατικῶν τῶν λιπασμάτων, ἐν σχέσει μὲ τάς σημερινάς ὑποστοῦν ἀλλοίωσιν πρὸς τά ἄνω ἢ πρὸς τά κάτω, θά ἀναλάβωμεν νά μεταβάλωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν τιμὴν τῶν ἰδικῶν μας.

§209Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἄριστα καὶ αὐτὸ ἀντελήφθην κι’ ἐγώ. Ἐλέχθη καὶ ἐπαναλαμβάνω τοῦτο, ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν ἐξωτερικῶν λιπασμάτων δὲν εἶναι οὕτως εἰπεῖν τιμαὶ ὁριζόμεναι ὑπὸ τῶν ἐκεῖ Κυβερνήσεων ἀλλά εἶναι τιμαὶ ἐμπορικῆς φύσεως.

§210Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἅμα σᾶς παρουσιάζω τὸ βιβλίον δὲν εἶναι βέβαια αἱ τιμαί.

§211Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Μάλιστα. Νά μοὶ ἐπιτρέψετε ὅμως νά ἐξηγηθῶ. Αἱ τιμαὶ αὐταὶ εἶναι τιμαὶ ἐμπορικαὶ δηλαδὴ πωλῶ ἐγὼ τὸ προϊόν μου Α εἰς τιμὴν Β καὶ ἐμπερικλείων ἐκεῖ τά γενικά μου ἔξοδα, τά κέρδη μου κλπ. Ἔγινεν ἕνα τράστ, εἴπατε πρὸ ὀλίγου σεῖς καὶ ἤκουσα τὸν κ. συνάδελφον πρὸ ὀλίγου ὁ ὁποῖος εἶπε ὅτι ἦλθον καὶ προϊόντα νοθευμένα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ κάποιος μᾶς εἶπε καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἐὰν λοιπὸν ἕνα τρὰστ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ πωλῇ νοθευμένα προϊόντα, θὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ τὰ πωλῇ διότι τὸ κέρδος δὲ εἶναι ἀναλόγως τοῦ συναγωνισμοῦ τῶν διαφόρων Ἐθνῶν.

§212Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐταὶ αἱ τιμαὶ αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται εἰς αὐτὰ τὰ εἰδικὰ περιοδικὰ εἶναι τιμαὶ χρηματιστηρίου καὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι δὲν εἶναι εἰλικρινεῖς;

§213Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἰλικρινεῖς, ἀλλὰ μὲ ἕνα κέρδος ὑπέρογκον.

§214Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἀρκοῦμαι ὁ Ἕλλην ἀγρότης νὰ ἀγοράζῃ τὰ λιπάσματά του εἰς τιμὴν ὄχι ἀκριβωτέραν ἀπὸ τὸν Γάλλον καὶ τὸν Βέλγον ἀλλὰ καὶ ὀλίγον ἐφθηνότερα. Ἄν μοῦ ζητεῖτε παραπάνω τότε δὲν μποροῦμε νὰ συζητήσωμεν.

§215Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τὰ λιπάσματα ἐν Γαλλίᾳ πωλοῦνται εἰς ὡρισμένας τιμὰς χρηματιστηριακὰς αἱ τιμαὶ δὲ ὁρίζονται παρὰ τοῦ συνδικάτου. Τὸ συνδικάτον ὁρίζει τιμὰς ἀναλόγως τῆς καταναλώσεως ποὺ ἔχει καὶ τοῦ κέρδους ποὺ θέλει, ὅπως ἡ βενζίνη κλπ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἕνα συνδικάτον θὰ θέλῃ ἐφ’ ὅσον ἔχει τὸ μονοπώλιον τῆς πωλήσεως ἐν τῷ κόσμῳ, νὰ ὁρίσῃ τιμὰς αἱ ὁποῖαι νομίζει ὅτι ἱκανοποιοῦν μὲ τὸν τόκον εἰς τὰ κέρδη τῆς ἐπιχειρήσεώς του. Μὴ τυχὸν αἱ τιμαὶ τῆς Ἀμερικῆς οὕτως εἰπεῖν ἐκ τῶν προτέρων ὡρισμέναι σταθερῶς, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν καὶ ἐν Ἑλλάδι ἐφ’ ὅσον μία ἑταιρεία ἀναλαμβάνει νὰ παρασκευάσῃ Ἐθνικὸν προϊόν καὶ νὰ τὸ ἔχῃ ἴσως καὶ ἐφθηνώτερα ἀπὸ τὰ ἄλλα Κράτη. Τοῦτο δὲν γίνεται. Μόνον ἐὰν ὁρισθῇ ἕνα κέρδος ὅπως ὁρίζεται διὰ τὰ προϊόντα ἐθνικῆς ἀνάγκης, τότε μόνον θὰ ὑποβιβάσῃ τὰς τιμὰς αὐτῶν. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν τὰ γενικὰ ἔξοδα καὶ τά κέρδη, μισθοὺς διευθυντοῦ καὶ διάφορα συμπαραμαρτοῦντα τά ὁποῖα γνωρίζομεν πάντως ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ εἶναι τά μεγαλύτερα κονδύλια τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Μήπως θά ἦτο εὐκολώτερον ἴσως διότι δὲν σκεπτόμεθα ἡμεῖς εἰμὴ μόνον διά τάς λαϊκάς τάξεις; Ὅπως ὁρίζεται διά τὸ φάρμακον μία τιμὴ α οὕτω θά ἦτο λογικὸν νά ὁρισθῇ καὶ διά τά λιπάσματα μία ὡρισμένη τιμὴ ὥστε ἡ ἑταιρεία νά μὴ δύναται νά κάμῃ ὑπερβασίας.

§216Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μπορεῖ τώρα νά συμβαίνῃ νά ζημιοῦται ἡ ἑταιρεία. Θέλετε νὰ τῆς ἐξασφαλίσωμεν ἐκ τῶν προτέρων τὸ κέρδος;

§217Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἔχετε ὁρίσει δύο ἐλεγκτάς. Οἱ ἐλεγκταὶ αὐτοὶ θὰ ἐλέγξουν ὄχι μόνον τὴν ποιότητα καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ χρήματος, ἀλλά, ταὐτοχρόνως καὶ τὸ κέρδος.

§218Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Οἱ ἐλεγκταὶ θά ἐλέγξουν μόνον τοῦτο: μήπως ἀπὸ τῆς 3ης Ἰουλίου ἢ ἀπὸ τῆς 10ης ποὺ θά δημοσιευθῇ ὁ νόμος, μήπως ἀπὸ τῆς ἡμέρας αὐτῆς ὡς τά 1932 ἐξέπεσαν αἱ πρῶται ὗλαι, ἢ ὑψώθησαν ἐν σχέσει πρὸς τάς σημερινάς τιμάς, καὶ τότε θά κάμουν τὴν ἀνάλογον ἔκπτωσιν. Σεῖς συμφωνεῖτε μὲ τὸν κ. Ἀνθρακόπουλο νά τά πάρωμεν ὅλα εἰς τά χέρια μας νά τά κρατικοποιήσωμεν. Δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νά μποῦμε εἰς τάς λεπτομερείας οὔτε καὶ εἰς τά γενικὰ ἔξοδα, διότι θ’ ἀρχίσωμεν νὰ τσακωνόμεθα κάθε μέρα. Θὰ λέγωμεν: «ἔχεις 16 χημικούς. Εἶναι πολλοὶ—κόψε τους. Νὰ τοὺς κάμῃς 12». Νομίζω ὅτι δὲν μπορεῖ ἔτσι νὰ πάῃ μπροστὰ ἡ δουλειά.

§219Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον νὰ κανονίζεται ἕν κέρδος.

§220Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ πρέπει νὰ εὑρεθοῦν τὰ γενικὰ ἔξοδα.

§221Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Θὰ ὑποβάλῃ ἰσολογισμούς.

§222Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μᾶς ἀφορᾶ ἐδῶ διὰ τὸν κανονισμὸν τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων.

§223Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ἐμπορικὴ ἐπιχείρησις. Ἐάν εἶναι Κρατικὴ ἐπιχείρησις τότε κατέρχομαι τοῦ βήματος.

§224Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σεῖς θέλετε νά πωλοῦνται εὐθηνώτερα τά λιπάσματα ἀπὸ τὴν Γαλλίαν καὶ τὸ Βέλγιον. Δὲν ἠμπορῶ νά τὸ κάμω. Κατηγορήσατέ με ὅπως θέλετε, δὲν ἠμπορῶ νά τὸ κάμω. Ἐγὼ ἀρκοῦμαι οἱ Ἕλληνες γεωργοὶ νά παίρνουν τά λιπάσματά των εἰς μίαν τιμὴν ὄχι ἀνωτέραν ἀπὸ τοὺς Γάλλους καὶ Βέλγους. Δὲν ἠμπορῶ νά προχωρήσω πάρα πέρα.

§225Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νά εἴπω κατά τοῦ νομοσχεδίου οὔτε νά ὑπεισέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐζήτησα ἁπλῶς μὴ τυχὸν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος νά πωληθῇ τὸ λίπασμα οἰκονομικώτερον. Ἐὰν νομίζετε ὅτι εἶναι ἀρκετὰ αὐτά, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Νομίζω ὅμως ὅτι ὑπάρχει συνδικάτον πωλήσεως, καί ἑπομένως αἱ τιμαὶ κανονίζονται κατὰ βούλησιν τοῦ συνδικάτου καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διεθνοῦς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Ἐὰν ἔχωμεν ζήτησιν καὶ προσφορὰν ἐλευθέραν, θὰ κατέλθουν τὰ λιπάσματα 50%. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μας, ὥστε νὰ μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὰς 150 δραχ., διότι ἠμπορεῖ νὰ πᾶνε καὶ 200.

§226Ι. ΜΠΟΥΤΗΣ. Σήμερον μὲ τὸν συναγωνισμὸν ὁ ὁποῖος διενεργεῖται ἡ τιμὴ τῶν ἐγχωρίων λιπασμάτων εἶναι κατά τι κατωτέρα τῶν ἔξωθεν εἰσαγωμένων. Βάσει λοιπὸν τῆς τιμῆς αὐτῆς, τῆς συναγωνισμένης, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ ἐλαττώσῃ ἀπὸ 50–150 δραχ., τὶ ἄλλο θέλετε;

§227Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἴπατε κάτι τὶ τὸ ὁποῖον δὲν συμπίπτει μὲ τὰς σκέψεις μου, τὸ τιμὴ συναγωνισμοῦ» σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἔχομεν συνδικάτον. Δὲν ὑπάρχει συναγωνισμός.

§228Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατὶ τὰ ξένα λιπάσματα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἂν δὲν ἔλθουν εἰς συνεννόησιν μὲ τὰ ἐντόπια, νὰ μὴ κάμουν συναγωνισμόν;

§229Κ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τὸ συνδικάτον θὰ ὁρίσῃ τὴν Α τιμήν. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν ἀπὸ πολλῶν ἀπόψεων. Διότι ὅταν ὑπάρχῃ συνδικάτον δὲν ὑπάρχει συναγωνισμός. Ἄρα οὕτως ρυθμιστὴς τῆς τιμῆς δὲν θὰ εἶναι τὸ Ἑλληνικὸν προϊόν. Θὰ παρακολουθῇ συναγωνιζόμενον ἀναλόγως τοῦ δασμοῦ. Ἐὰν ὑπάρχῃ συνδικάτον καὶ συναγωνισμὸς, δὲν θὰ εἶναι ρυθμιστὴς ὁ ἐργοστασιάρχης, ἀλλ’ ἡ ἀγορὰ καὶ ἡ ζήτησις τοῦ προϊόντος. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα νὰ τεθῇ ἕνα ὅριον κέρδους τὸ ὁποῖον νὰ μὴν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ὑπερβῇ οὔτε διὰ δασμολογικῶν μέσων, οὔτε ἀλλέως. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§231Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς εἶναι διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζει κενά, διότι λέγει μὲν τὸ ἄρθρον 3, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῆς σημερινῆς τιμῆς, ἀλλ’ ἡ μείωσις αὐτὴ τῆς τιμῆς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου εἶναι ἀληθῶς περίεργος, διότι ἐὰν σήμερον μὲ ἐλεύθερον συναγωνισμὸν ἔχομεν αὐτὴν τὴν τιμήν, αὔριον ὁπότε θὰ εἶναι μονοπώλησις ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας θὰ ἔχωμεν μείωσιν τῶν τιμῶν, ἐνῶ εἶναι γνωστὴ ἡ ἀρχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐλεύθερος συναγωνισμὸς φέρει ὑποτίμησιν τῶν τιμῶν; Πλὴν τούτου καὶ μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς: ὅτι δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὸ νομοσχέδιον τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε γίνει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἓν τράστ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχωμεν αὔξησιν τιμῶν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, αὔξησιν ἀδικαιολόγητον, στηριζομένην ἁπλῶς εἰς ἕνα τράστ διεθνές.

§232Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῖον τράστ;

§233Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρώτων ὑλῶν.

§234Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αἱ πρῶται ὗλαι δὲν ἠμποροῦν νὰ μποῦν εἰς τράστ.

§235Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μία αὐθαίρετος γνώμη. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι δύνανται.

§236Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὰ ἕως τώρα δὲν ὑπάρχει. Προσθέτει δὲ ὁ συνάδελφος μου, ὅτι ἐὰν δὲν ἐγένετο τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐγένετο ἓν τράστ καὶ αἱ πρῶται ὗλαι ὑψώνοντο, ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα;

§237Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποτέλεσμα τοῦτο: ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἴχατε αὐτὸ τὸ τράστ, τότε θὰ εἴχατε ἀναμφισβητήτως μίαν αὔξησιν τῆς τιμῆς, ἐν ᾧ τοὐναντίον, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ τὸ τράστ αὐτὸ θὰ ἔχωμεν τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμὸν εἰς ὄφελος τῆς γεωργίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βεβαίως μὲ ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ λάβω τὸν λόγον εἶναι ὅτι: θεωρῶ, ὅτι καιρίως προσβάλλονται τὰ συμφέροντα τῶν γεωργῶν, οἱ ὁποῖοι, οὕτω πως τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑταιρείας λιπασμάτων, καὶ ὡς ἐκ τούτου, ἐγὼ τοὐλάχιστον, θὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§239Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ σημερινὸν Νομοσχέδιον λαμβάνω τὴν τιμὴν νά ὑποστηρίξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐγὼ προσωπικῶς, διότι καὶ τοῦτο ἀνήκει εἰς τὴν ἰδικήν μου πρωτοβουλίαν. Εἶναι δὲ τὸ ἀντίστοιχον ταῖρι τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν προχθές, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου προστατεύομεν τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἰνστιτούτου τοῦ βάμβακος, ἡ ὁποία ἵδρυσις εἶχεν ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα ἢ μᾶλλον προϋπόθεσιν καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ. Εἰς τὴν περίστασιν τοῦ Νομοσχεδίου ἐκείνου ἡ προστασία μας ἀπηυθύνετο πρὸς τὴν γεωργίαν, καὶ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τῆς κλωστοϋφαντουργίας— καίτοι διατελοῦσαν σήμερον ἀληθῶς ὑπὸ κρίσιν—νά δεχθῇ ἄνευ διαμαρτυρίας τὸ πρόσθετον αὐτὸ βάρος, ἀφοῦ ἡ προστασία ἡ ὁποία τῆς παρέχεται διά τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε νά μὴ αἴρεται διά τοῦ προσθέτου αὐτοῦ βάρους 2% περίπου τὸ ὁποῖον τῆς ἐπεβάλλομεν. Σήμερον κύριοι διά τοῦ ὑπὸ συζήτησιν τῆς Βουλῆς Νομοσχεδίου, ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νά προστατεύσῃ ὄχι πλέον τὴν γεωργίαν, ἀλλά τήν βιομηχανίαν, μίαν ἀπό τάς μεγαλειτέρας βιομηχανίας καὶ τάς σπουδαιοτέρας τάς ὁποίας ἔχομεν εἰς τὴν χώραν μας. Φρονεῖ δὲ ὅτι θά εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς τὴν προστασίαν αὐτὴν καὶ ἂν ἀκόμη ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Γεωργίαν νά ἀνεχθῇ μικράν τινα θυσίαν χάριν τῆς ἀλληλεγγύης ὅλων τῶν κλάδων τῆς παραγωγῆς. Εὐτυχῶς εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον σᾶς ὑποβάλλει, νά ἐπιτύχῃ καὶ τὴν ἀποτελεσματικὴν προστασίαν τοῦ σπουδαίου τούτου κλάδου τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ἀλλά συγχρόνως νά μὴ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν γεωργίαν θυσίας, ἀλλὰ τουναντίον νὰ παράσχῃ καὶ εἰς τὴν γεωργίαν ἀνακούφισιν τινα, διότι διὰ τῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐνῷ παρέχεται πλήρης προστασία τῆς βιομηχανίας ἐπιτυγχάνεται συγχρόνως καὶ ἡ ἐλάττωσις τῶν σημερινῶν τιμῶν. Αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ποὺ ἐγνώσθη ἡ ὑποβολὴ τοῦ Νομοσχεδίου διετυπώθησαν κατ’ αὐτοῦ εἶναι αἱ ἑξῆς περίπου: Ὄτι αἱ Ἑλληνικαὶ βιομηχανίαι παράγουν (ἀναγινώσκει).... Θά μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταί, νά ἀπαντήσω εἰς ὅλα αὐτά τά σημεῖα ἀναγινώσκων πρὸς ὑμᾶς ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας κ. Καραμάνου. Τοιουτοτρόπως θά ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὑπευθύνους πληροφορίας καὶ ὄχι προερχομένας ἀπὸ ἀνεπισήμους πηγάς καὶ μάλιστα συνήθως τῶν ἐνδιαφερομένων. Καὶ ἐγὼ ἤκουσα τά παράπονα τῶν ἐμπόρων καὶ τοὺς ἤκουσα μετά προσοχῆς καὶ μάλιστα τοὺς εἶπον ὅτι αἱ λεπτομέρειαι τάς ὁποίας μοῦ δίδετε εἶναι ἀνεπίσημοι καὶ προέρχονται ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἀξίζουν ὀλιγώτερον ἀπὸ τάν ἐπισήμους ποῦ ἔχω.

§240Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Διά πρώτην φορὰν ἐμφανίζονται αὐταὶ αἱ τιμαὶ;

§241Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πρώτην φοράν.

§242Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐπώλουν δηλαδὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τιμοκαταλόγου;

§243Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς εἶπα ὅτι προχθὲς ἐδημοσίευσαν εἰς τὴν «Ἑστίαν» ὅτι κατεβάζουν τάς τιμάς.

§244Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ τιμοκατάλογος (δίδει ἕναν τιμοκατάλογον).

§245Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὰ γεωργικά Ἐπιμελητήρια ἔχουν παράσχει πληροφορίας;

§246Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτοὶ θά ἀκούσουν τοὺς ἀγροτοπατέρας καὶ θά εἰποῦν ὅτι ὁ Βενιζέλος εἶναι ὄργανον κεφαλαιοκρατῶν, καὶ τώρα θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ, Καραμάνου, ὅστις λέγει ὅτι ὅσον ἀφορᾶ διά τὴν γεωργικὴν προμηθευτικὴν ἕνωσιν τοῦ ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν ἡ τιμὴ τοῦ ὑποφωσφορικοῦ λιπάσματος, διότι ὑπολογιζομένων τοῦ κόστους καὶ τῶν ἐξόδων καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ προσφερομένη τιμὴ εἶναι κατωτέρα τῆς τρεχούσης ἐν Βελγίῳ τιμῆς, καὶ ὅτι συνεπῶς εἶναι τιμὴ πολέμου, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐξάγεται πόσον ἦτο ἐπιβεβλημένον τὸ μέτρον τῆς προστασίας τῆς βιομηχανίας μας ἀπὸ ἀθεμίτους ἐπιθέσεις. Ὡς πρὸς τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι τά προϊόντα τῆς βιομηχανίας μας εἶναι κατώτερα ἡ ἔκθεσις λέγει, ὅτι μόνον ἄνθρωποι ἀμαθεῖς δύνανται νά ὁμιλοῦν περὶ καλῶν ἢ κακῶν λιπασμάτων καὶ ὅτι μόνον περὶ νοθείας δύναται νά γίνῃ λόγος. Ἀλλά τοιαύτη νοθεία ἐν τῇ ἑλληνικῇ βιομηχανίᾳ ἀπὸ τῆς ἀνακαλύψεως τῶν λιπασμάτων δὲν ἐσημειώθη, δεδομένου ὅτι ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἐχροσιμοποίησε χλωριοῦχον κάλι ὅπερ εἶναι εὐθηνότερον, ἵνα μὴ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς πολλιτίμους καλλιεργείας τῆς χώρας, καπνὸν καὶ κηπουρικά. Ἡ ἔκθεσις βεβαιοῖ ὅτι τὸ προϊὸν αὐτὸ εἰσήχθη καὶ πωλεῖται ἀπὸ τοὺς ξένους εἰσαγωγεῖς, καὶ ὅτι ὡς πρὸς τὴν νοθείαν μόνον ἐπὶ ξένων λιπασμάτων παρετηρήθη αὕτη.

§247Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ δέν κατηγγέλθησαν οἱ νοθευταί;

§248Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νά μοῦ κάμετε μίαν ἐρώτησιν καὶ θά σᾶς ἀπαντήσω αὔριον. Ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Καραμάνου ἀναφέρεται εἰς ἔγγραφον τοῦ χημείου πρὸς τὸν ὑποτελώνην Μαράθου, ὅπου γενομένου εἰς Πύλον πρωτοκόλου παραλαβῆς καὶ ἐλέγχου λιπασμάτων «Ἄμμοφως» βεβαιοῦται παράλειψις ὡρισμένων διατυπώσεων, διότι τὸ ληφθὲν δεῖγμα εἶχε συστατικὰ πολὺ ὀλιγώτερα τῶν ἀπαιτουμένων καὶ ἐκλήθη καὶ ὁ ὑποτελώνης εἰς ἀπολογίαν. Ὡς πρὸς τὴν 4ην ἀντίρρησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀλλαχοῦ προστασία ὑπὲρ τῶν λιπασμάτων, ἡ ἔκθεσις λέγει ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη ἐν Ἰταλίᾳ, Οὐγγαρίᾳ, Γιουγκοσλαβίᾳ, Πολωνίᾳ, καὶ Ρουμανίᾳ. Ὅτι ἐκτὸς τούτου εἰς εἰδικὸν περιοδικὸν τῆς 15 Ἰουλίου δημοσιεύεται ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα ὑπὸ τῆς Γαλλίας πρὸς προστασίαν τῶν ἐγχωρίων λιπασμάτων, καὶ ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἀπέκλεισεν ἐντελῶς τὴν εἰσαγωγὴν ἀζώτου, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ἀντίστοιχον προστασίαν διὰ τὰ ἐγχώρια προϊόντα καὶ ὅτι ἐξουσιοδοτήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἐξαιρετικὰ μέτρα προστατευτικὰ εἴτε διὰ δασμῶν εἴτε διὰ μονοπωλίων. Κανεὶς—προσθέτει ἡ ἔκθεσις—δὲν θὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν βιομηχανίαν της ἥτις δὲν καλύπτει τὰς ἀνάγκας της καὶ ὅμως ὁ φόβος ὅπως μὴ θιγῇ ὡδήγησεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ τῇ 5 Μαΐου διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ λιπασμάτων μόνον κατόπιν ἀδειῶν. Ὡς πρὸς τὴν 5ην ἀντίρρησιν ὅτι θὰ ζημιωθοῦν οἱ γεωργοί, ἡ ἔκθεσις λέγει ὅτι ὁ συλλογισμὸς αὐτὸς δὲν δύναται κανεὶς νὰ ἐννοήσῃ ποὺ στηρίζεται, διότι τὰ προκείμενα γεγονότα δὲν δικαιολογοῦν αὐτὸν τὸν ἰσχυρισμόν, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀτελείας δὲν ἐσημειώθη μείωσις καὶ ὅτι ἀντιθέτως ἡ ἀτέλεια ἐπέφερεν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαγωγέων, μείωσιν τῆς δυνατότητος τοῦ ἐλέγχου, ἀναρχίαν τῆς ἀγορᾶς διὰ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν τύπων καὶ δι’ αὐτῶν τὸν πειθαναγκασμὸν τῶν παραγωγῶν νὰ πληρώνουν ἀκριβώτερα. Μὲ τὸ νομοσχέδιον ἤδη αἱ τιμαὶ μειοῦνται, τὸ δὲ Κράτος γίνεται πραγματικῶς ρυθμιστὴς τῆς ἀγορᾶς, ἔχει ὅλην τὴν εὐχέρειαν τοῦ ἐλέγχου, διότι ἔχει ἀπέναντί του ἕνα ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος ἔχει συνδεδεμένην τὴν τύχην του μὲ τὴν γεωργίαν. Δὲν ἀποκλείεται τὸ ἐνδεχόμενον νὰ σημειωθοῦν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς ξένων λιπασμάτων τιμαὶ κατώτεραι, ἀλλὰ αὐταὶ θὰ εἶναι τιμαὶ πολέμου. Ὁ κ. βουλευτὴς Ἀττικῆς μᾶς εἶπεν ὅτι καταργοῦμεν τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμὸν καὶ οὐσιαστικῶς ἐξασφαλίζομεν μονοπώλιον τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς, καὶ ἐρωτῶ πῶς θὰ μὲ πείσῃ ὅτι θὰ πέσουν αἱ τιμαί; Ἀπέναντι ὅμως τῶν πραγμάτων ποὺ εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν δύνανται νὰ χωρήσουν αἱ θεωρίαι. Δὲν παραιτοῦμεν ἀπροστάτευτον τὴν γεωργίαν ἀξιοῦμεν καὶ ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν, ἐὰν δὲ ἐπέλθουν καὶ μεταβολαὶ τῶν τιμῶν τῶν πρώτων ὑλῶν θὰ γίνωνται αἱ μεταβολαὶ καὶ πρὸς τά ἄνω καὶ πρὸς τά κάτω, καὶ ἐπειδὴ θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἰσχυρισμὸς περὶ ἀποθεμάτων λέγομεν ὅτι αὐτομάτως ἐφαρμόζονται αἱ τιμαὶ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀποθεμάτων. Ὑπολείπεται ἤδη ἡ ἀντίρρησις ὅτι ἡ ἑταιρεία λιπασμάτων δὲν εἶναι ἐθνικὴ βιομηχανία διότι δῆθεν μόνον 15% χρησιμοποιεῖ ἐγχωρίους ὕλας καὶ ὅτι τὰ ὑπόλοιπα ἔρχονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ ἔκθεσις εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον λέγει ὅτι μόνον ἡ ἄγνοια ἐπιτρέπει τοιαύτας κολοσσιαίας ἀνακριβείας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ βιομηχανία τῶν φωσφορικῶν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ θεϊκοῦ ὀξέος ὅπερ ἔχει ὡς πρώτην ὕλην τὸ πυρίτην, ὅστις εἶναι ἐθνικὸν προϊὸν καὶ ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ καυχᾶται ὅτι ἔχει τοὺς καλλιτέρους πυρίτας τῆς Μεσογείου καὶ ἐξάγει μάλιστα καὶ χιλιάδας τόννων. Εἷς τόννος ὑπερφωσφορικοῦ λιπάσματος ἀξίας 1000 δραχ. περιέχει 626 κοιλὰ φωσφορίτην εἰσαγόμενον ἐξ Ἀφρικῆς καὶ ἀξίας 210 δραχ. Τὸ ὑπόλοιπον τῆς ἀξίας ἤτοι περίπου 800 δραχ. ἤτοι 80% ἀντιπροσωπεύει Ἑλληνικὴν—πρώτην ὕλην—καὶ Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, καὶ τὸ μόνον περίεργον εἶναι ὅτι τὸ νομοσχέδιον προέρχεται ἀπὸ τὴν γεωργίαν ἐνῷ εἶναι προστατευτικὸν τῆς βιομηχανίας. Τώρα μᾶς λέγουν ὅτι τὸ ἄσβεστον καὶ τὸ κάλι ἔρχεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ τὰ φωσφοροῦχα ποῦ παράγομεν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικὴ βιομηχανία διότι ἔχει βάσιν τὸν πυρίτην. Νομίζω ὅτι ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον θέτομεν ἕνα νέον λίθον εἰς τὴν γεωργικὴν πολιτικὴν ἥν ἐκ συμφώνου ὅλοι ἐθεμελιώσαμεν, ὅτι προστατεύομεν τὴν γεωργίαν καὶ ὅτι δὲν θυσιάζομέν τι εἰς βάρος της, διότι ἀποβλέπομεν νὰ τῆς παράσχωμεν λιπάσματα καὶ ἀνόθευτα καὶ κατάλληλα. Ὅταν ἀπεφάσισα νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον, ἐγνώριζα ὅτι θὰ ἐγενόμην ἀντικείμενον ἐπιθέσεων αἵτινες εὐτυχῶς δὲν ἠκούσθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι ἐνταῦθα ἡ συζήτησις ἐγένετο ἀντικειμενική. Ἔξω ὅμως τοῦ περιβόλου τούτου ἡ ἐπίθεσις ἦτο δριμύα, δριμυτέρα δὲ ἐκ μέρους τῶν ἀγροτοπατέρων. Τὸ ἐμπόριον βεβαίως εἶναι μία πηγὴ πλούτου, ἀλλ’ οἱ ἀγροτοπατέρες κατώρθωσαν νὰ πείσουν τοὺς ἀφελεῖς προστατευομένους των ὅτι ὁ μεγαλείτερός των ἐχθρὸς εἶναι ὁ ἔμπορος. Ἐνῷ τώρα ποῦ διανύομεν τὴν καπνικὴν κρίσιν ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι κατεστράφη τὸ ἐμπόριον. Οἱ ἀγροτοπατέρες ὅμως θέλουν νὰ πείσουν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅτι ὅταν φύγουν οἱ ἔμποροι καὶ κάμουν αὐτοὶ τὸ ἐμπόριον μὲ ὀργανισμοὺς τῶν ὁποίων τὰ σπασμένα θὰ πληρώνῃ τὸ Κράτος, θὰ ἀνατείλουν χρυσαῖ ἡμέραι διὰ τοὺς γεωργούς. Εἰς αὐτὴν ὅμως τὴν περίπτωσιν οἱ ἀγροτοπατέρες συνεμάχησαν μὲ τὸ ἐμπόριον τὸ ὁποῖον δὲν θέλουν νὰ βγάλουν ἀπὸ τὸ μέσον καὶ παραπονοῦνται. Βεβαίως τὸ παρασιτικὸν ἐμπόριον εἶναι ἐπιβλαβές, ἀλλὰ τὸ ἀναγκαῖον ἐμπόριον εἶναι ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους ὑπηρέτας τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως. Μὲ τὸ νομοσχέδιον κόπτομεν τὸ ἐμπόριον αὐτό, ὅπερ ἀντιπροσωπεύει μίαν ἀξίαν 30 ἑκατομ. δραχ. ἐτησίως, ἀλλὰ ζητοῦμεν ἀπὸ αὐτοὺς νὰ ὑποστοῦν τὴν ζημίαν αὐτήν, διότι τὸ ἐμπόριον ἔχει δύναμιν ἀναπροσαρμογῆς. Δὲν θὰ πάθῃ τίποτε τὸ ἐμπόριον, ἐνῷ πρόκειται νὰ βοηθήσωμεν τὴν παραγωγήν μας, τὴν γεωργίαν μας καὶ τὴν βιομηχανίαν μας. Θὰ προσθέσω καὶ διὰ τὴν βιομηχανίαν περὶ ἧς πρόκειται καὶ τὸ γεγονὸς ὅπερ εἶναι τιμητικὸν δι’ αὐτήν. Εἶναι ἡ μόνη ἥτις ἱδρυθεῖσα δὲν ἐζήτησε προστασίαν. Ἀπὸ τὸ 1909 μέχρι τῆς δικτατορίας δὲν ἔτυχε οὐδεμιᾶς τοιαύτης. Καὶ ὅταν ἦλθα καὶ ἐγὼ κυβερνήτης καὶ μοῦ εἶπαν περὶ τῆς προστασίας αὐτῆς ποὺ ἐδόθη εἶχα κάποιον δισταγμόν. Ἔκτοτε μεταγενέστεραι μελέται καὶ ἀποδεδειγμένα δεδομένα, μὲ ἔπεισαν ὅτι θὰ ἦτο ἔγκλημα ἀφοῦ ἠδυνάμεθα νὰ καταστήσωμεν τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν ἱκανὴν καὶ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, καὶ διὰ τὴν ἐξαγωγήν, μὲ ἔπεισαν, λέγω ὅτι θὰ ἦτο ἔγκλημα νὰ μὴ τὴν βοηθήσωμεν διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως εἰσαγωγῆς ξένων λιπασμάτων, βοηθοῦντες συγχρόνως καὶ τὴν γεωργίαν ὥστε νὰ ἀγοράζῃ καὶ εὐθηνότερα καὶ ἀνόθευτα λιπάσματα. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἀπεφάσισα νὰ εἰσηγηθῶ τὰ νομοσχέδια βάμβακος καὶ λιπασμάτων, ἐγνώριζα ποίας ἀντιρρήσεις θὰ ἐπροκάλουν, ἀλλὰ θὰ κατεπρόδιδα τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν μοῦ παρέσχεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, θὰ τὴν κατεπρόδιδα λέγω, ἂν ἀπέβλεπον εἰς τὰς διαβολὰς καὶ τὴν ἐξέγερσιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, καὶ δὲν προέβαινα εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν. Διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἡ δουλειά μου εἶναι πῶς νὰ ἐξασφαλίσω τὰς ἐκλογάς. Τὴν δουλειά μου τὴν κρίνω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἄλλη. Ἡ δουλειά μου εἶναι νὰ συμπληρώσω ὅσον δύναμαι πληρέστερον τὸ πρόγραμμά μου, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, τὸν ὁποῖον ἐνεκρίθη καὶ ὅταν ἀκόμη γνωρίζω, ὅτι ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγοῦμαι, τὰ ὁποῖα λαμβάνω, μὲ καθιστοῦν ἀντιδημοτικὸν καὶ ὅταν ἀκόμη ξέρω ὅτι ἔχω νὰ ζημιωθῶ πολὺ πολιτικῶς ἀπὸ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγοῦμαι, ὅτι ἐπὶ στιγμὴν διστάζω νὰ τά εἰσηγηθῶ. Δὲν θέλω νά ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἴσως ἔχω καὶ ἕνα αἴσθημα ἰδιαιτέρας εὐχαριστήσεως, ὅταν βλέπω, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ καθήκοντός μου θὰ μὲ ἐκθέσῃ εἰς ἀντιδημοτικότητα, δὲν θέλω νὰ τὸ εἴπω, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι μοῦ συμβαίνει ἴσως κἄτι τέτοιο εἰς τὴν ψυχήν μου χωρὶς νὰ τὸ ὁμολογῶ. Ἀλλὰ εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν, κύριοι βουλευταί, τὸ ἔργον μου καθίσταται εὐκολώτερον ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τῆς ἑταιρείας αὐτῆς τῶν λιπασμάτων προΐστανται ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὄχι εἰς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μου. Ἀπὸ μακροτάτων χρόνων εἶναι ἀπὸ τοὺς ἐπιφανεῖς τῆς δεξιᾶς παρατάξεως. Αὐτὸ δὲν ἀποκρύπτω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν καθιστᾶ τὴν ἐνέργειάν μου πολὺ εὐκολωτέραν καὶ ἑπομένως μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ζητήσω ὀλιγώτερον νὰ ἐκτιμήσητε αὐτὴν τὴν χειρονομίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, διότι θὰ ἦτο ἡ θέσις μου δυσκολωτέρα, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ φίλων μου. Δὲν λέγω, ὅτι θὰ ἐλάμβανον τὰ ἴδια μέτρα καὶ δι’ ἐκείνους. Θὰ ἦτο βλασφημία αὐτό. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι τότε θὰ ἐδικαιούμην νὰ ἀξιῶ νὰ ἐκτιμᾶτε τὴν ἐνέργειάν μου περισσότερον παρὰ τώρα ὅπου καλύπτομαι ἀπὸ κάθε βέλος διαβολῆς. Ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀγωνίζομαι διά νὰ ἐνισχύσω μίαν βιομηχανίαν, τῆς ὁποίας προΐστανται ἄνδρες ἀνήκοντες εἰς ἀντίθετον παράταξιν, ἀλλὰ πρὸς οὓς στρέφεται ἀμέριστος ἡ ἐκτίμησίς μου καὶ ὁ σεβασμός μου. Διότι κυρίως ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν, ὁ κ. Ν. Κανελλόπουλος ἔχει ἀφιερώσει ὅλον του τὸν βίον εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ μεγάλας βιομηχανίας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Παλαίει κατὰ δυσκολιῶν μεγάλων, ἀλλ’ ἀγωνίζεται ὄχι ὡς ἕνας κοινὸς ἐπιχειρηματίας, ἀλλ’ ὡς εἷς ἐμπνευσμένος ἀπόστολος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀδιαφορεῖ βέβαια διὰ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ τοῦ δώσῃ, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν βαθεῖαν πεποίθησίν μου ἀποβλέπει εἰς πολὺ ὑψηλότερα ἰδανικά, ἀνάλογα πρὸς ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἀγωνιζόμεθα καὶ ἡμεῖς οἱ πολιτικαὶ ἄνδρες οἱ ὁποῖοι θυσιάζομεν καὶ τὴν ὑγείαν μας καὶ πολλάκις καὶ τὴν ζωήν μας, διότι ἔχομεν τὴν ἱκανοποίησιν ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν ἕνα γενικώτερον συμφέρον. (χειροκροτήματα). Τώρα παρακαλῶ ὅπως τὸ νομοσχέδιον γίνῃ δεκτὸν μὲ τὰς ἑξῆς τροπολογίας. Δέχομαι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ νὰ συμμετέχῃ καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς γεωργίας, αἱ αὐξομειώσεις τῶν τιμῶν τῶν πρώτων ὑλῶν θὰ ἐφαρμόζωνται ἀνεξαρτήτως τῶν ἀποθεμάτων καὶ ὅτι ὁ ἔλεγχος θὰ κανονισθῇ διὰ διατάγματος, ὅτι ἡ αὐξομείωσις ἥτις θὰ ἐπέρχεται διὰ μεταβολὰς τῶν τιμῶν τῶν συστατικῶν στοιχείων θὰ γίνεται μὲ τὰς σημερινὰς τιμάς. Δὲν θά μπένωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν ἑταιρείαν νά ρωτοῦμε τὶ κάνει ἀλλά θά πέρνωμεν ὡς βάσιν τάς σημερινάς τιμάς αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀνώτεραι τῶν ξένων. Μὲ τάς τροποποιήσεις αὐτάς, θά παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νά ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν βεβαίωσιν ὅτι κάμνομεν ἓν μέγα βῆμα καὶ ὑπὲρ τῆς γεωργίας καὶ ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας. (χειροκροτήματα).

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔληξε. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως, ὅπως τὸ νομοσχέδιον ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον.

§250Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τί θὰ γίνουν τὰ ἀποθέματα τῶν εἰσαγωγέων ξένων λιπασμάτων;

§251Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς πῶ τίποτε περὶ αὐτοῦ.

§252Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δηλῶ, ὅτι ἀποσύρω τὴν ὑπογραφήν μου ἀπὸ τὴν πρότασιν περὶ ψηφοφορίας. (Μεθ’ ὃ καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ν. Τζερμιᾶς καὶ Μαλαμίδας καὶ ἐνεργεῖται ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀνωτέρω προτάσεως. Περατωθείσης ταύτης καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 95, ἐξ ὧν 22 ὑπὲρ τῆς προτάσεως τῆς ἀναβολῆς καὶ 73 κατ’ αὐτῆς, κατὰ τὸ παρατιθέμενον πρωτόκολλον).

Ἐπομένως ἡ περὶ ἀναβολῆς πρότασις ἀπερρίφθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§253Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ὅπως τὰ νομοσχέδια τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ ἡ ἐξουσιοδότησις συζητηθοῦν κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 μ. μ. τῆς αὔριον. (Ὥρα 11 μ. μ.)