1929.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 61η

ΤΡΙΤΗ 29 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.10′ μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: —Ἡ Πανελλήνιος ὁμοσπονδία σιδηροδρομικῶν, καταγγέλλει ὅτι αἱ σιδηροδρομικαὶ ἑταιρεῖαι Σ.Π.Α.Π. καὶ Θεσσαλίας ἀρνοῦνται νὰ καταβάλλουν τὸ δῶρον τῶν Χριστουγέννων, συγχρόνως δὲ προβαίνουν εἰς διαφόρους παρανομίας καὶ παραβάσεις ἐναντίον τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ καὶ παρακαλοῦν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν καταβολὴν ἐκ μέρους ὅλων τῶν σιδηρ. ἑταιρειῶν τῆς ὀφειλομένης εἰς τὸ προσωπικόν των τιμαριθμικῆς μονάδος, ἥτις παραλόγως καθυστερεῖται. —Ὁ προσφυγικὸς κόσμος Δοξάτου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν γενομένην ἄδικον διανομὴν τῶν οἰκοπέδων. —Ὁ προσφυγικὸς σύλλογος Παγκαίου, παρακαλεῖ νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀγροτῶν καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμὴ τῶν χρεῶν των, λόγῳ τῆς κρισίμου οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς ἣν εὑρίσκονται. — Ἡ πανεργατικὴ συγκέντρωσις τῶν νέων Ἰωαννίνων καὶ Κερκύρας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος. — Οἱ πρόεδροι τῶν Τζουμαγιωτῶν Σερρῶν καὶ Σιδηροκάστρου, παρακαλοῦν ὅπως τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων ἐπιλυθῇ ἀκριβοδικαίως. — Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ τῆς κοινότητος Ἁγίου Λαυρεντίου καὶ Μηλεῶν, παρακαλοῦν νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ ἀβρωσίμων ἐλαιῶν εἰς τοὺς λιμένας Πηλίου καὶ Βόλου ἐξ ἄλλων περιφερειῶν. — Ὁ πρόσφυξ Κ. Καμπάνης συνοικισμοῦ Ἀμπελοκήπων, παρακαλεῖ ὅπως ἡ ὑπόθεσίς του ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀποφασίσῃ περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἢ βοηθήματος πρὸς αὐτὸν ὡς θύματος τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων τῶν Συμμάχων. — Ἡ γενικὴ συνέλευσις ἀναπήρων, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν τάξιν τῶν ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπερχομένων φυματικῶν. — Ὁ γεωργικὸς κόσμος Καρδίτσης, παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀναστολὴ τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων, μέχρι τέλους Αὐγούστου καθόσον κατεστράφη ἅπασα ἡ παραγωγὴ ἐκ τῆς ἀκρίδος καὶ τῶν δυσμενῶν καιρικῶν συνθηκῶν. — Ὁ Λυκοῦργος Ἠλιόπουλος κάτοικος Ἄστρους, πρώην διαχειριστὴς κληροδοτήματος ὑπὲρ τῆς κοινότητος, διαμαρτύρεται διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, καθυστερεῖ τοὺς τόκους αὐτοῦ ἐξ ὧν συντηροῦνται τὰ σχολεῖα τοῦ Ἄστρους. — Ἡ ὁμοσπονδία γεωργ. συνεταιρ. Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ διατάγματος περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς εἰδῶν τινῶν τῶν γεωργικῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, ὡς καταργοῦντος πᾶν εὐεργετικὸν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρων ἀτελείας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπακάλμπασης, καταθέτει αἴτησιν τοῦ προέδρου τῶν κοινοτήτων Σκοπέλου, παρακαλοῦντος, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ παγετῶν καὶ χαλάζης, ὅπως μετὰ τὸν ἀκριβῆ καθορισμὸν τῶν καταστροφῶν ἔλθῃ τὸ Κράτος ἀρωγὸν πρὸς τοὺς πληγέντας ἐκ τῆς θεομηνίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπακάλμπασης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν μισθωτῶν ἐλαιοκάρπου Γέρας, παρακαλούντων, ὅπως ὑποβιβασθῇ τὸ ὀφειλόμενον μίσθωμα ἀναλόγως τῆς ζημίας ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῆς μειώσεως τῆς ἐσοδείας τοῦ ἐλαιοκάρπου, ἐκ τῆς ἐνσκηψάσης ἀπροόπτως τρομακτικῆς θυέλλης. — Κτηματίαι Βασιλικῶν Ἡρακλείου παρακαλοῦν, ὅπως ἐπικυρωθῇ ὁ νόμος περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν, διὰ νὰ δοθῇ λύσις διὰ τὰ κτήματα τὰ ἀγορασθέντα παρ’ Ὀθωμανῶν δι’ ἐπισήμων συμβολαίων καὶ τὰ ὁποῖα παρανόμως κατέλαβεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. — Ἡ πρόσφυξ Εὐαγγελία Τζοβολάκη, κάτοικος τοῦ συνοικισμοῦ Κοπανᾶ, παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀκύρωσις τῆς ἀπολύσεώς της, ὡς ἄδικος καὶ αὐθαίρετος, καθ’ ὅσον ἡ μὴ προσέλευσίς της εἰς τὸ σχολεῖον Πρεβέζης, εἰς τὸ ὁποῖον ἐδίδασκε προῆλθεν ἐκ βαρείας ἀσθενείας. — Ἐπιτροπὴ γονέων ἐφέδρων ἀνθυπολοχαγῶν παρακαλεῖ, ὅπως χορηγηθοῦν τὰ περικοπέντα εὐεργετήματα εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀνθυπολοχαγοὺς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Καφαντάρη. — Οἱ διδάσκαλοι τῶν θεωρητικῶν μαθημάτων Β. Φελέκης καὶ Χ. Γεωργιάδης τοῦ ἡμιγυμνασίου Γιαννιτσῶν, παρακαλοῦν, ὅπως ἀναγνωρισθοῦν, ὡς ἰσότιμοι τῶν διδασκάλων τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ Κρήτης καὶ τύχουν προαγωγῆς κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. — Ὁ σύνδεσμος Μοναστηριωτῶν πολεμοπαθῶν, παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τοὺς προσφυγόντας εἰς τὴν Ἑλλάδα πολεμοπαθεῖς καὶ ὁμήρους Μοναστηρίου. — Ὁ Εὐθύμιος Μαρόπουλος, τέως κλητὴρ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλεῖ, ὅπως αὐξηθῇ ἡ σύνταξίς του ἀνερχομένη εἰς δραχ. 87, μὴ ἐπαρκοῦσα εἰς ἀγορὰν οὔτε δέκα δραμίων ἄρτου ἡμερησίως. — Τὸ προσωπικὸν τῆς ἑταιρείας Ἑλληνικοῦ πυριτιδοποιείου, καὶ καλυκοποιείου παρακαλεῖ ὅπως τὰ ἀπὸ δύο ἐτῶν μένοντα ἄνευ ἐργασίας μεγάλα ταῦτα ἐργοστάσια, ἅτινα μεγίστας παρέσχον εἰς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας, μὴ ἀφεθοῦν νὰ καταρρεύσουν καὶ καταστραφοῦν, ἀλλὰ διαταχθῇ ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας αὐτῶν καὶ διὰ νὰ μὴ ριφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους ἄνευ ἐργασίας χιλιάδες ἐργατῶν. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συνεταιρισμοῦ Λαπαναίτικα Αἰγίου, παρακαλεῖ, νὰ ἀκυρωθῇ τὸ διάταγμα δι’ οὗ καταργεῖται ἡ ἀτέλεια τῶν γεωργικῶν εἰδῶν. — Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Θηβῶν, παρακαλεῖ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ πολυμελῶν δικαστηρίων ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Καρδίτσης, καὶ ἡ ὁμοσπονδία τῶν ἐπαγγελματιῶν, διαμαρτύρονται κατὰ τῶν πιέσεων τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς ἐκτελούσης ἐντάλματα φόρου ἐπιτηδεύματος 1928 μὴ ληξάσης εἰσέτι τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους τούτου. — Ὁ πρώην ἐπιστάτης τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων Στέργιος Παπαγεωργίου, κάτοικος Βόλου, παρακαλεῖ, ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ αἴτησίς του περὶ συμμετοχῆς εἰς τὸ ταμεῖον συντάξεων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ σιδηροδρόμου Θεσσαλίας, ὡς προσβληθεὶς ἐκ λαρυγγικοῦ νοσήματος καὶ καταστὰς ἀνίκανος πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν. — Ἡ Εὐθ. χήρα Μποτινιώτη ὑπολοχαγοῦ πεζικοῦ, δολοφονηθέντος ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ παρακαλεῖ, ὅπως αὐξηθῇ ἡ ἐκ δραχ. 133 σύνταξίς της, ὡς μὴ ἐπαρκοῦσα οὔτε πρὸς ἀγορὰν ἄρτου. — Τὸ ἐμπορικὸν καὶ βιομηχανικὸν ἐπιμελητήριον Ἠπείρου, ὑποβάλλει εὐλαβῶς καὶ ζητεῖ τὴν παροχὴν διευκολύνσεως εἰς τὸν οἰκονομικῶς δυσπραγοῦντα καὶ ἐν παντελεῖ ἀδυναμίᾳ καταβολῆς φόρων εὑρισκόμενον Ἠπειρωτικὸν λαόν, δι’ ἀναστολῆς τῶν φόρων ὅλων τῶν ληξασῶν χρήσεων μέχρι 31 Ἰουλίου. — Ὁ περιφερειακὸς διδασκαλικὸς σύλλογος Σερρῶν, ὑποβάλλει ὑπόμνημα καὶ παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ἐν αὐτῷ περιλαμβανόμενα αἰτήματά του. — Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Σητείας παρακαλεῖ, ὅπως τὸ ἐναπομεῖναν ἀπόθεμα τῆς σταφίδος σουλτανίνας, ἢ ἀγορασθῇ ὑπὸ τῆς Ἑνιαίας πρὸς οἰνοπνευματοποίησιν, ἢ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κατόχους ἡ δι’ ἰδίων μέσων οἰνοπνευματοποίησις αὐτοῦ καθόσον οἱ παραγωγοὶ ὑφίστανται σοβαρὰν οἰκονομικὴν κρίσιν. — Τὸ ἐργατικὸν κέντρον Βόλου, ὑποβάλλει ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ὅπως γίνουν δεκτὰ τὰ ἐν αὐτῷ περιλαμβανόμενα αἰτήματά του. — Ὁ κτηματικὸς σύλλογος Ζακύνθου, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ὡς καταπατοῦντος τὰ δίκαια τῶν φορολογουμένων κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν φορολογικῶν ἐνστάσεων. Ὁ κ. Κ. Γόντικας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ τοῦ τρόπου τῆς παροχῆς τῆς ὑπὸ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διδομένης εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν χορηγίας». Ὁ κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης), ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) Περὶ καθορισμοῦ χρόνου διαρκείας προφυλακίσεως. 2) Περὶ ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων καὶ 3) Περὶ δικαστηρίων ἀνηλίκων. Ὁ κ. Λ. Καραπάνος (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ κυρώσεως τῆς προσχωρήσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν συνθήκην ἀποκηρύξεως τοῦ πολέμου τὴν ὑπογραφεῖσαν ἐν Παρισίοις τῇ 27ῃ Αὐγούστου 1928». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Κοντοδίνας, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινων τοῦ νόμου ΓΩΛΣΤʹ τοῦ 1911 περὶ ζωοκλοπῆς, ζωοκτονίας κπλ.». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) Περὶ ἀνεγέρσεως Δικαστικοῦ μεγάρου Ἀθηνῶν. 2) Περὶ καταργήσεως, αʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 19 Αὐγούστου 1924, βʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Σεπτεμβρίου 1924 καὶ γʹ) τοῦ Ν. Δ. τῆς 14 Νοεμβρίου 1925, περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας καὶ 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Σεπτεμβρίου 1928 Ν. Δ. περὶ διαδικασίας πρὸς δίωξιν τῶν ἀδικημάτων ἐκ τῶν νόμων ΤΟΔ περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας κλπ. Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν.Δ. τῆς 30 Δεκεμβρίου 1925 περὶ λήξεως τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τῆς ἐνοικιάσεως τοῦ φόρου Δημοσίων θεαμάτων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, καὶ καθορισμοῦ τοῦ πληρωτέου παρὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τέλους». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μόδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἱδρύσεως φαρμακείων καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπότσαρης, Γ. Καλούδης, Κ. Κατσαδήμας, Π. Φλῶρος, Σ. Σταυρόπουλος καὶ Α. Λούλης ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ κώδικος, καὶ τροποποιήσεως ἑτέρων διατάξεων τοῦ νόμου 1165 κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Σαρακηνὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Φεβρουαρίου 1926· αʹ) περὶ ἀμνηστείας ἀδικημάτων τινων, βʹ) ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινων καὶ ἐκτελέσεως ποινῶν κλπ.».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντὶ τοῦ κ. Μάρκου παραιτηθέντος ἀπὸ τὴν Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν, διορίζεται ὁ κ. Σαρακηνός. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Κριμπᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς 200 συνεταιρισμῶν Καλαμῶν.

§4Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὡς καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐπιστήσουν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν των ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης. Κατὰ τὸ 1926–1927, ὡρισμέναι κτηματικαὶ περιφέρειαι τῆς Πελοποννήσου προσεβλήθησαν ἀπὸ παγετὸν καὶ ἀπὸ χάλαζαν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ τότε ἠθέλησε νὰ προσέλθῃ ἀρωγὸς εἰς αὐτοὺς καὶ πράγματι εἰς τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐθέσπισε τὸ κτηματικὸν ταμεῖον ἀσφαλείας, περιέλαβε διάταξιν δυνάμει τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἐφορολόγησεν ὁλόκληρον τὸν κτηματικὸν κόσμον μὲ μίαν φορολογίαν 40 δραχμῶν κατὰ χιλίας λίτρας σταφιδοκάρπου. Μὲ τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν εἰς 23.000.000 δραχμῶν προσέφερε δάνεια μακροπρόθεσμα μὲ 2%. Ἡ ἀναλογία αὐτὴ ἦτο ἡ ἑξῆς: (ἀναγιγνώσκει). Ἤδη ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑποβολῆς ἑνὸς νομοσχεδίου περὶ ρυθμίσεως τοῦ ταμείου αὐτοῦ, ἐγεννήθη ἡ ἀξίωσις, ἴσως καὶ ἡ ὑπόνοια ἀξιώσεως, ὅπως τὰ δάνεια ἐκεῖνα τῶν χαλαζοπαθῶν τὰ ὁποῖα ἀνῆλθον εἰς 22.000.000 δραχμῶν, χαρισθῶσιν εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι τὰ δάνεια ἐκεῖνα ἐλήφθησαν ὑπὸ τῶν χαλαζοπαθῶν, τοῦτο ὅμως πράγματι δὲν συμβαίνει, διότι ἀναφέρει ἡ ἐπίσημος στατιστικὴ τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ὅτι: (ἀναγιγνώσκει). Ἀλλ’ ἡ στατιστικὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἀληθής, διότι στηρίζεται ἐπάνω εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ λιμένος Πατρῶν. Δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀσφαλεῖς πληροφορίας, ἐὰν ὑπολογίσωμεν τὴν παραγωγὴν τοῦ ἔτους μὲ τὴν παραγωγὴν ἐκείνην. Γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη δωρεὰ εἰς τοὺς χαλαζοπαθεῖς ἐκ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἰσεπράχθησαν ἐξ ὁλοκλήρου τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, καὶ δὲν θὰ ἦτο ἕν εἶδος ἀπάτης πρὸς τὸν κόσμον ἐκεῖνον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ χάλαζα δὲν ἔπεσεν πράγματι εἰς τὰ κτήματα ἐκείνων ποὺ ἰσχυρίζονται ὅτι πράγματι ἔπαθον, ἀλλ’ εἰς τὰ θυλάκια ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνεισέφεραν. Θεωρῶ ἀνίκανον τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ μίαν τοιαύτην δωρεάν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὅλος ὁ κόσμος διαμαρτύρεται σφοδρότατα διὰ τὴν δωρεὰν αὐτήν.

§5Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Σᾶς ὑπόσχομαι νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, διότι ἂν εἶναι ὡς τὰ λέγετε ὁ ῥήτωρ, ἔχει δίκαιον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαφλέσσας ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§7Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁλόκληρος ὁ λαὸς Μεσσηνίας, 200 συνεταιρισμοὶ ἀνήκοντες πάντες εἰς τὴν Μεσσηνίαν διαμαρτύρονται, διὰ τὴν φήμην αὐτήν. Νομίζω ὅτι τὴν φήμην αὐτὴν θὰ θελήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ τὴν διαψεύσῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ θελήσῃ νὰ καταστρέψῃ ἓν ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὠφελιμώτατον δι’ ἅπαντας καὶ συνεπῶς δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ χαρισθῇ εἰς ἄλλους. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ καὶ νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ἀκριβοδικαίως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασίου ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§9Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λυποῦμαι πολύ, διότι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι παρεσύρθησαν ἀπὸ ἕνα τηλεγράφημα γνωστῆς εἰς αὐτοὺς προπαγάνδας διὰ νὰ ὑποστηρίξουν ἄποψιν, ἡ ὁποία εἶναι ὄχι μόνον ἄδικος, ἀλλὰ καὶ ἀντιλαϊκή. Διότι οἱ ἐπιμένοντες ὅπως τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας λέγουν «δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς χαρίσῃ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν παρ’ αὐτῆς, ἡμεῖς δὲν ἐπιδιώκομεν ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν μας συμφέρον, ἀλλὰ θέλομεν νὰ μὴ εἴμεθα εἰς τὸ μέλλον ὀφειλέται χρημάτων ἰδίων», διότι ὅπως ἀκροθιγῶς ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοὺς δύο ἀξιοτίμους συναδέλφους, συνεπείᾳ τῶν ζημιῶν ἐκ τῆς χαλάζης δὲν ἐζημιώθη μόνον ὁ νομὸς τῆς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ἐζημιώθησαν ὅλοι οἱ νομοὶ οἱ σταφιδοπαραγωγικοί. Ὅπως ἡμεῖς ἐλάβομεν ἀνακούφισιν διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστημεν καὶ κατ’ ἀναλογίαν τῶν ζημιῶν αὐτῶν, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, καὶ μεγαλειτέραν ἀποζημίωσιν ἔλαβον καὶ οἱ συμπολῖται τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Ἐὰν εἰς τὸν νομὸν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος ἐδόθησαν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τῇ ἐπεμβάσει τῆς Κυβερνήσεως 17.000.000 δραχμῶν εἰς ἀποζημίωσιν ζημιῶν 85.000.000 σταφιδοκάρπου, εἰς τὸν νομὸν Μεσσηνίας, κατ’ ἀναλογίαν παθόντα ἐλάχιστα, ἐδόθησαν 5.000.000. Κατὰ συνέπειαν τὸ παράπονον αὐτοῦ, ὅτι μεμονομένως καὶ χάριν τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος γίνεται ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν, δὲν εἶναι ἀληθές. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἡμεῖς, κύριοι βουλευταί, λαβόντες τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν ἐλάβομεν χρήματα οὔτε τῆς Τραπέζης, οὔτε τοῦ Κράτους, ἐλάβομεν τὰ ἰδικά μας χρήματα, διότι ὄχι μόνον τὰ ἐπληρώσαμεν, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἀπόθεμα ὑπὲρ τοῦ ταμείου 10.000.000 προερχόμενα ἐξ εἰσφορῶν. Πληρώνει δὲ ὁ νομὸς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος τὴν μεγαλειτέραν μερίδα, διότι ἐνῷ ἡ Μεσσηνία παράγει 30.000.000, ἡ ἐπαρχία Ἀργολίδος παράγει 80.000.000. Δὲν ζητοῦμεν νὰ μᾶς χαρίσῃ τὸ Κράτος, ἢ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ μὴ εἴμεθα ὀφειλέται ποσοῦ ἰδικοῦ μας. Δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον συνετάγη ἀπὸ γνωστὴν προπαγάνδα, ἐνδιαφερομένην ὄχι μόνον διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ταμείου χαλάζης, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς ἐνδιαφερόμεθα καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς προικοδοτοῦμεν καὶ μὲ 15.000.000 φόρον, ἀλλ’ ἐνδιαφερομένην νὰ καταστήσῃ τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο παχύτερον, διὰ νὰ δημιουργοῦνται πολυτελῆ γραφεῖα εἰς βάρος τῆς περιουσίας αὐτοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ἀνέφερα καὶ περὶ τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ καὶ τὸ ἀπεκάλεσα, ὡς τὸ ἀπεκάλεσα, πρέπει νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι μετὰ πολλῆς ἰταμότητος συνετάγη τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ τῆς προσοχῆς τῶν κ. κ. συναδέλφων. Λέγει, ὅτι πολιτευόμενοι τινὲς διαφθείρουν διὰ πιέσεων τόν κόσμον. Ἀπαντῶ, ὅτι οἱ διαφθορεῖς τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς τάξεις τῶν πολιτευομένων. Οἱ πολιτευόμενοι ἀπὸ τὸν λαόν, δουλεύουν εἰς τὸν λαόν, ὑποστηρίζουν τὰ συμφέροντα αὐτοῦ, καὶ δίδουν διαρκῶς εὐθύνην τῶν πράξεών των εἰς αὐτόν. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὸν λαὸν εἶναι οἱ διάφοροι λεγόμενοι πρόεδροι τῶν συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται αὐτόκλητοι προστάται αὐτοῦ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§11Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος ζητεῖται, ὅπως τὸ ταμεῖον τοῦτο καταστῇ πλουσιώτερον μόνον καὶ μόνον ἵνα ἱδρύσωσι πολυτελεῖς ἐν αὐτῷ ὑπηρεσίας. Τὰ χρήματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τοὺς χαλαζοπλήκτους, δὲν ἐδόθησαν οὔτε ἀπὸ τὸ Κράτος, οὔτε ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ ἐδόθησαν ἀπὸ τὰς εἰσφοράς των. Πῶς εἶναι δυνατὸν συνεπῶς οἱ ἄνθρωποι οὗτοι νὰ πληρώσουν τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἔδωσαν οἱ ἴδιοι διὰ τῆς εἰσφορᾶς των; Εἰδικῶς δέ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν νομὸν Ἀχαϊοήλιδος, οὗτος, καίτοι προσέφερε τὰ περισσότερα χρήματα, ἔλαβε τὰ ὀλιγώτερα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σπηλιάδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§13Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ Μεσσηνίας παρεσύρθησαν ἀπὸ τοὺς 200 συνεταιρισμούς. Ἄν ἐγνώριζον τὴν ἱστορίαν τοῦ ταμείου ἀσφαλείας τῆς χαλάζης καὶ παγετώνων θὰ ἤξευραν, ὅτι τὸ ταμεῖον τοῦτο συνέστη κατὰ τὸ 1926, διὰ πενταδράχμων εἰσφορῶν. Κατόπιν ηὐξήθη ἡ εἰσφορὰ τῶν παραγωγῶν εἰς 40 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Ἐδόθησαν δὲ τὰ χρήματα ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν καὶ αἵρεσιν, ὅτι θὰ τοῖς ἀπεδίδοντο εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐζημιώνοντο ἐκ τῆς χαλάζης. Συνέβη ὁ παγετών, ὡς συνέβη, τὰ χρήματα ἀπεδόθησαν εἰς τοὺς παραγωγοὺς μέσῳ τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία εἶχε χρήματα εἰς χεῖρας της, καὶ ἀπεδόθησαν ὑπὸ τύπον, τρόπον τινα, δανείου, διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν, δηλαδὴ ἀπεδόθησαν τὰ χρήματα αὐτὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ ἴδιοι εἶχον συνεισφέρει. Ὁμολογῶ ἐν προκειμένῳ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, τοὺς ὁποίους ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, ὡς πρὸς τοὺς συμπολίτας των, διὰ τίνα λόγον ὑποστηρίζουν καὶ ἀξιοῦν νὰ ἐπιστραφοῦν τὰ χρήματα εἰς τοὺς ἰδίους, χρήματα τὰ ὁποῖα κατέβαλον ὑπὸ τὴν αἵρεσιν ἂν ζημιωθοῦν, φαντάζομαι δὲ ὅτι ὀφείλουν νὰ συντρέξουν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, δηλαδὴ νὰ μὴ ζητήσουν νὰ ἐπιστραφοῦν εἰς τοὺς συμπολίτας των χρήματα τὰ ὁποῖα κατέβαλον ὑπὸ τὸν γνωστὸν ὅρον. Συνεπῶς, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκουσθοῦν αἱ δῆθεν διαμαρτυρίαι τῶν 200 συνεταιρισμῶν, διότι ἐπαναλαμβάνω δὲν ἔχουν δίκαιον.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσεριώνης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§15Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Ἡ παρ’ ἡμῶν ὑποστηριζομένη ἄποψις εἶναι δικαιοτάτη. Ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς τροπολογίας ἡ ὁποία ὑπεβλήθη τὴν ἐπανόρθωσιν μιᾶς ἀδικίας, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς βάρος τῶν σταφιδοπαραγωγῶν τῶν καταστραφέντων κατὰ 1923–26 ἐκ τῶν πάγων καὶ τῆς χαλάζης. Τὰ δοθέντα εἰς αὐτοὺς χρήματα κακῶς ἐδόθησαν ὑπὸ τύπον δανείου, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ δοθῶσιν ὡς ἀποζημίωσις, διὰ τὴν ἐπελθοῦσαν καταστροφήν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, διατὶ ἔλαβεν τὸν χαρακτῆρα δανείου, ἐφ’ ὅσον προήρχοντο ἐκ τῶν ἰδίων των χρημάτων καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἔννοια καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ ληφθέντος μέτρου, ἦτο νὰ παρασχεθῇ ἀνακούφισις εἰς τοὺς παθόντας. Ἡ ἐπιβληθεῖσα τότε εἰσφορὰ ἐγένετο ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἐκ τοῦ ἐπιβαλλομένου πνεύματος ἀλληλεγγύης μεταξύ των, ὅτι συνέβη τότε εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ἠδύνατο νὰ συμβῇ ἄλλοτε εἰς ἄλλας περιφερείας καὶ συνεπῶς θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ αὐτὸ μέτρον· οἱ ἔχοντες διάφορον πρὸς ἡμᾶς γνώμην ὑποστηρίζουν, ὅπως τὰ δοθέντα εἰς τοὺς πλημμυροπαθεῖς ἀποτελέσουν πόρον τοῦ ἱδρυομένου ταμείου ἀσφαλείας. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἴχομεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταβάλλουν, ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις, διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπαθον οὐδεμίαν ζημίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνδεχόμεμενον νὰ πάθουν εἰς τὸ μέλλον Τοῦτο φρονῶ ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἄδικον. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας, ὑπεστήριξεν ὅτι οἱ παρόντες ἐκέρδισαν ἐκ τῶν περιστάσεων. Δύναμαι νὰ τὸν βεβαιώσω κατηγορηματικῶς, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ἀλλ’ ὅτι ἔναντι τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς ἐλάχιστα ποσοστὰ τοὺς ἐδόθησαν, ὑπὸ τὸν τύπον αὐτὸν τοῦ δανείου. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ τεθοῦν ὑπὸ δίωξιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀποτελοῦντες μεγάλον ἀριθμόν, καὶ νὰ καταδιώκωνται ὑπὸ τῶν καταδιωκτικῶν ὀργάνων διὰ νὰ ἀποδώσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλαβον, διότι κατεστράφησαν. Τὸ ταμεῖον ἂς προικοδοτηθῇ μὲ ἄλλους πόρους ἐπιβαλλομένους ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζᾶκος, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§17Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι μᾶς κατηγόρησαν, ὅτι οἱ βουλευταὶ Μεσσηνίας δὲν συναινοῦν εἰς τὴν διάλυσιν ἑνὸς ταμείου ἔχοντος κοινωφελῆ σκοπόν. Ὁ νόμος περὶ προστασίας καὶ δημιουργίας ταμείου χαλάζης ἔγινε τὸν Ἰούλιον τοῦ 1926. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ 1926 εἶχε συμβῆ μία χάλαζα καὶ εἶχον καταστραφῆ ὡρισμέναι περιφέρειαι, περιελήφθη εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον καὶ μία διάταξις, περὶ οἰκονομικῶν ἐνισχύσεων τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν ἀπὸ τὴν χάλαζαν. Τότε δέ, καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὸ χρήματα, διὰ ν’ ἀνακουφίσουν τοὺς πάσχοντας, ἐδόθησαν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν 15.000.000 πρὸς 2%, τὰ μακροπρόθεσμα δάνεια ταῦτα ἐπιστρέφονται εἰς τὸ ταμεῖον πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ ταμείου, καὶ δὲν ἐπιστρέφονται εἰς τοὺς ὀφειλέτας. Τὰ δάνεια δὲ ταῦτα τὸ Κράτος τὰ ἐξώφλησεν ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ μιᾶς φορολογίας γενικῆς, τοὐτέστιν 40 δρχ. κατὰ χιλιόλιτρον. Ἑπομένως τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν εἶναι χρήματα ἀποκλειστικὰ τῶν παραγωγῶν, εἶναι χρήματα ὁλοκλήρου τῆς περιφερείας. Διὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθοῦν χρήματα ἀνήκοντα εἰς ἄλλας περιφερείας ὑπὲρ μιᾶς ὡρισμένης τοιαύτης.

§18Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἔλαβον δάνειον.

§19Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐπειδὴ ἐλάβομεν δάνειον δὲν ἕπεται, ὅτι πρέπει νὰ συναινέσωμεν εἰς τὴν διάλυσιν τοῦ ταμείου αὐτοῦ. Ἄλλως τε εἶναι καὶ ἄδικος ἡ διανομή.

§20Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ διανομὴ θὰ γίνεται ἀναλόγως. Εἰς τὴν Μεσσηνίαν γίνεται σταφὶς 30.000.000, εἰς ἄλλην περιφέρειαν 120.000.000. Ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς θὰ γίνεται καὶ ἡ διανομή.

§21Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ διαρπαγὴν τοῦ ταμείου καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα.

§22Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ ζήτημα θὰ τὸ ἐξετάσῃ καὶ ἀπὸ τῶν δύο του ἀπόψεων, ὅταν δὲ τὸ νομοσχέδιον ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν θὰ γίνῃ εὐρυτέρα ἔρευνα καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της. Ἔχω ὅμως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ἐπειδὴ παρενέβη εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος κατὰ παράκλησιν πολλῶν συμπολιτῶν μου Πελοποννησίων. Πρῶτον, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ καθορίσωμεν τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος τῶν διαφόρων φορολογιῶν, κατὰ πόσον δηλαδὴ αὗται βαρύνουσι τὸν παραγωγόν. Εἶναι ζήτημα θεμελειῶδες, διότι, ὡς εἶναι ἡ φορολογία τῆς σταφίδος τεθειμένη, ὑπολογιζομένης τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς τρεῖς λίρας κατὰ τόννον, ὑπολογιζομένου τοῦ παρακρατήματος, ἀνερχομένου εἰς 50% ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ, καὶ τῆς ἐγγείου φορολογίας εἰς πεντήκοντα ἑκατομμυρίων ὑπὲρ τοῦ Κράτους, τὸ ὅλον βάρος ἐπὶ τῆς σταφίδος ὑπερβαίνει τὰ 300 ἑκατομμύρια. Νομίζετε, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ σταφιδοκτήμονες νὰ ἠνείχοντο τοιαύτην φορολογίαν, ἂν εἶχον τὴν συνείδησιν ὅτι ἡ φορολογία αὕτη βαρύνει αὐτούς. Πρῶτον ζήτημα θεωρητικόν, ἔχον ὅμως μεγάλην πρακτικὴν σημασίαν ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας, διότι ἂν ἐπεκράτη ἡ ἀντίληψις ὅτι τὰ βάρη ταῦτα βαρύνουσι τὸν παραγωγόν, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα μακρὰν τοῦ χρόνου καθ’ ὃν οἱ σταφιδοκτήμονες ἔχοντες τοιαύτην ἀντίληψιν, θὰ ἐζήτουν νὰ οἰκειοποιηθῶσι τὰ κεφάλαια, καὶ νὰ διοικήσωσι τὸν σταφιδικὸν ὀργανισμόν. Ἔχω μάλιστα πρόσφατα κρούσματα τοιούτων σκέψεων. Εἰς τὸ τελευταῖον συνέδριον τοῦ Γεωργικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἐν Πάτραις, κατετέθη πρότασις κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει ὁ σταφιδικὸς ὀργανισμὸς νὰ ταχθῇ ἀπολύτως ὑπὸ τὴν διοίκησιν τῶν σταφιδοκτημόνων. Ἂν λοιπὸν λύσετε τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας, ἀποφαινόμενοι ὅτι ἡ φορολογία δὲν βαρύνει τὸν παραγωγὸν καὶ ὅτι βαρύνει τὸν καταναλωτήν, θὰ καταλήξητε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν 40 δραχμῶν δὲν πίπτει ἐπὶ παραγωγοῦ, ὁ ὁποῖος σήμερον ἀξιοῖ δῆθεν νὰ τὴν λάβῃ, ἀλλὰ βαρύνει τὸν καταναλωτήν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον εἰσέπραξε τὸ ταμεῖον τῶν χαλαζοπλήκτων. Αὐτὸ εἶναι ὅπως σᾶς εἶπον τὸ βασικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξητε ἰδίως διὰ νὰ σωθῇ τὸ εἰς μέλλον ἀπὸ πολὺ μεγαλειτέρους κινδύνους. Διότι αὐτὴ ἡ ἰδέα, ὅτι ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς σταφίδος ἦτο φορολογία βαρύνουσα τοὺς παραγωγοὺς ἤγαγεν εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὅταν κατεβλήθη τὸ δάνειον εἰς τοὺς χαλαζοπλήκτους, ἐστηρίχθη ἡ ἐξόφλησις αὐτοῦ ἐπὶ τῆς εἰδικῆς φορολογίας, περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ ἐπιστραφῇ τὸ δάνειον εἰς τὸ ταμεῖον χαλαζοπλήκτων. Ἡ γνώμη μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ θὰ ἦτο ἄστοργον ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευσεν ὡς μεσάζων διὰ νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον εἰς μίαν στιγμὴν δυστυχίας εἰς ἕναν κτηματίαν χαλαζόπληκτον, νὰ ἔλθωμεν σήμερον ἐκ τῶν ὑστέρων, ἀφοῦ τὸ Κράτος δὲν κατέβαλεν ἐξ ἰδίων οὔτε μίαν δραχμήν, νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπῆρε ἀπὸ αὐτὴν τὴν εἰσφορὰν ἡ ὁποία κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀγωνίας του, τοῦ ἔδωσε τὸν ἄρτον τῶν παιδιῶν του, αὐτὴν τὴν εἰσφορὰν ἐρχόμεθα πάλιν νὰ τὴν ἀναζητήσωμεν, διότι ἀνήκει δῆθεν εἰς τὴν ὁλότητα τῶν κτηματιῶν. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ἐδόθη εἰς τοὺς παθόντας ἡ ἀποζημίωσις, ἢ μᾶλλον ὡς ἀνακούφισις κατ’ ἀνώτατον ὅριον 20% ἐπὶ τῆς ζημίας.

§23Θ. ΚΡΙΜΠΑΣ. Γνωρίζετε πῶς ἐξετιμήθησαν αἱ ζημίαι; ἔχετε στατιστικάς;

§24Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γνωρίζω ὅτι τὸ ἀνώτατον ὅριον εἶναι 20% καὶ ἤρχισεν ἀπὸ 5%. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους· φαντάζεσθε, ὅτι ἕνας πραγματικὸς σταφιδοκτηματίας, μὴ ὑποκινούμενος ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλο αἴσθημα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τόσον ἄστοργος ὥστε νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸν γείτονά του τὸν χαλαζόπληκτον, ἢ παγόπληκτον, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε 2–3 ἑκατοστάρικα, νὰ θέλῃ νὰ τὸν ἴδῃ συρόμενον δέσμιον ἀπὸ τὸν χωροφύλακα διὰ νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ ταμεῖον χαλαζοπλήκτων; Ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον πρὸς συζήτησιν, παρακαλῶ νὰ τὸ ἐξετάσητε ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως. Ἄλλως τε βλέπετε ὅτι, οὔτε οἱ Κεφαλλῆνες, οὔτε οἱ Ζακύνθιοι, οὔτε οἱ Κορίνθιοι, οὔτε οἱ Αἰγιεῖς διετύπωσαν καμμίαν διαμαρτυρίαν, ἐπειδὴ δὲ ἔχω πικρὰν πεῖραν τῶν τηλεγραφημάτων αὐτῶν, τῶν δῆθεν πολυαρίθμων συνεταιρισμῶν, διότι, οὐχὶ πρὸ μακροῦ χρόνου, ἐστάλη καὶ εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον ἓν τηλεγράφημα, διότι δῆθεν ἀντέδρων κατὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν σύκων, παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ ἐρευνήσουν ἂν τὸ τηλ)μα, ἐστάλη ἀπὸ πραγματικοὺς κτηματίας.

§25Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ταμείου ἀσφαλείας, διότι μετὰ τὰς καταστροφὰς ἐκ τῆς χαλάζης τῶν διαφόρων μερῶν ἐλήφθη ἕν μέτρον ἀνακουφίσεως τῶν παθόντων πληθυσμῶν καὶ ἐτηρήθη ἡ αὐτὴ ἀναλογία, ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀνακούφισιν ὅλων τῶν πληγέντων, καὶ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ Κεφαλληνία καὶ ἡ Ζάκυνθος καὶ ἄλλαι πολλαὶ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ἀπερρόφησαν ὁλόκληρον τὸ ποσόν Ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ ποσὸν προήρχετο ἐξ εἰσφορῶν γενομένων ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ ν’ ἀνακουφίσουν τοὺς παθόντας πληθυσμούς, δι’ αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐκράτησεν τὸ νομοσχέδιον ἐκκρεμὲς διὰ νὰ σκεφθῇ καὶ δὴ κατὰ πόσον δύναται νὰ δώσῃ λύσιν μὴ ζημιοῦσαν οὐδένα ἐκ τῶν καταβαλόντων τὴν τεσσαρακοντάδραχμον συνεισφοράν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τηλεγραφήματος γυναικῶν τῶν ἐργατῶν μεταλλείων Στρατωνίκης ὁ κ. Ξανθόπουλος.

§27Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ἐκ τῶν ἐφημερίδων, καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὰ τηλεγραφήματα, ὅτι πρὸ δεκαπενθημέρου καὶ πλέον, οἱ ἐργάται τῶν μεταλλείων Κασσάνδρας ἐν Στρατωνίκῃ ἐκήρυξαν ἀπεργίαν, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ ἀκόμη. Αὐτὴν τὴν φοράν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ λόγος τῆς ἀπεργίας δὲν εἶναι δι’ αὔξησιν ἡμερομισθίων, ἀλλὰ διότι ἡ ἑταιρεία, καὶ πρὸ παντὸς οἱ ἐπιστάται καὶ ἐργοδηγοὶ αὐτῆς, μεταχειρίζονται τοὺς ἐργάτας πολὺ σκληρῶς καὶ ἀπανθρώπως καὶ διὰ μέσων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι καθόλου τῆς σημερινῆς ἐποχῆς, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δὲ εἰς τὴν παραμικρὰν διαμαρτυρίαν τῶν ἐργατῶν τοὺς τιμωροῦν μὲ παύσεις καὶ πρόστιμα. Συνεπείᾳ τῆς σκληρότητος αὐτῆς ἐδημιουργήθη ἐπεισόδιον ἐν Στρατωνίκῃ ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἡ διεύθυνσις τῆς ἑταιρίας ἔπαυσεν 9–10 ἐργάτας. Ὁ σύνδεσμος τῶν μεταλλωρύχων ἀνεφέρθη παρὰ τῇ διευθύνσει καὶ ἐζήτησεν νὰ συγχωρήσῃ τοὺς ἐργάτας ὥστε νὰ ἐπαναλάβωσιν οὗτοι τὰς ἐργασίας των, ἀλλ’ ἡ διεύθυνσις ἐπιμένει ἀρνουμένη, καὶ οὕτω ἐκηρύχθη ἡ ἀπεργία. Δι’ αὐτό, ἐπενέβη τότε τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἔστειλεν ἐκ Θεσσαλονίκης ἐπιθεωρητάς, οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν νὰ συμβιβάσωσι τὰ πράγματα μεταξὺ συνδέσμου καὶ διευθυντοῦ τῆς ἑταιρείας ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον. Μολονότι ὁ σύνδεσμος ὑπεχώρησεν εἰς πολλὰ σημεῖα ἡ ἑταιρεία ἐπιμένει νὰ ἐπαναλάβωσιν ἐργασίας οἱ ἐργάται ὄχι ὅμως καὶ οἱ παυθέντες ἐργάται, πρὸ παντὸς δὲ ζητεῖ νὰ διαλύσουν τὸν σύνδεσμον, οἱ ἐργάται ὅμως ἐπιμένουσιν εἰς τὴν ἀπεργίαν. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιμένει ἡ ἑταιρία, κ. Πρόεδρε, εἶναι νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς ἐργάτας, μὴ ἔχοντας ἀποθεματικὰ χρήματα καὶ μὴ δυναμένους νὰ ζήσωσιν, ἐκ τῆς πείνης νὰ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐργασίας των ἀποδεχόμενοι τὰς πολλαπλὰς ἀπαιτήσεις της. Τηλεγραφοῦν λοιπὸν αἱ γυναῖκες τῶν ἐργατῶν, κρούουσαι τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, καὶ κάμνουν ὑστάτην παράκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἐπέμβῃ περισσότερον καὶ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ συμβιβασθῇ, ὑποχωροῦσα καὶ αὐτὴ κατά τι, ἀφοῦ οἱ ἐργάται ὑπεχώρησαν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὡς ἐνθυμεῖται, ὅταν εἶχε γίνῃ πάλιν ἀπεργία, ἀλλὰ τότε διὰ λόγους αὐξήσεως τοῦ ἡμερομισθίου, ἐτηλεγράφησεν προσωπικῶς πρὸς τοὺς ἐργάτας νὰ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐργασίας των καὶ ἀμέσως οἱ ἐργάται μετ’ ἐνθουσιασμοῦ ἔλυσαν τὴν ἀπεργίαν καὶ ἔστειλαν ὑπόμνημα πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μεσολαβήσῃ καὶ κανονίσῃ τὰς διαφορὰς των, ἐξακολουθοῦν δὲ νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀναμονῇ ἐλπίζοντες, ὅτι θὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῶν ἡμερομισθίων. Πιστεύω καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν νὰ θελήσῃ, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ θελήσῃ, νὰ ἐπέμβῃ πάλιν προσωπικῶς, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν φορὰν νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὴν ἐδῶ διεύθυνσιν τῆς ἑταιρείας, νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ αὐτὴ κατά τι, νὰ εἶναι δὲ βέβαιος ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὸ ποθούμενον καὶ θὰ ἔχῃ τὴν εὐγνωμοσύνην ὄχι μόνον τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν τηλεγραφουσῶν γυναικῶν των, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς Χαλκιδικῆς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπουργόν, παρ’ ὅλας τὰς πολλαπλὰς ἀσχολίας των, νὰ ἀπασχοληθοῦν ἐπ’ ὀλίγον καὶ μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας τῆς Στρατωνίκης, τὸ ὁποῖον εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον, ὄχι μόνον διὰ τὴν Χαλκιδικήν, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§28Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤσκησε πάντα τὰ μέτρα πρὸς κατάπαυσιν τῆς ἀπεργίας. Ἐκάλεσεν ἐπανειλημμένως τὸν διευθυντὴν τῆς ἑταιρείας καὶ ἡ ἑταιρεία εἶπεν ὅτι ἔπαυσεν 9 ἕως 10 ἐργάτας, ἐπιμένουν δὲ νὰ μὴ τοὺς προσλάβουν, διότι ὡς λέγουν εἶναι ὡρισμένα ὄργανα, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσιν ὡς ὄργανα ἀταξίας, διεγείροντα τοὺς ἐργάτας, ἐπιμένει δὲ αὐτὰ τὰ πρόσωπα νὰ ἀπομακρυνθοῦν. Τὸ ὑπουργεῖον ἐτηλεγράφησεν εἰς τοὺς ἐργάτας νὰ ἐπαναλάβωσι τὴν ἐργασίαν των, ὑποσχόμενοι μετ’ ὀλίγον καιρὸν νὰ ἀσκήσῃ παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ τὴν ἐπιρροήν του πρὸς εὐμενῆ ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων των.

§29Α. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. ὑπουργέ, ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν σύνδεσμον μεταλλωρύχων, ὑπὸ τὸ ἴδιον πνεῦμα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης.

§31Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ κοινότης Παραβόλας Τριχωνίας ἔχει ἔδαφος λίαν περιωρισμένον ἀλλὰ εὔφορον ἐξαιρετικῶς. Ἡ κοινότης ὅμως αὕτη ἀπειλεῖται νὰ ὑποστῇ περισσοτέρας ζημίας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ὑπέστη ἕνεκα χειμάρρου τινός, ὅστις διέρχεται ἐκεῖθεν. Ἐπίσης ἡ κοινότης αὕτη ἔχει τοσαύτην οἰκονομικὴν εὐρωστίαν, ὥστε προσφέρεται νὰ καταβάλῃ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ διευθέτησις τοῦ χειμάρρου. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ νομομηχανικοῦ καὶ προβῇ εἰς τὴν κατάρτισιν σχεδίου διευθετήσεως τοῦ χειμάρρου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἡ ἰδία κοινότης νὰ τὸ κατασκευάσῃ.

§32Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ τὸ λάβω ὑπ’ ὄψει μου καὶ θὰ διατάξω τὰ δέοντα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀλαβάνος ἐπὶ ἀναφορᾶς προέδρου κοινοτήτων Ἄνδρου κλπ.

§34Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τηλεγραφικὴ ἀναφορὰ ἔφθασε μέχρις ἡμῶν τῶν βουλευτῶν Κυκλάδων καὶ μέχρι τῆς Βουλῆς, τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων Ἄνδρου καὶ διαφόρων σωματείων, ἄριστα λειτουργούντων ἐκεῖ, τῆς ὁποίας εὐλαβὴς διαμαρτυρία πρὸς τὴν Βουλήν, καταλήγει εἰς μίαν θερμὴν παράκλησιν καὶ αἴτησιν, ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν Ἐθνικὴν ὁδὸν Ἄνδρου–Γαυρίου–Μπατσίου. Τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον μεγάλης προσοχῆς καὶ εὑρίσκω πολὺ δικαίαν τὴν διαμαρτυρίαν τῶν Ἀνδρίων, διότι ὄχι μόνον οὐδέποτε ἢ σπανιώτατα ἐπεβάρυναν οὗτοι τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν, καθόσον εἶναι ἐξηκριβωμένον, ὅτι τὰ κοινωφελῆ ἔργα, καὶ εἶναι ἡ πλουσία ἡ νῆσος εἰς τοιαῦτα ἔργα, ἔχουν γίνει δαπάναις τῶν τέκνων τῆς Ἄνδρου, ἐνῷ ἐξ ἄλλου εἶναι βεβαιωμένον ὅτι συνεισφέρουσιν οἱ Ἄνδριοι τὰ μέγιστα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, διὰ τῆς ναυτιλίας των, ἐκπροσωπούσης τὰ 30% τῆς ὅλης Ἑλληνικῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἑλλὰς διαθέτει 1.266.622 τόννους εἰς τὴν ἐμπορικήν της ναυτιλίαν καὶ ἐξ αὐτῶν τοὺς 365.804 διαθέτουν ἀτμόπλοια τῆς Ἄνδρου. Λοιπὸν συνεισφέρουν ὄχι ὀλίγα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν διὰ τῆς ἐμπορικῆς των ναυτιλίας, τῆς ὁποίας τὰ ὑπερεκατὸν πλοῖα ὑπερηφάνως περιφέρουσι τὴν κυανόλευκον ἀνὰ τὴν Μεσόγειον καὶ τοὺς Ὠκεανούς. Τί ζητοῦσι σήμερον καὶ διατὶ μὲ τόσην ἐπιμονὴν ἐκφράζουσιν αὐτὸ τὸ παράπονον; Διατὶ θεωροῦν οἱ Ἄνδριοι συνυφασμένην μὲ ἕνα πόθον, μὲ ἕνα ὄνειρον, τὴν συμπλήρωσιν αὐτῆς τῆς ὁδοῦ; Ἁπλούστατα, διότι ἐξαρτᾶται αὐτὴ αὕτη ἡ ὕπαρξις τῆς νήσου ἐκ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Ἐὰν δὲ ἐσημειώθησαν μέχρι τοῦδε ἀθρόαι ἔξοδοι ἐκ τῆς νήσου, εἰς τοῦτο ὀφείλεται, καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἡ Ἄνδρος κειμένη εἰς τὸ βορειοανατολικὸν μέρος τῆς νήσου δέχεται τὰ κύματα τὰ ἐρχόμενα ἐκ Λέσβου καὶ αὐτῆς τῆς Θράκης, ὅλα τὰ ἄγρια κύματα τοῦ βορρᾶ. Τὰ κύματα αὐτὰ ὀγκούμενα καθιστοῦν ἀδύνατον πολλάκις πᾶσαν συγκοινωνίαν, διακοπτομένην συχνάκις ὄχι μόνον διὰ πολλὰς ἡμέρας, ἀλλὰ ἐνίοτε καὶ διὰ πλείστας ἑβδομάδας. Φαντασθῆτε λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ποία διατάραξις ἐπέρχεται εἰς τὰς ὑποθέσεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τόσον μεγάλας ἐπιχειρήσεις καὶ κέντρον ἐργασιῶν των τὴν Ἄνδρον. Ζητοῦν λοιπὸν μίαν διέξοδον καὶ μᾶς λέγουν «θέλομεν νὰ ἐπικοινωνήσωμεν μὲ τὴν νοτιοδυτικὴν θάλασσαν, ἥτις μᾶς ἐξασφαλίζει τὴν συγκοινωνίαν μας». Σημειωτέον δὲ ὅτι οἱ Ἄνδριοι ἔχουν ἀρχίσει δι’ ἐξόδων των τὴν ὁδὸν αὐτὴν καὶ ἔχουν κατασκευάσει περὶ τὰ 8 χιλιόμετρα, ἀκόμη δὲ διὰ δαπάνης τοῦ κ. Λ. Ἐμπειρίκου ἔχουν καταρτίσει καὶ τὸ σχέδιον καὶ μελέτην τῆς ὅλης ὁδοῦ, ἡ ὁποία ἐστοίχισε πλέον τῶν 120.000 χρυσῶν δραχμῶν. Ζητοῦν λοιπὸν νὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ τὴν νοτιοδυτικὴν θάλασσαν, εἰς τὸν λιμένα τοῦ Γαυρίου, διότι, ἂν γίνῃ αὐτό, ἐξασφαλίζεται ἡ συγκοινωνία τῆς νήσου μὲ ὅλους τοὺς καιρούς. Ἐλησμόνησα νὰ προσθέσω, ὅτι συμβαίνει καὶ τοῦτο τὸ περίεργον. Πολλάκις ἐπιβάται νὰ ἐκκινήσουν ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ, διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Ἄνδρον, νὰ φθάσουν πρὸ τῆς νήσου καὶ νὰ ἐπιστρέψουν ἀπὸ κεῖ ποῦ ἐξεκίνησαν. Ἐὰν προεκταθῇ λοιπὸν ἡ ὁδὸς αὐτή, ἡ ὁποία ἔχει σταματήσῃ εἰς Μελίδαν, πρὸς τὸ Μπατσὶ καὶ Γαύριον, λύεται τὸ ζήτημα. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἔχει καὶ τραγικὴν ὄψιν τὸ πρᾶγμα, ἐνθυμοῦμαι καὶ γνωρίζω καλῶς, ὅτι δυστυχήματα ἐσημειώθησαν, ἀκόμη καὶ θάνατοι ἄδικοι συνέβησαν, διότι ἀσθενεῖς οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ μεταφερθοῦν δι’ ἐγχείρισιν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μεταφερθοῦν λόγῳ τῆς διακοπείσης ἐκ τῆς τρικυμίας συγκοινωνίας. Ἀκόμη ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ αὕτη ὁδὸς συμπληρωθῇ, θὰ εἶναι δυνατὸν ἐξ Ἀθηνῶν, διὰ Ραφίνας, νὰ μεταβαίνῃ τις εἰς Ἄνδρον ἐντὸς τεσσάρων ὡρῶν. Συμπληρουμένης τῆς ὁδικῆς ἀρτηρίας ταύτης πλεῖσται κοινότητες τῆς νήσου θὰ ἐπικοινωνήσουν, βραδύτερον δὲ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθῇ τὸ ὅλον δίκτυον τῶν ὁδῶν, καὶ ἰδίως ἡ ὁδὸς Κορθίου, βοηθοῦντος πρὸς τοῦτο καὶ τοῦ ἐπαρχιακοῦ ταμείου διὰ τὴν ὁδὸν ταύτην. Θὰ παρακαλέσω πολὺ τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρέπει νὰ τὸ εἴπω, διότι θὰ ἤμην ἀγνώμων, ἐὰν δὲν τὸ ἔπραττα, καὶ θέλω ἡ φωνή μου, νὰ φθάσῃ μέχρι τῶν Κυκλάδων, ὅτι πάντοτε ἡ Κυβέρνησις προκειμένου περὶ τῶν Κυκλάδων, εὐήκοον ἔτεινε τὸ οὖς καὶ ἐσχάτως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προκειμένου περὶ τῆς ὁδοποιΐας, ἐνεθυμήθη τὰς Κυκλάδας καὶ ὑπὲρ αὐτῶν συνηγόρησεν, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ Κρατικὴν μέριμναν, διὰ τὰ πτωχὰ νησιά μας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχομεν δύο μεγάλα κέντρα συγκεντρώσεως εἰς τὰς Κυκλάδας, τὴν Τῆνον ἀφ’ ἑνὸς, λόγῳ τοῦ Πανελληνίου προσκυνήματος καὶ λόγῳ τοῦ δροσεροῦ κλίματός της, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν Ἄνδρον, λόγῳ τῶν φυσικῶν καλλονῶν της καὶ λόγῳ τοῦ ἰαματικοῦ νεροῦ τῆς Σαρίζης, τὸ ὁποῖον προσελκύει ὄχι ὀλίγον κόσμον. Ἐὰν λοιπὸν δοθῇ κἄποια προσοχὴ εἰς τὰς νήσους αὐτὰς καὶ τὰ μέσα τῆς ἀνέσεως εἰς τοὺς παραθεριστάς, θὰ ἐξυπηρετήσωμεν πολυειδῶς καὶ τὰς νήσους ταύτας καὶ τὰ ἄτομα καὶ αὐτὴν τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, διότι πολλοί, οἱ ὁποῖοι φεύγουν τὸ θέρος διὰ τὸ ἐξωτερικόν, θὰ παραθερίζουν εἰς τὰ κέντρα ταῦτα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, εἰς ὅλα τὰ ζητήματα τῶν Κυκλάδων πάντοτε ἔδωσε προσοχήν, καθὼς καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος εἰς ἐπανειλημμένας συζητήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν διὰ τὴν ὁδοποιΐαν τῶν νήσων, μετὰ προσοχῆς μὲ ἤκουσεν, ἀκόμη δὲ ἐσχάτως ἔλαβον τὴν ὑπόσχεσιν παρ’ αὐτοῦ τῆς εὐμενοῦς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τῆς ὅλης συμπληρώσεως τῆς ὁδοποιΐας Ἄνδρου, νὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ὁδοῦ Ἄνδρου–Γαυρίου–Μπατσίου μετὰ προσοχῆς, βέβαιοι ὄντες ὅτι τῷ ὄντι ἐξυπηρετοῦν καὶ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν καὶ αὐτὴν τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἔχω πίστιν εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ταχέως θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τῶν Ἀνδρίων καὶ τῶν συμπολιτῶν μου Τηνίων, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν τῶν νήσων τούτων.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὲ μεγάλην συμπάθειαν ἤκουσα τοὺς λόγους τοῦ κ. ἀντιπροέδρου τῆς Βουλῆς κ. Ἀλαβάνου, καὶ συνηγορῶ καὶ ἐγώ, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, θὰ ἐξετάσῃ εὐμενῶς τὴν παράκλησίν των ταύτην.

§36Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ὁδὸς ἀπὸ Ἄνδρου εἰς Κόρθιον καὶ ἀπὸ ἐκεῖ διὰ Μπατσίου εἰς Γαύριον ἔχει χαρακτηρισθῇ ὡς Ἐθνικὴ ὁδὸς καὶ συνεπῶς ἔχει περιληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς ὁδοποιΐας. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὁλόκληρος ἡ ὁδὸς αὕτη ἐντὸς τοῦ πρώτου ἔτους, εἶναι δ’ ἄλλως τε λίαν δύσβατος καὶ λίαν μακρά.

§37Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι τόσον τὸ ἔργον, ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὰ 8 χιλιόμετρα τὰ ὁποῖα ἔγιναν, τὸ ὑπόλοιπον μέχρι Γαυρίου δὲν εἶναι παρὰ 18 χιλιόμετρα.

§38Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγὼ ὁμιλῶ δι’ ὁλόκληρον τὴν ὁδὸν ταύτην, ἀπεφασίσθη δὲ ἤδη νὰ γίνῃ τμῆμα αὐτῆς, διότι, ἀφοῦ ἡ σύμβασις τῆς ὁδοποιΐας ἔχει διάρκειαν πέντε ἐτῶν, ἐφέτος εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἓν μόνον τμῆμα, τὸ ἑπόμενον ἔτος θὰ γίνῃ τὸ δεύτερον καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς μέχρις ὅτου συμπληρωθῇ ἡ ὅλη ὁδός. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ ἀπὸ τὸ Γαύριον πρὸς τὸ Μπατσί, ἀλλὰ ἀντελήφθην, ὅτι τὰ πλεῖστα μέρη τῆς νήσου θέλουν προέκτασιν τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἄνδρου πρὸς τὸ Μπατσί. Οὐχ’ ἧττον φοβοῦμαι, ὅτι εἰς τὴν πρώτην αὐτὴν περίοδον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν μέχρις ἐκεῖ καὶ συνεπῶς θὰ μείνῃ ἀτελὴς ὁ σκοπὸς τοῦ ἔργου, τοῦ νὰ φθάσῃ ἀμέσως ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους εἰς Μπατσί, διὰ τὸν λόγον ὅτι καὶ αἱ τοπικαὶ συνθῆκαι εἶναι ἐκτάκτως δυσχερεῖς καὶ θὰ στοιχίσῃ ἡ ὁδὸς ὑπὲρ τὸ ἑκατομμύριον κατὰ χιλιόμετρον. Πάντως θὰ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖτε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐπὶ ἀναφορᾶς σωματείου ραπτῶν Καρδίτσης.

§40Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Πρόεδρε, εἶναι τοῦ σωματείου ραπτῶν Καρδίτσης καὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ἑνώσεως Σοφάδων. Ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης στενάζει ἀπὸ τοὺς ὀφειλέτας τοῦ δημοσίου. Κάθε ἡμέραν συλλαμβάνονται καὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὰς φυλακάς. Ἐννοεῖται ὅτι, λόγω τῆς ἀνομβρίας καὶ τῶν θεομηνιῶν, τὸ δημόσιον δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ εἰσπράξῃ τίποτε, διότι δὲν ἔγινε παραγωγή. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναστείλῃ τὰς καταδιώξεις. Βεβαίως ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου δύναται τὸ Κράτος νὰ εἰσπράξῃ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀνασταλοῦν αἱ πληρωμαὶ καὶ αἱ καταδιώξεις.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Χριστούλας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§42Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ χθὲς ἀπησχολήθη ἡ Βουλή, κατόπιν ἄλλων ἀναφορῶν προηγηθεισῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ δηλώσῃ, ὅτι θὰ παράσχῃ μίαν τρίμηνον ἀναστολὴν εἰς ὅλους τοὺς ὀφειλέτας τοῦ δημοσίου τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰσπραχθῆ κατὰ τὸ ἥμισυ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς. Εἶναι δικαιότατον λοιπὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ ἀναφορὰ αὕτη καὶ νὰ δοθῇ ἡ ἀναστολή.

§43Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶπα ἐγὼ ὅτι θὰ δώσω τρίμηνον ἀναστολήν; Ὄχι. Εἶπα, ὅτι καὶ ἂν τὴν δώσω πάλιν δὲν θὰ τὰ δώσουν.

§44Π. ΧΡΙΣΤΟΥΛΑΣ. Αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν ἀπεκόμισα ἐγώ, καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς ἀπαλλάξητε ἀπὸ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἐπακολουθοῦν καὶ τρεῖς τέσσαρες ἀναφοραὶ παρομοίου θέματος. Πρόκειται δὲ πραγματικῶς περὶ φλέγοντος ζητήματος, διότι, καθὼς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, καθημερινῶς ρίπτονται εἰς τὰς φυλακάς, συνεπείᾳ ἐκτελέσεως τῶν ἐνταλμάτων.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σίδερης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§46Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι ὁμοία μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 15 καὶ 26. Διὰ νὰ μὴ ἐπανερχόμεθα πάλιν, θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ μία σύστασις δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀναφορὰς πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καχεξίας καὶ προκειμένου νὰ ἀρχίσῃ ἐντὸς ὀλίγου ὁ νέος προϋπολογισμός, ὁπότε ἀναγκαστικῶς θὰ γίνῃ ἀναστολὴ τῶν διατάξεων αὐτῶν, σκοπιμώτερον θὰ ἦτο νὰ διατάξῃ νὰ γίνῃ ἡ ἀναστολὴ ἀπὸ τοῦδε.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 10 ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου ἀναπήρων Χανίων, ὁ κ. Ε. Τριποδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§48Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ θεωρῶ περιττὸν νὰ ὁμιλήσω, διότι ἐπανειλημμένως ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 11 καὶ 12 ἀναβάλλονται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 13 ἀναφορᾶς τῶν κοινοτήτων Βοῦβελ, Ἀφράτα, Σάβαλον, Μαλαθήρου κλπ., ὁ κ. Ε. Τριποδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§50Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ πρό τινων μηνῶν καὶ πάλιν ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν διὰ τὸ ζήτημα τῶν συγκοινωνιακῶν μέσων τῶν κοινοτήτων αὐτῶν. Αἱ κοινότητες αὐταὶ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ καταναλώσουν τὸ ἀπαιτούμενον χρηματικὸν ποσόν, διὰ νὰ κατασκευάσουν μερικὰς ὁδούς, ἐλλείπουν ὅμως τὰ τεχνικὰ μέσα καὶ δι’ αὐτὸ ὑπέβαλλον ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν αἰτοῦντες τὴν χορήγησιν αὐτῶν. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην ὁ κ. Πρόεδρος τὴν διεβίβασεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὁ διακρινόμενος διὰ τὴν φιλοπονίαν του, τὴν διεβίβασεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δημοσίων ἔργων Χανίων, ἡ ὑπηρεσία ὅμως αὕτη ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν σύστασίν του ταύτην πρὸς τὴν διεύθυνσιν τῶν δημοσίων ἔργων Χανίων ἐντονώτερον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς προσχωρήσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Συνθήκην Ἀποκηρύξεως τοῦ Πολέμου, τὴν ὑπογραφεῖσαν ἐν Παρισίοις τῇ 27ῃ Αὐγούστου 1928». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§52Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπηγγέλθη χθές, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἐκ Πειραιῶς συνάδελφον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιά τινα σχετιζόμενα μὲ τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐκ τοῦ Συντάγματος, πρὸς διαρρύθμισιν ζητημάτων τινῶν οὐσιωδῶν, τὰ ὁποῖα ζητήματα στρέφονται περὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου καὶ τῶν δικαίων αὐτοῦ. Τὸ ἄρθρον 11 τοῦ Συντάγματος, κ. συνάδελφοι, ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Εἰδικὸς νόμος θέλει ὁρίσῃ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρέχεται ἡ ἀποζημίωσις ἀπὸ τὸ Κράτος εἰς ἀδίκως προφυλακισθέντας ἢ καταδικασθέντας». Ἐπὶ τούτοις λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος τούτου, περὶ καθορισμοῦ ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Κράτους τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων ἢ προφυλακισθέντων. Ἡ καινοτομία αὕτη, ἡ ὁποία, εἰρήσθω, εἶναι ἐντελῶς παρ’ ἡμῖν καταφανὴς μεταρρύθμισις τῆς νομοθεσίας μας, εἶναι ἐν τούτοις διάταξις ἰσχύουσα εἰς ἄλλα Κράτη ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα Κράτη τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου ἠθέλησαν μετὰ περισσοτέρας εὐλαβείας νὰ ἐξασφαλίσουν διὰ νομοθετημάτων τοιούτων, τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰς προοδευτικὰς τάσεις τῶν Κρατῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ εἶναι ἀνεκτὸν πλέον, τὰ ὄργανα τοῦ Κράτους τὰ δικαστικά, νὰ κρατοῦν ἐπὶ πολὺν χρόνον προφυλακισμένους ἢ νὰ ἀθωώνουν πολίτας, ἀφοῦ διήνυσαν πολύμηνον διάστημα ἐν ταῖς φυλακαῖς, καὶ τὸ Κράτος νὰ εἶναι ἀδιάφορον εἰς τοῦτο. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ δικαστήριον τὸ ὁποῖον, εἴτε διὰ βουλεύματος εἴτε δι’ ἀποφάσεως δικαστικῆς, ἔκρινεν ὅτι ὁ ὑπὸ προφυλάκισιν πολύμηνον διατελέσας εἶναι ἀθῶος, δηλαδὴ ἐπὶ τῶν ἀθωωτικῶν ἀποφάσεων ἢ βουλευμάτων, εἶναι ὑποχρεωμένον δι’ ἀποφάσεως νὰ καθορίζῃ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς ἀποζημίωσιν τοῦ ἀδίκως προφυλακισθέντος ἢ καταδικασθέντος πολίτου. Ἡ ἐκδίκασις τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ ποσοῦ, καὶ ἐν γένει τῆς ὀφειλομένης ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ δημοσίου, θέλει καθορισθῇ ὑπὸ ἑτέρου δικαστηρίου ποινικοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον θέλει παραστῇ καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ δημοσίου πρὸς ἐξασφάλισιν πάσης ἐκτροπῆς τοῦ πρέποντος. Ὁ ποινικὸς δικαστής, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐν γνώσει τῆς ὑποθέσεως, αὐτὸς μόνος εἶναι ἁρμόδιος νὰ κρίνῃ καὶ νὰ καθορίσῃ, ὡς προδικαστικὸν ζήτημα, τὸ ζήτημα τοῦ ἂν εἶναι ὑπόχρεον τὸ Κράτος πρὸς ἀποζημίωσιν. Μὲ τὸν τίτλον αὐτὸν ὁ ἀδίκως ταλαιπωρηθεὶς πολίτης δικαιοῦται νὰ προστρέξῃ εἰς τὸν πολιτικὸν δικαστὴν πρὸς καθορισμὸν λεπτομερέστερον τῆς ὀφειλομένης ἀποζημιώσεως. Ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις, τείνουσα νὰ ἀσφαλίσῃ τὸ δημόσιον ἀπὸ πάσης παρεκτροπῆς. Μακρὰ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καθορίζει τὸν τρόπον τῆς διαδικασίας αὐτῆς, ἡ ὁποία διαδικασία ἐλήφθη κυρίως ἐκ τοῦ Γερμανικοῦ νόμου, τοῦ τελευταίως ἰσχύοντος ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ τούτου θέματος. Ἑτέρα μεταρρύθμισις, τήν ὁποίαν ἐπίσης θεωρῶ σημαντικὴν διὰ τὸν τόπον μας, πρώτην φορὰν εἰσαγομένη, εἶναι ἡ καθορίζουσα ὡρισμένον ὅριον προφυλακίσεως. Εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι πλεῖστοι πολῖται μένουσιν ἐν ταῖς φυλακαῖς ἐπ’ ἄπειρον, ἐπὶ διετίαν συχνάκις, χωρὶς νὰ δύναται τὸ Κράτος διὰ τῶν ὀργάνων του νὰ σταματήσῃ μίαν ἐκτροπὴν εἰς βάρος τῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 54 τοῦ ἀπὸ 26 Ἀπριλίου 1926 διατάγματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει «Περὶ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης». Εἶχε καθορίσει τὸ διάταγμα τοῦτο τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς διαρκείας τῆς προφυλακίσεως ἐπί τε τῶν πλημμελημάτων καὶ κακουργημάτων. Ἡ ἰσχὺς ὅμως τοῦ διατάγματος τούτου ἀνεστάλη δι’ ἄλλου διατάγματος τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1926. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπίσης, καθ’ ὑποχρέωσιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος, καθορίζει ὡρισμένον χρόνον προφυλακίσεως, πάντως λαμβανομένων ὅλων τῶν ἀπαιτουμένων διατάξεων εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ διαφεύγουν οἱ ἐγκληματίαι. Ἐπίσης εἰσάγεται δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου, ἐπὶ τῇ βάσει, Συνταγματικῆς ἐπιταγῆς, νέα παρ’ ἡμῖν διαρρύθμισις εἰδικοῦ δικαστηρίου περὶ ἀνηλίκων. Τὰ δικαστήρια τῶν ἀνηλίκων λειτουργοῦν ἀπὸ ἐτῶν εἰς ὅλα τὰ πολιτισμένα Κράτη, τὰ ὁποῖα προκειμένου περὶ ἀνηλίκων ἡλικίας μέχρις 16 ἐτῶν δὲν τὰ θεωρεῖ ἡ πολιτεία ὡς ἐγκληματίας, ἀλλὰ τὰ θεωρεῖ ὡς μίαν ἐκδήλωσιν νοσηρότητος, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ θεραπεύσῃ, οὐχὶ διὰ ποινῶν αὐστηρῶν, οἷαι ἐπιβάλλονται εἰς τοὺς ἄλλους ἐγκληματίας, ἀλλὰ δι’ εἰδικῆς διαδικασίας καὶ ἐν τῇ προανακρίσει καὶ εἰδικῆς σωφρονιστικῆς πολιτικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν κυρίως βάσιν ἔχει ἡ διαπαιδαγώγησις καὶ ἡ ψυχολογία τοῦ παιδιοῦ. Διὰ τοῦτο καὶ τὰ δικαστήρια ταῦτα, τὰ ὁποῖα παρ’ ἡμῖν δυστυχῶς δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐπεκτείνω καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, διότι λείπουν τὰ κατάλληλα ὄργανα πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τούτου, δηλαδὴ κατάλληλοι ἀνακριταὶ μὲ εἰδικὰς σπουδάς, καὶ διὰ τοῦτο, θέλει ἐφαρμοσθῇ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον καὶ ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ κυρώσῃ αὐτὸ διὰ τῆς ψήφου της, μόνον εἰς τὰς πόλεις Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Ἐφ’ ὅσον δὲ σὺν τῷ χρόνῳ θέλουσιν ἐξευρεθῇ τὰ κατάλληλα πρόσωπα, ἴσως δὲ καὶ τὰ κατάλληλα ὄργανα, διὰ τὴν διαπαιδαγώγησιν τοῦ μικροῦ ἐγκληματίου, ἴσως τότε εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν θεσμὸν ἐφ’ ὅλης τῆς Ἐπικρατείας. Φρονῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουσι σημαντικὴν σημασίαν διὰ τὸν κανονισμὸν τῶν δικαιωμάτων τῶν ὑποδίκων καὶ τὴν διάρκειαν τοῦ χρόνου τῆς προφυλακίσεως, θέλουσιν ἐγκαινιάσῃ μίαν νέαν τακτικὴν διὰ τὰ παρ’ ἡμῖν ποινικὰ ζητήματα. Ὁ πολίτης πλέον θὰ ἔχῃ ἐκτὸς τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τοῦ ὁποίου ἡ ἔναρξις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐγκαινιάσθη, ἐκτὸς τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας εἰς τὸ ὁποῖον θὰ προστρέχῃ πρὸς προστασίαν διὰ τὴν ἀναγνώρισιν καὶ ἀνόρθωσιν τῶν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῶν ἐνεργειῶν τῶν διοικητικῶν τοῦ Κράτους ὀργάνων, θὰ εὕρῃ εἰς τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑποβάλλω, τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους εἰς ἀποζημίωσιν καὶ τὸν περιορισμὸν τῆς προφυλακίσεως, ἀσφαλῆ ἐρίσματα τῶν ἐλευθεριῶν του, εἰς τὰς ὁποίας ἐλευθερίας του μετὰ τόσης ἀδιαφορίας τὸ Κράτος προσέβλεψε μέχρι τοῦδε.

§53Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ ἀνεβλήθη τὸ περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας νομοσχέδιον; Εἶναι ζήτημα σοβαρώτατον, τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀνεβλήθη, κ. βουλευτά. Εἶναι ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§55Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Χθὲς ἦτο ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ διατάξει.

§56Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁμολογουμένως ἡ παρατήρησις τοῦ κυρίου βουλευτοῦ εἶναι δικαιολογημένη, διότι τὸ νομοσχέδιον ἀνεγράφετο χθὲς ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ διατάξει ὡς προωρισμένον νὰ συζητηθῇ σήμερον. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ παρακληθῇ αὕτη νὰ ὑποβάλῃ μέχρι τοῦ Σαββάτου τὴν ἔκθεσίν της, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου πρὸ τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§57Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐκ τῶν εἰσηγητῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖται ἀπὸ 53 σελίδας, εἶναι ἕνας τόμος ὁλόκληρος, εἶναι ἕνα σύστημα ὁλόκληρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ περάσῃ ἔτσι, ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ κἄτι τι σωστόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μελετηθῇ. Πῶς θέλετε στὸ γόνατο νὰ τὸ ἐπεξεργασθῶμεν;

§58Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὑποβληθῇ ἀπὸ τῆς 14ης Δεκεμβρίου.

§59Ν. ΞΗΡΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐστάλη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐργάζονται δύο ἐπιτροπαὶ τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§61Ν. ΞΗΡΟΣ. Μὴ βιάζεσθε, ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ σοβαρὰ ἐργασία, εἶναι σύστημα πολυτελέστατον. Ἔκαμα 4 ὥρας νὰ τὸ διαβάσω μόνον.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μόλις πρὸ 8 ἡμερῶν ἐστάλη εἰς τὴν Βουλήν.

§63Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι δύο ἀντίθετοι ἀπόψεις, ἡ μία τῆς σπουδῆς, ὅπως ἐπὶ τέλους τακτοποιήσωμεν τὴν ἀγροτικήν μας ἀσφάλειαν. Ἡ ἄλλη ἄποψις εἶναι, ὅτι ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τόσον σπουδαίου θεσμοῦ εἶναι καλὸν νὰ τὸ ἐπεξεργασθοῦν ὅλοι οἱ ἔχοντες κἄποιαν εἰδικὴν γνώμην εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, ὥστε νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιώτερον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἶναι ἕνας μῆνας τώρα ποὺ κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι μόλις πρὸ 10 ἡμερῶν ἐπῆγεν εἰς τὰ χέρια της.

§64Ι. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ. Πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος. Νὰ προτιμηθῇ αὐτὸ ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα.

§65Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάμωμεν τὸ ἑξῆς: Ἡ Βουλὴ νομίζω ὅτι μπορεῖ νὰ συνεχίσῃ τὰς ἐργασίας της ἕως τὴν 15ην Φεβρουαρίου, ὑπολείπονται διὰ τὰς ἐκλογὰς 15 ἡμέρες καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετές. Μένουν λοιπὸν 17 ἡμέρες μέχρι τῆς 15 Φεβρουαρίου. Νὰ δώσωμεν λοιπὸν εἰς τὴν ἐπιτροπήν 8 ἡμέρες ἀκόμη, διὰ νὰ προσπαθήσῃ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ καὶ νὰ μᾶς τὸ φέρῃ κατὰ τὰς 8–9 Φεβρουαρίου, ὁπότε ἔχομεν καιρὸν μίαν ἑβδομάδα διὰ νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§66Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀλίγον τὸ διάστημα τῶν 15 ἡμερῶν, διὰ τὰς γερουσιαστικὰς ἐκλογάς.

§67Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀκοῦστε ἐδῶ· ἄλλοι θὰ εἶναι οἱ ὑποψήφιοι.

§68Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ὅπως κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐντελῶς κομματικαὶ αἱ ἐκλογαί.

§69Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἡμεῖς, κύριοι, οἱ ὁποῖοι νομίζομεν ὅτι εἶναι τὸ σχετικῶς, καλύτερον σύστημα τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα καί, ὅπως καὶ σεῖς οἱ τῆς ἄλλης πτέρυγος, παραδεχόμεθα ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον στηρίζεται τοῦτο, εἶναι ἡ δύναμις τῶν κομμάτων. Ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὸν τὸ διάστημα τῶν 15 ἡμερῶν διὰ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Ἔπειτα δὲν εἶναι ἀνάγκη ὅλοι οἱ βουλευταὶ νὰ κάμουν ἐκλογικὴν περιοδείαν, καίτοι ἐγὼ ὡς πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατ’ ἀνάγκην θὰ κάμω περιοδείαν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23)30 Σεπτεμβρίου 1925 περὶ θέσεως διατάξεών τινων εἰς τοὺς περὶ λιμένων καὶ πορθμοῦ Εὐρίπου νόμους».

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ν’ ἀναβληθῇ, διότι δὲν ἐτυπώθη τὸ σύνολον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 12)8)26 περὶ ἱδρύσεως ταμείου κοινοτικῶν ἔργων καὶ ὑπηρεσιῶν τοῦ συνοικισμοῦ Ψυχικό».

§73Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 3ης Μαΐου 1924 περὶ συστάσεως Γενικῆς Διευθύνσεως Ἀνταλλαγῆς».

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται τὸ σύνολον)

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 17)20 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ δικηγόρων». Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει).

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον)

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2ου ὑπάρχει τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κουντούρη καὶ Σπηλιάδου, γενομένη δεκτὴ παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§79ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ προσέλθῃ, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργός.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται πρὸς στιγμήν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως 1) τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Ἰανουαρίου 1928, περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως, ὑπογραφείσης τῇ 22 Νοεμβρίου 1927. 2) τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Μαΐου 1928 περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 3372, 3389 καὶ τοῦ Ν. Δ. ἀπὸ 17 Ἰανουαρίου 1928, περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως, ὑπογραφείσης τῇ 22 Νοεμβρίου 1927. 3) περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 16 Αὐγούστου 1928 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ἀναβάλλεται προσωρινῶς διὰ νὰ προσέλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀκυρότητος ἐκδοθεισῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων ἐπὶ ἀνταλλαξίμων περιουσιῶν».

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀποδέχεται τὴν τροποποίησιν καθ’ ἣν οἱ δικηγόροι οἱ συμπληρώσαντες τὰ προσόντα διὰ νὰ δικηγοροῦν ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου νὰ δύνανται καὶ ἄνευ διορισμοῦ, νὰ παρίστανται ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Ναυπλίου καὶ Βόλου.

§84Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διατὶ νὰ μὴ γίνῃ δι’ ὅλον τὸ Κράτος;

§86ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26)28 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων δικαστικῶν κλπ.».

§88Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω ὑποβάλῃ τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία (ἀναγινώσκει). «Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς ἐκ τῶν ὡς ἄνω δικαστικῶν λειτουργοὺς τοὺς ἐπανελθόντας μέχρι τῆς 3 Ἰουλίου 1927.»

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή. (Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. (ἀναγινώσκει).

§92Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ἔχω τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ζητεῖ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀρχαιότητος τῶν παραμεινάντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι θὰ ἐκλονίζετο τὸ κῦρος τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, διὰ τῶν ὁποίων εἶχον προαχθῇ δικαστικοὶ κατ’ ἐκλογήν. Εἰς τὸ 3ον ἄρθρον ὅμως λέγετε ὅτι οἱ ὡς ἄνω ἐν τοῖς ἄρθροις 1 καὶ 2 ἐπανερχόμενοι ὡς καὶ οἱ ἤδη ἐπανελθόντες ἢ καὶ ἀνακτήσαντες τὴν προτέραν των θέσιν δι’ ἐπαναδιορισμοῦ εἴτε διὰ προαγωγῆς, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου, ἀνακτῶσι τὴν προτέραν αὐτῶν γενικὴν ἀρχαιότητα, δὲν δικαιοῦνται ὅμως ἀποδοχῶν διὰ τὸν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας χρόνον. Μεταξὺ τῶν τοιούτων εἶναι καὶ οἱ ἀπολυθέντες κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου.

§93Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς γνωρίζετε ἔχει ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἐκκρεμεῖ ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς νομοσχέδιόν μου, ἀφορῶν τὴν τακτοποίησιν τῶν πινάκων ἀρχαιότητος ὅλων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται σήμερον εἰς μεγάλην σύγχυσιν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καταλληλότερον θὰ ἦτο νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασίς σας κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου.

§94Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐδῶ δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀπέλυσε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, ὡς ἀνικάνους νὰ ἐπανέλθουν καὶ νὰ ἐπανακτήσουν τὴν ἀρχαιότητα ἀπέναντι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παρέμειναν.

§95Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Λαμβάνω πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ ἐν τῷ ἐκκρεμῆ νομοσχεδίῳ.

§96Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἐδῶ προβλέπετε διὰ τοὺς παραιτηθέντας καὶ τοὺς ἀπολυθέντας, δὲν προβλέπετε δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι παρέμειναν, καὶ εἰς μίαν ἀνώμαλον ἐποχὴν ἐσυκοφαντήθησαν.

§97Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σήμερον εἰσάγω τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τυπικῶς πρὸς κύρωσιν.

§98Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ 3ον ἄρθρον προέβλεπε καὶ διὰ τοὺς παραμείναντας, ἀλλὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν ζητεῖτε νὰ ἀπαλείψετε. Διατί, ἀφοῦ αὐτοὶ ποὺ παρέμειναν κατὰ τεκμήριον εἶναι καλλίτεροι ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀπέλυσε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον;

§99Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἐπικαιρότητα ἡ πρότασίς σας εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλ’ εἰς τὸ ἄλλο.

§100Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ὑπάρχει εἰδικὸν νομοσχέδιον, ἀφήσατέ το νὰ συζητηθῇ ἐκεῖ.

§101Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις αὐτὴ εἰσήχθη ἀπὸ τῆς προηγουμένης περιόδου ὑπὸ τῆς προηγουμένης κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν εἶναι διάταξις ἡ ὁποία εἰσάγεται τώρα.

§102Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας εἰς ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον κυρίως ἀφορᾷ ἡ τροποποίησις τὴν ὁποίαν θέλει νὰ φέρῃ ὁ κ. βουλευτής. Τὸ διάταγμα προνοεῖ περὶ τῶν ἐπανερχομένων ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους κατατάσσει καὶ μὲ τὴν ἀρχαιότητα τὴν ὁποίαν εἶχον. Ἀλλ’ ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν, ὑπάρχουν καὶ ἀδικηθέντες δι’ ὁμοίους λόγους, δι’ οὓς οἱ ἄλλοι ἀπελύθησαν, μείναντες ἐν τῇ δικαστικῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀλλὰ μὴ προαχθέντες, καθ’ ὃν ἔπρεπε νὰ προαχθῶσι χρόνον, διότι ὑπῆρχον καταγγελίαι. Ἀλλὰ κατόπιν ἐβεβαιώθη, ὅτι αἱ καταγγελίαι ἦσαν δι’ ἄλλους λόγους καὶ τὸ διάταγμα τὸ πρὶν περιελάμβανε καὶ αὐτοὺς λέγων, ὅτι καὶ αὐτοὶ ἀνακτῶσι τὸν βαθμόν των. Εἰς τοῦτο νὰ προσέξητε, κ. ὑπουργέ· ἐνῷ τὸ διάταγμα λέγει, ὅτι καὶ αὐτοὶ ἀνακτῶσι τὴν ἀρχαιότητά των, τώρα ἴσως τὸ ἀπαλείψετε, ὅπερ θὰ ἠδύνατο νὰ σημαίνῃ, ὅτι δὲν ἐννοεῖτε, ὅτι αὐτοὶ ἀνακτῶσι τὴν ἀρχαιότητα.

§103Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι ὀρθαί, ἀλλὰ θὰ τὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ τὰς τακτοποιήσω εἰς τὸ εἰσαχθησόμενον λίαν προσεχῶς νομοσχέδιον περὶ πινάκων προαγωγῆς.

§104Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀλλὰ νὰ μὴ προδικάζετε.

§105Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι.

§106Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τότε θὰ σᾶς συνίστων νὰ τὸ φέρετε τὸ ταχύτερον.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 3;

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου λόγῳ τῶν τροπολογιῶν).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου ἔ. ἔ. Ν. Δ. περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 28 Αὐγούστου 1925 περὶ κατασκευῆς τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν Λαρίσσης διὰ Στενοῦ Γουνίτσης εἰς Κουτσόχειρο, Πρεβέζης–Μαργαριτίου καὶ Κατζᾶ–Λέλοβα–Νικολίτσι». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἐκπροσωπήσεως τῶν ἀνηλίκων ἀνταλλαξίμων διὰ τὴν εἰς αὐτοὺς πληρωμὴν τῆς ὀφειλομένης ἀποζημιώσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως θέσεων τῆς κεντρικῆς καὶ ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως Ἀνταλλαγῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τῶν παρὰ τῇ Διευθύνσει Ἀνταλλαγῆς λειτουργούντων γνωμοδοτικῶν συμβουλίων καὶ συστάσεως μιᾶς μόνης γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς σιδηροδρόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἐν Πειραιεῖ κτιρίου ὑπὸ τὸν τίτλον «Ρωσσικὸν νοσοκομεῖον» καὶ χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ ὡς νοσοκομείου πολεμικοῦ ναυτικοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διατάγματος περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἰουνίου 1926 νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ διορισμοῦ μελῶν διοικητικοῦ συμβουλίου καὶ διοικητικῆς ἐπιτροπῆς παρὰ ταῖς σιδηροδρομικαῖς ἑταιρείαις ἐν αἷς ὑπάρχουσι γραμμαὶ καὶ τροχαῖον ὑλικόν, ἀνήκοντα εἰς τὸ Κράτος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)12)25 περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΓΠΑ 380 καὶ 2018 περὶ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς ὡς καὶ τῶν περὶ λιμένων». Ὁ κ. Θ. Παπαστρατῆς ἔχει τὸν λόγον.

§110Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ περὶ λιμένων νομοσχέδιον ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς κάμω μίαν ἐξήγησιν. Μέχρι τοῦ 1918 ὑπῆρχε μία ἰδιότυπος διάταξις διὰ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον τῆς Χαλκίδος, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται Λιμενικὸν Ταμεῖον Εὐρίπου. Τὰς εἰσπράξεις τοῦ λιμένος τὰς ἄφιναν ὅλας ἀνεξαιρέτως εἰς τὸ δημόσιον ἐπὶ τῇ δικαιολογίᾳ, ὅτι εἶχον ὑποβληθῆ εἰς δαπάνας διὰ τὴν εὔρυνσιν τοῦ πορθμοῦ. Ἐπανειλημμένως ἐκάμαμεν παραστάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἰσηκούοντο. Εὐτυχῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τότε ἐδέχθη τὰς συστάσεις μας καὶ μᾶς ἤκουσεν, τὰς ἀνεπτύξαμεν λεπτομερῶς, καὶ ἀνεγνώρισεν τὸ δίκαιον αὐτῶν. Ἀνεγνώρισεν ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς εὐρύνσεως τοῦ πορθμοῦ δὲν ἔπρεπε νὰ βαρύνῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον μιᾶς περιφερείας, ἐφ’ ὅσον ἦτο ἔργον Κρατικόν. Ἡμεῖς θὰ ἠρκούμεθα νὰ ἦτο ὁ πορθμὸς ὡς ἦτο, διότι ὅσα πλοῖα διήρχοντο μᾶς ἦσαν ἀρκετά. Τὸ δημόσιον ὅμως ἠθέλησε νὰ εὐρύνῃ τὸν πορθμόν, καὶ τὸν ηὔρυνεν, διὰ πολεμικοὺς σκοπούς. Ἑπομένως δίκαιον ἦτο ἡ δαπάνη ἐκείνη νὰ μὴ βαρύνῃ ἡμᾶς ἀλλὰ νὰ βαρύνῃ ὁλόκληρον τὸ Κράτος, ἐφ’ ὅσον ἦτο ἔργον Κρατικόν. Ἐψηφίσθη λοιπὸν μία διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἀπέναντι τοῦ χρέους, τὸ ὁποῖον ἦτο τότε περὶ τὸ 1.200.000, πρὸς τὸ δημόσιον, νὰ παραχωρῶνται ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τοῦ λιμένος 40.000 δραχμαὶ ἐτησίως ὄχι ὡς τοκοχρεωλύσιον, ἀλλ’ ἁπλῶς νὰ παραχωρῶνται μέχρις ἐξοφλήσεως ἄνευ τόκου, τὸ δὲ ὑπόλοιπον, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δαπανῶν τῆς συντηρήσεως τοῦ λιμένος, νὰ παραχωρῆται εἰς τὸν Δῆμον Χαλκίδος διὰ τὴν κατασκευὴν ὑπονόμων καὶ διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς πόλεως. Δὲν ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ μᾶς δώσῃ ἐνίσχυσιν, ὅπως εἰς τὰς Πάτρας, ὅπως εἰς τὴν Κέρκυραν, ὅπως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην· δὲν εἴμεθα τόσον μεγάλη πόλις ἡμεῖς διὰ νὰ ἔχωμεν ἀξιώσεις Κρατικῆς ἀντιλήψεως ἰδιαιτέρας, ἀλλ’ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὰ ἰδικά μας χρήματα νὰ ἐξοικονομήσωμεν τὰς ἀνάγκας μας, διότι αὐτὸ ἄλλως τε συνέβαλλεν εἰς τὴν καλλιτέρευσιν τοῦ λιμένος, διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκαλλιτέρευεν ἡ πόλις, δὲν ἠμποροῦσε νὰ καλλιτερεύσῃ ὁ λιμήν. Ἡ διάταξις ὅμως ἐκείνη ἠκυρώθη ὑπὸ τῆς συνελεύσεως τοῦ 1921. Μετέπειτα μετερρυθμίσθη ἀπὸ τὴν ἐπαναστατικὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἀτελῆ. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπαναφέρω εἰς ἰσχὺν τὴν διάταξιν ἐκείνην καὶ ἐπεξηγῶ λεπτομερῶς τὸ πῶς θὰ διατίθεται τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τῶν χρημάτων, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἐν τῷ μεταξὺ ἔχει ἤδη ἀναλάβῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον. Ἡ τροπολογία αὐτὴ ἔχει οὕτως: (ἀναγινώσκει) «ἰσχυούσης ἀπολύτως τῆς παραγράφου 8 τοῦ νόμου 2315 τοῦ 1918, προστίθενται εἰς τὸ τέλος ταῦτα: τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Χαλκίδος ὑποχρεοῦται...». Ἀπαλάσσομεν τὸ λιμενικὸν ταμεῖον τῶν χρεῶν τὰ ὁποῖα ἠθικῶς, ἀλλὰ καὶ νομικῶς, πρέπει ν’ ἀνήκουν εἰς τὸν Δῆμον μέχρι σήμερον, διότι δὲν κατέβαλεν οὐδὲ ὀβολόν, οὐδὲ ἐφ’ ὅσον ἴσχυεν, οὐδὲ ὅταν μετερρυθμίσθη ἡ διάταξις. Τὸ ἀπαλάσσομεν ἐντελῶς ἀπὸ τῆς ὀφειλῆς του μέχρι σήμερον, ἀλλ’ εἰς τὸ ἐφεξῆς καθορίζομεν ὅτι, ἀφοῦ ἀφαιρέσῃ τὰ ἔξοδα διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ λιμένος καὶ τὴν ἀνταπόκρισιν εἰς τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας δυνάμει τῶν συμβάσεων ἔχει ἀναλάβῃ, ὑποχρεοῦται νὰ δίδῃ τὸ ὑπόλοιπον, ἐνῷ μὲ τὸν νόμον ἐκεῖνον θὰ ἔδιδε πολὺ περισσότερον. Νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιοτάτη αὐτὴ ἡ τροπολογία.

§111Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑποθέτω ὅτι μποροῦμεν νὰ τὸ δεχθῶμεν αὐτό, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάγῃ πρῶτον εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ τὰς συνεπείας.

§112Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἤθελον νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νὰ τὸ ἀναβάλωμεν. Ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ τὸ μελετήσῃ. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι κάθε τροπολογία ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ οἱανδήποτε δαπάνην δὲν θὰ ἠμπορῇ νὰ συζητηθῇ, ἐὰν προτήτερα δὲν στέλλεται εἰς τὸ Λογιστήριον διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ τὰς συνεπείας. Αὐτὴ ἡ διάταξις δὲν ἀφορᾷ μόνον τὰ νομοσχέδια ἀλλὰ καὶ τὰς τροπολογίας.

§114Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ Λογιστήριον, διότι δὲν πρόκειται περὶ δημοσίου χρήματος ἐδῶ. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Χαλκίδος πληρώνει 40.000 δρχ. τὸ ἔτος εἰς τὸ δημόσιον. Δὲν τὰς πέρνομεν αὐτάς. Τὸ περίσσευμα ἀπὸ αὐτὰς θέλομεν νὰ πέρνωμεν ἡμεῖς.

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ σταλῇ εἰς τὸ Λογιστήριον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ μόνον ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου ὑπουργόν.

§116Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτό, κύριε Πρόεδρε, ὁρίζει ἀκριβῶς, ὅτι παραδίδονται ἐτησίως 40.000 δραχμαὶ εἰς ἀπότισιν τοῦ χρέους τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ λιμενικὸν ταμεῖον πρὸς τὸ δημόσιον διὰ τὴν εὔρυνσιν τοῦ πορθμοῦ.

§117Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν τὸ θίγετε;

§118Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὄχι· ἐπὶ πλέον δὲ τώρα τὸ ὀχυρώνομεν διὰ τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβη ἐν τῷ μεταξὺ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ἀναβάλλομεν διὰ νὰ τὸ μελετήσῃ ὁ συνάδελφός μου.

§120Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν. Ἐφ’ ὅσον μία τροπολογία ἀναβάλλεται, διὰ νὰ ἐξετασθῇ καὶ λογιστικῶς, θὰ ἦτο ὀρθὸν ν’ ἀναβάλλεται καὶ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§121Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ βάλωμεν περισσοτέραν τάξιν, διότι ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἐγὼ εἰς τὸ παρελθὸν ἐζήτουν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν νὰ ὑποβληθοῦν αἱ τροπολογίαι, τοῦ λοιποῦ θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν νὰ ὑποβάλλωνται αἱ τροπολογίαι καὶ ἐὰν αἱ τροπολογίαι αὐταὶ περιέχωσιν αὔξησιν δαπανῶν θὰ σταματᾷ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ ἀπάντησις τοῦ Λογιστηρίου.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἀναβάλλεται.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Μαρτίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως κλπ. διαφόρων περιφερειακῶν γραφείων Ἀνταλλαγῆς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου αʹ) «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 16)12)24 ψηφίσματος τῆς Δʹ Συντακτικῆς Συνελεύσεως περὶ ἀνακρίσεως καὶ ἐκδικάσεως ἀδικημάτων τινῶν ὑπὸ τῶν Ἐφετῶν», ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεληρώθη τοῦτο διὰ τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουνίου 1925 ψηφίσματος τῆς αὐτῆς Συνελεύσεως», βʹ) «περὶ τροποποιήσεως καὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας διατάξεών τινων τῶν δύο ὡς ἄνω ψηφισμάτων τῆς 16 Δεκεμβρίου 1924 καὶ 11 Ἰουνίου 1925», καὶ γʹ) «περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 17 καὶ 18 τοῦ Ν. Δ. τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ Κώδικος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπί τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ πόρων Ταμείου Ἀντιφυλλοξηρικῆς Ἀμύνης». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ λειτουργίας Σχολῆς Πολέμου ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ καὶ περὶ συστάσεως Ναυτικῆς Ἀκαδημίας Πολέμου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ μετονομασίας συνοικισμῶν, πόλεων ἢ κωμῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Μαρτίου 1926 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1923 ψηφίσματος περὶ ἱδρύσεως Διοικ. Ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν κλπ., ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1925 τοιούτου καὶ τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1925 καὶ 6 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1925 ψηφίσματος, περὶ ἱδρύσεως Διοικητικῶν Ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν κλπ., ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1925 τοιούτου καὶ τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου

1925 Ν. Δ».

(ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως θέσεών τινων τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως Ἀνταλλαγῆς καὶ περιορισμοῦ τῶν δαπανῶν δευτεροβαθμίου ἐκτιμήσεως τῶν προσφυγικῶν περιουσιῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἀναπληρώσεως τῶν ὡς γερουσιαστῶν ἐκλεγομένων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου κλπ. ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τοῦ μαθήματος τῆς ἕδρας αὐτῶν». Ὁ κ. Α. Παπαναστασίου ἔχει τὸν λόγον.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διὰ τοῦ Συντάγματος ἀνεγνωρίσθη ὡς συμβιβαστὴ ἡ θέσις τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου μὲ τὴν θέσιν τοῦ Γερουσιαστοῦ. Ὁ σκοπὸς τῆς ἐξαιρέσεως αὐτῆς, ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἄλλους δημοσίους ὑπαλλήλους, συνίσταται εἰς τοῦτο. Ἠθέλησεν ὁ συντακτικὸς νομοθέτης νὰ χρησιμοποιήσῃ ἀσχολουμένους εἰς ἐπιστημονικὴν ἐργασίαν, νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ καὶ διὰ τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει κάποιαν ἀναλογίαν μὲ τὴν ἄλλην διάταξιν τῆς ἐκλογῆς τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων, διότι καὶ ἐκεῖ ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης ἀνθρώπους δρῶντας εἰς τὴν οἰκονομικὴν περίστασιν τοῦ τόπου, νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ διὰ νομοθετικὴν ἐργασίαν χωρὶς νὰ τοὺς ἀποσπάσῃ καὶ νὰ τοὺς κάμῃ πολιτευομένους, καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμεν ἰδιαίτερον τρόπον ἐκλογῆς, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἠθέλησεν τοὺς ἐπιστήμονας περιοπῆς νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ διὰ τὰ νομοθετικὰ ἔργα ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ τοὺς ἐξαναγκάσῃ νὰ ἐξαντλῶνται εἰς κομματικὰς ἐργασίας. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου τὸ συμβιβαστὸν δὲν αἴρεται τυπικῶς, οὐσιαστικῶς ὅμως αἴρεται, διότι εἰς τὴν Γερουσίαν θέλομεν νὰ εἰσέλθωσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ἐγκαταλείψωσιν τὰς ἐπιστημονικάς των ἀσχολίας, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐξαναγκάζονται νὰ ἐγκαταλείπωσιν ὅ,τι τοὺς εἶναι προσφιλέστερον, καὶ δι’ ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου προσφιλέστερον εἶναι νὰ διδάσκῃ. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς αἴρεται τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας. Εἶναι ἐντελῶς ἐπουσιώδης ὁ περιορισμὸς τῆς μισθοδοσίας, οὐσιῶδες εἶναι ἡ ἀφαίρεσις ἀπὸ αὐτοῦ τῆς καθηγητικῆς ἰδιότητος, τοῦ δικαιώματος νὰ διδάσκῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τί θὰ ἐπιτευχθῇ; θὰ ἐπιτευχθῇ νὰ ἐπιδιώξωσι τὴν ἕδραν τοῦ Γερουσιαστοῦ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐβαρύνθησαν νὰ εἶναι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Ὁ σκοπὸς τοῦ Συντάγματος δὲν εἶναι νὰ πάρῃ ἀπομάχους ἐπιστήμονας διὰ τὴν Γερουσίαν. Ὁ τίτλος Γερουσία δὲν ὑποβιβάζει τὴν Γερουσίαν εἰς ἕναν ὅμιλον γερόντων. Ἡ Γερουσία θὰ εἶναι ἕνα σῶμα, ὅπως ὑπεστήριξα, ἀπὸ σφριγῶντας ἀνθρώπους, ὅπως καὶ ἡ κάτω Βουλή.

§125Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ μίαν ἐξήγησιν. Ὁμιλεῖτε διὰ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν Πανεπιστημιακῶν Σχολῶν ἐν γένει, οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται ἀπὸ τὰς σχολάς των ἢ διὰ τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸν λαόν;

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει μία διάκρισις. Οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου δύνανται νὰ ἐκλεγῶσιν εἴτε ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸν λαόν, εἴτε ἀπὸ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις, εἴτε ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκλέγονται ἀπὸ τὴν ἐπαγγελματικὴν ὀργάνωσιν ἢ καὶ ἀπὸ ἄλλας ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ βιομηχανικὴ ἢ ἡ βιοτεχνικὴ ὀργάνωσις νὰ ἐκλέξῃ τὸν καθηγητὴν τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας ἢ οἱ ἐργάται νὰ ἐκλέξωσιν ἕνα νομικόν, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἱκανὸς νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντα αὐτῶν εἰς τὴν Γερουσίαν. Νομίζω ὅτι οἱ ἐκλεγόμενοι ἀπὸ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις καὶ ἀπὸ τὰ Πανεπιστήμια δὲν πρέπει νὰ ὑφίστανται οὐδένα περιορισμὸν ὡς πρὸς τὰ καθηγητικὰ καθήκοντα, διότι δὲν καταναλίσκωσιν οὐδένα χρόνον εἰς τὸ νὰ ψηφίζωσιν καὶ οὐδεὶς λόγος συντρέχει εἰς τοῦτο νὰ ὑποστῶσιν οὐδένα περιορισμόν. Καὶ τὸ προηγούμενον ἄλλως τε Σύνταγμα, τὸ προσωρινῶς ἰσχῦσαν, ἀναγνωρίζει αὐτὸ τὸ περιωρισμένον συμβιβαστόν, ἐπετρέπετο νὰ ἐκλέγωνται Γερουσιασταὶ καὶ οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξελέγοντο ἀπὸ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις εἰς τὰς ὁποίας συμπεριλαμβάνονται καὶ αὐτὰ τὰ ἀκαδημαϊκὰ ἱδρύματα. Νομίζω ὅτι, ὡς πρὸς αὐτό, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ περιορισμὸς ὡς πρὸς τοὺς ἐκλεγομένους ἀπὸ τὸν Λαόν. Πόσοι θὰ ἦσαν αὐτοὶ οἱ περιορισμοί; Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς ἐξετάσεις, θὰ ἦτο δυνατὸν ἓν μέρος τοῦ μισθοῦ των νὰ μὴ δίδεται εἰς αὐτούς, ἀλλ’ εἰς ἕνα ἀναπληρωτὴν καθηγητήν, ὁ ὁποῖος νὰ συμπληρώνῃ......

§127Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ λέγει τὸ νομοσχέδιον αὐτά.

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὰ λέγει δι’ ὅλους. Ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει εἶναι ἐπιτετραμένον ν’ ἀποκλείσωμεν εἰς τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου γερουσιαστὴν νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ διδάσκῃ. Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποκλείσωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι καθηγηταὶ καὶ κατ’ οὐσίαν ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἐπιστημονικὴν ἔρευναν καὶ οἱ ὁποῖοι προσφέρουν καὶ ὑπηρεσίαν εἰς τὴν σπουδάζουσαν νεότητα, διότι εἶναι ἄξιοι τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχουν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι οὐδεὶς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου θὰ ἐδέχετο νὰ παύσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ διδάσκῃ.

§129Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἴσως θὰ εἶναι καλλίτερον νὰ μὴ ἐκτεθοῦν. Δυνάμεθα νὰ τοὺς διακρίνωμεν αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται ὑπὸ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις; Τὶ θὰ κάμετε μὲ τὴν ἕδραν τοῦ καθηγητοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης; θὰ ἐμποδίσητε τοὺς φοιτητὰς νὰ ἔχουν τοὺς καθηγητάς των; Θέλετε νὰ εἴπωμεν μόνον διὰ τοὺς τῶν Ἀθηνῶν;

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ εἴπετε, ὅτι ἂν προκαλεῖται δυσχέρεια ν’ ἀναπληρώνωνται εἰς τρόπον ὥστε ἐμμέσως ν’ ἀναγνωρίζουν, ὅτι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἀποκλείονται. Διότι πράγματι εἰς αὐτὸ ἔχετε δίκαιον. Δηλαδὴ ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν καθηγητῶν...

§131Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Διότι σημειώσατε τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐὰν φεύγουν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἔρχωνται ἐδῶ διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὰς ἐργασίας τῆς Γερουσίας, θὰ δίδεται κάκιστον παράδειγμα εἰς τοὺς φοιτητάς.

§132Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἤθελα νὰ ἐπιμείνω εἶναι τὸ ἑξῆς: ὑποθέσατε, ὅτι ἐκλέγεται ἕνας καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τοὺς ἐν Ἀθήναις καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανὸς νὰ διδάσκῃ. Διὰ τίνα λόγον νὰ τὸν ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τὴν διδασκαλίαν; Νὰ τοὺς ἀποκλείσωμεν τὰς ἐξετάσεις, νὰ τοῦ κόψωμεν τὸν μισθὸν...

§133Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄν πιστεύετε, ὅτι δύναται νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά του ὅλα ἐπίσης καλῶς δὲν θὰ προέτεινα νὰ τοῦ κόψωμεν τὸν μισθόν. Ἀλλ’ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι, ἂν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς πρόκειται νὰ ἐκπληρώσῃ καλὰ τὰ γερουσιαστικά του καθήκοντα, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ τὰ διδακτικά του καθήκοντα.

§134Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς διορίζομεν καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ συμβούλους Ἐπικρατείας καὶ ἀρεοπαγίτας εἰς καθήκοντα δηλαδὴ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν μίαν ἀπασχόλησιν πολὺ μεγαλειτέραν...

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι πολὺ μεγαλειτέραν.

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα, διότι κάμνουν λεπτομερῆ ἐργασίαν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι συμβάλλει πολὺ εἰς τὸ γόητρον τῆς Γερουσίας νὰ μετέχουν τοῦ σώματος αὐτοῦ καὶ ἐπιστήμονες καλοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὴν ἀκμὴν τῆς δράσεώς των καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δέχονται νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν καθηγητικήν των ἕδραν. Δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, ἐπαναλαμβάνω, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, νὰ τοὺς στερήσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα ἐπίσης νὰ εἴπω εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι αὐτονόητον ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν πρὸς ἀποφυγὴν πάσης ἀμφισβητήσεως νὰ τεθῇ ῥητῶς εἰς τὸν νόμον, δηλαδὴ καθηγηταὶ Πανεπιστημίου, ἐφ’ ὅσον ἔχουσι καὶ ἄλλην θέσιν, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγωνται .....

§137Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ τεθῇ ὅτι κατέχοντες...

§139Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι εἶναι, ἀλλὰ τὸ πιστεύω, αὐτονόητον.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ τεθῇ καὶ ἑρμηνευτικὴ δήλωσις. Ὑπάρχουσι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι κατέχουν ἄλλας θέσεις ἀνεξαρτήτους τῆς καθηγητικῆς των θέσεως. Νὰ τεθῇ καὶ ἑρμηνευτικὴ δήλωσις, ὅτι αὐτοὶ οἱ κατέχοντες ἄλλας θέσεις ἀνεξαρτήτους τῆς καθηγητικῆς των...

§141Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον ἐπὶ τῇ βάσει ὀλίγων λέξεων νὰ κάμωμεν ἑρμηνευτικὰς δηλώσεις. Σᾶς λέγω, ὅτι εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην σας, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ κάμωμεν ἑρμηνείαν νόμων. Ἄν τὸ νομίζετε ἀναγκαῖον φέρετέ το. Ἐγὼ ὅμως, σᾶς λέγω, δηλῶ ῥητῶς, ὅτι εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην σας, ἂν γεννηθῇ ζήτημα.

§142Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑποθέσατε ὅτι εἶναι σύμβουλος Ἐπικρατείας· δύναται νὰ ἐκλεγῇ;

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι σύμφωνος μαζύ σας· ὄχι! Δὲν τὸ νομίζω δὲ μόνον, ἀλλὰ τὸ πιστεύω, αὐτονόητον.

§144Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δυνάμεθα νὰ καταλήξωμεν εἰς συμφωνίαν, κ. Πρόεδρε, ὡς ἑξῆς:

§145Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Φέρετε τὰς τροποποιήσεις σας εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§146Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι εἰς μίαν συζήτησιν.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε ἂς γίνουν δύο συζητήσεις.

§148Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ ψηφισθῇ ὅμως.

§149Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ συμφωνήσωμεν. Νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ, κ. Πρόεδρε, τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας ἀπὸ ἕνα...

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσέρχονται εἰς τὰς ἐκλογὰς ὄχι· δι’ ἐκείνους ὅμως ποὺ ἐκλέγονται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν τὸ δέχομαι· θὰ εἶναι δὲ 1 ἢ 2.

§151Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ ἐκλεγόμενοι ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ Γερουσίαν, διατὶ καὶ αὐτοί;

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὴν Γερουσίαν. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἦτο λάθος ἡ διάταξις ἡ τεθεῖσα εἰς τὸ Σύνταγμα πρὸ 50 ἐτῶν εἰς τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1864, ἡ ἀφορῶσα τοὺς στρατιωτικούς, διότι ἐχάλασε τὸ στράτευμα. Τώρα φοβοῦμαι, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη θὰ συντελέσῃ νὰ χαλάσουν τὰ σχολεῖα. Ἀλλὰ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται ἀπὸ τὴν Ἀκαδημίαν, ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Γερουσίαν δὲν πρέπει νὰ μὴ τοὺς ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα. Καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ἡμεῖς, ἐφ’ ὅσον μᾶς ἐπιτρέπεται ἀπὸ τὸν νόμον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς καθηγητὰς ὅλους καθῆστε εἰς τὴν δουλειά σας, μὴ ἀνακατώνεσθε νὰ κάμητε πολιτικήν, διότι ἂν γίνητε γερουσιασταὶ θὰ μᾶς χαλάσητε ἀπολύτως τὸ Πανεπιστήμιον». Ὡρισμένως πρέπει νὰ τοὺς τὸ εἴπωμεν εἰλικρινῶς, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ μάλιστα καὶ ἀπὸ τὰς ἄλλας ὀργανώσεις, διότι ἂν τὸ ἐπιτρέψωμεν εἰς τοὺς ἀπὸ τὰς ἄλλας ὀργανώσεις, θὰ κάμωμεν καὶ ἐκεῖ κομματικὴν πολιτικήν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρ. Λιβαθινόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§154Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν πρὸ ἡμερῶν συνεζητεῖτο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὁ νόμος περὶ Γερουσίας, προσεπάθησα ἀπὸ τοῦ Βήματος τούτου νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἑνὸς ἀτόπου, ὅπερ θὰ ἐδημιουργεῖτο κατὰ τὰς γερουσιαστικὰς ἐκλογὰς ἐκ μιᾶς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ἥτις ἐτέθη μετὰ μεγάλης ἐπιπολαιότητος. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης οἱ καθηγηταὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ἐξέλθωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας πρὸς ψηφοθηρίαν, ὑποσχόμενοι εἰς τοὺς ψηφοφόρους, ὄχι πλέον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ ὑπεσχέθημεν, ἀλλὰ εἰσόδους τῶν ἀγραμμάτων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἐξόδους μὲ διπλώματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ὀνομασθῶσιν γερουσιαστικὰ διπλώματα. Δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔρχεται νὰ μετριάσῃ κἄπως τὸ κακὸν καὶ νὰ θέσῃ ἐμπόδιά τινα διὰ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες θὰ θελήσωσιν νὰ ἐκδράμωσιν πρὸς ψηφοθηρίαν. Θὰ ἔπρεπεν ἴσως τὸ νομοσχέδιον νὰ εἶναι περιοριστικώτερον. Θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ ὑπεδείκνυε κατηγορηματικῶς εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ ἵστανται μὲ τὸ ἕνα πόδι ἐπὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ μὲ τὸ ἄλλο ἐπὶ τῆς πολιτικῆς κονίστρας, ὅπως ἐπιτύχωσιν νέα δι’ αὐτοὺς ὠφέλη, πρὸς καταστροφὴν τῆς σπουδαζούσης νεότητος τοῦ Πανεπιστημίου καὶ αὐτῆς ἀκόμη τῆς χώρας. Θὰ ἔπρεπεν ἴσως νὰ ὑπεδεικνύετο διὰ τοῦ νομοθετήματος πρὸς τοὺς καθηγητὰς τῶν ἀνωτέρων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων, ὅτι καθῆκον αὐτῶν εἶναι νὰ παραμείνωσιν εἰς τὰς θέσεις ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας τοὺς ἔταξεν ἡ Πολιτεία, ἀφοσιωμένοι πάντοτε εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς σπουδαζούσης νεότητος καὶ εἰς τὴν προαγωγὴν τῆς ἐπιστήμης καὶ ὅτι ἐὰν ἐπεθύμουν ν’ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὴν πολιτικὴν ὤφειλον νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς θέσεις των εἰς ἄλλους, εἰς ἐκείνους οἵτινες ὡς μόνον σκοπὸν τοῦ βίου των θὰ ἔθετον τὴν διδασκαλίαν, τὴν ἀνύψωσιν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπιστήμης, καὶ τὴν ἀναστύλωσιν τοῦ γοήτρου τῶν ἀνωτέρων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων. Θὰ ὤφειλον, λέγω, νὰ μιμηθῶσιν τὸν λίαν ἐπαξίως κατέχοντα τὴν ἕδραν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας κ. Χρηστομάνον, ὅστις ἀφ’ ὅτου ἐσκέφθη νὰ πολιτευθῇ ἄφησεν δι’ ἄλλους τὰ πανεπιστημιακὰ καθήκοντα. Συμμερίζομαι ὅμως καὶ κατανοῶ πλήρως τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις, δεσμευομένη ὑπὸ μιᾶς ἀστόχου διατάξεως τοῦ Συντάγματος, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἄρῃ ἐντελῶς τὸ ἐκ τῆς μνημονευθείσης διατάξεως προερχόμενον ἄτοπον, ἀλλὰ προσπαθεῖ, διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοθετήματος, νὰ περισώσῃ ὅσα εἶναι δυνατὸν νὰ περισωθοῦν. Ἔχω ὅμως τὴν πεποίθησιν ὅτι δι’ ἄλλων αὐτῆς ἐνεργειῶν θ’ ἀποδείξῃ εἰς τοὺς κ. καθηγητὰς ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ἐπιτρέψῃ αὐτὴν τὴν καταρράκωσιν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἄλλων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων, διὰ τῆς εἰσχωρήσεως εἰς αὐτὰ καὶ αὖθις πανόπλου τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς συναλλαγῆς. Θὰ ἔχῃ δὲ μετ’ αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον τὴν ἐπικρότησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, αὐτῶν ἐκείνων, οἵτινες εἰργάσθησαν καὶ ἐργάζονται ὅπως ἀναδειχθῶσιν διὰ τῆς προαγωγῆς αὐτῆς ταύτης τῆς ἐπιστήμης. Ἄς λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας, κύριοι, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον δὲν ὑπέστη ὀλίγα πλήγματα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Καθηγηταὶ ἀπελύθησαν ὡς ἀναμιχθέντες σκανδαλωδῶς εἰς τὴν πολιτικήν. Καθηγηταὶ ἀπελύθησαν θεωρηθέντες ἀνίκανοι. Καὶ οἱ πρῶτοι καὶ οἱ δεύτεροι ἐπανῆλθον, θεωρηθείσης ἀναγκαίας τῆς ἐπανόδου αὐτῶν, ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀναστάτωσιν αὐτὴν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἀφεθῇ πλέον ἡ ἐκκαθάρισις αὐτοῦ εἰς τὸν φυσικὸν τῆς ἐξελίξεως νόμον. Ἀλλὰ οἱ καθηγηταί, οἱ γλυκαθέντες ἐκ τῆς ἀποκτήσεως ἀξιωμάτων διὰ τῆς πολιτικῆς, δράττωνται τῆς νέας εὐκαιρίας ἵνα ἐπιτύχωσιν διὰ τῆς πολιτικῆς νέα πάλιν ὠφέλη δι’ αὑτοὺς καὶ διὰ τοὺς περὶ αὐτούς. Φαντάζονται ἴσως, οἱ ἄγαμοι ἐξ αὐτῶν, ὅτι μὲ τὴν Γερουσίαν καὶ τὸ Πανεπιστήμιον δύνανται νὰ φθάσωσιν νὰ γίνωσιν καὶ πᾶπαι τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μὲ πολιτικὴν δικαιοδοσίαν. Θὰ ἐπερίττευεν, ἴσως ν’ ἀνέλθω, ἐπὶ τοῦ Βήματος, διὰ νὰ ἐπαναλάβω ὅσα σχεδὸν εἶπον κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ Γερουσίας, ἀφοῦ μάλιστα μὲ προέλαβεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπερεθεμάτισεν μάλιστα τῶν ἰδεῶν μου αὐτῶν, δι’ ὅπερ καὶ λίαν κολακεύομαι. Ἀνῆλθον ὅμως πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη καὶ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή. Μία παροιμία τοῦ Λαοῦ λέγει, κύριοι, ἢ δεῖρε τὸ ἀρχοντόπουλο ἢ χέρι μὴ τοῦ βάλῃς, ἀλλὰ ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου βάζετε χέρι εἰς τὸ ἀρχοντόπουλο, διὰ τοῦ 3ου ἄρθρου, μακρὰν τοῦ νὰ δείρετε τὸ ἀρχοντόπουλον, θωπεύετε καὶ χαϊδεύετε. Τὸ 3ον ἄρθρον λέγει, ὅτι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες θὰ ἐκλεγῶσιν Γερουσιασταί, ἐκτὸς τῆς Γερουσιαστικῆς ἀποζημιώσεως θὰ λαμβάνουν καὶ ὡς ἐπίδομα τὸ τρίτον τοῦ μισθοῦ των ὡς καθηγηταί. Ἀλλὰ ποία ἀνάγκη εἶναι, κύριοι βουλευταί, νὰ λαμβάνουν μεγαλειτέραν λοβιτούραν τῶν ἄλλων γερουσιαστῶν οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες θὰ ἐγκαταλείψωσιν τὰς τάξεις αὑτῶν διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ νὰ καταρρακώσουν τὸ Πανεπιστήμιον, εἰσάγοντες πλησίστιον ἐντὸς αὐτοῦ τὴν συναλλαγήν; Δὲν ἀρκοῦνται ὅτι ἐὰν ἀποτύχωσιν εἰς τὰς ἐκλογάς, θὰ ἐπανέλθωσιν πάλιν εἰς τὰς θέσεις των, ἵνα συνεχίσωσι τὴν πολιτικὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ Πανεπιστημίου δι’ ἄλλας μελλούσας ἐκλογάς; Δὲν ἀρκοῦνται, ὅτι ἐὰν ἀποτύχωσιν εἰς τὰς ἐκλογάς, θὰ ἐμποδίσουν ἄλλους ἐπὶ ἐννέα ὁλόκληρα ἔτη νὰ καταλάβωσιν τὰς θέσεις αὑτῶν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον; Ἢ ἡ λοβιτούρα αὑτὴ θὰ εἶναι τὸ ἔπαθλον διὰ τὰς κυκλωτικὰς κινήσεις τὰς ὁποίας πάντες γνωρίζουν ὅτι ἔκαμαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, διὰ νὰ τεθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη τοῦ Συντάγματος τῆς ὁποίας ἡ πατρότης δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνευρεθῇ; Λυποῦμαι πολύ, διότι δὲν δύναμαι ν’ ἀπαντήσω εἰς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως πρὸς καταπολέμησιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ κατανοήσω τὰ ἐπιχειρήματά του. Ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἐγώ, ὅταν πρόκειται καὶ περὶ ἁπλῶν ἀκόμη ζητημάτων, δὲν τὰ πέρνω πάντοτε, καὶ μὲ τὴν πρώτην. Φαντασθῆτε δὲ τί γίνεται εἰς τὸν ἐγκέφαλόν μου ὅταν πρόκειται περὶ περιπεπλεγμένων ζητημάτων.

§155Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶπον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐκλέγονται ἀπὸ τὸν λαὸν οἱ γερουσιασταί, νὰ διδάσκουν ἀλλὰ νὰ μὴ ἐξετάζουν. Σεῖς γνωρίζετε κάλλιον παντὸς ἄλλου, ὅτι τὸ νὰ ἐξετάζῃ ὁ καθηγητὴς δὲν εἶναι καὶ ἀπαραίτητον.

§156Ρ. ΛΙΒΑΘΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσετε τὸ Πανεπιστήμιον ἥσυχον, κύριε ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως· ἀφήσατε αὐτὸ νὰ ἐξυγιανθῇ ἀφ’ ἑαυτοῦ. Μὴ ἐξωθῆτε τοὺς καθηγητὰς πρὸς ἔξοδα καὶ ψηφοφορίαν. Μὴ γίνετε συντελεσταὶ εἰς τὴν καταρράκωσιν τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ τῆς εἰσόδου τῶν καθηγητῶν αὐτῶν εἰς τὴν πολιτικήν. Ἀφήσετε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ συμβουλεύσατε τοὺς καθηγητάς, ὅτι ὅστις θέλει νὰ πολιτευθῇ, ὀφείλει ν’ ἀφήσῃ τὴν θέσιν του εἰς ἐκείνους οἵτινες ἐργάζονται, διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς ἐπιστήμης. (χειροκροτήματα).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§158Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἄν ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται ταύτην τὴν ἑσπέραν ἐγένετο κατὰ τὴν συνεδρίαν ἐκείνην, καθ’ ἣν ἐψηφίζετο ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπετρέπετο εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἀνωτάτων ἱδρυμάτων νὰ ἐκλέγωνται γερουσιασταί, ὑποθέτω ὅτι θὰ κατελήγωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ καθιερώσωμεν ἀσυμβίβαστον τὸ ὁποῖον καθιερώθη διὰ τοῦ Συντάγματος, διότι ἀληθῶς παρατηρεῖται, ὅτι ὑπάρχει μία δυσχέρεια, ὡς ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν καθηκόντων τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἀνωτάτων σχολῶν, μία δυσχέρεια διὰ τὴν σύγχρονον ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς δώσῃ τὸ γερουσιαστικὸν ἀξίωμα. Δὲν δέχομαι τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦτο ἀπὸ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν φαίνεται ὑποστηρίζων ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Θέλει νὰ περιορίσῃ τοὺς εἰδικευμένους γερουσιαστὰς εἰς τὸ νὰ παραμένωσιν καθηγηταὶ διδάσκοντες, ἀλλὰ νὰ μὴ ἐξετάζουν. Τοῦτο παρέχει τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι τινὲς τῶν καθηγητῶν εἴτε τοῦ Πανεπιστημίου εἴτε τῶν ἀνωτάτων σχολῶν, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἐκλεγῶσιν ὡς γερουσιασταί, θὰ λησμονήσουν τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα τοὺς ἐπιβάλλει ἡ ὑπηρεσία των ὡς καθηγητῶν καὶ θὰ διεχειρίζοντο τὴν καθηγητικήν των ἕδραν καὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις ἰδίως ὡς μέσον ψηφοθηρίας. Μὲ αὐτὸ δὲν θέλω νὰ δεχθῶ πολίτας οἱ ὁποῖοι κατέχουν τοιαύτην ἀνωτάτην θέσιν, ἀλλ’ ὡς ἤκουσα ἄνθρωποι εἶναι καὶ αὐτοὶ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποπέσουν εἰς τοιαῦτα ἁμαρτήματα. Ἀλλά, κύριοι, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ τὸ ζήτημα, εἴτε ὑποθέσετε ὅτι δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι χρονικῶς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηγητικῶν των καθηκόντων, ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ ἐξετάσητε ἕνα ἄλλο ζήτημα: κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου αὐτοὺς τοὺς θέτετε εἰς διαθεσιμότητα. Ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς διαθεσιμότητος; Ἡ ἔννοια τῆς διαθεσιμότητος δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ εἰς ὡρισμένον χρόνον ἀφαίρεσις τῆς καθηγητικῆς θέσεως. Δύνασθε νὰ πράξητε τοῦτο ὅταν ἔχετε τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ καθιεροῖ, παρὰ λέγει ὅτι καὶ οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν ἄλλων σχολῶν, δύνανται νὰ ἐκλεγῶσι γερουσιασταὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχει ἀσυμβίβαστον διὰ τὴν θέσιν των; Τὸ ζήτημα δὲ νομίζω, ὅτι λύεται τόσον εὐκόλως, ὡς ὑποθέτει ὁ κ. ὑπουργός. Διότι ἡ ἔννοια τῆς μονιμότητος τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ δίδει ἡ θέσις, ἐφ’ ὅσον δὲν καθιεροῖ ἀσυμβίβαστον, ἀσυμβίβαστον σεῖς δὲν δύνασθε νὰ καθιερώσητε. Ἔχω ὑπ’ ὄψει τὸ παλαιότερον Σύνταγμα τοῦ 64, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ οὐχὶ ἀσυμβίβαστον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ὅτι δηλαδὴ οἱ ἀξιωματικοὶ δύνανται νὰ ἐκλεγῶσι βουλευταί, ἀλλ’ ἐκλεγόμενοι τίθενται εἰς διαθεσιμότητα, διότι ἠδύναντο ἀπὸ ἕνα ἀξιωματικὸν νὰ τοῦ ἀφαιρέσουν τὴν θέσιν των, καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα προέβλεπε τότε καὶ τὸ καθιέρωσε διὰ τοῦ Συντάγματος, ὅτι τίθενται εἰς διαθεσιμότητα. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἔγινε διὰ τοῦ Συντάγματος, ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα μὴ δώσωμεν λαβὴν εἰς δίκας τῶν καθηγητῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Γερουσίαν. Καὶ εἰς δίκας ὄχι μόνον ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ λάβουν τοὺς μισθούς των, ἀλλὰ θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς δίκας καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, μολονότι ἡ παράβασις δὲν ἐπέρχεται διὰ νόμου.

§159Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἔχῃ δικαίωμα νὰ παρέμβῃ.

§160Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου, κ. Πρόεδρε, διότι θὰ γεννηθῇ ἕνα ζήτημα. Θὰ εἴπῃ ὁ καθηγητής, ὅτι μοῦ ἀπαγορεύεται νὰ διδάσκω. Πάντως ὅμως καὶ ἂν δὲν ὑπάγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δύναται ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, νὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν καὶ νὰ ζητήσῃ ἀποζημίωσιν, διότι τοῦ ἀφαιρεῖται τὸ δικαίωμα παρὰ τὸ Σύνταγμα, νὰ διδάσκῃ. Θεωρῶ δὲ ὅτι ἡ θέσις τῆς διαθεσιμότητος δὲν δύναται νὰ σημαίνῃ ἄλλο τι, παρὰ ἀφαίρεσις ἐπὶ ἕνα χρονικὸν διάστημα ὡρισμένον, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι γερουσιαστὴς τῆς θέσεώς του. Τοῦτο εἶναι διαθεσιμότης ὁπωσδήποτε καὶ ἂν τὴν καθιερώσωμεν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν μονιμότητα τῆς θέσεως, καὶ οὔτε μὲ τὸ συμβιβαστόν, τὸ ὁποῖον παρέχεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, καὶ διὰ τοῦτο ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, παρ’ ὅλην τὴν δικαιολογίαν τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἡ καθιέρωσις ἑνὸς τοιούτου νόμου. Θὰ συνίστων νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἵνα ἴδητε ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἀντιστρατεύηται εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἔχω νὰ σᾶς ἀνωφέρω π. χ. τὸ ἰσόβιον τῶν δικαστῶν. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς δικαστὴς παύεται παρανόμως. Θὰ ζητήσῃ βεβαίως τὸν μισθόν του. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι ἕναν δικαστὴν δὲν τὸν παύετε παρανόμως, ἀλλὰ τοῦ μειοῦτε τὸν μισθόν του θέτοντες αὐτὸν εἰς διαθεσιμότητα.

§161Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διὰ νόμου δὲν τίθενται οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς διαθεσιμότητα;

§162Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τοὺς δικαστὰς δύνασθε νὰ τοὺς θέσητε εἰς διαθεσιμότητα, ἀλλὰ θὰ τοὺς δώσητε τὸν μισθόν των, τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατὰ συνέπειαν πρὸς τὶ νὰ τοὺς θέτετε εἰς διαθεσιμότητα; Ἐφ’ ὅσον δύνανται νὰ διδάσκουν, διατὶ νὰ τοὺς βάζετε νὰ μὴ διδάσκουν;

§163Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε θέλετε νὰ εἰπῆτε νὰ τοὺς βάζωμεν καὶ νὰ ἐξετάζουν;

§164Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως. Εἶναι τὰ ἐξέταστρα, διότι αὐτὰ εἶναι μία ἀφαίρεσις μιᾶς ἀμοιβῆς ἐὰν δεχθῆτε ὅτι ὁ νόμος ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι αὐτοὶ δύνανται νὰ ἐκλέγωνται καθηγηταὶ χωρὶς νὰ εἶναι εἰς διαθεσιμότητα. Ἐγὼ ἔχω πλείστους ἐνδοιασμοὺς ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς θὰ εἶναι Συνταγματικός, καὶ διὰ τοῦτο ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξετάσῃ ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως τὸ ζήτημα περισσότερον. Ἐὰν θὰ φθάσητε εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ εὕρετε Συνταγματικὸν τὸν νόμον αὐτὸν καὶ νὰ καθιερώσητε τὴν διαθεσιμότητα, τότε νομίζω ὅτι ἀσφαλῶς θὰ μετανοήσητε. Ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς καθηγητὰς τοῦ πολυτεχνείου ὁρίζετε περὶ διαθεσιμότητος, ἐνῷ δὲν ὁρίζετε κατὰ τίνα τρόπον, θὰ γίνεται ἡ ἀναπλήρωσις αὐτῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμητε καὶ νὰ τοὺς θέτετε εἰς διαθεσιμότητα.

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὁρίζετε τοῦτο διὰ νεωτέρων διατάξεων.

§166Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα νὰ κάμετε τροποποιήσεις. Ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀντισυνταγματικὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι εἶναι τελείως ἐλαττωματική.

§167Ρ. ΛΙΒΑΘΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι ἰσόβιοι; Δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ τοὺς παύσῃ;

§168Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ νόμου.

§169Ρ. ΛΙΒΑΘΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μποροῦν νὰ καταργήσουν τὴν θέσιν των;

§170Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως. Ἂς τὸ κάμῃ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις. Ἂς εἴπῃ ὅτι καταργεῖ τὴν τάδε θέσιν, διότι τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι δύναται διὰ καταργήσεως τῆς θέσεως νὰ παυθοῦν, ἀλλὰ τὴν θέσιν δὲν τὴν καταργεῖ, κύριοι, διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἢ θὰ ἔχωμεν Σύνταγμα τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς διέπῃ, ἢ δὲν θὰ ἔχωμεν τίποτα.

§171Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ Συνταγματικὸν ἢ μὴ τοῦ νόμου, ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ὑποβάλλοντας τὸ νομοσχέδιον, προτοῦ νὰ ὑποβάλλουν τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἐκ τῆς μελέτης τὴν ὁποίαν ἔκαναν κατέληξαν εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅτι ὁ νόμος δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικός. Βεβαίως τὸ Σύνταγμα εἶναι παρ’ ὅλων ὑποχρεωτικῶς σεβαστόν. Δὲν δυνάμεθα ὅμως παρ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον ἔχομεν καὶ τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τήρησιν τοῦ Συντάγματος, δὲν δυνάμεθα λέγω παρὰ νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι τοὐλάχιστον εἶναι πεπλανημένη ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ Συντάγματος, τοῦ ἄρθρου 66, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς τοὺς καθηγητὰς τῶν Πανεπιστημίων καὶ τοῦ Πολυτεχνείου, νὰ εἶναι ἐκλέξιμοι καὶ τῶν τριῶν κατηγοριῶν.

§172Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὶ εἴπατε;

§173Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅτι τὴν θεωρῶ ἄτοπον, σεβαστὴν ὅμως ὑποχρεωτικῶς, καὶ ὅτι παρεισέφρυσε κατὰ πλάνην, χωρὶς τότε ὁπότε ἐψηφίζομεν τὴν διάταξιν ἐκείνην νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς συνεπείας ποῦ ἐδημιούργει ἡ διάταξις αὐτή, διὰ τὰ ἀνωτέρω ἱδρύματα. Πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως εὑρέθη ὁ ὑπουργός, κατὰ τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα οἱ καθηγηταὶ τῶν Πανεπιστημίων, διότι πρόκειται περὶ τῶν δύο Πανεπιστημίων, καὶ καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου νὰ ὑποβάλλουν, ὅπως λέγει ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, αἰτήσεις ὑποψηφιότητος. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, καθ’ ἣν θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον αἱ αἰτήσεις ὑποψηφιότητος Πανεπιστήμια 2 καὶ Πολυτεχνεῖον παύουν λειτουργοῦντα. Οἱ κύριοι καθηγηταί, καθ’ ὃ ἔχουν δικαίωμα, καὶ τῆς πρώτης κατηγορίας μάλιστα, θὰ κάνουν ὅτι ζητοῦμεν νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς· νὰ κλείσωμεν δηλαδὴ μιὰ ὥρα ἐνωρίτερον τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἀποτανθῶμεν δι’ ἐπαγγελιῶν, δι’ ὑποσχέσεων, διὰ λογοδοτήσεως τῶν πεπραγμένων, πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς μας. Οἱ φοιτηταὶ ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, συγκεντρούμενοι ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ, θὰ ἀναμένουν νὰ ἴδουν ποῖοι ἐκ τῶν κυρίων καθηγητῶν θὰ ἀποτύχουν ἵνα ἐπανέλθουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, λυπημένοι διὰ νὰ ἀρχίσουν τὴν διδασκαλίαν των ἐκ νέου μετὰ τὴν ἀποτυχίαν των, οἱ δὲ ἐπιτυχόντες θὰ ὑπάγουν εἰς τὴν Γερουσίαν. Πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως περίπου εὑρισκόμενος, θὰ ἔπρεπε κανεὶς νὰ σκεφθῇ νὰ ἀφίσῃ τὰ Πανεπιστήμια εἰς τὴν τύχην των. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ προχείρως ἀνθρώπους νὰ διδάξουν εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον κυρίως, καὶ εἰς τὰ ἐργαστήρια καὶ εἰς τὰς ἄλλας σχολάς; Ποῦ νὰ τούς εὕρωμεν ὅλους μαζί; Μὰ λέγουν θὰ προσκρούσωμεν εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἐγὼ ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος ἐπείσθην, ὅτι δέν προσκρούωμεν εἰς τὸ Σύνταγμα ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ὅταν ἔχομεν πρό ἡμῶν μίαν τόσην μεγάλην ἀδυναμίαν, ἂν δὲν πρέπει εὐρέως νὰ ἑρμηνεύσωμεν τὸ Σύνταγμα, διὰ νὰ διορθώσωμεν τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται. Ἂν δὲν προνοήσωμεν, οἱ καθηγηταὶ θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ θέσουν ὑποψηφιότητας νὰ ψηφοθηρίσουν καὶ νὰ μὴ μᾶς ἀναπληροῦνται εἰς τὴν διδασκαλίαν. Πρέπει νὰ ἀφίσωμεν νὰ κλείσουν ὅλα αὐτὰ τὰ ἱδρύματα; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ποῦ εἶναι τό ἀντισυνταγματικόν; ἐὰν καλῶς ἠννόησα τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, διότι τὸ Σύνταγμα δὲν ἀναφέρει, ὅτι νόμος θὰ καθορίσῃ τὸν τρόπον, ἢ δὲν λέγει ὅτι δύνανται νὰ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα διὰ τοῦτο ὑποστηρίζει ὅτι εἶναι ὁ νόμος ἀντισυνταγματικός. Ἀνέφερε μάλιστα ἕνα παράδειγμα τῶν ἰσοβίων δικαστῶν. Οἱ ἰσόβιοι δικασταὶ νομίζει κανεὶς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθοῦν εἰς διαθεσιμότητα;

§174Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παίρνουν τὸν μισθόν των.

§175Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδίας). Θὰ πέρνουν τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον θὰ καθορίσῃ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος δι’ εἰδικοὺς καὶ ὡρισμένους λόγους θὰ εἴπῃ πῶς τίθενται οἱ δικασταὶ εἰς ἰσοβιότητα, ὄχι εἷς ἕκαστος ὀνομαστικῶς, ἀλλὰ γενικῶς. Καὶ φέρω ὡς παράδειγμα τὸ σήμερον γενόμενον διὰ τὸν στρατὸν καὶ ναυτικόν. Τὸ Σύνταγμα προνοεῖ καὶ περὶ αὐτῶν καὶ λέγει ὅτι εἶναι ἰσόβιοι, ἀλλὰ ὑπάρχει νόμος εἰδικὸς ὁ ὁποῖος προνοεῖ περὶ τῆς διαθεσιμότητος αὐτῶν, δὲν λέγει τὸ Σύνταγμα, ὅτι δύνανται νὰ τεθοῦν εἰς διαθεσιμότητα καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς θαλάσσης, ἀλλὰ νόμος εἰδικὸς καθώρισεν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα οὗτοι, εἴτε τῇ αἰτήσει των, εἴτε αὐτεπαγγέλτως. Ἑπομένως ἂν γίνῃ νόμος καὶ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, δυνατὸν οἱ ἰσόβιοι δικασταί, διὰ τοῦ α ἢ β λόγου, διότι δὲν δύνανται νὰ στερηθῶσι τῆς θέσεώς των, τὴν ὁποίαν ἔχουν κατωχυρωμένην διὰ τοῦ Συντάγματος, εἶναι δυνατὸν λέγω καὶ οὗτοι διὰ νόμου, νὰ γραφοῦν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ τεθοῦν εἰς διαθεσιμότητα, εἴτε λόγῳ ὑπεραριθμίας, εἴτε λόγῳ παθήσεως, εἴτε καὶ δι’ ἄλλους λόγους. Δὲν τὸν ἀπολύει, διότι δὲν ἔγιναν ὅλαι αἱ διατυπώσεις τῆς ἀπολύσεως, ἀλλὰ τὸν θέτει πλέον εἰς διαθεσιμότητα καὶ ὁρίζει ταὐτοχρόνως τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον θὰ λαμβάνῃ.

§176Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διὰ νὰ σᾶς εἴπω ποῦ στηρίζω τὴν γνώμην μου θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Λέγετε θὰ κάμετε ἕνα νόμον καὶ θὰ εἴπετε ἐπειδὴ γίνεσθε γερουσιαστὴς σᾶς θέτω εἰς διαθεσιμότητα, ἐνῷ τὸ Σύνταγμα τοῦ λέγει, ὅτι δύνασαι νὰ εἶσαι γερουσιαστὴς καὶ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἑπομένως οὗτοι ἀναλαμβάνουν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν τοὺς ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα καὶ ἑπομένως ὁ νόμος θὰ εἶναι ἀντισυνταγματικός. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι πρέπει νὰ προσέξητε εἰς τὴν Συνταγματικότητα τοῦ νόμου. Διότι δύνασθε νὰ κάμητε μίαν διαθεσιμότητα καὶ δι’ ἄλλους, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ τὸ κάμητε αὐτὸ διὰ νόμου ἀντισυνταγματικοῦ.

§177Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κάθε ἰσόβιον δυνάμεθα νὰ τὸν θέσωμεν διὰ νόμου εἰς διαθεσιμότητα Ἐὰν ἀνέφερα τὸ παράδειγμα αὐτὸ τῶν ἰσοβίων δικαστῶν διότι σεῖς πρῶτος ὁμιλήσατε περὶ ἰσοβίων δικαστῶν, δι’ αὐτοῦ ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ὁ ἰσόβιος δικαστὴς εἶναι δυνατὸν ὑπὸ ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ τεθῇ εἰς διαθεσιμότητα. Τώρα εἴπατε ὅτι τὸ ζήτημα τῶν καθηγητῶν εἶναι ἄλλο καὶ ἐπ’ αὐτοῦ σᾶς ἀπαντῶ. Οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου ἔχουν δικαίωμα νὰ ὑποβάλλωσιν ὑποψηφιότητα καὶ νὰ γίνουν γερουσιασταί. Ὁ τρόπος τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, λόγῳ τῆς ἰδιότητος τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκουν καθιστᾶ ἀδύνατον τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των. Δὲν λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ διδάσκουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἀλλ’ εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον εἰς γερουσιαστὴς νὰ διδάξῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης. Σᾶς ἀνέφερα τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, διὰ νὰ σᾶς καταστήσω τὸ ζήτημα ἐμφαντικώτερον, ὅπως ἐπίσης καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ Πολιτεχνείου ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον πολυάσχολος εἰς μελέτας καὶ παραδόσεις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἐκτελῶν τὰ καθήκοντά του αὐτὰ καὶ συγχρόνως νὰ ἐκτελῇ καὶ τὰ τοῦ γερουσιαστοῦ.

§178Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ νόμος ὁμιλεῖ μόνον διὰ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ Πολυτεχνείου.

§179Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔστω. Λοιπὸν ἕνας καθηγητὴς Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἢ Ἀθηνῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διδάσκῃ καὶ νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά του, διότι ὅλως εἶναι κατάδηλον ὅτι θὰ παραβιάσῃ διατάξεις τῶν σχετικῶν νόμων καὶ κανονισμῶν. Καὶ ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ διατάξεις; Ὅτι ὁ κ. καθηγητὴς δὲν δύναται νὰ ἀπουσιάσῃ τῆς ἕδρας του, ὅτι δὲν δύναται νὰ διδάξῃ ἄλλας ὥρας ἐκτὸς ἐκείνων ποῦ ἀκριβῶς ὁρίζει τὸ πρόγραμμα, καὶ ὅτι πρέπει νὰ εἶναι παρών, νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν Σύγκλητον κλπ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου γινόμενος γερουσιαστὴς θὰ παραβιάσῃ ἄλλους κειμένους νόμους τοῦ ὑπουργείου Παιδείας καὶ Συγκοινωνίας καὶ θὰ εἰσαχθῇ, εἰς τὸ Συμβούλιον πρὸς ἀπόλυσιν διότι ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἀπολύεται ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡμεῖς δὲ ἐπὶ τοῦ προκειμένου σκεπτόμεθα ἐπιεικῶς ὑπὲρ τῶν καθηγητῶν καὶ τοὺς λέγομεν ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπροτιμήσατε νὰ ἐκτελῆτε ἄλλα καθήκοντα καὶ ἄλλην δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ὅπως σᾶς ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεῖτε συγχρόνως καὶ τὰ καθήκοντά σας ὡς καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, σᾶς θέττομεν εἰς διαθεσιμότητα, παύσατε νὰ εἶσθε γερουσιασταὶ καὶ τότε πάρετε τὸ Πανεπιστήμιον. Ἰδοὺ ὁ αἰτιολογικὸς λόγος τῆς διαθεσιμότητος τῶν καθηγητῶν. Ὁ νομοθέτης ὁ συνταγματικός, ἔλαβεν βεβαίως ὑπ’ ὄψει του τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας θὰ ἠδύνατο νὰ προσφέρουν οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὴν Γερουσίαν. Ἀλλ’ εἶναι ἐξ ἴσου ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ καὶ διὰ μίαν ἄλλην τάξιν, τὴν τάξιν τῶν σπουδαζόντων. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ στερήσωμεν τοὺς σπουδάζοντας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὄχι νὰ βλάψωμεν, ὄχι νὰ στερήσωμεν τοὺς καθηγητάς, ὄχι νὰ τοὺς μειώσωμεν, ἀλλὰ νὰ λάβωμεν μίαν πρόνοιαν ἀναπληρώσεως τῆς διδασκαλίας των παρ’ ἄλλων εἰδικῶν, χωρὶς τοὺς εἰδικοὺς ἐκείνους νὰ τοὺς μονιμοποιοῦμεν, χωρὶς νὰ τοὺς δίδωμεν τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι τακτικοὶ καθηγηταί. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀναλαμβάνει νὰ τοὺς διορίσῃ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι, διότι ἐξελέγη ὁ Α θὰ τὸν ἀναπληρώσω διὰ τοῦ Β. Ἡ Σχολὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων ὀργανισμῶν καὶ τῶν νόμων, θὰ προτείνῃ ἀναπλήρωσιν τοῦ καθηγητοῦ παρ’ ἄλλου καθηγητοῦ ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατόν. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατόν, ἡ οἰκεία σχολὴ ἠμπορεῖ νὰ προτείνῃ τὸν διορισμὸν τακτικοῦ καθηγητοῦ, ἐπικούρου ὅπως λέγομεν, διὰ νὰ διδάξῃ κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κύριος καθηγητὴς θὰ εἶναι ἀπησχολημένος εἰς ἄλλα καθήκοντα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ρυθμίζομεν τὸν τρόπον τῆς διδασκαλίας τῶν φοιτητῶν, χωρὶς νὰ στεροῦμεν τοὺς καθηγητὰς τοῦ ἀξιώματός των, τοῦ βαθμοῦ των καὶ ὁλοκλήρου τοῦ μισθοῦ των, ἀλλ’ ἀρκούμεθα μόνον εἰς τὸ ἓν τρίτον.

§180Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὁ ἐκλεγόμενος καθηγητὴς εἶναι ἐκ τῶν διαπρεπεστέρων καὶ συμπέσῃ νὰ εἶναι ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἐννεαετίαν, θὰ ἐξακολουθῇ νὰ παραμένῃ ἡ θέσις αὐτὴ κενὴ καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τῆς ἐννεαετίας.

§181Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οὐκ ἔστι ἄλλως γενέσθαι.

§182Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ προκύπτει τὸ δίλημμα. Ἢ ἐπὶ μίαν ἐννεαετίαν οἱ φοιτηταὶ θὰ ὑποχρεοῦνται νὰ ἀκούουν τὰ μαθήματα ἀπὸ δευτερεύοντα καθηγητήν, ἢ ὁ δευτερεύων αὐτὸς καθηγητὴς ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ἰσάξιος τοῦ Γερουσιαστοῦ καθηγητοῦ, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παίζῃ ἐπὶ μίαν ἐννεατίαν τὸν δευτερεύοντα ρόλον ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἐπιστήμης.

§183Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς εἶπον ὅτι οὐκ ἔστι ἄλλως γενέσθαι. Διότι ὁ δευτερεύων καθηγητὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐπιλέκτου καθηγητοῦ ζῶντος αὐτοῦ. Ἐὰν ἐπρόκειτο σήμερον νὰ θεσπίσωμεν τὰς συνταγματικὰς αὐτὰς διατάξεις, θὰ ἤμην σύμφωνος μαζῆ σας, καὶ θὰ ἔλεγον ὅτι ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ τοὺς καθηγητάς, νὰ ἀπέρχονται ἀπὸ τῶν θέσεών των. Διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς ἕνας γερουσιαστὴς ἀσχολούμενος μὲ τόσα πολλαπλᾶ ζητήματα, θὰ εἶναι εἰς θέσιν ὄχι μόνον νὰ διδάξῃ μίαν ὥραν τὴν ἡμέραν, νὰ μελετήσῃ, νὰ συγγράψῃ, καθὼς ἔχει ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ νόμου, νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν σύγκλητον, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς περιουσίας τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ ἐξετάσῃ καὶ τόσα ἄλλα πολλαπλᾶ καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ καθηγηταί. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, εἶπεν ὅτι θὰ εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἠσχολήθημεν καὶ μετὰ σκέψιν κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅτι δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικόν.

§184Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ δυσχερανθῇ ὅσον τὸ δυνατόν, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι ὀλιγώτεροι οἱ ὑποψήφιοι. Τὸ θεωρῶ ὡς ἓν ἐκ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἤθελον δυσχεράνει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ γίνουν γερουσιασταί. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω νὰ δυσχερανθῇ τὸ μέσον αὐτὸ τῆς ἀποζημιώσεως.

§185Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀφαιρεθῇ, καὶ εἶμαι σύμφωνος ἐπ’ αὐτοῦ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς καθηγητὰς τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας καὶ τῶν ἐξετάσεων, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν τῆς καθηγητικῆς θέσεως.

§186Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αὐτὴν τὴν πρότασιν τὴν ἔκαμε καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ πρὸς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον. Ἐδέχθημεν τὴν βάσιν τὴν στρατιωτικὴν ὅτι τίθενται εἰς διαθεσιμότητα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερηθῶσι τῆς θέσεώς των, ἀλλ’ ὅτι ἐν καταστάσει προσωρινῆς διαθεσιμότητος λαμβάνει ὡρισμένας ἀποδοχάς.

§187Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μὰ ἐπὶ μίαν ἐννεατίαν;

§188Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μὴ λησμονεῖτε ὅτι εἶναι συνταγματικῶς καθωρισμένον αὐτό. Ἐκεῖνος ὁ περιορισμὸς τὸν ὁποῖον δυνάμεθα νὰ κάμωμεν εἶναι, ὅτι θὰ τὸν θέσωμεν εἰς μίαν ἄλλην κατάστασιν, εἰς κατάστασιν διαθεσιμότητος, ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ ὅτι εἶναι ἄνευ οὐδενὸς μισθοῦ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ ἀφαιρέσῃ καὶ αὐτό, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Καὶ οἱ συνταξιοῦχοι πέρνουν τὴν σύνταξίν των, καὶ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν. Ἡ πρόθεσίς μας δὲν εἶναι ἐχθρικὴ διὰ τὸν διδάσκοντα. Εἶναι μία ἀναγνώρισις ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελοῦν ταὐτοχρόνως καὶ τὰ γερουσιαστικὰ καθήκοντα καὶ τοῦ καθηγητοῦ. Καὶ λέγομεν ὅτι, θέλετε νὰ ἐκτελέσητε τὰ γερουσιαστικὰ καθήκοντα; σᾶς θέτομεν εἰς διαθεσιμότητα καὶ πέρνετε ὅτι πέρνουν καὶ οἱ ἐν διαθεσιμότητι, τὸ ἓν τρίτον δηλαδὴ τοῦ μισθοῦ.

§189Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὰ ⅔ τοῦ μισθοῦ μᾶς ἀρκοῦν διὰ νὰ πληρώσωμεν τὸν ἀναπληρωτήν. Δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶμεν ἀπ’ αὐτὴ τὴ δουλιά.

§190Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Βεβαίως. Τώρα ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὑπεστήριξε καὶ ὑποστηρίζει κἄπως ἐντονώτερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπ’ αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας. Δὲν τοὺς τὸ ἀφαιροῦμεν.

§191Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τί σκοπιμότητα ἔχει ἐὰν τοὺς τὸ ἀφαιρέσητε.

§192Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μᾶς ἐγγυῶνται ὅτι θὰ διδάσκουν.

§193Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν μπορεῖτε νὰ τοὺς ἀπαγορεύσητε νὰ διδάσκουν καὶ νὰ διευθύνουν τὰ ἐργαστήριά τους. Εἶναι ἀντισυνταγματικὸν αὐτό. Ἐφ’ ὅσον μποροῦν διατὶ νὰ τοὺς ἀπαγορεύσητε νὰ διδάσκουν;

§194Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχομεν τὸν ἀναπληρωτήν.

§195Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κάνετε ἀναπληρωτὴν κόψατε καὶ τὸν μισθόν τους.

§196Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ αὐτὸ μάθημα δύο;

§197Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν μπορεῖτε νὰ τοὺς ἀπαγορεύσητε, ἐφ’ ὅσον εἶναι εἰς θέσιν, νὰ διδάσκουν καὶ νὰ διευθύνουν τὰ ἐργαστήριά των. Νὰ μὴ ἐξετάζουν μπορεῖτε νὰ τοὺς τὸ ἀπαγορεύσητε. Δὲν προσκρούει καθόλου εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ νὰ ἀπαγορευθῇ ἀπὸ τὸ νὰ ἐξετάζουν.

§198Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι οὔτε τὸ δικαίωμα τῆς διδασκαλίας ἀπαγορεύεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§199Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπαγορεύεται.

§200Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Λέγει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δέχεσθε καὶ σεῖς ὅτι, ἐὰν τοὺς βάλωμεν ἀναπληρωτὴν εἰς τὴν διδασκαλίαν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διορίζεται ἀναπληρωτής.

§201Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δύναται νὰ διορισθῇ εἰς ἐπίκουρος καθηγητής, εἰς τρόπον ὥστε αὐτοὶ μὲν νὰ μὴν ἀποξενωθοῦν ἀπὸ τοῦ νὰ διδάσκουν, ὁ δὲ ἐπίκουρος καθηγητὴς νὰ διδάσκῃ ἐὰν ὁ καθηγητὴς δὲν ἐπαρκεῖ. Δὲν προσκρούει δὲ καθόλου εἰς τὸ Σύνταγμα, ἐὰν τοὺς ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐξετάζουν, διότι τὸ δικαίωμα τοῦ ἐξετάζειν δὲν εἶναι τόσον συμφυὲς μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ καθηγητοῦ. Ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε ἕνα νόμον καὶ νὰ πῆτε ὅτι θὰ ἐξετάζουν ὄχι ὅλοι ἀλλὰ μόνον 3 καθηγηταί.

§202Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἱδρύομεν ἐκτάκτους ἐπικουρικὰς ἕδρας, ὅπως τὰς ὀνομάζομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν νοηθῇ ὅτι ὁ κ. καθηγητὴς ὁ Γερουσιαστής, ἔτυχε νὰ εἶναι ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν καὶ ἔχει ὥρας καὶ εὐκαιρίαν νὰ διδάσκῃ, νομίζω ὅτι δὲν θὰ τὸν ἐμποδίσῃ κανείς. Δὲν μπορεῖτε ὅμως νὰ μοῦ πῆτε νὰ ἀφήσω τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς διδασκαλίας, τὰς καθημερινὰς ὥρας, τὰς ὡρισμένας ὥρας τῆς ἑβδομάδος ἢ τοῦ μηνὸς νὰ ἀφήσωμεν αὐτὰς εἰς τὴν θέλησιν τοῦ κ. καθηγητοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἀπησχολημένος. Συνεπῶς θὰ εἶναι ὁ ἀναπληρωτὴς ὁ ὁποῖος θὰ λαμβάνῃ τὰ ⅔ τοῦ μισθοῦ, ὁ δὲ καθηγητὴς ἐὰν ἔχῃ ὥρας ἀρκετὰς νὰ διδάσκῃ δύναται νὰ τὸ κάμῃ, ὅπως καὶ οἱ ἐπίτιμοι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου.

§203Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ διευθύνῃ τὰ ἐργαστήρια.

§204Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι. Τὸ ἐργαστήριον ἀπαιτεῖ ἄμεσον παρουσίαν καὶ διεύθυνσιν συνεχῆ καὶ ὁλοήμερον. Δὲν εἶναι δυνατὸν διότι τότε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ τὸ νομοσχέδιον. Ὅπως μπορῇ νὰ διδάσκῃ ἕνας ἐπίτιμος καθηγητής, ὁ ὁποῖος ἀπεσύρθη λόγῳ ἡλικίας, δύο καὶ τρεῖς ὥρας τὴν ἡμέραν, καὶ εἰς τοῦτο δὲν τὸν ἐμποδίζει κανείς, νομίζω ὅτι καὶ ὁ καθηγητὴς ὁ ὁποῖος ἐξελέγει Γερουσιαστὴς δύναται νὰ διδάσκει χωρὶς νὰ τὸν ἐμποδίζει κανείς.

§205Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζεται ὁπωσδήποτε ἡ ἀνάγκη τοῦ νὰ μὴ στερηθῇ ὁ φοιτητικὸς κόσμος ἑνὸς διακεκριμένου καθηγητοῦ ὁ ὁποῖος ἐξελέγη γερουσιαστής, ὑπάρχει ἕνας τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ δυνάμεθα καὶ ὡς γερουσιαστὴν νὰ τὸν χρησιμοποιήσωμεν καὶ συνάμα νὰ μὴ στερήσωμεν τὸν φοιτητὴν τῆς διδασκαλίας. Ἐφ’ ὅσον οἱ κανονισμοὶ τῶν Πανεπιστημίων εἶναι οἱ ἴδιοι καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ σύστημα τῆς ἐναλλαγῆς καθηγητῶν εἰς τὰ Πανεπιστήμια τῆς Εὐρώπης, τίποτε δὲν μᾶς ἐμποδίζει ὅπως εἰς ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ὁ ὁποῖος θὰ ἐξελέγετο γερουσιαστής, νὰ ἀναθέσωμεν ὡρισμένας ὥρας νὰ διδάσκῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν.

§206Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἄλλος τύπος τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἄλλος ὁ τῶν Ἀθηνῶν, θὰ δημιουργήσωμεν δὲ ἐμφύλιον πόλεμον. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη—διότι κατ’ ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς εἶχεν ὁρισθῆ νὰ ψηφισθῇ εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν—νὰ θεωρηθῇ ἡ παροῦσα συζήτησις ὡς πρώτη διὰ νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ δευτέρα. Ἔχω μερικὰς ὄχι τροπολογίας, ἀλλὰ διασαφήσεις διὰ νὰ συμπεριλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἔλαβε πρόνοιαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Πανεπιστημίων διὰ τοὺς καθηγητὰς αὐτῶν ἀλλ’ εἶναι καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τοὺς ἰδίους ὀργανισμούς, οὔτε τὰς ἰδίας σχολάς, οὔτε εἶναι ἀπολύτως ὅμοιον πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον. Διὰ τούτου δι’ ὡρισμένων λέξεων, ἐκ συμφώνου μὲ τὸν διευθυντὴν τοῦ Πολυτεχνείου, κανονίζεται ἡ εὐχέρεια τῆς ἀναπληρώσεως διὰ τοῦ Συλλόγου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου, ἂν συμπέσῃ ὁ ἐκλεγησόμενος νὰ εἶναι τοῦ Πολυτεχνείου.

§207Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ τῆς Ἀνωτάτης Ἐμπορικῆς Σχολῆς.

§208Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δύνανται νὰ ἐκλεγοῦν αὐτοί; πρέπει νὰ παραιτηθοῦν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι;.

§209Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Βέβαια ὡς ἐπαγγελματίαι.

§210Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι τὸ ἀξίωμα εἶναι συμβιβαστόν, σημαίνει ὅτι δύναται ν’ ἀσκῇ καὶ τὰ δύο καθήκοντα. Θὰ ἠδυνάμην δὲ νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὸ Σύνταγμα τοῦ 64, τὸ ὁποῖον προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν νόμον περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν ἐτίθεντο εἰς διαθεσιμότητα, ἔταξε εἰδικὴν διάταξιν ὥστε οἱ ἐκλεγόμενοι νὰ τίθενται εἰς διαθεσιμότητα διότι ὅταν τοὺς ἐπιτρέπεται ἐκ τοῦ Συντάγματος νὰ κάμουν ἕνα λειτούργημα δὲν μπορεῖτε δι’ αὐτὸ τὸ λειτούργημα νὰ τοὺς θέσητε εἰς διαθεσιμότητα. Αὐτὴ τοὐλάχιστον εἶναι ἡ γνώμη μου καὶ ἐκ τοῦ συνόλου τοῦ Συντάγματος καὶ ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἀλλὰ βλέπω ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας, τὸ ἐπεκτείνετε καὶ ἐπὶ τῶν ἀνωτάτων σχολῶν. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατὰ τὸ Σύνταγμα οἱ καθηγηταὶ τῶν σχολῶν αὐτῶν δὲν εἶναι ἐκλόγιμοι, ὅτι τὸ συμβιβαστὸν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πολυτεχνείου, δὲν μπορεῖται δὲ νὰ πῆτε ὅτι ἀφ’ οὗ οἱ καθηγηταὶ τῶν ἄλλων σχολῶν ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι δύνανται νὰ περιλαμβάνωνται εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν. Προσέξατέ το λοιπὸν εἰς τὰ διάφορα διατάγματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν λέγω ὅτι αὐτοὶ δὲν εἶναι ἐκλόγιμοι διότι ἡ διάταξις εἶναι εἰδικὴ καὶ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους καθηγητάς, ὡς ἑπομένως καὶ ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε ἐδῶ εἰς τὸ νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἄλλους καθηγητὰς εἶναι διάταξις περιττεύουσα.

§211Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ ἐξαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ θὰ προστεθῇ διὰ τὸ Πολυτεχνεῖον.

§212Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ Πολυτεχνεῖον βεβαίως.

§213Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὴν προβληθεῖσαν ἀντισυνταγματικότητα τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει πεποίθησιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι καθόλου ἀντισυνταγματικόν, ἡ δὲ διαθεσιμότης δικαιολογεῖται καθόσον οἱ καθηγηταὶ δυσκολεύονται εἰς τὸν τρόπον τῆς διδασκαλίας αὐτῶν, ἐκ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων τοῦ γερουσιαστοῦ.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ αὐτὸ εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§215ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παραχωρήσεως τοῦ κτήματος «Μέγα Μετόχι» τῆς ἱερᾶς μονῆς Χίου πρὸς ἐγκατάστασιν γεωπονικοῦ σταθμοῦ».

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Φεβρουαρίου 1926 περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3241 περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης».

§219ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ΓΩΛΣΤʹ τοῦ 1911 περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας καὶ προσθήκης ἄρθρων». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§221Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἡμερῶν συνεζητήθη τὸ αὐτὸ νομοσχέδιον προέκυψαν δὲ διάφοροι τροπολογίαι, τινὰς τῶν ὁποίων ἀπεδέχθην καὶ ἐζήτησα τὴν ἀνατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἤδη ἀνετυπώθη μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἀπεδέχθην συμφώνως πρὸς τὴν γενομένην συζήτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβον πολλοὶ συνάδελφοι τὸν λόγον. Γνωρίζω ὅτι σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξαν πολλοί, ὅτι ἡ ζωοκτονία εἶναι ἀδίκημα πολὺ ἐλαφρότερον τῆς ζωοκλοπῆς, ἐπειδὴ δὲ εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον περιελαμβάνοντο αἱ αὐταὶ ποιναὶ καὶ αἱ αὐταὶ συνέπειαι τῆς ποινῆς, ὡς πρὸς τὴν ζωοκτονίαν, ἐτροποποίησα τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ζωοκτονία νὰ τιμωρεῖται μὲ ἐλαφροτέραν ποινήν· νομίζω κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἰδίως δὲ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτόπισιν ἐπὶ ζωοκτονίας, ἐδέχθην τὴν ἀναπτυχθεῖσαν γνώμην ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ἀφίσωμεν τὸ δικαστήριον νὰ κανονίζῃ συμφώνως πρὸς τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις. Ἐὰν πρέπει νὰ καταδικάζεται καὶ ἐπὶ ζωοκτονία καὶ νὰ ἐκτοπίζεται.

§222Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παραμένει κ. Ὑπουργέ, ἡ ἐκτόπισις ἐπὶ ζωοκτονίας;

§223Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχουν περιπτώσεις δικαιολογοῦσαι τὴν ἐκτόπισιν ἐπὶ ζωοκτονίας. Ἐπίσης κ. Πρόεδρε ἀποδέχομαι ἵνα μὴ ἰσχύει ἡ ἔμπρακτος μετάνοια ὅσον ἀφορᾷ τὴν ζωοκλοπήν. Ὡσαύτως δὲ ἀπεδέχθην καὶ ἑτέραν τροπολογίαν ἀναπτυχθεῖσαν κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅτι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐπὶ ζωοκλοπῇ ὁ καταδικαζόμενος δὲν ἐκτελεῖ τὰς στρατιωτικὰς ὑποχρεώσεις, θεωρεῖται δηλαδὴ ὑπὸ μείωσιν καταστάσεως καὶ θεωρεῖται ἀνάξιος νὰ ὑπηρετῇ τὴν πατρίδα του, ἐν τούτοις κατὰ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθην ἐπαναφέρεται ἐν ἰσχύϊ ἡ στρατιωτικὴ αὐτῶν ὑποχρέωσις, διότι αὐτὸ θὰ ἐχρησίμευε ὡς μέσον πιεστικόν. Ἐν τούτοις εἶναι δυνατὸν ἡ ὑποχρέωσις αὐτῶν ἡ στρατιωτική, ἐφ’ ὅσον δὲν συνεπλήρωσαν τὸ 40 ἔτος τῆς ἡλικίας των, νὰ ἐξαγορασθῇ μὲ ποσὸν 200 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ὁπωσδήποτε διὰ τῶν νέων τροπολογιῶν ἐπὶ τῆς νέας διαρρυθμίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐν γένει αἱ ποιναὶ αἱ ὁποῖαι ἐφαρμόζονται εἶναι πολὺ αὐστηρότεραι τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου. Τούτου δεδομένου μὲ τὰς τροπολογίας αὐτὰς τὰς ὁποίας ἀπεδέχθην παρακαλῶ, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀνετυπώθη.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§225Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀναμφισβητήτως δὲν ἐγένετο συζήτησις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, ἀλλὰ ἁπλῆ εἰσήγησις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἐγένετο συζήτησις, δὲν ἀνεπτύχθησαν καὶ αἱ γνῶμαι τῶν κυρίων βουλευτῶν, ἐπὶ τῶν διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ νόμος τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν, εἶναι νόμος τοῦ 1911, νόμος ὁ ὁποῖος καθιερώνει ἀμφισβητήτως βαρυτάτας ποινὰς διὰ τὴν ζωοκλοπήν, καὶ λαμβάνει εἰδικὴν πρόνοιαν δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐφαρμοσθεὶς ἄριστα, δύναμαι νὰ εἴπω κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, εἶναι ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὰ καλὰ ἐκεῖνα ἀποτελέσματα τὰ τόσον εὐχάριστα διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὥστε πάντες νὰ τὰ ἀναμιμνησκόμεθα καὶ ἡμεῖς, καὶ οἱ ἀγρόται μετ’ ἀληθοῦς εὐχαρίστου ἀναμνήσεως. Διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου, δὲν φρονῶ ὅτι θεραπεύεται ἀνάγκη τις, δεδομένου ὅτι ἕνεκα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἐκείνου, εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀληθῶς ἐμαίνετο ἡ ζωοκλοπὴ καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα, ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις ἡ σημερινή, ἡ ὁποία δὲν δύναται ποτὲ νὰ συγκριθῇ πρὸς τὴν κατάστασιν τὴν κρατοῦσαν τότε εἰς τὸν τόπον. Ἐὰν δὲ καὶ σήμερον ὑψοῖ θρασεῖαν τὴν κεφαλὴν ἡ ζωοκλοπή, τούτου ἡ θεραπεία καὶ πάλιν δύναται νὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς καλῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπάρχοντος νόμου. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι περιττεύει ἡ νομοθετικὴ μέριμνα ἡ σκοποῦσα τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς ἀπόψεως ταύτης, ἀπόψεως ἡ ὁποία ἂν δύναμαι νὰ κρίνω ἐκ τῆς ἐπιμονῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διὰ τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβαλλομένου ὑπ’ αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν ἀπόκρουσιν τῶν πλείστων τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν νομίζω ὅτι θὰ τύχῃ εὐμενοῦς ὑποδοχῆς ἡ τοιαύτη πρότασίς μου. Ἐν τούτοις νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς ὡρισμένας καινοτομίας εἰσαγομένας ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ἡ ἐπιτροπή, καὶ ὡς εὐρέως ἀνέπτυξεν ὁ εἰσηγητὴς αὐτῆς, εἰσάγεται ὁ θεσμὸς τῆς εὐθύνης τῶν τρίτων, καὶ τρίτων οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρίσκονται εἰς καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν αὐτουργὸν τῆς πράξεως.

§226Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρόκειται περὶ ἀνηλίκων.

§227Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τότε σταματῶ ἐδῶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 1. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ἐξισοῦται ἡ ποινὴ τῆς κλοπῆς τῶν μελισσίων πρὸς τὴν ποινὴν τῆς ζωοκλοπῆς τῶν ποιμένων. Ἡ διάταξις αὕτη ἔχει μίαν ἱστορικὴν ἀφορμήν. Ὅταν ἐξισώθησαν τὰ μελίσσια μὲ τὰ ποίμνια, τοῦτο ἐγένετο διότι αὕτη ἀνεγράφετο εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον. Ἀλλ’ εἰς τὸ πρῶτον ἐκεῖνο νομοσχέδιον ἐλήφθη ἡ πρόνοια νὰ μὴ μείνῃ ἀόριστος ἡ ἰδιότης μελίσσια, ἀλλ’ ἐτέθη ὁ ὅρος μελισσίων περιμανδρωμένων, δηλαδὴ ἀπέβλεψεν ὁ νομοθέτης εἰς τὸ ὅτι ἡ κλοπὴ θὰ γίνῃ εἰς μίαν περιουσίαν ἀνεγνωρισμένην καὶ σημαντικὴν καὶ ὄχι εἰς μελίσσιον τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγκατεσπαρμένον σχεδὸν ἀδέσποτον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ θεωρεῖται αὐτὴ ὡς ἰδιοκτησία καὶ θ’ ἀπαγγελθῇ αὐστηρὰ ποινὴ καὶ θὰ ἔχωμεν αὐστηρὰν κύρωσιν διὰ πρᾶξιν τῆς ὁποίας τὴν συνείδησιν δὲν πιστεύω ὅτι ἔχομεν τόσην ἀνεπτυγμένην. Ἄλλωστε οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπόκεινται συνήθως εἰς τοιαύτας παραβάσεις θὰ χαρακτηρισθῶσι καὶ κλέπται, ὅταν ἀπὸ τὸ κοῖλον ἑνὸς δένδρου, εἰς τὸ ὁποῖον προσέφυγον μέλισσαι ἐπῆραν λίγο μέλι διότι τὸ δένδρον θὰ ἔχῃ ἕνα ἰδιοκτήτην. Φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ τελείως ἡ διάταξις ἢ νὰ τροποποιηθῇ. «Περιμανδρωμένη μελισσῶν». Νὰ μὴ θεωρηθῇ δηλαδὴ ὡς ζωοκλέπτης ὁ ποιμενόπαις, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε στὸ ὕπαιθρον ὀλίγο μέλι. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ἐπὶ τοῦ ὁποίου κατέθεσα καὶ σχετικὴν τροπολογίαν. Δηλαδὴ νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «κυψελίδων μελισσῶν ἢ τὸ περιεχόμενον...

§228ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε ὅσαι δὲν εἶναι περιμανδρωμέναι νὰ κλέπτωνται;

§229Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὄχι πρέπει ν’ ἀποφευχθῇ τὸ ἄτοπον τοῦ νὰ τιμωρεῖται ὡς ζωοκλέπτης, ἕνας ποιμενόπαις ποῦ ἐπῆρε 100 δράμια μέλι ἀπὸ τὴν κοῖλον ἑνὸς δένδρου μὲ τὸ ἀνώτατον ὅριον, διότι κατώτατον ὅριον δὲν ἔχει: Φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐξαιρετικῶς αὐστηρὰ ἡ διάταξις καὶ δέον νὰ ἐπικρατήσῃ ἐπιεικεστέρα ἀντίληψις τοῦ πράγματος, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἔχωμεν καλὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ καλυτέραν προστασίαν τοῦ εἴδους αὐτοῦ τῆς ἰδιοκτησίας. Διότι ἄλλως δύο τινὰ θὰ συμβοῦν ἢ θὰ εὑρεθῇ αὐστηρὸς δικαστὴς καὶ θὰ ταλαιπωρήσῃ τοὺς παραβάτας ἢ θὰ εὑρεθῇ ἐπιεικὴς καὶ δὲν θὰ ἐφαρμόσῃ καθόλου τὴν διάταξιν.

§230Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις δὲν εἶναι πρωτοφανὴς εἶναι παλαιὰ καὶ ἰσχύει. Μὴ λησμονεῖτε δέ, ὅτι πρόκειται νὰ προστατευθῇ μία περιουσία ἐκτεθειμένη ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀσφαλείας, ἀπὸ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα. Ἐκ τούτων δὲ κυρίως προκύπτει ἡ ὑποχρέωσις τοῦ νομοθέτου ν’ ἀσφαλίσῃ μίαν περιουσίαν τελείως ἐκτεθειμένην εἰς τὴν προσβολὴν τοῦ κλέπτου. Ἀφήσατε λοιπὸν τὴν διάταξιν ὅπως ἔχει, διὰ νὰ τιμωρηθῇ αὐστηρότερον.

§231Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν μίαν ἐπιεικεστέραν τιμωρίαν.

§232Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ τιμωρήσωμεν τὸν κλέπτην.

§233Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ μελίσσιον κ. Πρόεδρε, εἶναι ἕνα τελείως ἐλεύθερον πρᾶγμα, μὴ ἐγκατεστημένον εἰς ὡρισμένον σημεῖον. Πρόκειται δὲ περὶ τοῦ ἑξῆς πράγματος συχνοῦ, συχνοτάτου. Εἰς πολλὰς περιφερείας καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου, ὑπάρχουν ἐντὸς τῶν κοίλων τῶν δένδρων, μελίσσαι εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ α καὶ β, ἐγκατεστημέναι ἐκεῖ, τὰς ὁποίας ἀγνοεῖ ἴσως καὶ αὐτὸς ὁ ἰδιοκτήτης.

§234Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ τὸ λέτε αὐτό, ὅτι δὲν τὰς ξέρει ὁ ἰδιοκτήτης. Μὴ φοβόσαστε. Ἀφήσατε νὰ τιμωρηθοῦν οἱ κλέπτοντες. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἄρθρον.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (ἀναγινώσκει).

§236ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον. (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§238Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Καθιεροῦται διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ μία διαδικασία ἀποδείξεως τῆς συμβάσεως πωλήσεως ζῴου δηλαδὴ διὰ νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένος ὁ ἀγοραστὴς ζῴου, εἴτε μεγάλου, εἴτε μικροῦ πρέπει νὰ ἐμφανίσῃ ἓν ἔγγραφον, ὅτι ἔλαβεν χώραν αὐτὴ ἡ ἀγοραπωλησία, τὸ ὁποῖον ἔγγραφον πρέπει νὰ εἶναι ὑπογεγραμμένον ἢ ὑπὸ δύο μαρτύρων ἢ ὑπὸ μελῶν τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου. Ἀλλ’ ὡς εἶναι γνωστὸν καί αἱ συνθῆκαι τῆς συγκοινωνίας καὶ αἱ ἀποστάσεις τῶν διαφόρων χωρίων ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ ἐν Ἑλλάδι εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Α ἔμπορος ἢ ζωέμπορος ἢ οἱοσδήποτε, ὁ ὁποῖος θὰ μεταβῇ πρὸς ἀγορὰν ἑνὸς ἐριφίου ἢ μιᾶς αἰγὸς ἀφοῦ συναντήσῃ τὸ ποίμνιον τότε νὰ τραπῇ πρὸς ἀνεύρεσιν δύο μαρτύρων, ἀλλὰ καὶ μαρτύρων ἐγγραμμάτων, διὰ νὰ ὑπογράψουν τὸ συμφωνητικὸν τῆς πωλήσεως. Καὶ εἶναι γνωστὸν καὶ διεπιστώθη ἐκ συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ πληθυσμοῦ μας εἶναι ἀγράμματον, ἑπομένως εἰς πλεῖστα μέρη πρέπει νὰ τρέχουν οἱ ἀγορασταὶ εἰς ἀναζήτησιν ἐγγραμμάτου. Ἀλλὰ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ τραπῇ τὴν ὁδὸν τῆς ἀγορᾶς ζῴου, ὅταν εἶναι ὑποχρεωμένος ταὐτοχρόνως νὰ τρέχῃ ἡμέρας ὁλοκλήρους νὰ εὕρῃ μάρτυρας, διὰ νὰ ὑπογράψουν τὸ ἔγγραφον τῆς ἀγορᾶς; Ἐὰν δὲ πρόκειται νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν ζωοκλοπήν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπατώμεθα, διότι ὁ ζωοκλέπτης θὰ εὕρῃ δύο μάρτυρας ἐγγραμμάτους, θὰ κάμῃ τὴν δουλειά του. Εἶναι δὲ τόσον σύνηθες τοῦτο, ὥστε οἱ εὑρεθέντες εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσουν τὸν τρόπον τῶν ζωοκλοπῶν ἐν Ἑλλάδι, θὰ εἶδον, ὅτι συνέβη νὰ γίνῃ καὶ εἰκονικὴ δημοπρασία ζῴου καὶ ὁ ζωοκλέπτης νὰ τὰ πάρῃ ἐπὶ τῇ βάσει πρακτικοῦ τοῦ εἰρηνοδικείου καὶ ἑπομένως νὰ εἶναι ἀπολύτως ἠσφαλισμένος ἀπέναντι τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν. Διότι αὐτοὶ κάμουν τὸ ἑξῆς. Τὸ ζῷον τὸ ὁποῖον κλέπτουν τὸ ἀπολύουν αὐτοί, τὸ συλλαμβάνει ὁ ἀγροφύλαξ ὁ ὁποῖος τὸ παρουσιάζει εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, οὗτος δὲ τὸ ἐκθέτει εἰς δημοπρασίαν. Δὲν παρουσιάζεται κανεὶς παρουσιάζεται μόνον ὁ ἴδιος καὶ τὸ πέρνει καὶ οὕτω πῶς εἶναι καὶ κλέπτης τοῦ ζῴου καὶ ἠσφαλισμένος ἀπὸ τὴν κλοπήν, ὡς πλειοδότης καὶ κύριος ἐκ δημοπρασίας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει ἰδίως νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν καὶ τὴν διατύπωσιν νὰ τὴν περιορίσωμεν, διὰ τὰς ἀγοραπωλησίας τῶν μεγάλων ζῴων αἱ ὁποῖαι ἔχουν καὶ σοβαρότητα καὶ ἀξίζει τὸν κόπον εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ ὁ ἀγοραστής.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§240ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 4ον ἄρθρον ἀναγινώσκονται δὲ καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ 7).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Π. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§242Π. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἡ ποινὴ τοῦ ἐκτοπισμοῦ δὲν ἐπιβάλλεται ἢ αἴρεται ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἂν ὁ καταδικασθεὶς ἀποζημιώσῃ τὸν παθόντα. Πρέπει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι περιλαμβάνει ὁλόκληρον τὸ ἐνδιαφέρον τὸ θετικὸν ἢ τὸ ἀρνητικὸν κατὰ ποῖον τρόπον θ’ ἀποζημιωθῇ. Πρέπει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ γίνῃ διαδικασία νὰ βεβαιωθῇ ἡ ἀποζημίωσις νὰ συναινέσῃ καὶ ὁ παθών. Εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ παθὼν νὰ ἔχῃ ὑπερβολικὰς ἀξιώσεις καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὴν τροποποίησιν καὶ τὴν ἀπεδέχθη ὅπως ἡ ἀποζημίωσις κατὰ τὸν νόμον περιλαμβάνῃ καὶ τὸ δεύτερον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ δικαστήριον ὡς ἀξία τοῦ ζώου. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιότερον νὰ προστεθῇ, ἐὰν ὁ καταδικασθεὶς ἀποζημιώσῃ τὸν παθόντα σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 2 τὸ δικαστήριον θὰ ἀποζημιώσῃ τὸν παθόντα εἰς ποινὴν εἰς ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ καταβάλλῃ ὁ ζωοκλέπτης, διὰ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἄρσιν τῆς μηνύσεως.

§243Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶμαι σύμφωνος.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συμφωνεῖ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ράλλη. (γίνεται δεκτὸν τὸ 8ον ἄρθρον)

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9ον (ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§246Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν· κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁ ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἀνωτέρω νόμου καταδικαζόμενος ἐκτίει τὴν ποινὴν εἰς φυλακὰς ἐκτὸς τῆς περιφερείας τῆς κατοικίας του. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ διάταξις, πᾶς καταδικαζόμενος διὰ πρώτην φοράν, διὰ ζωοκλοπὴν νὰ ἐκτίῃ τὴν ποινὴν ἐκτὸς τῆς περιφερείας τοῦ Ἐφετείου τῆς κατοικίας του καὶ νὰ μεταφέρεται εἰς φυλακὴν ἐκτὸς τῆς περιφερείας φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐξαιρετικῶς αὐστηρά, ἀλλὰ καὶ διαδικασίαν ἀπαιτεῖ ἡ ὁποία θὰ ἐπιφέρῃ δαπάνας καὶ ἱστορίαν ὁλόκληρον τῶν ἀστυνομικῶν. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον «ὁ καταδικαζόμενος καθ’ ὑποτροπήν», δηλαδὴ ὁ διὰ δευτέραν φορὰν καταδικαζόμενος νὰ ἐκτίῃ τὴν ποινὴν εἰς φυλακὴν ἐκτὸς τῆς περιφερείας.

§247Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁσασδήποτε δαπάνας καὶ ἂν συνεπάγεται ἡ μεταφορὰ τοῦ τοιούτου καταδικαζομένου, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὐστηρὰ καὶ μεγάλη ἡ τιμωρία ἡ ἐπιβαλλομένη διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ μεταρρυθμίσωμεν, ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ κατασταλῇ τὸ ἀδίκημα τῆς ζωοκλοπῆς, τὸ ὁποῖον ἐπιπολάζει εἴς τινα μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ ἰδίᾳ ἐν Κρήτῃ καὶ Ἠπείρῳ καὶ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Λοιπὸν δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν σας.

§248Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ἡ διατύπωσις κ. ὑπουργὲ ἀναμφιβόλως εἶναι γραφικὸν λάθος.

§249Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δέχομαι ν’ ἀποσβεσθῇ ἡ λέξις «ζωοκτονία».

§250Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὥστε ἐξαιρεῖτε μόνον τὴν ζωοκτονίαν κ. ὑπουργέ;

§251Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ εἶναι ἀνεφάρμοστος ὁ νόμος. Ἐγὼ εἶμαι ἀντιπρόσωπος μέρους καταμαστιζομένου ὑπὸ τῆς ζωοκλοπῆς ἀλλὰ δὲν εἶναι διάταξις αὐτή.

§252Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου, ὅτι ὁ κόσμος φωνάζει νὰ καταδικάζωνται καὶ εἰς θάνατον.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§254ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ ἁρμοδιότητος τῶν πταισματοδικῶν». Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§256Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ἔχει ἐξαιρετικὴν σπουδαιότητα, διότι πράγματι περιέχει μίαν οὐσιώδη καὶ ριζικὴν μεταρρύθμισιν εἰς τὸ παρ’ ἡμῖν κρατοῦν σύστημα τῆς ἀπονομῆς τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, τῆς ὁποίας, ὡς τὸ πρῶτον εἰσαγομένης, εὐστόχως προτείνεται ἡ βαθμιαία καὶ τμηματικὴ κατὰ περιφερείας Πρωτοδικείων ἐφαρμογή. Ὁ τίτλος ὅμως δὲν ἀποδίδει ἀκριβῶς τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ. Διότι δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Πταισματοδικείων, ἀλλὰ περὶ πραγματικῆς καθιδρύσεως καὶ παρ’ ἡμῖν τοῦ συστήματος τῶν μονομελῶν Πλημμελειοδικείων. Δὲν ἐκφράζει ὁ τίτλος τὴν ἔννοιαν αὐτήν, διότι δὲν πρόκειται ἄλλως νὰ δικάζωνται τὰ πλημμελήματα παρὰ τῶν πταισματοδικῶν, ἀλλὰ κατὰ μὲν τὸ Κυβερνητικὸν σχέδιον ὑποχρεωτικῶς παρὰ Πρωτοδικῶν εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πρωτοδικείων κατὰ δὲ τὴν τροποποίησιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὰς ἕδρας τῶν πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν.

§257Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ ὁ τίτλος.

§258Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὁ τίτλος ἀσφαλῶς πρέπει νὰ διορθωθῇ. Νὰ τιτλοφορηθῇ «περὶ συστάσεως μονομελῶν Πλημμελειοκείων ἢ περὶ ἐκδικάσεως πλημμελημάτων τινων παρ’ ἑνὸς δικαστοῦ».

§259Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Βεβαίως διὰ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ περιεχόμενον.

§260Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἡ ἰδέα τῶν μονομελῶν δικαστηρίων, γενικῶς πολιτικῶν καὶ ποινικῶν δὲν εἶναι νέα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὑπεστηρίχθη ἄλλοτε, εἰς πολὺ παλαιοτέραν ἐποχήν, ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Δεληγιώργη. Ἔνθερμος δὲ ὀπαδός, καὶ ὑπέρμαχος αὐτῆς ὑπῆρξεν εἰς τὸ παρελθὸν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Νάκος δημοσιεύσας εἰδικὴν μελέτην καὶ ὑποβαλὼν κατὰ τὸ 1914 ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης μακροτάτην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, περὶ τῆς ὅλης καταστάσεως τῆς δικαιοσύνης παρ’ ἡμῖν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν τὴν εἰσαγωγὴν καὶ παρ’ ἡμῖν γενικῶς τοῦ συστήματος τῶν μονομελῶν δικαστηρίων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ἐπίσης, ἡ ὁποία συνέστη κατὰ τὸ 1924, εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς, εἶχε προτείνει διὰ τὰς ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης οἰκονομίας, νὰ γίνῃ εὐρυτέρα μελέτη πρὸς ριζικὴν μεταβολὴν τῆς ἰσχυούσης δικονομίας καὶ τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ πρὸς ἁπλοποίησιν τῶν δικονομικῶν τύπων καὶ εἰσαγωγὴν τοῦ συστήματος τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων, δι’ ὧν θὰ ἐξυπηρετοῦντο καλλίτερον τὰ συμφέροντα τῶν δικαζομένων, καὶ θ’ ἀνεπτύσσετο ἡ πρωτοβουλία τῶν δικαστῶν, τὸ αἴσθημα τῆς προσωπικῆς εὐθύνης ὡς καὶ ἡ φιλοπονία καὶ ὁ ζῆλος αὐτῶν. Κατὰ τὸ συγκροτηθέν, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, δικηγορικὸν συνέδριον τὸ ζήτημα ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον συζητήσεων μακρῶν. Κατὰ πλειοψηφίαν τὸ συνέδριον ἐκηρύχθη πράγματι κατὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ συστήματος παρ’ ἡμῖν, διότι ἐθεωρήθη ὅτι θὰ ἦτο αὕτη πρόωρος. Ἐν τούτοις ἐγένοντο ἐπανειλημμένως ἀπόπειραι νομοθετικαὶ πρὸς εἰσαγωγὴν αὐτοῦ. Ἐπὶ δικτατορίας ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἐξ ἀνωτέρων δικαστικῶν εἶχε καταρτισθῆ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐδημοσιεύθη (ἀνασταλείσης ὅμως τῆς ἐφαρμογῆς του βραδύτερον) καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἀνετίθετο ἡ ἐκδίκασις ὡρισμένων πολιτικῶν ὑποθέσεων εἰς ἕνα δικαστήν. Ἰσχύει ἄλλως ὅσον ἀφορᾷ τὰς πολιτικὰς ὑποθέσεις, ὡς εἶναι γνωστόν, διὰ τῆς διαδικασίας τοῦ Προέδρου, ἡ ὁποία ἔχει ἐπεκταθῆ, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων τοῦ ἐνοικιοστασίου. Γενικῶς δὲ ἀναγνωρίζεται, ὅτι τὸ σύστημα αὐτὸ θὰ διευκολύνῃ τὴν ἐκδίκασιν ὡρισμένων ποινικῶν ὑποθέσεων ἁπλῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῆς πείρας ἔχει ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ὑπερβολικόν, εἶναι πολυτελὲς καὶ μάταιον ν’ ἀπασχολοῦν πολλοὺς δικαστάς, ἡ ἐφαρμογὴ δὲ αὐτοῦ θ’ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ ἐκδίκασις τῶν τοιούτων ὑποθέσεων θὰ συντελεῖται κατὰ τρόπον περισσότερον ἐξυπηρετικὸν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων, ταχύτερον καὶ εὐθυνώτερον. Εἶναι καιρὸς νὰ προσαρμόσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ δικαιοδοτικόν μας σύστημα εἰς τὸ πνεῦμα τῆς ἁπλουστέρας, τῆς ταχυτέρας καὶ συμφορωτέρας εἰς τὸν λαὸν διαδικασίας. Ὅταν τελευταῖον εἰς τὴν Γαλλίαν ἐπεδιώκετο ἡ κατάργησις ὡρισμένων Πρωτοδικείων, ὑπὸ τῶν πολεμίων της ἐτονίζετο ἰδιαιτέρως τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἀπομακρύνονται οἱ δικασταὶ ἀπὸ τοὺς δικαζομένους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῶν στοιχειωδῶν Δημοκρατικῶν ἀρχῶν. Καὶ πρὸς ἐξουδετέρωσιν τοῦ οὐσιώδους τούτου ἐπιχειρήματος ἐδέησε νὰ συνδυασθῇ ἡ κατάργησις μὲ τὴν καθιέρωσιν τοῦ συστήματος τοῦ μονοπροσώπου καὶ περιοδεύοντος δικαστηρίου, διὰ τῆς ἀναθέσεως τῆς ἐκδικάσεως ὡρισμένου κύκλου ὑποθέσεων, καὶ πολιτικῶν καὶ ποινικῶν, εἰς ἕνα δικαστήν, μάλιστα περιοδεύοντα. Διότι ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις, ὅτι πρέπει πάντοτε νὰ προσεγγίσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ὁ δικαστὴς πρὸς τὸν διάδικον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα, τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ εἰσαγωγὴ κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν κἄπως δοκιμαστικῶς κἄπως πειραματικῶς, ἡ οὐσιώδης ἀντίρρησις, ἡ ὁποία δύναται ν’ ἀντιταχθῇ κατ’ αὐτοῦ εἶναι, ὅτι δὲν ἔχομεν ἐπαρκῆ δικαστικὰ ὄργανα δηλαδὴ Πταισματοδίκας. Ἴσως δ’ ὀφείλεται αὕτη καὶ εἰς τὸν τίτλον τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ πταισματοδίκαι μας δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, διὰ ν’ ἀναλάβουν τὴν ἐκδίκασιν τῶν πλημμελημμάτων τὰ ὁποῖα θὰ παραπέμπωνται εἰς αὐτούς, ἰσχυρίζονται, οἱ ἀντιλέγοντες. Ἐὰν ὅμως ἐξετάσῃ κανεὶς τὰ πλημμελήματα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ παραπεμφθοῦν θὰ ἴδῃ ὅτι αὐτὰ εἶναι πλημμελήματα μᾶλλον πταισματικῆς φύσεως, εἶναι παραβάσεις ἀστυνομικῶν διατάξεων. Ἡ δικαστηριακὴ ἄλλως πεῖρα ἀποδεικνύει ὅτι, ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τῶν νεωτέρων σωφρονιστικῶν καὶ ἐγκληματολογικῶν ἀντιλήψεων καὶ τάσεων, ἡ Πλημμεληματικὴ Δικαιοσύνη ἔχει καὶ παρ’ ἡμῖν, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ, ὁριστικῶς ἀποκλίνει πρὸς τὰς ἐπιεικεστέρας τιμωρίας καὶ ποινάς, σχεδὸν τὰς πταισματικάς, ἐξαιρουμένων μόνον ἐλαχίστων ἐπιπολαζόντων ἀδικημάτων, ὡς τὸ τῆς ζωοκλοπῆς καὶ λαθρεμπορίας. Ἡ στατιστικὴ ἀποδεικνύει ὅτι ἐπὶ 36% καταδικαστικῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων ἀναλογοῦν 28 καταδίκαι εἰς ποινὴν μὴ ὑπερβαίνουσαν τοὺς τρεῖς μῆνας. Αἱ περισσότεραι δηλαδὴ καταδίκαι περιέχουν ποινὴν ἐλάσσονα τῶν τριῶν μηνῶν. Εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπικαλεῖται τὰ δεδομένα τῆς στατιστικῆς τοῦ 1911. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστὸν τῶν καταδίκων καὶ αἱ νεώτεραι στατιστικαὶ ἰδίᾳ τοῦ 1924 καὶ 1926 αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημοσιευθῆ, ἀποδεικνύουν ὅτι πράγματι ὁ ἀριθμὸς τῶν καταδικαζομένων κυμαίνεται μεταξὺ 30%. Δηλαδή, ἐπὶ 100 εἰσαγομένων εἰς δίκην εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα ὁ ἀριθμὸς τῶν καταδικαζομένων δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 30. Καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, ὅτι πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται μία μακρὰ καὶ ἐξαιρετικῶς πολυτελής, τυραννικὴ καὶ πολυδάπανος, διὰ τὸν λαὸν διαδικασία. Διότι, εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ ἡ μετακίνησις τῶν ἀπασχολουμένων διὰ μίαν ποινικὴν δίκην πολιτῶν πρὸς τὰς ἕδρας τῶν Πλημμελειοδικείων δὲν γίνεται ἐφ’ ἅπαξ διὰ τὴν ἐκδίκασιν ἑνὸς πλημμελήματος. Ὅπως ἐξάγεται ἐκ τῆς στατιστικῆς τοὐλάχιστον δύο τρεῖς φορὰς θὰ κινηθοῦν πρὸς τὸ κέντρον κατηγορούμενοι μάρτυρες καὶ μηνυταί, ἵνα μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἀναβολὰς ἐπιτευχθῇ εἰς τὸ τέλος μία ἀθώωσις ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἢ μία μικρὰ καταδίκη εἰς ποινὴν πταισματικήν. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ μία ἄλλη ἀντίρρησις, ὅτι λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν πταισματοδικῶν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐμπιστευώμεθα εἰς αὐτοὺς τὴν ἐξουσίαν τῆς ἀνεκκλήτου ἐπιβολῆς ποινῆς φυλακίσεως μέχρις ἑνὸς μηνός. Ἀλλ’ ἐψηφίσαμεν προσφάτως, κύριοι βουλευταί, τὸν νόμον περὶ μετατροπῆς τῶν ποινῶν καὶ διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ κατεστήσαμεν ὑποχρεωτικὴν τὴν μετατροπὴν τῆς ποινῆς τῆς φυλακίσεως ἑνὸς μηνὸς εἰς χρηματικήν. Δὲν θὰ πρόκειται, λοιπόν, εἰς δικαστὴς νὰ ἐπιβάλῃ πράγματι ποινὴν φυλακίσεως δεδομένου, ὅτι διὰ τὴν ἐπὶ πλέον τοῦ μηνὸς χωρεῖ ἔφεσις. Ἀλλ’ ἡ ἀντίρρησις αὕτη συνεδυάζετο ὡσαύτως μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ἔχομεν φυλακὰς εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πταισματοδικείων, εἰς τοὺς ἀστυνομικοὺς σταθμούς, καὶ ἡ ποινὴ τῆς φυλακίσεως θὰ ἠμβλύνετο εἰς βαθμὸν ἐπικίνδυνον, διότι κανεὶς δὲν θὰ ἐξέτιε ταύτην πραγματικῶς καὶ οἱ φυλακιζόμενοι θὰ παρέμενον εἰς τὴν οἰκίαν των. Εἶναι ὅμως φανερόν, ὅτι διὰ τὸν αὐτὸν λόγον τῆς ὑποχρεωτικῆς μετατροπῆς τῆς μηνιαίας φυλακίσεως εἰς χρηματικὴν ἐκμηδενίζεται καὶ ἡ ἀξία τοῦ ἐπιχειρήματος αὐτοῦ.

§261Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μήπως ὁ Πταισματοδίκης δὲν ἐπιβάλλει κράτησιν μέχρι δεκαπέντε ἡμερῶν;

§262Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ὁ Πταισματοδίκης ἐπιβάλλει, ἀληθῶς, κράτησιν ἀνεκκλήτως, ὡς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ὡς καὶ πρόστιμον μέχρι 3000 δραχμῶν ἀνεκκλήτως. Ἔχομεν δηλαδὴ καὶ σήμερον ἐμπιστευθῇ εἰς αὐτὸν σπουδαιοτάτην ἐξουσίαν καὶ ἡ πολιτεία ὀφείλει ὁπωσδήποτε ν’ ἀνυψώσῃ τὰ ἐξασκοῦντα ταύτην καὶ ἀδικαιολογήτως ὑποτιμώμενα ὄργανα τῆς δικαστικῆς ὑπαλληλίας. Δὲν πρόκειται ὅμως, ὡς εἶπον, νὰ ἐμπιστευθῶμεν ἐξ ὁλοκλήρου καὶ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν Πταισματοδίκην τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου συστήματος τῆς παρ’ ἑνὸς δικαστοῦ ἐκδικάσεως πλημμελημάτων. Εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πρωτοδικείων, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὰ πλημμελήματα θὰ δικάζωνται ὑπὸ ἑνὸς Πρωτοδίκου ὁ ὁποῖος πρὸς ἐξασφάλισιν περισσοτέρων ἐγγυήσεων, προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐκλέγηται τῇ προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως παρὰ τοῦ προέδρου ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων καὶ ἐμπειροτέρων πρωτοδικῶν. Ἐὰν παρακολουθήσῃ κανείς, κύριοι βουλευταί, τὰ πλημμελειοδικεῖα τῶν κέντρων, θὰ ἴδῃ, ὅτι τρεῖς δικασταὶ ἀπασχολοῦνται διὰ τὴν ἐκδίκασιν ὑποθέσεων ἁπλῶν καὶ ἀσημάντων, ἤτοι παραβάσεων τῶν διατάξεων περὶ κινήσεως τῶν αὐτοκινήτων—π.χ. τῆς παραβάσεως, ὅτι ἕνα αὐτοκίνητον εἶχεν ἐσβεσμένους τοὺς φανούς,—ἐπίσης ὑποθέσεων παραβάσεων τῶν ἐργατικῶν νόμων τῆς Κυριακῆς ἀργίας, διὰ τὰς ὁποίας ἀπασχολοῦνται τρεῖς δικασταί, ἵνα ἐπιβάλωσιν ἕν μικρὸν πρόστιμον εἰς τὸν παραβάτην. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐτροποποίησε τὸ ἀνώτατον ὅριον εἰς 4 χιλιάδας δραχμὰς ἀντὶ 3000, διότι ἡ ποινὴ ἡ ἐπιβαλλομένη διὰ τὴν παράβασιν τῶν ἐργατικῶν νόμων φθάνει τὸ ὅριον αὐτὸ καὶ ηὔξησεν οὕτω τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν σχετικὴν κατάταξιν τῶν πλημμελημάτων καὶ τὴν ὑπαγωγὴν αὐτῶν εἰς τὸ μονομελές, εὑρίσκεται τις εἰς μίαν ἐξαιρετικὴν δυσχέρειαν, διότι τὰ διάφορα ὑπουργεῖα Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Ἐσωτερικῶν, Συγκοινωνίας, θεσπίζοντα εἰς τὰ εἰδικὰ τῆς ἁρμοδιότητός των νομοθετήματα, ποινικὰς διατάξεις, καθορίζουσι τὰς ποινάς, ἐξ ὧν βαθμολογοῦνται τὰ ἀδικήματα χωρὶς νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὰς θεμελιώδεις ἀρχὰς καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ ποινικοῦ κώδικος. Παρετήρησα λ. χ. ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη καταθέσει εἰς τὴν Βουλήν, περὶ κινήσεως τῶν αὐτοκινήτων, ἐπιβάλλει ποινὴν φυλακίσεως τοὐλάχιστον τριῶν μηνῶν. Εἶναι φανερόν, ὅτι τοιαύτη ποινὴ εἶναι ὑπερβολική, διότι, συμφώνως πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ τὴν οἰκονομίαν τοῦ ποινικοῦ μας νόμου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωροῦνται τὰ ποινικὰ αὐτὰ ἀδικήματα σοβαρώτερα τῶν παραβάσεων ἀστυνομικῶν διατάξεων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπέφερεν ἐπίσης τὴν τροπολογίαν, καθ’ ἣν πρέπει νὰ στέλληται ὑποχρεωτικῶς πρωτοδίκης εἰς τὰς ἕδρας τῶν ἐπαρχιῶν, πρὸς ἐκδίκασιν τῶν πλημμελημάτων αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν πολλαὶ περιφέρειαι πρωτοδικείων συνιστώμεναι ἐκ μιᾶς μόνης ἐπαρχίας καίτοι ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς διατυπώσεως αὐτοῦ, ὁ εἰσαγγελεὺς ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ὁρίσῃ ὡς κέντρον τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας καὶ ἂν ἡ περιφέρεια τοῦ Πρωτοδικείου εἶναι μία ἐπαρχία εἰς τμήματα αὐτῆς, προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἔχουσαν οὕτω: Τὸ δικαστικὸν συμβούλιον ἑκάστου Πρωτοδικείου, προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως, διαιρεῖ τὴν ὅλην περιφέρειαν αὐτοῦ εἰς διαμερίσματα μέχρι πέντε καὶ ὁρίζει τὴν ἕδραν ἐν τῇ ὁποίᾳ θὰ ἐκδικάζωνται τὰ πλημμελήματα, καὶ τὰς κοινότητας αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπάγωνται εἰς ἑκάστην ἕδραν. Πάντως ὁρίζεται ὡς τοιαύτη ἕδρα ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου δύναται ἑκάστοτε νὰ τροποποιῆται. Ἐὰν ἡ περιφέρεια τοῦ Πρωτοδικείου ἀπαρτίζεται ἐκ μιᾶς μόνον ἐπαρχίας, τὸ συμβούλιον λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὰς τοπικὰς συνθήκας καὶ δύναται νὰ διαιρῇ ταύτην εἰς ἀνάλογα τμήματα.

§263Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς περιορίζομεν τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν πραγματοποιοῦνται οἱ σκοποὶ τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ.

§264Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀντιθέτως, κ. ὑπουργέ, ἐξυπηρετοῦνται πληρέστερον οἱ σκοποὶ τοῦ νομοσχεδίου. Εἴπατε, ἄλλως τε, ὅτι θὰ τὸ ἐφαρμόσητε δοκιμαστικῶς. Ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι νὰ ὑποβοηθήσῃ εἰλικρινῶς τὴν προσπάθειαν ὑμῶν καὶ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν εὐδοκίμησιν παρ’ ἡμῖν τοῦ νέου αὐτοῦ θεσμοῦ τὸν ὁποῖον θέλετε δι’ αὐτὸ νὰ εἰσαγάγητε πειραματικῶς ἐν ἀρχῇ. Διότι ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειοψηφίαν ἀναγνωρίζει τὴν ἀλήθειαν, ὅτι οἱ Πταισματοδίκαι μας δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ τὸ ἔργον αὐτό.

§265Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σήμερον δικάζουν πταίσματα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, καὶ ἐπιβάλλουσιν εἴκοσιν ἡμερῶν κράτησιν, μήπως κατὰ τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου ἠθελήσατε νὰ μάθετε κατὰ πόσον ἀποφάσεις πταισματικὰς ὑποκειμένας εἰς ἔφεσιν ἠρνήθησαν οἱ κατηγορούμενοι ἢ δὲν ἤσκησαν τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως;

§266ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγὼ ἐκ τῆς δικηγορικῆς μου πείρας γνωρίζω, ὅτι ὁσάκις ἀπόφασις Πταισματοδικείου εἶναι ἐφέσιμος πάντοτε ἐξασκεῖται ἔφεσις. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὁ λαὸς ἐνδιαφέρεται ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης, δὲν ἐνδιαφέρεται ἂν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ.

§267Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Ὥστε διὰ λόγους οἰκονομίας νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τοὺς Πταισματοδίκας τοιαύτην ἐξουσίαν;

§268Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Σεῖς εἶσθε ἀντιπρόσωπος ἐπαρχίας καὶ γνωρίζετε ὅτι, δι’ ἓν πλημμέλημα ἐντελῶς ἀσήμαντον διὰ μίαν λ. χ. ἁπλῆν ἐξύβρισιν, δι’ ἣν καταδικάζεταί τις εἰς πρόστιμον, κινοῦνται ἀπὸ τὰ ἄκρα τῆς ἐπαρχίας σας εἰς τὸ κέντρον τοῦ νομοῦ δύο καὶ τρεῖς φορὰς καταταλαιπωρούμενοι οἱ συμπολίταί σας καὶ ἀπομακρυνόμενοι τῶν ἔργων των.

§269Θ. ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗΣ. Δὲν ἔχετε ἰδέαν, τί ἐστὶ Πταισματοδικεῖον.

§270Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§271Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ εἶχον διαμαρτυρίας δριμυτάτας ἀπὸ τὸν δικηγορικὸν σύλλογον Κορινθίας, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει τὸν σκοπὸν ν’ ἀνακουφίζῃ τὸν λαόν, καὶ νὰ μὴ ἀποσπᾷ τοὺς πολίτας ἀπὸ τὰ κύρια ἔργα καὶ νὰ μὴ ἀναγκάζωνται νὰ χάνωσι 10 καὶ 15 ἡμέρας.

§272Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ μεταρρύθμισις προσβάλλει συμφέροντα τῶν κέντρων τῶν Πρωτοδικείων, συμφέροντα ἐπαγγελματικὰ καὶ ἄλλα, ἐκ τοῦ λόγου δ’ αὐτοῦ βεβαίως προκαλεῖται ἡ ἀντίδρασις, ὡς συνέβη καὶ ἀλλαχοῦ.

§273ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό. A. MAPKOY. Δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἀντίδρασις προέρχεται ἀπὸ τοὺς δικηγόρους.

§274Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐτροποποίησε τὸ νομοσχέδιον, οὕτως ὥστε νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ ἀποστολὴ Πρωτοδικῶν πρὸς ἐκδίκασιν τῶν πλημμελημάτων εἰς τὰ κέντρα ἰδίως τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταπίπτει ἡ ἐπὶ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν Πταισματοδικῶν στηριζομένη ἀντίρρησις.

§275ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ αἰτιολογία, ὁ σκοπὸς καὶ ἡ ἀφετηρία πρὸς ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ὅτι τὰ πλημμελήματα τὰ δικαζόμενα ἀπὸ τὰ δικαστήρια δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ πταισματικαὶ παραβάσεις. Πῶς δὲν δέχεσθε ὅτι τὸ Πταισματοδικεῖον δύναται νὰ δικάζῃ αὐτὰς τὰς παραβάσεις ἀλλὰ ν’ ἀπασχολῇ τοὺς τρεῖς αὐτοὺς δικαστάς;

§276Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἐγὼ ἀντιθέτως εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τὰ πλημμελήματα αὐτά, ὡς ἔχουν ἐξελιχθῇ ἐν τῇ πράξει, ν’ ἀπασχολοῦν τρεῖς δικαστάς, ἀλλ’ ὅτι δύνανται νὰ ἐκδικάζωνται παρ’ ἑνὸς δικαστοῦ. Ἐγὼ ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας, ἐπιστημονικῆς καὶ θεωρητικῆς, δὲν εὑρίσκω ἴσως δεδικαιολογημένην τὴν ἀπόκλισιν τῆς πλημμελειακῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὰς ἐπιεικεῖς τιμωρίας καὶ τὰς μικρὰς ποινάς, μὲ τὰς ὁποίας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἔχει ἀμβλυνθῇ ἡ ἔννοια τῶν πλημμελημάτων. Ἀλλ’ εἶναι γεγονός, βεβαιούμενον καθ’ ἡμέραν ἐκ τῆς πείρας καὶ ἐκ τῆς στατιστικῆς, ὅτι ἐλάχιστα πλημμελήματα, τὰ μᾶλλον ἐπιπολάζοντα τιμωροῦνται ὡς πλημμελήματα, ἐνῷ τὰ πλεῖστα τιμωροῦνται ὡς πταίσματα. Ἔχομεν ἐπὶ παραδείγματι, τὸ ἀδίκημα τῆς ἐξυβρίσεως, τὸ ὁποῖον ὁ νομοθέτης κατέστησεν πλημμέλημα τῷ 1918, καὶ ἠθέλησε νὰ τὸ κολάσῃ αὐστηρῶς, διότι ἐθεώρει ὅτι ὑπάρχει παρ’ ἡμῖν ἐπικινδύνως ἀνεπτυγμένη ἡ τάσις πρὸς τὸ ἀδίκημα αὐτό, ἐκ τοῦ ὁποίου πολλάκις προκαλοῦνται σοβαρώτερα ἀδικήματα καὶ συνεδύασε τὸν εἰδικὸν νόμον περὶ ἐξυβρίσεως μὲ τὸν περὶ μονομαχίας τοιοῦτον. Ἀλλὰ πάντες γνωρίζομεν, ὅτι κατὰ κανόνα τὰ πλημμελήματα τῆς ἐξυβρίσεως, ἴσως κατὰ 90%, μεταβάλλονται εἰς πταίσματα, διὰ τὴν ἐκδίκασιν δὲ αὐτῶν ἀπασχολοῦνται, ὡς εἶπον, τρεῖς δικασταί, ἵνα μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἀναβολὰς ἐκτελοῦν ἔργα πταισματοδίκου. Τώρα, μετὰ τὸν νόμον περὶ μετατροπῆς, δὲν θὰ πρόκειται παρὰ νὰ ἐπιβληθῇ χρηματικὴ ποινὴ παρὰ τοῦ δικάζοντος ἑνὸς δικαστοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντίρρησιν, ἡ ὁποία εἶναι πράγματι σημαντικὴ καὶ ἀξία προσοχῆς, ἀντετάχθη δὲ καὶ ἀλλαχοῦ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ συστήματος τῶν μονομελῶν καὶ τῆς καταργήσεως τῶν Πρωτοδικείων, δὲν εἶναι τὰ δικηγορικὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα θίγονται, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλα οἰκονομικοκοινωνικὰ συμφέροντα, διότι ἡ κίνησις τῶν Πλημμελειοδικείων, ὡς γνωστόν, εἶναι συνδυασμένη μὲ παντοίαν ἐπαγγελματικὴν κίνησιν εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πρωτοδικείων. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δικηγόρους τῶν Πρωτοδικείων, ὀρθῶς τονίζεται εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὅτι θὰ λειτουργῇ πλησίον τῶν τριμελῶν Πλημμελειοδικείων ἐν τῇ ἕδρᾳ καὶ τὸ μονομελὲς τῆς οἰκείας περιφερείας εἰς τρόπον ὥστε ἡ αὐτὴ σχεδὸν νὰ σημειοῦται ἐπαγγελματικὴ κίνησις, διότι ἄλλως, διὰ τοῦ συστήματος καὶ μείζων θὰ ἐπέλθῃ ἐνημέρωσις καὶ τακτικωτέρα λειτουργία τῶν δικαστηρίων αὐτῶν. Εἶναι δ’ ἄλλως γνωστόν, ὅτι κατ’ ἀνάγκην ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἐξελίξεως τῶν γενικῶν οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν ὅρων, θὰ πλημμελειοποιηθοῦν καὶ ἄλλα κακουργήματα, ὅπως ἔχουν πλημμελειοποιηθῆ πολλὰ τοιαῦτα. Πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν ἡ κλοπὴ ἐθεωρεῖτο κακούργημα, ὅταν ἡ ἀξία τοῦ ἀντικειμένου αὐτῆς ὑπερέβαινε τὰς 400 δραχμάς, σήμερον δὲ ἡ κλοπή, ἧς τὸ ἀντικείμενον δὲν ὑπερβαίνει τὰς 4.000 δραχμὰς θεωρεῖται πλημμέλημα.

§277Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν μεταβάλλεται ἡ ἔννοια τοῦ ἀδικήματος.

§278Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀσφαλῶς μεταβάλλεται καὶ ἡ ἔννοια τοῦ ἀδικήματος, διότι ἐκ τῆς ποινῆς βαθμολογοῦνται τὰ ἀδικήματα. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἰσάγει ἄλλο νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπίσης τροποποιεῖ καὶ αὐξάνει τὰς ποινὰς καὶ μαζὶ μὲ αὐτὰς ἐπέρχεται καὶ νέα διαβάθμισις τῶν ἀδικημάτων, διότι, ὡς γνωστόν, δὲν ὑπάρχει ἄλλο μέτρον ἐκτιμήσεως τῶν ἀδικημάτων παρ’ ἡμῖν παρὰ ἡ ποινή. Θὰ ἰσοφαρισθῇ, λοιπόν, οὕτως ἡ ἐλάττωσις τῶν ἐργασιῶν τῶν πλημμελειοδικείων, ἡ ὁποία ἐπέρχεται ἐκ τῆς ἀναθέσεως τῆς ἐκδικάσεως ὡρισμένων πλημμελημάτων εἰς ἕνα δικαστήν, διὰ τῆς πλημμελειοποιήσεως καὶ ἄλλων κακουργημάτων.

§279ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται εἶναι νὰ μεταβαίνῃ ὁ κόσμος εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πλημμελειοδικείου διὰ νὰ δικάζεται. Δὲν προβλέπεται διὰ τοῦ ἄρθρου 3 (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ἀφίνεται εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ συμβουλίου οἱουδήποτε Πλημμελειοδικείου.

§280Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀνεγνώσατε τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς; Θεωρεῖ αὕτη ἀπαραίτητον νὰ δικάζῃ πρωτοδίκης, οὐχὶ μόνον εἰς τὰς ἕδρας τῶν Πρωτοδικείων ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἕδρας τῶν ἐπαρχιῶν. Αὐτὸ τὸ δέχεται ὁ κ. ὑπουργός;

§281Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ λέγω νὰ καθορίσῃ τὸ συμβούλιον τῶν Πρωτοδικῶν τὰ μέρη τῆς περιφερείας εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀποστέλλωνται ὑποχρεωτικῶς Πρωτοδίκαι, διότι λάβετε ὑπ’ ὄψει τὰς Κυκλάδας ὅπου οὔτε μέσα συγκοινωνίας ὑπάρχουσιν, οὔτε εὐχερὴς εἶναι ἡ μετάβασις τῶν κατοίκων νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου. Ἄς ἀφήσωμεν εἰς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον νὰ καθορίσῃ ἐκεῖνα τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβαίνῃ ὁ Πρωτοδίκης, διὰ νὰ δικάζεται εἰς τὰ μᾶλλον ἀπόκεντρα. Νομίζω λοιπόν, ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν σας, δηλαδὴ νὰ ἀφήσωμεν τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν νὰ κανονίσῃ ὡρισμένα μέρη εἰς τὰ ὁποῖα νὰ δικάζωνται αὐτὰ τὰ πλημμελήματα εἴτε ὑπὸ τῶν Πρωτοδικῶν, εἴτε ὑπὸ Πταισματοδικῶν, ἐφ’ ὅσον θὰ γνωρίζῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς καί ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ἄν ὁ Πταισματοδίκης τῆς Ἄνδρου ἢ τῶν Κυθήρων θὰ εἶναι εἰς θέσιν ὥστε νὰ δυνηθῇ δικαίως νὰ ἀπονείμῃ τὴν δικαιοσύνην ἐπὶ τῶν τοιούτων μικρῶν ἀδικημάτων. Ἄς ἀφήσωμεν τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν νά...

§282Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν. Τὸν Πρόεδρον καὶ τὸν Εἰσαγγελέα.

§283Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὰς τοπικὰς ἀνάγκας καὶ τὰς συνθήκας. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐγὼ ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§284Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀνέγνωσα προηγουμένως περικοπὴν ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς οἰκονομιῶν, τὴν ὁποίαν εἶχεν συστήσει ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν κ. Γκότσης, τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶχε καὶ αὕτη τότε μελετήσει τὸ ζήτημα ἂν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῆς δικαιοσύνης νὰ ἐπέλθουν οἰκονομίαι. Ὑπέβαλε δὲ τὴν γνώμην, ὅτι δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν μεταρρύθμισιν αὐτὴν ἐν τῷ δικαστικῷ ὀργανισμῷ διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ συστήματος τῶν μονομελῶν Πρωτοδικείων.

§285Β. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ οἰκονομιῶν, κ. συνάδελφε, εἶναι ἔργον τῆς πρώτης Δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως.

§286Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἔχετε δίκαιον. Ὁπωσδήποτε, κύριοι βουλευταί, εἰσήχθη καὶ ἀλλαχοῦ τὸ σύστημα, ἐδοκιμάσθη καὶ ηὐδοκίμησε. Αἱ συνθῆκαι αἱ ἰδικαί μας δὲν ἀποκλείουν τὰς βασίμους ἐλπίδας τῆς εὐδοκιμήσεως, διότι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, δὲν εἶναι αἱ ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι παραπέμπονται εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα τὰ μονομελῆ, δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀπασχολοῦν τρεῖς δικαστάς. Συγχρόνως πρόκειται διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ νὰ πραγματώσωμεν τὴν Δημοκρατικὴν ἀρχὴν τῆς προσεγγίσεως τοῦ δικαστοῦ πρὸς τὸν διάδικον, διότι πράγματι καταταλαιπωροῦνται ἐκ τοῦ σημερινοῦ συστήματος οἱ πολῖται τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ μάρτυρες, οἱ κατηγορούμενοι καὶ οἱ μηνυταί. Τὸ νομοσχέδιον καθιεροῖ καὶ μίαν ἄλλην σπουδαιοτάτην ἐγγύησιν, διὰ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζουν τινὲς ὅτι ὑπάρχῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τῆς δυσπιστίας πρὸς τὸν ἕνα δικαστήν, προβλέπει τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν κατὰ τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως. Ἡ ἐγγύησις αὕτη τίθεται προφανῶς ὑπὲρ τοῦ παθόντος, τοῦ τυχὸν ἀδικουμένου. Ὡς ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ ἔφεσις δὲν θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα κατὰ τοῦ κατηγορουμένου. Τῆς διατάξεως ταύτης ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει τὴν τροποποίησιν διὰ τῆς ἀπαλείψεως τῆς φράσεως «ἄνευ ἀποτελέσματος», διότι νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἐπέρχεται ἀποτέλεσμα καὶ κατὰ τοῦ κατηγορουμένου διὰ νὰ ὀξύνηται ἑκάστοτε ἡ προσοχὴ καὶ νὰ τονίζεται τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης τοῦ ἑνὸς δικαστοῦ, ἔχοντος ὑπ’ ὄψει ὅτι, ἂν ἀβασανίστως ἤθελεν ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ἀθωωτικὴν ἢ ἤθελεν ἀδικήσῃ τὸν παθόντα, ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν θὰ ἐφεσιβάλῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἔκδοσιν νέας ἀντιθέτου ἀποφάσεως. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου προβλέπεται ἡ περίπτωσις τῆς ἐκτίσεως τῶν ποινῶν. Παρέχεται δι’ αὐτοῦ ἓν εὐεργέτημα εἰς τοὺς καταδικαζομένους, δυναμένους νὰ ζητήσουν τὴν ἀναβολὴν ἢ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς μέχρι τριῶν μηνῶν ἐπὶ ἐγγυήσει. Καθιεροῦται δὲ πρὸς τοῦτο μία ἁπλουστάτη διαδικασία. Δύνανται ν’ ἀπολαμβάνουν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς ἐπὶ τρεῖς μῆνας, μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν ὁποίων ὀφείλουν νὰ προσέλθουν εἰς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον θὰ ὁρίσῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάρχουσι φυλακαί. Οὕτω ἐξουδετεροῦται ἡ ἀντίρρησις, ὅτι δὲν ἔχομεν φυλακὰς ἐκεῖ ὅπου θὰ ἐπιβάλληται ἡ ποινὴ διότι, ὁσάκις θὰ προκύπτῃ περίπτωσις ἐκτίσεως, θὰ ἐκτίηται ἐκεῖ ὅπου ὁρίζει ὁ Εἰσαγγελεύς.

§287ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς θὰ καταβάλλεται ἡ ἐγγύησις;

§288Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ ὁρίζει, κ. συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον. Κατατίθεται παρὰ τῷ Γραμματεῖ καὶ εἶναι ἡ διαδικασία συντομωτάτη, θ’ ἀναλαμβάνεται δὲ διὰ πράξεως τοῦ δικαστηρίου τοῦ μονομελοῦς. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἰδέα περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Πρωτοδικείων μας, δὲν εἶναι θελκτικὴ καὶ δημοφιλής. Εἶναι δὲ πράγματι γνωστόν, ὅτι ὁσάκις ἐρρίφθη αὕτη δὲν προὐκάλεσεν ἐνθουσιασμόν, ἰδίᾳ διὰ τοὺς γνωστοὺς τυπικοὺς λόγους. Ἐὰν ὅμως μελετήσῃ κανεὶς τὰς στατιστικὰς τῶν τελευταίων ἐτῶν, θὰ ἴδῃ, ὅτι ματαίως τὸ Κράτος δαπανᾷ διὰ τὴν λειτουργίαν ὡρισμένων Πρωτοδικείων καὶ Εἰρηνοδικείων. Ἀπὸ μίαν εἰδικὴν μελέτην ἐξάγεται εὐκόλως, ὅτι στοιχίζει ποσὸν διπλάσιον τῆς ἀξίας τοῦ ἀντικειμένου τῆς ὑποθέσεως ἡ ἐκδίκασις αὐτῆς, ὑπολογιζομένων τῶν δαπανῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν μισθῶν τῶν δικαστῶν, τῶν ἐνοικίων τῶν δικαστικῶν καταστημάτων κτλ. Δὲν ἰσχυρίζομαι βεβαίως ὅτι πρέπει νά εἶναι ἡ προέχουσα ἰδέα εἰς τὴν μελέτην τῆς ἐν γένει καταστάσεως τῆς δικαιοσύνης μας ἡ οἰκονομία, ἀλλὰ πάντως ὁ λαὸς θέλει μὲν ὀρθὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ συγχρόνως θέλει καὶ εὐθηνὴν δικαιοσύνην. Καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μονομελοῦς συστήματος, τὸ ὁποῖον βαθμιαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ ἐπὶ πολιτικῶν ὑποθέσεων, θὰ φθάσωμεν, ἐλπίζω, εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν πράγματι νὰ προβῶμεν καὶ εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων Πρωτοδικείων καὶ Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους περιττῶν. Νομίζω δέ, ὅτι ἡ σημερινὴ τοὐλάχιστον Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τόσην ἀνάγκην καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ὑπολογίζῃ πολὺ εἰς τὰς κομματικὰς ἀντιρρήσεις καὶ τὰς ἄλλας τοπικὰς διαμαρτυρίας, αἱ ὁποῖαι ἑκάστοτε ὑψοῦνται ὁσάκις ρίπτεται ἡ ἰδέα τῆς καταργήσεως ὡρισμένων περιττῶν Πρωτοδικείων, θὰ ἦτο ἡ μόνη ἁρμοδία νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῶν καὶ εἰς τὴν σύγχρονον βελτίωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν δικαστηρίων μας, διότι ἐπιτυγχάνοντες ἐξ αὐτῆς ὡρισμένας οἰκονομίας θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀνυψώσωμεν τὸ προσωπικόν, διὰ τοῦ ὁποίου κυρίως θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ὀρθοτέραν καὶ καλλιτέραν ἀπονομὴν δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν ποθεῖ ὁ λαός. Εἶχον, κύριοι βουλευταί, τὴν τιμὴν πρῶτος, διαφωνήσας εἰς τὸ δικηγορικὸν συνέδριον, νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἰδέαν ταύτην. Μοὶ ὑπέμνησε δὲ τότε ὁ ἔγκριτος νομοθέτης καὶ σεβαστὸς ἄλλοτε Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Χατζᾶκος, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ἔγκριτοι μακαρίται καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Βασιλείου καὶ Σημαντήρας, ὡς μέλη τῆς νομοπαρασκευαστικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, κατεχόμενοι ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς προσεγγίσεως τοῦ δικαστοῦ πρὸς τὸν διάδικον εἶχον προτείνει τὴν καθιέρωσιν τῶν ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων, διμελῶν εἰς τὴν ἀρχήν, καὶ τὴν βαθμιαίαν ἐφαρμογὴν τοῦ μονομελοῦς συστήματος. Προκειμένου περὶ τῆς Πλημμελειακῆς δικαιοσύνης νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει ἀνενδοιάστως νὰ ἐγκρίνῃ τὸ μέτρον τοῦτο, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐξυπηρετηθοῦν πραγματικῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρισκόμενος μακρὰν τῶν ἑδρῶν τῶν Πρωτοδικείων εἶναι ἠναγκασμένος νὰ κινητοποιεῖται ἑκάστοτε διὰ μίαν ἀσήμαντον ὑπόθεσιν πρὸς τὰ κέντρα, ὑφιστάμενος μίαν πραγματικὴν ὀδύσσειαν ἀδικαιολόγητον καταταλαιπώρησιν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποβλέπουσα εἰς τὴν κεντρικὴν ἰδέαν τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐγκρίνῃ αὐτό, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι θὰ εὑρεθῇ πολὺ ταχέως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ χειροκροτήσῃ τὴν εὐδοκίμησιν καὶ ἐπιτυχίαν τοῦ θεσμοῦ τούτου. (χειροκροτήματα).

§289Α. ΜΑΡΚΟΥ. Εἶναι ἀληθῶς, κύριοι, θλιβερὸν τὸ πρᾶγμα, ὅταν νομοθετοῦντες λησμονοῦμεν τὴν πραγματικότητα. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος, εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ζωηρὸς ὑπέρμαχος αὐτοῦ, κατὰ τὴν λαμπρὰν καὶ εὔγλωττον εἰσήγησίν του ἐλησμόνησεν ἀληθῶς τὴν πραγματικότητα. Ἀληθῶς θὰ ἦτο τὸ ἰδεῶδες ἡ καθιέρωσις, ἵνα ἡ δικαιοσύνη πλησιάζει πρὸς τὸν δικαζόμενον πολίτην καὶ τὸν ἀπαλλάσει πάσης ἐνοχλήσεως καὶ πάσης δαπάνης. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, εἶναι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς διατελοῦμεν, τοῦτο δυνατὸν; Εἶναι τὸ ὑλικὸν τῶν πταισματοδικῶν τούτων τοιοῦτον, ὥστε νὰ δύνανται οἱ πολῖται καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐμπιστευθῇ ἀφόβως τὴν διαχείρισιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου;

§290Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι τῆς ἐλευθερίας. Οὐσιαστικῶς δηλαδὴ τῆς τσέπης των.

§291Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τῆς ἐλευθερίας, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ μετατροπὴ τῆς ποινῆς ἑνὸς μηνὸς εἰς χρηματικὴν τοιαύτην, εἶναι δικαίωμα τοῦ κατηγορουμένου, ὅταν τὸ ζητήσῃ. Καὶ διά νὰ τὸ ζητήσῃ ὁ κατηγορούμενος πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλῃ τὸ ἀντίτιμον τῆς μηνιαίας φυλακίσεως.

§292Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ὑποχρεωτική.

§293Α. ΜΑΡΚΟΥ. Καὶ ὑποχρεωτικὴ ἂν εἶναι, πλειστάκις παρουσιάσθη εἰς τὸν δικηγορικόν μου βίον τὸ θλιβερὸν φαινόμενον, οἱ κατηγορούμενοι νὰ παραμένουν ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους εἰς τὰς φυλακάς, μὴ δυνάμενοι νὰ καταβάλουν ἔξοδα ἢ νὰ ζητήσουν τὴν μετατροπὴν τοῦ ἡμίσεως τῆς καταγνωσθείσης εἰς αὐτοὺς ποινῆς. Αἱ ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας ἔχω κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι πρῶτον, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ ἀπαιτούμενον ὑλικὸν τῶν δικαστηρίων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠθέλησε νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακὸν αὐτό. Καὶ διὰ νὰ τὸ θεραπεύσῃ, εἶπεν ὅτι θὰ στέλλωνται Πρωτοδίκαι. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἴμεθα μακρὰν τῆς πραγματικότητος, διότι σήμερον ὑπάρχουν ἐν Ἑλλάδι δικαστήρια ἀργοῦντα δι’ ἔλλειψιν δικαστῶν. Ὑπάρχουν δικαστήρια....

§294Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι ἀνακριβὲς αὐτό.

§295Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἡ οἰκονομία τοῦ προσωπικοῦ πῶς θὰ ἐπέλθῃ, ὅταν διατηρήσωμεν ....

§296Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μὲ τὸ ὅτι θὰ κατηργήσωμεν τὰ ἄχρηστα δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν.

§297Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἂν θέλετε νὰ ἐκδηλώσητε τὴν κακὴν γνώμην, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ συστήσετε κατ’ ἐπανάληψιν τοῦτο. Νὰ εἴπητε νὰ φέρωμεν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§298Α. ΜΑΡΚΟΥ. Τὸ συνέστησα, ὄχι ἀπὸ τοῦ βήματος ἀλλ’ ὡς συναγωνιστής, ὡς φίλος σχεδὸν τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Εἶπον τότε ὅτι ἓν μέτρον εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῶν δικαστηρίων.

§299Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸν εὑρίκατε ἀντίθετον τὸν κ. ὑπουργόν;

§300Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ σᾶς φέρω 15 Πρωτοδικεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν πολλοὺς δικαστάς. Δὲν εἶναι ἀκόμη ἡ ὥρα νὰ φθάσωμεν ἕως ἐκεῖ. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι δοκιμαστικόν.

§301Α. ΜΑΡΚΟΥ. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὰς Πάτρας ὑπάρχει Εἰρηνοδικεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπὸ διάσκεψιν ἀποφάσεις συζητηθείσας ἀπὸ τὸ 1927. Λοιπὸν θέλετε νὰ βάλετε αὐτὸν τὸν εἰρηνοδίκην, αὐτῆς τῆς ἱκανότητος, νὰ ὑπάγῃ νὰ δικάσῃ.

§302Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§303Α. ΜΑΡΚΟΥ. Μὴ μοῦ λέγετε ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, διότι ἐγὼ δὲν ἐσυνήθισα νὰ λέγω ἀνακριβείας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ.

§304Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι ζήτημα διοικήσεως τῆς Δικαιοσύνης. Φέρετε μίαν ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ συναδέλφου μου, ἀλλὰ μὴ πολεμᾶτε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μὲ ἄσχετα μέσα.

§305Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δὲν εἶναι ἄσχετα, κ. Πρόεδρε. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου...

§306Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν ἐμπιστεύεσθε τώρα εἰς τὸν εἰρηνοδίκην.

§307Α. ΜΑΡΚΟΥ. Δι’ αὐτὸ ἠρώτησα τὸν κ. Ἀβραάμ, ἐὰν γνωρίζῃ πόσαι ἀποφάσεις τῶν πταισματοδικείων ὑποκείμεναι εἰς ἔφεσιν μένουν χωρὶς νὰ ὑποβληθοῦν δι’ ἐφέσεως...

§308Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Καὶ αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύει τίποτε ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου.

§309Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγὼ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ πολίτης θέλει νὰ δικασθῇ καλά.

§310Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζετε, ὅτι θὰ δικασθῇ καλλίτερα μὲ τοὺς τρεῖς παρὰ μὲ τὸν ἕνα; Νομίζετε, ὅτι ἐξυπηρετεῖτε τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ, ὅταν ἀναγκάζετε τοὺς μάρτυρας ἐπανειλημμένως, νὰ φεύγουν ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας των διὰ νὰ ἔλθουν εἰς τὸ κέντρον νὰ ὑποβάλλονται εἰς δαπάνας; Δὲν νομίζετε ὅτι ἐξυπηρετεῖτε καλλίτερον αὐτούς, ἐὰν εἷς ἐκ τῶν Πρωτοδικῶν, τῶν ἀρχαιοτέρων καὶ τῶν καλλιτέρων, πηγαίνῃ ἐπὶ τόπου νὰ ἐξετάσῃ τοὺς μάρτυρας; Εἶναι ὀπισθοδρομικότης αὐτή; Ἐγὼ εἶμαι πολὺ πιὸ ἡλικιωμένος ἀπὸ σᾶς, ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἶμαι εὐχαριστημένος, ὅτι τὸ μυαλό μου δὲν ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε κάθε μίαν νέαν ἰδέαν νὰ τὴν δέχεται μετὰ δυσφορίας. Ἀκούω εὐχαρίστως νέας ἰδέας. Λυποῦμαι βλέπων ἀνθρώπους σᾶν καὶ σᾶς, κάθε νέαν ἰδέαν νὰ τὴν βλέπετε σᾶν μπαμποῦλαν.

§311Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, πολὺ νεώτερος. Μόνον 10, 15 χρόνια μικρότερος ἀπὸ σᾶς.

§312Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠμπορῶ, κύριοι, νὰ δεχθῶ, ὅτι ὅλοι οἱ εἰρηνοδίκαι τοῦ Κράτους εἶναι γιὰ πέταμα. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν καὶ τέλειοι πταισματοδίκαι, διατὶ νὰ μὴ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐκδίκασιν μικρῶν πλημμελημάτων.

§313Α. ΜΑΡΚΟΥ. Γνωρίζετε ὅτι δὲν ἔχομεν ἐπαρκὲς προσωπικὸν καὶ ὅτι προκηρύσσομεν διαγωνισμοὺς καὶ δὲν προσέρχονται.

§314Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε γιατὶ ἐπιμένετε νὰ δικάζουν τρεῖς καὶ ὄχι εἷς;

§315Α. ΜΑΡΚΟΥ. Διότι δὲν θέλω νὰ ριψοκινδυνεύσω νὰ δικασθῇ ὁ πολίτης ἀπὸ ἕναν ἄνθρωπον.

§316Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τότε νὰ ἐπικαλεσθῆτε αὐτὸ καὶ ὄχι τὴν ἀνεπάρκειαν, διότι ἡ ἀνεπάρκεια εἶναι εἰς βάρος τῶν ἐπιχειρημάτων σας.

§317Α. ΜΑΡΚΟΥ. Ἐγώ, κύριοι, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ πλανῶμαι εἰς τὰς ἀπόψεις μου. Ἐνόμισα, ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἀναπτύξω τοὺς ἐνδοιασμοὺς τοὺς ὁποίους μοῦ γεννᾶ μία πεῖρα μακρά. Νομίζω ὅτι θὰ βλάψῃ τὴν ἔννοιαν τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἔλθῃ δὲ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν σεῖς ὁ ἴδιος, κ. ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἢ ὁ διάδοχός σας θὰ ζητήσητε τὴν κατάργησιν.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§319Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§320Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἄς ὁμιλήσουν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν οἱ ἄλλοι.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης.

§322Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνῆλθον εἰς τὸ Βῆμα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ διακόψω αὐτὴν τὴν συζήτησιν, κατὰ τοιοῦτον τρόπον γενομένην μεταξὺ τῶν κ. κ. βουλευτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν παρῆλθον πολλαὶ ὧραι, ὅτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλεγεν πολὺ ὀρθῶς ὅτι, κύριοι, νὰ φέρετε ὅσας τροποποιήσεις ἔχετε ἐπὶ ἑκάστου νομοσχεδίου κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἵνα δίδεται ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος, εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ τὰς ἐξετάζῃ καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν κανονίζεται ποῖαι ἐξ αὐτῶν θὰ τεθοῦν, ὥστε νὰ μὴ γίνεται ἀνωμαλία κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ψήφισιν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω, ὅτι ὀρθὰ εἶναι ταῦτα ποὺ ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ λυποῦμαι διότι εὐθὺς ἀμέσως ἀναιρεῖται αὐτὸς ὁ κανών, ὁ ὁποῖος εἰς ἓν νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον παρετήρησα ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἦσαν ἕτοιμοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ κατ’ ἀρχὴν νομοσχεδίου, εἴπατε ἀφίσατε «αὐτὰ νὰ τὰ εἴπωμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν». Δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ὀρθῶς ἐκίνησε τὴν διάθεσιν πολλῶν κυρίων συναδέλφων νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των. Καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἐκθέσουν οἱ κύριοι συνάδελφοι τὰς σκέψεις των, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις χωρὶς νὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ δεχόμεθα εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον σεῖς πρὸ ὀλίγου ἐθέσατε μίαν ἀρχὴν διὰ τὴν κανονικὴν συζήτησιν καὶ τὴν ὁποίαν ἐγὼ κρίνω ὡς ἀπολύτως ὀρθήν, τότε δὲν δυνάμεθα εὐθὺς ἀμέσως νὰ τὴν μεταβάλωμεν, διότι τότε δὲν ἔχομεν οὔτε κανόνα, ἐκ τοῦ κανονισμοῦ, οὔτε κανόνα ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δι’ ἀμοιβαίας παραχωρήσεως ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν.

§323Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως εἶναι, ὅτι πρέπει αἱ τροπολογίαι νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν, καὶ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ τὰς λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. Ὁ κ. Παπαθανάσης δὲν ἔχει ὑποβάλῃ τροπολογίας καὶ θὰ ὁμιλήσῃ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπειδὴ ἡ ὥρα εἶναι περισσότερον προχωρημένη εἴπομεν, ἐὰν θέλετε, νὰ ὁμιλήσετε εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. Καὶ ἔχω καθῆκον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. (χειροκροτήματα). Μποροῦμεν νὰ ἀκούσωμεν τὰς ἀντιρρήσεις ἐπ’ αὐτοῦ, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἔχουν θεωρητικὴν ἀξίαν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος θέλῃ νὰ συζητηθῇ θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης.

§325Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ὁμιλήσω κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, νομοσχεδίου τοῦ ὁποίου τὰ ἀγαθὰ καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ παρακολουθοῦμεν τὰς συνεδριάσεις ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν καλλιτέραν διαρρύθμισιν τοῦ νομοσχεδίου, οὕτως ὥστε νὰ μὴ γίνωσιν ἀδικίαι καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἐλεγχόμεθα ὡς μὴ ἐπιστήσαντες τὴν προσοχὴν ἡμῶν κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ἡ ὕπαρξις πλείστων ἀδικημάτων τιμωρουμένων μὲ ποινὰς προδήλως μικράς, ἡ ὑπαγωγὴ αὐτῶν εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα καὶ ἡ κατάληξις ὑπὸ τῶν Πλημμελειοδικείων εἰς τιμωρίαν αὐτῶν δι’ ἔτι μικρῶν ποινῶν. Ἀλλὰ χωρὶς νὰ λάβω ὡς βάσιν τῆς ἀφετηρίας τῶν σκέψεών μου τὴν ἀρχὴν ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑπεστηρίχθη ὅτι στηρίζεται κατὰ σπουδαῖον λόγον ἡ παραδοχὴ τῶν νομοσχεδίων, ὅτι δηλαδὴ αὐτὴ εἶναι ἡ Δημοκρατικὴ ἀρχὴ τῆς προσεγγίσεως τοῦ δικαστοῦ πρὸς τὸν πολίτην τὸν ὡρισμένον, ἀρχὴ ἡ ὁποία δὲν ἀκολουθεῖται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ γείνῃ δεκτόν, ἂν καὶ δὲν ἀναγνωρίζεται ἡ ἀρχὴ αὕτη καὶ δὲν ἐφηρμόσθη ἐν τῇ πράξει, ἐφηρμόσθη ἐπὶ τῶν δικαστηρίων τῶν μονίμων, τὰ ὁποῖα ἔχουν μόνιμον καὶ διαρκῆ παραμονὴν καὶ ἕδραν τοῦ δικάζοντος δικαστηρίου εἰς τὸ τμῆμα καὶ τὸ διαμέρισμα ἐκεῖνο, ὅπου θὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντα. Ἐνῷ προφανῶς ἐκεῖ ἐπιδιώκεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νὰ γνωρίζῃ ὁ δικαστὴς τὸν κρινόμενον, ἐδῶ ἀντιθέτως ὁ δικαστὴς μεταφέρεται ἐκτάκτως διὰ μίαν συνεδρίασιν, ὄχι διὰ νὰ γνωρίσῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ συναντήσῃ τὸν κρινόμενον.

§326Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν μένῃ εἰς τὴν ἕδραν του ὁ δικαστὴς μὲ τοὺς ἄλλους δύο Πρωτοδίκας καὶ ἤρχετο ὁ κρινόμενος νὰ δικασθῇ θὰ τὸν ἤξευρε καλλίτερον;

§327Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὄχι· ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ βάσιν ὅτι τὸν γνωρίζει. Ἀνεξαρτήτως τῆς τοιαύτης ἀρχῆς, ἡ ὁποία δὲν ἔχει θέσιν ἐν προκειμένῳ, ἡμεῖς εἰσάγομεν τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν κρινόμενον πολίτην καὶ τοὺς μάρτυρας τῆς ταλαιπωρίας καὶ τῶν δαπανῶν τῆς μεταβάσεως, ἀρχὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις καὶ οὐδεὶς δισταγμὸς μεταξὺ ἡμῶν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου, καθιεροῦται ὁ κύκλος τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Πταισματοδικῶν, λόγῳ τῆς καταργήσεως σχεδὸν τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ τῆς ὑπαγωγῆς τῆς δικαιοδοσίας ἐπὶ τῶν πλείστων ἀδικημάτων τῶν περισσοτέρων εἰς τὰ Πταισματοδικεῖα. Τοῦτο λέγει καὶ τὸ πρῶτον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ τῶν ἀδικημάτων τῶν τιμωρουμένων μὲ ποινήν μέχρις ἕξ μηνῶν ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰ συνηθέστερον ἐκδικαζόμενα καὶ τὰ καταγγελόμενα καὶ διαπραττόμενα τοιαῦτα ἐν τῷ καθ’ ἡμέραν βίῳ, τιμωρούμενα δὲ μὲ τὰς ἐλαφροτέρας ποινάς. Ἀλλὰ διά τοῦ πρώτου ἄρθρου τί ἐννοοῦμεν; δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πταισματοδίκην, νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὴν φυλακίσεως μέχρις ἕξ μηνῶν. Κύριοι, γνωρίζετε τὴν ποιότητα τοῦ Πταισματοδικειακοῦ κλάδου, καὶ φρονῶ, ὅτι ἔπρεπε βαθμιαίως νά εἰσέλθωμεν εἰς αὐτὴν τὴν καινοτομίαν, διότι τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς φυλακίσεως, τῆς ἐπιβολῆς ποινῆς μέχρις ἕξ μηνῶν, εἶναι δικαίωμα ἐξαιρετικῶς σοβαρόν.

§328Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἀπὸ τὸν μῆνα καὶ ἐπάνω ἔχει δικαίωμα νὰ κάμῃ ἔφεσιν;

§329Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅταν λοιπὸν ἡμεῖς ἔχοντες στατιστικῶς βεβαιωμένον, ὅτι τὰ περισσότερα ἀδικήματα, ἐπισύρουν ποινήν, ἢ μᾶλλον καταλήγουν εἰς ποινὴν κάτω τοῦ μηνός, καὶ μεμψιμοιροῦμεν διὰ τὴν τοιαύτην ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, καὶ μεμψιμοιροῦμεν διὰ παντοίους λόγους, ἀποτέλεσμα δὲ καὶ πραγματικὴ ἐμφάνισις τῆς μεμψιμοιρίας ταύτης, εἶναι ὅτι καὶ ὅλοι οἱ καταδικαζόμενοι καὶ ἔχοντες δικαίωμα ἐφέσεως ἐκκαλοῦσι τὰς ἀποφάσεις, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, ἀναγνωρίζοντες καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, δὲν κάμνομεν λέγω τίποτε ἄλλο παρὰ πολλασιασμὸν δικῶν, καὶ ἀνοίγωμεν στάδια εἰς τοὺς κατηγορουμένους νὰ καταφεύγουν εἰς τὸν δεύτερον βαθμόν, νὰ προκαλοῦν ταξείδια καὶ νὰ μεταφέρουν μάρτυρας. Θὰ μοῦ εἴπητε· ὥστε τὸ λέγετε αὐτὸ διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου; Ὄχι, ἀλλὰ νὰ δώσωμεν μίαν τοιαύτην διαρρύθμισιν εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὥστε, ἔστω καὶ ὁρίζοντες τὰ ἀδικήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνάγκην τοιαύτης εὐκόλου διαδικασίας καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι σχεδὸν τὰ δι’ ἐκθέσεων βεβαιωμένα, νὰ εἰσαγάγωμεν πρῶτον ὡς πρὸς αὐτὰ τὸν θεσμόν καὶ νὰ περιορίσωμεν καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, διὰ νὰ μὴ ἀνοίξωμεν τὴν θύραν, τῆς ταλαιπωρήσεως, ἐκ μέρους τῶν κατηγορουμένων, τῶν μαρτύρων. Καὶ οὕτω πράττοντες ἀσφαλῶς, θ’ ἀπαλλάξωμεν σοβαρῶς τοὺς πολίτας, ἐκ θετικῶν δαπανῶν καὶ ἐξόδων. Τοιαῦτα ἀδικήματα εἶναι ἀναμφισβητήτως τὰ μνημονευθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, ὄχι ὅμως ὅλα, διότι τὸ ἀδίκημα ἐπὶ παραδείγματι τῆς αὐτοδικίας τιμωρεῖται μὲν μὲ ποινὴν φυλακίσεως ἑνὸς μηνός, ἀλλὰ κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ διότι εἶναι τὸ ἀδίκημα ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἀναμιγνύονται ὅλα τὰ πολιτικῆς καὶ ἀστικῆς φύσεως ζητήματα, καὶ ἀδίκημα, διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπικίνδυνον νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κρίνῃ ἕνας δικαστής, ὁ ὁποῖος μάλιστα δὲν ἔχει τὴν κατάρτισιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶχον ἄλλοτε οἱ δικασταὶ τοῦ Πρωτοδικείου, διότι τοῦτο προδικάζει σοβαρὰ ἀστικὰ δίκαια. Οἱ δικηγόροι ἐξ ὑμῶν λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸν ἀνταγωνισμὸν ὁ ὁποῖος γίνεται κατὰ τὴν συζήτησιν τοιούτων αὐτοδικιῶν ἀφορωσῶν ἀστικὰ δικαιώματα καὶ θὰ συμφωνήσητε μὲ ἐμέ, διότι μετὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ποινικὴν ὁ ἡττηθεὶς διάδικος εἶναι οὕτω ἀπογοητευμένος, ἐν ὁσῳδήποτε ἀδίκῳ καὶ ἂν εὑρίσκεται, ἐκ τῆς παραγνωρίσεως τῶν δικαίων του, ὥστε δὲν καταφεύγει ἐνώπιον τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων.

§330Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ προστασίας ἰδιωνύμων τινῶν ἀδικημάτων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καθιεροῦται ὡς ποινικὸν ἀδίκημα, ἡ βιαία ἀφαίρεσις ξένης ἰδιοκτησίας. Δι’ αὐτοῦ προστατεύεται ἀποτελεσματικώτερον ὁ κύριος ἀκινήτου καὶ πατάσσεται ἡ καταπάτησις, ἡ ὁποία εἰς ὡρισμένας περιφερείας, τὰς ὁποίας ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ἀποτελεῖ ἕνα σοβαρὸν ἀδίκημα. Κατόπιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου νομίζω, ὅτι ἐκλείπει πᾶς κίνδυνος.

§331Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐγὼ τὸν κίνδυνον δὲν τὸν βλέπω ἐν τῇ ἐλλείψει διατάξεως πλησσούσης τὸ ἀδίκημα, τὸν διαβλέπω ἐν τῇ ἀκαθοριστίᾳ, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἀκόμη ἐν Ἑλλάδι, ὡς πρὸς τὰ δίκαια τῶν πολιτῶν ἐπὶ τῶν ἀκινήτων. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν συνήθως 4 γεναιῶν κληρονόμοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐρρύθμισαν τὰ δικαιώματά των ἐπὶ τῶν ἀκινήτων διὰ συμβολαίων. Ὑπάρχουν πλεῖσται κληρονομίαι αἱ ὁποῖαι, λόγῳ τῆς πίστεως καὶ τῆς ἀλληλεγγύης ἡ ὁποία διακρίνει τὰς Ἑλληνικὰς οἰκογενείας, δὲν ἔχουν διανεμηθῆ ἀκόμη, καὶ ἕνεκα τούτου εἰς τὰ χωριά ἔχομεν χιλιάδας δικῶν περὶ ἀκινήτων, αἱ ὁποῖαι ἐξελίσσονται εἰς μάχας καὶ ἀλληλοσφαγάς.

§332Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅλα αὐτὰ διορθώνονται δι’ εἰδικῶν νομοθετημάτων.

§333Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι χειρότερον αὐτό, διότι καὶ ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος ὁρμῶνται ἐκ τῆς πεποιθήσεως ὅτι ἔχουν δικαιώματα. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα. Μεταφέρομεν τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τοὺς πταισματοδίκας εἰς τοὺς πρωτοδίκας. Ἀλλὰ ὅτι δὲν ἔχομεν πρωτοδίκας εἶναι γεγονὸς διαπιστωμένον. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν πρᾶξιν. Ἂς πάρωμεν ἕνα Πρωτοδικεῖον ὅπως τὸ Πρωτοδικεῖον Μεσολογγίου, τὸ ὁποῖον ἔχει τέσσαρας δικαστάς, ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν θὰ ὁρισθῇ πρὸς ἐκδίκασιν τῶν πλημμελημάτων τῆς περιφερείας του καὶ οἱ δύο ἄλλοι θὰ γυρίζουν εἰς τὰς ἄλλας κωμοπόλεις.

§334Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ προσαχθῇ πίναξ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαστῶν εἰς ἕκαστον Πρωτοδικεῖον διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§335Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἴχομεν μέχρι τοῦδε 35 ὀργανικὰς θέσεις Πρωτοδικῶν κενάς· ἤδη διὰ τοῦ διεξαχθέντος διαγωνισμοῦ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συνεπληρώθησαν 12 θέσεις. Μένουν ἀκόμη κεναὶ 23. Μετὰ ἕνα μῆνα ἔχω προσδιορίσῃ ἕτερον διαγωνισμὸν παρέδρων καὶ ἐλπίζω ὅτι τὰ κενὰ θὰ περιορισθοῦν εἰς 15.

§336Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ ὅτι δὲ ἡ δυσπιστία πρὸς παραχώρησιν τοιούτου δικαιώματος ἐπιβολῆς ποινῆς τόσον μεγάλης εἰς τοὺς Πταισματοδίκας εἶναι ἀληθὴς καὶ πραγματική, τοῦτο τὸ ἀναγνωρίζει καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι καθιεροῖ διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας αἱ ἀθωωτικαὶ ἀποφάσεις δύνανται νὰ ἐκκληθῶσι δι’ οἱονδήποτε λόγον ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν. Γνωρίζετε δὲ ποία εἶναι ἡ ψυχολογικὴ ἐπίδρασις τοῦ εἰσαγγελέως Ἐφετῶν ἐπὶ τῶν πταισματοδικῶν. Δύο δὲ τινὰ θὰ συμβῶσιν: ἢ θὰ καταδικάζῃ τοὺς πάντας, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ ἐλέγχου, ἢ θὰ ἀδιαφορῇ πρὸς τὸν ἔλεγχον καὶ αὐστηρῶς θὰ καταδικάζῃ. Θὰ ἔλεγα λοιπόν, ὅτι δὲν χρειάζεται καθόλου αὐτὴ ἡ ἔφεσις κατὰ ἀθωωτικῶν ἀποφάσεων, διότι αὐτὸ ἀντὶ ὠφελείας πιθανὸν νὰ φέρῃ βλάβην.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη, τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ. κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§338ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Κρατικῶν ὑπαλλήλων».

§340ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον)

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′. μ. μ. (ὥρα 9,40′ μ.μ.)