1931.02.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1931

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρα 4.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα ἀποσταλὲν εἰς ἀπάντησιν τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Προέδρου τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τῆς Τουρκίας. (ἀναγινώσκει). «Α. Ε. τὸν Πρόεδρον τῆς Μεγάλης Ἐθνικῆς Συνελεύσεως τῆς Τουρκίας Κιαζὶμ Πασᾶ Ἄγκυραν Ἐκφράζων ὑμῖν θερμοτάτας εὐχαριστίας ἐπὶ τῷ ὑμετέρῳ τηλεγραφήματι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναγγείλω ὅτι πρὸ ὀλίγου ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν τὸ περιεχόμενον τούτου γενόμενον ἀποδεκτὸν μετὰ ζωηρῶν ἐπευφημιῶν. Διερμηνεύων τὰ ὁμόφωνα αἰσθήματα ἅτινα ἄλλως τε ἐξεδηλώθησαν πανηγυρικῶς καὶ κατὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς κύρωσιν τοῦ ἑλληνοτουρκικοῦ συμφώνου φιλίας, διαιτησίας καὶ συμφιλιώσεως, διαβεβαιῶ ὅτι ἐνθέρμως ἐκτιμῶμεν τὴν συνομολόγησιν καὶ κύρωσιν τοῦ συμφώνου τούτου τὸ ὁποῖον θέτει τέρμα ὁριστικὸν εἰς τὰς ἀπὸ αἰώνων διαμάχας, αἵτινες διεχώριζον τοὺς δύο λαοὺς καὶ διανοίγει εἰς αὐτοὺς ὁρίζοντα εὐοίωνον ἐγκαρδίου καὶ εὐκάρπου συνεργασίας προοριζομένης ὄχι μόνον νὰ σταθεροποιήσῃ τὴν εἰρήνην καὶ παγιώσῃ τὴν εὐημερίαν τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ νὰ συντελέσῃ εἰς εἰρηνοποίησιν καὶ εὐδαιμονίαν πάντων τῶν Βαλκανίων καὶ πάσης τῆς ἀνατολικῆς λεκάνης τῆς Μεσογείου. Ἐκ πνεύματος τοιούτου ὁρμώμενος θεωρῶ ἐμαυτὸν εὐτυχῆ διὰ τὸ αἰσιόδοξον τηλεγράφημα τῆς ὑμετέρας ἐξοχότητος καὶ παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε καὶ διαβιβάσητε εἰς τοὺς ὑμετέρους συναδέλφους τῆς μεγάλης ἐθνικῆς συνελεύσεως τὰ ἐγκάρδια φιλικὰ ἡμῶν αἰσθήματα. Θ. Σοφούλης Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐπίσης ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς: —Οἱ κάτοικοι Σάλπης ἀναφέροντες τὴν καταστροφὴν τοῦ χωρίου των ἐκ τῶν συνεχῶν καὶ ραγδαίων βροχῶν ζητοῦν τὴν προσήκουσαν μέριμναν ὑπὲρ τοῦ χωρίου καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Γεωργίας καὶ κτηνοτροφίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γιαννόπουλος καταθέτει αἴτησιν τοῦ Γεωργίου Ἐμμ. Σπαχῆ κρατουμένου ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀμφίσσης ὡς ὑποδίκου ζητοῦντος τὴν ἀποφυλάκισίν του. —Τὸ ἐπαγγελματικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμβάσεως μετὰ τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας Θεσσαλονίκης ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀπόψεις τῶν ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης. —Οἱ κάτοικοι Καροπλεσίου Εὐρυταγίας ζητοῦν τὴν ἀποστολὴν σκηνῶν λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῶν οἰκῶν των ἐκ τῆς καθιζήσεως τοῦ ἐδάφους. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λούλης καταθέτει αἴτησιν τῶν κτηνοτρόφων Παραμυθίας καὶ Μαργαριτίου ζητούντων τὴν ἀπαλλοτρίωσιν λειβαδίων πρὸς ἐγκατάστασίν των. —Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος Εὐρώπου ἐγκρίνει τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητεῖ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαλύσεως τῶν ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων. —Τὸ πανυπαλληλικὸν κέντρον Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ διαλύσεως ὑπαλληλικῶν ὀργανώσεων καὶ ζητεῖ τὴν υἱοθέτησιν τῶν αἰτημάτων του. —Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κακουρίου Μαντινείας διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ εἰρηνοδίκου Ὀρχομενοῦ. —Ἡ ὁμοσπονδία ἡνιόχων Θεσσαλίας ὑποβάλλει ὑπόμνημα καὶ ζητεῖ τὴν παροχὴν προσθέτου ἐπιδόματος καὶ τὴν παράτασιν προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων ἀποζημιώσεως. —Ὁ κτηματικὸς σύνδεσμο: Θεσσαλονίκης ὑποβάλλει ἀντίγραφον ὑπομνήματος ὑποβληθέντος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν συντάξεως Ἀστικοῦ Κώδικος καὶ ζητεῖ τὴν ἀποδοχὴν τῶν διατυπουμένων ἀπόψεών της. —Ὁ Σ. Βάμβας εἰδικὸς σηροτρόφος διαμαρτύρεται διὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας περὶ μετακλήσεως Ἰταλοῦ ὀργανωτοῦ σηροτροφίας καὶ προμηθείας ψυγείων. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 645 πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δραχμῶν 1.163.310.75)00 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 542 πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δραχμῶν 2.000.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 643 πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ δραχμῶν 500.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀθνικῆς Οἰκονομίας. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ γενικὸς ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 644 πρᾶξιν διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δραχμῶν 10.000.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. —Τὸ σωματεῖον ἀρτεργατῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα δι’ οὗ ζητεῖ τὴν αὔξησιν τοῦ ἡμερομισθίου, τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀνικάνους, τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου κλπ. —Τὸ ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης τάσσεται παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. —Ἐπιτροπὴ παραλιμνίων κτηματιῶν Μουριᾶς διαμαρτύρεται κατὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου Μούργας ἀρνουμένων νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὸ ἄρθρον 14 τῆς διακηρύξεως τοῦ διαγωνισμοῦ. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Προνοίας ὑπουργὸς καταθέτει τὰς κάτωθι ἀπαντήσεις. 1) Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Δ. Ἡρακλείδου περὶ τῆς ὑποθέσεως συντάξεως Ζωΐτσας χήρας Γ. Τζαβέλλα, κατοίκου Ποταμιᾶς–Ἁγυιᾶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται μήτηρ παθόντος στρατιώτου ἐγγάμου δὲν δικαιοῦται δυνάμει τοῦ νόμου 3122 ἄρθρου 17 συντάξεως ὡς ἔχουσα καὶ ἄλλα ἐνήλικα ἄρρενα τέκνα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν παράγραφον τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι ἀφορῶσα τὴν ρηθεῖσαν ἀλληλογραφίαν κατατέθη καὶ εὑρίσκεται ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ τμήματος Θ. Πολέμου μετὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4554)14)2)30 καὶ 125879)15)5)30 ἀπαντήσεών μας πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος Ποταμιᾶς–Ἁγυιᾶς, ἥτις καὶ ἀνεκοινώθη τῇ ἐνδιαφερομένῃ. 2) Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 311 τῆς 18)2)31 ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Ι. Μπουρνιᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν ὅτι καταρτισθὲν παρὰ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὡς τοῦτο μᾶς ἐγνώρισεν, εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, πρὸς ἔκδοσιν τῆς κατὰ τὸ Σύνταγμα ἀναγκαιούσης γνωματεύσεως τοῦ Σώματος σχεδίου νόμου, ἀφορῶν τὰς συντάξεις τὰς λόγῳ εὐπορίας διακοπείσας παρὰ τῶν οἰκείων παρὰ Νομαρχίαις Ἐπιτροπῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 31 Αὐγούστου 1926 περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς Προξενικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων αὐτοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ κωδικοποιηθέντος ὑπ’ ἀριθ. 1242 νόμου περὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». 2) Περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεων δραχμῶν 100.000 πρὸς ἀνίδρυσιν εἰς τὸ ἐν Δρέσδῃ ὑποδειγματικὸν Μουσεῖον Ὑγιεινῆς τῆς Προτομῆς τοῦ Ἱπποκράτους καὶ 3) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 2145 (1920) περὶ Ἐπιθεωρητῶν τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσες. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν παρὰ ταῖς ἐν Ἑλλάδι Τραπέζαις καὶ Τραπεζικοῖς Οἴκοις ἀνωμάλων καταθέσεων εἰς χρυσόν». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Κοινοβουλεττικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας τῆς Διευθύνσεως τῶν Σιδηροδρόμων τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας». Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ὑποεπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν Προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους 1931–1932 τῶν ὑπουργείων Συγκοινωνίας, Ὑγιεινῆς, Παιδείας, καὶ Προνοίας. Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Κρατικῶν Μονοπωλίων τῆς Κινίνης» Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ 3 ἐδ. τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ 4411 νόμου περὶ συγκροτήσεως, προσελεύσεως, προαγωγῆς κλπ. τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». Οἱ κ. κ. Χ. Λαδᾶς (Ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) καὶ Γ, Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Δημοσίου καὶ τοῦ Δήμου Πειραιῶς περὶ ἀναμισθώσεως κτιρίου τοῦ Δήμου Πειραιῶς πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν ἐν Πειραιεῖ Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσιῶν». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Βασιλειάδης ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδοποιΐαν.

§3Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Τὴν σοβαρότητα τῆς ἐρωτήσεώς μου καὶ τὸ πόσον αὕτη συνεκίνησε τὴν Βουλὴν ἀπέδειξεν ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις αὐτῆς ὅπως ἡ ἐρώτησίς μου αὕτη μετατραπῇ εἰς ἐπερώτησιν καὶ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σοβαροτάτου τούτου ζητήματος. Ἐγὼ φυσικὰ θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἀπὸ τῆς ὁποίας καὶ ἔθεσα τὸ ἐρώτημα πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, δηλαδὴ κατὰ τίνα τρόπον σκέπτεται τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐνισχύσεως τῶν εἰδικῶν ταμείων ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Φθιωτιδοφωκίδος καὶ φυσικά, ὅσοι ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων θὰ λάβωσι τὸν λόγον θὰ ἐκθέσωσι τὰς ἀπόψεις αὐτῶν. Πρὸς τοῦτο ὡς ἀνέφερα χθές, κύριοι βουλευταί, εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας κατὰ τίνα τρόπον νομίζει ὅτι δύναται τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ταμείου ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας τοῦ νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀρκετὰ ἀναλυτικῶς, εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ διαβιβάσῃ, ἐκθέτει ὅτι δὲν παρέλειψεν οὐδὲν νὰ πράξῃ καὶ οὐδὲν νὰ δώσῃ ἐκ τῶν ἐσόδων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα οἱ κείμενοι νόμοι τοῦ παρέχουν. Ἐθεώρησα ὅμως ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁρμώμενος ἐκ τῆς τελευταίας παραγράφου, τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὴν ἐρώτησίν μου, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). «Ἐφ’ ὅσον τὸ ταμεῖον ἐνισχυθῇ κλπ....» Λέγω λοιπὸν ὅτι βασιζόμενος εἰς αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἐθεώρησα ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὄχι μὲ πεῖσμα ἐπιθετικὸν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ὥστε νὰ ἀναγκάσῃ ἀμφοτέρους τοὺς ἀξιοτίμους κ. ὑπουργοὺς καὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀμυνθῶσιν κατὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ταύτης, ἀλλὰ μᾶλλον ἵνα ἐκ τῆς συζητήσεως ἐξευρεθῇ μιὰ λύσις ἡ ὁποία πραγματικῶς ν’ ἀποβῇ ὠφέλιμος εἰς τὴν κατάστασιν τῶν ταμείων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, τὴν ὁποίαν δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι οὐδεὶς συνάδελφος θὰ ὑπάρχῃ ὁ ὁποῖος νὰ μὴ γνωρίζῃ εἰς ποίαν οἰκτρὰν κατάστασιν γενικῶς εὑρίσκεται, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἰς ποίαν οἰκτρὰν κατάστασιν εὑρίσκονται ἅπασαι αἱ ἐπαρχιακαὶ ὁδοί. Ὁ νομός Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, κ. βουλευταί, ἔχει 195 χιλιόμετρα ἐπαρχιακῶν ὁδῶν κατασκευασμένα. Προβλέπεται δὲ ὅτι διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἀπαραίτητον δίκτυον ὁδῶν, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐξυπηρετοῦν τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, τὴν γεωργικὴν οἰκονομίαν καὶ τὰς ἀνάγκας ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ ὁ ἀριθμὸς τῶν χιλιομέτρων θὰ φθάσῃ εἰς 350. Ἄς ἴδωμεν λοιπόν, μὲ τὰ ὑπάρχοντα οἰκονομικὰ μέσα, καὶ μὲ τὴν σήμερον διδομένην Κρατικὴν ἀρωγὴν πρὸς τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα, τί δύναται νὰ γίνῃ ὥστε ὄχι πλέον νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς κατασκευὴν νέων ὁδῶν, ἀλλὰ ἁπλῶς πρὸς συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν. Αἱ πρόσοδοι τοῦ ταμείου Φθιωτιδοφωκίδος πρέπει νὰ δηλώσω προκαταβολικῶς ὅτι εἶναι ἐξαιρετικῶς πενιχραί. Καὶ ἀτυχῶς καὶ οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν ἐσόδων τοῦ ταμείου τούτου ἐπεδείνωσαν τὴν κατάστασιν ταύτην. Κατὰ τὸ ἔτος 1929–1930 500 χιλιάδας δραχ. ἐτησίως, πράγματι ὅμως εἰσεπράχθησαν 2 ἑκατομμύρια 100 χιλ. δραχ. δηλαδὴ οὔτε τὸ ἥμισυ. Διὰ τὸ ἔτος 1930–1931 ὑπελογίσθησαν εἰς 2 ἑκατομμύρια 100 χιλιάδας δραχμάς δηλαδὴ ὅσα εἶχον πραγματοποιηθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν. Ἀλλὰ παραδόξως παρατηροῦμεν τὸ ἑξῆς· καθὼς γνωρίζετε, οἱ προϋπολογισμοὶ αὐτοὶ ὑποβάλλονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διὰ τὴν ἔγκρισιν. Αὐτοβούλως καὶ αὐθαιρέτως τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ηὔξησε τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου τούτου καὶ ἐνῶ εἶχον προϋπολογισθῆ εἰς 2 ἑκατομμύρια 100 χιλιάδας δραχμὰς εἰς ὅσα εἶχον εἰσπραχθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν, τὰ ηὔξησε λέγω εἰς τὸ ποσὸν τῶν 3 ἑκατομμυρίων 925 χιλιάδων δραχμῶν. Ταῦτα εἶναι χαρακτηριστικὸν τῆς καταστάσεως, καὶ φαντάζομαι ὅτι ἡ αὐτὴ κατάστασις θὰ παρατηρεῖται καὶ εἰς τὰ ταμεῖα τῶν ἄλλων νομῶν τοῦ Κράτους. Ἐνῶ πράγματι μέχρι σήμερον φθίνοντος τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου μᾶς ὑπολείπεται μόνον εἰς μὴν διὰ νὰ λήξῃ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος, εἰσεπράχθησαν 1.987.771, δηλαδὴ ἀντιλαμβάνεσθε πόσον ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων ὁ ὁποῖος εἶχε καταρτισθῆ ὑπὸ τοῦ κ. νομάρχου Φθιωτιδοφωκίδος ἦτο κατὰ τοῦτο πράγματι ἀκριβής, διότι πλησιάζει πρὸς τὸ ποσὸν τῶν 2 ἑκατομμυρίων 100 χιλιάδων δραχμῶν. Ἄς ἔλθωμεν τώρα νὰ ἴδωμεν τὶ ἀρωγὴν προσφέρει τὸ Κράτος πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ταμείων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας τοῦ νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος. Καθ’ ὅσον γνωρίζετε καὶ νόμοι εἰδικοὶ ἔχουν ψηφισθῆ πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ταμείων τούτων. Ὁ νόμος 4121 καὶ ὁ νόμος 3406, καὶ εἰδικὸς δασμὸς ἐπὶ τῆς βενζίνης ἔχει ὁρισθῆ, δι’ ἐνίσχυσιν καὶ πάλιν τῶν ταμείων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, καὶ εἰδικοὶ πρόσθετοι δασμοὶ ἐπὶ τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων δημοσίων φόρων, ἔχουν ὁρισθῆ πρὸς ἐνίσχυσιν αὐτῶν. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους ἀναγράφεται ποσὸν 572 ἑκατομμυρίων τὸ ὁποῖον δίδεται, ἢ μᾶλλον ὀφείλει νὰ ἀποδίδεται εἰς τὸν ταμεῖον ἐθνικῆς καὶ ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Ἀλλὰ εἰς τὸ εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας δὲν κατώρθωσα, παρὰ νὰ ἀνακαλύψω μόνον τὸ ποσὸν τῶν 200 ἑκατομμυρίων τὸ ὁποῖον ἀποδίδεται, 100 ἑκατομμύρια ἐξ ἀρωγῆς τοῦ Κράτους, καὶ 100 ἑκατομμύρια ἐξ ἀποδόσεως δασμοῦ βενζίνης. Θεωρῶ περιττόν, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐὰν αὐτὰ τὰ 572 ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ διετίθεντο πραγματικῶς ὑπὲρ τῶν ταμείων ἐθνικῆς καὶ ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, ἀσφαλῶς ἡ Ἑλλὰς θὰ ἠδύνατο νὰ παρουσιάσῃ δίκτυον ὁδικὸν ἀνάλογον πρὸς τὸ Ἀγγλικόν, ἐὰν τὰ χρήματα ταῦτα διετίθεντο καλῶς καὶ διαχειρίζοντο αὐστηρῶς. Ὅπως ὡς ἐπίσης θεωρῶ περιττὸν νὰ εἴπω εἰς ὑμᾶς ὅτι, στοιχειωδέστερον δεῖγμα πολιτισμοῦ διὰ μίαν χώραν εἶναι ἡ ἐμφάνισις καὶ ἡ καλὴ κατάστασις τῶν ὁδῶν αὐτῆς. Τὸ ποσὸν βεβαίως τῶν 200 ἑκατομμυρίων δραχμῶν τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὴν ἐθνικὴν καὶ ἐπαρχιακὴν ὁδοποιΐαν, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκὲς διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ ὅλου ὁδικοῦ δικτύου μας τῆς ἐθνικῆς καὶ ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Εἰς τὸ ταμεῖον ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Φθιωτιδοφωκίδος, ἐνῶ κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1928– 1929 διετέθη τὸ ποσὸν τῶν 450 χιλιάδων δραχμῶν καὶ διὰ τὸ ἔτος 1929–1930 διετέθη τὸ ποσὸν τῶν 800 χιλιάδων δραχμῶν, διὰ τὸ ἔτος δὲ 1930–1931 διετέθη τὸ ποσὸν τῶν 589 χιλιάδων δραχμῶν. Δηλαδὴ ἀντὶ νὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀρωγῆς πρὸς τὰ ταμεῖα αὐτὰ παρατηροῦμεν μείωσιν.

§4Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι τὸ 1930–31 ἔχει ἓν ἑξάμηνον μόνον.

§5Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑπελόγιζε τὰ ἔσοδα τῆς δευτέρας ἑξαμηνίας τοῦ ἔτους 1930–31, ὅτι θὰ εἶναι 600.0 0 δραχμαὶ αἱ ὁποῖαι προστιθέμεναι εἰς τὰς 589 χιλιάδας κάμνουν 1.189.000. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ν’ ἀμφιβάλω διότι λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως τῆς γενικῆς, ἡ ὁποία παρετηρήθη ἀτυχῶς εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ ἐν γένει εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας, φαντάζομαι ὅτι αἱ προβλέψεις του δὲν θὰ εἶναι πραγματικαί.

§6Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αἱ προβλέψεις αὐταὶ δὲν εἶναι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προβλέψεων τῆς ἀρχῆς τοῦ ἔτους, ἀλλὰ τῆς ἀποδόσεως τῆς πρώτης ἑξαμηνίας.

§7Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἤδη νὰ εἴπω τινὰ ἐπὶ τοῦ τρόπου συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, διότι πραγματικῶς κύριοι βουλευταί, κατέγινα ὀλίγον περισσότερον καὶ ἐμελέτησα τὸ ζήτημα τῆς καταστάσεως τῶν ὁδῶν ἀφοῦ προηγουμένως ἐζήτησα παρὰ τῶν ὑπηρεσιῶν διαφόρους πληροφορίας. Εἰδικῶς διὰ τὴν Φθιώτιδα, ὀφείλω πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Νομάρχου Φθιωτιδοφωκίδος νὰ εἴπω, ὅτι ὁ ἄνθρωπος κατέβαλεν ὑπερανθρώπους προσπαθείας δι’ ἐπανειλλημένων ἀναφορῶν του πρὸς τὸ ὑπουργεῖον καὶ πρὸς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον διὰ νὰ παρουσιάσῃ πῶς εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχικῶν ταμείων, καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ νομάρχου πρὸς τὴν διεύθυνσιν τῶν δημοσίων ἔργων, ἡ ὁποία εἶναι λίαν ἐνδεικτικὴ τῆς καταστάσεως. (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ὁ κ. νομάρχης ὁ τυγχάνων πρόεδρος τοῦ εἰδικοῦ ταμείου δὲν προβλέπει ὅτι τὰ ἔσοδα τῆς δευτέρας ἑξαμηνίας θὰ εἶναι τόσα πολλά, ἀλλὰ τὰ καθορίζει ἤδη εἰς 599 χιλιάδας. Πιθανὸν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ πλανᾶται ὀλίγον, διότι ἀσφαλῶς θὰ ἔχωμεν προόδους τινὰς ἀλλὰ πάντως φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ φθάσωμεν τὸ ποσὸν τῶν 800.000 δραχμῶν αἱ ὁποῖαι εἶχον δοθεῖ τὸ παρελθὸν ἔτος. (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων). Ὡς βλέπετε, λοιπὸν ὅτι καὶ οἱ ἐγκύτερον προσκείμενοι πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας μὲ πόσα μελανὰ χρώματα παρουσιάζουν τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων. Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν ἤδη πῶς διατίθενται ἔστω καὶ τὰ γλίσχρα αὐτὰ μέσα, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος παρέχει πρὸς τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας διὰ τὴν συντήρησιν. Δὲν ὁμιλῶ πλέον περὶ κατασκευῆς νέων ὁδῶν ἀλλὰ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν. Ἀτυχῶς οὐδὲν σύστημα συντηρήσεως ἐπαρχιακῶν ὁδῶν ὑφίσταται ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ εἰς ἕκαστον νομὸν ὁ νομάρχης ὁρίζει κατ’ ἴδιον τρόπον τὸ σύστημα τῆς ἐπισκευῆς, τῆς συντηρήσεως ἢ κατασκευῆς, καὶ παραλαβῆς τῶν ἐκτελουμένων ἐργασιῶν. Τονίζω δὲ ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα τῆς παραλαβῆς, διότι θὰ ἐνθυμεῖσθε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὅταν ἐγένοντο αἱ πλημμύραι τῆς Ἠλείας, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας ἐδήλωσεν ὅτι πρὸ 15 ἡμερῶν εἶχε παραληφθῆ ἡ ἐκεῖ ὁδός, διὰ τὴν ὁποίαν εἶχον δαπανηθῆ 400.000 δραχ. καὶ ὅμως ἡ ὁδὸς δὲν ὑπάρχει.

§8Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν.

§9Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐνῷ ἦτο ἀποδεδειγμένον ὅτι ἐδαπανήθησαν 160 χιλιάδες δραχ. ἐδέησεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ὁ ὑφυπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου διὰ νὰ βεβαιωθοῦν τοῦτο, οὐδὲν σύστημα ἐπαναλαμβάνω ὑπάρχει συντηρήσεως, ἐπισκευῆς καὶ παραλαβῆς τῶν ἐκτελουμένων ἐργασιῶν. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ ὅλη ἐρώτησίς μου ἔχει τὴν βάσιν της, διὰ νὰ συστήσω ἰδιαιτέρως εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξαιρετικὰ σοβαρόν. Διότι ἐὰν ρυθμισθῇ κατὰ ἕνα καλλίτερον τρόπον τὸ ζήτημα τῆς συντηρήσεως καὶ παραλαβῆς τῶν ἐκτελουμένων ἔργων, ἐνῷ νομίζω ὅτι καὶ μετὰ ὀλίγα διατιθέμενα χρηματικὰ ποσὰ θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν πλέον εὐχάριστα ἀποτελέσματα, θὰ εἶχον νὰ συστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργὸν ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα τῶν διαρκῶν συνεργείων, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ἀπαρτίζωνται ἀπὸ πολυτελὲς προσωπικόν, ἀλλὰ ἀπὸ μικρὸν ἀριθμὸν ἐργατῶν, μονίμων συνεργείων συντηρήσεως, ἕκαστον τῶν ὁποίων νὰ ἀπαρτίζωνται ἀπὸ 2–3 ἐργάτας καὶ μόνον, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν τὴν συνεχῆ ἐπίβλεψιν καὶ ἐπιδιόρθωσιν τῶν ὁδῶν εἰς ὡρισμένον ἀριθμὸν χιλιομέτρων, ἡμεῖς δὲ νὰ μὴ περιοριζώμεθα ἀφοῦ ἐπισκευάσωμεν μίαν ὁδὸν διὰ τὴν ὁποίαν πιθανὸν νὰ δαπανήσωμεν ἑκατοντάδας χιλιάδων, κατόπιν νὰ τὴν ἐγκαταλείψωμεν εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου. Καὶ μόνον ὅταν καταστῇ ἐντελῶς ἀδιάβατος τότε νὰ ἐξοδεύωμεν περισσότερα, διὰ νὰ τὴν ἐπαναφέρωμεν εἰς μίαν κατάστασιν βατήν. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τῆς συστάσεως μονίμων συνεργείων συντηρήσεως, δέον νὰ μελετηθῇ ἐπειγόντως ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ἐπίσης καθὼς ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου, εἶναι μὲν λυπηρὸν ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ παραλαβὴ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων ἀπὸ τοὺς διαφόρους ἐργολάβους δὲν γίνεται μὲ τὴν ἀπαιτουμένην αὐστηρότητα, ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν δίδεται ἡ δέουσα προσοχὴ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐπισκευῶν παρὰ ἀφίενται οἱ ἐργολάβοι νὰ ἐκτελέσωσι τὸ ἔργον ἄνευ ἐπιβλέψεως καὶ ὅταν τὸ ἔργον αὐτὸ ἀποπερατωθῇ προσέρχεται εἷς μηχανικὸς κατώτερος καὶ μικρᾶς ἐπιστημονικῆς πείρας, ὁ ὁποῖος διὰ νὰ τελειώνῃ παραλαμβάνει ὅπως– ὅπως τὴν ἐκτελεσθεῖσαν ἐργασίαν, προσυπογράφων ἕνα πρωτόκολλον παραλαβῆς διὰ νὰ πληρωθῇ ὁ ἐργολάβος, διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξακριβώσωσιν ἐὰν ἡ ἐργασία ἡ ὁποία ἐγένετο εἶναι πραγματικῶς ἐκείνη ἡ ὁποία ὁρίζεται σύμφωνα μὲ τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας. Καὶ εἶναι γεγονὸς ὅτι πάντοτε εἰς τὰς προκηρύξεις τῶν δημοπρασιῶν τηροῦνται ὅλοι οἱ αὐστηρότατοι τύποι, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τηροῦνται κατὰ τὴν παραλαβὴν τῆς ἐργασίας παρὰ τοῦ ἐργολάβου. Ἄλλη περίπτωσις χρήζουσα προσοχῆς, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καὶ ἡ ἑξῆς· διὰ τὴν ἐπισκευὴν μιᾶς ὁδοῦ πολλῶν χιλιομέτρων, θὰ δαπανηθῶσιν ἴσως ἑκατομμύρια ὅπως ριφθοῦν σκῦρα, τὰ ὁποῖα σκῦρα πιθανὸν νὰ παραμείνουσι 3 ἢ 5 ἢ 10 ἔτη ἀχρησιμοποίητα. Τί γίνεται ἐν τῷ μεταξύ; μὲ τὰς διαφόρους βροχὰς καὶ πλημμύρας καὶ μετὰ διάφορα τροχοφόρα παρασύρονται τὰ σκῦρα ταῦτα, ὅταν δὲ θὰ ἐξοικονομηθῇ ἡ ἀναγκαία πίστωσις διὰ τὴν κυλίνδρωσιν τότε θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ προβῶμεν εἰς νέαν προμήθειαν σκύρων, διότι τὰ παλαιὰ θὰ ἔχουν ἐντελῶς ἐξαφανισθῆ, ἑπομένως ὑφιστάμεθα διπλῆν δαπάνην διὰ τὸ αὐτὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ. Καὶ ἐπὶ τούτου κ. ὑπουργέ, θὰ εἶχον νὰ προτείνω τὸ ἑξῆς: ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ἐπισκευασθῇ ἔστω καὶ ἓν τμῆμα τῆς ὁδοῦ, ἀλλὰ νὰ ἐπισκευασθῇ καλῶς μὲ ἐργασίαν ἐπιμεμελημένην, τὴν ὁποίαν νὰ ἔχῃ πραγματικῶς ἐπιβλέψει μηχανικὸς ὁ ὁποῖος νὰ γνωρίζῃ ἀπὸ κατασκευὰς ὁδοποιΐας. Τὸ ἐλαττωματικὸν τοῦτο τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται ὡς εἶμαι πεπεισμένος εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα εἶχον τὴν τιμὴν δι’ εἰδικῆς ἀναφορᾶς μου νὰ ἀναφέρω πρὸς ἑνὸς ἔτους εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, διότι διερχόμενος ἕνα τμῆμα ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου διέκρινα ἴχνη σκύρων, καὶ μοῦ εἶπον ὅτι πρὸ 10 ἐτῶν εἶχον ριφθῆ τὰ σκῦρα ταῦτα, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐπήρκεσαν τὰ χρήματα διὰ τὴν κυλίνδρωσιν, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ καὶ τὰ σκῦρα ἐξηφανίσθησαν. Κύριοι βουλευταί, ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγομεν εἶναι πολὺ καλαὶ θεωρεῖαι, διότι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς, πῶς ἠμποροῦμεν δηλαδὴ νὰ ἀνταποκριθῶμεν, ὥστε νὰ διορθώσωμεν τὴν κατάστασιν ταύτην. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀναφέρομαι καὶ πάλιν διὰ τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον τοῦ νομοῦ Φθιωτιδοφωκίδος καὶ εἰς μίαν γνώμην ἡ ὁποία ὑπεβλήθη πρὸς αὐτόν, ἐκ μέρους τοῦ προέδρου τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Φθιωτιδοφωκίδος, ὁ ὁποῖος συνιστᾷ τὰ ἑξῆς σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάρρωσιν τῶν ταμείων τούτου. (ἀναγινώσκει).

§10Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διατί;

§11Α. ΒΕΡΔΕΛΗΣ. Γίνεται πλήρης κατανομὴ τοῦ ποσοῦ.

§12Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἴσως ὁ νομὸς Ἀττικοβοιωτίας, νὰ πέρνῃ περισσότερα.

§13Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ νόμος ἀναγράφει ὡρισμένους παράγοντας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων γίνεται ἡ διανομή.

§14Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ βασικὸν σφάλμα εἶναι ὅτι δὲν γίνεται διανομή.

§15Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω κύριοι βουλευταὶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται γενικῶς εἰς ὅλο τὸ Κράτος αἱ ἐπαρχιακαὶ ὁδοί, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει ζωηρῶς νὰ συγκινήσῃ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, καὶ νὰ μελετήσῃ μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, οὕτως ὥστε τὸ σύστημα τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς ἐπισκευῆς τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν λάβει μίαν κατεύθυνσιν τοιαύτην ὥστε τὸ ἀποδιδόμενον καὶ συνεισφερόμενον χρῆμα ὑπό τῶν ἰδιωτῶν καὶ τοῦ Κράτους νὰ διατίθηται κατὰ τρόπον ὅσον τὸ δυνατὸν ἐξυπηρετικὸν τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξανθόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§17Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μολονότι τὸ ζήτημα αὐτὸ μὲ εὑρίσκει ἀνέτοιμον εἰς τὰς λεπτομερείας τῆς συζητήσεως τῆς ὁδοποιΐας, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι εἰς τὴν Χαλκιδικὴν δὲν ἔχομεν καθόλου δρόμους. Αὐτὸ ἤθελον νὰ κάμω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας γνωρίζει καλλίτερον σχεδὸν ἀπὸ ἐμὲ τὴν κατάστασιν τῆς Συγκοινωνίας τῆς Χαλκιδικῆς. Τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶχε μὲν ὡς πόρους 1.200.000 ἀλλὰ μόλις πραγματοποιοῦντας 800.000. Διὰ τοῦ σχετικοῦ νόμου ἔχουν ὁρισθῆ δώδεκα ἐπαρχιακοὶ δρόμοι πρὸς κατασκευὴν ἄλλοι μικροὶ καὶ ἄλλοι μεγάλοι· καὶ διὰ τοὺς μικροὺς δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ λόγος διότι ὁπωσδήποτε θὰ γίνουν, ἀλλ’ ἔχομεν ἕνα δρόμον ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ σπουδαιότερος ὁ καλλίτερος καὶ ὁ πλοατοπαραγωγικώτερος τῆς Χαλκιδικῆς ὁ τῆς Θεσσαλονίκην–Βάλτης διὰ τῆς πεδιάδος Καλαμαργιᾶς. Ἐκεῖ ὑπάρχει σήμερον συγκεντρωμένος ὁ καλλίτερος προσφυγικὸς κόσμος 20.000 ἀγρόται κατανεμημένοι εἰς τὰ διάφορα μοναστηριακὰ μετόχια ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ἐργασθοῦν ἀποτελεσματικῶς διότι εἶναι χωρὶς συγκοινωνίαν. Τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον ἀπεφάσισε κατ’ ἀρχὴν νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ δρόμος, ἀλλὰ προσκόπτει εἰς τὴν ἔλλειψιν χρημάτων. Ὁ κ. Νομάρχης, ὁ ὁποῖος πολὺ καλὰ ἐργάζεται διὰ τὰ ζητήματα αὐτὰ ἀπεφάσισε νὰ συνάψῃ ἕνα δάνειον καὶ κατώρθωσε νὰ πείσῃ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας νὰ διαθέσῃ ποσὸν 850.000 δραχμῶν ἐτησίως τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὰς τοκοχρεολυτικὰς δώσεις ἑνὸς δανείου 10.000.000 καὶ ἔκαμε διαφόρους προτάσεις πρὸς τὸ ταχυδρομικὸν ταμιευτήριον καὶ εἰς τὸ ταμεῖον παρακαταθηκῶν καὶ δανείων, ἀλλὰ μὲ ἕνα τοιοῦτον ποσὸν δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ μεγαλύτερον δάνειον ἀπὸ 5.000.000 ἐνῷ ἡ ἀπόστασις εἶναι 70 χιλιόμετρα μέχρι Ν. Μουδανίων καὶ ἄλλα 40 μέχρι Βάλτης 110 ἐν ὅλῳ χιλιόμετρα. Συνεπῶς διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ δρόμου αὐτοῦ ἀπαιτεῖται ποσὸν 10.000.000, πλέον καὶ ἕνεκα τούτου προσέφυγα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸν ἠρώτησα ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεισφέρῃ καὶ τὸ Κράτος διὰ τὸν δρόμον αὐτὸν ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε ἕνεκα τούτου ὑπάρχει ὁ φόβος νὰ μὴ γίνῃ ποτὲ ὁ δρόμος αὐτὸς, σημειώσατε δὲ ὅτι εἶναι ὁ σπουδαιότερος δρόμος. Ἔχομεν τοὺς ἀγρότας αὐτοὺς τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερα καὶ μόλις μὲ τὰ δόντια τοὺς κρατᾶμε εἰς τὴν δικήν μας παράταξιν, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν κίνησιν ποὺ γίνεται εἰς τὴν Μακεδονίαν. Συνεπῶς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς δώσωμε οὔτε ἕνα δρόμον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βγοῦμε ἡμεῖς οἱ φιλελεύθεροι αὔριον; Μαζὶ λοιπὸν μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφόν μου κ. Βασιλειάδην, ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ: τί θὰ γίνῃ; Πρέπει νὰ ληφθοῦν νομοθετικὰ μέτρα· ὡρίσθη βεβαίως καὶ διὰ τὴν Χαλκιδικὴν νὰ γίνουν δύο δρόμοι τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας καὶ ὁ ἕνας θὰ γίνῃ τοῦ Πολυγύρου καὶ ὁ ἄλλος ὁ ὁποῖος εἶναι τοῦ Ἁγίου Ὄρους θὰ γίνῃ. Ἀλλ’ αὐτὸς ὁ δρόμος τῆς πεδιάδος Καλαμαργιᾶς δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ μὲ τοὺς πόρους τοῦ ἐπαρχιακοῦ ταμείου διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶμαι ὑπερβέβαιος καὶ ἔκαμα καὶ εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Χαλκιδικῆς μίαν μελέτην καὶ εἶπα ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ κάμωμεν τὸν δρόμον αὐτὸν μὲ τοὺς πόρους τοῦ ἐπαρχιακοῦ ταμείου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μᾶς κάμῃ μίαν δήλωσιν, διότι νὰ ξέρετε κ. βουλευταὶ, ὅτι ὅλους τοὺς ἄλλους δρόμους καὶ τοὺς 11 θὰ τὰ καταφέρωμε ὁπωσδήποτε νὰ τοὺς κάμωμεν ἀλλ’ αὐτὸν δὲν θὰ δυνηθῶμεν διότι εἶναι 110 χιλιόμετρα, σημειώσατε δὲ ὅτι ἀποκλείει ἐντελῶς τὴν συγκοινωνίαν. Προτείνω λοιπὸν νὰ κηρυχθῇ διὰ Νόμου ὡς Ἐθνικὴ ὁδὸς αὐτὴ ἡ ὁδὸς Θεσσαλονίκης Μουδανίων–Βάλτης, ἵνα κατασκευασθῇ ἀπὸ τὰ χρήματα τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας καὶ συνιστῶ τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§19Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζομεν ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἀπολύτως γενικῆς σημασίας καὶ ἡ ἐξέτασις ἀπὸ ἀπόψεως μερικωτέρας, ὅσον ἀφορᾷ δηλαδὴ τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον τοῦ Α ἢ Β νόμου, συντελεῖ εἰς τὴν συσκότισιν τοῦ ζητήματος καὶ ἀντὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ὀρθὴν λύσιν, εἶναι τοὐναντίον πρόσφορον εἰς τὴν συγκάλυψιν τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως, εὐθύνης ἡ ὁποία δὲν εἶναι μικρά, διότι δὲν εἶναι μικρὸν καὶ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ὑπήρξατε βουλευταὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, ἡ ὁποία ἀναδιωργάνωσεν τὸ σύστημα τῆς ὁδοποιΐας ἐν Ἑλλάδι θὰ ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἕν, ἴσως τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα διὰ τὴν καθιέρωσιν νέου συστήματος ἦτο τὸ ὅτι 200.000.000 περίπου δραχμῶν τὰ ὁποῖα κατὰ πάγιον σχεδὸν τρόπον διατίθενται ἐπίσης διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ συντήρησιν τῶν ὁδῶν, ἦσαν ποσὸν τὸ ὁποῖον, ὡς ἐτονίσθη τότε κατὰ κόρον δὲν ἐπήρκει οὐδὲ κἂν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν τότε ὁδῶν, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον δὲν θὰ ἦσαν ἀρκετὰ ἔστω καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν ἑνὸς χιλιομέτρου νέου δρόμου. Καὶ ἐτονίσθη τότε ὅτι χρειάζεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἓν μέγα ἐξωτερικὸν δάνειον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν κυριωτέρων ἀρτηριῶν τῆς συγκοινωνίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου χρειάζεται συστηματικώτερος τρόπος συντηρήσεως τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν ἐφόσον ἡ συντήρησις τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν ἦτο ζήτημα στοιχειώδους προνοίας ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους, στοιχειώδους προνοίας ἀπὸ μέρους πάσης συνετῆς Κυβερνήσεως, διότι αἱ ὁδοὶ αὐταὶ ἀποτελοῦν ἕνα Ἐθνικὸν κεφάλαιον τὸ ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πληρώνει καὶ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει ποτὲ νὰ τὸ ἀφήνῃ νὰ καταστρέφεται. Διὰ τὴν συντήρησιν λοιπὸν τῶν ὁδῶν αὐτῶν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν μεγάλων καὶ σπουδαίων αὐτῶν ἐθνικῶν κεφαλαίων καθωρίσθη εἰδικὸν ταμεῖον προικοδοτηθὲν κατὰ πάγιον τρόπον καὶ μὲ κυρίαν βάσιν τὸν δασμὸν ἐπὶ τῆς βενζίνης, δασμὸν ὁ ὁποῖος ἀνέρχεται εἰς ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰ 500.000.000 δραχ. ἐτησίως ποσὸν τὸ ὁποῖον ὁ νομοθέτης τότε ἀφῄρει ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸ διέθετεν μόνον καὶ μόνον ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, τὸ ἔθετε δηλαδὴ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔγκειται πλέον ἡ εὐθύνη τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εὐθύνη τὴν ὁποίαν καὶ πέρυσιν ἔσχομεν ἀφορμὴν νὰ τονίσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ἐνθυμοῦμαι δὲ ὅτι τότε διὰ μακρῶν ἠγόρευσεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, εὐθύνην ἡ ὁποία παρ’ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις τὰς δοθείσας πέρυσιν ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐξέλειπεν ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ ὑφισταμένη, καὶ ὑφισταμένη κατὰ τρόπον ἐντατικώτερον, διότι αἱ ζημίαι ἐφέτος εἶναι περισσότεραι ἀπὸ πέρυσι καὶ θὰ εἶναι τοῦ χρόνου ἀκόμη περισσότεραι ἀπὸ ἐφέτος. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι ἁπλούστατον, διότι ἡ Κυβέρνησις παρέβη τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ρητῶς διέτασσεν ὅτι ὁ δασμὸς τῆς βενζίνης θὰ διετίθετο ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, ἀφαιρεῖ δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας διὰ νὰ συγκαλύψῃ τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁμοιάζει δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐκεῖνον τοῦ ὁποίου γκρεμίζεται τὸ σπίτι καὶ ὁ ὁποῖος ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν διὰ μιᾶς δαπάνης ἐτησίας νὰ προλάβῃ τὸ κακὸν τὸ ἀφήνει νὰ γκρεμίζεται διὰ νὰ φανῇ ὅτι δὲν δαπανᾶ, λησμονῶν ὅτι εἰς διάστημα ὀλίγων ἐτῶν ἡ οἰκία του θὰ ἐκλείψῃ τελείως ὅπως σχεδὸν ἐξέλειπον τώρα ὁλόκληροι ὁδοὶ καὶ ἐθνικαὶ καὶ ἐπαρχιακαί. Ὅλοι θὰ γνωρίζετε τὴν ἀθλίαν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ ὁδικὸν σύστημα εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅλοι θὰ γνωρίζετε τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὁσάκις διεμαρτυρήθησαν, ἀπάντησιν στερεότυπον: «δὲν ἔχομεν χρήματα, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς ἔδωσεν τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας χρειαζόμεθα». Ὑπάρχει λοιπὸν μία κατάστασις ὀδυνηρὰ ἀληθῶς, κατάστασις ἐκδηλουμένη διὰ συνεχοῦς καὶ ἀδιαλείπτου καταστροφῆς τῶν ὁδῶν. Καὶ διερωτᾶται πλέον πᾶς συνετὸς ἄνθρωπος: ποῦ θὰ ὁδηγήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή; Οὐδαμοῦ βεβαίως ἀλλοῦ παρὰ εἰς τὴν πλήρη καταστροφὴν τῶν ὁδῶν δηλαδὴ καταστροφὴν ἑνὸς μεγάλου Ἐθνικοῦ κεφαλαίου. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι, θὰ διαθέσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζουσα τοὺς κειμένους νόμους, τὰς προσόδους τὰς περιορισμένας διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν; ναὶ ἢ ὄχι; Θὰ δώσῃ δηλαδὴ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ κείμενοι νόμοι τοῦ παρεχώρησαν, ἢ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ τὸ ἀφαιρῇ ὅπως τὸ ἀφαιροῦσε καὶ προπέρυσι καὶ πέρυσι καὶ τὸ ἀφαιρεῖ καὶ ἐφέτος; Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς λεπτομερειακῆς συντηρήσεως βεβαίως αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα ἐπερωτήσεως. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου ἔχει προβλέψει καὶ περὶ τούτου.

§20Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπερωτᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας; Εἰς τὸ κείμενον τῆς ἐπερωτήσεως βλέπω ἐπερώτησιν καὶ διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§21Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χθὲς, κ. ὑπουργέ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ μιᾶς ἐρωτήσεως συναδέλφου, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν συντηρεῖ τὰς ὁδούς», κατὰ κοινὴν ἀπαίτησιν τῶν βουλευτῶν ἡ ἐρώτησις ἐστράφη εἰς ἐπερώτησιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως.

§22Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ συζητηθῇ ἐπερώτησις στρεφομένη κυρίως κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει οὗτος νὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα καὶ τοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ.

§23Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀπαντήσῃ ἂς μὴ ἀπαντήσῃ, ἡμεῖς ὅμως ὡς ἀντιπολίτευσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῶμεν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως.

§24Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πρέπει νὰ ξεύρῃ ὁ ἐπερωτώμενος ὑπουργὸς διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ δι’ ἀριθμῶν· ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως σᾶς δηλῶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς καθόλου ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δίδει εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη ἐκ τοῦ νόμου νὰ δίδῃ ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς βενζίνης. Θὰ σᾶς ἀποδείξω δι’ ἀριθμῶν, ὅτι κακῶς πιστεύεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρακρατεῖ ἐκ τοῦ φόρου τῆς βενζίνης ποσὰ ἀνήκοντα εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας· τοὐναντίον τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ὀφείλει εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Διότι ὑπάρχει μία παρεξήγησις ἡ ἑξῆς: ὅτι συνήθως οἱ ἐξετάζοντες τὸ προϊὸν τοῦ φόρου τῆς βενζίνης, λαμβάνουν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸν κύριον φόρον. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ἐδόθη εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ὁ πρόσθετος φόρος τῆς βενζίνης. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔδωσεν τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, θὰ ἴδητε ὅτι μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν λογαριασμῶν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι ὀφειλέτης εἶναι τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος εἶναι πιστωτὴς εἶναι ὁ προϋπολογισμός. Ἄλλο ζήτημα ἐὰν κάμωμεν ἐντατικὴν ὁδοποιΐαν ἐντατικωτέραν πράγματι ἀπὸ κάθε ἄλλην Ἑλληνικὴν ἐποχήν, ἐνῶ δὲν κάμνομεν ἀνάλογον συντήρησιν. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα πολιτικῆς καὶ θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ ἐξετάσωμεν μήπως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ κάνωμεν μεγελειτέραν συντήρησιν καὶ κατά τι ὀλιγωτέραν κατασκευήν. Μὴ λέγετε ὅμως ὅτι ἡ Κυβέρνησις παραβαίνει τὸν νόμον, διότι καὶ ἄλλοτε συνεζητήσαμεν αὐτὸ καὶ ἀπέδειξα ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν παραβαίνει κανένα νόμον.

§25Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν τὴν τρίτην ὁπότε ὑπάρχει πρὸς συζήτησιν ἐπερώτησις γενικωτέρα περὶ ὁδοποιΐας, ὁπότε, κ. ὑπουργὲ, θὰ ἔχετε εὐκαιρίαν νὰ συμπληρώσητε τὰς σκέψεις σας.

§26Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος πάντοτε νὰ δώσῃ οἱανδήποτε πληροφορίαν.

§27Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἐξακαλουθήσωμεν τὴν συζήτησιν τὴν Τρίτην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον, εἶναι ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ συζήτησις δὲν ἦτο ἄσκοπος διότι θίγει τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα, ἀφ’ ἑνὸς τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως διότι τὸ ποσόν, δὲν δίδει ὁλόκληρον τὸν δασμόν, διότι ὁ νόμος δὲν κάμνει καμμίαν διάκρισιν εἰς τὸ 1 ἄρθρον λέγει: «ὁ φόρος ἐκ τοῦ δασμοῦ τῆς βενζίνης»—δὲν κάμνει καμμίαν διάκρισιν καὶ δι’ αὐτὸ ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν διότι αὐθαιρέτως τὸν κρατεῖ, διότι αὐθαίρετος εἶναι αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἴσως ἡ γενικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι ἐσφαλμένη, ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Εἶναι ἐσφαλμένη κατὰ τοῦτο ἴσως διότι γίνεται κατασκευὴ μεγαλειτέρα καὶ συντήρησις ὀλιγωτέρα. Καὶ ἐκεῖ εἶναι ἐγκληματικὴ ἐν πολλοῖς ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν ἀντὶ εἰς τὸ πρόγραμμα νὰ περιλαμβάνωνται ὁλόκληροι ἀρτηρίαι, κατασκευάζονται ὡρισμένα τμήματα, δὲν ἀποτελειοῦνται δὲν συντηροῦνται, καί ἑπομένως γίνεται σπατάλη ἄσκοπος. Π. χ. εἰς τὴν ὁδὸν Ἀθηνῶν–Χαλκίδος, φκιάνεται μεταξὺ δύο χωρίων ἓν τμῆμα, μένει τὸ ἄλλο ἔτσι, καὶ οὕτω καταστρέφεται ὁλόκληρον. Ἐπιφυλασσόμεθα, λοιπόν νὰ συνεχίσωμεν τὴν Τρίτην τὴν συζήτησιν. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν σημερινὴν συζήτησιν εἶναι, ὅτι ἡ δυστυχία τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων ὁδοποιίας ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν τοὺς δίδει τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα τοὺς ὀφείλει.

§28Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοὐναντίον τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας ὀφείλει.

§29Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν μπορεῖτε νὰ μᾶς λέτε ὅτι ἀσκόπως φέρομεν τὸ ζήτημα. Πῶς θὰ γίνῃ ἀλλοιῶς ἡ συζήτησις; Δὲν ἠμπορεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας νὰ μᾶς λέγει: δὲν ἔχω χρήματα. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λέγει: μὴ ἐρωτᾶτε ἐμένα, διότι δὲν εἶμαι ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας.

§30Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἐπερωτήσετε τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατὶ δὲν δίδει τὰ χρήματα.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν.

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν Τρίτην συνεχίζομεν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§34Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου δὲν παρέβη κανένα νόμον. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν λύει τὸ ζήτημα, τὸ ὅτι δηλ. δὲν παρέβη κανένα νόμον. Αἱ Κυβερνήσεις δὲν ἐπερωτῶνται μόνον διὰ παραβάσεις τῶν νόμων· ἐπερωτῶνται καὶ ὅταν, χωρὶς νὰ παραδῶσι κανένα νόμον, δὲν εὑρίσκονται εἰς ἁρμονίαν μὲ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς Βουλῆς. Ἐδῶ ἀνεγνώσθη ἔγγραφον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας τὸ ὁποῖον εἶναι θρῆνος καὶ ὀδυρμός, σπαραγμὸς τοῦ δυστυχοῦς ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἐναντίον ἄλλου ὑπουργοῦ. Αὐτὰ δὲν λέγει τὸ ἔγγραφον;

§35Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν λέγει αὐτὰ κύριε.

§36Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὰ λέγει τὸ ἔγγραφον. Εἶναι μία ἀντίληψις.

§37Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅταν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὑπόσχεται ὅτι ὅταν ὁ προϋπολογισμὸς ἐπιτρέψῃ θὰ δοθῶσιν γενναιότεραι ἐνισχύσεις, εἶναι τοῦτο ἔλεγετον;

§38Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἐγὼ τὸ ἑρμηνεύω ὡς σπαραγμὸν καὶ θρῆνον. Λοιπὸν ἐδῶ εἶναι δύο ζητήματα, μολονότι ἐγὼ δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ νομοῦ ὡρισμένου. Τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα εἶναι ἐντελῶς κεχωρισμένα καί ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν σύγχυσιν καὶ νὰ εἴπωμεν παραπεμπόμεθα εἰς ἄλλην συζήτησιν. Ἄλλο ἡ κατασκευὴ τῶν ὁδῶν—ἡ κατασκευὴ διὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὑπεβλήθη καὶ ὑπεβλήθη λίαν καλῶς, εἰς τεραστίας θυσίας πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἑνὸς μεγάλου δανείου—καὶ ἄλλο τὸ ζήτημα τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ζήτημα τῆς καθημερινῆς, τῆς τακτικῆς, τῆς κανονικῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους. Ἄλλο τὸ πρῶτον ζήτημα καὶ ἐντελῶς ἄλλο τὸ ἄλλο. Ἐδῶ, λοιπόν, δὲν πρόκειται κυρίως περὶ ἐπερωτήσεως. Ἐλέχθη ὅμως ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μᾶλλον σύστασις, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ὅλη, ἀνεξαρτήτως μάλιστα πολιτικῆς μερίδος εἶναι σύμφωνος νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως κατὰ πάντα τρόπον ἐξυπηρετηθῇ ἡ ὑπηρεσία, τὸ ζήτημα, ἡ ἐργασία—δὲν ξεύρω πῶς θὰ τὸ εἴπητε—τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν διότι, ὅπως εἶπεν ὀρθώτατα ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μαντινείας κ. Μπακόπουλος, δὲν εἶναι μόνον ὅτι ἡ κοινωνία παραβλάπτεται εἰς τὰ καθημερινά της συμφέροντα, ἀλλά, παρατεινομένης τῆς ἀθλίας σημερινῆς καταστάσεως, καταστρέφονται ὁσημέραι τεράστια κεφάλαια τῆς Χώρας. Ὁδοὶ 5½ χιλ. χιλιομέτρων εὑρίσκονται εἰς τρισαθλίαν κατάστασιν. Ζητεῖ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας 600 ἑκατομμ. διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν καὶ δίδονται 60.

§39ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἴδιο εἶναι! Αὐτὰ δίδονται ὅμως διὰ τὴν Ἐθνικὴν ὁδοποιΐαν. Διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν πόσα;

§40Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, παρακαλεῖται ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς νὰ φροντίσῃ κατὰ πάντα τρόπον, μὲ πᾶσαν ἔντασιν προσοχῆς, νὰ ἐξοικονομήσῃ μερικὰ ἑκατομμύρια ἀκόμη, περὶ τὰ 200–300, διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν κατὰ πάντα τρόπον.

§41Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ὅσον ἐθίγει αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει εἰς τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας.....

§42Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν θέτω τοιοῦτο ζήτημα ἐγώ.

§43Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἄξιον συζητήσεως ἂν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνισχύσωμεν περισσότερον τὰς πιστώσεις διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι θέμα ἐπερωτήσεως. Ἴσως ὑπάρχει εἰς τὴν Βουλὴν ἐκκρεμὲς ὁλόκληρον τὸ ζήτημα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ μπορεῖτε νὰ προκαλέσητε μετ’ ἄλλων συναδέλφων μίαν σύστασιν περὶ ἐνισχύσεως τῶν πιστώσεων. Ἐκεῖ θὰ συστήσητε νὰ γίνῃ ἡ ἐνίσχυσις αὐτὴ ἐπὶ ὑποδείξει περικοπῶν. Νομίζω ὅτι καταλληλοτέρα ὥρα θὰ εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν θέλετε καὶ χωριστὴν συζήτησιν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§44Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο ὀξύτατα δικηγορική, ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὅτι ἐγὼ εἶμαι παλαιότερος δικηγόρος ἀπ’ αὐτὸν καὶ ἐπομένως δικηγορικὰ ἐπιχειρήματα δὲν μὲ πιάνουν. Ἡ συζήτησις ὅταν θὰ φθάσῃ ἐκεῖ ὅπου λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν, θὰ εἶναι συζήτησις 1) παρὰ 1. Λοιπὸν πρὶν φθάσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ σᾶς λέγω ἐν ὀνόματι τῆς Βουλῆς—διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι διερμηνεύω τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς—προηγουμένως νὰ σκεφθῆτε καλὰ νὰ μεριμνήσητε, νὰ ἐξεύρητε μερικὰ ποσὰ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο οὔτε ἡμεῖς οὔτε τὸ Λαϊκὸν κόμμα νὰ τὸ ἀναμίξῃ μὲ τὴν συζήτησιν τῆς κατασκευῆς τῶν ὁδῶν.

§45Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι ἡ καταλληλοτέρα εὐκαιρία εἶναι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἕκαστος τῶν κυρίων βουλευτῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, εὑρίσκω μικρὰν τὴν πίστωσιν τὴν διατιθεμένην διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν καὶ προτείνω τὴν αὔξησιν αὐτῆς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§47Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ κατάστασις τῶν ὁδῶν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας δὲν εἶναι εὐχάριστος, ὅπως ἐπίσης καὶ τῶν παλαιῶν ὁδῶν τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας. Ἀλλ’ εἶναι εἷς κανὼν γενικὸς ὅτι τὸ Κράτος ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς διαφόρους ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται ἀναλόγως τῶν πόρων τοὺς ὁποίους ἔχει, καὶ ἑπομένως εἶναι πολὺ φυσικὸν καὶ εἰς τὰς δαπάνας τῆς τε ἐπαρχιακῆς καὶ ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ν’ ἀνταποκρίνηται ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας παρέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ προϋπολογισμός. Νομίζω ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς δημιουργηθείσης ἐπερωτήσεως, ἐὰν ἐγένετο κακὴ χρῆσις τῶν ὑπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ παραχωρηθεισῶν εἰς αὐτὸν πιστώσεων, ἢ ἐὰν ἐγένετο κακὴ κατανομὴ τῶν πιστώσεων αὐτῶν μεταξὺ τῶν διαφόρων ἑταιρειῶν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Καὶ θὰ περιορίσω τὴν ἀπάντησίν μου κυρίως εἰς τὰ δύο ταῦτα θέματα. Ὅπως γνωρίζετε μέχρι τοῦ ἔτους 1928 τὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶχεν εἰς βάρος του ὁ προϋπολογισμός. Ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους 1928 καὶ ἐντεῦθεν δυνάμει τοῦ νόμου 3406 τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ ἔτους 1927 ἱδρύθησαν τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα καὶ ἐπεβαρύνθησαν μὲ τὴν δαπάνην τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς κατασκευῆς τῶν ὁδῶν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Μέχρι τοῦ ἔτους ἐκείνου, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1920 καὶ ἐντεῦθεν καθ’ ὅλους τοὺς προϋπολογισμοὺς ἔχει δαπανηθῆ συνολικῶς τὸ ποσὸν τῶν 437 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν συντήρησιν ὁδῶν ἐθνικῶν, ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν συγχρόνως διότι ἦτο κοινὴ ἡ δαπάνη συντηρήσεως ἡ ὁποία ἀνεγράφετο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, διότι ὁ προϋπολογισμὸς προὐνόει καὶ διὰ τὰς τρεῖς ταύτας κατηγορίας. Αἱ δαπάναι ἐχωρίσθησαν. Ἐδαπάνησεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους δηλαδὴ τὸ ταμεῖον τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν κατὰ μὲν τὸ ἔτος 1929, 58.461.000. (ἀναγινώσκει). Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας ὡρίσθη διὰ τῶν νόμων 3406 καὶ τοῦ κατόπιν δημοσιευθέντος, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἱ πόροι αὐτοῦ συνίστανται εἰς ἀρωγὴν τὴν ὁποίαν δίδει τὸ ταμεῖον τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς ἀπόδοσιν προσθέτου ποσοστοῦ τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων εἰσπραττομένων καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζουν οἱ νόμοι ἐκεῖνοι ἀποδιδομένων δὲ εἰς τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Καὶ μέχρι μὲν τῶν μέσων τοῦ 1929 οἱ φόροι οὗτοι εἰσπραττόμενοι κατετίθεντο παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, καὶ παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπ’ εὐθείας ἀπεδίδοντο εἰς τὰ ταμεῖα τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας. Ἀπὸ τῶν μέσων δὲ τοῦ ἔτους ἐκείνου ἤρχισαν συνεισπραττόμενα μετὰ τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ παρεδίδοντο εἰς τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Οἱ φόροι αὐτοὶ ἀπεδόθησαν πληρέστατα, καὶ ἀπεδόθησαν ἐπὶ τῇ βάσει ἀκριβῶς τῆς ἀναλογίας τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ νόμος, τουτέστιν οἱ μὲν ἄμεσοι φόροι ἀπεδόθησαν ἀκριβῶς καθ’ ἃ ποσὰ εἰσεπράχθησαν οἱ δὲ ἔμμεσοι φόροι ἀπεδόθησαν ὅπως ὁρίζει ὁ νόμος ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ ἑκάστης περιφερείας. Τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον ἐδέχθη ὁ νόμος εἶναι τοῦτο: τὸ ἐκ τῶν ἐμμέσων φόρων ποσοστὸν ἀποδίδεται εἰς ἕκαστον ταμεῖον ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας τοῦ ταμείου τούτου. Εἶναι νομίζω ὁ δικαιότερος τρόπος διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι εἶναι ἐντελῶς σχετικὸν καὶ ὅτι πράγματι καταβάλλουν περισσοτέρους φόρους ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καὶ καταναλίσκουν τὰ περισσότερα εἴδη. Καὶ εἶναι πολὺ φυσικὸν ὅτι τὰ εἴδη αὐτὰ καταναλίσκονται ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ ἑκάστης περιφερείας. Ἴσως–ἴσως θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νὰ διατυπώσουν παράπονα αἱ μεγάλαι πόλεις, αἱ Ἀθῆναι καὶ ἡ Θεσσαλονίκη διότι εἶναι φυσικὸν ὅτι αἱ μεγάλαι πόλεις καταναλίσκουν καὶ περισσότερα εἴδη, καὶ περισσότερα συνεισφέρουν κατ’ ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Τὸ ἀναφέρω μόνον διὰ νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι βάσιμος ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Βασιλειάδη.

§48Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὶ ποσὸν διετέθη;

§49Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅλον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη ἐκ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ προορισμένου διὰ τὴν ὁδοποιΐαν ἀπεδόθη εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Δὲν γνωρίζω τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη μέχρι τοῦ ἔτους 1929, διότι αὐτὸ εἰσεπράχθη ἀπ’ εὐθείας καὶ κατετέθη εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἀπεδόθη εἰς τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ ἠμποροῦσα νὰ ζητήσω σχετικὰς πληροφορίας. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ. (ἀναγινώσκει). Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία μομφὴ ὅτι δὲν ἐγένετο πλήρης ἡ ἀπόδοσις τῶν εἰσπραχθέντων ποσοστῶν τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων ἢ ἔτι ἡ κατανομὴ δὲν ἐγένετο δικαίως μεταξὺ τῶν διαφόρων ταμείων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Τώρα βεβαίως δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι μὲ τοὺς φόρους αὐτοὺς δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσουν τὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς ὁδικὰς αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰς περιφερείας αὐτῶν. Ἡ σκέψις τῆς ὁποίας ἔκαμε νύξιν ὁ κ. Βασιλειάδης ὅπως καταρτισθῇ κεντρική τις ἐπιτροπὴ ἢ μᾶλλον κεντρικόν τι νομικὸν πρόσωπον ἐν τῇ πρωτευούσῃ, τὸ ὁποῖον δι’ ὑποθηκεύσεως τοῦ προϊόντος τῶν φορολογιῶν τούτων, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνάψῃ ὑπὸ εὐνοϊκοτέρους ὅρους ἕνα μέγα ἐθνικὸν δάνειον καὶ νὰ τὸ κατανείμῃ εἰς τὰ διάφορα ἐπαρχιακὰ ταμεῖα, εἶναι σκέψις ἡ ὁποία μελετᾶται ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἂν καταλήξωμεν εἰς ὡρισμένον ἀποτέλεσμα ἐν συνεργασίᾳ καὶ μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τότε θὰ εἶναι δυνατὸν ἴσως νὰ εἰσηγηθῶμεν ὡρισμένα μέτρα καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας γνωρίζετε ὅτι καὶ ταῦτα ἐκτελοῦνται κατὰ τὰς διατάξεις περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων. Δὲν γνωρίζω ποίας περιπτώσεις εἶχον ὑπ’ ὄψιν οἱ προλαλήσαντες κυρίως δὲ ὁ κ. Βασιλειάδης, δὲν γνωρίζω ποίας ἄλλας περιπτώσεις, ἀλλὰ δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι πραγματικῶς ἐνδέχεται νὰ μὴ ἔγιναν καλῶς αἱ ἐκτελέσεις. Τοῦτο νομίζω ὅτι ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ προσωπικοῦ, διότι εἰς ὅσον μεγαλειτέραν ἔκτασιν ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιΐας τόσον εἶναι ἀνεπαρκὲς τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν διὰ νὰ ἐπιτηρήσῃ τὰ ἐκτελούμενα ἔργα. Εἶμαι συμφωνότατος εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος πρῶτος ἐκ τῶν προλαλησάντων ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἀποφασίζηται ἡ ἐκτέλεσις ὡρισμένων ἔργων, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἐξασφαλισμένη πλήρης ἡ ἀντίστοιχος πίστωσις, διότι ἀναμφισβητήτως καταλήγομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἐκτελῆται μέρος μόνον τοῦ ἔργου καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ περαιτέρω πίστωσις διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔργον αὐτό. Καὶ τὸ ἐκτελεσθὲν μέρος σὺν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου καταστρέφεται. Ἐγὼ ὑπόσχομαι ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶμαι ὑπουργὸς δὲν θὰ ἐγκρίνω τὴν ἐκτέλεσιν ἡμιτελοῦς ἔργου, ἀλλὰ δέον νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ ἀντίστοιχος βεβαίωσις τῶν κ. Βουλευτῶν. Βεβαίωσις ὅτι δὲν θὰ ἀξιοῦν τὴν ἔγκρισιν, τοιούτων ἔργων ἡμιτελῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν πλήρεις καί ἐπαρκεῖς αἱ πιστώσεις αἱ δυνάμεναι νὰ διατεθῶσι.

§50Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀλλὰ νὰ μὴ σταματήσουν ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ ἐκτελέσεις.

§51Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κατ’ ἀνάγκην ὅσον ἀφορᾷ τὴν συντήρησιν αὕτη ἐφ’ ὅσον ἀφορᾷ σπουδαιοτέραν ἐπισκευὴν τῶν κατεστραμμένων ὁδῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται παρὰ διὰ τοῦ μέτρου τῶν ἐργολαβιῶν, διότι ἀφορᾷ ἐκτελέσεις σπουδαιοτάτων ἔργων αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἄλλως παρὰ διὰ τοῦ συστήματος τῶν δημοπρασιῶν ἢ τῶν ἐργολαβιῶν. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον μελετᾷ τὴν κατάρτισιν εἰδικῶν συνεργείων προχείρου ἐπισκευῆς καὶ εὐχαρίστως δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ συνεργεῖα ταῦτα ὄχι μόνον θὰ εἶναι μόνιμα ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτοκινήτων ἐφωδιασμένα, διότι αἱ ἐκτάσεις τῶν ὁδῶν εἶναι μεγάλαι καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ὁδοστάται ὁδοιπορικῶς νὰ φθάνουν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μέρους εἰς τὸ ἄλλο, οὔτε εἶναι δυνατὸν διὰ μικροῦ ἀριθμοῦ συνεργείων νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὴν συντήρησιν ὁλοκλήρου τοῦ μήκους τῶν ὁδῶν. Βεβαίως ἐγένετο καὶ ἡ μελέτη τῆς προμηθείας τοῦ αἰτουμένου ἀριθμοῦ τῶν αὐτοκινήτων ἐλπίζω δὲ ὅτι λίαν συντόμως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσουν τὰ αὐτοκίνητα ταῦτα καὶ νὰ τεθῇ τὸ ἔργον εἰς ἐφαρμογήν.

§52Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς ἓν σημεῖον ἤθελον καὶ πάλιν νὰ διαφωτίσητε τὴν Βουλήν. Τὰ ποσὰ τὰ διατεθειμένα διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ συντήρησιν ὁδῶν κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν εἶναι ἢ ὄχι ἀνώτερα τῶν προηγουμένων διατεθειμένων.

§53Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀναμφισβητήτως ἀνώτερα. Ὁ μέσος ὅρος τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἐγίνετο μέχρι τοῦ 1928 διὰ συντήρησιν Ἐθνικῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν, διότι τότε ἦτο ἑνιαῖον τὸ κονδύλιον, ἀνήρχετο εἰς 55 περίπου ἑκατομμύρια ἐτησίως. Ἀπὸ τοῦ 1928 καὶ ἐντεῦθεν ἐχωρίσθησαν αἱ δαπάναι αὐταί, καὶ διὰ μὲν τὴν συντήρησιν τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ἐδαπανήθησαν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος 58.000.000, κατὰ τὸ δεύτερον 92.000.000 καὶ κατὰ τὸ τρίτον 93.000.000, αἱ δὲ ἐνισχύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας ἀνῆλθον εἰς 15.000.000 τὸ πρῶτον ἔτος, εἰς 18.000.000 τὸ δεύτερον καὶ 25.000.000 τὸ τρίτον ἔτος. Κατὰ δὲ τὰς δύο τριμηνίας τοῦ τρέχοντος ἔτους ηὐξήθησαν πάλιν, τουτέστι κατὰ μέσον ὅρον θὰ ἔχωμεν 45.000.000 διὰ συντήρησιν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν καὶ 90.000.000 δι’ Ἐθνικὴν ὁδοποιΐαν ἤτοι 135.000.000 ἀπέναντι τῶν 55.000 000 τὰ ὁποῖα διετίθεντο πρὸ τοῦ 1928. Ἐλησμόνησα νὰ προσθέσω εἰς αὐτὰ καὶ τὴν ἐνίσχυσιν, ἡ ὁποία δίδεται δι’ ἔργα κοινοτικὰ καὶ ἡ ὁποία ἀνήρχετο κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος εἰς 11.000.000.

§54Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς δὲν ἀμφισβητοῦμεν ὅτι τώρα δίδονται περισσότερα. Ἔχομεν ὅμως νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι δὲν νομίζομεν ὅτι τὸ ζήτημα τίθεται εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θέλει νὰ τὸ θέσῃ ὁ κ. ὑπουργός, ἐὰν δηλαδὴ πρὸ τοῦ 1928 διετίθεντο διὰ τὰς ὁδοὺς 55.000.000 καὶ μετὰ τὸ 1928 διατίθενται 90.000.000. Ἡμεῖς λέγομεν ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διετίθεντο κατὰ τὸ 1928 ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ κατασκευὴν καὶ διὰ συντήρησιν δὲν ἔφθανον οὔτε διὰ τὴν συντήρησιν. Καὶ ἐγένετο ἀφ’ ἑνὸς τὸ δάνειον διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ προικοδότησις τοῦ ταμείου διὰ τοῦ δασμοῦ τῆς βενζίνης καὶ τῶν ἄλλων φόρων. Ἡμεῖς ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν συντηρεῖ, καθ’ ὃν τρόπον ὤφειλε, τὰς ὁδοὺς καὶ κατακρατεῖ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ δίδῃ καὶ ὅτι παίρνει τοὺς φόρους τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἀπὸ ἓν εἰδικὸν ταμεῖον, καὶ τοὺς δίδει εἰς τὸ γενικὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα ἐὰν μετὰ τὸ 1928 ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν περισσότερα ἀπὸ ὅτι ἐδαπανῶντο πρὸ τοῦ 1928, διότι καὶ πρὸ τοῦ 1928 τὰ 50.000.000 ἦσαν ἀνεπαρκῆ καὶ τώρα τὰ 90.0000.000 εἶναι πάλιν ἀνεπαρκῆ.

§55Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πάλιν ὁ κ. συνάδελφος ἀνέμιξε δύο ζητήματα, πρῶτον ἐὰν ἐπιχορηγοῦμεν διὰ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δίδωμεν εἰς τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας. Καὶ δεύτερον γενομένης συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ ἀπέδειξα ὅτι κακῶς πιστεύεται παρὰ τινων ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὁ προϋπολογισμός, παίρνει τίποτε ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται τὰ ταμεῖα ὁδοποιΐας. Καὶ πιστεύεται κακῶς, διότι δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ ταμεῖον ὁδοποιΐας ὅλαι αἱ ἐκ τῆς βενζίνης εἰσπράξεις ἀλλ’ ἡ ἀπόδοσις τοῦ κοινοῦ φόρου τῆς βενζίνης. Τὸ πρῶτον ὁ φόρος τῆς βενζίνης ἦτο ἀλλοῦ διατεθειμένος καὶ ὅταν ἐκάμαμεν τὸν νόμον νὰ δώσωμεν τὸν φόρον τῆς βενζίνης, ἐννοῶ τὸν κύριον φόρον τῆς βενζίνης.

§56Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὸ διαφωνοῦμεν.

§57Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λοιπὸν τὸ ταμεῖον ὄχι μόνον τὸ προϊὸν τοῦ κυρίου φόρου τῆς βενζίνης λαμβάνει, ἀλλὰ παρέλειψε τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ ταμεῖον αὐτὸ τῆς ὁδοποιΐας νὰ ἐξυπηρετῇ τὸ ἀναλογοῦν εἰς τὴν ὁδοποιΐαν μέρος τοῦ δανείου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐὰν ἐξελεγχθοῦν οἱ ἑκατέρωθεν λογαριασμοί, θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πιστωτὴς εἶναι τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ὀφειλέτης εἶναι τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας. Τὸ ἄλλο ζήτημα εἶναι ἂν αἱ χορηγούμεναι πιστώσεις καταντοῦν ἐγκληματικαὶ διὰ τὴν ὀλιγάρκειάν των καὶ πρὸς τοῦτο ἀπέδειξα ὅτι σήμερον τὰ διδόμενα ποσὰ εἶναι πολὺ ἀνώτερα ἀπὸ ἄλλοτε διότι εἶναι διπλάσια.

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ παράπονα εἶναι μεγαλείτερα τώρα.

§59Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν γνωρίζω κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα διετίθενται διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν εἶναι μεγαλείτερα ἀπὸ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα διετίθεντο προηγουμένως, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφισβήτησις ὅτι τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα διαθέτει ὁ προϋπολογισμὸς διὰ τὴν συντήρησιν τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν ὅπως καὶ διὰ τὴν συντήρησιν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν δὲν εἶναι ἐπαρκῆ. Διότι ἔχομεν 3168 χιλιομέτρων ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην συντηρήσεως καὶ 5500 χιλιομέτρων Ἐθνικῶν ὁδῶν αἱ ὁποῖαι ἐπίσης ἔχουν ἀνάγκην συντηρήσεως, ὥστε τὸ σύνολον μήκους τῶν ὁδῶν ὑπερβαίνει τὰς 9 χιλ. χιλιομ. καὶ τοῦτο ἀντιστοιχεῖ πρὸς μίαν δαπάνην ἀσφαλῶς περὶ τὰ 900 ἑκατομμύρια.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§61Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία συντήρησις, ἡ ὁποία θὰ ἔφερεν ἀποτελέσματα αἰσθητὰ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν κατοίκων, ἀλλὰ δι’ αὐτὸ θὰ ἀπῃτεῖτο μία δαπάνη 900 ἑκατομμυρίων.

§62Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Ἑπτάνησος ἔχει δρόμους, καὶ διὰ τοὺς δρόμους αὐτοὺς δὲν ἐχάλασεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τίποτε, οἱ δρόμοι αὐτοὶ κατεσκευάσθησαν ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐξώδευσεν ἑκατομμύρια λιρῶν. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχουν πλέον δρόμοι εἰς τὴν Ἑπτάνησον κατεστράφησαν ὅλοι, θὰ καταστραφοῦν ἀκόμη περισσότερον καὶ χάνονται Ἐθνικὰ κεφάλαια, διότι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα διατίθενται πρὸς συντήρησιν δὲν ἀρκοῦν. Ἐχειροτέρευσε δὲ ἡ κατάστασις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ὅταν ἤρχισε νὰ γίνεται μία περίεργος κατανομὴ τοῦ χρήματος, τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τοὺς δρόμους τοῦ Κράτους. Ἄλλοτε ἐγίνετο ἡ κατανομὴ ἀναλόγως τῶν ὑπαρχόντων δρόμων· τὶ γίνεται τώρα; τὸ ποσοστὸν δὲν δίδεται διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν, ἀλλὰ δίδεται δι’ ἐκείνας τὰς ὁδοὺς διὰ τὰς ὁποίας ἔχει γίνει μελέτη. Καὶ οὕτω οὐδεὶς δρόμος συντηρεῖται.

§63Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ κατανομὴ διὰ τὴν ὁποίαν προέβλεψαν οἱ νεώτεροι νόμοι τῶν ταμείων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας στηρίζεται ἐπὶ πολὺ ὑγιοῦς βάσεως. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἄλλως τε εἶναι ζήτημα διαχειρίσεως ὑπὸ τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Ἐὰν τὸ ταμεῖον νομίζῃ ὅτι συγκοινωνιακοὶ λόγοι τοπικοί, ἐπιβάλλουν τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς μικρᾶς ὁδοῦ ἀντὶ συντηρήσεως τῶν πολλῶν, δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο, εἶναι δικαίωμά του νὰ τὸ πράξῃ.

§64Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει, ὅτι σήμερον δαπανῶνται περισσότερα διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν, πῶς συμβαίνει ἡ σημερινὴ κατάστασις τῶν παλαιῶν δρόμων νὰ εἶναι πολὺ χειροτέρα ἀπὸ ὅτι ἦτο ἡ κατάστασις εἰς τὸ 1917;

§65Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅσον περνοῦν τὰ χρόνια κ. συνάδελφε...

§66Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀκριβῶς σᾶς τὸ λέγω αὐτὸ, διότι δὲν εἶναι δικαιολογημένον τὸ ὅτι διατίθενται περισσότερα ἀπὸ τὸ 1917. Ἐκτὸς τοῦ ἄλλου γεγονότος, ὅτι αἱ ἀνάγκαι τοῦ προϋπολογισμοῦ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦσαν πολὺ διάφοροι ἀπὸ τὰς σημερινὰς ἀνάγκας.

§67Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἐδόθη ὡς ἀπάντησις τὸ ὅτι τὰ σημερινὰ διατιθέμενα διὰ τὴν συντήρησιν εἶναι περισσότερα ἀπὸ τὸ 1917, ἀλλὰ ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει διατίθεται, ὅτι δύναται νὰ διαθέσῃ σχετικῶς ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών του ὁ προϋπολογισμός.

§68Κ. ΒΙΔΑΛΗΣ. Εἰς ποῖον ποσὸν προϋπολογίζεται ἡ συντήρησις τῶν ὑπαρχουσῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν;

§69Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Συντήρησις ἡ ὁποία θὰ ἐπανέφερεν αὐτὰς εἰς μίαν κατάστασιν καλήν, τοιαύτην, ὥστε νὰ γίνεται ἀντιληπτὸν ἀπὸ τὸν κόσμον ὅτι εἶναι αἱ ὁδοὶ αὐταὶ ἀνθρώπινοι. Θὰ ἀπήτει μέσην δαπάνην 100 χιλ. δραχ. κατὰ χιλιόμετρον καὶ ἐπειδὴ ἔχομεν σύνολον 1.000 χιλ. ἐπαρχιακὰς Ἐθνικὰς ὁδούς, θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην τοῦ ποσοῦ τῶν 900 ἑκατομμυρίων. Τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ διὰ τῶν κατ’ ἔτος ἀναγραφομένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Καὶ εἶναι ἀντικείμενον σκέψεως τὸ ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς παγιοποιήσεως μέρους τῶν κατ’ ἔτος ἀναγραφομένων πιστώσεων καὶ τῆς παγιοποιήσεως τῆς ἀποδόσεως τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, νὰ συναφθῇ ἕνα μεγάλο δάνειον τὸ ὁποῖον νὰ κατανεμηθῇ ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν αὐτῆς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς διαθέσεως τοῦ δανείου τούτου, εἰς διάστημα δύο ἕως τριῶν ἐτῶν, νὰ ἔχωμεν συντήρησιν ὅλων τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν.

§70Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. ὑπουργὸς θέτει τὸ ζήτημα ἐπὶ πολὺ εὐρυτέρας βάσεως, διότι ἂν πράγματι εἶναι ἀνάγκη νὰ δαπανήσωμεν ἕνα περίπου δισεκατομμύριον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν πρέπει νὰ ἀπελπισθῶμεν.

§71Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ εἶπα τὰ ἑξῆς: Λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῶν ὁδῶν, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνασκευασθοῦν αὗται εἰς βαθμὸν ὥστε νὰ ἔλθουν εἰς καλὴν κατάστασιν, καὶ νὰ ἐξυπηρετοῦν τὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, ἔχουν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς δαπάνης τῶν 900.000.000.

§72Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι εὐρύτερον καὶ ἐπιφυλλασσόμεθα κατὰ τὴν μέλλουσαν συζήτησιν νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς γνώμας μας, διότι νομίζομεν, ὅτι τὸ ὅλον σύστημα τῆς διαχειρίσεως τῶν ὁδῶν χωλαίνει.

§73Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Νὰ ἑνωθοῦν οἱ πόροι εἰς ἕνα ταμεῖον.

§74Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ εἶναι τὸ παλαιὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὡς ἀποτυχὸν καὶ ἀντικατεστάθη μὲ τὸ ἰσχῦον σύστημα.

§75Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ηὐξήθησαν αἱ κατασκευασθεῖσαι ὁδοί, ἀσφαλῶς ηὐξήθησαν καὶ τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως.

§76Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς προκειμένης συζητήσεως, νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει ἀπόψε νὰ τερματισθῇ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Στράτου ἀφορᾷ ἄλλο θέμα.

§77Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας δὲν δύναται νὰ χωρισθῇ ἐκ τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας καὶ ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας. Αὐταὶ ἐξυπηρετοῦνται διὰ τοῦ κοινοῦ μέτρου. Ἑπομένως ἡ ἀνάγκη εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ δι’ ὅλα. Πῶς θὰ κατασκευασθοῦν καὶ πῶς θὰ συντηρηθοῦν καὶ πόσον μέρος τῶν ὁδῶν πρέπει νὰ συντηρηθῇ, ὅλα αὐτὰ συναντῶνται. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ εἶναι παρασκευασμένη νὰ δώσῃ ἐπ’ αὐτοῦ πληροφορίας. Δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον ἐνεγράφη ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Στράτου, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω, καὶ ἂν δὲν ἔχει δοθῇ γενικὸς χαρακτήρ, νὰ δοθῇ τοιοῦτος διότι κ. ὑπουργέ, μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε ἐπιστοποιήθη ὅτι κατασκευάζομεν ὁδοὺς καὶ καταστρέφομεν τὰς ἤδη ὑπαρχούσας, διότι, ὡς ἔχω πληροφορηθῆ ἔχομεν κάμει 5.012 χιλιόμετρα ὁδῶν καὶ ἀπαιτεῖται νὰ κατασκευάζωμεν κάθε τόσον, διὰ νὰ ἔχωμεν ἐπαρκεῖ συντήρησιν τοὐλάχιστον τὸ ⅛ τῶν ὁδῶν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀνακατασκευάζηται, καὶ θὰ γίνεται τοῦτο συχνά, διότι ἕως ὅτου θὰ κατασκευάζεται αὐτό, θὰ καταστρέφωνται αἱ ἄλλαι. Τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει σοβαρῶς νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, διότι θὰ εἶναι περιττὸν νὰ δαπανῶμεν πρὸς αὔξησιν αὐτοῦ τοῦ δικτύου, διότι ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, μὴ ἐπισκευάζοντες τὰς ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι χρήζουν ἐπισκευῆς, καὶ μὴ ἀνακαινίζοντες τὰς ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι χρήζουν ἀνακαινισμοῦ, θὰ ἔχωμεν πλέον καταστροφὴν τῶν προηγουμένων. Δὲν λύεται λοιπὸν τὸ ζήτημα τοῦτο διὰ τοιαύτης συζητήσεως.

§78Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴμεθα σύμφωνοι.

§79Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις τὴν ὁποίαν ἔχει γράψει ὁ κ. Στράτος, ἔχει γενικὴν καὶ εὐρεῖαν σημασίαν.

§80Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ εὐρυτέρας βάσεως.

§81Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν εἰς τὸ νὰ γενικευθῇ ἡ ἔννοια τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν διότι, ὡς εἶναι διατυπωμένη ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Στράτου, εἶναι καὶ ἐκείνη εἰδική.

§82Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὄχι νὰ συζητηθῇ σήμερον, ἀλλὰ νὰ συνεχισθῇ εἰς ἄλλην ἡμέραν.

§83Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Στράτου.

§84Δ. ΔΙΓΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τότε νὰ ὁρισθῇ μία ἄλλη ἡμέρα, κύριε Πρόεδρε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ἡ Βουλή, νὰ ὁρισθῇ ἡ ἐρχομένη Παρασκευή.

§86Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Συγκοινωνίας νὰ συντάξωσιν ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιβάλλεται ἀνωτέρα ποινὴ εἰς τοὺς ἀπατῶντας τὸ δημόσιον καὶ εἰς τοὺς κατατρώγοντας τὸ χρῆμα τοῦ δημοσίου διὰ τῆς ἐπιπολαίας κατασκευῆς τῶν ὁδῶν, καθὼς καὶ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αἱ ὁποῖαι παραλαμβάνουσιν τοιαύτας ὁδούς, διότι προχθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτε ἡ Κυβέρνησις διέθεσε 400.000 δι’ ἐπισκευὴν ἑνὸς μικροῦ τμήματος τῆς ὁδοῦ καὶ αὐτὰ μὲ τὸν λογαριασμὸν τοῦ καραγκιόζη, ἐφαγώθησαν ὅλα αὐτά. Τὸ ἠξεύρομεν ὅλοι, ἀλλὰ δὲν παρουσιαζόμεθα νὰ συζητήσωμεν σύσσωμοι τὴν ἀγχόνην διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§87Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἔχω νὰ εἴπω δύο μόνον λέξεις διὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι περὶ τοῦ τρόπου τῆς συζητήσεως. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ ζήτημα Συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς εἶναι τόσον εὐρὺ καὶ τόσον ὑπεράνω τῶν κομμάτων, ὥστε θὰ πρυτανεύσῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τὸ πνεῦμα τῆς εὐθετωτέρας καὶ εὐρυτέρας διαθέσεως δαπανῶν ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ἂν κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν τῆς Παρασκευῆς θὰ θιγῇ.

§88Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὄχι διὰ τὴν Παρασκευήν: Δὲν ὡρίσθη ἡ Παρασκευή.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μένει ἄλλη ἡμέρα.

§90Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Θὰ πρέπῃ νὰ προσαφηνισθῇ, κύριε Πρόεδρε ὅτι κατὰ τὴν ὁρισθησομένην ἡμέραν τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία δι’ ἐμὲ εἶναι ἀδιάφορον ἂν εἶναι ἡ Παρασκευὴ ἢ ἄλλη ἡμέρα, θὰ θιγῇ ὁλόκληρον τὸ ζήτημα τῆς Συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς, ὥστε νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν δαπανῶν καὶ τῶν σκοπιμοτέρων κατευθύνσεων, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ τηρήσωμεν εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον. Καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ συγκοινωνιακὴ πολιτικὴ ἔχει τόσας σχέσεις μὲ τὰ φλέγοντα συγκοινωνιακὰ προβλήματα τῆς Χώρας, ὥστε νὰ ἀποτελῇ ἕνα ἐκ τῶν κυριωτέρων ἀξόνων ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στραφῇ ἡ εὐημερία τῆς Χώρας.

§91Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Προτοῦ λάβῃ ἀπόφασιν ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ θέσω, ἐγώ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του ὅπως καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἐδήλωσεν εἰς μίαν τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ καταθέσῃ αὐτὰ καὶ ὅτι πρέπει νὰ μεταβῶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἵνα λάβω γνῶσιν. Τοῦτο πράττω καθ’ ἑκάστην, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω, τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ἡ ὑπηρεσία νὰ καταθέσῃ νὰ τὰ καταθέσῃ ἐγκαίρως καὶ τότε θὰ συζητήσωμεν, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§92Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἐπιθύμουν νὰ εἴμεθα σύμφωνοι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τῆς συζητήσεως καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς γενικῆς συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διότι συμπεριλαμβάνει σιδηροδρόμους καὶ ἄλλα πράγματα.

§93Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ἡ συσχέτισις τῶν δύο ζητημάτων εἶναι ἀναπόδραστος.

§94Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸν ἔλεγχον εἰς τὸ ζήτημα τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, καὶ μόνον εἰς αὐτό.

§95Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ τῆς κατασκευῆς.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄλλο ζήτημα αὐτό. Ἐὰν θέλητε νὰ συζητήσωμεν καὶ διὰ τοὺς σιδηροδρόμους εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἡ προσωπικὴ μου γνώμη εἶναι αὐτὴ διὰ νὰ ἀχθῇ ταχύτερον εἰς ἀποτέλεσμα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἕνα ζήτημα. Δεύτερον θὰ παρακαλέσω ὅπως ὡς ἡμέρα συζητήσεως ὁρισθῇ ἡ Τρίτη μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἐὰν δὲ καταναλώσῃ ὅλην τὴν συνεδρίαν νὰ ὁρισθῇ ἡ Τετάρτη. Δηλαδὴ δὲν ἐχάλασεν ὁ κόσμος ἂν μίαν ἡμέραν νομοθετικῆς ἐργασίας τὴν προορίσωμεν ἐξαιρετικῶς δι’ ἔλεγχον, καὶ τοῦτο διότι νομοθετικὴ ἐργασία δὲν ὑπάρχει τόσον πολὺ, ὥστε νὰ μᾶς ἀσχολῇ ἐξαντλητικῶς καὶ νὰ ἀποροφᾷ ὅλην τὴν συνεδρίαν καὶ τὸ σπουδαιότερον τὸ ζητῶ, διότι ἐπιθυμῶ τὴν παρασκευὴν νὰ προταχθῇ μία ἐπερώτησις τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ὅπως καὶ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ἐνδιαφέρει ἕνα μέγα μέρος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, καθ’ ὅμοιον τρόπον καὶ τὸ καπνικὸν ζήτημα ἐνδιαφέρει ἕνα μέγιστον μέρος αὐτοῦ, καὶ εἶναι κολοσσιαίας σημασίας διὰ τὴν κοινωνικὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ, ἀφοῦ ἐπὶ τόσον καιρὸν παρελκύσθη τὸ ζήτημα, ἀφοῦ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπέβαλεν τὴν ἔκθεσίν της καὶ ἔχει ὡριμάσει πρὸς συζήτησιν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ὁρισθῇ ἡ Τετάρτη διὰ τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας καὶ ἡ Παρασκευὴ διὰ τὸ καπνικὸν ζήτημα.

§97Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ βουλευτὴς ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποβάλλει τὴν σχετικὴν ἐπερώτησιν ἔχει ζητήσει καὶ τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων τὰ ὁποῖα τοῦ εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἀντίληψιν μὲ τὴν ὁποίαν αὐτὸς σκέπτεται νὰ κάμῃ τὴν συζήτησιν καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι σεβαστή. Ἐφόσον λοιπὸν ὁ ἐπιθεωρητὴς ἔχει ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ ταχθῇ ἡ Τετάρτη ἢ οἱαδήποτε ἄλλη ἡμέρα, ἐφόσον καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ παραδώσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ πληροφορήσῃ ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν ἐγκαίρως νὰ παράσχῃ ἡ ὑπηρεσία τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ Καπνικὸν βεβαίως εἶναι καὶ αὐτὸ λίαν ἐνδιαφέρον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν διὰ τὴν δευτέραν ταύτην ἐπερώτησιν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§98Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν Τρίτην τὸ Σταφιδικόν, Παρασκευὴν ὁδοποιΐαν καὶ τὴν Δευτέραν τὸ Καπνικόν.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὴν Παρασκευὴν τὸ Καπνικόν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀπεφασίσθη τὴν Παρασκευὴν νὰ συζητηθῇ τὸ Καπνικόν, καὶ τὴν μεταπροσεχῆ Δευτέραν ἡ ὁδοποιΐα.

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συγκατανεύσῃ ὅπως προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος. Ἡ κατάστασις εἰς τὴν Κωπαΐδα εἶναι πολὺ δυσάρεστος. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε κατηρτήσθη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ κοινοβουλευτική, πρὸς μελέτην τοῦ ζητήματος καὶ ὑπόδειξιν τῶν μέτρων πρὸς ἄρσιν τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ συνεστήθη μετέβη ἐπὶ τόπου ἔκαμε τὴν ἔκθεσίν της, καὶ τὰ πράγματα εἶναι ὥριμα πρὸς συζήτησιν. Τὸ ζήτημα δὲν ἐπιδέχεται καμμίαν ἀναβολὴν καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συγκατανεύσῃ νὰ προταχθῇ ἡ σπουδαιοτάτη αὐτὴ ἐπερώτησις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§103Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ νὰ παρεμβάλω ὀλίγας λέξεις, ὡς ἐκ τοῦ ἐπείγοντος τοῦ πράγματος, καὶ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς καταστροφῆς ἥτις ἔλαβε χώραν εἰς τὸ χωρίον τῆς Εὐρυτανίας καὶ τὴν ὁποίαν ἀναγγέλουν ἐπείγοντα τηλεγραφήματα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡμᾶς. Τὸ χωρίον αὐτὸ εἶναι ὀρινότατον, ὁ χειμὼν ἐκεῖ εἶναι δριμύτατος, οἱ κάτοικοι εἶναι πλέον ἢ πτωχοὶ, ὥστε παραμένοντες ἄνευ στέγης καὶ ἄνευ τροφῆς διατρέχουν τὸν ἔσχατον τῶν κινδύνων. Θὰ παρακαλέσω διὰ τοῦτο τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἀποστείλῃ ἕνα γεωλόγον διὰ τὴν μελέτην τοῦ ἐδάφους, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἀποστολὴν ἐκεῖ σκηνῶν καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διαθέσῃ ἐπαρκεῖς πιστώσεις διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν κατοίκων καὶ νὰ μὴ φανῇ φειδωλὸς, διότι πρόκειται περὶ κινδύνου ἐσχάτου. Ἡ ἔντασις τῆς καταστροφῆς εἶναι τοιαύτη ὥστε πράγματι οἱ κάτοικοι νὰ διατρέχουν τὸν ἔσχατον τῶν κινδύνων. Σᾶς παρακαλῶ νὰ διαθέσητε ὅλας τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις καὶ αὐτὸ προσωρινῶς, διότι ἐλπίζω, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ μίαν ἀσφαλεστέραν ὁριστικὴν ἐγκατάστασιν. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἀποστολὴν σκηνῶν.

§104Γ. ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύστασις σας, κ. ἀρχηγὲ τῶν Προοδευτικῶν, καὶ θὰ τὰς ἀποστείλω ἐγκαίρως.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§106Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, προτοῦ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐνόμισα ἐπιβεβλημένον, ὅπως, πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῶν πορισμάτων τῆς εἰδικῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπαναφέρω καὶ πάλιν πρὸς συζήτησιν τὸ Κωπαϊδικὸν ζήτημα. Ἡ ἔρευνα τοῦ ζητήματος μᾶς ἔπεισεν ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἑταιρείας εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος νὰ ἀποδοθῇ ἡ συνέχισις τῆς παρατηρουμένης ἀπεργίας. Γεγονότα ἀλλεπάλληλα μᾶς ἔπεισαν ὅτι ἡ ἑταιρεία προωθεῖ τοὺς καλλιεργητὰς εἰς τὴν συνέχισιν τῆς ἀπεργίας, λαμβάνει δὲ ὡρισμένα μέτρα πρωτοφανῆ τουλάχιστον διὰ μίαν ξένην ἑταιρείαν. Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας εἶχε πληροφορηθεῖ ἀπὸ καιροῦ ὅτι ἡ ἑταιρεία τῆς Κωπαΐδος διέταξε τὴν διακοπὴν τοῦ ὕδατος εἰς τρεῖς ὁλοκλήρους συνοικισμοὺς οἵτινες στεροῦνται παντελῶς ὕδατος. Ἠναγκάσθη τότε τὸ ὑπουργεῖον ν’ ἀποστείλῃ ἐπὶ τόπου εἰδικὸν ὑπάλληλον ἐπιφορτισμένον μὲ τὴν ἔρευναν τοῦ ζητήματος. Ὁ ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ὑπέβαλε τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνταπήντησεν ἡ ἑταιρεία. Ἀλλ’ ὅταν ἐγνώθη ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον ἡ ἀπάντησις τῆς ἑταιρείας τότε δι’ ἑτέρας τοιαύτης ὁ ὑπάλληλος ἐπέμεινε προκειμένου περὶ τοῦ πιεστικοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον ἡ ἑταιρεία ἐφήρμοσε ὡς πρὸς τοὺς κατοίκους τῆς Τοπόλιας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ μέτρου τούτου τοῦ πρωτοφανοῦς, ἡ ἑταιρεία ἔλαβε καὶ μίαν ἄλλην ἀπόφασιν. Ἐξέδωκε καὶ διένειμεν ἐγκυκλίους διὰ τῶν ὁποίων προσεκάλει πάντα καλλιεργητὴν γῆς ὅπως μεταβῇ εἰς τὴν Κωπαΐδα καὶ ἀναλάβῃ, ἀποδεχόμενος τοὺς ὅρους τῆς ἑταιρείας νὰ καλλιεργήσῃ τὸ Κωπαϊδικὸν πεδίον. Φαντάζεσθε ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο ἡ ἑταιρεία......

§107Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποίας ἡμερομηνίας εἶναι;

§108Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Εἶναι τῆς 20–2–31. Φαντάζεσθε ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο ἡ ἑταιρεία, παρὰ νὰ προκαλῇ ἕνα ἐμφύλιον πόλεμον μεταξὺ ἀγροτῶν καὶ νὰ θέτῃ ἐν κινδύνῳ αὐτὴν ταύτην τὴν κοινωνικὴν γαλήνην τοῦ τόπου. Εἶναι δὲ προφανὲς τὸ πρᾶγμα τοῦτο, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα πρὸ ἑταιρείας ἡ ὁποία ἔρχεται νὰ ὠθήσῃ ἐναντίον ἀγροτῶν ἄλλους ἀδελφοὺς ἀγρότας. Ὁ τρίτος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἠναγκάσθην νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, εἶναι, διότι δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις, καίτοι ἐγκαίρως ἔλαβε γνῶσιν τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς ὅσον ἀφορᾷ τὴν προσωρινὴν λύσιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, οὐδὲν μέτρον ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ προκειμένου ἀκριβῶς περὶ διακανονισμοῦ τοῦ ζητήματος τούτου. Θὰ ἐνθυμεῖται ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ὅτι κατὰ τὰ μέσα Δεκεμβρίου συνέστη εἰδικὴ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας ὁ κύριος σκοπὸς ἦτο νὰ εἰσηγηθῇ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέσα πρὸς τακτοποίησιν τῆς καταστάσεως ἐν Κωπαΐδι. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸ πάσης ἐνεργείας, ἐφ’ ὅσον εὑρέθη καὶ πρὸ ὡρισμένων προτάσεων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς καλλιεργητάς, ἐθεώρησεν ὑποχρέωσίν της, διὰ νὰ εὑρεθῇ πρὸ μιᾶς καταστάσεως ψυχραίμου, νὰ κάμῃ ἕνα σχετικὸν τηλεγράφημα πρὸς τοὺς καλλιεργητὰς καὶ νὰ ζητήσῃ παρ’ αὐτῶν νὰ γίνουν ἀποδεκτοὶ οἱ ὅροι οἱ προτεινόμενοι ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν ριζικῆς λύσεως τοῦ ζητήματος. Μετὰ τὴν ἀποστολὴν τοῦ τηλεγραφήματος καὶ τὴν ἐμμονὴν τῶν καλλιεργητῶν εἰς προτάσεις διαφόρους ἀπὸ τὰς προτάσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ὑποχρέωσίν της νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ αἴτια τῆς ἐμμονῆς ταύτης. Ἡ ἔρευνα ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους αὐτῆς διεπίστωσεν ὅτι, ὅπως καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἦσαν πολὺ κατώτερα τῆς πραγματικότητος. Ἡ κατάστασις ἐν Κωπαΐδι ἦτο πολὺ χειροτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν περιέγραψαν οἱ βουλευταὶ οἱ ὁμιλήσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἡ ἐπιτροπὴ μεταβαίνουσα εἰς τὴν Κωπαΐδα ἐπιστοποίησεν ὅτι καταβάλλουν οἱ καλλιεργηταὶ δύο γαιόμορα. Διεπίστωσεν διακοπὴν τοῦ ὕδατος Τοπόλιας, διεπίστωσεν ὅτι ὅταν ἔγιναν πλημμύραι, ἡ ἑταιρεία δὲν εἶχεν οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἀποζημιώσεως τῶν καλλιεργητῶν, καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ ἀλλὰ καὶ οἱ ἴδιοι οἱ καλλιεργηταὶ ἦσαν ὑποχρεωμένοι πρὸς καταβολὴν γαιομόρων. Ἐξητάσθησαν κατόπιν τὰ φερόμενα ὡς χρέη τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὴν ἑταιρείαν καὶ διεπιστώθη ἀπὸ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κ. κ. βουλευτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι 1) ὀφείλονται χρέη κακῶς χρεωθέντα ἀπὸ τὰς ἑξῆς αἰτίας: Πρῶτον ἀπὸ χορηγηθέντα εἰς τοὺς καλλιεργητὰς κατεστραμμένον σπόρον....(ἀναγινώσκει). Αὐτὴ ἦτο ἡ διαπίστωσις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς. Παραλλήλως ὅμως πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, εἶχε τὸ Γεωργικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀττικοβοιωτίας ἐν τῷ μεταξὺ σχηματίσει καὶ μίαν ἐπιτροπήν, μεταξὺ τῆς ὁποίας συμπεριλαμβάνονται καὶ ἀρκετοὶ γεωπόνοι καὶ εἰδικοὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἡ ἔκθεσις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ ἐν λόγῳ ἐπιστημονικὴ ἐπιτροπὴ ἀναλαμβάνει ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ κατάστασις ἐν Κωπαΐδι ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἦτο ἀδύνατον τότε νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας οἱ ὅροι οἱ ὁποῖοι ἀναγράφονται εἰς τὰ συμβόλαια ἢ οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους ὑπέδειξεν αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις. Εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἔκθεσιν, τῆς ὁποίας θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ διαβάσω μερικὰ ἀποσπάσματα ἀναφέρονται πράγματα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι παρέχουν μίαν σαφῆ ἰδέαν τῆς καταστάσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει τὰ ἑξῆς: «Τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἄλλωστε τὸ ἐπιστοποιήσαμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἀπὸ τὰ βιβλιάρια τῆς ἀποδόσεως, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐξηλεγμένα ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν ἑταιρείαν. Ὑπάρχουν ὡρισμένα ἀκριβῶς χωρία εἰς τὰ ὁποῖα ἐσημειώθη ἡ ἀπόδοσις καὶ μέχρι 40–30 ὀκάδας κατὰ στρέμμα...» (ἀναγινώσκει). Αὐταί, κύριοι, εἶναι αἱ γενικαὶ γραμμαὶ τὰς ὁποίας ἀκολουθεῖ ἡ ἐπιστημονικὴ ἐπιτροπὴ ὅσον ἀφορᾷ τὸ καλλιεργητικὸν ἀκριβῶς ζήτημα. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πρόσωπα ἄσχετα μὲ τὴν εἰδικότητα αὐτήν, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζω πῶς ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἐπιτροπήν, ἀλλὰ μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ ἀρκετὰ ἐπὶ τῆς εἰδικότητος τῶν ὁποίων φαντάζομαι ὅτι δὲν χωρεῖ καμμία ἀμφισβήτησις.

§109Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτὰ τὰ ἄλλα γνωμοδοτοῦσι.

§110Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει συζητοῦμεν διὰ τὰς γνώμας τῶν γεωργικῶν. Μετὰ τὰς τοιαύτας διαπιστώσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἐπιστροφὴν αὐτῆς, τὰ μέλη της ἐθεώρησαν ὑποχρέωσιν ὅπως καταλήξουν εἰς ὡρισμένας ἀκριβῶς προτάσεις τῶν ὁποίων ἡ ἀποδοχὴ καὶ ἐκ μέρους τῶν καλλιεργητῶν ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας ἐνομίζαμεν ὅτι ἦτο ἀπαραίτητος ἐὰν ὄντως ἠθέλαμε νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς εἰς τοὺς ἀγρότας τῆς Κωπαΐδος. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ μετὰ τὴν γενομένην ἔρευναν συνώψισε τὰς προτάσεις εἰς τὰ ἑξῆς: Πρῶτον: «οὐδεμία παρὰ τῆς ἑταιρείας εἴσπραξις χρήσεως παρελθουσῶν ἐσοδειῶν...» (ἀναγινώσκει) Αὐταὶ ἦσαν αἱ προτάσεις αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν ἐκ μέρους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς τὴν ἑταιρείαν. Δυστυχῶς...

§111Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πάντοτε διὰ τὴν προσωρινὴν λύσιν.

§112Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ εἶπον ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτό. Αὐταὶ ἦσαν αἱ προτάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ...

§113Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς ἐξερχομένης τῶν τακτικῶν ἔργων της, ὡς παρετηρήθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ.

§114Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δηλαδὴ διαφωνοῦντος ὑμῶν.

§115Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ συμφωνήσαντος ὑμῶν ὅτι ἦτο παρεκτροπή.

§116Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Μάλιστα.

§117Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐπικαλοῦμαι ἐν τῷ μεταξὺ τὴν γνώμην τοῦ προεδρεύοντος αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς Βουλῆς κ. Κυρέλλου.

§118Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. (Προεδρεύων). Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ἀφοῦ προκαλοῦμαι, ὅτι ἡ μόνη ἀντίρρησις ὡς πρὸς τὴν προσπάθειαν καὶ ὡς πρὸς τὴν κοινωνικὴν προσπάθειαν ποὺ ἔκαμεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν συνεννόησιν, ἡ μόνη ἀντίρρησις προεκλήθη ἀπὸ σᾶς.

§119Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ὡμολογήθη καὶ ἀπὸ σᾶς ὅτι ἦτο παρεκτροπή καὶ ἐδικαιολογήθη ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ πάντως δὲν ἦτο ἐντὸς τῶν καθηκόντων καὶ τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐπιτροπῆς. Ἦτο βεβαίως μία παρεκτροπὴ δικαιολογουμένη ἐκ τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ πάντως παρεκτροπή.

§120Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. (Προεδρεύων). Τοὐναντίον.

§121Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ διὰ τοῦτο οὔτε ὑμεῖς ἔπρεπε νὰ εἶσθε Πρόεδρος οὔτε ὁ ρήτωρ νὰ ρητορεύῃ διότι εἶναι εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία δὲν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἀκόμη, καὶ ἑπομένως ἡ ἐπερώτησις εἶναι ἄτακτος, εἶναι ἐπερώτησις ἡ ὁποία δὲν εἶναι κανονική.

§122Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ (Προεδρεύων). Κατόπιν τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐγκαταλείψω τὴν ἕδραν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ καταλάβῃ αὐτήν. (Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τῆς Βουλῆς ὁ Πρόεδρος κ. Σοφούλης).

§123Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπανέρχεσθε ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐθεώρησα λῆξαν ἀπὸ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλυσα τὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰς γνώμας μου. Ἐθίξατε τὸ ζήτημα κατά πόσον ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε δικαίωμα ὑποβολῆς προσωρινῆς λύσεως. Σᾶς ἔφερα ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τὸ σχετικὸν πρακτικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρετο ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: Ἡ Βουλὴ συνιστᾷ συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 55 τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν...» (ἀναγινώσκει). Καὶ σᾶς ἠρώτησα: εἰς μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν δὲν περιλαμβάνεται καὶ ἡ προσωρινὴ λύσις τοῦ Κωπαϊκοῦ ζητήματος; Καὶ ὄχι μόνον αὐτό. Μοῦ λέτε: πῶς ὁ κ. Μπακάλμπασης ἀγορεύει ἐπὶ ζητήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶναι εἰσηγητὴς ἐφόσον δὲν ἔφερεν ἀκόμη τὴν σχετικὴν εἰσήγησιν; Γνωρίζετε καλλίτερον παντὸς ἄλλου ὅτι ἡ εἰσήγησις ἀφορᾷ τὴν ὁριστικὴν λύσιν προκειμένου δὲ περὶ τῆς προσωρινῆς λύσεως ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον της, διότι συνῆλθεν, ἔλαβεν ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐν τῷ μεταξὺ ἐκοινοποίησεν εἰς τὴν ἑταιρείαν, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας παραστὰς κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίαν ἐπληροφόρησε τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι ἔλαβεν ἀμέσως γνῶσιν τῶν σχετικῶν προτάσεων εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσε πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀντίγραφον ὅλων τῶν διατυπώσεων καὶ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἐνῷ κατ’ οὐσίαν, διότι ἔλειπεν ἐξ Ἀθηνῶν ἡ γραμματεία τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀνεκοίνωσε ταὐτοχρόνως τὰς προτάσεις καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εὐτυχῶς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἦτο ἐνημερωμένον ἐπ’ αὐτοῦ.

§124Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἔλαβον τὴν εὐχαρίστησιν νὰ συνομιλήσω μὲ τὴν ἐπιτροπήν, καὶ εἶπον τότε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν: Περί τινος θέλετε νὰ ἐξηγηθῶ ἐνώπιόν σας.; Ἔχετε ἀμφιβολίας τινὰς περὶ τῆς διαθέσεως τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἔχετε νὰ μοῦ εἴπητε τι σχετικὸν μὲ τὴν ἰδικήν σας ἔκθεσιν; Μοῦ ἀπήντησεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι παρουσιάζει μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶπον τότε: νομίζετε ὅτι μπορεῖτε νὰ συζητήσετε ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἡ ὁποία λέγει ἂν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὰς προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς ὅταν αὐτὰς τὰς προτάσεις δὲν τὰς ἔχω ὑπ’ ὄψιν; Τότε ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπὴ μοῦ εἶπεν: ἄν δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὰς προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς, ἀναβάλλομεν τὴν ἐπερώτησίν μας. Ἔμενον μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ γίνῃ οὕτω. Εἶπον ὅμως ὅτι ἔλαβον γνῶσιν μερικῶν ὅρων παρὰ τῆς ἑταιρείας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω τὴν ἑταιρείαν ἐφόσον ἔχω ὁλόκληρον τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Λοιπὸν ἔμεινα μὲ αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε χθὲς ὅτι θὰ συζητήσωμεν, τοῦ εἶπον νὰ συζητήσωμεν, ἀλλὰ νὰ λάβω τὴν ἔκθεσιν. Γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδεχθῶ εἶναι ἡ ἑξῆς: τὸ τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ συζήτησις ἐδῶ μέχρι τῆς ἡμέρας ταύτης. Διὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συζητήσωμεν ἀφοῦ ὑποβληθῇ καὶ ἴδω τὶ λέγει.

§125Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἰμπορεῖ ἡ ἐπερώτησις νὰ περιορισθῇ ὡς σεῖς θέλετε. Λέγω τὸ ἑξῆς: μετὰ τὴν ἀποδοχὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως συνεστήθη μιὰ ἐπιτροπὴ διὰ νὰ προτείνῃ μέτρα πρὸς ἄρσιν τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως καὶ ριζικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας ὅτι μετέβη ἐπὶ τόπου ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὑπέβαλε τὸ πόρισμά της καὶ τὸ ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν ἑταιρείαν, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἐπιτροπὴ συνεφώνησεν ἀναμφισβητήτως ὅτι πρέπει οἱ πιστωτικοὶ ὅροι νὰ εἶναι α. β, γ. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσωρινὴ κατάστασις, λοιπὸν πληροφοροῦμαι ὅτι αὐτοὶ οἱ ὅροι δηλαδὴ τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς ὑπεβλήθη εἰς τὴν ἑταιρείαν ὁ πρόεδρος ὅμως τῆς ἐπιτροπῆς κακῶς ποιῶν δὲν προέβλεψε νὰ κοινοποιηθῇ τὸ πόρισμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ πρόεδρος νομίζων ὅτι δὲν ἦτο ἐπάναγκες νὰ ποινοποιηθῇ τὸ πόρισμα αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀνεχώρησεν, ἀνεχώρησαν καὶ τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἐνόμισαν ὅτι ἐκοινοποιήθη καὶ ἔμειναν μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὑπεβλήθη ἡ ἐπερώτησις. Ἐπληροφορήθην χθὲς ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπισήμως δὲν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα, ἀλλὰ ἐξ ἄλλου σήμερον πληροφοροῦμαι ὅτι ἔλαβε γνῶσιν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος. Τώρα δὲν νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ δικαιολογίαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν ἐγένετο ἐπίσημος κοινοποίησις τοῦ πορίσματος διότι τὰ πράγματα εἶναι τόσον σοβαρὰ καὶ ἡ κατάστασις τόσον ἔκρυθμος ὥστε εἶναι ἀξία ἐλέγχου ἡ Κυβέρνησις διότι δὲν ἐφρόντισεν αὕτη νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ πορίσματος τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ πλειοψηφία τῶν μελῶν τῆς ὁποίας ἀποτελεῖται ἀπὸ φίλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔχουν γνῶσιν ποῖον εἶναι τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Κυρέλλος μάλιστα ἔγραψε καὶ ἄρθρα εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους καὶ ὑπέδειξε τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ πλειοψηφία τῆς ὁποίας εἶναι φίλοι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄξιοι ὅλης τῆς ἐμπιστοσύνης. Λοιπὸν δὲν δικαιολογεῖται ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ ὅτι δὲν ἔλαβεν ἐπίσημον γνῶσιν. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νομίζῃ ὅτι σήμερον δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ θέματος, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκον του μετὰ τὴν ἐπιτόπιον ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος καὶ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, ἐὰν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν εἰμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ σήμερον τότε ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Τρίτην μὲ τὴν πρόσθετον παράκλησιν συγχρόνως ὅπως παρίσταται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος διεχειρίσθη κάπως περισσότερον τὸ ζήτημα καὶ ὁ ὁποῖος ἐξεδήλωσε κατὰ τὸ παρελθὸν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ παρίσταται κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν ὅπως τὴν Τρίτην γίνῃ ἀνυπερθέτως ἡ συζήτησις, καταναλισκομένης τῆς συνεδριάσεως εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος καὶ κατόπιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ. Θέλω νὰ εἴπω, τέλος, εἰς τὸν κ. Κουλουμβάκην, ὅτι ἡ συμμετοχὴ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν δὲν ἐμποδίζει νὰ ἐλέγξουν τὴν Κυβέρνησιν.

§126Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος ποσῶς νὰ ἀντιδράσω ἐπὶ τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, διότι γνωρίζω πόσον ἐνδιαφέρει αὐτὸ τοὺς παραγωγούς. Εἶναι ἀληθῶς ζήτημα σπουδαιότατον καὶ τοῦ ὁποίου ἡ λύσις ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωρινὸν μέτρον εἶναι ἀρκετὰ ἐπείγουσα, διότι ἤδη ἐχάθη ἡ χειμερινὴ σπορὰ καὶ ἤδη θὰ εἶναι κίνδυνος, ἂν παραταθῇ ἡ κατάστασις, νὰ χαθῇ καὶ ἡ θερινή. Διὰ τοῦτο εὑρίσκω ἀληθῶς ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶ δι’ ἀταξίαν τινὰ σχετικὴν ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν μόνον, ἀλλ’ ἀφορᾷ πρὸ παντὸς τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ μετὰ μακρὰς συζητήσεις τὰς ὁποίας πάντως ἐνθυμεῖσθε κατέληξεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα: νὰ ὁρίσῃ μίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία θὰ ἔδιδε μίαν λύσιν τόσον διὰ τὸ τρέχον ἔτος, προσωρινὴν ὅσον καὶ διὰ τὴν ὁριστικὴν λύσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐφ’ ὅσον θὰ ἔκαμνε χρῆσιν ὤφειλε νὰ παρουσιάσῃ τὴν ἔκθεσίν της προφανῶς εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα εἶναι ἐν ἐπιγνώσει ἤδη ἡ Βουλὴ τί ἔκαμε καὶ τί δύναται νὰ γίνῃ καὶ νὰ εἶναι καὶ αὐτὴ εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους ἂν δὲν ἔκαμε τίποτε ἢ νὰ εὕρῃ ποία λύσις πρέπει νὰ δοθῇ. Ἀλλ’ ἤδη ἀνέγνωσεν ὁ κ. συνάδελφος τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ μοῦ τὴν δώσῃ διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν προτοῦ γίνῃ ἡ συζήτησις. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα πάντως θὰ συζητηθῇ τὴν Τρίτην. Πρέπει λοιπὸν ἕως τότε νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ὥστε ἐν ἐπιγνώσει ἡ Βουλὴ νὰ δύναται νὰ συζητήσῃ.

§127Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ Κωπαϊδικὸν παρουσιάζεται ὑπὸ δύο μορφάς: τὴν προσωρινὴν καὶ τὴν ὁριστικὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁριστικὴν λύσιν ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ σχετικὴ ἐργασία θὰ ἀργήσῃ. Διὰ τὴν προσωρινὴν λύσιν ἐφαντάσθημεν, τοὐλάχιστον ἐγὼ προσωπικῶς ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ χωριστὴ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μπορούσαμε νὰ κάμωμε ἦτο τὸ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον ἐπήγαμεν καὶ διεπιστώσαμεν τὴν κατάστασιν, οἱ δὲ βουλευταὶ ἦσαν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, ἐφανταζόμεθα, εἴμεθα πλέον ἢ βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ παρέλειπον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ διαφωτίσουν τὴν Κυβέρνησιν, ὡς ἄλλωστε εἶχον καθῆκον. Ἐν τῷ μεταξὺ τὶ ἐκάμαμεν; Ὑπεδείξαμεν ὡρισμένας προτάσεις. Ἄνευ τῆς ἀποδοχῆς τῶν προτάσεων αὐτῶν ἦτο ἀδύνατον ἡ κατάστασις ἐν τῇ Κωπαΐδι νὰ μὴ γεννήσῃ μίαν κατάστασιν ἀρκετὰ ἐπικίνδυνον διὰ τὴν δημοσίαν πλέον τάξιν. Ὅταν ἔρχεται ἡ ἑταιρεία καὶ κόβει τὸ νερὸ καὶ μοιράζει, ὅπως εἶπον εἰς τὴν ἀρχήν, κατὰ χιλιάδας ἐγκυκλίους προσκαλοῦσα τοὺς διαφόρους ἀκτήμονας καλλιεργητὰς νὰ τρέξουν εἰς τὴν Κωπαΐδα, φαντάζεσθε ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα ἡμεῖς νὰ μείνωμεν ἐντελῶς ἀδιάφοροι καὶ νὰ μὴ φέρωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν ἡ ἑταιρεία κόβῃ τὸ νερὸ ὡρισμένων μερῶν διὰ νὰ πιέσῃ τοὺς χωρικοὺς νὰ ὑπογράψουν συμβόλαια νὰ ἀποδεχθοῦν τιμὰς καὶ νὰ ὑπογράψουν γραμμάτια, ἐφανταζόμεθα ὅτι ταῦτα ἦσαν γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ φέρωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ἀδιαφόρως τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐθεωρήσαμεν ὑποχρέωσίν μας ὄχι μόνον νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ προλογίζοντες νὰ ἐξηγήσωμεν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς σχετικῆς ἐκθέσεως ἠναγκάσθημεν νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα. Ἐφοβούμεθα ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μείνῃ ἐντελῶς ἀδιάφορος πρὸ τῶν πιεστικῶν μέτρων καὶ πρὸ τοῦ συστήματος ἑταιρείας ἡ ὁποία θέλει πραγματικῶς νὰ παραταθῇ ἡ ἀπεργία αὐτή, διότι ἐπιζητεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ μεγάλην καλλιέργειαν καὶ νὰ ἐκβάλῃ τοὺς καλλιεργητὰς ὡς ἁπλοὺς μισθωτάς. Αὐτὸ λέγει ὁ Διευθυντὴς τῆς ἑταιρείας εἰς τὸ σχετικὸν σημείωμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ μάλιστα εἶχε καὶ τὴν τόλμην νὰ δημοσιεύσῃ καὶ ἄρθρον εἰς σοβαρὸν περιοδικὸν ὡς ἡ «Ἐργασία». Δυστυχῶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐλήφθη οὐδὲν μέτρον, τὸ ὁποῖον μποροῦσε νὰ καλλιτερεύσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ὅτι προέβη εἰς ὡρισμένας ὑποχωρήσεις καὶ ἔκαμε γνωστὸν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς ὅτι θὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν μὲ 4.000.000. Καὶ ἐπήγαμεν καὶ ἐξητάσαμεν καὶ διεπιστώσαμεν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ μεγάλη θυσία τὴν ὁποίαν κάμνει διὰ τὴν ἔκρυθμον κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ συγκινῇ τὸ σύνολον τῶν Ἑλλήνων, δὲν ὑπερβαίνει τὸ 1.000.000 δραχμῶν.

§128Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χωρὶς νὰ πρόκειται περὶ μομφῆς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Βουλὴ ἐξέλεξε μίαν ἐπιτροπὴν καὶ ἀναμένει φυσικὰ τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἄτακτον, δὲν εἶναι πολὺ εὐλαβὲς πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ ἔρχεται τὸ ζήτημα πρὸς συζήτησιν, πρὶν ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ τὰ πλέον ἐπίλεκτα μέλη τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τὴν ἱκανότητά του ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν εὐλάβειαν μεθ’ ἧς πάντοτε πρὸς τὸ Σῶμα ὁμιλεῖ, ὀφείλει νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἀπόψε δὲν εἶναι ἐν τάξει.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐγγεγραμμένη μία ἐπερώτησις ὀφείλει νὰ συζητηθῇ καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλ’ ὀφείλει νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἀνεξαρτήτως τῶν πορισμάτων, τὰ ὁποῖα μέλλει νὰ ὑποβάλῃ ἡ ὑπέβαλεν ἡ ἐπιτροπή. Καὶ ἀπόκειται μόνον εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας νὰ κρίνουν ἐὰν ὑπάρχουν λόγοι πείθοντες νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως.

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θέλω νὰ εἴπω δύο λόγια κατὰ τῆς ἐπικρίσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο. Ἡ ἐπιτροπὴ συνέστη κατὰ πρότασιν τῆς ἰδίας τῆς Κυβερνήσεως ἐπιθυμούσης νὰ διαφωτισθῇ ἐπὶ ὡρισμένων γεγονότων. Πράγματι ἡ ἐπιτροπὴ μετέβη ἐπὶ τόπου καὶ συνέταξε τὸ πόρισμά της, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐν τῷ μεταξὺ ἀπουσίαζε καὶ τὰ πράγματα ἦσαν ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντα. Τὶ ὤφειλε νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή, νὰ συντάξῃ μίαν μακρὰν ἔκθεσιν καὶ νὰ τὴν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἢ ὤφειλε νὰ καταστήσῃ γνωστὸν τὸ πόρισμά της. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ αὐτὸ ἔκαμεν. Ἐκοινοποίησεν εἰς τὴν ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἦτο ἡ ἀμέσως ἐνδιαφερομένη καὶ φυσικὰ ἔπρεπε νὰ κοινοποιηθῇ τὸ ἴδιον πόρισμα καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δυστυχῶς ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἠμέλησε νὰ κοινοποιήσῃ τὸ πόρισμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ὅμως γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ἐντελῶς γνῶσιν τοῦ πορίσματος αὐτοῦ καὶ ὀφείλει νὰ δώσῃ λόγον, διατὶ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν πολιτικήν της αὐτὸ τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας λέγῃ ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτοῦ σήμερον συζήτησις, τότε ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ τὴν ἐπαναφέρωμεν τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§131Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ἔχομεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν τοῦ πορίσματος τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπειδὴ δὲ συνέπεσε νὰ ἀσθενῇ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὸ κόμμα μας εἰς τὴν ἐπιτροπήν, οὔτε ἰδιαιτέρως ἐλάβομεν γνῶσιν τοῦ πορίσματος τούτου, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τὴν προσωρινὴν λύσιν... Δὲν γνωρίζω ποῖοι λόγοι ἠμπόδισαν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ὑποβάλῃ ταχύτερον τὸ πόρισμά της, ἀλλ’ ὅσον καὶ ἂν δὲν ἔχωμεν γνῶσιν αὐτοῦ, ἐξ ὅσων ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ ὀλίγου, ἐπείσθημεν ὅτι τὰ πορίσματα τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μία διαπίστωσις ἐκείνων τῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν καὶ προηγουμένως εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μάλιστα μία διαπίστωσις, ἡ ὁποία ὑπερβάλλει εἰς σκιαιρότητα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν σχετικῶς εἰς τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ κατάστασις εἰς τὴν Κωπαΐδα εἶναι ἔκρυθμος, οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν, ἐχάθη ἡ μία σπορά, εἶναι κίνδυνος νὰ χαθῇ καὶ ἡ ἄλλη. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ θὰ μποροῦσε νὰ συζητηθῇ πρὶν ἔλθῃ τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πείθει καὶ ἐμὲ νὰ δεχθῶ καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἀναβολήν, νὰ στέρξω εἰς τὴν ἀναβολὴν αὐτὴν τὴν μικρὰν εἶναι ἡ ἀπουσία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς συνεδριάσεις τοιαύτας καὶ θὰ παρακαλέσω βεβαίως νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, ἀλλ’ ὄχι ἐπ’ ἄπειρον, ἐὰν ὄχι τὴν προσεχῆ Δευτέραν, τοὐλάχιστον τὴν Τρίτην.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν μετὰ τὸ ὑπαλληλικόν.

§133Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τὸ Κωπαϊδικὸν συνεζητήθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατὰ τὰ μέσα τοῦ Δεκεμβρίου. Ἔλαβον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἐκείνην συνάδελφοι γνῶσται τῆς καταστάσεως τοῦ τόπου ἐκεῖ, πάντες δὲ ἀνέπτυξαν, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ μία λύσις προσωρινὴ καὶ νὰ εὑρεθῇ ταχέως, διότι ἐξηκολούθει μία ἀπεργία καὶ ἡ ἀπεργία, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐτερματίζετο, ἔθετεν ἀπολύτως ἐν κινδύνῳ τὴν πρώϊμον σποράν. Συνεζητήθη τότε ποία ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ προσωρινὴ λύσις, ὑπῆρχον συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέδειξαν, ὅτι ἐὰν πράγματι ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γνωργίας θὰ ἐπήρχετο λύσις καλή. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν ταύτην περὶ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου δι’ οὓς λόγους ἐξέθεσε κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, ἀλλ’ ἐν ταὐτῷ ἐξέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ἑταιρεία τῆς Κωπαΐδος εἶχεν ὑποβάλει προτάσεις περὶ μειώσεως τῶν μισθωμάτων καὶ ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν ν’ ἀκούσῃ τὰς προτάσεις τῆς ἑταιρείας ἐν παρουσίᾳ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν καλλιεργητῶν καὶ θὰ ἔδιδον ὅλην αὐτὴν τὴν μεσολάβησιν διὰ νὰ εὑρεθῇ μία λύσις ἐξυπηρετοῦσα τὰ συμφέροντα ἀμφοτέρων. Μετὰ τοῦτο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκάλεσε τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν καλλιεργητῶν καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἑταιρείας, ἐγένετο μία συζήτησις μεταξὺ καλλιεργητῶν καὶ ἑταιρείας, ἐκοινοποίησε μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἐκοινοποίησε δὲ ἅμα εἰς τοὺς καλλιεργητάς, ἐπηκολούθησε σειρὰ συνεννοήσεων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπῆρξε κατὰ τὸ στάδιον τοῦτο κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως μία προσωρινὴ λύσις. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς λύσεως ταύτης, ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος νὰ συζητήσῃ μετὰ τῆς Βουλῆς, ἂν πράγματι ἡ λύσις αὕτη εἶναι καλὴ ἢ ὄχι.

§134Λ. ΝΑΚΟΣ. Κατετέθησαν οἱ φάκελλοι;

§135Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅλα τὰ ἔγγραφα εἶναι ἐδῶ.

§136Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὸ πρᾶγμα ἐπείγει. Πρέπει νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν ἡ Κυβέρνησις.

§137Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει λάβει μίαν ἀπόφασιν προσωρινὴν ἐπ’ αὐτῶν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως ταύτης ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος νὰ τὸ πράξῃ τὴν ἑσπέραν ταύτην.

§138Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τίνος ἀποφάσεως λέγετε ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ.

§139Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐπὶ τῆς μεσολαβητικῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν ἐκοινοποίησεν εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκάλεσε τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν καλλιεργητῶν, συνεννοήθη ἀπ’ εὐθείας μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν καλλιεργητῶν, εἰς ἄλλο δὲ δωμάτιον εὑρίσκοντο οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἑταιρείας. Ἐπῆγε καὶ ἠρώτησε τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἑταιρείας καὶ ἐπιστρέψας ἀπήντησεν ὅτι αὐτὰ εἶναι τὰ ὅρια τῆς ὑποχωρήσεως τῆς ἑταιρείας τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐγκρίνει. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν καλλιεργητῶν ἐπεφυλάχθησαν νὰ ἀπαντήσωσι μετὰ μελέτην, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθοῦν αὐτοὺς τοὺς ὅρους. Μετὰ τοῦτο πρὶν ἀπαντήσουν οἱ καλλιεργηταὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔκαμε μίαν τροποποίησιν ἡ ὁποία ἀνεβίβαζε τοὺς ὅρους τῆς μισθώσεως. Διότι δὲν εἶχε γίνει ἐπαρκὴς συνεννόησις μετὰ τῆς ἑταιρείας. Διὰ τῆς συμβιβαστικῆς αὐτῆς λύσεως ἀνελάμβανε τὸ δημόσιον μίαν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώνῃ ἕνα ὡρισμένον ποσόν, τὰ μεταφορικὰ εἰς τὴν ἑταιρείαν, δηλαδὴ ἡ ὑποχρέωσις ἦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου ἀναλαμβάνοντος νὰ ἀποζημιώνῃ τὴν ἑταιρείαν ἐκ μέρους τῶν καλλιεργητῶν. Λοιπὸν οἱ καλλιεργηταὶ παρ’ ὅλας αὐτὰς τὰς θυσίας τοῦ Κράτους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν λύσιν αὐτὴν καὶ ἀπήντησαν ὅτι δὲν τὴν ἀποδέχονται. Κατόπιν ἐπῆγε ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἤδη αὐτὴ λέγει, ὅτι βάσις συζητήσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ἡ συμβιβαστικὴ μεσολάβησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία δὲν ἔφερεν οὐδὲν ἀποτέλεσμα, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ ἰδία Κυβέρνησις εἶπεν ὅτι διὰ νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν ἔχει ἀνάγκην διαφωτίσεως, καὶ δι’ αὐτὸ ἔστειλεν ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ τὰ πράγματα ἐπὶ τοῦ τόπου. Κατὰ συνέπειαν ἡ βάσις δὲν δύναται νὰ εἶναι καμμία ἄλλη, παρὰ τὸ πόρισμα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν λαμβάνει μέτρα πρὸς ἐπιβολὴν αὐτὴ εἶναι βεβαίως ἀξία ἐλέγχου καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν προτάσσει λόγους οἱ ὁποῖοι καθιστοῦν ἀνεφάρμοστον τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς νομίζει ὅτι δὲ δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν σήμερον, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ὑποχρεωμένοι διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους νὰ δεχθῶμεν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§141Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Προσεπάθησα νὰ δώσω πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν ἀκριβεῖς, διὰ νὰ μὴ λέγῃ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως πληροφορίας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἡ μεσολάβησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐγένετο ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τῶν καλλιεργητῶν καὶ τῆς ἑταιρείας, ἐξεδόθη δὲ ἀπόφασις μεσολαβητική. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ Κυβέρνησις ἐμεσολάβησεν εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ εἶπεν εἰς αὐτὴν ἐὰν ἀποδέχηται τοὺς ὅρους αὐτούς. Ἡ ἑταιρεία ἀπήντησε μετὰ μίαν συζήτησιν ὅτι ἀποδέχεται αὐτοὺς, συνήφθη λοιπὸν μία συμφωνία μεταξὺ Κράτους καὶ τῆς ἑταιρείας διὰ τοὺς ὅρους ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι εἶναι κατάλληλοι νὰ ἐξυπηρετήσουν τοὺς καλλιεργητάς. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἔφερε μίαν μείωσιν τῶν μισθωμάτων κατὰ 4.196.000 δραχμῶν. Ἐδῶ ὑπάρχει ἀκριβὴς πληροφορία, ὅτι ἡ μεσολάβησις ἐκείνη ἐπέφερε κέρδος 4.196.000 δραχμῶν Μετὰ τὴν συμφωνίαν ταύτην τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐκοινοποίησε δ’ ἐγκυκλίου του εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τὴν ἀπόφασιν τούτην. Ἡμερομηνία τῆς κοινοποιήσεως εἶναι ἡ 31 Δεκεμβρίου. Σημειώσατε ὅτι ἐν τῇ συμφωνίᾳ ἐκείνῃ τίθεται μία ἡμερομηνία 15 Ἰανουαρίου διὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν. Μετὰ τὴν κοινοποίησιν τῆς ἐγκυκλίου ταύτης οἱ καλλιεργηταὶ ἦλθον εἰς ἐμὲ καὶ μοῦ εἶπον ὅτι δὲν εὑρίσκουν ἱκανοποιητικοὺς τοὺς ὅρους τῆς νέας συμφωνίας καὶ οὔτε θὰ ἦσαν ἱκανοποιητικοὶ ἐὰν τὰ μισθώματα ἠλαττοῦντο διὰ μὲν τὰ δημητριακὰ κατὰ 2% διὰ τὸν ἀραβόσιτον κατὰ 1% καὶ διὰ τὸν βάμβακα κατὰ δύο ὀκάδας. Ταῦτα εἶπον εἰς ἐμὲ οἱ ἴδιοι οἱ καλλιεργηταὶ διὰ τῶν ἀντιπροσώπων των. Ἐγὼ ἀπήντησα ὅτι ἤδη κατηρτίσθη μία συμφωνία μετὰ τῆς ἑταιρείας, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ξαναρχίσωμεν μίαν νέαν συζήτησιν. Θεωρῶ ὅτι εἶναι αἱ μειώσεις αὐταὶ ἀρκετὰ ἐλαφρυντικαὶ ὅτι πρέπει νὰ σπεύσουν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς ἐργασίας των, διότι θὰ τοὺς φύγῃ ἡ ἐποχὴ τῆς καλλιεργείας καὶ ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ λύσουν τὴν ἀπεργίαν.

§142Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ μοῦ ἐπιτρέπετε; Θεωρεῖτε σεῖς αὐτὴν τὴν πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς ὁριστικὴν καὶ δεσμευτικὴν τῆς Κυβερνήσεως; Διότι θὰ σᾶς ἠρώτων, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μοῦ ἀπαντήσητε πρὸς ποῖον σκοπὸν ἀπεστάλη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς προσωρινῆς λύσεως;

§143Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μὰ ἐκεῖ δὲν ἦλθα ἀκόμη. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπήντησα εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως τῶν καλλιεργητῶν δὲν ἔμεινε ἱκανοποιημένη ἐκ τῆς ἀπαντήσεως ταύτης καὶ ὅταν ἐπέστρεψεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ ταξειδίου του ὑπέβαλε τὴν αὐτὴν παράκλησιν, ὅπως ἐλαττωθοῦν τὰ μισθώματα, κατὰ τὸ ποσοστὸν τοῦτο. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὴ δυνάμενος νὰ ρίψῃ τὸ βάρος αὐτῆς τῆς νέας ἐλαττώσεως τῶν μισθωμάτων ἐπὶ τῶν ὤμων τῆς ἑταιρείας ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀπεδέχετο αὐτὴν ἀλλ’ ἐπιθυμῶν ἐξ ἄλλου νὰ ἴδῃ τερματιζομένην τὴν ἀπεργίαν καὶ ἐπανερχομένους τοὺς καλλιεργητὰς εἰς τὰ ἔργα τῆς καλλιεργείας ἀνέλαβε τὸ βάρος τοῦτο ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Κράτους, ἀνέλαβε νὰ μειώσῃ τὰ μισθώματα διὰ τὰ δημητριακὰ κατὰ 2%.

§144Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δηλαδὴ ὅτι ἐζήτησεν ἡ ἐπιτροπὴ συμπληρωματικῶς.

§145Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Μάλιστα. Ἡ νέα αὕτη μείωσις τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέρχεται εἰς 1,295.000 δραχμάς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν νέαν ταύτην μείωσιν τὴν ἐκοινοποίησεν εἰς τοὺς κ. βουλευτὰς διὰ μιᾶς ἐπιστολῆς τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω. (Ἀναγινώσκει) «Θ’ ἀναγνωρίσητε τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν προσωπικῶς κατέβαλα ὅπως πείσω τὴν ἑταιρείαν»..... Ταῦτα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν καλλιεργητῶν τοῦ τόπου. Ἔλεγεν εἰς αὐτοὺς ὅτι ἀνέλαβεν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ κράτους τὴν νέαν ταύτην μείωσιν. Μετὰ τὴν ἐπιστολὴν ταύτην οἱ καλλιεργηταὶ καὶ πάλιν δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀναλάβουν τὰς ἐργασίας αὑτῶν. Ἡ ἡμερομηνία τῆς 15ης Ἰανουαρίου ἔληξεν, οὐχ’ ἧττον ἡ ἑταιρεία διὰ νέας ἐγκυκλίου τῆς 19ης Ἰανουαρίου τὴν ὁποίαν ἐκοινοποίησεν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει) «Παρατείνει μέχρι τῆς 15ης Ἰανουαρίου 1931....ἐν τοσούτῳ καὶ παρὰ τὰς νέας ταύτας παραχωρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν ἡμερομηνίαν τῆς 15ης Ἰανουαρίου οἱ καλλιεργηταὶ καὶ πάλιν δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῶν. Κατόπιν τῶν ἡμερομηνιῶν τούτων αἱ ὁποῖαι παρῆλθον καὶ αἱ ὁποῖαι ἔδιδον τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ εἴπῃ ὅτι οἱ καλλιεργηταὶ δὲν ἠθέλησαν ν’ ἀποδεχθῶσιν οὐδένα ἐκ τῶν ὅρων τούτων τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν ὅπως ἐμφανίζωνται ὡς ὅροι τῆς καλλιεργείας διὰ τὸ μέλλον. Ἀπεφάσισε νὰ μεταβῇ εἰς Κωπαΐδα καὶ ἡ συσταθεῖσα Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Ποῖος ἦτο, κ. βουλευταὶ ὁ σκοπὸς τῆς συσταθείσης ἐπιτροπῆς; Ἡ πρότασις αὐτὴ ἐγένετο ἀπὸ τὸν βουλευτὴν Λεβαδείας κ. Κουτσοπέταλον. Οἱ σκοποὶ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐξετέθησαν ἀπὸ ὅλους τοὺς ὁμιλήσαντας. Ὁ κ. Βασιλειάδης πρῶτος, ὁμιλῶν εἰς τὴν Βουλὴν εἶπεν: (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. βουλευτὴς ὁμιλῶν περὶ τῶν σκοπῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸν κανονισμὸν τοῦ ὁριστικοῦ ζητήματος.....

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν λέγει αὐτὸ ὁ κ. βουλευτής.

§147Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς συζητήσεως ἀποδεικνύεται ὅτι πρόκειται νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος. Διὰ τοῦτο τὸ προσωρινὸν μέτρον εἶχεν ἀφεθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἄν ἡ Βουλὴ εὑρίσκῃ ὅτι ἡ λύσις αὐτὴ ἡ προσωρινὴ ἡ ὁποία ἐδόθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ θὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ δὲν δύναται ποτὲ νὰ διατείνεται κανεὶς, ὅτι ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ περιμένῃ καὶ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ λάβῃ μίαν προσωρινὴν λύσιν, διότι τότε ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐσοδείαν εἰς τὴν τύχην της καθότι δὲν ὑπῆρχε πρὸς τοῦτο καιρός. Ἡμεῖς ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς προτάσεις τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποβάλλει ἡ ἑταιρεία καὶ οἱ καλλιεργηταὶ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξέδωκε μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία εἶναι αὐτὴ ἡ ὁποία ἐκοινοποιήθη εἰς πάντας. Ἄν ἔρχεσθε νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοῦτο, δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τὴν συζήτησιν· ἀλλ’ ἄν ἔρχεσθε νὰ μᾶς εἴπητε διατὶ δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν διὰ τὴν προσωρινὴν λύσιν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ σᾶς εἴπωμεν ὅτι δὲν τὴν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν διότι αὕτη θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν εἰς τὸ μέλλον τακτοποίησιν τῶν ὅρων τῆς μεταξὺ ἑταιρείας καὶ καλλιεργητῶν συμφωνίας. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν εἶπα πρωτήτερα ὅτι ἄν θέλετε νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ μέχρι τοῦδε ἔργου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ μεσολαβητικοῦ μεταξὺ ἑταιρείας καὶ καλλιεργητῶν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ συζητήσῃ. Ἄν θέλετε ὅμως νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῶν μέτρων ὑποδεικνυομένων ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὸν μέλλοντα διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος, τότε δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν μίαν ἄλλην ἡμέραν, ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ποῖα εἶναι τὰ πορίσματα τῆς ἐπιτροπῆς. Διότι ὀφείλει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι εἶναι πολὺ περίεργον αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι δηλαδὴ ὤφειλα νὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μου μερικὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας βουλευταί...

§148Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε...

§149Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνευρίσκω ἐγὼ τοὺς βουλευτὰς διὰ νὰ μανθάνω ποῖα εἶναι τὰ πορίσματα;

§150Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν εἴπατε ὅτι ἐσεῖς ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς δὲν ἐφροντίσατε νὰ μάθετε τὶ ἀπεφάνθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή;

§151Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐὰν ἐγὼ ὁ ὑπουργὸς ὤφειλον νὰ πράξω τοῦτο, ὤφειλεν πολὺ περισσότερον ἡ ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει τῆς ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὴν γνώμην της διὰ τὴν προσωρινὴν λύσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμιζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ φέρῃ ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ ἄν θέλετε σήμερον νὰ συγχέωμεν τὰ ζητήματα καὶ νὰ ἀναμιγνύωμεν ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶναι προσωρινὰ μὲ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ὁριστικὰ αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. (χειροκροτήματα).

§152Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἴπατε ὅτι ἐκάματε μίαν σύμβασιν μὲ τὴν ἑταιρείαν. Αὐτὴ ἡ φρασεολογία ἀποδεικνύει ποῖαι εἶναι αἱ διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θεωρεῖ δηλαδὴ συμφωνίαν μόνον τὴν ἀποδοχὴν τῶν προτάσεων τῆς ἑταιρείας. Ἀλλ’ ἡ συμφωνία ἐκείνη ἀνετράπη ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐκ τῆς μὴ ἀποδοχῆς ὑπὸ τῶν καλλιεργητῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ οὐσιαστικῶς ἀπὸ ἀπόψεως σοβαρότητος καὶ πρακτικότητος ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Κατὰ συνέπειαν ἡ συζήτησις δὲν δύναται νὰ διεξαχθῇ, παρὰ ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῶν πορισμάτων τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡμεῖς βεβαίως θὰ συζητήσωμεν καὶ τὴν μεσολάβησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁπωσδήποτε ἡμεῖς τώρα δεχόμεθα τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως διὰ τὴν Δευτέραν ἢ Τρίτην.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφόσον οἱ ἐπερωτῶντες ὅλοι δὲν δέχονται τὴν ἀναβολὴν, ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ. Θὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§154Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἀπολύτως.

§155Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νὰ γενικευθῇ, κ. Πρόεδρε.

§156Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡμεῖς προτείνομεν νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις δι’ ἄλλην ἡμέραν, διὰ νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπροτάθη καὶ τὸ ἐδέχθη καὶ ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἔρχεται εἷς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δὲν δέχεται τὴν ἀναβολήν.

§158Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν τὴν ἐδέχθην διότι νομίζω ὅτι ἀφοῦ ὡρισμέναι ἐπροτάθησαν αἰτιάσεις εἰς βάρος τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου εἰς βάρος τῆς ἐπιτροπῆς ἢ τῆς Κυβερνήσεως εἰς βάρος τῶν καλλιεργητῶν ἢ τῆς ἑταιρείας, πρέπει νὰ δοθοῦν μερικαὶ πληροφορίαι εἰς τρόπον ὥστε ὁ κ. ὑπουργὸς μέχρι τῆς δευτέρας νὰ εἶναι περισσότερον παρεσκευασμένος.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν γίνεται. Ἢ θὰ γίνῃ σήμερον ἢ θὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν.

§160Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀπορῶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέτε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἀφοῦ ἐξεύρετε ὅτι περὶ αὐτοῦ θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως· ἀλλ’ εἶναι ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως ὅταν λαμβάνουν ὅλοι τὸν λόγον καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις; Ἀναβολὴ θὰ εἴπῃ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις.

§162Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ δεχθῇ νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις.

§163Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν γίνῃ ἀναβολή, δὲν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μπακάλμπασης.

§164Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἄν πρόκειται νὰ ἀναβληθῇ, θὰ ἠθέλαμεν νὰ διανείμωμεν εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς ἔστω καὶ μίαν σύντομον ἔκθεσιν. Δι’ αὐτὸ ἐπειδὴ ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν ἡ διανομή, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀπασχοληθῇ ἔστω καὶ τὴν Τρίτην εἰς ἡμέραν μὴ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν Τρίτην.

§166Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον ἡ δὲ κατάστασις ἐκεῖ εἶναι οἰκτρά.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν μετὰ τὸ ὑπαλληλικὸν ἢ τὴν Τρίτην. Ἡ συζήτησις θεωρεῖται περαιωθεῖσα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 5)20 Μαΐου 1926 περὶ δικηγόρων, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 4817 περὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς». (ψηφίζεται τὸ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1929 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ αὐξήσεως τοῦ ἐν ἄρθρῳ 1 τῆς ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1929 συμβάσεως ὁριζομένου ποσοῦ διὰ τὴν ἀξίαν τῆς διατεθησομένης ἐπὶ πιστώσει σπορᾶς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως προσυμφώνου μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους περὶ πενταετοῦς μισθώσεως τοῦ ἐν Σιθωνίᾳ Μετοχίου Παρθενὼν ἢ Μπαλαμπᾶν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 28 Ἰουνίου 1930 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ συγκεντρώσεως καὶ διαθέσεως διὰ σπορὰν ποικιλιῶν τινων σίτου καὶ κριθῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1929 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περὶ ἀγορᾶς καὶ διαθέσεως ὑπὸ τῆς Ἐθν. Τραπέζης διὰ λογαριασμὸν τῆς Α.Τ.Ε. σίτου, κριθῆς καὶ βρώμης ἐπὶ πιστώσει εἰς παθόντας ἐκ θεομηνιῶν παραγωγοὺς πρὸς σποράν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς συναφθείσης συνθήκης Συνδιαλλαγῆς πρὸς σποράν». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ Νόμου 4411 περὶ συγκροτήσεως τῶν στελεχῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. τοῦ 1920 περὶ συστάσεως Ὑγειονομικῶν Ἐπιτροπῶν ἐν τῷ Ναυτικῷ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 4.30′ μ. μ. (Ὥρα 8 ἑσπερινὴ)