1930.06.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 79η

ΤΕΤΑΡΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 1930

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 5 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1151 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν τῶν ἐκ δρ. 135.867 καὶ 89.751 χρηματικῶν ἐνταλμάτων ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. —Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1150 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν τοῦ ἐκ δρ. 50.000.000 χρηματικοῦ ἐντάλματος ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1168 πρᾶξιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν χρηματικοῦ ἐντάλματος ἐκ δρχ. 2.000.000 ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας. Ὁ παρὰ τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ Γενικὸς Ἐπίτροπος τῆς Ἐπικρατείας ὑποβάλλει τὰς ὑπ’ ἀριθ. 1152 καὶ 1153 πράξεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὴν θεώρησιν τῶν ἐκ δρχ. 4.500 καὶ 378.000 χρηματικῶν ἐνταλμάτων ὑπ’ εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαναστασίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου σπουδαστῶν Καλῶν τεχνῶν αἰτουμένων τὴν ἐπίλυσιν διαφόρων αἰτημάτων ἀφορώντων τὴν Σχολήν των. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Στράτος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προέδρου τῆς Κοινότητος Ἐμπεσσοῦ τῆς ἐπαρχίας Βάλτου αἰτοῦντος τὴν ἐπισκευὴν τῆς καταστραφείσης γεφύρας Ἐμπεσσοῦ ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ἰνάχου. —Ὁ βουλευτής κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει: Ἀναφορὰν τοῦ κτηνοτροφικοῦ Συνεταιρισμοῦ Νεοχωρίου Παραχελωΐτιδος αἰτουμένου τὴν διανομὴν τῶν γαιῶν τῶν διαλελυμένων μονῶν καὶ Ὑπόμνημα τοῦ ἐμποροβιομηχανικοῦ συλλόγου Μεσολογγίου ζητοῦντος τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐκδικαστικῆς ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευματιῶν ἐπιτροπῆς. —Ἡ ἕνωσις ἀναπήρων πολέμου Ἀττικῆς ὁλικῆς ἀνικανότητος ζητεῖ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ στρατιωτικοῦ νοσοκομείου Αἰδηψοῦ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναπήρων. —Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σακαλῆς καταθέτει αἴτησιν τοῦ ἀποστράτου ὑπολοχαγοῦ Λεβεντάκη ζητοῦντος τὴν παροχὴν αὐτῷ συντάξεως λοχαγοῦ. —Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κολιαλέξης καταθέτει ἀναφορὰν σεισμοπαθῶν Κορίνθου ζητούντων τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας διὰ τὴν πληρωμὴν φόρου δεκάτης, ρητίνης καὶ ἐλαίου ἐπὶ μίαν διετίαν. —Ἡ ἐπιτροπὴ ἑνώσεως ἑλληνοδιδασκάλων Ἰωαννίνων ζητεῖ τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῆς τάξεώς των πρὸς πρόληψιν ἀδίκων ἀπολύσεων. —Ὁ δήμαρχος Λαμίας ζητεῖ τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ 2ου Πεζικοῦ Συντάγματος Λαμίας καὶ τὴν ἐγκατάστασιν ἐν τῇ πόλει των τοῦ 7ου Συντάγματος ὀρειβατικοῦ Πυροβολικοῦ. —Ἡ πανηπειρωτικὴ ὁμοσπονδία θυμάτων πολέμου Ἰωαννίνων ζητεῖ τὴν ἀναδρομικότητα τῶν νόμων 2760 καὶ 3122 καὶ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ παροχῆς συντάξεως ἀπὸ 30)5)30. —Οἱ τριτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι Ἰωαννίνων ζητοῦν τὴν κατόπιν ἐξετάσεως εἰσαγωγήν των εἰς τὰ μονοτάξια διδασκαλεῖα. —Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παΐζης καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Παραχωρίου Ἰθάκης δι’ ἧς οὗτοι ζητοῦν τὴν παροχὴν ἀρωγῆς λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῶν ἀμπέλων ὑπὸ τῆς χαλάζης. —Οἱ ἀστοὶ πρόσφυγες Χαλκιδικῆς ζητοῦν τὴν παροχὴν δανείων διὰ τὴν ἀνέγερσιν συνοικισμοῦ. —Τὰ ἐπαγγελματικὰ σωματεῖα Λαμίας ζητοῦν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ εἰς τὴν πόλιν των. —Ὁ Μιχαὴλ Παντάκης κάτοικος Ἀθηνῶν παρακαλεῖ ὅπως ἐπιταχυνθῇ ἡ χορήγησις τῶν ἐπιδικασθέντων ποσῶν ἀποζημιώσεως τῆς ἐπιτροπῆς πολεμοπαθῶν. —Ὁ σύνδεσμος ἐφέδρων πολεμιστῶν ζητεῖ τὴν λῆψιν εἰδικῆς διατάξεως ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων πολεμιστῶν καὶ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ ρευστοποιήσεως τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας. —Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Ἁλμυροῦ, γνωρίζοντες τὴν καταστροφὴν τῶν σιτηρῶν, ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν πληρωμῆς φόρων καὶ γεωργικῶν δανείων διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος 1930. —Διάφορα σωματεῖα καὶ πρόεδροι συλλόγων τῆς Ἑλλάδος παρακαλοῦν ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ σχεδίου νόμου παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ἀναφορικῶς μὲ τὴν σύμβασιν Eastern ληφθῇ πρόνοια πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν ὑπαλλήλων της. — Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων: 1) Περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς δήμων ἢ κοινοτήτων συνοικισμῶν τῶν δήμων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. 2) Περὶ κατανομῆς χρηματικῶν ἀμοιβῶν καταδείξεως συλλήψεως, καὶ ἐξοντώσεως ληστῶν γενομένων πρὸ τῆς 14 Ἰανουαρίου 1930. 3) Περὶ προσωπικοῦ Γενικῶν Διοικήσεων. 4) Περὶ τῶν ἀποζημιώσεων τῶν μελῶν καὶ γραμματέων τῶν παρὰ τοῖς ὑπουργείοις καὶ ταῖς Γενικαῖς Δικήσεσι Συμβουλίων. 5) Περὶ νομιμοποιήσεως ἀναστολῆς διατάξεων περὶ ὀξύτητος ἐλαίου. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων. 1) Περὶ κυρώσεως τῶν ἐν Παρισσίοις ὑπογραφεισῶν τῆς 28 Ἀπριλίου 1930 ὁριστικῶν μετὰ τῆς Οὐγγαρίας συμφωνιῶν ἐπὶ τῶν ἐπανορθώσεων. 2) Περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 5ῃ Μαΐου ὑπογραφείσης ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος καὶ Οὐγγαρίας Συνθήκης Συνδιαλλαγῆς καὶ διαιτησίας. Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 3345 περὶ δικαιοδοσίας Διοικητικῶν Συμβουλίων Ταμείων Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Κρήτης καὶ τοῦ νομοῦ περὶ δικαιοδοσίας τῶν Μοναστηριακῶν Ἐπιτροπῶν ἐν Κρήτῃ. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἑδρῶν περιφερειακῶν διευθύνσεων πρὸς ἀποκέτρωσιν τῆς ὑπηρεσίας Τ.Τ.Τ». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς σχεδίων νόμων: 1) Περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τῆς κριθῆς καὶ βρώμης καὶ 2) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καί τῆς ἐν Στοκχόλμῃ ἑταιρείας Aktiebolaget Kreuger Toll περὶ χορηγίας δανείου Α.Ε.Τ. 1.000.000 6% πρὸς ἀνέγερσιν κτιρίων τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Μαντᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 παραγρ. 4 τοῦ νόμου 4278». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Θεολογίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ταβουλάρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως στελεχῶν». Οἱ κ. κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν 4427 καὶ 4407 νόμων». Οἱ κ. κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) καὶ Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3345 περὶ δικαιοδοσίας Διοικητικῶν Συμβουλίων Ταμείου Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Κρήτης καὶ τοῦ νόμου περὶ δικαιοδοσίας περὶ μοναστηριακῶν ἐπιτροπῶν ἐν Κρήτῃ». Ὁ κ. Σταῦρος Δʹ Χούρσογλου βουλευτὴς Ἀθηνῶν γνωρίζει πρὸς τὴν Βουλὴν δι’ ἐπιστολῆς του τὰ ἑξῆς. Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριε Πρόεδρε. Παρακαλῶ ὅπως ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ περιληφθῇ αὐτουσίως εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ κάτωθι δήλωσίς μου: Αἱ ἀναγραφεῖσαι εἰς τὸν σημερινὸν τύπον πληροφορίαι καὶ λεπτομέρειαι περὶ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ ὑπογραφείσης Ἑλληνοτουρκικῆς οἰκονομικῆς συμφωνίας, δὲν ἀφίνουσι πλέον περιθώριον ὑποθέσεως διὰ τὴν διαφύλαξιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐξ ἀνταλλαγῆς Ἑλλήνων τὰ ὁποῖα ἐθυσιάσθησαν ὑπὲρ ἀνωτάτων ἐθνικῶν συμφερόντων. Οὕτω, ἡ διὰ τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς ἀρξαμένη προσφυγοποίησις τοῦ τόσον ἀκμαίου Μικρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ τελειοποιεῖται διὰ τῆς ὑπογραφείσης συμφωνίας πρὸς τελείαν πλέον οἰκονομικὴν ἐξουδετέρωσιν τοῦ ἐθνικοῦ τούτου τμήματος. Χωρὶς νὰ μέμφωμαι τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν τοιαύτην ἐκτίμησιν τῶν γενικῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, περὶ ἧς ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐκφρασθῶ ὅταν θὰ ἀποβῇ προσιτὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν πλευρὰν ταύτην, ὑποχρεοῦμαι νὰ διαλαλήσω τὴν πικρίαν τῶν ἀνταλλαξίμων εἰς τοὺς ὤμους τῶν ὁποίων ᾄδεται ὅτι θὰ φορτωθῇ τὸ τίμημα τῆς ἐξαγορᾶς τῆς ὑπογραφείσης Ἑλληνοτουρκικῆς συμφωνίας. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἀπάνθρωπον νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ ⅕ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας καὶ δὴ ἡ πλέον ἀδύνατος μερίς, νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὴν ὑποβάσταξιν βάρους ἀναλογοῦντος εἰς τὴν ὁλότητα τοῦ Ἔθνους, ἐπειδὴ εἶναι φύσει ἀδύνατον ἡ Ἑλλὰς ὡς Κράτος νὰ ἀρνηθῇ μόνον διὰ τοὺς ἀνταλλαξίμους τὴν ἐκ τῆς Ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης ὑποχρέωσίν της, τὴν ὁποίαν ἄλλα Ἔθνη καὶ ἄνευ συμβατικῶν ὑποχρεώσεων ἀπέδειξαν διὰ τοὺς ἐκ τῶν ὁμογενῶν των λόγῳ πολέμου καταστραφέντας. Ἐπειδὴ εἶναι ἀπίθανον νὰ παραβλέψῃ τὸ Κράτος τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς τοιαύτης τεραστίας ὁμαδικῆς ἀδικίας. Πιστεύω καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ διστάσῃ νὰ δηλώσῃ ὅτι θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀνταλλαξίμων ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τῆς Χώρας. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν καὶ Ἐρωτήσεων Ὁ κ. Νικολίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τῶν διδασκάλων Παρνασσίδος.

§2Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἐὰν ἐξακολουθοῦν οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι παραμένοντες παρὰ τὰς δυσχερεῖς οἰκονομικὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας βιοῦσι παραμένουν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ θὰ προαχθῶσιν. Δυστυχῶς μολονότι πλεῖστοι ἀπ’ αὐτοὺς ἀπὸ διετίας συνεπλήρωσαν τὸν χρόνον ὑπηρεσίας καὶ ὑπάρχει καὶ πρότασις δι’ αὐτοὺς ἐν τούτοις δὲν δημοσιεύει τὰς προαγωγὰς τὸ ὑπουργεῖον ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι δὲν ὑπάρχουν πιστώσεις. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φροντίσωσι ὥστε νὰ δημοσιευθῶσιν αἱ προαγωγαὶ τῶν δημοδιδασκάλων αὐτῶν τοῦτο μὲν πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των, τοῦτο δὲ πρὸς ἠθικὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἰδιοκτητῶν ἀσβεστοκαμήνων τοῦ Ἀσβεστοχωρίου Μακεδονίας.

§4Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ Ἀσβεστοχωρίου τῆς Μακεδονίας τὴν μόνην ἐργασίαν τὴν ὁποίαν κάμνουν εἶναι ἡ ἀσβεστοποιΐα. Ἀλλὰ τώρα λόγῳ τῆς ἱδρύσεως ἐκεῖ δύο ἐργοστασίων παραγωγῆς ἀσβέστου μὲ μέσα τελειότατα ἐδημιουργήθη μία ἀνεργία εἰς αὐτοὺς ζητοῦν δὲ αὐτοὶ λόγῳ τῆς δημιουργηθείσης ἀνεργίας νὰ ἐπιβληθῇ μικρά τις φορολογία ἐπὶ τῆς ἐκεῖθεν ἐξαγομένης ἀσβέστου πρὸς ἀποζημίωσιν αὐτῶν διὰ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἔκαμαν διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀσβεστοκαμήνων αὐτῶν. Παρακαλῶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί.

§5Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν ὑπάρχει κανὲν ὑπόμνημα σχετικὸν παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀποσταλῇ διὰ νὰ ζητήσω πληροφορίας ἀπὸ τὴν Διοίκησιν Μακεδονίας.

§6Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει μίαν βάσιν τὴν ὁποίαν τὸ κράτος ἔχει ἤδη υἱοθετήσει, ὅπως ἀποζημιοῦνται οἱ παραμεριζόμενοι ἀπὸ τὶς προόδους τῆς μηχανῆς μικροὶ βιομήχανοι. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ἐπιβαρυνθῆ μὲ δαπάνας καὶ πρέπει νὰ ἀποζημιωθοῦν. Ἡ πρότασίς των ὡς γίνεται ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Κράτους μὲ μικρὰν δαπάνην τῶν μεγάλων βιομηχανιῶν εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀξία πάσης ἐξετάσεως. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ μελετήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπιμελῶς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§7Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα μετὰ πάσης εὐμενίας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἐπὶ ἀναφορᾶς κτηματικοῦ συλλόγου Ἠλείας περὶ λήψεως μέτρου προστασίας τῶν Ἑλληνικῶν οἴνων ἐν Γαλλίᾳ.

§9Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἀναφορὰ τοῦ Πυργίου μὲ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀναφοραὶ ἐκ Κορίνθου καὶ ἐξ ἄλλων μερῶν εἶναι πολὺ γνωστὴ εἰς τὴν Βουλὴν ἀφορᾷ δὲ τὸ ζήτημα τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν συνήψαμεν μὲ τὴν Γαλλίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκεῖ ἐξαγωγὴν οἴνου. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις συνῆψε ἐμπορικὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Γαλλίας κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς συνήθως συμβαίνει εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις παρεχωρήθη ἐκ μέρους ἡμῶν εὐκολία εἰς τὴν εἰσαγωγὴν διαφόρων εἰδῶν Γαλλικῶν ἵνα ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ ἀντάλλαγμα διὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὴν Γαλλίαν διαφόρων προϊόντων, προπαντὸς δὲ ἀπεβλέψαμεν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν οἴνων διότι εἶναι τὸ κυριώτερον εἶδος τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξαγάγωμεν εἰς τὴν Γαλλίαν διότι ὑπῆρξεν ὄντως μία τῶν χωρῶν αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ πλεῖστον εἰσάγει οἶνον Ἑλληνικόν. Αἱ τρεῖς κυριώτεραι δυνάμεις εἶναι ἡ Γαλλία, ἡ Γερμανία νομίζω καὶ ἡ Ἑλβετία. Αὐταὶ εἶναι αἱ τρεῖς δυνάμεις εἰς τὰς ὁποίας ἐξάγεται ὁ οἶνος. Σήμερον ὅμως δυστυχῶς ἡ Γαλλία δὲν ἐξετέλεσεν τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ δὲν τὴν ἐξετέλεσεν ὅπως γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις κατὰ ἕνα τρόπον μὴ δικαιολογοῦντα τὴν ἀθέτησιν αὐτὴν διότι ἦτο γνωστὸν ὅτι ἡμεῖς ἐξάγομεν τὸν οἶνον διὰ τῶν λεγομένων κουπάδι καὶ ἀπηγόρευσε ἀκριβῶς τὴν εἰσαγωγὴν αὐτῶν καὶ λέγει νὰ φέρετε οἶνον ἀλλὰ ὄχι εἰς κουπάδι. Τοῦτο τὸ ἔκαμε καὶ δι’ ἄλλας δυνάμεις ἀλλὰ ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς μίαν θέσιν κατὰ τοῦτο διάφορον τῶν ἄλλων δυνάμεων καθόσον ἐκεῖναι ὡς ἡ Ἰσπανία ἔχει καὶ αὐτὴ νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύει τὸ κουπάδι, ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καὶ ἤξευρεν ἡ Γαλλία ὅταν ἡμεῖς ἐκάναμεν τὸν νόμον ὅτι μόνον χρῆσιν τοῦ κουπὰδι ἐκάναμεν. Ἑπομένως οὐδαμῶς δικαιολογεῖται ἡ κατὰ τοιοῦτον τρόπον γενομένη ἀθέτησις. Τοῦτο ἐγένετο συνεπείᾳ πιέσεως τὴν ὁποίαν εἶχε ἀπὸ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς τῆς χώρας ἀλλ’ αὐταὶ αἱ πιέσεις δὲν δύνανται νὰ πέσουν εἰς βάρος μας διότι ἂν κατὰ τοιοῦτον τρόπον θέλει νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἐγχωρίους ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἀνάγκην νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἰδικούς μας. Καὶ πρέπει νὰ τονίσω ὅτι ἡ προστασία τοῦ ἰδικοῦ μας θὰ ἦτο ἴσως ἐπιβεβλημένη διότι ἀπὸ τὴν Γαλλίαν δεχόμεθα κυρίως εἴδη τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀναγκαῖα ἀλλ’ εἰ δυνατὸν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ περιστείλωμεν αὐτὴν τὴν εἰσαγωγήν, δαντέλλες, μεταξωτὰ καὶ διάφορα. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν τοιούτων δαπανῶν. Ἔχω νὰ δώσω πληροφορίας εἰς τὴν Κυβέρνησιν σχετικῶς πρὸς τὸ ὅλον ζήτημα μετὰ τοῦ ὁποίου συνδέεται τὸ σταφιδικὸν διότι ὁ οἶνος ὁ ὁποῖος ἐξάγεται ἐκ χλωρᾶς σταφυλῆς δὲν εἶναι μόνον ἐκ τῶν κοινῶν σταφυλῶν ἀλλὰ εἶναι ἐκ χλωρᾶς σταφίδος καὶ ὅσον ἐλαττοῦται ἡ κατανάλωσις τῆς βρωσίμου σταφίδος τόσον αὐξάνει ἡ ποσότης τὴν ὁποίαν ἔχομεν νὰ διαθέσωμεν διὰ τὸν οἶνον ἐκ τῆς χλωρᾶς σταφυλῆς. Ἀπὸ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω ἀπὸ τὸν αὐτόνομον ὀργανισμὸν περίπου θὰ εἶναι 80 ἑκατομ. ἑνετικὲς λίτρες τὰς ὁποίας καταναλίσκομεν εἰς οἶνον. Διότι εἶναι 30 ἑκατομμύρια τὸ ὅλον τῆς παραγωγῆς, 140 ἑκατομμύρια ἐξάγομεν διὰ κατανάλωσιν αὐτουσίας σταφίδος, 40 ἑκατομμύρια περίπου εἶναι τὸ καταναλισκόμενον εἰς φωτιστικὸν οἰνόπνευμα τὸ ὑπόλοιπον μετατρέπεται διὰ χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον. Τελευταίως δὲ ὁ αὐτόνομος ὀργανισμὸς ἔκανε καὶ ἕνα εἶδος κοινοπραξίας μετὰ τῶν βιομηχανικῶν ἑταιρειῶν διὰ τῆς ὁποίας καὶ τὰς ἐργασίας τῆς βιομηχανίας αὐτῆς διευκολύνει ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος προωθεῖ. Ἀλλὰ πλὴν τῶν οἴνων οἱ ὁποῖοι γίνονται ἐκ χλωρᾶς σταφίδος εἶναι καὶ οἱ ἄλλοι οἶνοι οἱ ὁποῖοι παράγονται ἐκ τῶν σταφυλῶν. Ἂν καταργηθῇ ἡ ἀγορὰ τῆς Γαλλίας καὶ ἡμεῖς δεχθῶμεν τὴν κατάργησιν αὐτὴν σᾶς τὸ λέγω καὶ νὰ τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας πολὺ καλὰ ὅτι θὰ περιέλθῃ ὁ τόπος μας εἰς μεγάλην οἰκονομικὴν στενοχωρίαν διότι καὶ ἡ σταφὶς εἶναι πολὺ καὶ ὁ ἀμπελίτης οἶνος εἶναι πολύς. Γνωρίζω ὅτι ἀπὸ τὰς ἄλλας περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐγένετο συζήτησις ἐνταῦθα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ὅτι θὰ λάβῃ πάντα τὰ δέοντα μέτρα σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ ἐφρόντισε ἐν τῷ μεταξύ. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν βλέπομεν κανένα ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι ἱκανοποιητικὸν διὰ τοὺς οἴνους τοὺς Ἑλληνικούς. Ἐλέχθη ὅτι ἡ Γαλλία ἐζήτησε νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν οἶνον διὰ καπνοῦ. Ἂν εἶναι ἀληθῆ τὰ γραφόμενα εἰς τὰς ἐφημερίδας αὐτὴ ἡ ἀντικατάστασις θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἕνα ζήτημα κωμικοποιήσεως τῆς συμβάσεως ἀπὸ τὴν πρώτην φοράν. Διότι ἀπέναντι τῶν 70 ἑκατομμυρίων κιλῶν καπνοῦ τὰ ὁποῖα ἔχομεν μᾶς ὑπόσχονται νὰ πέρνουν 200 χιλ. κιλά. Ὑποθέτω οὐδεὶς ἐκ τῶν καπνοπαραγωγῶν θὰ διαμαρτυρηθῇ ἂν εἴπωμεν νὰ θυσιάσητε τὰς 200 χιλιάδας καπνοῦ διὰ νὰ σωθῇ ἡ Ἐθνική μας οἰκονομία καὶ ὁ οἶνος. Τὸ σπουδαῖον εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερα τὰ μέτρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς διότι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο παρουσιάζεται μία μεγάλη κρίσις τῆς σταφίδος ὅπως πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ἀλλὰ παρουσιάζεται ἀκόμη καὶ κρίσις εἰς τὸν οἶνον τὸν ἀμπελίτην. Τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ἀλλὰ ἐν πάσει περιπτώσει θὰ παρακαλέσω νὰ κάμῃ πᾶσαν δυνατὴν ἐνέργειαν καὶ ἐφόσον σήμερον εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας τινὰς θὰ παρακαλέσω νὰ δωθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα ἀνακουφισθῇ ὁ κόσμος ὅλος ὁ ὁποῖος ἐπὶ τοσοῦτον ὑποφέρει νὰ ἀναμένῃ βελτίωσιν τινὰ τῆς θέσεώς του.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὅσα ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν Ἑλληνικῶν οἴνων ἐκ τῆς Γαλλικῆς ἀγορᾶς ἀνταποκρίνονται ἀναμφισβητήτως εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα τῶν παραγωγῶν δεινῶς πληττομένων ἐκ τοῦ ληφθέντος ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως μέτρου. Τὸ ζήτημα εἶναι γνωστόν, ἀνεπτύχθη δὲ καὶ ἄλλοτε παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν κ. Μάρκου ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐγένοντο δὲ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ συναφεῖς δηλώσεις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν συμφωνήσαντος πρὸς τὰς διατυπωθείσας ἀπόψεις τῶν παραγωγῶν, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε καὶ σήμερον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Δύο μόλις μῆνας ἀφ’ ἧς ἐτέθη ἐν ἰσχύει ἡ μεταξὺ Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος συναφθεῖσα ἐμπορικὴ σύμβασις, κατετέθη καὶ ἐψηφίσθη παρὰ τῆς Γαλλικῆς βουλῆς νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπεκλείοντο τῆς Γαλλικῆς ἀγορᾶς οἱ οἶνοι οἱ Ἑλληνικοί, καὶ τοιουτοτρόπως ἐδημιουργήθη μία ἀθέτησις τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεων τῆς μεγάλης Γαλλικῆς Δημοκρατίας, τῆς ὁποίας δὲν ὑπάρχει ἄλλη δικαιολογία πλὴν τῆς βίας τοῦ ἰσχυροτέρου. Ἐπιστεύετο τότε ὅτι ἡ μεγάλη δημοκρατία τῆς Δύσεως, ἡ ὁποία ἄλλοτε τοσοῦτον ἠγωνίσθη διὰ τὴν ἱερότητα τῶν συνθηκῶν δὲν θὰ ἐπέμενεν εἰς τὸ μέτρον τὸ ἀπαγορεῦον τὴν εἰσαγωγὴν Ἑλληνικῶν οἴνων κατόπιν μάλιστα τῆς τόσον ζωηρῶς ἐκδηλωθείσης καὶ ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς δυσφορίας διὰ τὴν ἀπαραδειγμάτιστον ἀθέτησιν τῆς συμφωνίας μόλις γενομένης. Ὁπωσδήποτε ὅμως οἱ Ἕλληνες παραγωγοὶ μετὰ πεποιθήσεως νομίζουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας ἀδιστάκτως θὰ υἱοθετήσῃ τὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀπόψεις των καὶ θὰ λάβῃ τὴν ἁρμόζουσαν στάσιν πρὸς ὑπεράσπισιν τοῦ συμβατικοῦ καθεστῶτος καὶ τοῦ δικαίου τῶν συνθηκῶν καὶ δὲν θὰ διστάσῃ νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν ἡ σύμβασις διότι τοῦτο ὑπαγορεύει τὸ ἀδιαφιλονίκητον δικαίωμα τῆς ἀμύνης ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§13Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὁ κτηματικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος γνωρίζει κάλλιστα ὅτι τὰ τοιούτου εἴδους ζητήματα πρέπει νὰ ἀφίνωνται εἰς τὴν ἀπόλυτον πρωτοβουλίαν τῶν Κυβερνήσεων. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ Κυβέρνησις τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας παρεβίασε τὰς συμβατικάς της ὑποχρεώσεις, ἐν πλήρει καὶ ἀπολύτῳ πίστει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας ἀνέμενε τὰς ἐνεργείας καὶ τὰς πράξεις αὐτῆς. Ἀτυχῶς ὅμως παρῆλθε ἐπαρκὲς χρονικὸν διάστημα καὶ ὁ κτηματικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος ἐξακολουθεῖ ἀνησυχῶν. Δὲν εἶναι μόνον τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἀνεκοινώθησαν ἀπόψε ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι τὰ τηλεγραφήματα τῶν ἀμπελουργῶν τῆς Ἀχαΐας τὰ ὁποῖα ἔχω ἀνὰ χεῖρας καὶ καταθέτω εἰς τὸ προεδρεῖον εἶναι ἡ ὁμόφωνος ἀπόφασις καὶ ὅλων τῶν γεωργικῶν καὶ ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων τῆς πόλεως τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω καὶ τῶν παραγωγῶν τῆς Ἀχαΐας καὶ Αἰγιαλείας, τὰ ὁποῖα δι’ ἐντόνων ψηφισμάτων ζητοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας νὰ προασπίσῃ τὰ διακινδυνεύοντα συμφέροντα αὐτῶν Αἱ ἐμπορικαὶ συμβάσεις ἕνα ἔχουν σκοπὸν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν προϊόντων ἑκατέρων τῶν συμβαλλομένων. Ὑπεγράφη μία σύμβασις μεταξὺ Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν προϊόντων τῶν Γαλλικῶν ἐν Ἑλλάδι, καὶ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ οἴνου εἰς τὴν Γαλλίαν καίτοι τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας εἶναι παθητικὸν καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὠφελεῖται ἀπὸ τὴν ἐμπορικὴν αὐτὴν σύμβασιν δὲν ἡ Ἑλλὰς ἀλλ’ ἡ Γαλλία ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει τὸ ἐμπορικόν της ἰσοζύγιον καὶ εἰς τὸ ἐνεργετικόν του ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰ 500 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Πρέπει λοιπὸν ἐπὶ τέλους νὰ δοθῇ ἕνα τέρμα. Ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἡ Γαλλία ἐπρότεινε νὰ ἀγοράσῃ ποσόν τι καπνοῦ ἀντὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν οἴνων. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπρόκειτο νὰ ἀγοράσῃ ἡ Γαλλία καπνὸν ἴσης ἀξίας πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ εἰσαγομένου κατ’ ἔτος οἴνου εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ πάλιν ἡ τοιαύτη πρότασις εἶναι ἀσύμφορος διότι ἡ προστασία ἑνὸς προϊόντος ἐγχωρίου εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὴν προστασίαν ἄλλου προϊόντος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸς ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ ἑνὸς χάριν τοῦ ἄλλου. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις δὲν μεριμνήσῃ νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε τὰς συμβατικάς της ὑποχρεώσεις, καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐπιβάλλεται ἡ ὑποχρέωσις νὰ καταφύγῃ εἰς ἀντίποινα τὰ ὁποῖα ἀναγνωρίζουν ὅλοι οἱ ἑρμηνευταὶ τῶν ἐμπορικῶν συμβάσεων ἤτοι νὰ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προστατεύσῃ τὴν κλονιζομένην παραγωγὴν τῆς χώρας δίδουσα τάχιστα τὴν προσήκουσαν λύσιν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσερώνης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§15Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Τὸ ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι κρατεῖ ἐν ἀγνοίᾳ τὸν παραγωγικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος διέρχεται καὶ δι’ ἄλλους λόγους σοβαρὰν κρίσιν. Ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν συμφωνῶν μετὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίσῃ τὴν πλέον καλλιτέραν λύσιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§17Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω καὶ ἐγὼ ὅτι ὁ παραγωγικὸς κόσμος αἰσθάνεται τὴν συμπεριφορὰν τῆς Γαλλίας ὡς παράβασιν τῆς συμβάσεως καὶ ζητεῖ νὰ προστατευθοῦν τὰ δίκαιά του. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι ἀποτελεῖ ἱκανοποίησιν ἡ πρότασις τῆς Γαλλίας νὰ ἀγοράσῃ ἕνα ποσὸν καπνοῦ διότι τοῦτο δύναται νὰ καταναλωθῇ καὶ ἀλλαχοῦ. Ὁ οἰνοπαραγωγικὸς κόσμος ὑποφέρει δεινῶς καὶ ἡ κρίσις τῆς σταφίδος ἐπιτείνει τὴν κρίσιν τοῦ οἰνοπαραγωγικοῦ κόσμου. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ ὥστε ἢ νὰ γίνῃ σεβαστὴ ἡ σύμβασις ἢ νὰ προστατευθοῦν ὁπωσδήποτε τὰ δίκαια τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφαντάρης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§19Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἰς τὰς διαμαρτυρίας τῶν οἰνοπαραγωγῶν μας ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ ἐκκρεμότης παρετάθη ὑπὲρ τὸ δέον καὶ ὅτι περαιτέρω παράτασις τῆς ἐκκρεμότητος δὲν θὰ ἐγένετο ἀνεκτὴ καὶ παρὰ τῆς κοινῆς γνώμης καὶ παρὰ τῶν Ἑλλήνων παραγωγῶν. Καὶ δὲν θὰ ἐγένετο ἀνεκτὴ δικαιολογημένως διότι εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι διὰ τῆς αὐθαιρέτου καὶ μονομεροῦς ἀνατροπῆς τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως ἐκ τῆς ὁποίας ἡ Γαλλία ἀντλεῖ ἀσυγκρίτως ἀνώτερα πλεονεκτήματα ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα κατηργήθη καὶ τὸ μόνον ἀντιστάθμισμα τὸ ὁποῖον παρείχετο εἰς ἡμᾶς ἡ εἰσαγωγὴ τῶν Ἑλληνικῶν οἴνων εἰς τὴν Γαλλίαν. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἡ ἐξακολούθησις τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως ἐκ μέρους ἡμῶν ἀποτελεῖ ἀναίσχυντον συγκατάβασιν καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τηρήσωμεν ἀπέναντι τῆς Γαλλίας στάσιν ὁπωσδήποτε περισσότερον ἀποφασιστικὴν μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ στάσις αὐτῆς θὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀρκετὰ εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ λίαν ἰσχυρά, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν συνεννόησιν. Ἐὰν δὲν φθάσωμεν εἰς συνεννόησιν θὰ φροντίσωμεν νὰ λάβωμεν τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν προϊόντων μας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συμμερίζεται τὴν ἀνησυχίαν καὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον σήμερον ἐδῶ, καὶ τοῦ οἰνοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὴν παράτασιν τῆς ἐκκρεμότητος τοῦ ζητήματος τῆς ἰσχύος τῆς ἐμπορικῆς μας συμβάσεως μετὰ τῆς Γαλλίας. Ὅταν πρὸ τινων μηνῶν ἐγένετο ἡ πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Κυβέρνησις ὅπως ἐνθυμεῖσθε εὑρέθη εἰς πλήρη συμφωνίαν ἀντιλήψεων μεθ’ ὅλων τῶν πολιτικῶν κομμάτων καὶ μεθ’ ὅλων τῶν λαβόντων τότε τὸν λόγον εἰς τὴν Βουλήν. Ἔκτοτε εἴχομεν εἰδοποιήσει τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἂν δὲν ἐφευρίσκετο τρόπος ἱκανοποιήσεως τῶν δικαίων ἀξιώσεων τοῦ παραγωγικοῦ μας κόσμου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ καταγγείλλωμεν τὴν σύμβασιν, καὶ ὅτι θὰ καταγγείλωμεν αὐτὴν τὴν 1ην Ἀπριλίου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως εἶχε λάβει χώραν Κυβερνητικὴ μεταβολὴ ἐν Γαλλίᾳ 5–6 ἡμέρας πρὸ τῆς προθεσμίας τὴν ὁποίαν εἴχομεν τάξει καὶ μᾶς ἐζητήθη νὰ ἀναβάλλωμεν τὴν καταγγελίαν αὐτὴν καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι θὰ ἦτο ἥκιστα φιλικὸν διάβημα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν Γαλλικήν, ἐφόσον εὑρίσκετο ὑπὸ κρίσιν, νὰ μὴ τῆς δώσωμεν ὀλίγον καιρὸν ὅπως λυομένης τῆς κρίσεως ἠμπορέσῃ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦτο ἐδέχθημεν τότε νὰ παραταθῇ ἐπί τινα χρόνον ἡ ἰσχὺς τῆς συμβάσεως, ἀφοῦ μάλιστα μᾶς ἐδόθη ὡς ἀντάλλαγμα, ὅτι ἡ Γαλλία παρῃτεῖτο ἐν τῷ μεταξὺ τῶν πλεονεκτημάτων τῶν εἰδικῶν, τὰ ὁποῖα τῆς παρεῖχεν ἡ σύμβασις μεθ’ ἡμῶν, καὶ ἐπεφύλαττε μόνον εἰς ἑαυτὴν τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα τῆς παρεῖχεν ἡ ρήτρα τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους. Συγχρόνως συνεφωνήθη μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν ὅτι ἐὰν παρήρχετο ἡ προθεσμία ἄπρακτος θὰ ἠδυνάμεθα νὰ καταγγείλωμεν τὴν σύμβασιν χωρὶς προσφυγὴν εἰς τὸ δικαστήριον τῆς Χάγης, διότι ἀρχικῶς ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἠρνήθη ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ νεαροῦ Γαλλικοῦ νόμου ἐδικαιολόγει ἡμᾶς νὰ καταγγείλωμεν τὴν σύμβασιν καὶ ἑπομένως τὸ ζήτημα ἔπρεπε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Χάγην. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἦσαν τὰ πράγματα ὅτε ὁ πρέσβυς τῆς Γαλλίας ὁ ὁποῖος, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐκθέσω, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔδειξε μέγα ἐνδιαφέρον ὅπως ἐπιτύχῃ κάποιαν συνεννόησιν πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τῶν δύο χωρῶν, ἐπρότεινε τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ ἐπεκταθῇ οὐσιωδῶς ἡ εἰσαγωγὴ τῶν καπνῶν τῶν ἰδικῶν μας εἰς τὴν Γαλλίαν. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς παρετήρησα ὅτι ἡ μετατόπισις αὐτὴ τῆς εἰσαγωγῆς μας εἰς τὴν Γαλλίαν ἀπὸ τὸν ὀλίγον εἰς τὸν καπνὸν καὶ ἐὰν ἀκόμη ἀνήρχετο εἰς ποσὸν ἴσης ἀξίας, δὲν ἠδύνατο νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγήν, διότι δι’ ἡμᾶς θὰ ἐγγενᾶτο τὸ ζήτημα τί θὰ ἐκάμνομεν τὴν ἰδικήν μας παραγωγήν. Ἐν τούτοις εἴπωμεν—διὰ νὰ δείξωμεν τὴν καλήν μας θέλησιν—εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ ἴδωμεν τί προτάσεις ὡρισμέναι δύνανται νὰ μᾶς γίνουν. Ἦλθαν ἐδῶ ὁ διευθυντὴς τοῦ Γαλλικοῦ μονοπωλείου τῶν καπνῶν, ἐξήτασεν τὸ ζήτημα, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκ τῆς συνδιαλέξεως τὴν ὁποίαν εἶχον μετ’ αὐτοῦ, παρετήρησα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν οὔτε ἀμέσως, οὔτε εἰς προσεχὲς μέλλον μίαν ἀνάπτυξιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν καπνῶν μας εἰς τὴν Γαλλίαν τόσον, ὥστε νὰ μπορῇ νὰ μᾶς κάμῃ νὰ παραγνωρίσωμεν τὰς ἀνάγκας τῶν οἰνοπαραγωγῶν μας. Τούτων ἕνεκεν, τελευταίως, ὅτε ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐξωτερικῶν μετέβη εἰς Γαλλίαν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συνελεύσεως τοῦ συμβουλίου τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, συνηντήθη μὲ τὸν πρωθυπουργὸν τῆς Γαλλίας, συνωμίλησεν μετ’ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος, αἱ συνομιλίαι ἐσυνεχίσθησαν κατόπιν εἰς τοὺς Παρισίους καὶ ἀποτέλεσμα αὐτῶν τῶν συνομιλιῶν ἦτο ὅτι ὁ πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας ἐβεβαίωσεν τὸν κ. Μιχαλακόπουλον ὅτι θὰ εἰσῆγεν εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπήρχετο τροποποίησις εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἱκανοποιητικὴν δι’ ἡμᾶς. Μᾶς ἐζητήθη δὲ τότε μόνον νὰ μὴ σπεύσωμεν νὰ καταγγείλωμεν τὴν σύμβασιν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι οὕτω θὰ προελαμβάνετο ἡ σύγκρουσις αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυσάρεστος προφανῶς καὶ διὰ τὰ δύο μέρη. Δὲν ἐδιστάσαμεν καὶ πάλιν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀναβολὴν αὐτὴν καὶ ἐδηλώσαμεν ὅτι μέχρι τέλους Ἰουνίου θὰ ἀναμένομεν ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ εὕρωμεν τρόπον διορθώσεως τῆς ἀδικίας ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ πρεσβευτής μας διὰ νεωτέρου τηλεγραφήματος βεβαιοῖ ὅτι συνετάχθη ἤδη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Τώρα τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις θὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Γαλλικὴν Βουλήν; Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζω. Δὲν εἶναι δουλειά μου ἴσως καὶ νὰ ἐκφράσω γνώμην. Μπορῶ ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι βεβαίως θὰ συναντήσῃ ἀντίστασιν ἰσχυροτάτην, διότι ὁ οἰνοπαραγωγικὸς κόσμος τῆς Γαλλίας εἶναι ἄριστα ὀργανωμένος καὶ ἐκπροσωπεῖ μεγάλα συμφέροντα. Βέβαιον ὅμως εἶναι ὅτι δὲν εἴμεθα μόνοι ἐν Γαλλίᾳ εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἰδικῶν μας ἀντιλήψεων. Καὶ ὁ βιομηχανικὸς ἐκεῖ κόσμος ὑποστηρίζει τὰς ἀντιλήψεις τὰς ἰδικάς μας καὶ αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν συμπαθῶς ἀποβλέπει εἰς αὐτάς. Δὲν νομίζω ὅτι κάμνω καμμίαν ἀδιακρισίαν λέγων ταῦτα. Ἀλλὰ βεβαίως οἱ οἰνοπαραγωγοὶ εἶναι ἰσχυρότατοι καὶ ἀνθίστανται ἐρρωμένως. Ὅπως δήποτε δύναμαι καὶ πάλιν νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ἐὰν παρ’ ἐλπίδα, ἐὰν παρ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, δὲν ἐξευρεθῇ ἕνας τρόπος ἱκανοποιητικῆς λύσεως τοῦ ζητήματος διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν θὰ διστάσωμεν, ὅταν ἐξαντλήσωμεν κάθε προσπάθειαν τὴν ὁποίαν θὰ ἐκρίναμεν δεδικαιολογημένην ὅπως διευκολύνωμεν τὴν Γαλλίαν διότι καὶ ἐκεῖ γνωρίζουν ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου βλάπτονται τὰ συμφέροντά μας, δὲν θὰ διστάσωμεν νὰ φθάσωμεν, ὄχι εἰς ἀντίποινα ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, διότι δὲν πρόκειται νὰ μεταχειρισθῶμεν ἀντίποινα, θὰ καταγγείλομεν ἁπλῶς τὴν σύμβασιν, καὶ θὰ εὑρεθῶμεν ὑπὸ τὸ κοινὸν καθεστώς, καὶ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἄσκησιν ἀντιποίνων. Θὰ ἦτο δυσάρεστον βεβαίως καὶ διὰ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Πατρῶν ἐὰν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταχειρισθῶμεν ἀντίποινα κατὰ τῆς Γαλλίας, μιᾶς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, μετὰ τῆς ὁποίας συνδεόμεθα κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀπὸ 100 ἤδη ἐτῶν. Ἂς φθάσωμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ συμβατικοῦ καθεστῶτος καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ κοινὸν δίκαιον, τὸ ὁποῖον δὲ εἶνε καθόλου συμφέρον διὰ τὴν Γαλλικὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηντλήθη τὸ θέμα, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Τινὲς τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἐζήτησαν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον, διὰ νὰ φέρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ παράπονα τῶν ἐπαρχιῶν αἱ ὁποῖαι προσεβλήθησαν ἀπὸ χάλαζαν.

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διατί νὰ τὰ φέρουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὴ τὰ φέρουν ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως;

§24Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπείγει τὸ πρᾶγμα, θὰ κάμωμεν 10 ἡμέρας νὰ συνεννοηθῶμεν, τότε θὰ εἶναι ἀργά...

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἐν Παρισίοις ὑπογραφεισῶν τῇ 28 Ἀπριλίου 1930 ὁριστικὴν μετὰ τῆς Οὐγγαρίας συμφωνιῶν ἐπὶ τῶν ἐπανορθώσεων». (ψηφίζεται καὶ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 22)6)27 περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 5)5)26 περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3250 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 3)9)27 Ν. Δ. περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν ἐπὶ ἀκινήτων, ὡς τοῦτο συνεπληρώθη διὰ τοῦ νόμου 4051». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς ὑποτρόφων τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἐν Θ)νίκη Ἀμερικανικὴν Γεωργικὴν καὶ Βιομηχανικὴν Σχολήν». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπαθανάσης.

§26Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πρόχειρος ἀνάγνωσις καὶ ἁπλῆ, κύριοι βουλευταὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου πείθει ὅτι δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἐν αὐτῷ οὔτε καθορίζεται ποῖος ὁ προορισμὸς καὶ ποῖος ὁ σκοπὸς καὶ τὸ ἔργον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουσιν ἐξέλθῃ ἐκ τῆς τοιαύτης ἀμερικανικῆς σχολῆς ὡς ἀπόφοιτοι. Καὶ ὅσον εἶναι ἀληθῶς εὔκολος ὁ καθορισμὸς τοῦ ἔργου αὐτῶν θεωρητικῶς, τόσον δύσκολον εἶναι νὰ καθορισθῇ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον καλοῦνται οὗτοι νὰ ἐπιτελέσουν ἐξερχόμενοι, διότι τοῦτο εἶναι ἀνεπαρκὲς νὰ δικαιολογήσῃ τὴν δαπάνην ἡ ὁποία προκαλεῖται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Λέγω ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὴς ὁ προορισμὸς διὰ τὸν ὁποῖον προορίζονται οἱ ἐξερχόμενοι τῆς σχολῆς αὐτῆς, διότι ὅπως εἶναι γνωστὸν ἡ σχολὴ αὕτη εἶναι μία πρακτικὴ Γεωργικὴ σχολὴ προωρισμένη νὰ δίδῃ εἰς τὴν Γεωργίαν πρακτικοὺς γεωργούς, πρόσωπα δηλ. ἀποκτήσαντα μίαν πρακτικὴν μόρφωσιν εἰς ὡρισμένους κλάδους τῆς Γεωργίας, ἰδιαιτέρως δὲ διότι δὲν ἔχει τοιαύτην εὐρύτητα ἡ ἐν τῇ σχολῇ διδασκαλία, εἰδικῶς περιοριζομένη μόνον εἰς τὸ τμῆμα τὸ χοιροτροφικὸν καὶ εἰς τὸ κτηνοτροφικόν. Μόνον εἰδικῶς εἰς τὰ τμήματα ταῦτα ἀποκτοῦν ἀληθῶς πρακτικὰς γνώσεις οἱ ἀπόφοιτοι τῆς σχολῆς, διότι τὰ τμήματα ταῦτα μόνον εἶναι καλῶς ὠργανωμένα καὶ ἔχουν δημιουργήσει μίαν ποικιλίαν ἀξίαν προσοχῆς καὶ σημασίας. Ἀλλὰ ἐξερχόμενοι οἱ ἀπόφοιτοι αὐτοὶ τῆς σχολῆς, παρακαλῶ νὰ ὑποδείξητε ποῖον εἶναι τὸ κοινὸν καὶ τὸ δημόσιον ὄφελος τὸ ὁποῖον θὰ παράσχουν οὗτοι διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ χειρονομία αὐτὴ τοῦ Κράτους πρὸς δημιουργίαν αὐτῆς τῆς κατηγορίας γεωργῶν ἡ ὁποία θὰ στοιχίσῃ τόσον πολὺ ἀκριβά. Δύο τινά: Ἢ θὰ δημιουργήσουν ἰδίας ἐκμεταλλεύσεις κτηνοτροφικὰς καὶ χοιροτροφικάς, ἢ θὰ προσέλθουν διευθυνταὶ καὶ ὑπὸ μισθὸν εἰς ὡρισμένους μεγαλοκτηματίας οἱ ὁποῖοι ἔχουν τοιαύτας ἐγκαταστάσεις. Καὶ ἐὰν μὲν αὐτοὶ προέρχονται ἐξ εὐπόρων οἰκογενειῶν, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὴν ὑποτροφίαν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τοιαῦτα κτήματα καὶ θέλουσιν νὰ ἀναπτύξουν εἰδικοὺς κλάδους γεωργικοὺς καὶ κτηνοτροφικούς, νὰ ἀναλάβῃ λέγω τὸ Κράτος τὴν ὑποτροφίαν καὶ τὴν πληρωμὴν τῶν διδάκτρων καὶ τῆς διατροφῆς. Ἐὰν δὲ αὐτοὶ εἶναι ἐξ ἀπόρων οἰκογενειῶν, δὲν εἶναι εὔκολον χάριν τῆς ὑποτροφίας αὐτῆς νὰ ἀκολουθήσουν ἕνα στάδιον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει νὰ τοὺς προσπορίσῃ ἕνα ἐπάγγελμα θετικόν· ἀλλ’ ἰδιαιτέρως εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ δαπάνη τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι πρὸ δύο ἐτῶν σχεδὸν ἡ παροῦσα Βουλὴ εἰσηγουμένης τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐψήφισε νόμον περὶ γεωργικῆς ἀναδιοργανώσεως καὶ περὶ ἀνασυγκροτήσεως τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν, διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ἡ ἵδρυσις 40 πρακτικῶν Γεωργικῶν σχολῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Καὶ ἐνῶ δύο ἔτη παρῆλθον ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου οὐδεμία μέχρι τοῦδε συνέστη τοιαύτη πρακτικὴ σχολὴ ἡ ὁποία ἦτο κεκλημένη νὰ πραγματοποιήσῃ καὶ ἱκανοποιήσῃ τοὺς σκοποὺς οἱ ὁποῖοι προβλέπονται διὰ τῆς τοιαύτης ὑποτροφίας. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἐπὶ πλέον, κύριοι, ὅπως προεβλέπεται ἐκ τῆς ὀργανώσεως τῶν τοιούτων πρακτικῶν σχολῶν ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ, ἡ δαπάνη ἀνέρχεται περίπου εἰς 8.000.000 διὰ 40 πρακτικὰς σχολάς, ἤδη τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν διατήρησιν 100 ὑποτρόφων...

§27Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). 25 κατ’ ἔτος.

§28Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει μέχρις ἑκατόν. Καὶ ὅταν λέγει τὸ νομοσχέδιον ὅτι «δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τοὺς ἑκατόν», λέγω ὅτι ἀσφαλῶς θὰ συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑκατόν. Οἱ ἑκατὸν αὐτοὶ μαθηταὶ θὰ ἀπαιτοῦν ἀσφαλῶς ἄλλας 1500–2000 δρ. διὰ διατροφὴν καὶ δίδακτρα μηνιαίως, δηλ. τὸ ὅλον 150.000 τοὐλάχιστον· ἑπομένως ἔχομεν ἓν ποσὸν ἐτησίως 2 περίπου ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§29Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) Κύριε συνάδελφε, ἐὰν διαβάσετε τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει 25 μαθητὰς κατ’ ἔτος. Ἡ τελευταία παράγραφος δὲν ἔχει θέσιν διότι εἰς τὴν πρώτην παράγραφον καθορίζονται 25 κατ’ ἔτος ἄρα εἰς διάστημα 8 ἐτῶν 100 μαθηταί.

§30Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὄχι εἰς διάστημα ὀκτὼ ἐτῶν· εἰς διάστημα τεσσάρων. Ἑπομένως μετὰ τέσσαρα ἔτη θὰ ἔχωμεν μίαν δαπάνην 2.000.000 δραχμῶν.

§31Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Σᾶς δίδω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι οἱ μαθηταὶ πρόκειται νὰ πληρώνουν 300 δρ. μηνιαίως.

§32Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν πληρώνουν 300 δρ. τὸν μῆνα τότε ἔχομεν 30.000 δρ. τὸν μῆνα, ὁπότε ἔχομεν 360.000 δρ. τὸν χρόνο. Μὲ 360.000 δρ. τὸν χρόνο δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἰδίαν σχολὴν πρακτικήν, διότι περὶ πρακτικῆς σχολῆς ὁμιλῶ. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἐὰν δαπανήσωμεν ἔστω καὶ 500.000 δραχ. θὰ ἔχωμεν μίαν σχολὴν ἰδικήν μας καὶ δὲν θὰ εἴμεθα Κράτος τοῦ 1930 τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ μίαν πρακτικὴν σχολὴν καὶ θὰ καταφεύγῃ εἰς πρακτικὴν σχολὴν ξένην διὰ νὰ δημιουργήσῃ πρακτικοὺς γεωργούς. Τοῦτο δὲ εἶναι ἔτι χειρότερον, διότι παρέχει τὴν ἐντύπωσιν ἢ μᾶλλον τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὸ τὸ γεωργικὸν πρόγραμμα τὸ ὁποῖον τόσας ἐλπίδας παρέσχεν εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον τὸ ἐγκαταλείπει, διότι ὅταν δὲν ἔχωμεν σταθμοὺς γεωργικῆς ἐρεύνης ὅταν δὲ συνιστῶμεν κτηνοτροφίαν, τότε ποῖον εἶναι τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ γεωργικοῦ προγράμματος διὰ τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς μὲ ἕνα ποσὸν 100.000.000 ἐτησίως; Ποῖον εἶναι τὸ γεωργικὸν αὐτὸ πρόγραμμα, κ. ὑπουργέ...

§33Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θέλετε νὰ εἰπῆτε ὅτι δὲν ἔχομεν σταθμούς, δὲν λαμβάνομεν τὰ μέτρα μας δι’ ἀγούσας ἐγκαταστάσεις; Εἶναι ἕνα θέμα αὐτὸ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύνασθε νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν.

§34Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ποῖοι εἶναι οἱ κτηνοτροφικοὶ σταθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔχετε.

§35Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἰς ὅλην τὴν Μακεδονίαν ἔχομεν.

§36Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Πουθενά. Ἕνα ἱπποφορβεῖον ἔχετε, ἔχετε τὰ ἱπποφορβεῖα τὰ ὁποῖα συνέστησεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων.

§37Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Καὶ ἐν Χαλκιδικῇ καὶ ἐν Καβάλλᾳ ἔχομεν.

§38Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὰ σᾶς τὰ ἔδωσεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Ἀλλὰ ποῖον εἶναι τὸ γεωργικὸν πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ψηφίζοντες μίαν δαπάνην 90 ἑκατομμυρίων.

§39Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι 90.

§40Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι. Σᾶς λέγω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς δαπάνης παραμένει ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ 77 ἑκατομ. εἰς τὸ γεωργικὸν πρόγραμμα.

§41Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὅλον τὸ γεωργικὸν πρόγραμμα.

§42Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Μὰ ἐκ τοῦ γεωργικοῦ προγράμματος οὐδὲν ἄλλο ἐφηρμόσθη. Κύριε ὑπουργέ, αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, ὄχι διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῶ ὑμᾶς ἢ τὸ ἔργον σας, ἀλλ’ ἀντιθέτως διὰ νὰ σᾶς ἐνισχύσω εἰς τὸ ἔργον σας καὶ νὰ σᾶς ὑποδείξω καὶ καταστήσω γνωστὰς τὰς ἀντιλήψεις μου τὰς ὁποίας ἔχω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι μέτρον ἄσκοπον καὶ προκαλεῖ μίαν δαπάνην τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν πρακτικώτερον χάριν ἄλλων γεωργικῶν σκοπῶν ἀμέσως δυναμένων νὰ ἔχωσιν ἀποτέλεσμα ἐπὶ τοῦ γεωργικοῦ κόσμου, ἐνῷ 25 πρακτικοὺς γεωργοὺς τοὺς ὁποίους ἔχετε, ποῦ θὰ τοὺς χρησιμοποιήσητε. Ποῖος εἶναι ὁ προορισμὸς τῶν προσώπων αὐτῶν ἐξερχομένων ἐκ τῆς σχολῆς;

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτοὶ θὰ χρησιμεύσουν ὡς ὑποδειγματικοὶ καλλιεργηταί.

§44Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς ποῖα κτήματα θὰ ἀσκηθοῦν καὶ θὰ διδάξουν; εἰς τὰ ἰδικά των ἢ τοῦ δημοσίου; Τὸ Κράτος δαπανῶν ἐπὶ δύο χρόνια ἑκατομμύρια, δὲν ἠδυνήθη νὰ κάμῃ ἕνα ὑποδειγματικὸν σταθμόν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰασωνίδης.

§46Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Ἐγὼ κύριοι συνάδελφοι, συγχαίρω ὄντως τὴν Κυβέρνησιν, διότι καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι αὕτη ἐνδιαφέρεται πολὺ διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον.

§47Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐσεῖς πάντοτε συγχαίρετε τὴν Κυβέρνησιν.

§48Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Ἔχω ὑποχρέωσιν, νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀγρινίου πολιτευτήν. Ἔχω ἀρκετὴν ἐκλογικὴν δύναμιν, ὥστε νὰ ἐκλέγωμαι αὐτοδυνάμως καὶ νὰ μὴ ἔχω κἂν ἀνάγκην τῆς εἰκόνος. Συνεπῶς πᾶν, ὅ,τι λέγω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν δουλοπρεπῆ κολακείαν ἢ ἀπὸ τὴν ὕπουλον σκέψιν τοῦ νὰ ἐπιτύχω ὡς ἀντάλλαγμα μίαν θεσούλαν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ ἐκλογικοῦ μαρτυρίου. Πᾶν ὅ,τι λέγω καὶ συγχαίρω προέρχεται ἀπὸ μίαν βαθυτάτην ἐκτίμησιν ἐπὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον συντελεῖ ἡ Κυβέρνησις.

§49Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ χρῖσμα;

§50Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Ναὶ τὸ χρῖσμα! Τὸ χρῖσμα τὸ βενιζελικὸν εἶναι τίτλος τιμητικὸς καὶ ζηλευτός, ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι οἱ ἔπαινοί μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δὲν προέρχονται ἀπὸ αὐλοκολακείαν, διότι δὲν ἔχω ἀνάγκην ὑποστηρίξεως ὁπωσδήποτε διὰ νὰ ἐπιτύχω εἰς πάσας τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς. Βασίζομαι εἰς τὴν πρὸς ἐμὲ ἐμπιστοσύνην τοῦ Λαοῦ. Ἑπομένως ὁ θαυμασμός μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ἁγνός, ἀνυστερόβουλος καὶ ἀνιδιοτελής. Καὶ τώρα ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα μου. Βέβαια, ἀπὸ ἀπόψεως σωβινιστικῆς, δὲν εἶναι εὐχερὲς τὸ νὰ συνιστᾷ μία Κυβέρνησις ἑνὸς προϋπολογισμοῦ 10½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν, νὰ συνιστᾷ μία Κυβέρνησις ὑποτροφίας ἀγροτοπαίδων εἰς μίαν ξένην σχολὴν λειτουργοῦσαν ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ ἡ ξένη αὐτὴ σχολή, ἡ Ἀμερικανικὴ γεωπονικὴ καὶ βιομηχανικὴ σχολὴ Θεσσαλονίκης, εἶναι ἐξ ἐκείνων ἐναντίον τῶν ὁποίων οὐδέποτε ἐξεφράσθησαν παράπονα, ὅτι ἀσκεῖ μίαν φυλετικὴν ἢ θρησκευτικὴν προπαγάνδαν ἐν Ἑλλάδι, εἶναι πρώτης τάξεως ἵδρυμα, ἄξιον, πάσης ἐκτιμήσεως διὰ τὴν τελειότητα τῆς ποικίλης διδασκαλίας καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτοῦ. Καὶ ἄλλοτε, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡμίλουν περὶ τῶν σχολῶν τῶν προπαγανδιστικῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἐξῆρα σαφῶς τὸ Ἀμερικανικὸν κολλέγιον τὸ ἐκ Μερζεφοῦντος πόντου μεταφερθὲν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, καὶ εἶπον, ὅτι οἱ μόνοι μεταξὺ τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σχολὰς ἐν Θεσσανίκῃ, οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι δὲν προπαγανδίζουν, οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σκοπόν, νὰ διαδώσωσι ἕνα πολιτισμὸν καὶ νὰ κάμωσι τοὺς μαθητάς, νὰ σκέπτωνται κατὰ ἕνα τρόπον Ἀμερικανικόν, εἶναι οἱ Ἀμερικανοὶ τὸ αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, λέγω καὶ διὰ τὴν Ἀμερικανικὴν Γεωπονικὴν σχολὴν Θεσσαλονίκης. Ὁ ἄρτι καταβὰς τοῦ βήματος συνάδελφος κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι προσέφυγε εἰς ξένην σχολὴν καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπηγγέλθη ἕνα ἀγροτικὸν πρόγραμμα. Ὅταν ὁ κύριος συνάδελφος ὡμίλει καὶ ἄλλοτε ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν γεωργικῶν σχολῶν καὶ παρεκάλεσε, ὅπως καὶ ἐν Βερροίᾳ ἱδρυθῇ μία γεωργικὴ σχολή, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Παιδείας ὑπουργὸς ἀπήντησεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὄντως ἐπιθυμεῖ, νὰ ἱδρύσῃ σχολὰς ἀγροτικάς, ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν αὐτῶν δὲν δύναται, νὰ δημιουργηθῇ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Συνεπῶς δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγκαταλείπει τὴν ἐπαγγελματικὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν. Τοὐναντίον μάλιστα ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζει τὴν πολιτικήν της, ἀλλὰ μὴ ἔχουσα ἐπαρκὲς διδακτικὸν προσωπικὸν καὶ καλὰς εἰσέτι ἐγκαταστάσεις διὰ τὰς σχολὰς ἱκανοποιεῖ τὴν κατάστασιν δι’ αὐτῆς τῆς διεξόδου πρὸς τὴν καλὴν Ἀμερικανικὴν γεωπονικὴν σχολήν. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι ἐγκατάλειψις ἐφαρμογῆς τοῦ μεγάλου προγράμματος. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν διέξοδον λόγῳ τῆς τεχνικῆς ἐλλείψεως ἐπαρκῶν καθηγητῶν.

§51Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Διαμαρτύρομαι ἐναντίον τῆς μομφῆς τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὸν γεωπονικόν μας κόσμον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀρκετὰ ἐπαρκὴς εἰς ἀριθμόν.

§52Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Μομφὴν κατὰ τῶν γεωπόνων δὲν δύναμαι ἐγώ, νὰ ἐκφράσω. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι διὰ τὰ σχολεῖα τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμὸς γεωπόνων καθηγητῶν, τίς ψέγει τὸν Ἡρακλέα. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν γεωπόνοι χρησιμοποιοῦμενοι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ διατρέχοντες διαρκῶς τὴν ὕπαιθρον, νὰ προφθάσουν νὰ παραδίδουν καὶ μαθήματα εἰς τὰς σχολάς. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν καὶ αὖθις ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων, διότι ὑπεράνω φυλετικῶν προκαταλήψεων καὶ μικροφιλοτιμιῶν, ἱδρύει ὑποτροφίας ἀγροτοπαίδων καὶ εἰς ξένας δεδοκιμασμένας σχολάς, ἵνα ἀποδείξῃ ὅτι ὄντως εἶναι Κυβέρνησις φιλαγροτικὴ καὶ ὡς τοιαύτην Κυβέρνησιν φιλαγροτικὴν τὴν χαιρετίζω καὶ ἐγώ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς.

§54Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ἔχουν δὲ μέγα ἄδικον οἱ ἐπικρίνοντες αὐτό. Σᾶς ἀναφέρω, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, καὶ τὸ ἑξῆς· τελευταίως εἶχον ἐπισκεφθῇ μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς Παιδείας τὴν σχολὴν αὐτὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Εἴδομεν τὰς ἐγκαταστάσεις, εἴδομεν τὸ πρόγραμμά της, εἴδομεν τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον μορφώνονται τὰ παιδιὰ καὶ ἐσκέφθημεν ὅτι εἶναι κρῖμα αὐτὸ τὸ πολύτιμον προσωπικόν, εἶναι 19 καθηγηταί, νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑφίσταται μόνον διὰ 100 μαθητάς. Ἐσκέφθημεν ἀκόμη πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ 350 χιλ. δραχ. τὸ χρόνο νὰ δημιουργήσωμεν μίαν τέτοιαν σχολή. Ἡ σχολὴ ἔγινεν ἀπὸ δωρεὰς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Ἐδαπάνησαν κολοσσιαῖα ποσὰ διὰ τὰ κτίρια διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις πηγαίνει κανεὶς καὶ βλέπει τὰ παιδιὰ μέσα καὶ χαίρεται διὰ τὴν ζωτικότητά των, διὰ τὴν ἐργατικότητά των, διὰ τὴν ἐμφάνισίν των, διὰ τὴν ζωήν, διὰ τὴν μόρφωσίν των. Ἡ σχολὴ αὐτή, κύριοι, μπορεῖ ν’ ἀναπτύξῃ γεωργικῶς τὸν λαόν. Δὲν μπορεῖ βέβαια, νὰ λεχθῇ μέση γεωργικὴ σχολή, ἀλλὰ δίδει πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ δίδουν αἱ σχολαὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Τὸ πρόγραμμα τῆς σχολῆς εἶναι τὸ ἑξῆς: νὰ ἀναπτύξῃ παιδιά, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ γυρεύουν θέσεις, ἀλλὰ νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ κτῆμα τῶν γονέων των, νὰ τὸ ἀναπτύξουν καὶ τὸ καταστήσουν παραγωγικώτερον Ν’ ἀναπτύξῃ παιδιὰ τὰ ὁποῖα μέσα τὸ χωριό των θὰ μποροῦν νὰ λάβουν κάθε ὁδηγίαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ θὰ τὴν ἐφαρμόσουν. Παιδιά, τὰ ὁποῖα ὅταν ὑπάρχουν 2, 3, 4 σ’ ἕνα χωριὸ θὰ μπορῇ νὰ πῇ κανεὶς ὅτι ἡ γεωργικὴ πολιτικὴ μπορεῖ ἀσφαλῶς νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ τείνωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, εἶν’ ἀδύνατον μὲ 350 χιλ. δραχ. τὸν χρόνο νὰ ἔχωμεν μίαν τέτοια σχολή, εἶναι δὲ κρῖμα ὅτι δὲν τὴν χρησιμοποιοῦμεν καὶ δὲν προσθέτομεν καὶ ἄλλα 100 παιδιὰ καὶ ἐνῷ ἔχομε στὴ σχολὴ μέσα στοὺς κόλπους μας, μὲ διδάσκον δὲ προσωπικὸν τοιούτου κύρους. Τὰ παιδιὰ ποὺ θὰ βγαίνουν ἀπὸ ἐκεῖ θὰ ξεύρουν μεθαύριο νὰ περιποιηθοῦν τὰ δένδρα, τὰ πρόβατά των κλπ. 4–5 δὲ ἀπ’ αὐτὰ ἂν κατορθώσουμε καὶ βάλωμε σὲ κάθε χωριὸ τὸ ζήτημα ἐλύθη, διότι αὐτοὶ θὰ γίνουν οἱ διδάσκαλοι, οἱ ὀργανωταὶ ἀναμορφωταὶ τοῦ χωριοῦ. Βεβαίως δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σημεῖον τῆς γεωργικῆς μορφώσεως εἰς τὸ ὁποῖον οἱ λοιποὶ λαοὶ τῆς Βαλκανικῆς Χερσονήσου. Ἐὰν ὅμως ἐξακολουθήσῃ ἡ σημερινὴ προσπάθεια, ἀσφαλῶς πολὺ ταχέως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἐφόσον ἔχομεν τὴν σχολὴν αὐτὴν πρέπει τὴν νὰ χρησιμοποιήσωμεν ὅσον μποροῦμε περισσότερο. Ὡμίλησα μόνον διὰ νὰ σᾶς πείσω, διότι δὲν εὑρίσκομαι μακρὰν τῆς καταστάσεως.

§55Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν κατορθώσατε νὰ μὲ πείσετε διότι τὰ ἐπιχειρήματάς σας δὲν ἦσαν ἱκανά, ἂν δὲ νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ 25 γεωργοὺς ποὺ θὰ ἐξέρχωνται, νὰ ἐπέλθῃ πρακτικὴ ἀνάπτυξις τῆς γεωργίας, ἀναμφισβητήτως λανθάνεσθε.

§56Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Παπαθανάση νὰ λάβῃ τὸν κόπον ὅταν τύχῃ καὶ πάῃ στὴ Θεσσαλονίκη νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν σχολήν. Καὶ ἂν δὲν ἔχῃ σκοπὸ νὰ πάῃ στὴ Θεσσαλονίκη τὸν βεβαιῶ ὅτι ἀξίζει τὸν κόπο νὰ κάμῃ τὸ ταξεῖδι αὐτό, ἐπίτηδες στὴ Θεσσαλονίκη. Ἐὰν ὑπάρχῃ κανένα λάθος στὴν προκειμένη περίπτωσιν τὸ λάθος εἶναι δικό μου, διότι ὅταν ἐπῆγα καὶ εἶδα τὴ σχολὴ—τὴν ἤξευρα καὶ ἀπὸ ἄλλοτε, ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ μεγάλου πολέμου—ἀλλὰ βραδύτερον ὅταν ἔγινα πρωθυπουργὸς ἀπευθύνθην εἰς τὴν διοίκησιν τῆς σχολῆς καὶ τοὺς εἶπα: «ἀκοῦτε δῶ ἔχετε μίαν σχολὴν ἡ ὁποία εἶναι θαυμασία· ἡμεῖς διὰ νὰ κάμωμεν τέτοια πράγματα δὲ εἴμεθα εἰς θέσιν διότι μᾶς λείπουν καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα καὶ τὸ προσωπικὸν τὸ ἀναγκαῖον. Ἀφοῦ ἐκάματε αὐτὴ τὴν ἐργασία ἐδῶ δὲν θὰ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ ἐπεκτείνετε αὐτὴν προσλαμβάνοντες δικούς μας ὑποτρόφους εἰς μεγάλον ἀριθμὸν διὰ τοὺς ὁποίους τὸ κράτος θὰ ἦτο διατεθειμένον νὰ κάμῃ ὑποτροφίας», αὐτὴ ἡ ἰδέα εἶναι ποῦ ἐξέφρασα καὶ ἄλλοτε, ὅτι τὸ κράτος πρέπει νὰ δίδῃ ὑποτροφίας διὰ νὰ μορφώνωνται τέτοιοι ἐργάται τῆς προόδου. Λοιπὸν ἐζήτησα νὰ πάρουν ὅσους μποροῦσαν περισσοτέρους. Μοῦ εἶπαν: «Δὲν μποροῦμε παρὰ πολλούς, διότι τὰ μέσα μας εἶναι περιωρισμένα, οὔτε μποροῦμε νὰ αὐξήσουμε τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν πέραν ἑνὸς ὁρίου». Ἀλλὰ τότε τοὺς εἶπα: «πολὺ καλὰ νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 80–100». Ἐὰν αὐτὸ ποῦ ἔκαμε ἡ σχολὴ εἰς τὴν Θεσ)νίκην, ἐγένετο εἰς τὴν Πελοπόννησον, τὴν Θεσσαλίαν, τὰ νησιὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ σᾶς ἔπειθα ὅλους νὰ δεχθῆτε νὰ διαθέσωμεν ὄχι μισὸ ἑκατομμύριο ὅσα θὰ στοιχίσουν οἱ 100 μαθηταὶ διότι 5.000 θὰ στοιχίσῃ ἡ κάθε ὑποτροφία μὲ ὅλα της τὰ ἔξοδα, ἀλλὰ καὶ 5.000.000, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐὰν σᾶς ἀνέπτυσα τοὺς λόγους καὶ τὰς ἀρετὰς τῆς σχολῆς αὐτῆς θὰ ἐδίδετε τὰ 5.000.000, ἵνα κατορθώσωμεν νὰ μορφώσωμεν κατ’ ἔτος δεκαπλάσιον ἀριθμὸν καὶ νὰ ἐξέρχωνται ὄχι 25, ὡς τώρα, ἀλλὰ 250 νέοι οἱ ὁποῖοι μεταβαίνοντες εἰς τὸ σπίτι τοῦ πατρός των θὰ εἶναι εἰς θέσιν ὄχι μόνον τὸ πατρικόν των κτῆμα νὰ καλλιεργήσουν καλλίτερα ἀλλὰ καὶ νὰ μεταδώσουν εἰς τοὺς συγχωριανούς των διὰ τοῦ παραδείγματος τὰς γνώσεις τῆς καλλιτέρας καλλιεργείας. Σᾶς βεβαιῶ καὶ πρέπει νὰ εἶσθε ἥσυχοι, ὅτι ἐκάμαμεν μίαν ἐργασίαν ἀληθινῆς προόδου μὲ δαπάνας σχετικῶς ἐλαχίστας. Βέβαια δὲν ἐπαρκοῦν 25 ποῦ θὰ βγάλωμε, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ ἡ σχολὴ νὰ πάρῃ περισσοτέρους, ἵνα μπορέσῃ νὰ πάρῃ καὶ τοὺς 80 ἔκαμε μεγάλας δαπάνας διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἐγκαταστάσεις της. Ἀλλὰ αὐτοὶ εἶναι μεθοδικοὶ ἄνθρωποι καὶ δὲν δέχονται νὰ πάρουν περισσότερους ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον ποῦ μποροῦν πραγματικὰ νὰ μορφώσουν.

§57Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω διὰ τὸ ἑξῆς: Ἀπὸ ὅσα ἤκουσα ἀναπτυσσόμενα σχετικῶς μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, βλέπω ὅτι εἶναι ἕνας πειραματισμὸς πρὸς ἵδρυσιν ὑποδειγματικῶν καλλιεργειῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ πρόνοια αὐτὴ εἶναι τελείως ἀνεπαρκὴς καὶ ὅτι θὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἐλάχιστον. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ εἶχε ὑπ’ ὄψει του τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πῶς θὰ γίνῃ ἡ εἰσαγωγή, ποίους νέους θὰ πάρετε, καὶ εἰς ποίας περιφερείας θὰ στραφῆτε. Δὲν ὑποδεικνύεται οὔτε κἄν ἡ δαπάνη. Ἀλλ’ ἂς μᾶς ὁρίσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τὶ ποσὰ πρόκειται νὰ δαπανήσῃ δι’ αὐτό, ποίους νέους θὰ καλέσῃ, κατὰ τίνα τρόπον θὰ πάρῃ αὐτοὺς τοὺς ἀγρότας.

§58Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὰ θὰ κανονισθοῦν διὰ διατάγματος. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπικρίνετε τὴν προσπάθειαν αὐτὴν ἡ ὁποία γίνεται. Μὲ 300 χιλ. δραχμὰς θὰ ἔχωμεν 100 παιδιά.

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θέλετε νὰ μεταθέσητε τὸ ζήτημα ἀλλοῦ. Ἐγὼ δὲν ἐπικρίνω τὴν προσπάθειαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ πρέπει νά γνωρίζῃ εἶναι τὶ δαπάνη θὰ ἀπαιτηθῇ καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ χρησιμοποιηθοῦν αὐταὶ αἱ δαπάναι. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν ὑπάρχει τίποτε περὶ τούτου. Βεβαίως ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μοῦ εἴπετε ὅτι θὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν δοκιμὴν μὲ 10.000.000, ἐγὼ θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι εἶναι σπατάλη νὰ διατεθῶσι αὐτὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν τὰ ἔχει ὁ λαός. Ἀλλ’ ὅταν μοῦ λέγετε ὅτι θὰ κάμωμεν μίαν δοκιμὴν μὲ 500.000, ἄλλο τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ δὲν λέγει τίποτε τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐτοῦ. Αὐτὰ θέλω νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργός. Ἐπίσης οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν ἐὰν τὸ νομοσχέδιον εἰσήχθη εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διὰ νὰ πιστοποιηθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου δὲν ὑπάρχει.

§60Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει διότι ζητοῦμεν ὡρισμένην πίστωσιν.

§61Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος ἔχει ἀχρηστευθῆ;

§62Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περιωρίζοντο εἰς τὸ τελευταῖον αὐτὸ σημεῖον, θὰ ἠδυνάμην κάλλιστα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχετε δίκαιον καὶ ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ τελικοῦ ποσοῦ, θὰ ἐπιφυλασσόμην ὅμως εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ σᾶς τὸ φέρω. Ἀλλ’ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Παπαθανάση δὲν ὑπῆρξε μία ἀγόρευσις τρόπον τινὰ ἐπικρίσεως ὁρισμένων διατάξεων ἀλλ’ εἶναι φιλιππικὸς ἐναντίον τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Κατέληξε νὰ εἴπῃ ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ ἔχωμεν ἐτησίως 20 ἀποφοίτους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ξεύρουν τὶ νὰ κάμουν. Τὶ θὰ κάμουν; Σᾶς ἀπαντῶ. Δὲν θὰ ζητήσουν θέσεις, δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν διπλωματούχων, οἱ ὁποῖοι θὰ ζητήσουν μίαν θέσιν δημοσίαν. Θὰ εἶναι πραγματικοὶ γεωργοί, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀγαποῦν τὴν γῆν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ ποίαν ἄλλην ἐργασίαν θὰ ἔκαμνον αἱ κατώτεραι γεωργικαὶ σχολαὶ περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε; Ἀλλὰ μὴ νομίζετε ὅτι εἶναι εὔκολος ἡ ἵδρυσις γεωργικῶν σχολῶν; Ἐφόσον δὲν ἔχομεν τὸ προσωπικὸν πῶς θέλετε νὰ δημιουργήσωμεν σχολάς;

§63Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅταν εἰσήγατε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀκριβῶς τότε σᾶς ὑπέδειξαν, ὅτι αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας σᾶς ὑπέδειξα εἶναι τοιαῦται, ὥστε δὲν δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσι ἐξ ἐλλείψεως προσωπικοῦ.

§64Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ κυριώτερον ἐμπόδιον εἶναι ὅτι δὲν ἔχομεν προσωπικόν. Ἐν τῷ μεταξὺ παρουσιάσθη εὐκαιρία μοναδική, εὕρομεν μίαν σχολὴν πρὸ πολλοῦ ὀργανωμένην καὶ ἀπὸ πολλοῦ λειτουργοῦσαν θαυμασίως, τὴν ὁποίαν ἐὰν εἴχατε γνωρίσει δὲν θὰ ἐφέρατε ἀντιρρήσεις. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ σύσσωμος θὰ συμφωνήσῃ ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἓν μέτρον πρακτικὸν τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν ἀνθρώπους ἐμπνευσμένους, ἀγαπῶντας τὴν γεωργίαν οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν θὰ ζητήσουν ἀπὸ τὸ Κράτος τὰς θέσεις.

§65Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Θὰ ἔδει κ. ὑπουργέ, νὰ καθορισθῇ ὁ τρόπος τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐν λόγῳ μαθητῶν, ἵνα μὴ ἐμφιλοχωρήσουν καταχρήσεις κατὰ τὴν ἑκάστοτε εἰσαγωγήν.

§66Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν ὑφίσταται λόγος νὰ τεθῇ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νόμῳ καθ’ ὅσον οἱ ἑκάστοτε εἰσαγόμενοι μαθηταὶ δὲν θὰ ὑποδεικνύωνται ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ, Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως· τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. (Γίνεται δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Μόνη συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4254 περὶ συμπληρώσεως τῆς Διοικήσεως νομικῶν τινων προσώπων καὶ αὐτοτελῶν ὑπηρεσιῶν».

§68Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Μέχρι σήμερον οἱ μετέχοντες τῶν διοικητικῶν συμβουλίων δυνάμει τῶν ὀργανισμῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων λαμβάνουσι ἀποζημίωσιν 100 δραχμῶν δι’ ἑκάστην συνεδρίαν. Προκειμένου περὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος αἱ ἀποζημιώσεις θὰ δίδωνται ἐκ τῶν ταμείων τῶν εἰδικῶν ἢ θὰ ἐπιβαρύνεται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα;

§69Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ βαρύνεται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναγραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς ἐπίσημος δήλωσις.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ σώματος ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας». Ὁ κ. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§71Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε ὅλως ἰδιαιτέρως τὴν προσθήκην τὴν γενομένην ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καὶ εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον ὁρίζεται ὅτι μία θέσις ἐπόπτου ἐργασίας κατέχεται ὑπὸ γυναικός. Κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς προσετέθη εἰς τὸ ἄρθρον 3 μετὰ τὴν παράγραφον 3 ὅτι μέχρι δύο θέσεων ἐποπτῶν ἐργασίας δύνανται νὰ κατέχωνται ὑπὸ γυναικῶν. Ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δηλώσητε ἂν θεωρῆτε ἀναγκαίαν τὴν δημιουργίαν δευτέρας θέσεως ἐποπτρίας ἐργασίας δυναμένων νὰ καταληφθοῦν ἀμφοτέρων ἀπὸ γυναῖκας, καθ’ ἣν στιγμὴν ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ καταλόγου τὸν ὁποῖον ἡ ἰδική σας ἔκθεσις ἀναφέρει, εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐπὶ 199 ὑπαλλήλων τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας μόνον 35 γυναῖκες ὑπηρετοῦν· εἰς τὴν Γαλλίαν. (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν). Νομίζω ὅτι ἐπειδὴ ἡ σύνθεσις τοῦ σώματος τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας τοῦ δικοῦ μας ὑπουργείου ἀναφέρει μόνον 14 θέσεις ἐποπτῶν καὶ ἐπιθεωρητῶν ἐργασίας δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ προσθήκη δευτέρας ἐποπτείας ἐργασίας. Νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, αὕτη καθόσον αὕτη εἶναι συναφὴς πρὸς μίαν ἄλλην διάταξιν τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, διὰ τῆς ὁποίας δημιουργεῖται προνομιακὴ θέσις δι’ ἕνα ὑπάλληλον. Πρόκειται, κύριε ὑπουργέ, περὶ ὡρισμένου προσώπου, ἐντελῶς ξένον πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ διορισθῇ αὐτός.

§72Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Συμφωνῶ εἰς αὐτὸ ἀπολύτως.

§73Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν καθορίζετε προσόντα πολλὰ καὶ διπλώματα διὰ τὴν κατάληψιν αὐτῶν τῶν θέσεων.

§74Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Προσέξατε νὰ σᾶς εἰπῶ ἐγὼ πὼς καθορίζω τὰ προσόντα διὰ τὴν κατάληψιν τῶν θέσεων. Ὁρίζω ὅτι διορίζεται ἡ ἔχουσα δίπλωμα νομικῆς σχολῆς κλπ. (ἀναγινώσκει).

§75Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε ὑπουργέ, νὰ διαφωνήσω καὶ ὡς πρὸς αὐτὸ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Καθορίζετε εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἰς τὸ ἄρθρον 8, τὰ προσόντα διὰ τὴν κατάληψιν θέσεων ἐποπτῶν ἐργασίας καὶ ζητεῖτε διπλώματα νομικῆς ἢ ἄλλων ἀνωτάτων σχολῶν. Ὁρίζετε ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς διαγωνισμὸν διὰ τὴν κατάληψιν θέσεων ἐποπτῶν τετάρτης τάξεως· μετὰ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν τριῶν ἐτῶν προάγονται εἰς ἐπόπτας τρίτης τάξεως ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους δὲ καὶ ἀνὰ τριετίαν προαγόμενοι ἀπαιτεῖται ὁλόκληρος 11ετία διὰ νὰ καταλάβουν τὴν θέσιν τοῦ ἐπόπτου ἐργασίας. Καθ’ ἣν στιγμὴν λοιπὸν ἔχομεν πολεμιστάς, πολεμήσαντας ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὰ μέτωπα καὶ ταλαιπωρηθέντας καὶ τοὺς ὑποβάλλομεν εἰς τοιαύτην δοκιμασίαν διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπόπτου ἐργασίας, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ μία γυναῖκα νὰ καταλάβῃ ὅλως προνομιακῶς τὴν θέσιν ἐποπτρίας ἐργασίας ἄνευ διαγωνισμοῦ μάλιστα.

§76Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι προσθήκη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§77Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι δυνατὸν βέβαια νὰ εἶναι προσθήκη καὶ παρακαλῶ καὶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξῃ, διότι εἶναι ὅλως προνομιακὴ προσθήκη. Δύνασθε νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν κατάληψιν θέσεως διὰ διαγωνισμοῦ καὶ ὄχι διὰ διατάγματος.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰλιανός.

§79Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀνάγονται εἰς τὰ ἑξῆς: Πρωτίστως εἰς τὸ ὅτι κατὰ τὰς ἡμέρας ἰδίως ταύτας προσάγονται συνεχῶς νομοσχέδια διὰ τῶν ὁποίων ὀγκοῦνται αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους. Μικρὸν κατὰ μικρὸν τὰ τακτικὰ ἔξοδα δὲν κάμουν ἄλλο παρὰ νὰ αὐξάνουν τὰς δαπάνας καὶ δὲν εἴδομεν ἔστω καὶ ἓν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ προσάγεται καὶ νὰ προβλέπῃ περὶ ἐλαττώσεως κάποιας δαπάνης. Βεβαίως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐρωτηθῇ τὶ ἆρά γε σημαίνει ἂν δαπανηθῶσι 500.000 διὰ τοὺς ὑποτρόφους ἢ 1 ἑκατομμύριον ἐδῶ καὶ 1½ ἑκατομμύριον ἐκεῖ; Ναὶ σημαίνει. Σημαίνει τοῦτο τὸ κακὸν, ὅτι τὸ ἄθροισμα τῶν τακτικῶν δαπανῶν, ἐμφανιζόμενον ὡς σύνολον εἰς τὸ τέλος, θὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν μονίμως μὲ ἕν ποσὸν τακτικῶν νέων δαπανῶν τὸ ὁποῖον δὲν θὰ δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ Κράτος διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα διαθέτει. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἐπιφύλαξις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν διὰ τὸ νομοσχέδιον. Εἰς τὴν ἐπιφύλαξιν ταύτην μοῦ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἡ ἑξῆς, ὅτι: «κύριε, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους δὲν εἶναι τὶ τὸ ἀποκρυσταλλωμένον. Δὲν δύναται νὰ ἐμφανίζεται ἀναλλοίωτος εἰς τὴν ἀρχὴν ἑνὸς ἑκάστου ἔτους καὶ νὰ ψηφίζεται ὅπως ὑποβάλλεται». Πρὸς Θεοῦ. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον τὸ ὁμολογῶ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξω τοῦτο. Βεβαίως ὁ προϋπολογισμὸς ἑλίσσεται παρακολουθῶν τὴν ἐξέλιξιν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἰσχυρισθῇ κανεὶς ὅτι πρέπει νὰ παραμένῃ ἐντὸς τῶν στενῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα διέγραψεν ὁ προϋπολογισμὸς οἱουδήποτε προηγουμένου ἔτους. Κάθε ἄλλο. Συνεπῶς ἡ δαπάνη ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας θὰ ἠδύνατο νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς μία δαπάνη χρήσιμος καὶ ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς αὐτὴν διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν θέσιν τῶν ἐργατῶν παρὰ τῇ βιομηχανίᾳ. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται κατὰ πόσον ἡ δαπάνη αὐτὴ εἶναι ὄντως ἀπαραίτητος διότι, ὡς ἔχουν τὰ πράγματα, μὲ τὰ στενὰ ὅρια τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τοῦ Λαοῦ ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει νὰ κινηθῇ ὁ τόπος, πρέπει νὰ ἐξετάζεται ἐάν κάθε νέα δαπάνη εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἐὰν πρόκειται πράγματι νὰ ἀποδώσῃ ἔργον ἴσον πρὸς τὴν πρόβλεψιν διὰ τὴν ὁποίαν τίθεται. Καὶ ἐξετάζεται ἀκόμη καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι ἐφόσον πρέπει ὁ προϋπολογισμὸς νὰ κινῆται ἐντὸς ὡρισμένων ἀρχῶν δέον νὰ ἐξετάζεται, γίνεται οἰκονομία ἀντίστοιχος ἀπὸ ἄλλα κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ διατεθοῦν προσφορώτερον; Ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἔθεσεν ὡς πρόγραμμα ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβάλῃ νέα φορολογικὰ βάρη, φυσικὰ ὑποτίθεται ὅτι θὰ ἔχῃ μείζονα ἔσοδα διὰ νὰ διαθέσῃ εἰς ἄλλην ἐνίσχυσιν χρήσιμον πρὸς διάφορον κατεύθυνσιν. Διὰ νὰ ἐνισχύσῃ λοιπὸν μίαν νέαν κατεύθυνσιν, ἐρωτᾶται: ἀπὸ ποῦ περικόπτει ἴσην δαπάνην διὰ νὰ ἐνισχύσῃ κἄτι ποὺ θεωρεῖ χρησιμότερον; Νομοσχέδιον μὲ τοιούτου εἴδους οἰκονομίας ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀντελήφθην προσαγόμενον μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ὁλόκληρον τὴν διετίαν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ἀκόμη: Μία δαπάνη ἡ ὁποία προϋπολογίζεται διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας—καὶ τὸ λέγω τοῦτο διότι μοῦ ἐτονίσθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι ὑπάρχει δήλωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ συνοδεύουσα καὶ δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, εἰς τὴν Γερουσίαν, ὅτι θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας—μία τοιαύτη δαπάνη πρόκειται ὄντως ν’ ἀποδώσῃ θετικὸν ἔργον; Δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ καλύψῃ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸν ἐργατικὸν κόσμον ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ γερουσιαστοῦ ὁ ὁποῖος τὸν ἐξεπροσώπησε τὴν στιγμὴν ἐκείνην. Κάθε ἄλλο διότι τὸ κύριον προσωπικὸν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας ἀποτελοῦσιν ὡς γνωστὸν οἱ ἐπόπται. Αὐτοὶ ἐξαποστέλλονται εἰς διάφορα ἐργοστάσια, ἐπιθεωροῦν, ἐπανέρχονται καὶ δίδουν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὰς πληροφορίας ὅτι εἰς τὸ τάδε ἐργοστάσιον πρέπει νὰ γίνῃ τὸ τάδε, ὅτι εἰς τὸ τάδε ἐργοστάσιν ἔγινε τὸ τάδε ἀτύχημα, τὶ μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν κλπ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον προσωπικόν, οἱ ἐπόπται. Τὸ κύριον λοιπὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελοῦν οἱ ἐπόπται, ἀνήρχετο εἰς 8 μέχρι τῆς προσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ διατηρεῖται εἰς 8 καὶ μετὰ τὴν προσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ αὐτὸ εἶναι, κατ’ ἐμὲ κριτήν τοὐλάχιστον τὸ κύριον προσωπικὸν τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἐκτέλεσιν τῶν σκοπῶν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας. Ἀλλὰ πόσον προσωπικὸν προστίθεται; προστίθενται 15. Ἐκ τούτων οἱ 6 εἶναι γραφεῖς καὶ οἱ 5 εἶναι κλητῆρες δηλαδὴ ἐπὶ 15 νέων προσώπων, δι’ ὧν ὑποτίθεται ὅτι πρόκειται νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἐπιθεώρησις τῆς ἐργασίας, τὰ 11 εἶναι προσωπικὸν ἄχρηστον διὰ τὸν σκοπὸν ποὺ ἐπιδιώκομεν.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν τὸ θεωρεῖτε ἄχρηστον;

§81Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κάθε ἄλλο, ἀλλὰ βοηθητικὸν προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐν τῇ συγκεκριμένῃ περιπτώσει πρέπει νά θεωρῶνται οἱ ἐπόπται τῆς ἐργασίας, καὶ ὄχι οἱ γραφεῖς καὶ οἱ κλητῆρες. Μόνον λοιπὸν ἡ αὔξησις τῶν ἐποπτῶν θά εἶναι δυνατὸν νά ἀποτελέσῃ ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεως τήν ὁποίαν ἐδώσατε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν τοῦτο τὸ βοηθητικὸν καί ἐργαζόμενον προσωπικὸν ἐνισχύετο, θὰ εἶχον πολλὰς ἐπιφυλάξεις νά ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ κτυπήσω ἕν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ ἕν καλὸν εἰς τοὺς ἐργάτας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ καυτηριάσω τὴν ἄσκοπον δαπάνην ἡ ὁποία γίνεται, ὅταν παρατηρῶ ὅτι ἐπὶ 15 νέων προσώπων διὰ τά ὁποῖα δημιουργεῖτε θέσεις, τὰ 11 εἶναι γραφεῖς καὶ κλητῆρες οἱ ὁποῖοι δὲν πρόκειται νὰ πηγαίνουν εἰς τὰ ἐργοστάσια.

§82Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μήπως οἱ γραφεῖς δὲν πρόκειται νὰ κάμνουν ἐργασίαν ἡ ὁποία θὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς ἐπόπτας;

§83Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀντιλέγω ὅτι ἔχετε δίκαιον. Καλοὶ εἶναι καὶ οἱ γραφεῖς καὶ ποῖος δὲν θέλει νὰ ἔχῃ καὶ ἀπὸ ἕνα γραμματέα; Πρόκειται ὅμως νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν δυνάμεθα νὰ τὸν ἔχωμεν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Τὶ ἐνοχλεῖται ὁ ἐπόπτης ὁ μεταβαίνων καὶ ἐπιθεωρῶν τὸ Α ἐργοστάσιον; κατὰ τὶ ἐνοχλεῖται ἐὰν συντάξῃ ὁ ἴδιος τὴν ἔκθεσίν του; Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ἕνα γραφέα νὰ τὴν ὑπαγορεύσῃ; Ἐπῆγεν ἐπιτοπίως, εἶδεν πῶς ἔχουν τὰ πράγματα; δὲν ἠμπορεῖ νὰ γράψῃ μόνος του τὴν ἔκθεσιν;

§84Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Οἱ γραφεῖς ἀνήκουν εἰς τοὺς ἐπιθεωρητάς, ὄχι εἰς τοὺς ἐπόπτας.

§85Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἶπον ἐγὼ τοιοῦτον πρᾶγμα; Ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς.

§86Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἕνας ἐπιθεωρητὴς θέλει ἕνα γραφέα καὶ ἕνα κλητῆρα.

§87Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τότε ἐὰν κάμωμεν καὶ ἄλλους 2 ἐπιθεωρητὰς, θὰ χρειασθῶμεν ἄλλους 3 γραφεῖς καὶ ἄλλους 2 κλητῆρας. Δὲν εἶναι ἤρεμος παρακολούθησις τῶν παρατηρήσεών μου ποὺ κάμνω εἰς τὸ νομοσχέδιον, αἱ ἀπαντήσεις σας κ. ὑπουργέ. Αὐξάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν, τὸ δὲ βοηθητικὸν προσωπικὸν τὸ ὁποῖον βγάζει τὴν δουλειὰ μένει τὸ ἴδιον. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποσχέσεών σας κ. ὑπουργέ.

§88Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἐπιθεωρηταὶ δὲν κάμνουν ἐποπτείαν.

§89Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἀλλοίμονον ἐὰν κάμουν τὴν ἰδίαν δουλειὰ ποῦ θὰ κάμουν καὶ οἱ ἐπόπται. Τότε διατί νὰ αὐξήσωμεν τοὺς ἐπιθεωρητάς;

§90Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἐπιθεωρηταὶ θὰ γίνουν ἀπὸ τοὺς ἐπόπτας. Διατὶ θέλετε νὰ τοὺς καθηλώσητε εἰς γραμματεῖς βʹ τάξεως; Ἀφοῦ ἀπαιτοῦμεν δίπλωμα νομικῆς, θὰ γίνουν κἄποτε καὶ ἐπιθεωρηταί.

§91Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Εἰς τὴν αἰτιολογικήν σας ἔκθεσιν λέγετε ὅτι τὸ ἐποπτικὸν προσωπικὸν διωρίσθη ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς πολιτικῆς καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς ἀποστολῆς του.

§92Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ ὑφιστάμενον, ὄχι τὸ προστιθέμενον.

§93Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Τὸ ὑφιστάμενον μάλιστα, τὸ ὁποῖον οἱονεὶ στιγματίζεται. Αὐτὸ παραμένει ὡς κύριον προσωπικὸν τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ ὑποβάλω αὐτὴν τὴν διαμαρτυρίαν. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Διὰ τοῦ ἄρθρου 15 οἱ κ. κ. διευθυνταὶ βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων ὑποχρεοῦνται νὰ ἀναγγείλουν ἐντὸς μηνὸς εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν ἐργασίας πᾶσαν προσθήκην ἢ νέαν ἐγκατάστασιν. Ποία εἶναι ἡ κύρωσις τῆς διατάξεως αὐτῆς; Διότι ἐδῶ ὑπάρχει ἡ μηχανολογικὴ ἐγκατάστασις τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ ἄδεια τῆς ἐγκαταστάσεως. Πρὸς τὶ λοιπὸν ἡ ἀναγγελία πρὸς τὴν ἐπιθεώρησιν τῆς ἐργασίας, ἐὰν δὲν πρόκειται ἡ ἐπιθεώρησις ἐργασίας νὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι ἐγὼ εὑρίσκω ὅτι ἡ τάδε ἐγκατάστασις δὲν ἔχει καλῶς; Ἐὰν τοιοῦτον δικαίωμα θὰ ἔχῃ, τὸ ἄρθρον εἶναι περιττόν. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ ἔχῃ κύρωσιν, τότε δημιουργοῦμεν μίαν σύγκρουσιν τῶν δύο ὑπηρεσιῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν τοὺς θέλοντας νὰ ἱδρύσουν βιομηχανικὴν ἐγκατάστασιν νὰ τοὺς θέσωμεν ἀντιμετώπους δύο κρατικῶν ὑπηρεσιῶν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεολογίτης.

§95Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἄξιος παντὸς ἐπαίνου ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ἡ ἐπιθεώρησις τῆς ἐργασίας ἐν Ἑλλάδι ἀποτελεῖται σήμερον ἀπὸ δύο μόνον ἐπιθεωρητὰς ἐργασίας, διότι ὁ τρίτος ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν ἐπῆγε εἰς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν. Ἡ ἐπιθεώρησις ἐργασίας ἐν Ἑλλάδι ἀσκεῖται ἀπὸ δύο καὶ μόνον ἐπιθεωρητὰς καὶ ὑπὸ τοὺς ἐπόπτας, οἱ ὁποῖοι ὅπως ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπεν δὲν εἶναι μὲ τὰ ἐφόδια ἐκεῖνα τὰ ἀπαραίτητα τὰ ὁποῖα χρειάζονται σήμερον οἱ ἐπόπται ἐργασίας. Δὲν εἶναι δαπάνη οὔτε σπατάλη ἡ ἐνίσχυσις τοῦ σώματος τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς ἐργασίας, εἶναι μία στοιχειώδης ὑποχρέωσις πάσης Κυβερνήσεως ὅπως ἐνισχύσῃ τὴν ἐπιθεώρησιν αὐτὴν ἐπ’ ἀγαθῷ ὄχι μόνον τοῦ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας ἀνερχομένου εἰς ½ ἑκατομμύριον, ἀλλ’ ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ὅλων ἐκείνων τῶν τάξεων τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένα μὲ τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Ὡς ἔχει ἡ κατάστασις σήμερον, ἀσφαλῶς μᾶς στιγματίζει ὡς Κράτος πεπολιτισμένον. Εἴμεθα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἰς κατώτερον ἐπίπεδον ὅλων τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν. Τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ πληρώσῃ μίαν σοβαρωτάτην ἀνάγκην, ἔρχεται νὰ ἀμβλύνῃ τοὺς ἀγῶνας οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο τόσον τραχεῖς καὶ μὲ αἱματοχυσίας, αἱ ὁποῖαι πολλάκις θὰ ἐπρολαμβάνοντο ἐὰν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὑπηρεσιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπεμβαίνουν εἰς τὴν διευθέτησιν τῶν κοινωνικῶν ἐργατικῶν προβλημάτων εὑρίσκοντο πρόσωπα ἄξια νὰ χειρισθῶσιν τὰ ζητήματα αὐτά. Οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἐργασίας ἀπὸ δύο ἀναβιβάζονται εἰς ἓξ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κάθε περιφέρεια θὰ ἔχῃ καὶ ἕνα ἐπιθεωρητὴν ἐργασίας. Θὰ εἶναι δυνατὸν τὰ ζητήματα τὰ ἐργατικὰ καὶ οἱ ἀγῶνες οἱ τραχεῖς, οἱ ὁποῖοι διεξάγονται ἰδίως εἰς τὴν Μακεδονίαν νὰ ἀποφεύγωνται ἐν μέρει θὰ ἀναγκασθῶσιν δὲ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν οὐδένα φραγμόν, οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν σήμερον, νὰ προσαρμοσθῶσιν πρὸς τὰς στοιχειώδεις ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, θὰ ἀναγκασθοῦν καὶ αὐτοὶ νὰ συμμορφωθῶσιν πρὸς τοὺς κειμένους νόμους, νόμους πολλοὺς τοὺς ὁποίους ἔχομεν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμαγήν. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων ἡ Κυβέρνησις διότι ἔρχεται νὰ συμπληρώσῃ τὸ σῶμα ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς ἦτο ἀνύπαρκτον. Τὸ νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ σπατάλης διὰ στοιχειώδεις ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους ἀπέναντι τοῦ ἐργαζομένου κόσμου, εἶναι παράλογον.

§96Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Διαμαρτύρομαι δὲν εἶπον τοιοῦτον τι. Εἶπον ὅτι ὁ τρόπος καθ’ ὃν εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον κάθε ἄλλο παρὰ ἐξυπηρετεῖ τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Ἐὰν τὸν ἐξυπηρέτει, δὲν θὰ ἤσκουν τὴν ἀσκηθεῖσαν ἀντιπολίτευσιν.

§97Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐγὼ πιστεύω εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἔλαβον γνῶσιν ὅμως τῆς διαμαρτυρίας τοῦ κόμματος τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως τὸ ὁποῖον ἐπρωτοστάτησε πάντοτε εἰς ἀγῶνας συντηρητικοὺς κατ’ ἐξοχὴν ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται.

§98Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Διαμαρτύρομαι, διότι τοιοῦτον πρᾶγμα οὐδέποτε συνέβη.

§99Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἡ ἱστορία τοῦ κόμματος τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως ἀπέναντι τῶν ἐργατῶν εἶναι ἀντιδραστικὴ. Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἠθελήσαμεν νὰ ἐπιφέρωμεν μίαν μεταρρύθμισιν ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι πάσχουν, εἰς κάθε τοιαύτην ἐκδήλωσιν συναντήσαμεν τὴν ἀντίδρασιν τῆς ἄκρας δεξιᾶς καὶ ὅταν ἀκόμη συμμετεῖχε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπρωτοστάτησεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἰδιωνύμου κατὰ τὸ ὁποῖον καταδιώκεται καὶ ἡ ἐκδήλωσις τῆς σκέψεως ἀκόμη. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἱστορία καὶ αἱ ἀντιλήψεις τοῦ κόμματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἔρχεται μὲ τόσον ὀπισθοδρομικὰς ἀρχὰς νὰ φιλοδοξήσῃ νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν.

§100Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν αὐτὴν ἰδέαν δι’ ὑμᾶς.

§101Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς ὄχι μόνον δὲν θεωροῦμεν περιττὴν τὴν δαπάνην, ἀλλὰ τὴν θεωροῦμεν ἐπιβαλλομένην καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιζητοῦμεν εἶναι νὰ αὐξηθοῦν ἀκόμη περισσότερον αἱ θέσεις νὰ συστηματοποιηθῇ καλλίτερον διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιτελέσῃ ἕνα μεγάλον προορισμόν. Θὰ λείψουν οἱ διάφοροι δημοκόποι καὶ δημαγωγοὶ διὰ τὰ ἐργατικὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα σήμερον λύονται εἰς τὰ πεζοδρόμια. Ὅταν ὑπάρχουν ἐπιθεωρήσεις ἐργασίας καλῶς ἐργαζόμεναι θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ ἐργατικὰ ζητήματα νὰ λάβουν τὴν τροπὴν ἡ ὁποία χρειάζεται. Νομίζομεν λοιπὸν ὅτι ἡ Βουλή, προσφέρουσα μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Χώραν, θὰ ψηφίσῃ ὁμοθύμως ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἀφίνουσα τὴν Προοδευτικὴν Ἕνωσιν καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν νὰ ἀντιδρᾷ κατὰ πάσης κοινωνικῆς μεταρρυθμίσεως.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§103Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν νομοσχέδιον ὡς εἶπεν καὶ ὁ προλαλήσας, ἐκπληροῖ μίαν ἀνάγκην. Τὴν ἀνάγκην ταύτην ᾐσθάνθημεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀναλήψεως τῆς διοικήσεως τοῦ ὑπουργείου, λόγοι ὅμως οἰκονομικοὶ μέ ἠνάγκασαν ν’ ἀναβάλω τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ σώματος τῆς ἐπιθεωρήσεως μέχρι σήμερον. Οἱ αὐτοὶ λόγοι ἔκαμον καὶ τοὺς προκατόχους μου νὰ στέρξουν εἰς μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία πραγματικὰ ἦτο ἀφόρητος διότι ἔχομεν ἀναλάβει καὶ ὑποχρέωσιν συμβατικὴν διὰ τῆς συνθήκης τῶν Βερσαλλιῶν τὸ ἄρθρον 427 τῆς ὁποίας ἐπιβάλλει νὰ ἐγκαταστήσωμεν ἕνα σῶμα ἐπιθεωρήσεως διὰ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐργατικῶν νόμων. Ἔχομεν, δύναμαι νὰ εἴπω, μίαν ἐκ τῶν προοδευτικωτέρων ἐργατικῶν νομοθεσιῶν, ἀλλὰ δὲν διστάζω νὰ προσθέσω ὅτι μένει νεκρὰ αὐτὴ ἡ ἐργατικὴ προοδευτικὴ Νομοθεσία καὶ ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ὀργάνων τῆς ἐπιβλέψεως. Καθημερινῶς ἔχω διαμαρτυρίας ἀπὸ τὸν ἐργατικὸν κόσμον, ὅτι μένουν οἱ ἐργάται ἄνευ οὐδεμιᾶς σοβαρᾶς ἐπιβλέψεως. Καὶ μολονότι οἱ ἐργοδόται μας, οἱ βιομήχανοι διακρίνονται διὰ τὰ φιλάνθρωπα αὐτῶν αἰσθήματα καὶ διὰ τὴν προοδευτικότητα αὐτῶν, ἐν τούτοις δὲν ἔχομεν δυστυχῶς προαχθῆ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν μέριμναν μόνον τῶν ἐργοδοτῶν τὴν ἐπίβλεψιν τῆς λειτουργίας τῶν ἐργατικῶν Νόμων. Δὲν εἴμεθα κἂν εἰς θέσιν ἀκόμη νὰ διαπιστώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀτυχημάτων καὶ οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔχομεν εἶναι ἀριθμοὶ κατὰ προσέγγισιν διότι δὲν ἔχομεν τὰ μέσα νὰ τοὺς ἐλέγξωμεν, δὲν ἐφαρμόζονται δὲ καὶ οἱ ὑφιστάμενοι Νόμοι οἱ ὁποῖοι ὑποχρεώνουν τοὺς ἐργοδότας νὰ ἀναγγέλλουν τὰ ἀτυχήματα. Κατὰ τὸ 1927 κύριοι εἴχομεν ἐν ὅλῳ 3529 ἀτυχήματα, τὸ 1928 4056 ἀτυχήματα. Κατὰ τὸ 1927 τὰ 36 ἦσαν θανατηφόρα καὶ εἰς τὰς 1928 56 θανατηφόρα. Νομίζετε ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀποτελέσματα ἀπολύτως τυχαίων γεγονότων; ἢ εἶναι ἀποτελέσματα τῆς ἐλλείψεως ἐπιτηρήσεως καὶ ἰδίως τῆς ἐσφαλμένης βιομηχανικῆς ἐγκαταστάσεως. Θέλετε νὰ ἐξακολουθήσωμεν λοιπὸν ἐφόσον λέγομεν ὅτι ἔχομεν προηγμένην Νομοθεσίαν κοινωνικῆς προνοίας θέλετε νὰ ἐξακολουθήσωμεν ν’ ἀνεχώμεθα αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ νὰ μὴ συμπληρώσωμεν τὸ σῶμα τῆς ἐπιθεωρήσεως, ὥστε τοὐλάχιστον μέρος αὐτῶν τῶν ἀτυχημάτων νὰ τὸ προλαμβάνωμεν;

§104Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἐργασία τῶν ἐποπτῶν καὶ ποία τῶν ἐπιθεωρητῶν;

§105Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἐπόπται ἐπιβλέπουν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργατικῶν νόμων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἑδρεύουν εἰς τὰς περιφερείας.

§106Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ οἱ ἐπόπται κάμουν, ὅτι καὶ οἱ ἐπιθεωρηταί.

§107Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οἱ ἐπιθεωρηταὶ θὰ ἑδρεύουν εἰς ὡρισμένας περιφερείας. Διαιροῦμεν τὴν χώραν εἰς ὡρισμένας περιφερείας καὶ εἰς ἑκάστην τοποθετοῦμεν ἕνα ἐπιθεωρητὴν καὶ παρὰ τῷ ἐπιθεωρητῇ αὐτῷ τοποθετοῦμεν ἐπόπτας οἱ ὁποῖοι θὰ γυρίζουν εἰς τὰ ἐργοστάσια καὶ αὐτοὶ θὰ ἔχουν τὴν γενικωτέραν ἐπίβλεψιν.

§108Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε; Οἱ ἐπιθεωρηταὶ εἶναι ἰσάριθμοι κατὰ τὸ νομοσχέδιον μὲ τοὺς ἐπόπτας; ἕνας ἐπιθεωρητής, ἕνας ἐπόπτης.

§109Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὄχι, διότι εἶναι 8 ἐπόπται, 6 ἐπιθεωρηταὶ καὶ 1 γενικὸς ἐπιθεωρητής.

§110Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Μάλιστα. Ὥστε ἔχομεν 7 ἐπιθεωρητὰς καὶ 8 ἐπόπτας;

§111Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἂν εἴχομεν τὰ μέσα τὰ οἰκονομικά, θὰ εἴχαμε πλείστους ἐπόπτας ὅπως καὶ τὰ ἄλλα Κράτη.

§112Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ ζητῶ τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: ὁ ἐπιθεωρητὴς τὶ ἐργασίαν διάφορον κάμνει τοῦ ἐπόπτου;

§113Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ λέγει ὁ νόμος. Διαγράφονται εἰς τὸ νομοσχέδιον ποῖα εἶναι τὰ καθήκοντα ἑνὸς ἑκάστου. Ἡ ὑφισταμένη νομοθεσία ἄλλωστε ἔχει καὶ ἐπιθεωρητὰς καὶ ἐπόπτας.

§114Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν μοῦ ἀπαντᾶτε, κ. Ὑπουργέ.

§115Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς λέγω ὅτι οἱ μὲν ἐπιθεωρηταὶ εἶναι σταθεροὶ εἰς τὴν ἕδραν των, οἱ δὲ ἄλλοι ἐργάζονται ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐπιθεωρητῶν χρησιμοποιούμενοι διὰ ὁλόκληρον τὴν χώραν.

§116Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐνισχύσεως τῆς ἐπιβλέψεως αὐτῶν τῶν ἐργοστασίων καὶ ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν ἐργατῶν, δέχομαι μάλιστα καὶ τὴν προσθήκην τῆς δαπάνης. Θέλω νὰ γίνῃ ὅμως κάποια συστηματικωτέρα ρύθμισις τῆς ἐποπτείας. Καὶ ἐν πρώτοις, ὅπως τοὐλάχιστον πείθομαι, ἡ φροντὶς αὐτὴ δὲν ἐλήφθη διότι 8 ἐπόπται καὶ 7 ἐπιθεωρηταὶ εἶναι δυσαναλογία προφανής.

§117Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἄλλα εἶναι τὰ προσόντα ποὺ ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὸν ἐπόπτην καὶ ἄλλα ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν.

§118Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὶ θὰ κάμῃ ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐρωτοῦμεν, δηλαδὴ τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ.

§119Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ ἔχῃ τὴν ἰδίαν ἁρμοδιότητα τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ κατὰ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν. Ἔχει καὶ τώρα ἐπιθεωρητὰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι 7 ἐπιθεωρηταὶ καὶ 7 ἐπόπται διὰ νὰ μὴ εἶναι 14 ἐπιθεωρηταί, διὰ λόγους οἰκονομίας.

§121Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κάμνουν τὴν ἰδίαν ἐργασίαν λοιπόν. Δόξα τῷ Θεῷ. Ἂς μᾶς τὸ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§122Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τίνα λόγον ἔχει ἡ ἐρώτησις;

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπὸ τῆς θέσεώς σας εἴπατε ὅτι δημιουργεῖτε τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ διὰ νὰ προαχθῇ ὁ ἐπόπτης. Ἀλλ’ ἂν γίνετε διὰ νὰ προαχθῇ ὁ ἐπόπτης εἰς ἐπιθεωρητήν, τότε...

§124Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὑπάρχει καὶ τώρα κατὰ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν σῶμα ἐπιθεωρήσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει δύο ἐπιθεωρητὰς καὶ ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν ἐποπτῶν. Σήμερον αὐξάνομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν. Εἶναι φυσικὸν ἄλλωστε, ἵνα οἱ ἐπόπται δυνηθοῦν σὺν τῷ χρόνῳ νὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ ἐπιθεωρηταί. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἔχομεν ἐπόπτην· ὁ ἐπόπτης αὐτὸς θὰ εἶναι ὁ κυκλοφορῶν, ὁ ὁποῖος θὰ γυρίζει εἰς ὅλην τὴν Μακεδονίαν, θὰ ὑποβάλῃ τὰς ἐκθέσεις του εἰς τὸν ἐπιθεωρητήν, καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς εἰς τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητὴν ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ κέντρον τὰς Ἀθήνας. Οἱ Ἐπιθεωρηταὶ θὰ εἶναι διαιτηταὶ μεταξὺ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν διὰ τὰς ἐγειρομένας διαφοράς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ εἷς ἐπόπτης τετάρτης τάξεως τὰς διαφορὰς αὐτάς. Θὰ τὰς λύσῃ εὐχερέστερον ἕνας ἐπιθεωρητής, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ μόρφωσιν ἀνωτέραν καὶ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν μεγαλειτέραν.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου.

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κ. Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις τρέπεται εἰς σχολαστικὴν συζήτησιν διότι τὰ πράγματα εἶναι σαφῆ. Διὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν οἱ ἐργατικοὶ νόμοι ὑπάρχει ἀνάγκη ἑνὸς προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον νὰ ἐποπτεύῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Τὰ οἰκονομικὰ μέσα δὲν ἐπιτρέπουν νὰ ἔχωμε πολυαρίθμους ὑπαλλήλους ἀνωτέρας μορφώσεως, τεχνικῆς ἰδίᾳ, διὰ νὰ βλέπουν ἐὰν οἱ ὅροι ἐφαρμόζωνται. Τί κάνει λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὅπως καὶ τὸ προηγούμενον; Ἔχει ἕνα ἀριθμὸν ἐπιθεωρητῶν ἀνωτέρας μορφώσεως καὶ ἕνα ἄλλον ἀριθμὸν ἐποπτῶν μὲ ὀλιγωτέραν μόρφωσιν καὶ οἱ ἐπόπται καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἐπιθεωροῦσι τὰ ἐργοστάσια.

§127Μ. ΑΙΛΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα.

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Φυσικὸν εἶναι ὁ ἐπιθεωρητὴς νὰ λύῃ διαφορὰς περιπλόκων ζητημάτων, νὰ ἀποστέλλῃ τὸν ἐπόπτην νὰ κάνῃ ἕνα ἔλεγχον εἰς περισσότερα τῶν ἐργοστασίων εἰς τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ μεταβῇ ὁ ἴδιος. Εἶναι βοηθητικὸν προσωπικὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ, δὲν βλέπω διατὶ γίνεται αὐτὴ ἡ συζήτησις ἡ Βυζαντινολογική· καὶ βλέπετε ὅτι γίνεται χρῆσις τῆς λέξεως «ἐπόπτης καὶ ἐπιθεωρητὴς» καὶ θεωρεῖται ἀπόλυτος ἀνάγκη ἕκαστος ἐπιθεωρητὴς νὰ ἔχῃ πέντε ἐπόπτας εἰς τὰς διαταγάς του. Βεβαίως θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἦσαν ὄχι ἑπτὰ ἐπιθεωρηταὶ ἀλλὰ δέκα ἐπιθεωρηταί. Ἡ τελευταία ἔκθεσις τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου τῆς Ἐργασίας τονίζει ὅτι εἶναι φανταστικὴ ἡ ἰδέα ὅτι μποροῦν νὰ ἐφαρμοσθοῦν οἱ ἀγροτικοὶ νόμοι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐφόσον τὸ προσωπικὸν εἶναι τόσον ὀλιγάριθμον καὶ ἀμείβεται τόσον γλίσχρως, ὅσον ἀμείβεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι στοιχειώδης πρόνοια τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ν’ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν καὶ νὰ βελτιώσῃ καὶ τὴν θέσιν των.

§129Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὡμίλησεν ὁ κ. βουλευτὴς τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως περὶ ἐλλείψεως, φαίνεται ὅμως ὅτι δὲν ἀνέγνωσε τὸ ἄρθρον 14. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐπιθεωρήσεως δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπολύτως σύγκρουσις μεταξὺ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὑπουργείου Συγκοινωνίας, διότι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας δὲν λαμβάνει παρὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τὰ σχέδια τῆς ἐγκαταστάσεως. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς ἐργασίας καὶ ὁ ὑγειονομικὸς ἐπιθεωρητὴς εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐρευνήσουν ἐὰν αἱ ἐγκαταστάσεις γίνονται κατὰ τοὺς νόμους τοὺς ἐργατικούς. Διότι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ ἑξῆς ἐκτρόπου νὰ ἔχῃ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας σχέδιον ἐγκαταστάσεως καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην. Αὐτὰ τὰ ἄτοπα προλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον.

§130Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα τῶν δύο ὑπουργείων τῆς Συγκοινωνίας καὶ τοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, θὰ ἦτο προτιμότερον ν’ ἀναλάβῃ αὐτὴν τὴν δουλειὰ ἕνα ὑπουργεῖον διότι οὕτω καὶ συγκρούσεις θ’ ἀπεφεύγοντο καὶ Οἰκονομίαι θὰ ἐπήρχοντο.

§131Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν εἰς τοῦτο.

§132Σ. ΣΧΙΝΑΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐποπτίας δὲν λέγετε τίποτε.

§133Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ μείνῃ μία ἐπόπτρια, μολονότι ἡ ἐπεξεργασία τῶν καπνῶν, ἡ ὁποία ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γίνεται μὲ γυναῖκας δὲν δύναται νὰ ἐποπτεύωνται μὲ μίαν μόνον ἐπόπτριαν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπηρεσία καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιμένει νὰ τεθοῦν δύο.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ραδιοτηλεγραφικῆς καὶ ραδιοτηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους».

§135Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Νὰ ψηφισθῇ μὲ μερικὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας δέχομαι, τὰς πλείστας τὰς προταθείσας ἐκ μέρους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δηλαδὴ συγκεκριμένως διὰ τὰ συμβούλια τὰ προβλεπόμενα Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ δημιουργίας νέων συμβουλίων, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὑφισταμένου ἑνὸς συμβουλίου ἀντὶ τῶν δύο. Τὸ κενὸν τὸ ὁποῖον συμπληροῦται ἀναλόγως δηλαδὴ καὶ ὅταν πρόκειται περὶ τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν ἢ Ναυτικῶν, συμπληροῦται διὰ τῶν ἁρμοδίων ἀντιπροσώπων. Τὰς ἄλλας δύο τὰς δέχομαι πλὴν τῆς τελευταίας. Νὰ διαγραφῇ ἡ τελευταία παράγραφος, διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον αὐτῆς τῆς παραγράφου.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη)

§137Β. ΚΑΡΑΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωσα, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐκτύπωσις.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 7.30′ μ. μ.)