1931.07.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 111η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἡ γενικὴ ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου παρακαλεῖ ὅπως καταβληθῶσι 5.000.000 δραχμῶν εἰς τὸ ταμεῖον θυμάτων πολέμου. —Ὁ σύνδεσμος ἐφέδρων ἀξιωματικῶν Μακεδονίας, ἡ ἕνωσις ἐφέδρων ὑπαξιωματικῶν Μακεδονίας καὶ Θράκης, κάτοικοι Θεσσαλονίκης καὶ οἱ δικαιοῦχοι θυμάτων πολέμου Σερρῶν ζητοῦν τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περικοπῆς ἀναδρομικῶν συντάξεων εἰς θύματα πολέμου. —Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Μύτικα ζητεῖ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Μύτικα–Ἀρχοντοχωρίου–Κατούνας. —Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Καρυᾶς διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νομάρχου Πρεβέζης διορίζοντος ἀγροφύλακας τοῦ διαμερίσματος Καρυᾶς ἐκπροσώπους τῆς ἀρεσκείας του καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν προσώπων τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου καταλόγου. —Ὁ γεωργικὸς συνεταιρισμὸς Ράχης Ἄρτης ζητεῖ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων τινῶν. —Ἡ ἀστικὴ ἕνωσις Μυτιλήνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν στάσιν τῶν ἐπαγγελματιῶν ζητούντων τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ ἐνοικιοστασίου. —Ἡ ἕνωσις βιοτεχνικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν σωματείων Μαγνησίας καὶ ἡ ὁμοσπονδία ἡνιόχων Θεσσαλίας δι’ ὑπομνήματός των ζητοῦν τὴν υἱοθέτησιν διαφόρων αἰτημάτων των.

§3Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Φλωριᾶς.

§5Δ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Θὰ καταθέσω ἕνα ὑπόμνημα καὶ θὰ παρακαλέσω, ὅπως γίνῃ σύστασις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰ αἰτήματα αὐτὰ ἂν ὄχι ἐν ὅλῳ ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐν μέρει.

§6Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Σερρῶν, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐκ τῶν Βουλγαρικῶν πολέμων κατεστράφησαν πλήρως. Τὸ Κράτος μόνον τελευταίως ἦλθεν ἀρωγόν, ἀλλὰ προτοῦ ληφθοῦν μέτρα στεγάσεως εἶχεν ἀποφασίσει τὸ Κράτος, ὅπως διὰ συνεταιρισμῶν τοὺς χορηγηθοῦν δάνεια ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀπὸ τοῦ 1925. Διὰ τὰ δάνεια λοιπὸν αὐτὰ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα βγάζει σὲ πληστειριασμὸ τὰ κτήματα αὐτῶν. Πολὺ δικαίως οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μὴ δυνάμενοι νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των ζητοῦν μίαν προθεσμίαν ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ μέτρα, δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὸ αἴτημά των εἶναι δικαιώτατον. Ἐπίσης δὲν πρέπει νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ κατέλθουν ὡς ὁμάδες ἑταιρικαί, ἀλλὰ μεμωνομένως ἕνας ἕκαστος ὡς ἄτομα διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ βάζουν εἰς ὑποθήκην τὰ κτήματά των.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Χατζίσκος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀφορώσης τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τὴν παράνομον ἐκλογὴν τοῦ ἱερέως Ἁγίας Δεσποίνης (Λαμίας).

§10Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ μίαν ἐπερώτησιν ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει πρὸ πολλῶν ἡμερῶν. Ὀφείλω νὰ τονίσω ὡρισμένα πράγματα διὰ τὸν ἐπίσκοπον Φθιώτιδος...

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ μοῦ ζητήσετε, ὅμως νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§12Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Δὲν ἔχω τοιαύτην ἀξίωσιν καθότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζετε τὰς λεπτομερείας τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἀπὸ τοῦ βήματος, δεδομένου ὅτι τερματίζονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἵνα καὶ ὑμεῖς λάβητε γνῶσιν τῆς δράσεως τοῦ Ἐπισκόπου Φθιώτιδος. Πρὸ ἑνὸς ἔτους ἐγένετο ἐκλογὴ ἱερέως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν Ἁγίας Δεσποίνης Λαμίας Συνέθησαν κατ’ αὐτὴν πλεῖστα ὅσα, ὡς ἐψήφισαν ἐνορῖται ἀνήκοντες εἰς ἄλλας ἐνορίας, ἐγένοντο δωροδοκίαι, ὑπάρχουν δὲ καὶ καταγγελίαι ἐναντίον τοῦ ἐκλεγέντος ὑποψηφίου ἱερέως. Ἐν τούτοις τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοιαύτας περιπτώσεις προσφυγὴ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας;

§14Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη προσφυγῆς, κ. Πρόεδρε. Ὁ ἐπίσκοπος διώρισεν ἕνα ἱερέα τῆς ἐπισκοπῆς νὰ κάμῃ ἀνακρίσεις, αἱ ἀνακρίσεις ἦσαν εἰς βάρος τοῦ ἐκλεγέντος ἱερέως. Ἐν τούτοις ὁ ἐπίσκοπος, καίτοι παρῆλθεν πλέον τοῦ ἔτους, δὲν ἠκύρωσε τὴν ἐκλογήν. Καὶ ἐγὼ τοῦ εἶπον τότε: ἂν ἔχουν βάσιν αἱ καταγγελίαι καὶ ἂν συνέβησαν πλημμέλειαι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἱερέως, ἀκυρώσατε αὐτήν. Ἐν τούτοις παραμένει ἐκκρεμὴς ἡ κατάστασις ἀπὸ ἔτους. Ὀφείλω ὅμως νὰ τονίσω, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ἐκλεγεὶς ἐφημέριος εἶναι καὶ δημοδιδάσκαλος εἴς τινα κοινότητα ἄλλην—ἀλλοῦ ὁ παππᾶς δηλαδὴ καὶ ἀλλοῦ τὰ ράσα του—ἀπέχουσαν περὶ τὰ 40 χιλιόμετρα τοῦ τόπου ἔνθα ἱερουργεῖ. Τὸ ζήτημα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§15Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅταν ἐπιστρέψῃ ὁ κ. ὑπουργός, νὰ συνεννοηθῆτε.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλαμίδας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§17Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Θέλω ἐν συνεχείᾳ νὰ τονίσω ὅτι εἰς τὴν Μητρόπολιν Φθιώτιδος ὁ κατέχων τὸν Μητροπολιτικὸν θρόνον εἶναι ἀφορμὴ δημιουργίας διαφόρων παρεξηγήσεων ἐκ μέρους ὅλου τοῦ κόσμου. Συγκεκριμένως ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι δὲν εἶναι μόνον ὁ ἱερεὺς περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε ὁ κ. συνάδελφος ὑπόδικος, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ μητροπολίτης Φθιώτιδος ἐπὶ πλαστογραφίᾳ. Παρ’ ἐκτὸς δ’ αὐτοῦ ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι μηνύσεις εἰς τὴν Ἱερὰν Σύνοδον ἐκ μέρους ἱερέων, εἴτε ἐκ μέρους ὑποψηφίων ἱερέων, οἱ ὁποῖοι τὸν καταγγέλουν ἐπὶ δωροληψίᾳ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐνδιαφερθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διὰ νὰ καθάρῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἥτις εἶναι εἰς βάρος καὶ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§19Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργὸς ἐπεδείξατο ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον ἐπεμβὰς προσωπικῶς. Θεωρῶ τὸ ζήτημα λυθέν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης.

§21Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ ἐπερωτήσεις κύριοι βουλευταί, ἔχουν ὡς σκοπὸν τὸν ἔλεγχον τῶν κυβερνητικῶν πράξεων. Ἐφόσον ἡ ἀπουσία τῶν ὑπουργῶν παρατείνεται κατὰ τρόπον ὥστε νὰ καθιστᾷ τὸν ἔλεγχον αὐτὸν ἀδύνατον καὶ ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἡ ἀπουσία αὐτὴ δὲν ἔχει πραγματικῶς ὑπηρεσιακὸν λόγον, νομίζω, ὅτι θὰ μοῦ εἶναι συγγνωστὸν νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀπόντος τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας ὑπουργοῦ καὶ νὰ ζητήσω παρ’ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς μετεχούσης τῆς εὐθύνης τῶν πράξεων ἑνὸς ὑπουργοῦ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἷς ἐκ τῶν μεγάλων εὐεργετῶν τοῦ ἔθνους ἦτο ὁ ἀοίδιμος Βαλλιάνος Παναγῆς. Αὐτὸς τὴν περιουσίαν του ἀφῆκε γενικώτερον διὰ τὸ Κράτος καὶ εἰδικῶς διὰ τὴν ἰδιαιτέραν του Πατρίδα. Ἀφῆκεν ἕνα κληροδότημα μεταξὺ αὐτῶν, τὸ ὁποῖον εἶχε ὡς προορισμὸν τὴν ἰδιαιτέραν αὐτοῦ πατρίδα, τὴν Κεραμείαν καὶ ὥρισεν ἐκτελεστὰς τῆς διαθήκης του αὐτῆς τοὺς ἑπτὰ ἐκ τῶν ἑκάστοτε ἐν ζωῇ ἀρρένων τῆς οἰκογενείας του. Ἀλλὰ μὴ ὑπαρχόντων πλέον ἐνηλίκων ἀρρένων ἀνέλαβον τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαθήκης διάφοροι, εἴτε ἐξ ἀγχιστείας συγγενεῖς μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ κ. Ρωμᾶνος, εἴτε καὶ μὴ συγγενεῖς καὶ οὕτως εὑρέθη τὸ κληροδότημα σήμερον διαχειριζόμενον ἀπὸ 7 πρόσωπα ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 3 μόνον εἶναι τῆς οἰκογενείας Βαλλιάνου, οἱ δ’ ἄλλοι 4 ἐντελῶς ἄσχετοι. Ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἑνὸς Βαλλιάνου ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐλειτούργει. Εἶχεν ἱδρυθῆ ἕν γυμνάσιον διὰ τὸ κτίριον τοῦ ὁποίου ἐδαπανήθησαν 7½ ἑκατομμύρια δρχ. καὶ διά τὸ ὁποῖον ἀληθῶς δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι τὸ τελειότερον οἴκημα γυμνασίου τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε ἐν Ἑλλάδι. Ἔχει οἰκήματα διὰ καθηγητάς, ἔχει πλήρη ἐπίπλωσιν, τὰ πάντα ὡς ἀπαιτεῖ ἡ τελευταία λέξις τῆς προόδου. Ἤδη δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους ἀπεφασίσθη ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ἐκτελεστὰς οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐκ τῆς οἰκογενείας Βαλιάνου, νὰ μετατραπῇ τὸ γυμνάσιον αὐτὸ καὶ νὰ γίνῃ ἡμιγυμνάσιον. Καὶ μίαν ὡραίαν ἡμέραν συνῆλθον τὰ τρία μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῶν τριῶν ὑπολοίπων μελῶν μή προκληθέντων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο καὶ ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ὁ ὁποῖος δὲν προσῆλθεν, καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἑβδόμου ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ κ. Ρωμᾶνος, κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην εὑρισκόμενος ἐν Παρισίοις, ἐλήφθη ἀπόφασις ἡ ὁποία θεωρεῖται κατὰ πλειοψηφίαν, διότι προσυπέγραψε καὶ ὁ κ. Ρωμᾶνος ἐπανελθὼν ἐκ Παρισίων καὶ ἐπετράπη ἡ μετατροπὴ τοῦ γυμνασίου αὐτοῦ εἰς ἡμιγυμνάσιον. Ἡ περιφέρεια ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ 22 χωρία τὰ ὁποῖα κατοικοῦνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀπὸ ἐμπόρους καὶ ναυτικοὺς μένει ἤδη ἄνευ γυμνασίου, κατὰ τοιοῦτον τρόπον περιφρονουμένης τῆς θελήσεως τοῦ διαθέτου ὁ ὁποῖος ἐπαναλαμβάνω ὑπῆρξε ἐκ τῶν μεγαλειτέρων εὐεργετῶν τοῦ Ἔθνους. Ἐδημοσιεύθη δὲ εἰς τὸ ὑπ’ ἄρθ. 153 τῆς 10 Ἰουνίου φύλλον τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως διάταγμα τὸ ὁποῖον μετατρέπει τὸ γυμνάσιον εἰς ἡμιγυμνάσιον προτάσει τῆς Βαλιανείου διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς. Σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Βαλιάνιος ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ 7 πρόσωπα καὶ προεδρευομένη ἀπὸ ἕνα Βαλιᾶνον συνῆλθε μὴ προσκληθέντων οὔτε τοῦ προέδρου. Δὲν ξεύρω προσκλήσει τίνος συνῆλθε καὶ ἀπετελέσθη ἡ Βαλιάνειος ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν τριῶν. Κατόπιν δὲ προσεχώρησεν καὶ ὁ ἀπὼν κ. Ρωμᾶνος καὶ ἐθεωρήθη οὕτω ὅτι ἐπληρώθη ἡ θέλησις τοῦ διαθέτου, Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐλέγξω δριμύτατα τὴν πρᾶξιν ταύτην τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἡ ὁποία ἂν μὴ τὶ ἄλλο βεβαίως ἀποθαρρύνει πάντα Ἕλληνα ἀπὸ τοῦ νὰ καταλείπῃ τὴν περιουσίαν του διὰ πράξεις ἢ διὰ σκοποὺς Ἐθνικούς. Διότι ὅταν ἡ θέλησίς του θεωρεῖται ὁ πέμπτος τροχὸς τῆς ἁμάξης, ὅταν ἡ θέλησίς του θεωρεῖται τὶ τὸ ὁποῖον εἶναι μόνον διὰ περιφρόνησιν καὶ δι’ ἐμπαιγμόν, βεβαίως θὰ εἶναι μωρὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ διατυπώσῃ τὴν τελευταίαν του θέλησιν ὑπὲρ τῶν Ἐθνικῶν σκοπῶν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Λιβαθινόπουλος.

§23Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις μόνον θέλω νὰ προσθέσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ράλλης δι’ ἕν γυμνάσιον ποὺ εἶναι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Ἔρχομαι καὶ ἐγὼ νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τοῦ γυμνασίου καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ μή γίνῃ ἡ διάλυσις τοῦ γυμνασίου αὐτοῦ καὶ νὰ μὴ μετατραπῇ εἰς ἡμιγυμνάσιον διότι ἡ περιφέρεια ἐκείνη δὲν κατοικεῖται ἀπὸ γεωργοὺς διὰ νὰ γίνῃ μία ἐπαγγελματικὴ σχολὴ ὅπως θέλει ἡ ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ κατοικεῖται ἀπὸ ναυτιλομένους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην γυμνασίου.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χαβίνης ἐπ’ ἀναφορᾶς του διὰ τὴν συγκέντρωσιν σιτηρῶν ἐν Ἠπείρῳ.

§25Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς συστάσεως, τὴν ὁποίαν κάμνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ζητῶ νὰ μάθω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν περιελήφθη καὶ ἐφέτος ἡ Ἤπειρος μεταξὺ τῶν ἄλλων τμημάτων τῆς Χώρας εἰς τὰ ὁποῖα θὰ γίνῃ συγκέντρωσις σίτου καὶ κριθῆς. Καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος διετάχθη συγκέντρωσις σίτου εἰς Ἤπειρον, ἀλλ’ εἰς μὲν τὸν νομόν Πρεβέζης δὲν συνεκεντρώθη οὔτε ὀκᾶ, διότι παρετηρήθη ὅτι λόγῳ ἐλλείψεως μύλου δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀλεσθῇ, καὶ εἰς τὸν νομόν ὅμως Ἄρτης ὅπου εἶναι τὰ σιτηρὰ καλῆς ποιότητος διὰ σπόρων, δὲν συνεκεντρώθη ἄλλο στάρι καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ ἀγρόται νὰ τὸ πωλήσουν εἰς τὴν ἐξευτελιστικὴν τιμὴν τῶν δραχμῶν 4 κατ’ ὀκᾶν ἐνῷ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἔλαβον οἱ ἀγρόται Θεσσαλίας 7 καὶ 7,40 κατ’ ὀκᾶν καὶ οὗ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐνῷ εἰς τὴν Ἤπειρον δὲν συγκεντρώθη τὸ στάρι, εἰς τὴν Θεσσαλίαν παρεδόθη σῖτος καὶ ἐκ τοῦ ἐμπορίου εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ὑπὸ τῶν συνεταιρισμῶν. Ἐπειδή, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐφέτος, ἐπληροφορήθην ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ συγκέντρωσις εἰς τὴν Ἤπειρον, ἐπληροφορήθην δὲ ὅτι τοῦτο γίνεται, διότι ἡ παραγομένη ποσότης δὲν εἶναι πολὺ μεγάλη καὶ δὲν δικαιολογοῦνται τὰ ἔξοδα τῆς συγκεντρώσεως, ἔχω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Σήμερον ἡ συγκέντρωσις ἐπιβαρύνει τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἐὰν δὲ ἡ κριθὴ ἡ ὁποία θὰ συγκεντρωθῇ εἰς Ἤπειρον χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν ἀνάμιξιν μετὰ τοῦ σίτου, ὁ ὁποῖος θὰ καταναλωθῇ εἰς Ἤπειρον, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ μὴ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις. Ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἀποθῆκαι ἐκεῖ πρὸς ἐναποθήκευσιν, εἶναι εὔκολον νὰ γίνεται ἡ προαγορὰ παρὰ τῶν συνεταιρισμῶν καὶ ἡ πληρωμὴ καὶ νὰ παραδίδεται κατὰ τμήματα καὶ κατὰ μῆνα, οὕτως ὥστε καὶ ἡ ἔλλειψις τῶν ἀποθηκῶν νὰ μὴ ἀποτελέσῃ ἐμπόδιον διά τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Διότι τοιουτοτρόπως, κύριοι βουλευταί, γίνεται μία ἀδικία εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν τῆς Ἠπείρου, οἱ ὁποῖοι βλέπουν ὅτι ἐνῷ αὐτοὶ πωλοῦν τὰ στάρι των πρὸς 4 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν ὁ ἄλλος ἀγροτικὸς κόσμος πληρώνεται μὲ 7,40 κατ’ ὀκᾶν. Τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν κατάφωρον ἀνισότητα καὶ ἀδικίαν εἰς βάρος αὐτοῦ τοῦ πληθυσμοῦ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ νεωτέρας ἀποφάσεως νὰ περιλάβῃ καὶ τὴν Ἤπειρον εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν σιτηρῶν, διὰ νὰ μὴ ἀδικηθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§26Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μου τὴν σύστασιν σας.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζερμιᾶς.

§28Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Νὰ μελετηθοῦν τά ὑπομνήματα. Πανταχοῦ τοῦ κόσμου ἐλήφθησαν μέτρα προστασίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ράλλης ἐπερωτᾷ σχετικῶς μὲ τὴν διάθεσιν τῆς περιουσίας τοῦ Ἀλεξάνδρου Πάντου διὰ τὴν ἵδρυσιν σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν.

§30Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μόλις σήμερον κατωρθώθη νὰ γίνῃ ὁ φάκελλος καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ συζητήσω.

§31Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μᾶς ἐγένοντο παρατηρήσεις ἐκ μέρους τῶν συγγενῶν τοῦ Πάντου. Διὰ τῆς διαθήκης του οὗτος ὥρισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἱδρυθῇ σχολὴ Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν, ἀλλ’ οἱ ἐκτελεσταὶ ἀπεφάσισαν νὰ διαθέσουν τὸ κληροδότημα διὰ τὴν ἤδη ὑφισταμένην σχολὴν μετονομαζομένην εἰς Πάντειον. Αὐτὸ δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν διαθήκην. Ἔπρεπε δέ, ἐὰν τὸ ποσὸν τὸν ἀφεθὲν δὲν ἦτο ἀρκετὸν διὰ τὴν ἄμεσον ἵδρυσιν τῆς σχολῆς, νὰ μείνῃ εἰς τὴν Τράπεζαν, ἕως ὅτου σχηματισθῇ ποσὸν ἐπαρκές. Ὁ κ. ὑπουργὸς μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι κατὰ τὰς γενικὰς ἰδέας εἶναι σύμφωνος καὶ δι’ αὐτὸ λέγω νὰ μὴν προέλθωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς ἕως ὅτου ἴδωμεν πῶς θὰ γίνῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ ὑπάρχουσα σχολή, ἐγὼ δὲν γνωρίζω τί κάμνει, ἀλλὰ τέλος πάντων δὲν φαίνεται ἱκανοποιοῦσα τὴν ἰδέαν τῆς σχολῆς τῶν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν καὶ δι’ αὐτό, ἐπειδὴ σήμερον δὲν ἔχομεν ἐπαρκῆ χρόνον οὔτε νὰ μελετήσωμεν οὔτε νὰ συζητήσωμεν περὶ αὐτῆς, θὰ συνίστων ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ ἐνέργεια τῆς διαρεύσεως τῆς περιουσίας αὐτῆς ὑπὸ τὴν νέαν διαχείρησιν.

§32Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Πῶς νὰ σταματήσῃ;

§33Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δύνασθε σεῖς, ὁ ὁποῖος εἶσθε ὁ ἐκτελεστὴς τῆς διαθήκης νὰ σταματήσητε τὴν ἐνέργειαν διὰ νὰ ἴδητε καὶ κατὰ πόσον εἶσθε σύμφωνος μὲ τὴν θέλησιν τοῦ διαθέτου. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ παραστάσεις μοῦ ἐγένοντο ἐκ μέρους τῶν συγγενῶν του, τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Πάντου.

§34Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄλλωστε, κ. Πρόεδρε, ἐκτελεστὴς τῆς διαθήκης εἶναι καὶ ὁ Σαρίπολος, ὁ ὁποῖος μὲν δὲν ἀπέθανεν, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν εὑρίσκεται εἰς νομικὴν κατάστασιν ἐπιτρέπουσαν νὰ ἐπέμβῃ.

§35Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οὐσιαστικῶς δὲν ἀνταποκρίνεται ἡ διάθεσις αὐτὴ πρὸς τὴν βούλησιν τοῦ διαθέτου, διότι αὐτὸς εἶπε; κύριοι, σᾶς δίδω τὴν περιουσίαν μου αὐτὴν διὰ νὰ γίνῃ σχολὴ Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν. Δὲν φθάνει αὐτὴ διὰ νὰ γίνῃ ἡ σχολή, νὰ τὴν ἀφήσητε εἰς τὴν Τράπεζαν ἕως ὅτου μπορέσῃ νὰ γίνῃ μία σχολή.

§36Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ μοῦ ἔδωσεν ἀφορμὴν πολλῆς μερίμνης καὶ πολλῆς μελέτης. Τώρα πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ σχολὴ αὐτή, ἡ ὁποία εἶχεν ἱδρυθῆ ἀπὸ τὸν κ. Φραγκούδην, δὲν εἶναι κακή. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσητε δέ, ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ κάμωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀφοῦ δὲν εἴχαμε καμμίαν σχολήν, νὰ κάμωμεν 2 σήμερον σχολὰς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν. Λοιπόν, ὅταν μοῦ ἐπροτάθη ἡ ἰδέα νὰ ἑνώσωμεν αὐτὰς τὰς δύο διὰ νὰ κάμωμεν μίαν σχολήν, ἡ ὁποία νὰ εἶναι Πάντειος Σχολὴ ἐσκέφθην ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, διότι ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἄφησεν εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ἐὰν περιμένωμεν νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν ἕως ὅτου γίνει ἐπαρκὲς διὰ τὴν ἵδρυσιν αὐτῆς τῆς σχολῆς, δὲν θὰ καταστῇ ἡ ἵδρυσις δυνατὴ οὔτε εἰς τὰ τὰ παιδιὰ μας. Αὐτὴ ἡ σκέψις λοιπὸν μὲ ἔκαμε νὰ καταλήξω εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ ἱδρυθῇ μία σχολή, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ὁ Πάντος. Δὲν ἠμποροῦν νὰ παραπονεθοῦν, ὅτι πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον εἴπομεν ἐχρησιμοποιήσαμεν καὶ ἄλλα μέσα, δηλαδὴ τὴν ὑπάρχουσαν σχολήν, ἡ ὁποία λειτουργεῖ καὶ ἔχει καὶ κτίριον ἀξιόλογον. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λεχθῇ σήμερον εἶναι μήπως ἡ διοίκησις τῆς σχολῆς δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν βούλησιν τοῦ διαθέτου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα, ἀνέθεσα ὅμως εἰς ἕνα διακεκριμένον φίλον μου τὸν κ. Πιστολάκην νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ νομίζω, ὅτι καλῶς διηυθετήθησαν τὰ πράγματα. Ἐὰν ἡ διοίκησις δὲν εἶναι καλή, εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐπιτύχω τὴν τροποποίησιν αὐτῆς ὥστε ἡ σχολὴ νὰ εἶναι καλλιτέρα. Ἀλλὰ τὸ νὰ μὴ θέλωμεν νὰ συνενωθοῦν αὐτὰ τὰ δύο οὕτως ὥστε ἡ ὑπάρχουσα περιουσία νὰ μεταφέρεται καὶ αὐτὴ εἰς τὴν Πάντειον Σχολήν, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, διότι ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἀναβληθῇ ἐπ’ ἀόριστον χρόνον ἡ ἵδρυσις αὐτῆς τῆς σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν.

§37Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει, κ. Πρόεδρε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ διαθέτης ὅταν ἀπέθανεν ἐγνώριζε τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς σχολῆς, διότι ἀπέθανε τὸ 1930.

§38Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ διαθήκη του ποίας χρονολογίας εἶναι;

§39Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι προγενεστέρα.

§40Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ εἴπωμεν αὐτὸ τότε.

§41Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πάντως, ἐν τῷ μεταξὺ ὁ νέος αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶχε σπουδάσει καὶ εἶχε μίαν μανίαν νὰ ἱδρυθῇ μία τοιαύτη σχολὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ παρακολουθῇ τὰ συμβαίνοντα ἑπομένως ἠμποροῦσε νὰ προικοδοτήσῃ τὴν ὑπάρχουσαν σχολήν, ἐὰν ἤθελε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ συγχώνευσις.

§42Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ κάμωμεν μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ κοινοῦ, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἐὰν καθ’ ὃν τρόπον ρυθμίζεται αὐτὸ ἐκπληροῦται ἡ θέλησις τοῦ διαθέτου.

§43Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ σταματήσῃ ἡ διαρροὴ τῆς περιουσίας. Εἶσθε καὶ σεῖς ἐκτελεστὴς τῆς διαθήκης καὶ πρέπει νὰ ἐκτελέσητε τὴν θέλησιν τοῦ διαθέτου.

§44Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἠμποροῦμεν νὰ ἐκτελέσωμεν τὴν θέλησιν τοῦ διαθέτου χωρὶς νὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο, καλά. Ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ κάμω εἶναι ἐὰν ἐχρειάζετο τὴν ὑπογραφὴν μου, νὰ μὴ τὴν δώσω.

§45Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε τὴν ἤδη τοιαύτην. Εἶναι δὲ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ κ. Σαριπόλου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τί ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ. Σήμερον μὲ ἐπεσκέφθη ἐπιτροπὴ ἐκ Σερρῶν, ἡ ὁποία μοῦ ἀνέφερεν ἀνωμαλίαν τινὰ — ἂς τὴν εἴπω ἀνωμαλίαν — ἡ ὁποία συνέβη ἐκεῖ περὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς καείσης ζώνης. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε παραχωρήσει δάνειον πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῆς καείσης πόλεως εἰς ὁμάδα ἰδιοκτητῶν, ἀπὸ 5 πρόσωπα συγκειμένης ἑκάστης, οἱ ὁποῖοι ὅμως εὐθύνονται ἀλληλεγγύως ἐπέναντι τῆς τραπέζης. Συμβαίνει δὲ τὸ ἑξῆς: Ἐὰν κανεὶς ἐξ αὐτῶν δὲν πληρώνῃ τὰς δόσεις, γίνεται κατάσχεσις τῶν οἰκιῶν καὶ πλειστηριασμός. Ἀλλὰ σήμερον διὰ τῆς ὑποθήκης τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν ἡ Τράπεζα ἀσφαλίζεται ἐπαρκῶς ὥστε νὰ δύναται ν’ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τῆς ἀλληλεγγύης αὐτῆς. Συνέβει δὲ τὸ ἑξῆς: Ἕν ἐκ τῶν οἰκημάτων ἐκείνων ἐξεποιήθη κατὰ τὸ ⅓ ἐξ ἀδιαιρέτου, καὶ ἐνῷ εἶχε μίαν ἀξίαν ὑπὲρ τὰς 60 χιλ. δραχ. ἐξετιμήθη διὰ 12 χιλιάδας μόνον καὶ τοῦτο ὑποθέτω ἕνεκα τῆς ἀλληλεγγύης αὐτῆς.

§46Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὶ ζητεῖτε;

§47Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς ἀλληλεγγύης αὐτῆς.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν ἡμεῖς αὐτό;

§49Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ ἀπευθυνθῆτε πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μόνον σύστασιν ἠμποροῦμεν νὰ κάνωμεν, ἀλλὰ αὐτὴν τὴν σύστασιν ἠμπορεῖτε νά τὴν κάνετε καὶ ἐσεῖς. Δὲν ἔχει μεγαλυτέραν ἀξίαν ἡ ἰδική μας.

§51Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὴν Κυβερνητικήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νά κάνῃ ἡ Κυβέρνησις σύστασιν σχετικῶς.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ κάνωμεν σύστασιν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνθέσεως πληρωμάτων τῶν ἐμπορικῶν πλοίων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τὸ πρῶτον ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4402 τοῦ κυρώσαντος τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τῆς 13)11)27 περὶ συστάσεως Κεντρικοῦ Ταμείου κατὰ χαλάζης καὶ παγετῶν». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ὑφισταμένων διατάξεων περὶ δασμολογήσεως τῶν λιπασμάτων». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνασυστάσεως τῆς θέσεως βοηθοῦ βιβλιοφύλακος τῆς δημοσίας βιβλιοθήκης Ἀνδριτσαίνης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸν νόμον 4667 περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ καὶ τῶν ἀξιωματικῶν πολεμικοῦ ναυτικοῦ τῶν παθόντων ὡς δοκίμων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανεκδικάσεως ἀγροκτημάτων τινῶν». Ὁ κ. Χαβίνης.

§54Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀφορᾷ τὴν ἐπανεκδίκασιν ἑνὸς ἀγροκτήματος Πλακόρεμμα ἐπὶ μόνῳ τῷ σκοπῷ τῆς παραχωρήσεως μικρᾶς ἐκτάσεως διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν κατοίκων. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ἔναντι τόσης ἀδικίας εἰς τὰς ἀπαλλοτριώσεις εἶναι τοιαύτη ὥστε παρετηρήθη ἐξέγερσις, διότι ἀφῃρέθη ἀπὸ τοὺς ἀγρότας ἔκτασις ἀπὸ 100–200 στρεμμάτων. Εἶχεν ἕνας ἀγρότης 30 στρέμματα καὶ ἐκ τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἀφῃρέθησαν τὰ 20.

§55Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω τὸ ζήτημα καὶ λείπει ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ δὲν μπορῶ νὰ δεχθῶ καμμίαν τροπολογίαν.

§56Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν τὴν τελευταίαν ἡμέραν, ἀλλὰ θέλω ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ἡσυχάσουν. Ἐὰν βεβαιώσουν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι, ὅτι ἡ περίστασις εἶναι ἐπείγουσα νὰ γείνῃ ἐπανεκδίκασις, θέλω νὰ μοῦ δώσετε μίαν ὑπόσχεσιν.

§57Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν μπορῶ οὔτε ὑπόσχεσιν νὰ δώσω αὐτὴν ποὺ μοῦ ζητεῖτε, ὅτι ἐὰν αἱ ὑπηρεσίαι κρίνουν ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἐγὼ θὰ προσυπογράψω. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τεχνικῶν ζητημάτων, δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ δώσω στὰ τυφλὰ ὑπόσχεσιν. Κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ κάμωμεν ἐκεῖνο ποὺ λέγει ἡ ὑπηρεσία. Ἐκεῖνο ποὺ μπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, εἶναι ὅτι μετ’ ἐνδιαφέροντος θὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγχωνεύσεως τῶν Ἀνωνύμων Τραπεζιτικῶν καὶ Βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν». Ὁ κ. Ράλλης.

§59Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Μέχρι τοῦδε δὲν συνέβη τίποτε τὸ ἀνώμαλον. Νομίζω, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ὁποίαν (ἀναγινώσκει). Ἐὰν πρόκειται περὶ μεταβιβάσεως, οὐδεὶς συντρέχει λόγος, ὅπως τὸ Δημόσιον προβαίνει εἰς δωρεάς.

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅλοι ἐμείναμε σύμφωνοι κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπιβάλλεται κἄποια... Λοιπόν, ἐπιδιώκεται συγχώνευσις Τραπεζῶν. Μᾶς λέγουν ὅμως ὅτι νὰ κάνωμεν αὐτὴν τὴν συγχώνευσιν διὰ νὰ μὴ πληρώσωμεν τέλη.

§61Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς μεταβιβάσεως, συγχωνεύσεως, εἶναι ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας. Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀνάγκη ἐπείγουσα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν ἀπεφασίσαμεν, ὅπως μελετηθῇ ἡ ἀπαλλαγή.

§62Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὀρθώτερον θὰ ἦτο νὰ ὑπεγράφετο τὸ ἄρθρον 3. Ὑπάρχουν παράπονα, ὅτι προστατεύονται ὡρισμένα μόνον νομικὰ πρόσωπα καὶ θὰ ἐζήτουν ὅπως πρὸς πληρεστέραν ἀσφάλειαν ἡ ἀπαλλαγὴ γίνεται ὄχι προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ τοῦ ἑκάστοτε ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι γίνεται ἐπίσης μία αὐτόματος μεταβίβασις ἀκινήτων ἄνευ τηρήσεως τῶν διατυπώσεων τῶν διατάξεων τῆς νομίμου διαγραφῆς καὶ τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν χρόνου δὲ ὅτι ἐκ τούτου θὰ ἐπέλθῃ ζημία.

§63Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῶν ἐπὶ μέρους ζητημάτων θὰ ἐπιφέρωμεν τροπολογίας εἰς τὴν Γερουσίαν. Ἔτσι ἐμείναμεν σύμφωνοι μὲ τὸν συνάδελφόν μου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς μεταγραφῆς καὶ δι’ ἄλλα θὰ ἐπιφέρωμεν αὐτὰς τὰς τροπολογίας.

§64Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἔχω λόγον νὰ μὴ ἐμπιστευθῶ εἰς τὴν δήλωσιν ταύτην τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δέχομαι τὸ νομοσχέδιον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν;

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας». Ὁ κ. Ράλλης.

§68Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ δηλώσῃ ποῖον νομοσχέδιον πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑποβληθὲν ἢ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§69Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τὸ ὑποβληθέν.

§70Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ποίας τροπολογίας δέχεσθε;

§71Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν ποὺ ἀφορᾶ τὴν αὔξησιν τῶν θέσεων τῶν ἐπιθεωρητῶν ἐπὶ ἀναλόγῳ μειώσῃ τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ καὶ τοῦτο κατόπιν διατάγματος ἐκδιδομένου ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν Συγκοινωνίας καὶ Οἰκονομικῶν.

§72Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγώ, θέλω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον ἔχει ἀνάγκην αὐξήσεως τοῦ τεχνιτοῦ προσωπικοῦ, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δημιουργεῖται πληθώρα κατωτέρου προσωπικοῦ.

§73Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δὲν κάμνωμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νομιμοποιοῦμεν τὴν σήμερον ὑπάρχουσαν κατάστασιν ἀφορᾷ δὲ μόνον τὴν διεκπεραίωσιν.

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας κατὰ τὴν διαρρύθμισιν αὐτὴν, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐνώπιον μιᾶς πληθώρας κατωτέρου προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ τόσον χρήσιμον. Ἐὰν ἀπαραιτήτως ἔχετε ἀνάγκην τεχνικοῦ προσωπικοῦ διὰ τὰ διάφορα ἔργα καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου σᾶς δίδεται μία εὐκαιρία νὰ διαρρυθμίσητε τὴν κατάστασιν σύμφωνα μὲ τὰς ἀνάγκας τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας.

§75Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αἱ θέσεις ποὺ προβλέπονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ὑπερβολικαί, οἱ δὲ ὑπάρχοντες ὑπάλληλοι ἐργάζονται ὑπερμέτρως. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἔλλειψιν τεχνικοῦ προσωπικοῦ, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ προβλέπεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν προχθές. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τό νομοσχέδιον ἄνευ τροπολογιῶν.

§76Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δημιουργεῖται μία ἀνισότης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προαγωγὴν τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν διαφόρων ζητημάτων τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Εἶναι ὑπάλληλοι γραφείου τοῦ τμήματος διεκπεραιώσεως ποὺ δύνανται νὰ προαχθῶσι μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ ὑπάλληλοι ἄλλων τμημάτων εἶναι ποὺ δυνατὸν νὰ προαχθῶσι μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ γραμματέως βʹ.

§77Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διεγράφη ἡ σχετικὴ διάταξις.

§78Γ. ΒΟΡΑΖΑΝΗΣ. Ἀφοῦ διεγράφη ἔχει καλῶς.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν;

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου, περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἔκδοσιν νομοθετικῶν διαταγμάτων.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφῆστε το αὐτὸ διὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν μετὰ τὴν ἐπιστροφήν μας ἀπὸ τὴν Γερουσίαν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως «πεαὶ παροχῆς προνομίου ἐκμεταλλεύσεως Τριποτάμου Βερροίας». Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία προκαλεῖ ζωηροτάτην ἀντίδρασιν ἐκ μέρους καὶ τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν κατοίκων τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν. Ἡ ἀντίδρασις αὕτη δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὲ ἀφήσῃ ἀδιάφορον. Φίλοι μου βουλευταί πρὸ πολλῶν μηνῶν ὑποθέτω πρὸ πέντε περίπου—μοῦ ἐζήτησαν νὰ μὲ ἴδουν διὰ νὰ μοῦ ἐπιστήσουν τὴν προσοχὴν ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ νὰ μοῦ καταγγείλουν τὰ κακά, τὰ ὁποῖα θὰ φέρῃ. Λοιπὸν ἐζήτησα νὰ μοῦ εἴπουν ποῖα εἶναι τὰ κακὰ ταῦτα καὶ ἐδήλωσα, ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐξετάσω τὰ ἑξῆς σημεῖα: νὰ κάνω δηλαδὴ νὰ ἐξετάσουν διὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν πρῶτον, ἐὰν ἡ σύμβασις πρόκειται νὰ ἀφήσῃ εἰς τὴν Βέρροιαν ὅλον τὸ ἀναγκαῖον νερὸ διὰ τὰς ὑπαρχούσας βιομηχανικὰς ἐγκαταστάσεις ἢ ὄχι. Δεύτερον, ἐὰν θὰ ἀφήσουν ἕνα περιθώριον πρὸς ἵδρυσιν νέων τοιούτων ὑπὸ ὅρους ἐντελῶς πλεονεκτικοὺς διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Βερροίας, διότι καὶ αὐτὸ ἐθεωρήθη ἐπικίνδυνον. Τρίτον, ἐὰν ἡ σύμβασις αὐτὴ πρόκειται νὰ παραβλάψῃ τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων ἢ πρόκειται δηλαδὴ νὰ περιορίσῃ τὸ νερό, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται ἐκεῖ εἰς ἕνα εἶδος συστήματος ὑπονόμων, τὸ ὁποῖον ἔχουν, ἢ ὄχι. Καὶ τελευταῖον, ἐὰν τὰ νερά, τὰ ὁποῖα θὰ μείνουν εἰς τὴν Βέρροιαν μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως αὐτῆς τὰ διαθέσιμα νερὰ θὰ ἐπήρκουν νὰ ποτίζεται ὅλη ἡ γεωργικὴ ἔκτασις, ἡ ὁποία ποτίζεται σήμερον, καθὼς καὶ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ποτισθῇ ἐκ τῶν ὑδάτων αὐτῶν. Μοῦ ἐδηλώθη τότε ὑπὸ τῶν φίλων βουλευτῶν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦν καὶ ἐκεῖνοι διότι δὲν ἔχουν ἀντίρρησιν κατὰ τῆς συμβάσεως παρὰ αὐτήν. Φρονοῦν ὅμως, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης θὰ εἶναι ὑπὲρ τῶν ἰδικῶν των ἀντιλήψεων, δηλαδή, ὅτι παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα τῆς Βερροίας ἔτσι μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις εἴτε μέ τινας ἐξ αὐτῶν. Τὸ ὑπουργεῖον τῇ αἰτήσει μου ἔστειλεν ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ τὰ ἁρμοδιώτερα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ ὑπηρεσία, ἁρμοδιώτερα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ὑδραυλικῶν ζητημάτων καὶ τῶν γεωργικῶν. Λοιπὸν ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἀποφκίνεται ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων, ὅτι τὰ παράπονα καὶ αἱ ἀνησυχίαι τῶν Βερροινῶν δὲν εἶναι δικαιολογημέναι. Ἐν τούτοις καὶ μετὰ τὴν ἔρευναν αὐτὴν ἡ ἀντίδρασις ἐξακολουθεῖ ἐπίσης ζωηρά. Ἐγὼ ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν σήμερα νὰ ψηφίσῃ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται ἡ σύμβασις αὐτή. Νὰ παραπέμψωμεν δὲ διὰ τὸν Ὀκτώβριον τὴν περαιτέρω συζήτησιν. Καὶ τοῦτο διὰ δύο λόγους: πρῶτον διότι ὑπάρχουν λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων πρὸ τῆς ἄρσεως, ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ δὲν θὰ ἤθελε νὰ δοθῇ εἰς Βελγικὴν ἑταιρείαν ἡ νέα σύμβασις. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἀναμένωμεν νὰ ἀρθοῦν οἱ λόγοι αὐτοὶ διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸς ὁ λόγος. Καὶ ἄνευ αὐτοῦ τοῦ λόγου θὰ ἐζητοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὸν Ὀκτώβριον ἡ περαιτέρω διεκπεραίωσις αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ὅπως δοθῇ καὶ πάλιν καιρὸς ὄχι μόνον νὰ ἐξετασθοῦν ἐκ νέου τὰ ζητήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξετάσαμεν, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ ἐξετασθῇ καὶ κάθε ἄλλη ἀντίρρησις νέα ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι προεβλέφθησαν τότε, αἱ ὁποῖαι τυχὸν θὰ προταθοῦν σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς ἄξιοι προσοχῆς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἄξιοι μελέτης. Ἐὰν ἡ νέα αὐτὴ μελέτη φέρῃ ὡς πόρισμα ὅτι αἱ ἀνησυχίαι καὶ τὰ παράπονα καὶ αἱ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι διατυπόνονται κατὰ τῆς συμβάσεως εἶναι βάσιμοι, δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ καμμίαν ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἐπλανήθη καὶ ἑπομένως θὰ δεχθῇ τὸν Ὀκτώβριον νὰ ἀπορριφθῇ ἡ σύμβασις. Ἀλλὰ εἶναι ἡ μελέτη, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἀπόδειξις ὅτι τὰ παράπονα δὲν εἶναι βάσιμα, αἱ ἀνησυχίαι δὲν εἶναι δικαιολογημέναι καὶ ὅτι ἡ σύμβασις καλῶς ἔχει. Ἔχω καθῆκον νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μου πιστεύει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνάπτῃ συμβάσεις, τοιαύτης μάλιστα σημασίας, καὶ ἔπειτα νὰ τὰς ἐγκαταλείπῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπροστατεύτους, λέγουσα εἰς τὴν Βουλήν, ἐγὼ ὑπέγραψα αὐτὴν τὴν σύμβασιν, τώρα πλένω τὰ χέρια μου, κάνετε ὅτι θέλετε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερώσῃ αὐτό, ὄχι μόνον, διότι θὰ ἦτο παραγνώρησις τῆς θέσεως της, ὡς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πρὸ πάντων, διότι ἐὰν καθιεροῦτο τοιαύτη ἀρχή, παρ’ ὅλους τοὺς νόμους περὶ μεσαζόντων, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, θὰ γίνωμεν ἀφορμὴ ὅπως μετὰ τὴν συνομολόγησιν συμβάσεων ἀναζήσουν οἱ μεσάζοντες. Διότι ἐὰν δὲν ἔχῃ δύναμιν μία Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ εἰς ἐκείνους μετὰ τῶν ὁποίων συμβάλλεται, ὅταν θὰ συζητῇ ἐὰν θὰ φθάσωμεν εἰς συνομολόγησιν συμβάσεως, ὅτι: πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει, ὅτι θὰ θέσωμεν ὅλο τὸ κῦρος μας ὡς Κυβέρνησις καὶ ἑπομένως, καὶ τὴν τύχην μας ὡς Κυβέρνησις διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν σύμβασιν αὐτὴν, εἶναι σὰν νὰ ὠθοῦμεν τοὺς συμβαλλομένους μεθ’ ἡμῶν νὰ προσπαθοῦν νὰ εὑρίσκουν προστάτας τῆς συμβάσεως. Αὐτό, κύριοι, θὰ ἦτο ὀλέθριον, ἐντελῶς ὀλέθριον. Καὶ ὅταν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα πρωτοῦ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις, σκοπός μου ἦτο νὰ εἴπω τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις διὰ νὰ ἐξηγήσω, διατὶ ἐπιμένω νὰ ψηφισθῇ τώρα. Μοῦ παρετηρήθη, ἀφοῦ θὰ τὴν ἀναβάλῃς διὰ τὸν Ὀκτώβριον διατὶ ἐπιμένεις νὰ ψηφισθῇ τώρα. Διότι: διὰ νὰ εἶμαι πρῶτον βέβαιος, ὅτι αἱ ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι διατυποῦνται θ’ ἀποδειχθοῦν ἐκ τῶν νέων ἐρευνῶν βάσιμοι καὶ ὅτι τὰ κωλύματα τὰ ὁποῖα σήμερον ἐμφιλοχωροῦν θὰ συντείνουν εἰς τὸ νὰ συμπληρώσωμεν τὴν σύμβασιν αὐτήν. Ἐγὼ θὰ ἐπιμένω νὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις, θὰ θέσω ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως τὴν ψήφισιν αὐτῆς. Αὐτὸς εἶναι μόνον ὁ λόγος δι’ ὃν ἐπιμένω νὰ ψηφισθῇ σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ὑποτεθῇ οὔτε ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἀπὸ τὴν μεθ’ ἡμῶν συμβληθεῖσαν ἑταιρείαν ἢ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται δι’ αὐτήν, ὅτι ἀπέναντι τῆς προβαλλομένης ἀντιδράσεως ἐγκαταλείπεται ἡ σύμβασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἔννοια, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ψήφισις τὴν ὁποίαν ζητῶ σήμερον, εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§86Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία συνεβλήθη μεθ’ οἱουδήποτε τρίτου πρὸς κατάρτησιν συμβάσεώς τινος, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ ὄχι μόνον αὐτή ἡ ἰδία νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ἀλλὰ νὰ δώσῃ καὶ εἰς τοὺς τρίτους μεθ’ ὧν συνεβλήθη νὰ πιστεύσουν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ σύμβασις αὐτὴ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς δικαίας ἀξιώσεις, ὅτι θὰ ἔχῃ ὅλον τὸ κῦρός της, θὰ δώσῃ ὅλον τὸ κῦρός της ἡ Κυβέρνησις ἵνα ἡ σύμβασις αὐτὴ τύχῃ καὶ τῆς πλειοψηφίας ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται. Τοῦτο εἶναι ἀρχὴ ὀρθὴ καὶ πολὺ καλῶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν εὑρίσκει δεδικαιολογημένας αἰτίας νὰ μεταβάλῃ κατὰ τὸ Α ἢ Β τὸ περιεχόμενον τῆς συμβάσεως, δὲν δύνανται οἱ τρίτοι οἱ ὁποῖοι συνεβλήθησαν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία διαθέτει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, θὰ ἀσκήσῃ ὅλον τὸ κῦρός της. Τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ, διότι εἶναι μία ἠθικὴ ἀρχὴ ἡ ὁποία ἀσφαλῶς πρέπει νὰ ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τοὺς συμβαλομένους μετ’ αὐτῆς, ὅτι δηλαδὴ δὲν δύναται νὰ ἐγκαταλειφθῇ κατόπιν εἰς τὴν τύχην της μία σύμβασις, ὥστε νὰ εἶναι ἄδηλον τὶ θὰ γίνῃ. Ἀλλ’ ὀρθῶς ἐπίσης ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι μέχρις ὅτου ἐπέλθῃ τὸ κῦρος τῆς συμβάσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, παραμένει ἀνοικτὸν ὁλόκληρον τὸ στάδιον νὰ ἐξετασθῶσιν ὅλαι αἱ ἐνδεχόμεναι πλάναι, ὅλαι αἱ ἐνδεχόμεναι παραβλέψεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν σύμβασιν. Καί, ἐφ’ ὅσον εἰσεχώρησαν ὄντως πλάναι, ἐπῆλθον ὄντως περιστατικὰ τὰ ὁποῖα παρεβλέφθησαν, δὲν ἕπεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται πάλιν τὸ κῦρός της ἐπικαλουμένη νὰ εἴπῃ ὅτι, ἐγὼ δὲν θὰ ἴδω ἐὰν ἐπέρχεται μία βλάβη ἐκ τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ θὰ ἀφήσω ἐκθέτους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται τὴν βλάβην αὐτήν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχουν πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἄκρως ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ συμφέροντα τὰ οἰκονομικὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν, καὶ τὰ ὁποῖα πολλὰς παραστάσεις ἔκαμον ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς θίγονται καίρια συμφέροντα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἀνέφερεν καὶ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ τὰ ἐπαναλάβω, διότι καὶ εἰς ἐμὲ ἐγένοντο παραστάσεις παρὰ διαφόρων ἐνδιαφερομένων. Εἶδον δὲ ὅτι ἐκτὸς τοῦ Βλαδόβου καὶ τοῦ Τριποτάμου ὑπάρχουν καὶ παράπονα κατὰ τῆς συμβάσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν κίνησιν καὶ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Περὶ τούτου πλεῖστοι ὅσοι μοῦ ἔκαμον διαφόρους παραστάσεις ὅτε πρό τινος χρόνου εἶχον μεταβεῖ εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἐκεῖθεν ἔστειλαν ὑπομνήματα τὰ ὁποῖα δι’ ἐπιτροπῶν κατήρτισαν, περὶ τῶν εἰδικῶν σημείων εἰς τὰ ὁποῖα ζημιοῦνται. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ταῦτα γνωρίζων τὰ κατέστησα γνωστὰ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ τοὺς ἔκαμα μίαν ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένα ζητήματα. Ἀλλὰ μοῦ ἐξήγησαν καὶ μοῦ εἶπον ὅτι θεραπεύονται. Ἐπὶ τῶν βάσεων τούτων εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι ἐπαρκῶς νὰ ἐξηγήσω σήμερον εἶναι τοῦτο. Πρός τινα λόγον θὰ ἀναλάβῃ σήμερον ἡ Βουλὴ μίαν ὑποχρέωσιν διὰ τῆς πρώτης ψηφίσεως τῆς συμβάσεως καὶ δὲν εἶναι ὀρθότερον ἀφοῦ ἐξετασθοῦν ἐν τῷ μεταξὺ ὅλαι αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ ἀκούσῃ ἡ Κυβέρνησις τοὺς ἐνδιαφερομένους, οἱ ὁποῖοι θὰ μεταβῶσιν παρ’ αὐτῇ, κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον ὅταν ἡ σύμβασις θὰ ἔλθῃ πρὸς ὁριστικὴν συζήτησιν καὶ ἀπόφασιν, νὰ εἶναι ἐφωδιασμένη μὲ ὅλα τὰ σχετικὰ ζητήματα ὅσα ἐμφανίζονται, ὥστε νὰ γίνῃ μία συζήτησις οὐχὶ οἰκεῖ καὶ ὡς ἔτυχε, ὡς κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ γίνῃ σήμερον, καὶ τὰ ζητήματα αὐτὰ νά διαρρυθμισθοῦν καλλίτερον καὶ ἡ σύμβασις τύχη τῆς κυρώσεως ἢ τῆς μεταδολῆς ὡρισμένων σημείων Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι σήμερον θὰ γίνῃ μία συζήτησις ἐντελῶς ἄνευ οὐδενὸς λόγου. Γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχουν πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν προετοιμασμένοι οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμεύσουν μὲν δι’ ἀγόρευσιν οὐχὶ ὅμως καὶ πρὸς διαφώτησιν τοῦ ζητήματος. Κατ’ ἐμὲ νομίζω ὅτι εἶναι προτιμώτερον μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ παρακολουθήσουν τὰ ζητήματά των καὶ νὰ τὰ ὑποβάλουν συγκεκριμμένως καὶ ἐγκύρως εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὰ ἐξετάσῃ, καὶ κατὰ τὸν Ὀκτώβριον ὅτε θὰ ἀρχίσῃ ἡ νέα σύνοδος νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις. Δὲν ὑπάρχει δέ, λέγω, οὐδεὶς κίνδυνος νὰ παρουσιασθοῦν προστάται τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἐν τῷ μεταξὺ, διότι τοῦτο ἀποκλείεται μετὰ τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν διότι ἔδωσε τὸν λόγον του καὶ μόνον ἐφ’ ὅσον εὗρεν στοιχεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι χρήσιμα τότε θὰ μεταβάλῃ αὐτήν. Κατὰ τοῦτο δέ, εὑρίσκει συνεπίκουρον καὶ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Βεβαίως καὶ ἡμεῖς ἔχομεν πολλὰς παραστάσεις, ἀλλ’ ἔδωσα ἤδη καὶ ἐγὼ τὴν ἐντολὴν εἰς τοὺς φίλους μου νὰ μὴ κάμουν τυχαίας παραστάσεις, διότι ἡ σύμβασις εἶναι ὑπογεγραμμένη. Ἀλλ’ ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι πρέπει νὰ φροντίσουν νὰ συνεννοηθοῦν μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων κατὰ τίνα τρόπον δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ τοὺς δώσουν μίαν διέξοδον εἰς τὰ ζητήματά των καὶ νὰ τὰ ὑποβάλουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὰ ἐξετάσῃ, καὶ τὸν Νοέμβριον νὰ συζητηθῇ ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλήν. Διότι σήμερον θὰ γίνῃ μία συζήτησις Ἀκαδημαϊκὴ ἄνευ οὐδενὸς ἀπολύτως λόγου.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ σημερινὴ συνεδρίασις εἶναι σχεδὸν ἡ τελευταία τῶν ἐργασιῶν μας δηλαδὴ μία ἄλλη θὰ γίνῃ μόνον ἀκόμη κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ψηφίσωμεν ὅσα θὰ μᾶς στείλῃ ἡ Γερουσία. Λοιπὸν ὑποθέτω ὅτι θὰ ἀνταποκρινόμην εἰς ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς ἐὰν ἡ τελευταία πρᾶξις μας εἶναι ἐν πλήρη ἁρμονίᾳ πρὸς τὴν πτέρυγα τουλάχιστον τὴν δεξιάν. (χειροκροτήματα).

§88Ν. ΤΖΕΡΜΙΑΣ. Καὶ εἰς τὴν ἀριστεράν.

§89Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ τοῦτο ἐπικαλοῦμαι αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω καὶ τὴν ζέστην ἡ ὁποία μᾶς κάμει, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ καθίσουμε πολλὰς ὥρας σήμερον συζητοῦντες. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀρκοῦμαι πράγματι εἰς αὐτά. Διότι ἐγώ, ἤθελα νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν διὰ νὰ κάμω τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα, ὥστε νὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν πεισθῶ, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι πράγματι ἐπιβλαβής. Θὰ καταστήσω ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ψήφισιν. Μετὰ τὰς δηλώσεις αὐτὰς πραγματικῶς ἀντιλαμβάνομαι ὅτι καθίσταται περιττὸν νὰ συζητήσωμεν καὶ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἐπιμείνω νὰ συζητηθῇ τώρα. Ἐγὼ τὴν συζήτησιν τὴν ἤθελα δι’ ἄλλον λόγον, διὰ νὰ ἀκούσω τὶ νέαι τυχὸν ἀντιρρήσεις θὰ παρουσιάζοντο. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ χάσωμεν τὴν ὥραν μας συζητοῦντες. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐναντίον τῆς συμβάσεως, νὰ διατυπώσουν ἐγγράφως τὰς ἀντιρρήσεις αὐτῶν διὰ νὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρεία νὰ τά ἐξετάσωμεν καὶ νὰ ἔλθωμεν κατόπιν ὡπλισμένοι ἵνα συζητήσωμεν τὴν σύμβασιν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ἐξουσιοδοτηθῇ τὸ Προεδρεῖον καὶ κυρώσῃ ὑπ’ εὐθύνη του τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως;

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἀναβαλλομένων τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπ’ ἀόριστον. (Ὥρα 7 μ. μ.)