1931.02.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 37η

ΠΕΜΠΤΗ 26 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κουλουμβάκης, Ν. Μπακόπουλος, Ν. Γουργουρῆς, Μ. Μαντᾶς, Λ. Γιαννόπουλος, Ε. Μαχαίρας, Κ. Βουδούρης, Σ. Κωστόπουλος, καταθέτουσιν ἀναφορὰν τοῦ σωματείου πρακπηγματούχων παραθεριστῶν δάσους Μαγκουφάνας (Ἀμαρουσίου). Ὁ σύνδεσμος χρεωμένων μικροϊδιοκτητῶν Καρδίτσης, παρακαλεῖ ὅπως παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον ἐπὶ μίαν διετίαν ἐν τῇ πόλει των. —Ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος Ἀδριάνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρέλκυσιν τῆς ἐπιλύσεως τῶν αἰτημάτων τοῦ εʹ καπνοπαραγωγικοῦ συνεδρίου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κατσαδήμας καταθέτει. 1) Ἀναφορὰν τῶν ἐφέδρων ἐργατῶν κεραμοποιΐας δήμου Ἰωαννίνων, παραπονουμένων κατὰ τῆς ἐκεῖ ὑπηρεσίας τοῦ ἐποικισμοῦ, προμηθευομένης κεράμου πρὸς στέγασιν τῶν ὑπὸ κατασκευὴν προσφυγικῶν οἰκημάτων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ εἰς ὑψηλοτέραν τιμήν. 2) Αἴτησιν τοῦ Περ. Ζωΐδου ἀρτεργάτου ζητοῦντος τὸν ἐπαναδιορισμόν του εἰς τὸ στρατιωτικὸν ἀρτοποιεῖον Ἰωαννίνων. —Ὁ ἐμπορικὸς σόλλογος Φιλιατρῶν ζητεῖ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων. —Ὁ Β. Καραγκιόζης κάτοικος Φιλιππαίων Γρεβενῶν, ζητεῖ τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὸν ἄδικον θάνατον τοῦ ἀδελφοῦ του ἐν ταῖς φυλακαῖς Βόλου. —Ὁ εἰσαγγελεὺς ἐφετῶν Θεσσαλονίκης αἰτεῖται τὴν ποινικὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Λεβαντῆ κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου 4133. —Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ στʹ πανελληνίου καπνοπαραγωγικοῦ συνεδρίου Θεσσαλονίκης, διαβιβάζουσα τὸ ψήφισμα τοῦ συνεδρίου ζητεῖ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λούλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ γεωργικοῦ πιστωτικοῦ συνεταιρισμοῦ Μετσόβου, ζητοῦντος τὴν λῆψιν εὐεργετικῶν καὶ προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν τῆς περιφερείας Μετσόβου. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καραγεώργης καταθέτει ἀναφορὰν περὶ διακανονισμοῦ τῶν εἰς χρυσὸν ἐμπραγμάτων ἀπαιτήσεων ἐπὶ κτημάτων ἀνταλλαξίμων ὀθωμανῶν καί ὑπηκόων ὀθωμανῶν. —Τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Χαλκιδικῆς, ζητεῖ τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων αἰτημάτων καὶ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἁπάντων τῶν μετοχίων καὶ ἀγροκτημάτων τῆς περιφερείας των. —Ὁ σύνδεσμος ἀλληλεγγύης ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον στρατοῦ τῶν ἀντισηκωμάτων τῶν στρατευσίμων. —Οἱ δημόσιοι καὶ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι Δράμας, ἡ καπνεργατικὴ συγκέντρωσις Ξάνθης, καὶ οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι Λεβαδείας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περὶ διαλύσεως τῶν ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων. Ὁ σύνδεσμος κοινοτήτων Ἀλμωπίας ζητεῖ τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων ἐκκρεμῶν ζητημάτων τῆς ἐπαρχίας των, καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν πληρωμῆς τοῦ ὑπολοίπου χρέους των πρὸς τὴν Ε.Α.Π. —Οἱ ἐν Ἀμαλιάδι ἐγκατασταθέντες πρόσφυγες ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας ζητοῦν τὴν ἀνέγερσιν συνοικισμοῦ. —Οἱ κτηματίαι τῆς κοινότητος Θέρμης Μυτιλήνης διαμαρτύρονται ἀποκρούοντες τὴν παρανόμως ληφθεῖσαν ἀπόφασιν τοῦ συνεδρίου Ἁγιάσου περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Ζουμῆς, καταθέτει αἴτησιν τῆς πανελληνίου ἑνώσεως κυβερνητῶν ἱστιοφόρων Πειραιῶς, ζητούντων τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων ζωτικῶν ζητημάτων ἀφορώντων τὴν ὕπαρξιν τῆς ἱστιοφόρου ναυτιλίας. —Πληθυσμὸς τῶν ὀρεινῶν διαμερισμάτων νομοῦ Τρικκάλων, διαμαρτύρεται διὰ τὸν μελετώμενον χαρακτηρισμὸν τῶν δασμῶν τῆς περιφερείας των ὡς δημοσίων. —Ἡ Γενικὴ Διοίκησις Κρήτης ὑποβάλλει αἴτησιν τῶν ἐν Χανίοις ἀστῶν προσφύγων περὶ χορηγήσεως αὐτοῖς ἁπάντων τῶν κατεχομένων ἐπ’ ἐνοικίῳ ἀνταλλαξίμων οἰκημάτων. —Οἱ κάτοικοι τῶν συνοικισμῶν Πολυσίτου, Σουνίου καί Λευκοπέτρας, διαμαρτυρόμενοι διὰ τὴν παρέλκυσιν τῆς καταλήψεως καὶ διανομῆς τοῦ τσιφλικίου Κιζιλτζάκιοϊ ζητοῦν τὴν ταχεῖαν διανομὴν τούτου. —Τὸ 6ον πανελλήνιον καπνεργατικὸν συνέδριον Θεσσαλονίκης καὶ ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Δράμας, παρακαλοῦν ὅπως διαταχθοῦν οἱ ταμίαι τοῦ Κράτους καὶ μὴ προβαίνουν εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν δανείων, τῶν χορηγηθέντων εἰς τοὺς ὁμηροπαθεῖς, ἅτε χαρισθέντων τούτων ὑπὸ τῶν προγενεστέρων Κυβερνήσεων. —Ὁ Λαὸς τῆς ἐπαρχίας Βοΐου καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Γρεβενῶν, διαμαρτύρονται διὰ τὴν διαιώνισιν τοῦ ζητήματος τῆς κατασκευῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Καλαμπάκας, Γρεβενῶν, Σιατίστης, Κοζάνης, Βερροίας καὶ ζητοῦν τὴν ταχεῖαν κατασκευὴν ταύτης, συμφώνως μέ τὴν παλαιὰν χάραξιν. —Ὁ ἐμπορικὸς καὶ κτηματικὸς σύλλογος Πύργου διαδηλοῦντες τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ Ἑλλὰς, παρακαλοῦν τὴν Κυβέρνησιν ὅπως προβῇ εἰς τὴν περικοπὴν τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Οἱ κ. κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Ν. Ἀβραὰμ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλουν τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν παρὰ ταῖς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζαις κλπ. καταθέσεως εἰς Χρυσόν». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, καταθέτει τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας ἐπί τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως τῶν δημοσίων ἔργων». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεως τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παχνός, Ι. Παπαδάκης, Ν. Μαμούνης, Α. Πετσάλης, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3713 περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας κ. λ. π.». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης δικογραφίας πρὸς ἔκδοσιν ἀδείας διώξεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Π. Λεβαντῆ, Γ. Θεοδοσίου καὶ Στ. Καραγεώργη. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς συναφθείσης συνθήκης Συνδιαλλαγῆς καὶ Διαιτησίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ ὑποβληθείσης αὐτῇ δικογραφίας πρὸς ἔκδοσιν ἀδείας διώξεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Λούβαρη. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει ἔκθεσιν αὐτῆς, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ διὰ τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1930 κωδικοποιηθέντος νόμου, ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 3616 περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προβιβασμῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 1586 περὶ κληρονομιῶν ἀπωλειῶν καὶ ἀποδόσεως τῶν ἐκ κληρονομιῶν ἀζητήτων εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης», Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Πριμίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐφημερίδων Ζακύνθου περὶ παροχῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν τοῦ Κ. Λομβάρδου.

§3Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἀφορᾶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ χήρα τοῦ ἀειμνήστου πολιτικοῦ Ζακύνθου Κ. Λομβάρδου, παρασχόντος ὡς γνωστὸν τόσας ὑπηρεσίας εἰς τὴν χώραν ἡμῶν, διέρχεται μίαν πενίαν φρικώδη, στερουμένη τῶν πάντων. Δικαίως ἑπομένως ὁ Τύπος τῆς Ζακύνθου ὑποβάλλει τὴν αἴτησιν, ζητῶν ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ χορηγηθῇ σύνταξις εἰς μίαν χήραν πολιτικοῦ ἀειμνήστου. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ δείξῃ κἄποιαν γενναιοδωρίαν, καὶ θὰ δώσῃ σύνταξιν εἰς τὴν ἐν λόγῳ χήραν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφοράν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συρογιάννης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§5Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφοράν, παρακαλῶν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας παρέσχε εἰς τὸν ἐπαναστατικὸν ἀγῶνα ἡ οἰκογένεια Λομβάρδου.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξανθόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν διδασκάλων τῶν θεωρητικῶν μαθημάτων.

§7Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε τὴν ἀναφοράν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§9Α. ΛΟΥΛΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ἀπελύθησαν 180 διδάσκαλοι θεωρητικῶν μαθημάτων τῶν νέων χωρῶν. Ἀπελύθησαν μετὰ πολυετῆ ὑπηρεσίαν καὶ ἔλαβον σύνταξιν μόνον γραμματέως, δηλαδὴ τὴν σύνταξιν τοῦ βαθμοῦ τὸν ὁποῖον εἶχον. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀνεγνώρισεν ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθόν, εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ὑπῆρξαν ὄχι μόνον διδάσκαλοι ἀλλὰ καὶ ἠθικοὶ ἀπόστολοι, νὰ δοθῇ σύνταξις ἑνὸς βαθμοῦ ἀνωτέρου. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα, διότι πρόκειται μόνον περὶ ὀλίγων χιλιάδων δραχμῶν διὰ ν’ ἀνακουφισθοῦν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πένονται καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπαναλαμβάνω ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὑπῆρξαν διδάσκαλοι ὑπῆρξαν καὶ οἱ ἠθικοὶ ἀπόστολοι ἐπὶ Τουρκοκρατίας.

§10Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ παραπεμφθῇ ἡ αἴτησις εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον.

§11Κ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι ἤδη ἀφοῦ γίνεται ἡ διαρρύθμησις τοῦ ζητήματος ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῆς Παιδείας, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ μέτρα, διότι πρόκειται περὶ διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν μόνον ἐτησίως.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τοῦ Ἐμποροεπαγγελματικοῦ Συλλόγου Ἐλευθερουπόλεως, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ ταμείου Παγγαίου κλπ.

§13Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔλαβε μέτρα κατὰ τοῦ ταμείου Ἐλευθερουπόλεως ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἰσηκούσθησαν τὰ πρόσωπα τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Ἐλευθερουπόλεως παραπονουμένων ὅτι ἡ διαγωγὴ τοῦ ἐκεῖ ταμίου εἶναι τραχυτάτη καὶ προκαλεῖ διαρκῶς ζητήματα. Ἐστάλησαν τηλεγραφήματα ἐπανειλημμένως καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον καὶ εἰς ὅλους τοὺς βουλευτάς. Δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἂν εἶναι ἀληθῆ ἢ ἀναληθῆ ὅλα τὰ καταγγελθέντα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔλαβον, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ αὐτὸς ἔχει γνῶσιν καὶ ἀντίληψιν τῶν παρεκτροπῶν εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἀπὸ ὑπερβάλλοντα ἴσως ζῆλον ὁ ταμίας. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέτρα διότι προκαλεῖται λαϊκὴ δυσφορία.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Ἐπαρχιακῆς Ὁδοποιΐας Φθιωτιδοφωκίδος, καὶ γενικῶς, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι μὲ τοὺς ὑπάρχοντας πόρους εἶναι ἀδύνατος ἡ συντήρησις τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, ἡ δὲ κατάστασις αὐτῶν εἶναι ἀξιοθρήνητος».

§15Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ὑποθέτω ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὴν γνώμην ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς ἐὰν εἰς τὴν Κυβέρνησις συστήσω τὴν σοβαρότητα τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ζήτημα τῆς συντηρήσεως τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργὸν ἓν ἐρώτημα, πῶς σκέπτεται τὸ Κράτος καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν πρὸς ἐνδυνάμωσιν τῶν κεφαλαίων τῶν ταμείων ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργός, μοῦ διεβίβασε μίαν ἀπάντησιν ἡ ὁποία ὁμολογῶ ὅτι δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ ἀπολύτως. Πράγματι εἰς τὴν ἀπάντησίν σας κ. ὑπουργὲ ἐκθέτετε ἀναλυτικῶς, ὅτι ἐκεῖνα τὰ μέσα τὰ οἰκονομικὰ τὰ ὁποῖα σᾶς διαθέτει τὸ Κράτος, φυσικὰ τὰ διαθέτετε δι’ ἐνίσχυσιν τῶν ταμείων ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας.

§16Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γίνῃ ἐπερώτησις.

§17Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ ἐγγραφῆτε ἐπερωτῶν, καὶ θὰ σᾶς βοηθήσωμεν καὶ ἡμεῖς. Νὰ περικόψουν ὅπου θέλουν κονδύλια χάριν τῆς συντηρήσεως τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν.

§18Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἂν καὶ σήμερον δὲν εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων, ἐν τούτοις ἡ ἐρώτησίς μου ἔλαβε χαρακτῆρα ἐπερωτήσεως, ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα σοβαρῶς; διότι τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας καὶ τῆς καταστάσεως τῶν ὁδῶν καὶ ἐθνικῶν καὶ ἐπαρχιακῶν νομίζω ὅτι εἶναι κάτοπτρον τὸ ἐνδεικτικὸν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς προόδου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἐπερώτησις δὲν θὰ γίνῃ.

§20Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νὰ συζητηθῇ αὔριον ὡς ἐπερώτησις.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Νὰ συζητηθῇ αὔριον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Σταυρόπουλος, Κ. Κατσαδήμας, Α. Λούλης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἁμαξοκαραγωγέων Ἰωαννίνων περὶ πληρωμῆς τῆς ἐπιδικασθείσης ἀποζημιώσεως.

§23Α. ΛΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος. Θέλομεν νὰ ἡσυχάσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος.

§25Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν ὑπέβαλον μίαν ἐρώτησιν ἀπευθυνομένην εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς. Ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως. Δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως ἐπὶ ζητήματος σοβαρωτάτου, ζητήματος ἀφορῶντος ὁλόκληρον τὸν γεωργικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἀνεκοινώθη συμφωνία μεταξὺ τοῦ Κράτους ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀφ’ ἑτέρου ὅπως τὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίας ἐκ θεομηνιῶν κανονισθοῦν νὰ πληρωθοῦν εἰς δόσεις ἐντὸς τεσσάρων ἐτῶν καταβαλλομένων ἑκάστοτε τῶν τόκων τῶν ὀφειλομένων. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἐφαρμόζει τὴν συμφωνίαν δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον ἀλλ’ εἰς ἐμὲ ἀνεκοινώθη ὡς δικαιολογία ὅτι δὲν ἐψηφίσθη ὁ περὶ πρωτοπραξίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νόμος.

§26Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δύο Τράπεζαι θὰ ἔχουν τοιοῦτον προνόμιον;

§27Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ὅτι θὰ τὸ δώσῃ. Μ’ ὅλα ταῦτα ἡ δικαιολογία δὲν εἶναι ἀκριβὴς διότι τὸ Κράτος διὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἔδωκεν ἔγγραφον ὑπόσχεσιν εἰς τὸν διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ προσφέρεται καὶ νομοθετικῶς νὰ τὸ καθιερώσῃ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, παρ’ ὅλην τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ἔγγραφον τὴν δοθεῖσαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον δὲν ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν τμηματικὴν καταβολὴν εἰς 4 ἔτη τῶν ὀφειλομένων παρὰ τῶν γεωργῶν τῶν ὑποστάντων ζημίας ἐκ θεομηνίας—εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς ὑπέστη ζημίας ἐκ θεομηνίας κατὰ τὴν παρελθοῦσαν γεωργικὴν περίοδον—ὄχι μόνον, λέγω, δὲν ἐδέχθη τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου τοῦ ἐπιεικοῦς ἀλλ’ ἀφοῦ διά τινας τῶν γεωργῶν, — καὶ εἰδικῶς ἀναφέρω τοὺς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου—ἔδωκεν τὴν προθεσμίαν αὐτήν, τοὺς ἐκάλεσε νὰ ὑπογράψουν νέα γραμμάτια ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμφωνίας ταύτης, μετὰ πάροδον δὲ ἑνὸς μηνός, ὄχι μόνον τοὺς ἐκάλεσε νὰ καταβάλουν ὁλόκληρον τὸ ὀφειλόμενον ποσόν, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ δηλώσει αὐτῶν ὅτι εὑρίσκονται εἰς παντελῆ ἀδυναμίαν νὰ καταβάλουν τὸ ποσόν, ἤγειρεν ἀγωγὰς ἐναντίον αὐτῶν αἱ ὁποῖαι ἔσχον ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν γεωργῶν μὲ ἔξοδα δικαστικὰ κλπ. δρ. 2 χιλιάδων καὶ πλέον. Φαντασθῆτε κ. Πρόεδρε, ποία ἐντύπωσις παρήχθη εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον, ὅταν δι’ ἕνα χρέος 5 ἕως 8 χιλιάδων δραχμῶν, τὸ πολὺ 10 χιλιάδων—διότι τόσα περίπου εἶναι τὰ χρέη τῶν γεωργῶν τῆς μεσαίας τάξεως— ὑπεχρεώθησαν νὰ καταβάλουν δικαστικὰ ἔξοδα καὶ ἔξοδα ἐπιταγῆς δύο χιλιάδας ὁλοκλήρους. Διεμαρτυρήθησαν πολλοὶ διὰ τὸν πρωτοφανῆ τρόπον τῆς εἰσπράξεως τῆς ὀφειλῆς αὐτῶν, ἀφοῦ ἐπαναλαμβάνω προηγουμένως εἶχον προέλθει εἰς συμφωνίας μὲ τὴν Τράπεζαν καὶ ἐδέχθη ἡ Τράπεζα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐπιεικοῦς αὐτοῦ μέτρου. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφίνεται τὸ πρᾶγμα νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω, ἵνα ἐναχθοῦν πάντες σχεδὸν—διότι πάντες θὰ ἐναχθοῦν—οἱ γεωργοὶ οἱ ὑποστάντες πραγματικὰς καταστροφὰς κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον, καταστροφὰς ὁλοκληρωτικὰς τῶν προϊόντων αὐτῶν ἐκ θεομηνιῶν καὶ ἰδίως ἐκ σκωριάσεως. Ἡ ἰδική μας ἐπαρχία ἐξαιρετικῶς ἔχουσα καὶ προϊόντα ὄψιμα, τὸν βάμβακα, ὑπέστη πολλὰς ζημίας ἐκ τῶν πλημμυρῶν καὶ ἐκ τῶν θεομηνιῶν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ ἡμίσεια ἐπαρχία ἐκείνη εὑρίσκεται σήμερον εἰς κατάστασιν ἀπελπιστικὴν ὄχι μόνον μὴ δυναμένων τῶν γεωργῶν νὰ καλλιεργήσουν τοὺς ἀγρούς, ἀλλὰ καὶ μὴ δυναμένων οὔτε νὰ συγκοινωνήσουν πρὸς ἀλλήλους λόγῳ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Κηφισσοῦ. Δὲν δύναται, λέγω, ν’ ἀφήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα ἀνεξέταστον χωρὶς νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα ἐναντίον τῆς πρωτοφανοῦς παραβάσεως μιᾶς συμφωνίας ἐπισήμου, μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἑνὸς πιστωτικοῦ ἱδρύματος τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν προστατεύεται ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸ ἔχω νὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ ἀφήσῃ τὸ ζήτημα νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω. Ἐὰν παρ’ ἐλπίδα εἰς τὴν ἐρώτησίν μου ταύτην δὲν δοθῇ ἡ ἐλπιζομένη ἀπάντησις, δηλῶ ὅτι θὰ τὴν μεταβάλω εἰς ἐπερώτησιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἤδη ἐπερώτησις.

§29Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπερώτησις. Ὅταν θὰ γίνῃ ἐπερώτησις θὰ ἰδῆτε τί θὰ πῇ ἐπερώτησις.

§30Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ συμπληρώσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν, ἔχω νὰ προσθέσω καὶ δηλῶ κατηγορηματικώτατα ὅτι οἱ καλλιεργηταὶ τῶν περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι δὲν ἐξετέλεσαν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, δὲν τὸ ἔκαμαν ἐκ κακῆς προθέσεως ἢ διότι εἶχον τὰ χρήματα καὶ δὲν τὰ ἐπλήρωσαν. Διότι φέρω ὡς παράδειγμα, ὡς εἶπον, ὅτι ἐνῷ τὸ χρέος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν πέρυσιν, ἦτο 1.300 ἑκατομμύρια, ἐφέτος εἶναι μόνον 5 0 ἑκατομμύρια· δηλαδὴ οἱ γεωργοὶ ἐπλήρωσαν 800 ἑκατομμύρια ἀπέναντι τῶν χρεῶν των πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Αὐτὰ νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δύναται νὰ τὰ βεβαιώσῃ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπλήρωσαν τὰ χρέη των, δὲν τὰ ἐπλήρωσαν διότι τοὺς ἦτο ἀδύνατον νὰ τὰ πληρώσουν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐπῆλθεν ἡ συμφωνία, ὀφείλει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ σεβασθῇ τὴν συμφωνίαν ταύτην.

§31Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος ὑπουργός, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐξήτασα τὸ ζήτημα καὶ ἀνεφέρθην εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐπανειλημμένως διὰ τὴν διευκόλυνσιν αὐτὴν τῶν γεωργῶν, νομίζω ὅτι εἶναι ζήτημα τιμῆς δι’ ἐμέ, καὶ διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει καὶ πρὸς τὴν συνείδησίν μου, νὰ εἴπω, ὅτι ὁποτεδήποτε ἀπηυθύνθημεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἴτε διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἢ καὶ δι’ ἄλλα κοινωνικῆς φύσεως οὐδεμίαν δυσκολίαν εὑρήκαμεν ἕως τώρα. Τοὐναντίον πάντοτε ἐνήργησεν ὡς συμπαραστάτης τοῦ Κράτους εἰς τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ ζητήματα. Δὲν ἠξεύρω τὶ συμβαίνει εἰς τὴν Λοκρίδα. Πάντως ἠξεύρω τὸ ἑξῆς: ὅτι ἔδειξε πάντοτε τὴν καλλιτέραν θέλησιν, καὶ χωρὶς ἀκόμη νὰ ἔχῃ γίνει ἡ σύμβασις, διευκόλυνε τοὺς γεωργούς. Ἐκεῖνο τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιμένει εἶναι, ὅτι οἱ γεωργοὶ πρέπει νὰ ἔχουν πράγματι πάθει ἀπὸ θεομηνίας καὶ δεύτερον νὰ εἶναι ἄποροι. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν πάθει καὶ δύνανται νὰ πληρώσουν, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ ζητῇ ἡ Τράπεζα τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των. Ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου αὐτὸ ζήτημα πολλάκις, καὶ ὤφειλον νὰ τὸ εἴπω, διὰ νὰ μὴ ἀφήσω νὰ δικασθῇ ἐρήμην ἕνα ἱστορικὸν ἵδρυμα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω πάντα λόγον ἐκτιμήσεως.

§32Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω εἰς ποίαν περιφέρειαν ἔγινεν αὐτό, ἀλλὰ ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἔγιναν αἱ παρατάσεις ἀνεκλήθησαν. Ἄς παρασκευαθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐθίξαμεν, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ. Διότι ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα ὅτι καὶ ἐκεῖ ὅπου ἔγιναν παρατάσεις ἀνεκλήθησαν. Καὶ ἐρωτῶ, ποῖος εἶναι ὁ λόγος; ποία γεγονότα ἐμεσολάβησαν ἐν τῷ μεταξὺ ὥστε νὰ μεταβάλῃ ἀντιλήψεις ἡ Τράπεζα;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Κοινότητος Δελβενακίου.

§34Α. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ τὸ ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς νὰ ἀνακαλέσῃ προσωρινῶς τοὐλάχιστον τὸν ἐνωμοτάρχην αὐτὸν ἐναντίον τοῦ ὁποίου παραπονεῖται ὁλόκληρος ἡ κοινότης διαρκούσης τῆς ἀνακρίσεως, ἐν τούτοις ἔχω πληροφορίας ὅτι ὁ ὑπενωμοτάρχης αὐτὸς ἐξακολουθεῖ παραμένων ἐκεῖ. Σημειωτέον, ὅτι οἱ μάρτυρες τρομοκρατοῦνται ἀπὸ τὸν ὑπενωμοτάρχην αὐτόν.

§35Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις δι’ αὐτό. Κατόπιν ἐπεμβάσεως τῶν βουλευτῶν τῆς περιοχῆς ἐκείνης εἶχον διατάξει ἀνάκρισιν κατὰ τοῦ ὑπενωμοτάρχου, ἀλλὰ δὲν εἶχε ζητηθῆ ἡ ἀπομάκρυνσις· πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω καὶ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ διαταχθῇ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κ. Καζούνα ζητοῦντος ἀποζημίωσιν.

§37Α. ΛΟΥΛΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν κτηνοτρόφων τῶν ὁποίων τὰ ποίμνια κατεσφάγησαν ὑπὸ τῶν λῃστῶν. Παίνονται οἱ κτηνοτρόφοι αὐτοί, δυστυχῶς ὅμως νόμος δὲν ὑπάρχει πρὸς ἀποζημίωσίν των, ἐπικαλοῦμαι δὲ τὸν οἶκτον τόσον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου νὰ ἐξαντλήσουν οἱονδήποτε μέσον πρὸς ἀποζημίωσίν των.

§38Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παραπέμπω τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§40Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου, κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην ἐπληροφορήθην ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις μία ἐρώτησις νὰ μετατραπῇ εἰς ἐπερώτησιν καὶ νὰ συζητηθῇ αὔριον, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ δεύτερον μέρος δὲν εἶναι κανονικόν, διότι δὲν δύναται ἐρώτησις μὴ ἐγγεγραμμένη νὰ ὁρισθῇ ὅτι θὰ γίνῃ ἐπερώτησις καὶ θὰ συζητηθῇ αὔριον. Λέγων δὲ τοῦτο ἠξεύρετε πως εἰς αὐτὰ δὲν δίδω σημασίαν, ἀλλὰ λέγω τοῦτο διότι ὑπάρχει ἐγγεγραμμένη πρὸ καιροῦ ἐπερώτησις ἐπανειλημμένως ἀναβληθεῖσα, ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτάτης σημασίας, εἶναι ἡ ἐπερώτησις διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ ἐκείνη αὔριον, διότι νομίζω ὅτι ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐλήφθη δὲν δεσμεύει καθόλου τὴν Βουλήν διότι δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸν κανονισμόν. Καὶ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν ἂν δὲν ὑπῆρχεν τὸ σπουδαιότατον τοῦτο ζήτημα, νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πισιεύω νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ αὐτὸ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἶναι μεγάλον καὶ θὰ διαρκέσῃ ἡ συζήτησις.

§42Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον καὶ διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἢ μᾶλλον ὄχι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀλλὰ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως ἀφοῦ ἀκούσῃ τὴν γνώμην καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Διότι γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὀλίγος χρόνος ὑπολείπεται ἀκόμη μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας καὶ πρέπει νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα τὰ ἀναγκαῖα διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ ζημίαν τὸ εἶδος τοῦτο τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ προηγουμένη ἀπόφασις.

§43Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἀρνεῖται κανεὶς τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόταξιν, θὰ ἔλεγον ὅτι κατὰ προτίμησιν θὰ ἔπρεπε νὰ προτάσσωνται ὅλαι αἱ ἐπερωτήσεις αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, θὰ εἶχον μόνον νὰ ὑπομνήσω ὅτι ἡ ἐπερώτησις ἡ ἀναγραφεῖσα ἀπὸ πολλοῦ χρόνου δὲν ἀνεβλήθη δι’ ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπειδὴ τὸ ζήτημα πράγματι εἶναι σπουδαῖον. Εἶναι πιθανόν, βέβαιον μᾶλλον, ὅτι θὰ θελήσουν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν καὶ βουλευταὶ ἴσως ἢ ἐνδεχομένως ἀπουσιάζοντες διὰ νὰ μὴ ὑποληφθῇ δὲ ὅτι εἰσέρχονται ἀπὸ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην ἡμέραν θὰ παρακαλέσω τὴν ἀντιπολίτευσιν νὰ ὁρίσωμεν ρητῶς τὴν Τρίτην ἐφ’ ὅσον ἀπεφασίσθη ἡ δευτέρα διὰ τὴν συζήτησιν περὶ ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων, τὴν Τρίτην νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος διότι ἀπουσιάζουν οἱ βουλευταί.

§44Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχω νὰ ἐπικροτήσω καὶ ἓν σημεῖον ἐπὶ πλέον νὰ προτάσσωνται αἱ ἐπερωτήσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι πράγματι αἱ ἐπερωτήσεις προέρχονται μόνον ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς συμπολιτεύσεως ἴσως καὶ ἔρχονται εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα καὶ ὁ λαὸς πληροφορεῖται ὅτι κάμωμεν τὰ δέοντα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι οὐχὶ ἐκ τῆς πτέρυγος αὐτῆς ἐπῆλθεν ἡ ἀναβολή, ἀλλ’ ἐπῆλθε μόνον διότι ἀπουσίαζεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίσαμε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ παρίσταται διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ τοῦ πρωθυπουργοῦ, δὲν ἔχομεν δὲ ἀντίρρησιν νὰ συζητήσωμεν τὴν Τρίτην.

§45Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶπον ὅτι προῆλθεν ἐκ τῆς πτέρυγός σας.

§46Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν Τρίτην.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδᾶτος.

§48Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος χθὲς ἠρώτησε τὴν Κυβέρνησιν τίνα μέτρα ἔλαβε σχετικῶς μὲ τοὺς πλημμυροπαθεῖς καὶ ἂν αἱ πλημύραι εἶχον τὴν ἔκτασιν ὅπως τὰς περιέγραψαν αἱ ἐφημερίδες. Ἔρχομαι σήμερον ἀπὸ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ εὐχαρίστως θὰ δώσω τὰς πληροφορίας τὰς σχετικὰς μὲ τὰς πλημμύρας αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ τῶν δύο ποταμῶν τοῦ Ἕβρου, Νέστου ἢ μᾶλλον τῶν τριῶν Ἕβρου Νέστου καὶ Ἄρδα, ὡς καὶ ἀπὸ τὸν Στρυμῶνα, ἀλλὰ αἱ πλημμύραι τοῦ Στρυμῶνος δὲν εἶναι καὶ τόσον μεγάλαι ὅσον τῶν ἄλλων ποταμῶν. Τὴν Τρίτην τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος ἔλαβον τηλεγράφημα ἀπὸ τοὺς νομάρχας Ἕβρου καὶ Καβάλλας ὅτι οἱ δύο ποταμοί, ὁ Ἕβρος καὶ ὁ Νέστος εἶχον πλημμυρίσει καὶ αἱ πλημμύραι ἦσαν σοβαρώτεραι ἀπὸ τὰς πλημμύρας τοῦ 1928. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἀνεχώρησα διὰ νὰ μεταβῶ ἐπὶ τόπου καὶ ἐτηλεγράφησα μάλιστα καὶ εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Θράκης τὸν εὑρισκόμενον εἰς Κομοτινὴν τότε νὰ συναντηθῶμεν καὶ νὰ μεταβῶμεν μαζὶ ἐπὶ τόπου. Πράγματι κατηυθύνθην εἰς Ἀλεξανδρούπολιν, συνηντήθην μετὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ ἐξηκολουθήσαμεν τὸ ταξείδιον διὰ τὰς πλημμυροπαθεῖς περιφερείας τῆς Ὀρεστιάδος. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι αἱ ἐκτάσεις αἱ πλημμυρισθεῖσαι ἐφέτος ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν ποταμὸν Ἕβρον ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν Ἄρδα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλους ποταμοὺς εἶναι πραγματικῶς πολὺ μεγάλαι καὶ αἱ πλήμμυραι εἶναι αἱ μεγαλείτεραι ἀπὸ ὅσας εἶδεν ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ἠμπορῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι πέραν τοῦ Σουφλίου ὅλαι αἱ ἐκτάσεις τῆς γῆς εἶναι κεκαλυμμέναι ἐκ τῶν ὑδάτων.

§49Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Προτοῦ νὰ πᾶτε στὸν Ἕβρο δὲν περάσατε ἀπὸ τὴν Λάρισσα, δὲν εἴδατε τίποτε ἐκεῖ;

§50Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ὄχι διότι ἐπῆγα κατ’ εὐθεῖαν ἐκεῖ ὅπου αἱ πλημμύραι εἶναι πολὺ μεγάλαι καὶ δὲν ἐπῆγα οὔτε εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν τοῦ Νέστου διότι πράγματι καὶ εἰς τὸν Νέστον συνέβησαν μεγάλαι καταστροφαί. Ἡ πεδιὰς λοιπὸν τοῦ Σουφλίου μέχρις Ὀρεστιάδος μετεβλήθη εἰς μίαν θάλασσαν ἀπέραντον. 250 χιλιάδες στρέμματα ἔχουν κατακλυσθῆ ὑπὸ τῶν ὑδάτων. Ἄξιζε λοιπὸν νὰ φύγῃ κανεὶς ἀμέσως καὶ νὰ μεταβῇ κατ’ εὐθεῖαν ἐκεῖ καὶ ἐπὶ τόπου ἐξετάσῃ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγροτῶν. Τὰ νερὰ εἶχον φθάσει εἰς ὕψος 1–2½ μέτρων, ἴσως καὶ περισσότερον εἰς ὡρισμένα σημεῖα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα περιστατικὸν ποῦ συνέβη μὲ τὰ δύο φυλάκια τὸ 21ον καὶ 22ον τὰ ἰδικά μας, ὅπου οἱ στρατιῶται βλέποντες τὰ νερὰ νὰ κατεβαίνουν, ἀνέβηκαν εἰς δύο δένδρα διὰ νὰ σωθῶσι παραλαβόντες μόνον τὸν ὁπλισμόν των. Οἱ Τοῦρκοι στρατιῶται ἰδόντες τοὺς ἰδικούς μας στρατιώτας ἐπὶ τῶν δένδρων ἔσπευσαν νὰ τοὺς σώσουν, ἀλλὰ οἱ στρατιῶται οἱ ἰδικοί μας δὲν ἐδέχθησαν καὶ ἐζήτησαν νὰ ἔχωσι προηγουμένως τὴν ἄδειαν τῶν ἀξιωματικῶν των αὐτὸ ἤθελον νὰ τὸ ἀκούσῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἤθελαν λοιπὸν προηγουμένως τὴν ἄδειαν καὶ ἐνῶ ἔβλεπαν τὸν κίνδυνον, καὶ τὰ νερὰ ὑψούμενα ἐπροτίμησαν νὰ μὴ δεχθοῦν τὴν συνδρομὴν τῶν Τούρκων καὶ νὰ διατρέξῃ σοβαρώτατον κίνδυνον ἡ ζωή των, διότι ἤθελαν προηγουμένως νὰ ἔχουν τὴν ἄδειαν τοῦ ἀξιωματικοῦ των ὡς εἶπον μοναδικὸν παράδειγμα αὐτοθυσίας. Οἱ Τοῦρκοι στρατιῶται ἀνεκοίνωσαν τοῦτο εἰς τὸν διοικητὴν τοῦ Τουρκικοῦ τομέως καὶ ὁ Τοῦρκος διοικητὴς ἐτηλεγράφησε πρὸς τὸν Ἕλληνα ἀξιωματικὸν καὶ τοῦ παρέστησε τὴν κατάστασιν, καὶ κατόπιν διὰ σημάτων ἐδόθη διαταγὴ εἰς τοὺς στρατιώτας μας νὰ δεχθοῦν τὴν φιλοξενίαν εἰς τὰς Τουρκικὰς λέμβους. Πράγματι δὲ παρελήφθησαν ὑπὸ τῶν Τούρκων καὶ ἐστάλησαν τὴν ἰδίαν ἡμέραν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος. Ἐννοεῖται ὅτι αὐτὸ εἶναι ἓν σημεῖον τὸ ὁποῖον ἐνεθουσίασε πολὺ τὸν κόσμον, διότι διεπιστώθη κάπως ἐμπράκτως ἡ ἐμπιστοσύνη μεταξὺ τῶν 2 Ἐθνῶν, ἡ φιλία καὶ ἡ μεγαλειτέρα ἐμπιστοσύνη ἣν ἐνεκαινίασεν ἡ συνθήκη τῆς Ἀγκύρας. Αἱ ζημίαι αἱ γεωργικαὶ δὲν εἶναι εὐτυχῶς μεγάλαι, ἂν καὶ αἱ ἐκτάσεις αἱ κατακλυσθεῖσαι εἶναι μέγισται· διότι τὸ μέγιστον τμῆμα αὐτῶν τῶν ἐκτάσεων σπείρεται μὲ καλοκαιρινοὺς ὀψίμους καρποὺς, φασόλια καὶ ἀραβόσιτον καὶ τοῦτο διότι συχνὰ ἔχουν πλημμύρας καὶ διὰ τοῦτο τοὺς σπέρνουν μὲ αὐτὰ τὰ ὄσπρια καὶ γεννήματα. Πάντως δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔγιναν καταστροφαί, δὲν εἶναι ὅμως μεγάλαι. Περὶ τὰ 6–7000 στρεμ. πρωΐμων καρπῶν ἔχουν καταστραφῆ. Τὸ κυριώτερον ὅμως εἶναι ὅτι κατέπεσαν πολλαὶ οἰκίαι, 4–5 χωρία εἶναι ἡμικατεστραμμένα καὶ ἓν ἢ δύο εἶναι τελείως κατεστραμμένα. Ἰδίως δὲ ἕνα χωρίον ὁ Κυπρῖνος τὸ ὁποῖον εἶναι παρὰ τὸν ποταμὸν Ἄρδαν, ὁ ὁποῖος εἶναι πολὺ ζωντανώτερος τοῦ Ἕβρου, ἔχει καὶ κἄποιαν κλίσιν καί δι’ αὐτὸ εἶναι δυνατώτερα τὰ ὕδατά του. Αὐτὰ τὰ χωρία κατεστράφησαν τελείως, καὶ φαίνεται ὅτι ἤλλαξεν ἡ κοίτη τοῦ ποταμοῦ Ἄρδα, ὁ ὁποῖος ἦλθε μὲ τόσην ὁρμήν, καὶ μόνον ἔτσι δύναται νὰ δικαιολογηθῇ τὸ φαινόμενον. Ἐννοεῖται ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ἦσαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν μόλις ἦλθεν ἡ εἴδησις, ὅτι αἱ πλημμύραι καὶ τὰ ὕδατα τοῦ Ἕβρου ὑψώθησαν πολὺ καὶ κατέκλεισαν τὰ χωρία. Διετάχθη δὲ καὶ ἐστάλησαν ἀπὸ τὸν Νομάρχην τοῦ Ἕβρου 74 λέμβοι ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν. Αὐταὶ αἱ λέμβοι ἐφάνησαν πάρα πολὺ χρήσιμοι. Διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἔσωσαν τοὺς πληθυσμοὺς τῶν χωρίων τοὺς ἀποκλεισθέντας ὑπὸ τῶν ὑδάτων, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἔσωσαν καὶ πολλὰ κτήνη, διότι αὐτὰ διέτρεχον σοβαρώτατον κίνδυνον νὰ πνιγοῦν, μετεφέρθησαν δὲ πέριξ τοῦ Ἕβρου ὅπου δὲν εἶχον αὐτὸν τὸν κίνδυνον. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰ κτήνη. Εὐθὺς ἅμα τῇ ἀφίξει μου ἐδόθησαν ζωοτροφίαι εἰς τοὺς γεωργοὺς καὶ νομὴ εἰς τὰ κτήνη διὰ ὡρισμένας ἡμέρας, διὰ μίαν ἑβδομάδα ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§51Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θύματα ὑπῆρξαν;

§52Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Εὐτυχῶς δὲν ὑπῆρξαν. Αἱ πρῶται εἰδήσεις ἦσαν τραγικαί, ἀλλὰ πραγματικῶς αἱ ζημίαι δὲν ἦσαν τόσον σοβαραί, ἦσαν ὅμως δεδικαιολογημέναι δηλαδὴ ἦσαν τόσον ἄγρια τὰ ὕδατα τὰ ὁποῖα κατέβαινον, καὶ μὲ τόσην ὁρμὴν μάλιστα, ὥστε συνέβη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ μὲ τὸν Πηνειὸν ποταμὸν εἰς τὴν Ἠλείαν, ὅταν ἐκτύπησε τὰ χωριὰ Μυρσίνη καὶ Στροῦτσι. Εὐτυχῶς δὲν εἴχομεν ἀνθρώπινα θύματα. Ἐπληροφορήθημεν ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Νέστου ἐγένοντο μόνον ὀλίγαι ζημίαι προβάτων πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τριῶν ἢ τεσσάρων διότι εἶχον δυστυχῶς καὶ ἄλλας βροχὰς καὶ νέαν πλημμύραν τοῦ ποταμοῦ τούτου καὶ δι’ αὐτὸ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἴχομεν καὶ νέας ζημίας. Λοιπὸν τὰ πρῶτα μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ἦσαν νὰ δώσωμεν τροφὰς εἰς τοὺς χωρικοὺς καὶ νομὴν διὰ τὰ κτήνη καὶ ἐν τῷ μεταξὺ διετάχθη ὁ Νομομηχανικὸς νὰ κάμῃ μίαν μελέτην σχετικὴν μὲ τὴν ἀνέγερσιν τῶν σπιτιῶν, τὰ ὁποῖα κατέπεσαν καὶ τὰ ὁποῖα δυστυχῶς εἶναι κατασκευασμένα ἀπὸ ὀπτοπλίνθους προσβαλλόμενα εὐκόλως ὑπὸ τῶν ὑδάτων. Ὅταν δὲ ἔλθουν τὰ νέα νερὰ σαπίζει ἡ βάσις καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπέρχεται ἡ καταστροφή. Αὐτὰ ὡς πρὸ τοὺς δύο ποταμοὺς εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἔβρου. Δυστυχῶς ὅσον κατέρχεται κανείς, κατέρχονται καὶ οἱ ποταμοὶ ἐπίσης ταχύτερον. Ὁ Νέστος ποταμὸς εἶχε καὶ αὐτὸς τὰ ἴδια. Τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἦτο νὰ ρίξῃ τὴν γέφυραν ἡ ὁποία ἑνώνει τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν μὲ τὴν Δυτικὴν Θράκην. Ὅταν ἐπερνοῦσα ἀπὸ ἐκεῖ παρεκάλεσα τὸν ὁδηγὸν τοῦ τραίνου, νὰ σταματήσῃ διὰ νὰ ἴδω, πῶς θὰ ἐγίνετο ἡ κυκλοφορία τῶν κατοίκων. Πράγματι εἶχον κατασκευασθῆ μερικαὶ σχεδίαι, αἱ ὁποῖαι μετέφερον τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων αὐτῶν διὰ τοῦ ποταμοῦ. Ἐκτὸς αὐτῆς τῆς γεφύρας ἔπεσε καὶ ἡ ἄλλη γέφυρα, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Νέστου καὶ ἡ ὁποία ἑνώνει ταύτην μὲ τὴν Δυτικὴν Θράκην. Δι’ αὐτὴν συνεννοήθην μετὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἐτηλεγράφησα ἐκ Χρυσουπόλεως καὶ περιέγραψα τὴν ἐκεῖ κατάστασιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἐζητήσαμεν τὴν σχετικὴν πίστωσιν, καὶ κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου μου ἡ πίστωσις θὰ σταλῇ διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ συγκοινωνία. Ὁ Νέστος ἐπίσης ἐπλημμύρισε καὶ 5–6 χωριὰ σοβαρῶς ἐβλάβησαν διότι δυστυχῶς ἔσπασε τὸ φράγμα τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε καὶ ἐπροφύλασσε αὐτά. Πρέπει δὲ νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχὴ εἰς τὴν διατήρησιν τῶν φραγμάτων καὶ δι’ αὐτὸ συνεννοήθημεν σήμερον μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διότι ἂν τὰ φράγματα δὲν εἶναι κατασκευασμένα, καλὰ αἱ καταστροφαὶ θὰ εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι καὶ διαρκεῖς. Τὰ ἴδια μέτρα ἐλήφθησαν καὶ διὰ τοὺς κατοίκους τοὺς παρανεστίους, δηλαδὴ διὰ τροφὰς καὶ μεταφορὰν τοῦ πληθυσμοῦ. Μετὰ τὸν Νέστον ἔρχεται ὁ Στρυμὼν, καὶ ὁ Στρυμὼν ἐπλημμύρισεν· ἀρκετὰ χωριὰ καὶ ἰδίως ἕνα χωριὸ τὸ ὁποῖον δικαίως ὀνομάζουσι «Ποτισμένο», ἐπλημμύρισε καὶ ὑπέστη ἀρκετὰς ζημίας. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον θὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸ προσεχὲς Ὑπουργικὸν συμβούλιον, ὅπου θὰ ἀναπτύξω καὶ θὰ ὑποβάλω τὴν σχετικὴν ἐπὶ τῶν πλημμυρῶν ἔκθεσιν μου, καθὼς καὶ εἰς τὸν γενικὸν διοικητὴν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἶναι νὰ δοθοῦν δάνεια καὶ εἰ δυνατὸν μακροπρόθεσμα εἰς τοὺς χωρικοὺς οὕτως ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ σπείρουν τοὐλάχιστον εἰς τὰ κατακλυσθέντα ἐδάφη καρποὺς ὀψίμους. Λοιπόν, ὡς πρὸς τὸν Νέστον ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα. Ἐπίσης ὁ Ἀξιὸς ποταμὸς ἔχει πλημμυρίσει. Ἠρώτησα τὸν κ, γενικὸν διοικητὴν Μακεδονίας περὶ τῶν ζημιῶν αὐτοῦ καὶ περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβε. Μὲ διεβεβαίωσε δὲ ὅτι ἔγεινε καὶ ἐκεῖ πᾶν τὸ δυνατὸν. Δυστυχῶς ἄλλα μέτρα ἡ Κυβέρνησις τώρα δὲν δύναται νὰ λάβῃ, πρᾶγμα ὅπερ καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ χωρικοὶ ἠνόησαν, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς τὸν χειμῶνα νὰ δοθῇ προστασία μεγαλειτέρα, διότι τὰ νερὰ ἐνῷ εἶχον ἀποσυρθῆ ὀλίγον, ἤρχισαν πάλιν νὰ ὀγκοῦνται λόγῳ τῶν διαρκῶν βροχῶν. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἤθελον νὰ δώσω, ἐφ’ ὅσον ἐδείξατε τὸ ἐνδιαφέρον ὑμῶν σχετικῶς μὲ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα τὴν ὁποίαν περιοδεύσας ἐπέστρεψα μὲ τὴν συνείδησιν ὅτι τὸ Κράτος ἔκαμε πᾶν τὸ δυνατὸν παρασχὸν πᾶσαν βοήθειαν εἰς τοὺς παθόντας. Νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ἐπίσκεψίν μου αἱ πλημμύραι, καθὼς πληροφοροῦμαι, ἐξηκολούθησαν καὶ ἐχειροτέρευσαν μάλιστα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν ἦτο ὅτι ἐπεσκέφθημεν τὴν πλημμυροπαθῆ περιφέρειαν τῆς Ἠλείας μὲ τὸ κ. Λαδᾶν ἀμέσως τὴν ἡμέραν ποῦ εἶχε γίνει ἡ καταστροφὴ, καὶ μετέβημεν καὶ εἰς τὰ χωριὰ ὅπου ἠμπορέσαμεν νὰ προχωρήσωμεν, διότι μέχρι Πύργου δὲν ἠδυνήθημεν νὰ προχωρήσωμεν. Ἀλλὰ μετέβην προσωπικῶς καὶ ἐπὶ κάρρου εἰς τὰ χωριὰ Μυρτίνη καὶ Στρούση τὰ καί περισσότερον παθόντα καὶ εἰς 3–4 ἄλλα χωριὰ τὰ ὁποῖα περισσότερον ἐβλάβησαν, πρὸ παντὸς ἡ Μυρσίνη καὶ τὸ Στροῦσι ἔπαθον μεγαλειτέρας καταστροφάς. Ἡ κατάστασις αὐτῶν τῶν χωρίων εἶναι φοβερά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν ἦτο νὰ δώσωμεν τὰ ἄμεσα βοηθήματα διὰ τοῦ κ. Νομάρχου πρὸς τὸν ὁποῖον διεβιβάσθη ἀμέσως πίστωσις διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀνθρώπων καὶ διὰ τὴν προσωρινὴν συντήρησιν τῶν ζώων. Μόλις ἐπέστρεψα εἶδα τὸν διοικητὴν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ στείλῃ ἕνα ἐπιθεωρητὴν, ὁ ὁποῖος νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ νομογεωπόνου καὶ νὰ βεβαιώσῃ τὰς ζημίας, οὕτως ὥστε νὰ ἔλθῃ εἰς ἄμεσον ἐπικουρίαν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα παρέχουσα δάνεια, διὰ τὴν ἐκ νέου καλλιέργειαν, καὶ διὰ τὴν σπορὰν τῶν ἀγρῶν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἀνέγερσιν τῶν οἰκιῶν αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν, ἐζήτησα τὴν συνδρομὴν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης διὰ τῆς παροχῆς μακροπροθέσμων δανείων εἰς τοὺς παθόντας. Τὸν τρόπον αὐτὸν παρεδέχθησαν καὶ οἱ ἴδιοι οἱ χωρικοὶ καὶ παρεκάλεσαν νὰ τοὺς χορηγηθοῦν δάνεια μέχρις 20.000 δραχμῶν καὶ πληρωτέα ἐντὸς 15–20 ἐτῶν. Τοὺς ἀνήγγειλα ὅτι εὐχαρίστως τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἶχον προτείνει καὶ ἐδέχθησαν καὶ οἱ ἴδιοι, ἡ Τράπεζα μετὰ εὐμενείας θὰ ἐξετάσῃ ὑποσχεθεῖσα εἰς ἐμὲ διὰ τοῦ διοικητοῦ της, ὅτι θὰ φροντίσῃ τὴν παροχὴν τῶν δανείων τούτων.

§53Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πόσα σπίτια ἔχουν πέσει ἀκριβῶς;

§54Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Δηλαδὴ μὲ ἐρωτᾶτε διὰ τὴν Ἠλείαν ἢ τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἕβρου καὶ Νέστου, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἕβρου ἔχουν πέσει 132 σπίτια τελείως, καὶ περὶ τὰ 250 εἶναι ἑτοιμόρροπα. Δηλαδὴ πρέπει νὰ ληφθῇ μία μέριμνα νὰ ἐπιδιορθωθοῦν, ἂν δύνανται νὰ ἐπιδιωρθωθοῦν. Ἐπίσης εἰς δύο χωριὰ ὁ ἀέρας πράγματι ἐσήκωσε καὶ στέγας ὁλοκλήρους κατόπιν πρωτοφανοῦς θυέλλης, οἱ δὲ κάτοικοι ἔφυγαν καὶ ἐπῆγαν εἰς ἄλλο χωριὸ πρὸς στέγασίν των.

§55Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἀπεστάλησαν σκηναί;

§56Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Μά, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος σὲ κάθε θεομηνίαν αὐτὸ τὸ σύστημα ἔχουμε, δηλαδὴ νὰ μᾶς ζητοῦν πρῶτα νὰ τοὺς ἀποστείλωμεν σκηνάς. Λοιπὸν καὶ ἴδιοι οἱ χωρικοὶ ὅταν ὁ νομάρχης ἔσπευσε νὰ στείλῃ μερικὰς σκηνὰς ἐγέλασαν· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν χειμῶνα νὰ μείνουν ὑπὸ σκηνάς.

§57Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἵνα ἐν τῇ μερίμνῃ τὴν ὁποίαν δεικνύει διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν πλημμυροπαθῶν περιφερειῶν, νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ναυπλίας τῆς ὁποίας οἱ κάτοικοι παρὰ τὸ περιωρισμένον τῆς περιφερείας ὑπέστησαν ἐξ ἴσου σοβαρὰς ζημίας. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι κατεστράφησαν ὁλόκληρα ποίμνια ὡς ἀναφέρει καὶ ὁ νομάρχης ἐν τῇ ἐκθέσει του, καὶ δὲν ἐλήφθη μέχρι τοῦδε οὐδεμία μέριμνα.

§58Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν εἰσηγήθητε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὰς ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας ἀπεκομίσατε καὶ ἐκ τῆς πρώτης ἐπισκέψεώς σας εἰς τὴν Ἠλείαν καὶ ἐκ τῆς δευτέρας, ποῖα μέτρα ὁριστικὰ σκέπτεσθε νά λάβετε καὶ εἰς τὶ ποσὸν ἀνέρχονται αἱ ζημίαι;

§59Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Μπορῶ νὰ σᾶς εἴπω τὰ γενικὰ σημεῖα διότι αἱ ζημίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθοῦν, ἐφ’ ὅσον τὰ νερὰ εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὰ ἐσπαρμένα ἐδάφη καὶ δὲν ξεύρομεν ἐὰν ταῦτα κατεστράφησαν ἢ ὄχι. Δυστυχῶς ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῶν πλημμυρῶν τὸ νερὸ μόλις ἀπεσύρθη, ἦλθε δεύτερο ἀπὸ πάνω.

§60Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ συστήσω νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ καταστροφὴ ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ναυπλίας, διότι καὶ ἐκεῖ αἱ ζημίαι ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἀπὸ ἀπόψεως ἀξίας εἶναι ἴσαι μὲ τὰς καταστροφὰς αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς τὰ ἄλλα μέρη.

§61Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ αὐτοῦ καὶ νὰ εἶσθε πεπεισμένος κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ξεχωρίζουμε τὰς ἐπαρχίας, ὅταν πρόκειται νὰ λάβωμεν μέριμναν. Ὅτι θὰ δοθῇ εἰς τὰς ἄλλα ἐπαρχίας, βεβαίως θὰ δοθῇ καὶ ἐκεῖ ἴσως καὶ κἄτι περισσότερον.

§62Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μίαν πληροφορίαν, δὲν ξεύρω ἂν ἀναφέρατε περὶ τῆς γεφύρας τῶν Τοξοτῶν.

§63Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Εἶπον καὶ διὰ τὴν γέφυραν τῶν Τοξοτῶν, ὅτι ἐλήφθη μέριμνα νὰ γίνεται ἡ συγκοινωνία μὲ σχεδίας, μάλιστα δὲ αἱ σχεδίαι τὰς ὁποίας οἱ ἰδιῶται κατεσκεύασαν δὲν ἐπετρέποντο κατ’ ἀρχὰς ὑπὸ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορείας νὰ κυκλοφοροῦν, διότι ἔπρεπε νὰ πάρουν ὡρισμένην ἄδειαν. Ἐγὼ ἔδωσα διαταγὰς νὰ ἀρχίσῃ ἡ κυκλοφορία καὶ ἐπειδὴ οἱ κατασκευάσαντες τὰς σχεδίας ἐζήτουν 25 δραχμὰς κατ’ ἄτομον, ἀπὸ τοὺς χωρικούς, ἐκάλεσα τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, καὶ τὸν διέταξα νὰ ὡρίσῃ διατίμησιν καὶ νὰ πληρώνουν μόνον 7,50 καὶ οὕτω πως πρὸς τὸ παρὸν ἡ ἐπικοινωνία Δυτικῆς Θράκης καὶ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας γίνεται διὰ τῆς σχεδίας, καὶ τοῦτο προσωρινῶς. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰ γενικώτερα μέτρα προέβην εἰς τὰ ἑξῆς: Ἅμα ὡς εἶδον τὴν κατάστασιν αὐτὴν τῆς γεφύρας, συνενοήθην μετὰ τοῦ κ. Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ ἐτηλεγραφήσαμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸν παρεκαλέσαμεν νὰ δοθῇ μία πίστωσις 500.000 δραχμῶν διὰ τῆς ὁποίας ὑπεσχέθη ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν Δημοσίων ἔργων ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιδιορθώσῃ τὴν γέφυραν καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀπεφασίσθη, ἀλλ’ ἐπίσης ἀπεφασίσθη νὰ δοθῇ καὶ μία πίστωσις διὰ τὴν ἄλλην γέφυραν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται νοτιώτερον καὶ ἑνώνει τὴν περιφέρειαν τῆς Χρυσουπόλεως μὲν τὴν περιφέρειαν Ξάνθης.

§64Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω κ. ὑπουργὲ τὶ ἀπεφασίσθη ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ σημειώσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ δυστυχήματος τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη ἐκεῖ διὰ τὴν ἔλλειψιν συγκοινωνίας μεταξὺ Θράκης καὶ Καβάλλας, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῶμεν σοβαρῶς, διότι τὸ ζήτημα τῆς γεφύρας αὐτῆς μᾶς ἀπασχολεῖ ἀπὸ τετραετίας καὶ πλέον ἐνῷ ἡ κοινότης αὐτὴ διαθέτει καὶ χρήματα καὶ προσωπικὴν ἀκόμη ἐργασίαν καὶ ἑπομένως μετὰ τὴν κατασκευὴν τῆς προσωρινῆς γεφύρας μεταξὺ Τοξοτῶν καὶ Καβάλλας νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῶμεν σοβαρῶς καὶ περὶ τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας Σταυρουπόλεως.

§65Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Ἡμεῖς πρῶτοι, κ. συνάδελφε, ἀνεγνωρίσαμεν τὴν ἀνάγκην τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας αὐτῆς πρὸ πολλοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ κἄτι τι, πρέπει νὰ ὑπάρχουν τὰ μέσα τὰ ὑλικά. Ἐὰν ταῦτα ἐξευρεθοῦν νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ γίνῃ καὶ ἡ γέφυρα τῆς Σταυρουπόλεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν ὅτι εἶναι ἀπολύτου ἀνάγκης καὶ ἀπολύτως χρήσιμος διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τοὺς παρανεστίους.

§66Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Σᾶς λείπουν τὰ μέσα;

§67Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου) Φροντίζομεν νὰ τὰ εὕρωμεν.

§68Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐγὼ σᾶς ὑποδεικνύω: Ἀπὸ τὰ χρήματα τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως ἔχει διατεθεῖ τὸ κονδύλιον τῶν 800 χιλιάδων δραχμῶν αἱ ὁποῖαι χρειάζονται προκειμένου περὶ τῆς γεφύρας. Δεύτερον ἡ κοινότης Σταυρουπόλεως διαθέτει 600 χιλ. δραχ. καὶ ὁλόκληρον τὴν προσωπικὴν ἐργασίαν· ἐν τῷ μεταξὺ τὸ σχέδιον ἐγένετο, δὲν χρειάζεται παρὰ μόνον μία σχετικὴ ἐντολὴ διὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου χωρὶς καμμίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως νομίζω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χρειάζεται εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς ἐνάρξεως τῶν ἔργων.

§69Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἀλλ’ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρχίσουν ἔργα ἐν μηνὶ Δεκεμβρίῳ;

§70Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Διὰ νὰ ἀρχίσουν τὸν Μάϊον πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τώρα ἡ συγκέντρωσις τῶν ὑλικῶν.

§71Α. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Πολιτικοῦ Γραφείου). Πάντως ὁ κ. Μπακάλμπασης ξεύρει ὅτι διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὅσον ἐκεῖνος ἐνδιαφέρεται, ἐνδιεφέρθημεν καὶ ἡμεῖς ἐπανειλημμένως, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀκόμη ἐνδιαφέρθη ὅταν ἐπῆγε εἰς τὴν Θράκην. Ἐὰν αἱ πιστώσεις αὐταὶ ὑπάρχουν νὰ εἶσθε πεπεισμένος ὅτι θὰ γίνῃ ἡ γέφυρα ἅμα τῇ ἀνοίξει. Δυστυχῶς φοβοῦμαι πολὺ ὅτι ἀπαιτοῦνται πολλὰ ἑκατομμύρια διὰ τὴν γέφυραν αὐτήν, τὰ ὁποῖα ὡς εἶπον προσπαθῶμεν νὰ ἐξεύρωμεν.

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§73Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις. Μποροῦν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων νὰ ζητήσουν πληροφορίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νομίζω νὰ ἀρχίσῃ συζήτησις χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐγγραφῆ. Νὰ γίνῃ μία ἐπερώτησις.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας.

§75Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη καθ’ ἑκάστην ἡμέραν μᾶς ἔρχονται τηλεγραφικαὶ πληροφορίαι περὶ ζημιῶν προερχομένων ἐκ πλημμυρῶν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὰ παθόντα τμήματα τῆς χώρας, αἱ παθοῦσαι περιφέρειαι, τὰ παθόντα χωρία εἶναι τόσον πολλά, ὥστε μόνον δι’ ἑνὸς σημειώματος καταρτιζομένου ἐκ τῶν πληροφοριῶν τούτων θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ἕκαστος βουλευτὴς νὰ πληροφορηθῇ περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ζημιῶν. Τὸ σημείωμα τοῦτο γίνεται διότι ὄντως, τὰ χωρία εἶναι τόσον πολλά, ὥστε ἀφήγησις ἀπὸ μνήμης εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος. Καὶ εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον, παντοῦ ἔχομεν τεραστίας ζημίας. Ὁ κ. Παπαδᾶτος ἐξέθηκεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐντυπώσεις του, τὰς ὁποίας συνήγαγεν ἐκ τῆς ἐπὶ τόπου ἐπισκέψεως αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν Ἠλείαν καὶ εἰς τὸν Ἕβρον καὶ εἰς τὸν Νέστον καὶ τὰς λοιπὰς παθούσας περιφερείας. Τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει εἶναι ἕνας σταθμὸς πρώτων βοηθειῶν διότι ἡ μελέτη τῶν ἔργων τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἤδη καταρτίζεται ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας καὶ λίαν ταχέως θὰ εἶναι εἰς θέσιν τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον νὰ ἐξαγγείλῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν πρόληψιν τῶν ἐκ τῶν πλημμυρῶν ζημιῶν. Τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας, ὡς εἶπον, εἶναι ὑπουργεῖον πρώτων βοηθειῶν Ἔσπευσε ν’ ἀποστείλῃ 180 χιλ. δραχ. εἰς τὴν περιφέρειαν Ἠλείας ν’ ἀποστείλῃ 300 χιλ. δραχ. εἰς τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἔπαθον ἀπὸ τὸν Ἕβρον καὶ τὸν Νέστον, νὰ ἀποστείλῃ 100 χιλ. δρχ. χθὲς καὶ προχθὲς εἰς τὴν περιφέρειαν Ἠλείας, διὰ νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τὸν κόσμον ὁ ὁποῖος θὰ ἐπείνα καὶ εἰς τὰ κτήνη τὰ ὁποῖα θὰ ἔμενον ἄνευ νομῆς. Νἀποστείλῃ 1.000.000 δραχμὰς εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τῆς Μακεδονίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν τῶν ζημιῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Ἠλείας—διότι περὶ τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ περιφέρεια τοῦ Ἕβρου καὶ τοῦ Νέστου ὁ ἀξιότιμος κ. Παπαδᾶτος ἀνέπτυξεν εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἀριθμῶν ποία εἶναι ἡ ἔκτασις τῶν ζημιῶν— ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἠλείαν, ἐπειδὴ ἐπανελήφθησαν αἱ πλήμμυραι, δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ τοπικαὶ ἀρχαὶ νὰ μᾶς ἀποστείλουν ἀριθμοὺς ἐξηκριβωμένους περὶ τῶν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν προέλθει ἐκ τῶν τελευταίων πλημμυρῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπὶ τόπου εὑρίσκονται ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου Προνοίας ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντεταλμένος, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸν νομαρχοῦντα καὶ μὲ τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ ἄλλους νὰ μᾶς φέρῃ καὶ μίαν ἔκθεσιν περὶ τῶν πραγματικῶν ζημιῶν, ἵνα ἡ Κυβέρνησις δι’ ἑκάστου ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, λάβῃ τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν καὶ πρὸς πρόληψιν περαιτέρω νέων ζημιῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν σπιτιῶν, τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν δὲν ἔχομεν στατιστικὴν ἐπακριβῆ, μόλις ἐπανέλθῃ ὁ ἐκ τοῦ ὑπουργείου τοῦ ἡμετέρου ἀποσταλεὶς τμηματάρχης κ. Φικιώτης, θὰ ἔχωμεν καὶ τὸν κατάλογον αὐτόν. Ὅλοι οἱ νομάρχαι τοῦ Κράτους καὶ οἱ Γενικοὶ Διοικηταὶ ἔσπευσαν ἀμέσως ἐπὶ τόπου μόλις ἐπληροφορήθησαν τὰς καταστροφάς, τὰς ἐκ τῶν πλημμυρῶν, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω ὅτι αἱ πρῶται βοήθειαι ὅσαι ἐζητήθησαν τοιαῦται ἀπὸ τοὺς Νομάρχας καὶ τὰς κατὰ τόπους ἀστυνομικὰς ἀρχὰς ἐστάλησαν κατὰ τὰ μέτρα τοῦ ἀνθρωπίνως δυνατοῦ, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ ἁρμοδίου ἐν τῷ ὑπουργείῳ τμηματάρχου ἐὰν παρουσιασθῇ ἀνάγκη ἀποστολῆς καὶ ἄλλων βοηθειῶν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας παρ’ ὅλην τὴν ἔνδειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ του καὶ παρ’ ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ τέρμα τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ σπεύσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι καθῆκον ἐπιβεβλημένον. Ταῦτα ἐν δυνατῇ συντομίᾳ εἶχον νὰ ἐκθέσω ὡς ἁρμόδιος ἐπὶ τῆς Προνοίας ὑπουργός. Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀπαντήσω εἰς οἱανδήποτε ἐρώτησιν, πάντως ὅμως ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλω σημείωμα ἐπακριβῶς καὶ τῶν χωρίων τὰ ὁποῖα ἔπαθαν καὶ τῶν ζημιῶν αἱ ὁποῖαι ἔχουν προξενηθῆ ἀπὸ τὰς πλημμύρας.

§76Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μπορεῖτε νὰ λάβητε τὸν λόγον σήμερον, εἶναι παράβασις κανονισμοῦ.

§78Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὑπουργοὶ παρεβίασαν τὸν κανονισμόν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ συζητήσῃ.

§80Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι κανονικὸν νὰ γίνῃ συζήτησις.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅπως καταθέσῃ σχέδιον νόμου «περὶ συγκροτήσεως ἐπιτροπειῶν πρὸς ἐκποίησιν τοῦ κώδικος τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας».

§82Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω τὴν τιμὴν κύριοι βουλευταὶ νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ συγκροτήσεως ἐπιτροπειῶν πρὸς ἐκπόνησιν τοῦ κώδικος τῆς νέας Πολιτικῆς Δικονομίας». Ἡ ἀνάγκη τῆς ἀνακαινίσεως τῆς πολιτικῆς δικονομίας καὶ τοῦ συγχρονισμοῦ αὐτῆς ἔχει ἀπὸ πολλοῦ ἀναγνωρισθῆ. Ἡ Κυβέρνησις ὡς εἶναι γνωστόν, ἐπ’ ἐσχάτων ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν τὸ μέτρον τῆς συντάξεως τοῦ ἀστικοῦ κώδικος, τὸ ἔργον δ’ αὐτὸ εὐτυχῶς χωρεῖ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ παρέχηται πᾶσα ἐλπὶς ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους θέλει ἐπιτευχθῆ ἡ κατάρτισις τοῦ νέου ἀστικοῦ μας Κώδικος.

§83Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι βεβαίως κατὰ τὰ πορίσματα τῆς ἀναθεωρητικῆς ἐπιτροπῆς.

§84Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μέχρι τοῦδε αἱ ἐπιτροπαὶ τοῦ τελευταίου νόμου δύναται νὰ εἴπῃ κανεὶς μετ’ ἀπολύτου βασιμότητος, ὅτι ἀντεπεκρίθησαν πλήρως εἰς τὰ ἀνατεθέντα εἰς αὐτὰς καθήκοντα. Ἐπεραιώθη ἤδη ἡ ἐπεξεργασία τοῦ διαγράμματος τοῦ ἀστικοῦ κώδικος, τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτίσει ἡ συντακτικὴ ἐπιτροπὴ παρὰ τῆς ἀναθεωρητικῆς ἐπιτροπῆς, τὰ μέλη δὲ τῆς συντακτικῆς μετὰ ζήλου ἀξίου πάσης ἐξάρσεως ἐπελήφθησαν ἤδη τῆς διατυπώσεως τῶν ἄρθρων τοῦ κώδικος. Μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς διατυπώσεως αὐτῶν θέλει ὑποβληθῆ τὸ σχέδιον εἰς τὴν ἀναθεωρητικὴν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπανεξέτασιν καὶ ἔγκρισιν, μετὰ τὴν περάτωσιν δὲ καὶ τῆς ἐργασίας αὐτῆς βεβαίως θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὰ νομοθετικὰ σώματα, τὰ ὁποῖα οὕτω θὰ λάβουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσουν τὰς γνώμας των ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπισήμων καὶ ἐγκύρων πλέον κειμένων καὶ στοιχείων. Ἀλλὰ ἐὰν ἦτο ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς συντάξεως τοῦ ἀστικοῦ κώδικος, ἀσφαλῶς ἡ ἀνακαίνισις τοῦ ἀπηρχαιωμένου καὶ δυσκινήτου μηχανισμοῦ τῆς Πολιτικῆς μας Δικονομίας εἶναι ἐξ ἴσου ἐπείγουσα καὶ ἐπιτακτική. Ἴσως δὲ θὰ ἠδύνατο τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη αὕτη περισσότερον ἐπιτακτική, διότι ἔχει παγκοίνως ἀναγνωρισθῆ ὅτι τὸ δικονομικὸν σύστημα ἐξαιρετικῶς πολύπλοκον παρεμβάλλει δυσχερείας εἰς τοὺς δικαστικοὺς ἀγῶνας καὶ παρατείνει αὐτοὺς ἐπ’ ἄπειρον κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε κατόπιν μακρᾶς περιπετείας, νά ἐπιτυγχάνουν οἱ δικαζόμενοι πολῖται μίαν ἀπόφασιν πολιτικὴν πιθανῶς καλογραμμένην, ἀλλὰ μὴ ἐκφράζουσαν πράγματι οὐσιαστικὸν καὶ θετικὸν δίκαιον. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ πολλοῦ ἔχει προσηκόντως ἐκτιμήσει τὴν ἀνάγκην ταύτην. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ὡς σύμβουλος τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν Κρήτην ὑπῆρξεν ὁ ἴδιος συντάκτης καὶ εἰσηγητὴς οὐσιωδῶν μεταρρυθμίσεων τῆς Κρητικῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, προήδρευσε εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶχε συστηθῆ ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Πετρίδη καὶ εἶχεν ἐξετάσει τὸ ζήτημα τῶν ἐνδεικνυομένων παρ’ ἡμῖν δικονομικῶν μεταρρυθμίσεων. Ἔχει ἐπίσης, ὡς γνωστὸν καὶ ἀπὸ πολλοῦ ἑτοιμασθῆ ὡρισμένη προπαρασκευαστικὴ ἐργασία παρ’ εἰδικῶν ἐπιτροπῶν. Ἡ ἐργασία αὕτη βεβαίως θέλει χρησιμοποιηθῆ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ συστήσωμεν διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς κατατιθεμένου νομοσχεδίου. Διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ κώδικος τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας προβλέπεται ἐν τῷ σχεδίῳ τὸ ἴδιον σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολουθήσαμεν καὶ διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ ἀστικοῦ κώδικος. Συνιστῶνται δῆλον ὅτι δύο ἐπιτροπαί, ἡ μία συντακτικὴ καὶ ἡ ἄλλη ἀναθεωρητικὴ καὶ καθορίζεται ὁ ἴδιος τρόπος ἐργασίας αὐτῶν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως ἀποδεχθῇ καὶ κηρύξῃ ὑπηρεσιακὸν τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀναγνωρίζομεν ὅλοι τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπισπεύσεως τοῦ ἔργου αὐτοῦ τῆς καταρτίσεως τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ὑποβάλλω, ἐπίσης, ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου περὶ συγκροτήσεως ἐπιτροπῶν, διὰ τὴν σύνταξιν νέου κώδικος τῆς Ποινικῆς μας Δικονομίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ποινική μας Δικονομία ἔχει ἡλικίαν ἑνὸς αἰῶνος. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχει βεβαίως ὑποστῆ ὡρισμένας μεταρρυθμίσεις, ἀλλὰ εἶναι γενικῶς γνωστὸν ὅτι καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν τονιζόμενον τὸ ἐλάττωμα τὸ φθάνον μέχρι βαθμοῦ νοσηρότητος τῆς ἐξαιρετικῆς βραδύτητος τῆς ποινικῆς δίκης. Εἶναι δι’ αὐτὸ ἐπιτακτικῶς ἐπιβεβλημένη ἡ ἀνάγκη τῆς προσαρμογῆς τῶν διατάξεων τῆς ποινικῆς δικονομίας πρὸς τὰ πορίσματα τῆς συγχρόνου ἐπιστήμης, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ταχύτητος, διὰ τῆς ὁποίας ἐξυπηρετεῖται περισσότερον τὸ ἔργον τῆς ἀπονομῆς τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης, διότι οὕτω πληρέστερον πράγματι ἱκανοποιεῖται τὸ κοινὸν αἴσθημα τοῦ δικαίου τὸ ἀπαιτοῦν τὸν ἄμεσον καὶ ταχὺν κολασμὸν τῶν ἀδικημάτων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐπ’ ἐσχάτων ἐτάραξαν τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἐνεφάνισαν μίαν ἐπικίνδυνον ὑποτροπὴν τῆς αἱματηρᾶς λεγομένης ἐγκληματικότητος, καὶ ἐξεδηλώθη ἐξ ἀφορμῆς αὐτῶν καὶ πάλιν ἡ δυσφορία τῆς Κοινῆς Γνώμης διὰ τὴν βραδύτητα, ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ποινικῶν δικῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι τὸ κακὸν δύναται νὰ περισταλῇ καὶ δι’ ἄλλων διοικητικῶν μέτρων καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν παρέλειψε τὴν λῆψιν τοιούτων μέτρων διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀναγκαία προώθησις πρὸς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ποινικῶν δικῶν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἱκανοποιῆται ἡ ἀνάγκη αὕτη τῆς ταχύτητος, ἀλλ’ εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ ἡ ριζικὴ καὶ συστηματικὴ μεταρρύθμισις τῆς ποινικῆς μας δικονομίας. Ἡ μεταρρύθμισις αὕτη θὰ ἐπιδιωχθῇ ὡς προβλέπει τὸ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ἰδίου συστήματος, τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ ἀστικοῦ μας κώδικος. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχε καταθέσει τὸ ἤδη ἀπὸ πολλοῦ κατηρτισμένον σχέδιον τοῦ νέου ποινικοῦ μας κώδικος, τὸ ὁποῖον ἀπεσύρθη καὶ εὑρίσκεται ἤδη ὑπὸ ἀναθεωρητικὴν ἐπεξεργασίαν ὑπὸ νέας ἐπιτροπῆς, θὰ καταστῇ δὲ δυνατὸν καὶ τοῦτο νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐντὸς τῆς αὐτῆς περιόδου. Θὰ ἦτο δι’ αὐτὸ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον ὅπως μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου ποινικοῦ μας κώδικος συνδυασθῇ καὶ συμπέσῃ καὶ ἡ ψήφισις τῆς νέας Ποινικῆς Δικονομίας. Οὕτω δὲ θέλουν ὁλοκληρωθῇ τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ταχυτέρα ἀπονομὴ καὶ τῆς ποινικῆς Διοκαιοσύνης κατὰ τρόπον ἱκανοποιοῦντα πλήρως τὴν παρ’ ἡμῖν κοινὴν συνείδησιν, τῆς ταχυτέρας καὶ ἀποτελεσματικωτέρας διώξεως καὶ τιμωρίας τῶν ἀδικημάτων.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς χρήσεως ἐν καιρῷ πολέμου ἀσφυξιογόνων δηλητηριωδῶν ἢ παρομοίων ἀερίων καὶ βακτηριολογικῶν μέσων». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) (Αἰτήσει τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐπαναφέρεται εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐγγεγραμμένον σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3773 περὶ συστάσεως ἐπιθεωρήσεως σωμάτων στρατοῦ). Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μουντζουρίδης.

§86Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ ἀποσαφηνίσῃ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου τὸ οὕτω διατυπούμενον, διότι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ ἱδρύσεως ἐπιθεωρητῶν εἰς ἀπάντησιν παρατηρήσεως ἥτις ἐγένετο σχετικῶς μὲ τὴν εὐρύτητα τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐπιθεωρητῶν, ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐτόνισεν ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἐσκόπει νὰ δώσῃ διοικητικὴν ἐξουσίαν εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς, ἵνα μὴ δημιουργήσῃ κλιμάκιον ἀνώτερον τῶν διοικητῶν Σωμάτων Στρατοῦ τοῦτο ἀπεσαφηνίσθη τότε καὶ διετυπώθη ὁ νόμος καὶ ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς ὁ νόμος τότε ἔλεγεν ὅτι δὲν ἐνασκοῦσι καμμίαν ἄμεσον διοίκησιν οἱ μὴ ἔχοντες διοικητικὴν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τῶν Σωμάτων τὰ ὁποῖα ἐπιθεωρῶσιν εἰμὴ μόνον κατὰ τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ τὰς γενικὰς ἀσκήσεις ὁσάκις παρίστανται. Ἐπίσης ὁ νόμος τότε ἔλεγεν ὅτι ἡ ἀποστολὴ αὐτῶν συνίσταται εἰς τὴν διαρκῆ παρακολούθησιν τῆς καταστάσεως τοῦ στρατεύματος ἀπὸ διοικητικῆς καὶ ἐκπαιδευτικῆς ἀπόψεως, ὡς καὶ περὶ ἄλλων θεμάτων τὰ ὁποῖα ὁρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀναγομένων εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Τώρα τὸ ἄρθρον πρῶτον τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου διατυποῦται οὕτω: Οἱ ἐπιθεωρηταὶ σωμάτων στρατοῦ ἀσκοῦσι διοικητικὴν ἁρμοδιότητα............. (ἀναγινώσκει). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ νὰ ἐννοήσωμεν ποίαν ἁρμοδιότητα ἐννοεῖ, ἀφοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξακολουθεῖ νὰ νομίζῃ ὅτι δὲν πρέπει νὰ τάξωμεν ἄλλην διοικητικὴν ἀρχὴν ἀνωτέραν τῶν διοικητῶν Σωμάτων Στρατοῦ, διότι τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον διαστρεβλώνει καὶ συσκοτίζει τόσον τὴν ἔννοιαν, ὥστε φαίνεται ὅτι δίδει διοικητικὴν ἁρμοδιότητα. Μήπως πρόκειται περὶ ποινικῆς ἁρμοδιότητος, ἀλλὰ τότε ἐὰν πρόκηται περὶ αὐτοῦ πρέπει νὰ διατυπωθῇ κατὰ τρόπον σαφῆ, καὶ νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ «ἀσκοῦν διαρκῆ διοικητικὴν ἁρμοδιότητα».

§87Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ συμφωνῆτε μαζί μου, διότι ξέρω πόσον μετὰ προσοχῆς παρακολουθῆτε τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ ἐπιθεωρήσεων ἔδωσεν ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα πράγματι εἶναι ἄξια παντὸς ἐπαίνου. Ἀλλὰ θὰ συνομολογήσητε μαζί μου ὅπως ἄλλωστε τὸ εἴπατε ὅτι, δὲν δύναται νὰ νοηθῇ μία διοίκησις χωρὶς νὰ ἀσκῇ μίαν ποινικὴν καὶ διοικητικὴν ἁρμοδιότητα ὅταν δὲ λέγω διοικητικὴν ἁρμοδιότητα ἐννοῶ ἁπλῶς ὅτι πρέπει νὰ τὸν αἰσθάνωνται, νὰ τὸν καταλαμβάνουν τέλος πάντων ὅτι ἔχει καὶ αὐτὸς μίαν δύναμιν νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς ἀνωτέρους του. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠθελήσαμεν κατὰ τὴν τότε συζήτησιν εἶναι τὸ ἑξῆς: Νὰ ἀποφύγωμεν νέον κλιμάκιον διοικήσεως. Ἀλλὰ τοῦτο ὅπως βλέπετε παραμένει, διότι λέγομεν ὅτι ἡ νέα ἀποστολή των δὲν δημιουργεῖ νέον κλιμάκιον διοικήσεως διότι οἱ σωματάρχαι ὅπως καὶ μέχρι τοῦδε συμβαίνει θὰ ἀπευθύνωνται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ δώσωμεν μίαν πολιτικὴν ἢ διοικητικὴν ἁρμοδιότητα εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς Σωμάτων Στρατοῦ, ὥστε αὐτὴν τὴν δικαιοδοσίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐπιθεωρήσεώς των νὰ τὴν ἔχουν διαρκῆ, ὥστε νὰ δύναται νὰ γίνεται αἰσθητὴ ἡ διοίκησις καὶ ἡ παρουσία εἰς τὰς ἐπ’ αὐτῶν μονάδας. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ νομίζω ὅτι κατόπιν αὐτῶν θὰ συμφωνήσητε μαζί μου ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ τοιαύτη ἐπέκτασις.

§88Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Νομίζω ἀπαραίτητον ὅτι πρέπει νὰ ἀποσαφηνισθῇ τὸ ὅριον τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ ἐπιθεωρητὴς ἀπέναντι τῶν διοικητῶν Σωμάτων Στρατοῦ διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπέλθῃ μία σύγκρουσις ἐξουσιῶν, διότι τὸ Σῶμα Στρατοῦ ὅπως ξέρετε καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ ὑπάγεται εἰς τὸν Σωματάρχην καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς θὰ δύναται νὰ ἐπεμβαίνῃ διοικητικῶς ὅπως εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου, οὕτως δὲ ἐχόντων τῶν πραγμάτων δημιουργεῖται κατ’ ἀνάγκην νέον κλιμάκιον διοικήσεως.

§89Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ προσωπική μου γνώμη εἶναι ὅτι ἡ παρεχομένη εἰς τοὺς διοικητὰς ἐξουσία δὲν ἀποτελεῖ τίποτε ἄλλο, εἰμὴ μεταβίβασιν τῆς δικαιοδοσίας τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ τοῦ στρατεύματος ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§90Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐν προκειμένῳ συμβαίνει ὅ,τι συμβαίνει μὲ τοὺς νομάρχας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα πλὴν τῶν δικαστικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν νὰ ἐποπτεύουν ἐφ’ ὅλων τῶν ἄλλων ἀρχῶν τοῦ νομοῦ.

§91Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐν τῇ πράξει θὰ δημιουργηθῇ νέον κλιμάκιον διοικητικῆς ἀρχῆς. Διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσωμεν ἕνα ἐπιθεωρητὴν νὰ διοικήσῃ ὅπως θέλει. Μὲ ποῖον δικαίωμα; Ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχῃ διαρκῆ διοικητικὴν εὐθύνην δὲν θὰ μπορῆτε νὰ τοῦ ἀπαγορεύητε οὔτε σεῖς οὔτε ἐγώ, οὔτε κανείς, ὅταν εἴπῃ ὅτι αὐτὸς θὰ διοικήσῃ τὸ σῶμα.

§92Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ μέραρχος διοικεῖ τὸ σύνταγμα;

§93Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὅπως τὸ λέτε αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐὰν δώσητε διοικητικὴν ἁρμοδιότητα εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν καταργεῖτε τὸ Σῶμα Στρατοῦ, τὸ ὁποῖον αἱ ἰσχύουσαι διατάξεις ἔκαμαν μετὰ σοβαρὰν μελέτην τοῦ ζητήματος εἰς τὴν Ἀνωτάτην Στρατιωτικὴν καὶ Διοικητικὴν ἀρχήν.

§94Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κ. συνάδελφε, ἐλέχθη πάρα κάτω ὅτι δὲν πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ νέον κλιμάκιον διοικήσεως, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποφύγωμεν αὐτὴν τὴν παρεξήγησιν τὴν ὁποίαν λέγετε σεῖς.

§95Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω τὰς ἀντιλήψεις μου. Εὔχομαι νὰ μὴ συμβοῦν αὐτά τὰ ὁποῖα λέγω. Ἀλλὰ θὰ ἴδητε ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ὅτι ἀναμφιβόλως θὰ δημιουργηθῇ σύγχυσις εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς.

§96Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δίδεται μία ἐγγύησις. Ὅπως γνωρίζετε δὲ σεῖς ὡς στρατιωτικός, ἐπικρατεῖ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν ἡ ἀντίληψις ὅτι καὶ διὰ μιᾶς ἐγκυκλίου ἀκόμη θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἑρμηνεία τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ὁ νόμος δίδει ἑρμηνείαν εἰς τὸ 1ον ἄρθρον εἰς τὶ συνίσταται ἡ διοικητικὴ αὐτὴ ἁρμοδιότης. Τοῦ λέγει: δὲν εἶσαι διοικητικὴ ἐξουσία, ἀλλὰ σοῦ δίδω τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπῃς.

§97Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν δημιουργεῖται ἐνδιάμεσον κλιμάκιον. Σκοπὸς εἶναι ἡ συνεχὴς παρακολούθησις τῶν ζητημάτων τούτων.

§98Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ χαίρω διότι ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἀποτελεῖ διοικητικὴν ἀνωτέραν ἀρχήν, ἀλλ’ ἐποπτικὴν ἀρχήν.

§99Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ ἐδάφιον 4 τοῦ ἄρθρου 2 τίθεται ἡ ἑξῆς τροπολογία: (ἀναγινώσκει).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μαντᾶς.

§101Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ ἐπιθεωρητῶν τοῦ στρατοῦ, ἀντετάχθημεν κατὰ τοῦ νόμου τοῦ τότε ψηφισθέντος, διότι ἐνομίζαμεν ὅτι αἱ ἐπιθεωρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλουν πολυτέλειαν ἐν τῷ στρατεύματι δὲν θὰ ἀπέφερον οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Ὁ τότε ὅμως ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι αἱ ἐπιθεωρήσεις αὗται δὲν θὰ εἶχον οὐδὲν δικαίωμα εἰμὴ μόνον τὴν παρακολούθησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ στρατεύματι, καὶ ὅτι θὰ ἀπέδιδον πραγματικῶς ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα διὰ τὸ στράτευμα. Παρ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας ἀντετάξαμεν τότε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐψηφίσθη. Βεβαίως δύναται νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἐφαρμοσθεὶς ὡς τότε ἐψηφίσθη ἀπέδωκε τὰ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων μόνον μηνῶν ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰσαγάγει νέον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου δίδει πλείονα δικαιώματα εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς τοῦ στρατοῦ, δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλουσι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ πείσουν τὴν Βουλὴν ὅτι ἐξ αὐτῶν δὲν θὰ ἐπέλθῃ σύγκρουσις μεταξὺ τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν σωμάτων Στρατοῦ, εἰς τοῦτο δὲν δύνανται νά μᾶς πείσουν διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι ἕνας ἐπιθεωρητὴς Στρατοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸν διαρκῆ διοικητικὸν ἔλεγχον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς σύγκρουσιν μετὰ τῶν ἀρχηγῶν σωμάτων στρατοῦ θέλω δὲ ἐρωτήσῃ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοῦ εἴπῃ ἐὰν ἐπέλθῃ σχετικῶς μὲ τὰς διαφόρους ἀποφάσεις σύγκρουσις μεταξὺ ἐπιθεωρητοῦ καὶ ἀρχηγοῦ σώματος στρατοῦ εἰς τὴν ἐν γένει κατεύθυνσιν ἐπὶ τῆς στρατιωτικῆς καταστάσεως τοῦ σώματος. Θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ποίαν δικαιοδοσίαν θὰ ἀσκήσῃ ὁ ἐπιθεωρητὴς τοῦ στρατοῦ ἔναντι τοῦ σωματάρχου, ὅταν οὗτος θὰ εὑρίσκεται ἐν διαφωνίᾳ πρὸς αὐτόν.

§102Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑποθέτετε ὅτι διοικητὴς σώματος στρατοῦ διατασσόμενος δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διαταγήν;

§103Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Τότε ἀφαιρεῖτε πᾶσαν πρωτοβουλίαν καὶ πάντα διοικητικὸν ἔλεγχον ἀπὸ τὸν σωματάρχην, διότι ὁ σωματάρχης τοῦ σώματος στρατοῦ δὲν θὰ εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ θὰ ἐνίαι ἐκτελεστικὸν ὄργανον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ. Οἱανδήποτε διοικητικὴν πρᾶξιν ἐν τῷ σώματι τούτου ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Σώματος Στρατοῦ δὲν θὰ δύναται νὰ κάμῃ ἐὰν ὁ ἐπιθεωρητὴς τοῦ σώματος δὲν εἶναι σύμφωνος. Ἐὰν ὁ ἐπιθεωρητὴς ἑνὸς σώματος κάμῃ ὡρισμένας διοικητικὰς πράξεις, δηλαδὴ διατάσσει τὸν διοικητήν, εἰς τὰς διοικητικὰς δὲ αὐτὰς πράξεις διαφωνήσῃ ὁ σωματάρχης, θὰ ἔχετε ἢ δὲν θὰ ἔχετε σύγκρουσιν;

§104Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐρωτῶ: εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ σύγκρουσις μεταξὺ κατωτέρου καὶ ἀνωτέρου καὶ νὰ εἴπῃ ὁ κατώτερος ὅτι «ἔρχομαι εἰς διάστασιν μὲ τὸν ἀνώτερόν μου»;

§105Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐδῶ γίνεται ἕνα κλιμάκιον ἰδιαίτερον τὸ ὁποῖον παρεμβάλλεται μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Σωματάρχου δηλαδὴ ὁ ἐπιθεωρητής. Φοβοῦμαι κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι μὲ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα δίδετε εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς θὰ φέρετε εἰς σύγκρουσιν τοὺς ἐπιθεωρητάς, μὲ τοὺς διοικητὰς τῶν σωμάτων καὶ δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον θὰ εἶναι ἐποικοδημητικὴ τῆς πειθαρχίας τοῦ στρατοῦ ἡ ἐξουσία τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς διότι φαντάζομαι ὅτι γνωρίζετε τὸ εὔθικτον τοῦ Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ καὶ δὴ τοῦ ἀνωτέρου. Διότι ὅταν ἔλθουν εἰς σύγκρουσιν οἱ ἐπιθεωρηταὶ καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀμφισβητήσωσιν ὅτι ἡ δικαιοδοσία τῶν ἐπιθεωρητῶν εἶναι τοιαύτη ὥστε εἶναι ἁπλοῦς διοικητικὸς ἔλεγχος ἀλλὰ εἶναι πραγματικὴ διοίκησις ἐπὶ τῶν Σωμάτων Στρατοῦ—φοβοῦμαι ὅτι ἐπὶ ζητήματός τινος θὰ ἔλθωσιν ἀμέσως εἰς σύγκρουσιν οἱ ἐπιθεωρηταὶ μὲ τοὺς σωματάρχας ἀντὶ διὰ νομοθετικῶν μέτρων—νὰ προσπαθήσωμεν ἡ ἐν τῷ στρατεύματι πειθαρχία νὰ εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ ἔχωμεν στρατόν. Διότι ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ παρεμβάλλωνται οἱ γενικοὶ ἐπιθεωρηταὶ μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν διαφόρων σωματαρχῶν, ἐὰν δὲ σήμερον κύριε ὑπουργὲ κάμνωμεν τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ἀναμφισβητήτως τὰς κάμωμεν διότι ἡ δικαιοδοσία τὴν ὁποίαν σήμερον δίδετε εἰς τοὺς ἐπιθεωρητὰς δὲν ἀκούεται μὲ ἐκείνην τὴν εὐλάβειαν μὲ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῇ, διότι νομίζομεν ὅτι διὰ τῆς μεγάλης αὐτῆς δικαιοδοσίας θὰ ἐπέλθουν ἀκριβῶς αἱ προστριβαὶ αὐταὶ τὰς ὁποίας ἡμεῖς φοβούμεθα. Εὔχομαι, κύριε ὑπουργέ, νὰ πλανῶμαι, ἀλλὰ θὰ ἐνόμιζα, ὅτι πρὶν ὑποβληθοῦν τὰ μέτρα ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν, θὰ ἔπρεπεν ἄλλα μέτρα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐπιβαλλομένη ἱκανοποίησις εἰς τοὺς ἀδικουμένους ἀξιωματικούς. Καὶ γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς ὁποία ἀνισότης ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν ἐν σχέσει μὲ τὰς προαγωγὰς αὐτῶν, πρὸς θεραπείαν δὲ τοῦ ἀτόπου τούτου ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον νομοθετικόν. Ὑπέβαλα καὶ σχετικὴν ἐπερώτησιν καὶ ἐζήτησα νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ ὑπέβαλε πρὸς ἐπιψήφισιν σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ὁποίου νὰ περιορίζωνται τὰ δικαιώματα τῶν ἐπιθεωρητῶν, ἵνα μὴ ἐπέρχωνται συγκρούσεις μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν διοικητῶν τῶν στρατιωτικῶν Σωμάτων. Ἔχω προσέτι νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν οὐχὶ ὀρθῶς· πρέπει ν’ ἀναγραφῇ, ὅτι ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, διότι ὅταν τὸ πρῶτον ἦλθε πρὸς συζήτησιν ἀναγεγραμμένον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν δὲν συνεζητήθη, διότι δὲν εἶχε περάσει ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν. Ἑπομένως σήμερον ἔρχεται εἰς αʹ συζήτησιν. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν, ὅπως ἔρχεται κανονικῶς, καὶ τότε θὰ λάβωμεν καὶ τὸν καιρὸν νὰ μελετήσωμεν τὰ ζητήματα αὐτά, διότι οἱ φόβοι ἡμῶν δὲν εἶναι φόβοι τοὺς ὁποίους λόγῳ ἀντιδράσεως προβάλλομεν, ἀλλ’ εἶναι φόβοι οἱ ὁποῖοι στηρίζονται ἐπὶ τῶν πραγμάτων.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν; δέχεται τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου;

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταρτισμοῦ ἐπιτροπῆς ἀναθεωρήσεως πινάκων ὀνομασίας ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἐξ ὁπλαρχηγῶν καὶ χορηγήσεως αὐτοῖς συντάξεως». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 30 Αὐγούστου 1926 περὶ συστάσεως Γενικῆς Διευθύνσεως Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν τροποποιηθέντος διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 18 Ὀκτωβρίου 1926». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3552 περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 4637». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 16 ἐδάφ. 3 τοῦ νόμου 4604 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18)26 Σεπτεμβρίου 1925 νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῶν κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Ἀεροπορικῆς Ἀμύνης περιελθόντων αὐτῇ κτημάτων». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 5)20 Μαΐου 1926 «περὶ δικηγόρων» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 κλπ». (Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὸ σύνολον ἀναβάλλεται). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τὸ πρῶτον ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Κρητικῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ τοῦ Ἀστικοῦ Κρητικοῦ Κώδικος». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ ὑπὸ τῆς Γερουσίας τὸ πρῶτον ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24)31 Αὐγούστου 1925 νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ συμπληρώσεως αʹ) τοῦ νόμου ΓΩΛΣΤʹ τοῦ 1911 περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας καὶ βʹ) τοῦ νόμου 2237 τοῦ 1929 περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΩΛΣΤʹ κλπ.».

§110Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀποδέχομαι μίαν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ ἱδρύσεως Διευθύνσεως Πειθαρχικοῦ παρὰ τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 4817 περὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πριμίδης.

§114Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Τὸ σχέδιον νόμου ὅπερ ἀφορᾷ ἡ παροῦσα Εἰσηγητικὴ Ἔκθεσις, καὶ ὅπερ ἔχει ἤδη ψηφισθῆ ὑπὸ τῆς Γερουσίας, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων ἐκ τῶν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἄχρι σήμερον τεθέντων ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ ψῆφον τῆς Βουλῆς. Πρόκειται περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων. Μέχρι σήμερον δὲν ὑπάρχει κατὰ τὰ παρ’ ἡμῖν κρατοῦντα, τοιαύτη τοῦ Κράτους ὑποχρέωσις. Εὐθύνεται μόνον ὁ διαχειριζόμενος τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν δικαστής, ἐὰν ἐκ δόλου ἢ μεγάλης ἀμελείας ἐγένετο αἴτιος ζημίας. Αἱ νεώτεραι ὅμως νομοθεσίαι, σχεδὸν πᾶσαι ἀνεγνώρισαν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀδίκως καταδικασθέντας ἢ προφυλακισθέντας, ὅπως τυγχάνουσιν ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους, καὶ οὕτω εἰς τὰ πλεῖστα τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, ὑφίσταται ἀπὸ δεκαετηρίδων ἤδη ὅλων ἡ τοιαύτη τοῦ Κράτους ὑποχρέωσις. Εἰδικώτερον ἐν Γερμανίᾳ, ὁπόθεν ἐλήφθησαν αἱ διατάξεις τοῦ περὶ οὗ ἡ παροῦσα εἰσήγησις σχεδίου νόμου, εἰσήχθη ὁ ἐν λόγῳ θεσμὸς διὰ τῶν Γερμανικῶν νόμων, τῆς 20 Μαΐου 1898 καὶ 14 Ἰουλίου 1904. Παρ’ ἡμῖν τοιαύτη ἀρχὴ ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων, ἢ προφυλακισθέντων ἀνεγνωρίσθη τὸ πρῶτον ὑπὸ τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος, ὡς τελευταῖον ἀνεθεωρήθη, ὅπερ ἐν ἄρθρῳ 11 παράγραφος 7, ρητῶς διακελεύει τὰ ἑξῆς «Εἰδικὸς νόμος θέλει ὁρίσει τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρέχεται ἡ ἀποζημίωσις ἀπὸ τὸ Κράτος, εἰς ἀδίκως προφυλακισθέντας ἢ καταδικασθέντας». Τὸ ἐν λόγῳ ὅθεν σχέδιον νόμου σκοπεῖ πρὸ παντὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἐκ τοῦ Συντάγματος ὑποχρεώσεως ταύτης, πλὴν ὅμως, δὲν ἀνταποκρίνεται μόνον εἰς ἐπιταγήν τοῦ Συντάγματος ἀλλὰ καὶ εἰς γενικὴν ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ὅπως ὁ ἀδίκως καταδικαζόμενος ἢ προφυλακιζόμενος, ἀποζημιώνεται διὰ τὰς ἃς ἐντεῦθεν ὑπέστη ζημίας. Ὁ Ἑλληνικὸς ὄντως Λαὸς ὀρθῶς ἀντιλαμβάνεται ὄχι μόνον ὅτι ἡ στοιχειώδης περὶ δικαίου ἀντίληψις ἐπιβάλλει τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ζημίας ἣν ὑπέστη ὁ ἀδίκως καταδικασθεὶς ἢ προφυλακισθεὶς, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ πρὸς τοῦτο ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους θέλει ἀποτελέσει ἀναμφιβόλως ἐγγύησιν τῆς προσωπικῆς τοῦ πολίτου ἐλευθερίας διότι θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀνασχετικὸς φραγμὸς, εἰς τὰς ἀτυχῶς οὐχὶ ἀσυνήθεις παρ’ ἡμῖν ἀτασθαλίας τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν καὶ ἰδία τῶν ἀστυνομικῶν, προανακριτικῶν καὶ ἀνακριτικῶν ὀργάνων ἅτινα εἴτε ἐκ πλάνης εἴτε ἐξ ἐπιπολαιότητος, εἴτε ἐκ σπουδῆς, εἴτε ἔστιν ὅτε καὶ ἐκ προθεδουλευμένης δι’ ἐντυπωσιακοὺς λόγους ἂν μὴ καὶ δι’ ἀνομολογήτους σκοποὺς ἐνεργείας προβαίνουν εἰς ἄδικον φυλάκισιν ἢ προφυλάκισιν ἀθώων πολιτῶν. Ὡς ἐκ τούτου δὲ ἡ μεγαλειτέρα χρησιμότης τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἔγκειται οὐχὶ εἰς τὰς περιπτώσεις ἀδίκου καταδίκης, αἵτινες προϋπόθεσιν ἔχουσαι δικαστικὴν πλάνην καὶ ἀναγνώρισιν ταύτης δι’ ἐπαναλήψεως τῆς διαδικασίας εἰσὶν σπάνιαι, ἀλλ’ εἰς τὰς περιπτώσεις ἀδίκου προφυλακίσεως ἢ φυλακίσεως. Κατὰ ταῦτα ἡ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, δείκνυται ἐπιβεβλημένη οὐ μόνον ἐκ τῆς συνταγματικῆς ἐπιταγῆς, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς κοινῆς περὶ δικαίου συνειδήσεως, διορώσης ὅτι ὁ τοιοῦτος θεσμὸς τὸ μὲν ἱκανοποιεῖ ὑλικῶς τὸν ἀδίκως ζημιωθέντα, τὸ δὲ περιφρουρεῖ ἔτι μᾶλλον τὴν προσωπικὴν τοῦ πολίτου ἐλευθερίαν, ἅτε προωρισμένος νὰ περιστείλῃ τὰς ἀτασθαλίας τῶν διωκτικῶν καὶ δικαστικῶν Ἀρχῶν. Ὡς πρὸς τὴν δικαιολογητικὴν αἰτίαν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς πρὸς τοὺς λόγους τοὐτέστιν ἕνεκα τῶν ὁποίων ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀποζημιώσεως πολλαὶ ἔχουσιν ἀναπτυχθῆ θεωρίαι ἐκ τῶν ὁποίων αἱ κυριώτεραι εἰσὶν αἱ ἑξῆς: Καθ’ ὃν λόγον τὸ Δημόσιον εὐθύνεται κατὰ τὰς γενικὰς περὶ προσκτήσεως ἀρχὰς, διὰ τὰς πράξεις καὶ παραλείψεις τῶν ὑπ’ αὐτοῦ προστιθέντων κρατικῶν ὀργάνων, κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον δέον νὰ φέρῃ τὰς εὐθύνας καὶ διὰ τὰς πράξεις καὶ παραλείψεις τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, καίπερ ἀσκούσης ἰδίαν ἐξουσίαν τὴν δικαστικήν. Κατ’ ἄλλην θεωρίαν καὶ ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία, ἀποτελοῦσα ἓν τῶν στοιχειωδῶν ἐξ ἀντικειμένου δικαίου τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι προδήλως ἀγαθὸν παρόμοιον πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν. Ὅπως ὅθεν ἡ στέρησις τῆς ἰδιοκτησίας τίκτει δικαίωμα ἀποζημιώσεως οὕτω καὶ ἡ στέρησις τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας δέον νὰ γεννᾷ ὡσαύτως τοιοῦτον δικαίωμα. Κατ’ ἄλλην τέλος θεωρίαν ἡ πρὸς ἀποζημίωσιν ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, ἀντλεῖ τὴν δικαιολογητικὴν αὐτῆς βάσιν ἐκ τῆς κατὰ νομικὸν πλᾶσμα (fictio) ὑφισταμένης μεταξὺ τῶν πολιτῶν ἀμοιβαίας ἀσφαλείας, ἐξ ἧς ἀπορρέει ἡ ὑποχρέωσις τῶν λοιπῶν, χάριν τῶν ὁποίων διατρέχει τις τὸν κίνδυνον νὰ στερηθῇ ἀδίκως τῆς προσωπικῆς του ἐλευθερίας, νὰ ἀποζημιώσουν τὸν στερηθέντα ταύτης. Ἀλλ’ ἐνῷ οὕτω κατά τε τὴν ἀφορμὴν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου (occasio et ratio legis) προβάλλει τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ὡς πλήρως δεδικαιολογημένον, προτάσσονται κατ’ αὐτοῦ καί τινες ἀντιρρήσεις, αἵτινες ὅμως στεροῦνται βασιμότητος. Αἱ κατά τοῦ νομοσχεδίου διατυπωθεῖσαι αἰτιάσεις αὗται, ἐξ ὧν τινες ἀνεπτύχθησαν καὶ κατὰ τὴν ἐν τῇ Γερουσίᾳ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν, εἰσὶν αἱ ἑξῆς: 1) Ὅτι διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἐν λόγῳ θεσμοῦ θὰ ἐπιβαρυνθῇ μεγάλως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑποχρέου εἰς καταβολὴν τῶν ἀποζημιώσεων Κράτους. Ἀλλ’ οἱ φόβοι περὶ σοβαρᾶς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους δὲν εἶναι βάσιμοι, διότι προκειμένου μὲν περὶ ἀδίκου καταδίκης προϋποθετούσης δικαστικὴν πλάνην καὶ ἀναγνώρισιν ταύτης δ’ ἐπαναλήψεως τῆς διαδικασίας, ἤτοι δι’ ἀναψηλαφήσεως αἱ περιπτώσεις ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ θὰ εἶναι λόγῳ τῆς στενότητος τῶν παρ’ ἡμῖν περιπτώσεων τῆς ἀναψηλαφήσεως, σπανιώταται, προκειμένου δὲ περὶ ἀδίκου προφυλακίσεως, αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου, περιορίζουσιν ἐπίσης εἰς τὸ ἐλάχιστον τὰς περιπτώσεις τῆς ἀποζημιώσεως, ἐφ’ ὅσον δικαίωμα πρὸς τοῦτο θὰ ἔχωσι μόνον ἐκεῖνοι δι’ οὓς προέκυψεν ἐκ τῆς ποινικῆς διαδικασίας ὅτι ἀποκλείεται ἡ παρ’ αὐτῶν ἐκτέλεσις τῆς ἀποδοθείσης αὐτοῖς ἀξιοποίνου πράξεως ἢ δὲν ὑπάρχουσι βάσιμοι ὑποψίαι ὅτι ἐξετελέσθη αὕτη παρ’ αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον ἑπομένως θὰ ἀποκλείωνται τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποζημιώσεως οἱ ἀπαλλασσόμενοι λόγῳ ἀμφιβολιῶν ἢ λόγῳ ἐξαλείψεως τοῦ ἀξιοποίνου συνεπείᾳ παραγραφῆς ἐμπράκτου μετανοίας, ἐλλείψεως ἐγκλήσεως κλπ., ἐφ’ ὅσον ἐπίσης δὲν ἀναγνωρίζεται ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου εἰς ἀποζημίωσιν ἐὰν ὁ καταδικασθεὶς ἢ προφυλακισθεὶς ἐγένετο παραίτιος τῆς καταδίκης, ἢ προφυλακίσεως ἐκ προθέσεως ἢ μεγάλης ἀμελείας, καὶ ἐφ’ ὅσον τέλος θὰ δύναται ὁ δικαστὴς νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ἀξίωσιν ἀποζημιώσεως ἕνεκεν ἀδίκου προφυλακίσεως ἂν ἡ εἰς ἀνάκρισιν ὑποβληθεῖσα πρᾶξις περιεῖχεν ἐν ἑαυτῇ μεγάλην ἔλλειψιν ἐντιμότητος ἢ ἀνηθικότητα, ἢ ἐξετελέσθη ἐν καταστάσει ὑπαιτίου μέθης ἢ ἂν ἐκ τῶν περιστάσεων προκύπτει ὅτι ὁ προφυλακισθεὶς προητοίμαζε τὴν ἐκτέλεσιν ἀξιοποίνου πράξεως ἢ ἐστερεῖτο κατὰ τὸν χρόνον τῆς προφυλακίσεως τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων, ἢ ἐτέλει ὑπὸ ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν ἢ εἶχε καταδικασθῆ πρότερον εἰς ποινὴν εἱρκτῆς καὶ ἀπὸ τῆς ἐκτίσεως αὐτῆς μέχρι τῆς προφυλακίσεως δὲν εἶχε παρέλθει τριετία. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω ἐξαιρέσεων ὡς ἐκ τῶν ὁποίων αἱ περιπτώσεις ἀποζημιώσεως περιορίζονται εἰς τὸ ἐλάχιστον, τὸ Δημόσιον κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἔχῃ δικαίωμα ἀναγωγῆς μέχρι τοῦ ποσοῦ τῆς πληρωθείσης ἀποζημιώσεως, κατὰ παντὸς ὅστις διὰ παρανόμου ἐνεργείας ἐγένετο αἴτιος τῆς καταδίκης ἢ προφυλακίσεως, ὑποκαθιστάμενον αὐτοδικαίως εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ ζημιωθέντος ὡς εἰδικὸς τούτου διάδοχος. 2) Ὅτι οἱ δικασταὶ τὸ μὲν ἐκ συναδελφικῆς ἀλληλεγγύης, τὸ δὲ πρὸς περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου θὰ καταδικάζουν τοὺς πάντας καὶ θὰ διστάζουν νὰ ἀθωώσουν καὶ αὐτοὺς τοὺς δι’ οὓς δὲν προέκυψαν βάσιμοι ὑποψίαι κατηγορουμένους. Ἀλλ’ ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος, θίγων προδήλως τὴν εὐσυνειδησίαν καὶ εὐθυκρισίαν τοῦ Ἕλληνος δικαστοῦ, φορᾶται πάντη ἀβάσιμος, ἀφοῦ, καὶ ἂν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ εὑρίσκοντο δικασταὶ εἰς οὓς ἡ ἄποψις τῆς συναδελφικῆς ἀλληλεγγύης καὶ τῆς προστασίας τῶν ὑλικῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου θὰ κατίσχυε τῆς εὐσυνειδήτου αὐτῶν κρίσεως, ὑπάρχει ὡς ἀνωτέρω ἐξετέθη τὸ μέσον τῆς μὴ ἀθωώσεως, ἀλλὰ τῆς ἀπαλλαγῆς λόγῳ ἀμφιβολιῶν, ὁπότε ὡς εἴρηται δὲν εὐθύνεται τὸ Δημόσιον εἰς ἀποζημίωσιν. 3) Ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον στερεῖται καὶ τῆς ἐλαχίστης σκοπιμότητος, καθόσον δέον προηγουμένως νὰ ἀνοιχθοῦν αἱ πύλαι τῆς ἀναψηλαφήσεως καὶ εἶτα νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ θεσμὸς ἀποζημιώσεως τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων. Εἶναι ὄντως ἀληθὲς ὅτι αἱ περιπτώσεις τῆς ἐπαναλήψεως τῆς διαδικασίας, ἤτοι τῆς ἀναψηλαφήσεως εἶναι κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας (ἄρθρον 503) ἐλάχισται, καὶ δὴ αἱ ἑξῆς τρεῖς: αʹ) Ἐὰν δύο ἄνθρωποι ἕνεκα τοῦ αὐτοῦ πλημμελήματος ἢ κακουργήματος κατεδικάσθησαν διὰ δύο διαφόρων ἀποφάσεων καὶ γίνεται ἀναμφιβόλως δῆλον ἐκ τῆς συγκρίσεως ἀμφοτέρων ὅτι ὁ εἷς ἐκ τῶν δύο εἶναι ἀθῶος, βʹ) ἐάν τις κατεδικάσθη ἕνεκα φόνου καὶ ὁ δῆθεν φονευθεὶς ζῇ ἔτι, καὶ γʹ) ἐὰν εἷς ἢ πλείονες μάρτυρες, οἵτινες ἐμαρτύρησαν ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ κατὰ τοῦ κατηγορουμένου, ὑπεβλήθησαν εἰς ἀνάκρισιν ἕνεκα ψευδομαρτυρίας ἢ ἐφυλακίσθησαν ἤδη, ἢ τοὐλάχιστον ἐξεδόθη κατ’ αὐτῶν ἔνταλμα συλλήψεως. Ἀλλ’ εἶναι προφανὲς ὅτι αἱ δύο πρῶται περιπτώσεις σπανιωτάτην ἔχουσιν τὴν ἐφαρμογήν, καὶ συνεπῶς ἐνδείκνυται πράγματι τροποποίησις ἐν προκειμένῳ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ ἀναθεώρησις τῶν περὶ ἐπαναλήψεως τῆς διαδικασίας διατάξεων ἐπὶ τῷ τέλει ἵνα εἰσαχθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν ἡ ὑπὸ τῶν ξένων καθιερωθεῖσα περίπτωσις ἐπαναψηλαφήσεως, καὶ δὴ ὅταν ἀνακαλύπτεται νεώτερον γεγονὸς ἢ προσκομίζεται νεώτερον ἔγγραφον, ἀποδεικνύων πλήρως τὴν ἀθωότητα τοῦ καταδικασθέντος. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς ὀρθότητος τῆς ἄνω παρατηρήσεως, ἥτις διετυπώθη κατὰ τὴν ἐν Γερουσίᾳ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἡ στενότης τῶν παρ’ ἡμῖν περιπτώσεων τῆς ἐπαναλήψεως τῆς διαδικασίας, δὲν καθιστᾷ ἄσκοπον τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ὅσον αἱ περιπτώσεις τῆς δικαστικῆς πλάνης, αἵτινες δίδουν ἀφορμὴν εἰς ἀναψηλάφησιν, εἶναι πάντως σπάνιαι, καὶ ἀφοροῦν μόνον τὴν περίπτωσιν τῆς ἀδίκου καταδίκης, ἐνῷ ἡ μεγαλειτέρα χρησιμότης καὶ σκοπιμότης τοῦ νομοσχεδίου ἔγκειται, ὡς ἐρρέθη, εἰς τὰς περιπτώσεις τῆς ἀδίκου προφυλακίσεως καὶ φυλακίσεως, διότι θὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν ἐπιπολαιότητα καὶ τὴν σπουδὴν μεθ’ ἧς αἱ καταδιωκτικαὶ ἀρχαὶ προβαίνουν εἰς προφυλάκισιν καὶ φυλάκισιν ἀθώων πολιτῶν, καὶ 4) Ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθοῦν διάφοροι ἐπιτήδειοι, οἵτινες διὰ διαφόρων ψευδομαρτυριῶν νὰ προφυλακίζωνται, καὶ νὰ ζητοῦν κατόπιν ἀποζημίωσιν διὰ προφυλάκισιν ἥτις δὲν ἐγένετο ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν κρατικῶν ὀργάνων. Ἀλλὰ τὸ ἐνδεχόμενον τοῦτο ἀποκλείεται διὰ τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν δὲν ἀναγνωρίζεται ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου εἰς ἀποζημίωσιν, ἐὰν ὁ καταδικασθεὶς ἢ προφυλακισθεὶς ἐγένετο παραίτιος τῆς καταδίκης, ἢ προφυλακίσεως ἐκ προθέσεως ἢ μεγάλης ἀμελείας. Κατὰ ταῦτα, πᾶσαι αἱ κατὰ τοῦ περὶ οὗ ἡ εἰσήγησις νομοσχεδίου διατυπωθεῖσαι αἰτιάσεις καὶ ἐπιφυλάξεις ἐστερημέναι βασιμότητος θὰ ἐξελέγχονται. Ἤδη ἐξετάσωμεν ἄρθρον κατ’ ἄρθρον τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ συνταχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀντισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Γιδοπούλου, καὶ υἱοθετηθὲν ὑπό τε τοῦ πρώην καὶ ὑπὸ τοῦ νῦν κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλεται ἀρτίως διατυπωμένον, οὕτως ὥστε νὰ μὴ χρῄζει τροπολογιῶν, ἐκτὸς δύο ἐλαφρῶν τοιούτων, περὶ ὧν κατωτέρω γενήσεται λόγος. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 καθορίζονται αἱ περιπτώσεις τῆς ἀποζημιώσεως, αἵτινες εἶναι δύο, ἤτοι αἱ τῆς ἀδίκου καταδίκης καὶ τῆς ἀδίκου προφυλακίσεως. Προϋπόθεσις δὲ τοῦ δικαιώματος πρὸς ἀποζημίωσιν πρὸς ἑκατέραν τῶν ἄνω περιπτώσεων, εἶναι ἡ δι’ ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως ἢ δι’ ἀθωωτικοῦ βουλεύματος ἀναγνώρισις τῆς πλήρους ἀθωότητος τοῦ καταδικασθέντος ἢ προφυλακισθέντος, οὕτως ὥστε νὰ ἀποκλείηται, ὡς ἐρρέθη, ἡ εἰς ἀποζημίωσιν εὐθύνη τοῦ Δημοσίου, ἐὰν ὁ κατηγορούμενος δὲν ἀθωοῦται ἀλλ’ ἀπαλλάσσεται λόγῳ ἀμφιβολιῶν. Ὁ τοιοῦτος περιορισμὸς τῆς εὐθύνης τοῦ Δημοσίου ἐνδείκνυται κατὰ τὴν πρώτην τουλάχιστον ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ καθ’ ὅσον ἄλλως καὶ ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς θὰ ἐπιβαρύνετο, εὐθὺς ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ θεσμοῦ σημαντικώτατα, καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ἐπήρχετο τυχὸν καὶ τὸ ἄτοπον νὰ τύχουν ἀποζημιώσεως καὶ ἔνοχοι ἀπαλλαγέντες ἐλλείψει ἐπαρκῶν ἐνδείξεων. Ἐξ ἄλλου εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον καθορίζεται ὅτι τὸ δικαίωμα ἀποζημιώσεως προϋποθέτει καταδίκην ἢ προφυλάκισιν καὶ ἀθώωσιν παρὰ τῶν Κακουργοδικείων, Ἐφετείων καὶ Πλημμελειοδικείων, (πρὸς δὲ κατὰ τὸ ἄρθρον 10 καὶ παρὰ τοῦ βʹ τμήματος τοῦ Ἀρείου Πάγου ὡς καὶ παρὰ τῶν στρατιωτικῶν δικαστηρίων), οὐχὶ δὲ καὶ παρὰ τῶν Πταισματοδικείων, διότι ἐπὶ πταισμάτων οὔτε ἐπανάληψις τῆς διαδικασίας χωρεῖ οὔτε προφυλάκισις ἀναγνωρίζεται, ἐν ᾧ ἐξ ἄλλου δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν διὰ τὰς μικρὰς καὶ ὀλιγοημέρους κρατήσεις, νὰ ἐδημιουργεῖτο εὐθύνη τοῦ Κράτος πρὸς ἀποζημίωσιν. Εἰς τὸ αὐτὸ τέλος ἄρθρον ὁρίζεται ὅτι προφυλακισθεὶς θεωρεῖται καὶ ὁ στερηθεὶς τῆς προσωπικῆς αὐτοῦ ἐλευθερίας πρὸς ἐκτέλεσιν ἀποφάσεως ἐξαφανισθείσης κατόπιν ἐνασκήσεως ἐνδίκου μέσου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ἀναγνωρίζεται δικαίωμα ἀποζημιώσεως καὶ εἰς τοὺς δικαιομένους εἰς διατροφὴν ἐκ μέρους τοῦ καταδικασθέντος ἢ προφυλακισθέντος, ἀλλὰ μόνον ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον οὗτοι ὑπέστησαν περιουσιακὴν ζημίαν ἐκ τῆς στερήσεως τῆς διατροφῆς λόγῳ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς ἢ τῆς προφυλακίσεως: τοῦθ’ ὅπερ σαφῶς καθορίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 8 παράγραφος 1 ἐδ. 2. Ἡ διάταξις αὕτη δι’ ἧς οἱ δικαιούμενοι εἰς διατροφὴν ἔχουσιν ἰδίαν ἀξίωσιν ἀποζημιώσεως εἶναι ὀρθὴ, διότι κατὰ τοὺς γενικοὺς κανόνας τοῦ δικαίου, δὲν δύναταί τις ἐκ δικαιώματος τρίτου νὰ ἐνασκήσῃ ἀξίωσιν ἀποζημιώσεως. Τὸ ἄρθρον 3 ἀναφέρει τὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν ἀναγνωρίζεται ἢ δύναται νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου εἰς ἀποζημίωσιν. Αἱ περιπτώσεις αὗται περὶ ὧν ἐγένετο καὶ ἀνωτέρω λόγος, εἰσὶν αἱ ἑξῆς: Ἐὰν ὁ καταδικασθεὶς ἢ προφυλακισθεὶς ἐγένετο προαίτιος τῆς καταδίκης ἢ προφυλακίσεως ἐκ προθέσεως ἢ μεγάλης ἀμελείας, ὁπότε δὲν ἀναγνωρίζεται παντάπασιν ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου εἰς ἀποζημίωσιν. Ὁρίζεται ὅμως, ὅτι δὲν θεωρεῖται μεγάλη ἀμέλεια ἡ παράλειψις ἐνασκήσεως ἐνδίκου μέσου. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ἔκρινεν ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ θεωρηθῇ μεγάλη ἀμέλεια καὶ ἡ μὴ ἐπίκλησις μαρτύρων ὑπερασπίσεως, δι’ ὃ καὶ προσθέτει εἰς τὸ τέλος τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἐν λόγῳ ἄρθρου 3, τὴν ἑξῆς φράσιν: «ἢ ἡ μὴ ἐπίκλησις μαρτύρων ὑπερασπίσεως». Εἰς τὴν δευτέραν ἐξ ἄλλου παράγραφον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, ἀναφέρονται αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας δύναται νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ ἀξίωσις ἀποζημιώσεως, καὶ τοιαῦται εἰσίν, ὡς ἐξετέθη καὶ ἀνωτέρω, ἡ ἔλλειψις ἐντιμότητος, ἡ ἀνηθικότης, ἡ κατάστασις ὑπαιτίου μέθης, ἡ προετοιμασία ἀξιοποίνου πράξεως, ἡ στέρησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, ἡ ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις, καὶ ἡ προηγουμένη εἰς ποινὴν εἱρκτῆς καταδίκη καὶ ἡ μὴ πάροδος τριετίας ἀπὸ τῆς ἐκτίσεως αὐτῆς. Ἡ ὀρθότης τῆς ὅλης διατάξεως ταύτης εἶναι ἐξόφθαλμος καὶ τόσῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ μὴ ἀναγνώρισις τῆς πρὸς ἀποζημίωσιν ἀξιώσεως διά τινα ἐκ τῶν ὡς ἄνω λόγων εἶναι οὐχὶ ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν δικαστὴν ἀλλὰ δυνητική, ἀπόκειται τουτέστιν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ ἡ ὡς ἐκ τῆς ὑπάρξεώς τινος ἐκ τῶν ἄνω λόγων ἀναγνώρισις ἢ μὴ τοῦ δικαιώματος πρὸς ἀποζημίωσιν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4 τίθεται ὡς βάσις τοῦ ὅλου νομοσχεδίου, ὅτι τὴν ἀπόφασιν περὶ ἀποζημιώσεως θὰ ἐκδίδῃ ὁ αὐτὸς δικαστής, ὅστις ἐξέδωκε καὶ τὴν ἀπόφασιν περὶ ἀθωότητος τοῦ κατηγορουμένου, καθόσον μόνον ὁ δικαστὴς ὁ ἔχων ἄμεσον γνῶσιν καὶ ἐντύπωσιν τῆς ἐνώπιον αὐτοῦ διεξαχθείσης ποινικῆς διαδικασίας δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν πλήρη ἀθωότητα τοῦ κατηγορουμένου καὶ συνεπῶς νὰ ἐκτιμήσῃ καὶ τὰς συνθήκας τὰς δικαιολογούσας τὴν εἰς ἀποζημίωσιν ὑποχρέωσιν τοῦ Δημοσίου. Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον ὁρίζεται ὅτι ἡ περὶ ὑποχρεώσεως εἰς ἀποζημίωσιν ἀπόφασις δὲν ὑπόκειται ἰδιαιτέρως εἰς ἔνδικον μέσον, ἡ Κοινοβουλευτικὴ ὅμως Ἐπιτροπὴ θεωρεῖ ὅτι, ἐὰν ἡ προφυλάκισις διήρκεσεν ὑπὲρ τοὺς τρεῖς μῆνας, ὀρθὸν εἶναι νὰ δίδεται εἰς τὸν προφυλακισθέντα τὸ δικαίωμα τῆς προσβολῆς τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως ἰδιαιτέρως δι’ ἐνδίκου μέσου, καὶ ὡς ἐκ τούτου τροποποιεῖ τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἐν λόγῳ ἄρθρου ὡς ἑξῆς: «Ἡ περὶ τῆς ὑποχρεώσεως εἰς ἀποζημίωσιν ἀπόφασις ὑπόκειται ἰδιαιτέρως εἰς ἔνδικον μέσον μόνον ἐὰν ἡ προφυλάκισις διήρκεσεν ὑπὲρ τοὺς τρεῖς μῆνας καὶ καταπίπτει μετὰ τῆς ἐξαφανίσεως τῆς ἐπὶ τῆς κυρίας ποινικῆς ὑποθέσεως ἀποφάσεως». Εἰς τὸ αὐτὸ τέλος ἄρθρον ὁρίζεται ὅτι, ἐὰν ἡ ποινικὴ ὑπόθεσις ἐξετάζεται ἐκ νέου κατόπιν δεκτοῦ γενομένου ἐνδίκου μέσου, τὸ ἐπιληφθὲν ταύτης Δικαστήριον ἀποφαίνεται περὶ τῆς εἰς ἀποζημίωσιν ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου. Τὸ ἄρθρον 5 προβλέπει τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ δικαστήριον παρέλειψε ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῆς εἰς ἀποζημίωσιν ἢ μὴ ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου, ὁπότε ὁ ζημιωθεὶς δύναται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ αὐτὸ δικαστήριον σχετικὴν αἴτησιν ἐντὸς συντομωτάτων καὶ μὴ παρατεινομένων λόγῳ ἀποστάσεως προθεσμιῶν, διὰ νὰ διατηρῆται παρὰ τοῖς δικασταῖς νωπὴ ἡ ἐκ τῆς καταδίκης ἐντύπωσις. Τὸ δικαστήριον καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ συντίθεται ἐκ τῶν αὐτῶν δικαστῶν τῶν ἀποφανθέντων ἐπὶ τῆς ποινικῆς ὑποθέσεως καὶ ἐὰν εἶναι ἀδύνατος ἡ συμμετοχὴ πάντων τῶν δικαστῶν, συντίθενται ἐκ τῶν ὑπολοίπων, νικώσης ἐν ἰσοψηφίᾳ τῆς ψήφου τοῦ προεδρεύοντος. Ἐὰν ὅμως καθίσταται ἀδύνατος ἡ σύνθεσις τοῦ δικαστηρίου ἐκ δύο τοὐλάχιστον ἐκ τῶν αὐτῶν δικαστῶν, ἢ τοῦ Συμβουλίου ἐξ ἑνὸς τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν, τὸ Δικαστήριον δὲν δύναται νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν εἰς ἀποζημίωσιν ὑποχρέωσιν, καθ’ ὅσον ἄλλως θὰ παρεβιάζετο ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἀξιοῦσα ὅπως τὴν ἀπόφασιν περὶ ἀποζημιώσεως ἐκδίδῃ ὁ αὐτὸς δικαστὴς ὁ ἐκδοὺς καὶ τὴν ἐπὶ τῆς ποινικῆς ὑποθέσεως ἀπόφασιν. Τὸ ἄρθρον 6 πρὸς κύρωσιν τῶν ἀνωτέρω διατάξεων περὶ ἐκδόσεως τῆς περὶ ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου ἀποφάσεως παρὰ τῶν αὐτῶν δικαστῶν ἀπαγγέλλει ἀπόλυτον ἀκυρότητα τῶν ἀποφάσεων καὶ βουλευμάτων τῶν ἐκδοθέντων κατὰ παράβασιν τῶν ἀμέσως ἀνωτέρω ἀναπτυχθεισῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 4 καὶ 5 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἄρθρον 7 καθορίζει ὅτι μετὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς εἰς ἀποζημίωσιν ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου, ὁ δικαιούμενος εἰς ταύτην δύναται νὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν ἐνώπιον τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων, ἅτινα ὀφείλουσι νὰ ἐξετάσωσι μόνον τὴν ὕπαρξιν καὶ ἔκτασιν τῆς ζημίας καὶ οὐχὶ καὶ τὴν διὰ τῆς πρώτης ἀποφάσεως ἀναγνωρισθεῖσαν ἤδη ὑποχρέωσιν τοῦ Δημοσίου εἰς ἀποζημίωσιν. Ἀξία ἐξάρσεως εἶναι καὶ ἡ ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ διάταξις, καθ’ ἣν ἔχουσιν τὸ δικαίωμα νὰ ἐγείρωσι ἀγωγὴν καὶ οἱ εἰς διατροφὴν δικαιούμενοι ἔστω καὶ ἂν ἡ ἀπόφασις ἀναφέρῃ ὡς ζημιωθέντα μόνον τὸν καταδικασθέντα ἢ προφυλακισθέντα. Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον ἐπίσης ὁρίζεται, ὅτι ἡ πρὸς ἀποζημίωσιν ἀξίωσις παραγράφεται μετὰ πάροδον δύο ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν κατέστη ἀμετάκλητος ἡ ἐπὶ τῆς ποινικῆς ὑποθέσεως ἀπόφασις, ὅτι ἡ αὐτὴ ἀξίωσις δὲν εἶναι προσωποπαγής, ἀλλὰ μεταβαίνει καὶ εἰς τοὺς κληρονόμους τοῦ ζημιωθέντος μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ δικαστοῦ ἀναγνώρισιν αὐτῆς καὶ ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκχώρησις καὶ κατάσχεσις αὐτῆς πρὸ τῆς τελεσιδικίας τῆς ἀποφάσεως τοῦ πολιτικοῦ δικαστηρίου, πρὸς ἀποφυγὴν προφανῶς ἐκμεταλλεύσεων καὶ ἐκβιάσεων. Τὸ ἄρθρον 8 καθορίζει ποῖον εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῆς ἀξιώσεως ἀποζημιώσεως καὶ ὡς τοιοῦτον ὁρίζει, ὅτι εἶναι πᾶσα ζημία ἐπελθοῦσα εἰς τὴν περιουσιακὴν κατάστασιν ἐκ τῆς ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς ἢ τῆς προφυλακίσεως. Ὁρίζεται δὲ πρὸς τούτοις, ὅτι ὡς ἐκτέλεσις ποινῆς θεωρεῖται καὶ ἡ ὑπολογισθεῖσα εἰς αὐτὴν προφυλάκισις καὶ ὅτι εἰς τὴν προφυλάκισιν ὑπολογίζεται καὶ ἡ προηγηθεῖσα αὐτῆς δυνάμει ἐντάλματος τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς κράτησις διὰ τὴν ἣν διετάχθη ἡ προφυλάκισις πρᾶξιν. Τὸ ἄρθρον 9 παρέχει, ὡς καὶ ἀνωτέρω ἐξετέθη, δικαίωμα ἀνταγωγῆς εἰς τὸ Δημόσιον, ὅπερ μέχρι τοῦ ποσοῦ τῆς πληρωθείσης ἀποζημιώσεως ὑποκαθίσταται αὐτοδικαίως εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ ζημιωθέντος ὡς εἰδικὸς τούτου διάδοχος κατὰ παντὸς ὅστις διὰ παρανόμου ἐνεργείας, ὡς λ. χ. παρανόμου ἀνακριτικῆς ἐνεργείας, ψευδομαρτυρίας, χρήσεως πλαστῶν ἐγγράφων κλπ., ἐγένετο αἴτιος τῆς καταδίκης ἢ προφυλακίσεως. Τὸ ἄρθρον 10 ἐπεκτείνει τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἄρθρων 1–6 καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅταν τοῦτο ἀπαλλάσῃ τὸν παραπεμφθέντα ἢ καταδικασθέντα ὡς καὶ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν δικαστηρίων, ἤτοι στρατοδικείων καὶ ναυτοδικείων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 11 ὁρίζεται ὅτι ὁ εἰσαγόμενος θεσμὸς ἐφαρμογὴν ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν ἀλλοδαπῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος. Διὰ τοῦ ἄρθρου 12 ἀποσαφηνίζεται ὅτι δικαστήριον καὶ ἀπόφασις νοοῦνται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ποινικὰ συμβούλια καὶ τὰ βουλεύματα αὐτῶν. Τέλος δὲ διὰ τοῦ ἄρθρου 13 ὁρίζεται ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ ἐν λόγῳ θεσμοῦ θὰ ἔχουν ἐφαρμογὴν καὶ ἐπὶ τῶν προγενεστέρων τῆς ἰσχύος αὐτοῦ ἀδίκων καταδικῶν ἢ προφυλακίσεων, ἐὰν μέχρις αὐτῆς δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ ὁριστικὴ ἀπόφασις ἢ βούλευμα τοῦ πρωτοβαθμίου δικαστηρίου. Τοιοῦτον ἐν γενικαῖς γραμμαῖς εἶναι τὸ περὶ οὗ ἡ εἰσήγησις νομοσχεδίου, οὗτινος τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισιν συνιστᾷ ἐκθύμως καὶ ὁμοψήφως ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπή, ἅτε στερρῶς ἐχομένη τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ἡ παρ’ ἡμῖν εἰσαγωγὴ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρὰ τοῦ Κράτους ἀποζημιώσεως τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων θέλει σημειώσῃ ἀξιομνημόνευτον σταθμὸν εἴς τε τὰς πρὸς ἐμπέδωσιν καὶ ἐξασφάλισιν τῆς προσωπικῆς τοῦ πολίτου ἐλευθερίας προσπαθείας τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, ὡς καὶ εἰς τὴν πρὸς καθόλου πρόοδον καὶ εἰς τὸν πολιτισμὸν ἐξέλιξιν τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος.

§115Ν. ΑΒΡΑΑΜ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω ὅτι ὀρθώτατα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος ἐξῆρε τὴν ἐντελῶς ἐξαιρετικὴν σπουδαιότητα τὴν ὁποίαν πρόκειται καὶ ἡ Βουλὴ νὰ κυρώσῃ, καὶ διὰ τῆς ψήφου της εἰσάγεται κατὰ ρητὴν συνταγματικὴν ἐπιταγήν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπῆρξαν πολλαὶ αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη εἴτε ἐν τῇ προδικασίᾳ εἴτε ἐν τῇ ἐπὶ ἀκροατηρίῳ διαδικασίᾳ ἐνεφάνισεν ἀδικίας ἐναντίον πολιτῶν οἱ ὁποῖοι περιεπλανήθησαν εἰς ποινικήν τινα διαδικασίαν ὡς κατηγορούμενοι, ἀλλ’ ἡ διάταξις ἐτέθη εἰς τὸ Σύνταγμα κατ’ ἀπομίμησιν παρομοίας διατάξεως ὑπαρχούσης εἰς τὴν Γερμανικὴν νομοθεσίαν. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω ὅτι αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας θὰ παραστῇ ἀνάγκη ἐφαρμογῆς τοῦ νέου αὐτοῦ θεσμοῦ θὰ εἶναι ἐλάχισται, ἢ μᾶλλον διατυπώνω τὴν εὐχὴν ὅτι δὲν θὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν πρᾶξιν περίπτωσις ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν ἔχει τὴν ἀδικίαν ἐν τῇ προφυλακίσει ἑνὸς κατηγορουμένου καὶ ἐν τῇ καταδίκῃ αὐτοῦ. Εἶναι ἀληθὲς ὡς ἐτόνισεν ὁ κ. συνάδελφος ὁ ὁποῖος τόσον ἐμπεριστατωμένως καὶ τόσον ἐμβριθῶς ἠσχολήθη εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ νομοσχεδίου ὅτι σημειοῦνται ἐνίοτε περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὄργανα ἰδίως προανακριτικὰ διὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν λόγον ἄγονται εἰς ὑπερβασίας, αἱ ὁποῖαι καὶ καθιστοῦν θύματα πραγματικῶς ἀθώους πολίτας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ θεσμὸς θὰ συμβάλῃ ἠθικῶς, ὡς ἀνασχετικὸς φραγμός, ὡς ἕνας λόγος ἰδιαιτέρας ἐντάσεως τῆς προσοχῆς τῶν ποινικῶν μας δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἕνεκα ἀντιλήψεων αἱ ὁποῖαι ἐκράτησαν εἰς τὴν διοίκησιν τῆς δικαιοσύνης μας τὴν ἀποκεντρωμένην δὲν ἔδειξαν εἰς τὸ ἔργον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης τὴν αὐτὴν σπουδαιότητα τὴν ὁποίαν ἔδειξαν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτῶν, ὡς ἀστικοῦ δικαστοῦ διότι δυστυχῶς ἐκράτησεν ἡ ἀντίληψις ὅτι ἡ ἐργασία τῶν δικαστῶν μας ἡ ποινικὴ δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν σπουδαιότητα διὰ τὴν ἐξέλιξιν καὶ τὴν σταδιοδρομίαν ὅσην ἔχει ἡ ἀστική. Τὸ μέτρον τὸ ποῖον εἰσάγομεν τὸ νομοθετικὸν ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐψήφισαν τὰ νομοθετικὰ σώματα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζεται τὸ ἀνώτερον ὅριον τῆς χρονικῆς διαρκείας τῆς προφυλακίσεως, θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ἔντασιν τῆς ἐπιμελείας καὶ τοῦ ζήλου τῶν ποινικῶν μας δικαστῶν διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀνακριτικοῦ αὐτῶν ἔργου καὶ τοῦ ἐπ’ ἀκροατηρίῳ κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ ἐμφανισθοῦν εἰς τὴν πρᾶξιν περιπτώσεις ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ, περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἀδικία θὰ εἶναι τόσον ἔκδηλος διότι τὴν προϋποθέτει ὁ νόμος τὴν τοιαύτην ἀρχὴν τῆς ἀποζημιώσεως τὴν ὁποίαν καθιεροῖ. Θὰ πρέπει δηλαδὴ ὁ καταδικαζόμενος νὰ εἶναι ἐντελῶς ξένος πρὸς τὴν πρᾶξιν ἢ τὴν καταδίκην, θὰ πρέπει ὁ προφυλακιζόμενος νὰ μὴ βαρύνεται οὔτε μὲ σκιὰν ὑποψίας ὅτι ἔχει οἱανδήποτε σχέσιν πρὸς τὴν πρᾶξιν διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπαίτιος, διὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἐμφανισθῇ περίπτωσις, χάριν τῶν ποινικῶν μας δικαστῶν καὶ τῆς ποινικῆς μας δικαιοσύνης. Ὁπωσδήποτε, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως καὶ αὐτή, μιμουμένη τὴν Γερουσίαν καὶ ἀνταποκρινομένη εἰς ρητὴν συνταγματικὴν ἐπιταγήν, κυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου της τὸν νόμον αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἐλπίζω νὰ ἔχῃ ἀγαθὰ τὰ ἀποτελέσματα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννόπουλος.

§117Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θὰ εἶναι ὀλίγαι αἱ περιπτώσεις τῶν ἀδικημάτων. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ πρέπει ἡ ἀποζημίωσις νὰ εἶναι πλέον ἐκτεταμένη. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ δοθῇ καὶ ἀποζημίωσις διὰ τὴν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν ἣν προβλέπει καὶ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα. Δὲν πρέπει ἐπίσης νὰ ἀφήσωμεν τὸν καταδικαζόμενον ἀδίκως νὰ ταλαιπωρηθῇ ἐκ νέου, ἐγείρων δίκην πρὸς τὸ δημόσιον διὰ νὰ εἰσπράξῃ τὴν ἀποζημίωσίν του. Πρέπει ἐπίσης νὰ τὸν ἀπαλλάξωμεν τῶν τελῶν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακαλῆς.

§119Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Περὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον αὕτη θεσπίζεται κατὰ Συνταγματικὴν ἐπιταγήν, οὐδεμία ἀντίρρησις δύναται νὰ γεννηθῇ. Ἐπίσης καὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου, κατόπιν τῆς ἐπεξεργασίας τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν θὰ εἶχον νὰ προσθέσω τίποτε. Ἤθελον ταύτην τὴν παρατήρησιν νὰ κάμω, κ. Πρόεδρε. Ὅτι ἐν ᾧ κρίνομεν ἀναγκαῖον πρὸς περισσοτέραν κατοχύρωσιν τῶν ἀτομικῶν δικαιωμάτων, ἅτινα δὲν ἀποτελοῦν τίποτε ἄλλο παρὰ αὐτὴν τὴν ἔννομον τάξιν, νὰ θέτωμεν νέα νομοθετήματα ἐν τούτοις ἀφίνομεν παλαιὰ νομοθετήματα ἰσχυρὰ νὰ ἀτονοῦν καὶ δὲν ἔχομεν οὔτε ἕνα οὔτε ὀλίγα τὰ παραδείγματα καθ’ ἃ τὰ προανακριτικὰ ὄργανα εἶναι καὶ τὰ ἀνακριτικὰ εἰς διώξεις καὶ φυλακίσεις καὶ εἰς προπηλακισμοὺς πολιτῶν, ὡς συνέβη ἐν Πειραιεῖ, καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ ἔρχεται νὰ ὁμολογῇ ἡ δικαιοσύνη ὅτι δὲν ὑπῆρχεν οὐδὲν ἔγκλημα οὐδὲν ἀδίκημα, καὶ ὅμως λέγω, διεσύρθησαν ὑπολήψεις. Ἔχομεν τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ἀρκούντως εὐγλώττως ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς βλέπομεν ὅτι τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας τὰ ἀστυνομικὰ καὶ τὰ δικαστικὰ ἀκόμη οὐδόλως διεταράχθησαν, μολονότι αὐτὰ διετάραξαν τὴν ἔννομον τάξιν εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς τόσον ὥστε νὰ κλονισθῇ ἡ συνείδησις τοῦ Πειραϊκοῦ Λαοῦ ἀπέναντι τοῦ Κράτους τοῦ δικαίου. Ἐπὶ τούτου ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, κ. Πρόεδρε, καὶ νὰ μὴ ἀρκούμεθα νὰ θέτωμεν νομοθετήματα ἐπὶ νομοθετημάτων πρὸς κατοχύρωσιν ὡρισμένων δικαιωμάτων, ἀλλὰ νὰ ἐφαρμόζωμεν καὶ τοὺς κειμένους νόμους.

§120Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἔγινε μία καταγγελία σοβαρωτάτη καὶ νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ ἀφήσῃ νὰ τοῦ διαφύγῃ ἡ εὐκαιρία διὰ νὰ πατάξῃ ἐκεῖνα τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα διέσυραν κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ἐδηλώθη ὑπολήψεις ἀνθρώπων.

§121Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀναμφιβόλως.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων περὶ ταμείου Ἐθνικοῦ Στόλου». (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων τῶν δύο νομοθετικῶν διαταγμάτων τῆς 9)7)1926 περὶ συστάσεως ταμείων ἀλληλοβοηθείας ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ λιμενικοῦ σώματος καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων καὶ ἐξομοιουμένων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§124Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δηλῶ ὅτι δέχομαι τὰς τροποποιήσεις τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκτὸς μιᾶς περιπτώσεως τοῦ ἄρθρου 7ου. Θὰ ἐξηγήσω διατί. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἐπιφυλάξεως αὐτῆς παρατηρῶ τὸ ἑξῆς: ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅπου εἶχον τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ νὰ παραστῶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχεν ἐπιφέρει μερικὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας δὲν βλέπω εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐγὼ δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας τότε εἶχεν κάμει ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Εἶναι δὲ δύο σημεῖα κ. Πρόεδρε· εἰς τὸ ἄρθρον 10 ὡς πρὸς τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου, εἴχατε κάμει δικαίως μίαν παρατήρησιν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιωρισθῇ. Ἐγὼ δηλῶ ἐκ μέρους τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου ὅτι δέχονται νὰ μὴ λαμβάνουν καμμίαν ἀποζημίωσιν, καὶ ἑπομένως θὰ διαγράψωμεν τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 10. Ἐπίσης εἴχατε κάμει τὴν παρατήρησιν ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 13 τελευταῖα παράγραφος θὰ ἔπρεπεν νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου «ἐγκρινομένης ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν». Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 9 δέχομαι καὶ τὴν τροπολογίαν τὴν ἄλλην «διὰ τὸν ἰδιώτην ἀγγελιοφόρον». Αἱ τροπολογίαι τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ δι’ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις αὐτάς. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 2ον ζητῶ νὰ προστεθῇ μία φράσις «ἐφόσον τὰ διαθέσιμα.....» (ἀναγινώσκει). Νὰ περιορίσωμεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ νὰ μὴ τὸ ἐπεκτείνωμεν τώρα. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 7ον, ὅπου δὲν δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, προτείνω τὸ ἑξῆς: Νὰ διαγράψωμεν πρὸς τὸ παρὸν τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγεται εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἄλλοτε, ὅταν θὰ ὑποβάλωμεν λίαν προσεχῶς ἕνα νομοσχέδιον. Τὰ τρία ταμεῖα, τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, τὸ ταμεῖον ἀλληλοβοηθείας ἀξιωματικῶν καὶ τὸ ταμεῖον ἀλληλοβοηθείας ὑπαξιωματικῶν ἔχουν σχηματίσει μίαν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἀπὸ κοινοῦ ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναθέσουν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν τὴν διεύθυνσιν τῶν 3 ταμείων καὶ νὰ ἐπέλθῃ οἰκονομία διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰ εὐεργετήματα τοῦ ταμείου αὐτοῦ καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὸ ἄρθρον 7 καὶ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ ἐπιτροπή. Ἐπειδὴ θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ δεχθῶ ἐφ’ ὅσον ἐλήφθη μία ἀπόφασις ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τοὺς δικαιούχους, καθόσον δὲν πρόκειται περὶ χρημάτων τοῦ Δημοσίου ἀλλὰ περὶ χρημάτων ποὺ ἀνήκουν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἑπομένως δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα ἐγὼ νὰ ἐπιβαρύνω τὸ ταμεῖον αὐτὸ ἐφ’ ὅσον οἱ ἐκπρόσωποι τῶν δικαιούχων ἔχουν ἀντίθετον γνώμην. Προτείνω λοιπὸν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον μὲ ὅλας τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς καὶ μὲ τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας κάμνω τώρα, νὰ διαγράψωμεν δὲ τὸ ἄρθρον 7ον μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅτι θὰ ἐπανέλθωμεν λίαν προσεχῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον κανονίζεται διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Ὥστε θὰ ἀλλάξῃ, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀρίθμησις τῶν ἄρθρων ἀπὸ τοῦ 7ου ἕως τὸ 17ον.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης.

§126Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ παρεκάλουν κύριοι βουλευταί, τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸν, ὅπως ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου τὸ ταχύτερον ἐντὸς τῆς παρούσης συνόδου νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμεν μνείαν. Ἐπειδὴ ὅμως φοβοῦμαι ὅτι διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νέου αὐτοῦ νομοσχεδίου θά συναντήσῃ ἐξαιρετικὴν ἀντίδρασιν ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου, δι’ αὐτὸ τὸν παρακαλῶ νὰ στέρξῃ νὰ διατηρήσῃ τὸ ἄρθρον 7 τὸ ὁποῖον ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἀπεδέχθη, δι’ αὐτοῦ δὲ ἀποδίδεται κάποια ἱκανοποίησις εἰς ναυτικούς, οἱ ὁποῖοι πολλαπλᾶς προσέφεραν ὑπηρεσία εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἄνω τῶν 35 καὶ οἱ ὁποῖοι ἐμόχθησαν πραγματικῶς ὑπὲρ αὐτοῦ. Αἱ τροποποιήσεις δὲ τὰς ὁποίας ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπέφερεν εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ὑποβληθὲν σχέδιον νόμου ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 ἔρχονται ἀκριβῶς νὰ συμπληρώσουν καὶ νὰ ἱκανοποιήσουν μερικὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα προσφέρουν πραγματικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸ Π. Ν. Εἴμεθα μάλιστα πρόθυμοι νὰ δεχθῶμεν τὸν περιορισμὸν τῶν ἀριθμῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν τὸ ταμεῖον τῆς ἀλληλοβοηθείας καὶ νὰ περιορισθῇ εἰς τοὺς ἔχοντας 40 ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ. Νομίζω κύριοι, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν εἶναι διασπάθησις τοῦ χρήματος ἑνὸς ἀλληλοβοηθητικοῦ ταμείου, τὸ νὰ δώσωμεν εἰς ἀξιωματικὸν ἀπερχόμενον τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ μετὰ 40 ἐτῶν πλήρη ὑπηρεσίαν, ἕνα βοήθημα χάριν τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι μὲ τὸν περιορισμὸν αὐτὸν περιορίζομεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 2 ἢ 3 καὶ μόνον. Ἀλλὰ διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν γενναιοδωρίαν μου ταύτην, ἔχω ἀνάγκην νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς. Κύριοι κατὰ τὸ 1926 συνεστήθη τὸ εὐεργετικὸν αὐτὸ ταμεῖον, κατὰ μῆνα Ἰούλιον. Κατὰ μῆνα Αὔγουστον ἀξιωματικοὶ ἀπελθόντες, καὶ ἔχοντες μόνον ἑνὸς μηνὸς καταθέσεις εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο, ἔλαβον πλῆρες τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν. Δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ἐξηκολούθησεν ἐπὶ μῆνας τινὰς νὰ χορηγῆται τοῦτο εἰς τοὺς ἐξερχομένους τῶν τάξεων τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ.

§127Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐπὶ 1½ μῆνα.

§128Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ 1½ μῆνα; τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν θέλουσα νὰ προλάβῃ μίαν κατάχρησιν ἡ ὁποία ἐγένετο δηλαδὴ οἱ ἔχοντες μόνον καταθέσεις 2 μηνῶν νὰ λάβουν μίαν ἀποζημίωσιν 25 πλήρη ἐτῶν, ἠθέλησε νὰ προλάβῃ λέγω τὴν κατάχρησιν ταύτην, καὶ λίαν ὀρθῶς ἔλαβεν ἕνα νομοθετικὸν μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου ὥρισεν ὅτι οἱ καταβάλοντες εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὸ τοὐλάχιστον ἀπὸ 2 ἐτῶν, ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν τὸ ταμεῖον τῆς ἀλληλοβοηθείας. Ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἐγένετο ὁ νόμος περὶ συστάσεως τοῦ ταμείου τούτου μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσθη τὸ νομοθετικὸν ἐκεῖνο διάταγμα, ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἴσως μία ἢ δύο δεκάδες ἀξιωματικῶν ἂν δὲν εἶναι περισσότεροι, ἔλαβον τὸ ποσὸν ἐκ τοῦ ταμείου τῆς ἀλληλοβοηθείας ἐνῷ τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας ἦσαν ἐλάχιστα δηλαδὴ ἀπεχώρησαν τῆς ὑπηρεσίας ἀξιωματικοὶ ἔχοντες μόνον εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν, καὶ ἔλαβον τὸ ταμεῖον ἀλληλοβοηθείας, ἀπεχώρησαν τῆς ὑπηρεσίας ἀξιωματικοὶ ἔχοντες δέκα ἑπτὰ μόνον ἐτῶν ὑπηρεσίαν καὶ ἔλαβον τὸ ταμεῖον τῆς ἀλληλοβοηθείας... Ὁμολογῶ λοιπὸν ὅτι εἶναι μία ἀπόδοσις δικαιοσύνης, καὶ μία ἱκανοποίησις διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πλήρη 40 ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ ναυτικῷ, ἀποχωροῦντες, νὰ λάβωσι τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ εὐεργετικόν, ἔστω καὶ μὴ συμπληρώσαντες δύο ἐτῶν καταβολὰς εἴτε διότι ἀπεστρατεύθησαν ἐνωρίτερον τῶν δύο ἐτῶν, εἴτε διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τούτου σήμερον, διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα σοβαρώτερον καὶ μετὰ δικαιοσύνης. Ἀλλὰ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ τὸ ἑξῆς: Κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, κύριοι βουλευταί, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν λίαν εὐχαρίστως ἐδέχθη τὰς ἀπόψεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς ὁποίας ἔλαβε μέρος, διότι τὰς εὗρε ὀρθὰς καὶ δικαίας, ὅπως φαντάζομαι ὅτι τὰς εὑρίσκει καὶ σήμερον, ἀλλὰ ἐπηρεάσθη ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων.....

§129Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διεφώνησα μὲ ὁλόκληρον τὴν Ἐπιτροπήν, μόνον ἕνα μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς συνεφώνησε μαζύ μου ὁ βουλευτὴς κ. Στρᾶτος. Εἶπον ὅτι εἶναι ἀδύνατον, νὰ ὑποστηρίξω ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἔχει σκοπὸν νὰ προστατεύσῃ τὴν διαχείρισιν χρημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ εἰς τρίτους, καὶ νὰ δεχθῶ ἐγὼ ἐπιβάρυνσιν τοῦ ταμείου ἐφ’ ὅσον οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ταμείου δὲν δέχονται τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν. Αὐτὰ εἶπον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐπέμενα εἰς τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ εἶπον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ὅτι συμφωνῶ μὲ ὅλας τὰς ἄλλας τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐπρότεινε διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐπιβαρύνσεως τοῦ ταμείου, ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ περιορισμοῦ δαπανῶν. Καὶ ἐκεῖ νομίζω ὅτι εἴχομεν δικαίωμα νὰ ἐπιμείνωμεν. Εἶπον ὅτι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω μίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ταμείου, ἐφ’ ὅσον οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δικαιούχων, δηλαδὴ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ταμείου ἀλληλοβοηθείας δὲν ἐδέχθη τὰς τροπολογίας. Εἶπον μάλιστα ὅτι τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 7 θὰ τὴν ὑποβάλω εἰς διοικητικὸν Συμβούλιον. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον μοῦ ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν, ὅπου μοῦ ἐξηγεῖ ὅλους τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν δύναται νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας. Καὶ τότε συμφώνως πρὸς τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐπιμένω, ὅτι δὲν μπορῶ νὰ δεχθῶ τὰς τροπολογίας αὐτάς, ἔστω καὶ ἂν πρόκηται νὰ εὐεργετηθοῦν ἕνα ἢ δύο μέλη τοῦ ταμείου τούτου.

§130Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καταδεικνύεται ἀπολύτως, ὅτι αἱ εἰσηγήσεις τοῦ συμβουλίου τοῦ ταμείου εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι τὸν ἀναγκάζουν νὰ ἀρνηθῇ τὴν παροχὴν τοῦ εὐεργετήματος τούτου εἰς ἀξιωματικὸν ὑπηρετήσαντα ἐπὶ μίαν τεσσαρακονταετίαν εἰς τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν, ἀλλὰ σήμερον δὲν δέχεται οὔτε τὸ ἄρθρον 7ον ὡς ἀρχικῶς ὑπεβλήθη παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου.

§131Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρατηρῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον γίνεται προσωπικόν.

§132Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι προσωπικόν, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς ἕνα ρήτορα νὰ ἀναφέρῃ μίαν περίπτωσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνεται τοῦτο.

§133Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἔχω ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν ἐπεκράτησεν ἡ αὐτὴ φειδωλὴ διαχείρισις τῶν χρημάτων τοῦ ταμείου τούτου εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἄλλων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, ὅπου ἠναγκάσθημεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, νὰ περικόψωμεν σεβαστὰ ποσὰ τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν, τὰ ὁποῖα θὰ παρήγοντο εἰς ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους θὰ προσελάμβανεν ὡς ἐκτάκτους διὰ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἀπεδέχθητε.

§134Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κατόπιν τῶν παρατηρήσεών σας τὸ συμβούλιον ἐδέχθη νὰ παραιτηθῇ τῶν ἀξιώσεών του.

§135Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ νὰ δεχθῆτε ὅτι εἷς ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος ἐπὶ μίαν τεσσαρακονταετίαν προσέφερε τὰς ὑπηρεσίας του, ἀπερχόμενος τοῦ σώματος νὰ δικαιοῦται νὰ λαμβάνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λαμβάνουν ἄλλοι ἐξερχόμενοι μετὰ 17 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι διασπάθησις τῶν χρημάτων τοῦ ταμείου.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συρογιάννης.

§137Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μετὰ ψηλάφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μετὰ ἐπιστημονικὴν μελέτην τὸ ὑποβάλλει εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀποδεχθεῖσαν τὰς ἀντιλήψεις τῆς διοικούσης ἐπιτροπῆς τοῦ ταμείου, ἡ ὁποία ἀπεφάσισε τὴν ἀνόρθωσιν μιᾶς ἀδικίας εἰς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους ἀπεμάκρυναν ἀδίκως πρὸ 5 ἐτῶν. Καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος τούτου καὶ τὴν ἀπονομὴν δικαιοσύνης διορθώνει διὰ τοῦ ἄρθρου 7. Σήμερον μετὰ διάσκεψιν λαβοῦσαν χώραν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἶχε τὴν τιμὴν νὰ δεχθῇ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, διαγράφεται τὸ ἄρθρον 7, ὅπως συνερχομένη ἡ νέα συγκροτηθεῖσα ἐπιτροπὴ ἀποφανθῇ ἄδηλον πότε, διότι μία πενταετία δὲν διαρκεῖ πολὺ, εἶναι μακρὸν τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς πενταετίας καὶ εἰς μίαν Βουλὴν ἡ ὁποία διανύει τὸ τρίτον ἔτος, ἂν συμφέρῃ εἰς τὸ ταμεῖον ἡ ἀπονομὴ εἰς τοὺς ἀδικηθέντας, τῆς δικαιοσύνης ἀξιωματικοὺς παραδόξως δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπεκτείνει τὴν γεναιοδωρίαν οὐχὶ κἂν εἰς μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἐὰν τύχῃ δ’ ὃ οἱ ἀποθανόντες ἀξιωματικοὶ νὰ μὴ ἔχουν διαθήκην δὲν ἀποκλείεται νὰ λάβουν τὸν μισθὸν φιλανθρωπικὰ καταστήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν δεκάδας ἑκατομμυρίων καὶ ἄλλα πλούσια πρόσωπα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ ἄδικον καὶ νὰ ἀπονείμῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐξουσίαν τὴν ἐμπρέπουσαν δύναμιν, τὴν ἐμπρέπουσαν ἐξουσίαν. Εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὸ σθένος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Παρακαλῶ νὰ τὸ δεχθῇ.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μυλωνογιάννης.

§139Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἶναι δίκαιον νὰ δοθῇ ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ εἰς τὰ πρόσωπα αὐτά; Τώρα ὑπάρχει μία αἰτίασις βέβαια διὰ τὰ πρόσωπα αὐτά. Τὸ ὅτι παρῃτήθησαν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ μιὰ φορὰ ποὺ παρῃτήθησαν δὲν πρέπει νὰ τὴν πάρουν. Ἀλλὰ γνωρίζομεν πόσοι ἀξιωματικοὶ κατὰ καιροὺς παρῃτήθησαν καὶ ἐν τούτοις ἀνεγνωρίσθη ὅτι ὑπῆρχον ἰδιαίτεροι λόγοι, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἠνάγκασαν νὰ ὑποβάλουν τὰς παραιτήσεις των καὶ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις, ἀνεγνώρισε τοὺς λόγους αὐτούς, τοὺς ἐθεώρησε ὡς χρόνον ὑπηρεσίας καὶ τοὺς ἀπεκατέστησεν εἰς τὴν σειρὰν τὴν ὁποίαν εἶχον, τονίζω δέ, ἐφ’ ὅσον ἐδόθησαν εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους, ἔτσι πρέπει νὰ δοθῇ καὶ εἰς ἐκείνους ἐφ’ ὅσον ἔχουν τεσσαρακονταετῆ ὑπηρεσίαν —καὶ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἢ δύο προσώπων. Ἐὰν ἐξητάσετε κύριοι θὰ μάθετε ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ οἱ ὁποῖοι ἔχουν τεθῆ εἰς τιμητικὴν ἀποστρατείαν, λαμβάνουσιν ὅλας τὰς ἀποδοχὰς ἐν ἐνεργείᾳ, λαμβάνουσι μετοχικὸν ταμεῖον καὶ εἶναι διορισμένοι εἰς τὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατεῖχον προτήτερα ἡμερομίσθιοι. Εἶναι γεγονότα αὐτὰ κ. ὑπουργέ;

§140Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν.

§141Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ὑπάρχουν δύο ἢ τρεῖς ἐπιτήδειοι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ τοὺς πολλαπλασιάσωμεν.

§142Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ τῶν ἐπιτηδείων κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ γίνεται τόσος θόρυβος διὰ δύο ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν τεσσαράκοντα ἐτῶν ὑπηρεσίαν.

§143Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Νὰ τὸ ἀναβάλλωμεν νὰ ψηφισθῇ ἄλλην ἡμέραν. Κύριε ὑπουργέ, εἶσθε ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§144Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν εἶμαι ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν καμμιᾶς ἐπιτροπῆς.

§145Ι. ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τὸ εἴπατε.

§146Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πρέπει νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἐξήγησιν δηλαδὴ τὶ ἐπιδιώκει ὁ νόμος αὐτός; Κατά Ἰούλιον τοῦ 1926 ἐξεδόθη Νομοθετικὸν Διάταγμα δυνάμει τοῦ ὁποίου ἱδρύετο Ταμεῖον ἀλληλοβοηθείας ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐξήρχοντο ἀπὸ τὸ σῶμα νὰ πάρουν μίαν ἀποζημίωσιν. Ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ ἀνήρχετο εἰς 100 χιλιάδας δραχμάς. Ὁ σκοπὸς τοῦ ταμείου ἦτο φιλανθρωπικὸς καὶ ὠφέλιμος δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς. Τί συνέβη ὅμως εἰς τὴν πραγματικότητα; Ἐνῷ ἐξεδόθη τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα κατὰ Ἰούλιον ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον κάμει καμμίαν κατάθεσιν εἰς τὸ ταμεῖον ἀπεστρατεύθησαν κατὰ Σεπτέμβριον ἢ Ὀκτώβριον τοῦ αὐτοῦ ἔτους, καὶ οὕτω ἐπῆραν τὸ βοήθημα αὐτό, τῶν 100 χιλιάδων δραχ. ἐπιστρέφοντες εἰς τὸ ταμεῖον 30 χιλ. ὡς κατάθεσιν. Ἡ τότε Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Καβάλλας, ὅταν παρετήρησεν ὅτι εἶχε δοθῇ διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος προνόμιον τὸ ὁποῖον ἦτο πράγματι ὅλως διόλου ἀδικαιολόγητον, καὶ ὅταν ἔλαβε γνῶσιν καὶ ἄλλου περιστατικοῦ, δηλαδὴ ὅτι ἀξιωματικοὶ ζητοῦν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ ναυτικόν, νὰ μείνουν 15 ἡμέρας καὶ νὰ φύγουν μετὰ 15 ἡμέρας λαμβάνοντες 100 χιλ. δραχ. καὶ δίδοντες ὀπίσω τὰς 30 χιλιάδας δραχ. χωρὶς νὰ ἔχουν κάμει προηγουμένως καμμίαν κατάθεσιν, ἐξέδωκε νέον Νομοθετικὸν Διάταγμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἔπρεπεν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐξήρχοντο ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ ναυτικοῦ νὰ παραμένουν τοὐλάχιστον δύο χρόνια, διὰ νὰ πάρουν τὸ βοήθημα καὶ οὕτω περιώρισε τὸ κακόν. Σήμερον, κύριοι βουλευταί, μοῦ λέγουν ἀφοῦ μετὰ 1½ μῆνα μερικοὶ ἀξιωματικοὶ εἰσέπραξαν τὸ ποσὸν αὐτὸ τόσον παραλόγως εἶναι ἔργον δικαιοσύνης νὰ δώσωμεν καὶ εἰς ἄλλους ἀξιωματικοὺς τὸ ἴδιον προνόμιον. Ἀλλὰ τὸ προνόμιον αὐτό, ποῖος τὸ πληρώνει; Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ χρημάτων τοῦ Δημοσίου, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ τὴν δωρεὰν αὐτὴν εἰς τοὺς ἐμφανιζομένους σήμερον ὡς δικαιούχους, βεβαίως θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα ἐγώ, κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβω μίαν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος ὅλην τὴν θυσίαν. Ἀλλὰ ἐν τῷ προκειμένῳ, τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει. Τὰ χρήματα πρόκειται νὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀλληλοβοηθείας, τὸ δὲ Ταμεῖον τῆς Ἀλληλοβοηθείας τροφοδοτεῖται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὰς πραγματικὰς κρατήσεις τῶν μελῶν τοῦ ταμείου δηλαδὴ τῶν ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν. Τὰ μέλη αὐτὰ ἀντιπροσωπεύονται διὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον διευθύνει τὸ ταμεῖον. Ἑπομένως διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν ἀξιωματικοὺς ποῦ δὲν ἔχουν κάμῃ καμμίαν κατάθεσιν, πρόκειται νὰ πάρωμεν τὰ χρήματα ἐκείνων ποῦ ἔκαμαν πραγματικὰς καταθέσεις. Τοῦτο μπορεῖ νὰ γίνῃ μόνον ἐφόσον τὸ δεχθῇ τὸ Συμβούλιον, ποῦ ἀντιπροσωπεύει τοὺς καταθέτας. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἔγινεν ἕνα πρᾶγμα ἀνήθικον τὸν Αὔγουστον καὶ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1926. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐπὶ 1½ μῆνα ἔγινε τοῦτο, δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἐνεργοῦντες κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα ἐγώ, ὡς ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλων τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐντολοδόχος τῶν δικαιούχων νὰ εἴπω εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ καμμίαν ἀπολύτως ἐπιβάρυνσιν τοῦ ταμείου ἐφ’ ὅσον οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ταμείου δὲν δέχονται τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐπρότεινα τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 7, διότι προσεχῶς θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσωμεν καὶ πάλιν τὸ ζήτημα αὐτό.

§147Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. 5 χρόνια δὲν ἦσαν ἀρκετά;

§148Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ξεύρω τί ἔγινε ἐπὶ 5 χρόνια. Ἐγὼ ξεύρω ὅτι κατηρτίσθη ἐπιτροπὴ ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν δικαιούχων ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἑδραιωθῇ τὸ ταμεῖον αὐτὸ, ὁπότε ἐλπίζω, νὰ μπορέσωμεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν μερικὰς ἀξιώσεις. Μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἐξετάσω καὶ πάλιν τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§149Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ περίπτωσις περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλοῦμεν ἡμεῖς διαφέρει, εἶναι μόνον δι’ ἓν ἢ δύο πρόσωπα.

§150Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ὑποχωρῶ, ἀλλὰ θέτω μίαν ἀρχήν. Ἐδήλωσα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶμαι λίαν πρόθυμος νὰ δεχθῶ οἱανδήποτε τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐδέχετο τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ταμείου. Τὴν στιγμὴν ὅμως καθ’ ἣν τὸ διοικητικὸν συμβούλιον δὲν τὴν δέχεται, ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ τὴν δεχθῶ. Προτείνω νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἀπεδέχθην, καὶ τὰς ὁποίας ἔχω ὑποδείξῃ, καὶ μὲ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 7.

§151Α. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὸ βοήθημα. Αὐτοὶ δὲν ἀντιπροσωπεύουν τοὺς δικαιούχους.

§152Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἔχει νὰ κάμῃ αὐτό.

§153Π. ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Φρονεῖτε, κ, ὑπουργὲ ὅτι πρέπει νὰ λάβουν χρήματα οἱ κληρονόμοι;

§154Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἐτάχθην μὲ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Δυνάμεθα ὅμως νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐκ νέου.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται ὡς ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπαλειφθέντος τοῦ 7ου ἄρθρου).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8 μ. μ.)