1929.01.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 60η

ΔΕΥΤΕΡΑ 28 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1929

Προεδρία κ. Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

(Ὥρα 4.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Ὁ κ. Π. Μπενάρδος ἔμπορος καὶ κάτοικος Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, περὶ ἀμνηστείας καὶ ἐπὶ κοινῶν ἐγκλημάτων, ἐνῷ τοιαύτη, συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 84 τοῦ Συντάγματος, οὐδὲ διὰ νόμου ἀπονέμεται. — Ὑπάλληλος τῶν Τ.Τ.Τ. καταγγέλλει, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας πρὸ 3 ἐτῶν ἐπεξέτεινε τὸ μέτρον τῆς ἐργασίας κατὰ τὰς Κυριακὰς καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἐργαζόμενοι μόνον 4 ὥρας κατὰ τὰς Κυριακὰς καὶ ἑορτὰς λαμβάνουν διπλοῦν μισθὸν ἐπιβαρύνοντες τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ 2.000.000 ἐτησίως. — Οἱ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι ταμείου Μεσσήνης, παρακαλοῦν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ σχέδιον νόμου, «περὶ διαβαθμίσεως καὶ μονιμοποιήσεως τῶν κοινοτικῶν ὑπαλλήλων». — Ὁ ἐκ Πόντου Θ. Παρασκευᾶς, κάτοικος Καβάλλας, παρακαλεῖ, ὅπως τὸ κεντρικὸν συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὴ καθυστερῇ ἐπὶ πλέον τὴν ἔγκρισιν τῆς παρ’ αὐτοῦ ἀγορασθείσης οἰκίας καθόσον χρήζει ἀμέσου ἐπισκευῆς. — Ἡ χήρα Ἰφιγένεια Λ. Ἀσημάκη, ἀνωτέρου γενικοῦ ἀρχιάτρου, παρακαλεῖ, ὅπως ἐπαυξηθῇ ἡ σύνταξίς της καθόσον ἐκείνη τὴν ὁποίαν λαμβάνει σήμερον δὲν ἐπαρκεῖ οὔτε διὰ τὰς ἀπολύτους ἀνάγκας τῆς σημερινῆς ζωῆς. — Κάτοικοι Ὕδρας, Σπετσῶν καὶ Ψαρρῶν ὑποβάλλουν ἀναφορὰν δι’ ἧς ζητοῦν τὴν τροποποίησιν καὶ βελτίωσιν τοῦ νόμου 3141 καὶ τοῦ ἐκτελεστικοῦ Β. Δ. ἀφορῶντος τὰ ναυτικὰ χορηγήματα. — Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου φιλοπροόδων Φιλιατρῶν παρακαλεῖ νὰ διαταχθῇ ἡ ἄμεσος ἐπισκευὴ τῆς ὁδοῦ Κυπαρισσίας–Πύλου, καθ’ ὅσον κατέστη ἀδιάβατος διὰ παντὸς συγκοινωνιακοῦ μέσου. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Καλαντζᾶκος καταθέτει αἴτησιν τῶν κατοίκων Ἀγαλιάνης Τριφυλλίας διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς πρωτοβαθμίου ἐπιτροπῆς καθορισμοῦ τοῦ προσωρινοῦ φόρου γεωργικῆς παραγωγῆς καθορισάσης ὑπέρογκον φόρον ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν προϊόντων τῆς κοινότητος. — Τὰ σωματεῖα καπνεργατῶν Ξάνθης καὶ Ροδολείου ὑποβάλλουν ψήφισμα διαμαρτυρίας διὰ τὴν μελετωμένην μετονομασίαν τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν. — Ὁ ἐμποροκτηματικὸς σύλλογος Ἀγριᾶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιδιωκομένην ἀπαγόρευσιν τῆς μεταφορᾶς εἰς τὰ ἐπίνεια Πηλίου καὶ Βόλου ἐλαιῶν βρωσίμων ἄλλων περιφερειῶν, διότι τὸ τοιοῦτον θὰ ἐπιφέρῃ ἀνυπολογίστους ζημίας εἰς τὰς ἐμπορικὰς παραγωγικὰς καὶ ἐργατικὰς τάξεις. — Ἡ ἐργατικὴ βοήθεια Καλλιθέας διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, «περὶ ἰδιωνύμου ἀδικήματος». — Ὁ πρόεδρος τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Πετρομαγούλας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς πωλήσεως τῶν σιγαρέττων εἰς ἀναπήρους. — Ὁ πρόεδρος τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου Ἀσύλου Παιδίου Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως τὰ εἰσιτήρια τοῦ χοροῦ, ὁ ὁποῖος δίδεται ὑπὲρ τοῦ ἀσύλου, ἀπαλλαγοῦν παντὸς φόρου. — Κάτοικοι ἐπιτηδευματίαι Λαμίας διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ταμείου ὡς ζητοῦντος τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἐξόφλησιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῆς χρήσεως 1928 καὶ παρακαλοῦν νὰ διαταχθῇ ἡ τμηματικὴ ἐξόφλησις, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἣν διέρχονται. — Ἔφεδροι Ἀρκαδίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπόλυσιν μεταγραφοφύλακος Πειραιῶς Χηνιάδη πολεμιστοῦ καὶ ἔχοντος ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν Μ. Ἀσίᾳ. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Σπηλιάδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Τραγανοῦ Ἠλείας, αἰτούντων τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ προσθέτου φόρου κεφαλαίου καὶ τμηματικὴν τούτου καταβολήν. — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Γκότσης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Ἐρυμανθίας, παρακαλούσης τὴν ἄμεσον ἐπισκευὴν τῆς καταστραφείσης Δημοσίας ὁδοῦ Πατρῶν–Τριταίας. — Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μαρσέλλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ γυμναστικοῦ συλλόγου «Ἀπόλλων», παρακαλοῦντος ὅπως ἡ ἀπαιτηθησομένη ξυλεία, διὰ τὴν ἐν τῷ γυμναστηρίῳ μέλλουσαν νὰ ἱδρυθῇ ἐξέδραν, εἰσαχθῇ ἀτελῶς. Ὁ κ. Π. Ἀργυρόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως διατάξεων περὶ φάρων». Ἡ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)12 Δεκεμβρίου 1926, περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ΤΦΑʹ (3501) 389 καὶ 2918 περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς καὶ τῶν περὶ λιμένων. 2) Περὶ συστάσεως ἀνωτάτου γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου τοῦ ὑπουργείου Συγκοινωνίας. 3) Περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 3 Δεκεμβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ., περὶ σχεδίων πόλεων κλπ. καὶ 8 Αὐγούστου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. κλπ. Ν. Δ. καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουλίου 1923, περὶ σχεδίων πόλεων κλπ. Ν. Δ. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ κωδικοποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας, περὶ Σιδηροδρόμων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ 5) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3406 ἀπὸ 16 Σεπτεμβρίου 1928 νόμου, περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν κάτωθι σχεδίων νόμου: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12ης Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 18ης Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 2382 τῆς 8ης Ἰουνίου 1920. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 15 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 2382 τῆς 8 Ἰουνίου 1920. 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 18)9)1926 Ν. Δ., περὶ κατατάξεως ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουνίου 1926 Ν. Δ., περὶ μετατάξεως ἀξιωματικῶν ἄλλων ὅπλων εἰς τὴν ἀεροπορίαν κλπ. 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ ἀναδρομικῆς προαγωγῆς ἀντιστρατήγων καὶ ὑποστρατήγων. 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ ἐπαναφορᾶς ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ὅπλον τῆς ἀεροπορίας κλπ. 7) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ ἀπὸ 5 Φεβρουαρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως προαγωγῶν. 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ 23ου Συντάγματος πεζικοῦ καὶ συγκροτήσεως ταγμάτων Χίου καὶ Σάμου. 9) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ., περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν Εὐελπίδων καὶ μαθητῶν ἰδιωτῶν Ἀλβανικῆς ὑπηκοότητος. 10) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν Ν. Δ. 3 Αὐγούστου 1925 περὶ ἀνακλήσεως ἀπομακρυνθέντων ἀξιωματικῶν, ἀναθεωρήσεως στασίμων καὶ μονίμων ἐφέδρων. 11) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 1 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀναθεωρήσεως πίνακος κριθέντων ἀξίων ὅπως τύχωσι συντάξεως ὁπλαρχηγῶν. 12) Περὶ παρατάσεως ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 30 Αὐγούστου 1926 Ν. Δ., περὶ ἀνακλήσεως ἀξιωματικῶν. Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς κάτωθι ἐκθέσεις: 1) Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκαταστάσεως τοῦ Βυζαντινοῦ καὶ Χριστιανικοῦ μουσείου εἰς τὸ μέγαρον τῆς δουκίσσης τῆς Πλακεντίας. 2) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν κοινότητα Κηφισσιᾶς, τῆς αʹ παραγράφου τοῦ 4ου ἄρθρου τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ ἐνοριῶν. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ὑποβάλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι προτάσεων νόμων: 1) Περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ νόμον 1610 ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 3338 περὶ φορολογίας καθαρᾶς προσόδου. 2) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ἀπριλίου 1928 νόμου, περὶ φορολογίας δημοσίων θεαμάτων. Οἱ κ. κ. Ι. Κανναβὸς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδια νόμων. 1) Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 12 Αὐγούστου 1927 συμβάσεως, περὶ συγκεντρώσεως καὶ διαθέσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου. 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3322, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης τὰ ταμεῖα ἀμύνης οἰνοπαραγωγῆς νομοθεσίας καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου τούτου καὶ 3) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ δασῶν νόμων. Ὁ κ. Ι. Κανναβὸς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 3345 περὶ ταμείων ἐφέδρων πολεμιστῶν Κρήτης». Ὁ κ. Α. Χρηστομᾶνος (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ κτηματογραφήσεως ἀστικῶν ἀκινήτων διατάξεων, τροποποιουμένων καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12)4)26 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 1122 καὶ 2085», Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαναστασίου, Γ. Καφαντάρης καὶ Α. Κασσαβέτης, ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου π. ἔ. Ν. Δ., περὶ ἐκδικάσεως τῶν ἐξ ἀμοιβῆς τῶν ἐργασιῶν μηχανικῶν, ἀρχιτεκτόνων, κλπ. διαφορῶν μεταξὺ τούτων καὶ πελατῶν». Ὁ κ. Ι. Κανναβὸς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἐδ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. τῆς 17 Νοεμβρίου 1925, περὶ συστάσεως ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς κλπ. 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συστάσεως ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς ἐφαρμογῆς τῶν μετὰ τῆς Τουρκίας συμφωνιῶν κλπ. 3) Περὶ συστάσεως ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς ἐφαρμογῆς τῶν μετὰ τῆς Τουρκίας συμφωνιῶν τῶν ἀφορωσῶν τὴν διευθέτησιν ἐκκρεμῶν κτηματικῶν ζητημάτων. 4) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Μαΐου 1925 ψηφίσματος περὶ ἁρμοδίας ὑπηρεσίας πρὸς ἐπίλυσιν ζητημάτων ἰθαγενείας κλπ. 5) Περὶ κανονισμοῦ ἁρμοδιότητος μεταξὺ ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν καὶ Γεωργίας ἐπὶ ζητημάτων ἰθαγενείας Μουσουλμάνων καὶ περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν ταχυτέραν ἀπόδοσιν τῶν κτημάτων τῶν μὴ ἀνταλλαξίμων Μουσουλμάνων. 6) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως περὶ τροποποιήσεως τῶν ἀπὸ 5 Μαΐου 1925 καὶ 4 Ὀκτωβρίου 1925 τοιούτων περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐν Ἑλλάδι κτημάτων τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων. 7) Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 2 Ἀπριλίου συντακτικῆς ἀποφάσεως περὶ κατοχυρώσεως τῶν ὑπὸ ἀνταλλαξίμων Μουσουλμάνων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Ἑλλάδι περιουσιῶν. 8) Περὶ τῶν εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν ἀνηκόντων κινηματογράφων τῆς καείσης ζώνης Θεσσαλονίκης. 9) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 15 Μαΐου 1926 περὶ μεταβιβάσεως δικαιωμάτων κυριότητος κλπ. τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ. εἰς τὴν Ε.Α.Π. 10) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὑπογραφείσης συμβάσεως περὶ πωλήσεως τῶν ἐξ ἀνταλλαγῆς κτημάτων. 11) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαΐου π. ἔ. Ν. Δ., περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκ τοῦ νόμου 3166 καὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου προκυπτόντων ζητημάτων. 12) Περὶ κυρώσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐπὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις. 13) Περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 25 Ὀκτωβρίου 1926 συμβάσεως, περὶ καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς δραχμῶν 625.000.000 εἰς τοὺς ἀνταλλαξίμους δικαιούχους πρόσφυγας. 14) Περὶ τροποποιήσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. 15) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1925 ψηφίσματος καὶ τῆς ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ., περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. 16) Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 5 Μαΐου ἐ. ἔ. ρυθμίσεως κλπ. 17) Περὶ μεταβιβάσεως δικαιωμάτων κυριότητος κλπ. ἐπὶ τῶν ἐν Ἑλλάδι κειμένων ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ. εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Οἱ κ. κ. Θ. Σοφούλης (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς 2 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ., περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν καὶ 2) Περὶ ἐγκρίσεως καταβολῆς δρ. 39.750 εἰς στρατολογηθέντας κατὰ τὸ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα τοῦ 1923 ἐν τῷ νομῷ Ἡρακλείου». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαθανάσης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 3625 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4)9 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς πολιτικῆς δικονομίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Γιαμούζης καὶ Γ. Ροδόπουλος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927, περὶ ἐμπορίου τοῦ οἴνου καὶ προστασίας τῆς οἰνοπαραγωγῆς». Οἱ κ.κ. Π. Πετρίδης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καὶ Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ κτιρίου «Ἰλίου Μέλαθρον»». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σίδερης, Γ. Κονδύλης, Σ. Σιμεώνογλου, Δ. Μαρσέλλος, Μ. Τσαρλαμπᾶς, Σ. Ἀνθρακόπουλος, Α. Μπακάλμπασης, Α. Λούλης, Γ. Μόδης κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου «περὶ παροχῆς ἀποζημιώσεως εἰς συνταξιούχους καὶ ἀνταλλαξίμους». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μόδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν οἰκογενειῶν θυμάτων πολέμου». Ὁ κ. Ι. Κανναβὸς (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ Διευθύνσεως Ἀνταλλαγῆς».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Μ. Σαμαρᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς ἠσφαλισμένων παρὰ τῇ Ἀνωνύμῳ Ἑλληνικῇ Ἀσφαλιστικῇ Ἑταιρείᾳ «Ἀνατολή».

§4Μ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σίδερης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Ἀλευροεμπορικῶν Ὀργανώσεων, παρακαλουσῶν ὅπως ρυθμισθῇ τὸ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἀλευροβιομηχάνων ζήτημα.

§6Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὕστερα ἀπὸ τὰς προχθεσινὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω νὰ ἐπισπευθῇ, εἰ δυνατόν, ἡ μελέτη τοῦ ζητήματος καὶ νὰ ἐλαττωθῇ ἡ τιμὴ τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου καὶ ἀλεύρων.

§7Π. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγώ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Νικολαΐδης ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§9Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶμαι πρόθυμος ν’ ἀναπτύξω τὴν γνώμην μου, ὅταν ἡ Κυβέρνησις θελήσει καὶ τὴν ἀκούσῃ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κοκκινάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς Γεωργικοῦ κόσμου Ἡρακλείου Κρήτης (περὶ ἀτελειῶν τῶν συνεταιρισμῶν).

§11Γ. ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ. Παρακαλῶ πολὺ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ τὴν προσέξῃ, διότι πρόκειται περὶ τῆς φορολογικῆς ἀτελείας τῶν λιπασμάτων.

§12Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Ὑπάρχει ἕνας νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ λιπασμάτων, ἀλλὰ μόνον εἰς συνεταιρισμοὺς ἀποτελουμένους ἀπὸ ἐνδεεῖς. Ὁ νόμος ἐκεῖνος προβλέπει τὴν ἐπέκτασιν διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον, ἐκδοθέν, δὲν ἦτο σύμφωνον μὲ τὸν νόμον, δηλαδὴ ἦτο εὐρύτερον τοῦ νόμου. Πρὸς ἄρσιν τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ νόμου καὶ τοῦ διατάγματος, ἀπεφασίσθη προσωρινῶς ἡ ἀναστολὴ χορηγίας ἀτελείας ἀδειῶν, μέχρις ὅτου, διὰ τῆς ἐκδόσεως νέου διατάγματος, καθορισθῶσιν τὰ πράγματα συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Τὸ διάταγμα τοῦτο ἐξεδόθη ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ ἑπομένως εἶναι δυνατὸν οἱ αἰτοῦντες, συμμορφούμενοι πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ διατάγματος τούτου, νὰ τύχωσιν ἀτελείας εἰσαγωγῆς.

§13Κ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι, νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ἐκτενέστερον καὶ νὰ περιληφθοῦν καὶ τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα. Ἐνδεεῖς συνεταιρισμοὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξουν, διότι τότε τί τὸ θέλουν τὸ πανὶ καὶ τὸ λίπασμα;

§14Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ νόμος λέγει ἐνδεεῖς συνεταιρισμοί, ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκτελέσω τὸν νόμον καὶ ἂν ἀκόμη νομίζω, ὅτι κακῶς ἐτέθη· ἑπομένως θὰ ἤξιζε νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα γενικώτερον καὶ ὄντως θὰ μελετηθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἂν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σαυρόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀπαντήσῃ· διατὶ τὸ διὰ τοῦ ἀπὸ 12–9–27 Ν. Διατάγματος (οὗτινος ἐπισυνάπτομεν ἀντίτυπον) εὐεργέτημα παρεσχέθη προνομιακῶς εἰς τοὺς Εἰσηγητὰς ἐκείνους τοῦ Κέντρου τοὺς ἔχοντας δεκαετῆ Κεντρικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἀπεκλείσθη οὕτω ἡ κατηγορία τῶν ἀρχαιοτέρων Εἰσηγητῶν, οἵτινες καίτοι συνεπλήρωσαν ὑπερδεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν, πλὴν τὸ πλεῖστον μέρος τῆς ὑπηρεσίας των ὑπηρέτησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὥστε νὰ μὴ συγκεντρώσωσι τὴν ἀπαιτουμένην ἐν τῷ Κέντρῳ ὑπηρεσίαν τῶν δέκα ἐτῶν, ἐνῷ σαφῶς καταφαίνεται ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου οὐ μόνον αἱ περὶ ἀρχαιότητος, ἱκανότητος καὶ προσόντων βασικαὶ πανυπαλληλικαὶ διατάξεις καταπατοῦνται, ἀλλὰ καὶ παρέχουσι τὴν ἀφορμὴν εἰς τοὺς οὕτω ἐνδιαφερομένους ὑπαλλήλους νὰ ἀποφεύγωσι τὴν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ὑπηρεσίαν καὶ νὰ δημιουργῶσι πλείστας ὅσας δυσχερείας πρὸς ἀναστολὴν τῶν μεταθέσεών των, ἐνῷ ἐκ παραλλήλου οἱ οὐδὲν μέσον διαθέτοντες καὶ τὸ εὐεργέτημα τοῦ ἀνωτέρω Διατάγματος καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς εἰς τὸ Κέντρον τοποθετήσεώς των ἀπόλυσιν. Ὡσαύτως παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀπαντήσῃ ἄν, πρὸς θεραπείαν τοῦ ἀδικήματος τούτου καὶ πρὸς ἐπαναφορὰν τῶν δι’ αὐτοῦ καταπατηθέντων θεσμῶν, ἔχῃ ὑπ’ ὄψει νὰ λάβῃ μέτρα εὐεργετικὰ ἔχοντα βάσιν πάντοτε τὴν νομιμότητα, καὶ ποῖα;

§16Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι πολλάκις ἐγένετο λόγος. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὸν κ. ὑπουργὸν ν’ ἀπαντήσῃ.

§17Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τί ἀπάντησιν νὰ σᾶς δώσω; Διατὶ δι’ ἑνὸς νομοθετικοῦ διατάγματος ἐχορηγήθη τὸ δικαίωμα αὐτό; Ἐχορηγήθη. Δὲν εἶναι ὀρθόν; Πρέπει νὰ μελετήσωμεν ὅλους τοὺς νόμους καὶ ἂν ἀφίσωμεν ἀτελείας νὰ τὰς διορθώσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω καταθέσει νομοσχέδιον καὶ εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σταυρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου συλλόγου πανδοχέων, ἐμπορικοῦ συλλόγου Καρδίτσης καὶ προέδρου ἐπιμελητηρίου Ἰωαννίνων.

§19Σ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶχα ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου τοῦ 1919, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναδρομικὴ φορολογία τοῦ 1919 εἶναι ἄδικος, θὰ ἤθελα λοιπὸν νὰ ληφθῇ μία πρόνοια καὶ νὰ δώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς μίαν διευκόλυνσιν, γνωστοῦ ὄντως, ὅτι ὁ ἐμπορικὸς κόσμος εὑρίσκεται εἰς μίαν ἐξαιρετικὴν δυσπραγίαν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσαδήμας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§21Κ. ΚΑΤΣΑΔΗΜΑΣ. Εἶναι γνωστὸν, κ. ὑπουργέ, ὅτι εἶναι οἰκτρὰ ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ εἶναι εὔλογος καὶ δικαία ἡ αἴτησίς των πρὸς ἀναστολὴν τῆς ἀναδρομικῆς αὐτῆς φορολογίας, δεδομένου μάλιστα, ὅτι ἐπλήρωσαν ἤδη τὸ ἥμυσι τοῦ φόρου αὐτοῦ.

§22Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπανειλημμένως ἐχορήγησα ἀναστολάς, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐφάνησαν συνεπεῖς. Θὰ παράσχω καὶ μίαν ἀκόμη ἀλλὰ τελευταίαν, κατὰ τὴν διαρρύθμισιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, ὁπότε θὰ ληφθῇ σχετικὴ μέριμνα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀρτοτίνης.

§24Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι σχετικὴ μὲ ἄλλας αἰτήσεις, δι’ ὧν ζητεῖται φορολογικὴ ἀνακούφισις, λόγῳ προσβολῆς ἐκ τῆς θεομηνείας τῆς ἀκρίδος. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ προβῇ ἐπὶ τούτου εἰς μίαν δήλωσιν.

§25Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔδωσα ὁδηγίας νὰ ἐξακριβωθῇ εἰς ποίας κοινότητας ἐγένετο καταστροφὴ καὶ ποίου μεγέθους, διὰ νὰ ἴδωμεν, ποῖα μέτρα δικαιούμεθα νὰ λάβωμεν ὑπὲρ τῶν καταστραφέντων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης, ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μεσολογγίου.

§27Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος Πατρῶν διετάχθη νὰ μεταβῇ εἰς Μεσολόγγιον, ἵνα ἐξελέγξῃ τὰ παράπονα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μεσολογγίου, διὰ τὴν φορολογίαν τῶν ἐκτάκτων κερδῶν. Ὁ κ. Ἔφορος μεταβὰς ἐξήλεγξεν, ὅτι τὰ παράπονα ταῦτα ἦσαν βάσιμα καὶ τότε διετάχθη νὰ κάμουν οὗτοι ἐφέσεις, ἀλλὰ ἐν τοσούτῳ ἐξεδόθησαν ἐντάλματα. Μέχρις ὅτου, συνεπῶς, τὸ Συνέδριον ἀποφανθῇ παρακαλῶ, ὅπως δοθῇ διαταγὴ περὶ ἀναστολῆς τῶν ἐνταλμάτων τούτων.

§28Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου οὐδὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύναται νὰ χορηγῇ ἀναστολάς, ἀλλὰ πάντως ἐπεκράτησε τὸ ἐπιεικὲς αὐτὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν δύναται νὰ χορηγηθῇ ὁμαδικῶς. Χορηγεῖται τὸ μέτρον ὅταν ἐξελεχθῇ, ὅτι ὁ ὑποβαλὼν τὴν αἴτησιν τὴν ὑπέβαλεν ὄχι διότι δὲν θέλει νὰ πληρώσῃ, ἀλλὰ διότι λόγῳ τῆς καταστροφῆς δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ. Πάντως ὁμαδικαὶ ἀναστολαὶ δὲν δύναται νὰ χορηγηθῶσιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἰατρικοῦ συλλόγου Ἀθηνῶν.

§30Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ὁ ἰατρικὸς σύλλογος Ἀθηνῶν δικαίως διαμαρτύρεται, διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐφορίας Ἀθηνῶν. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐξήτασε τὴν καθαρὰν πρόσοδον τῶν ἰατρῶν, θέλουσα νὰ πληρώσῃ ὁ κ. Σακόρραφος τὸ ὑπέρτατον ὅριον τοῦ φόρου, ἐπειδὴ δὲ ἐξ ἄλλου ἀναγνωρίζω ὅτι τὰ ἔσοδα του δὲν εἶναι τόσα, ὅσα ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν τύχην νὰ κερδίζουν περισσότερα, λέγει εἰς τὸ διασκεπτικὸν τῆς ἀποφάσεως «λόγῳ ὅμως τῶν οἰκογενειακῶν συνθηκῶν τοῦ ἐν λόγῳ ἰατροῦ καὶ τῆς σπατάλης ἡ ὁποία γίνεται». Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ὑπαλλήλων του, διὰ νὰ εἶναι κοσμιώτεροι εἰς τὰς ἐκφράσεις των.

§31Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ ζήτημα ἐξητάσθη καὶ ἐδόθη ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας. Βεβαίως κατακρίνω τὸν γράψαντα τοιαύτας δικαιολογίας, αἵτινες ὅμως ἐγράφησαν ἐν πνεύματι ἐπιεικείας διὰ τὸν καθηγητήν.

§32Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ διαμαρτυρία τοῦ ἰατρικοῦ συλλόγου εἶναι δικαιοτάτη, διότι πολλάκις ἀδικοῦνται.

§33Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι δυνατόν, εἰς τὰς χιλιάδας τῶν φορολογικῶν ὑποθέσεων, νὰ συμβαίνουν καὶ ἀδικήματα. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου, μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ ὑποστηρίζετε, ὅτι ὅλαι αἱ τάξεις ἀδικοῦνται, εἶναι μεγίστη ἀπόστασις. Ἐὰν ἐξετάσωμεν, ποῖοι εἶναι οἱ ἀδικούμενοι, θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὸ Κράτος ἀδικεῖται ἐνενηκοντάκις, καὶ μόνον δὶς ἢ τρὶς ἀδικοῦνται οἱ φορολογούμενοι. Βεβαίως μελετῶμεν τὰ πράγματα, οὕτως ὥστε αἱ ἀδικίαι αὗται νὰ καταστῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτεραι.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Ἡρακλείδης, Σ. Ἀναστασιάδης, Γ. Ροδόπουλος, Ι. Κουτσίνας καὶ Ι. Γιαμούζης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν προέδρων τῶν κοινοτήτων ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς καὶ παραγωγῶν λεπτοκαρύων, περὶ μὴ ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μαγνησίας. Ὁ κ. Ἡρακλείδης ἔχει τὸν λόγον.

§35Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων Ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς καὶ παραγωγοὶ λεπτοκαρύων, δι’ ἀναφορᾶς των ἀπευθυνομένης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τὸν ὁποῖον καὶ ἀφορᾶ, διαμαρτύρονται, διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἀπὸ 7 Νοεμβρίου διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ τῶν καρύων εἰς τὴν περιφέρειαν Μαγνησίας. Τοῦτο δὲν δικαιολογεῖται, διότι δὲν συντρέχει πρὸς τοῦτο ἀπολύτως οὐδεὶς λόγος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ, ὅτι μεταδίδεται τὸ ἔντομον τοῦτο εἰς τὴν περιφέρειαν, ἡ ὁποία εἶναι ἤδη προσβεβλημμένη ὑπὸ τοῦ ἐντόμου τούτου, καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐξ ἐπισήμων ἐκθέσεων τὰς ὁποίας ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ τὰς ὁποίας ἔθεσα ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ἡ ὁποία ὡμολόγησεν ὄντως, καὶ ὀφείλω τοῦτο νὰ τὸ εἴπω πρὸς τιμήν της, τὴν πλάνην της. Ἐπρόκειτο περὶ προφανοῦς παρεξηγήσεως εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν τῆς περιφερείας Ἁγυιᾶς, τῶν ὁποίων τὸ προϊόν ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μείνῃ ἀζήτητον καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ μεταφερθῇ, διότι ἀπαγορεύεται ἡ μεταφορὰ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μαγνησίας, καὶ ἡ ἐξαγωγή του διὰ τοῦ μόνου λιμένος, διὰ τοῦ ὁποίου ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ τὸ προϊὸν τῶν παραγωγῶν, δηλαδὴ τοῦ Βόλου. Ἡ ἀγανάκτησις τῶν παραγωγῶν τῆς περιφερείας αὐτῆς εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι τόσον ἀμελετήτως ἐξεδόθη ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τὸ διάταγμα τοῦτο, διότι καὶ εἰς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἐζήτησα πληροφορίας, ἡ ὑπηρεσία ὡμολόγησεν, ὅτι διὰ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος ἀπῃτεῖτο μακρὸν χρονικὸν διάστημα, καὶ ὅτι καὶ εἰς τὰ ξένα συγγράμματα δὲν ὑπάρχουν σχετικαὶ πληροφορίαι. Εἶναι δὲ δικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διότι οἱ παραγωγοί, γνωρίζοντες τὸ ἔντομον τοῦτο, εἶναι πεπεισμένοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ μετάδοσίς του διὰ τῆς μεταφορᾶς τοῦ λεπτοκαρύου, ἀφοῦ τὸ ἔντομον τοῦτο ἐξερχόμενον ἀπὸ τὴν γῆν, εἰς τὴν ὁποίαν κρύπτεται, κατὰ τὸν Ἀπρίλιον μῆνα, ἐπιπίπτει κατὰ τοῦ λεπτοκαρύου καὶ ἀποθέτει ἐκεῖ ἓν ὠάριον, ἡ δὲ διάτρησις ἐπουλοῦται, καὶ τὸ ὠάριον βγάζει ἕνα σκώληκα ὁ ὁποῖος, ἀφοῦ διατρυπήσῃ τὸ ἐξωτερικὸν περίβλημα τοῦ λεπτοκαρύου, εἰσέρχεται ἀμέσως εἰς τὴν γῆν ὅπου καὶ ἀποθνήσκει. Αὐτὴ εἶναι ἡ βιολογία τοῦ ἐντόμου ἐκ τῆς ὁποίας δύναταί τις νὰ πεισθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθῇ τὸ ἔντομον. Ἡ ἀγανάκτησις τῶν παραγωγῶν εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι ἐμποδίζεται ἡ ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων των καὶ κινδυνεύουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ν’ ἀποθάνουν ἀπὸ τὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἐλήφθη διὰ νὰ προστατευθῇ ἡ περιφέρεια Ζαγορᾶς, ἡ ὁποία ὅμως, ὅπως ὡμολόγησεν ὁ προϊστάμενος τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, ἔχει ἤδη προσβληθῆ ἀπὸ τὸ ἔντομον τοῦτο. Ἀποτελεῖ κυριολεκτικῶς σκάνδαλον ὁ τρόπος τῆς ἐνεργείας, διότι, χωρὶς νὰ μελετηθῇ τὸ πρᾶγμα, κατεδικάσθη μία ὁλόκληρος περιφέρεια.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§37Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένος. Διότι διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως αὐτῆς θίγεται ἡ παραγωγικὴ τάξις, καὶ ἂν μὲν ἀπηγορεύετο διὰ λόγους σκοπιμότητος θὰ ἦτο τοῦτο λογικόν, ἀλλ’ ἀφοῦ ἀποβλέπει εἰς τὴν μὴ μεταφορὰν τῶν ἐντόμων δὲν ἔχει λόγον, διότι ἡ περιφέρεια αὐτὴ εἶναι ἤδη προβεβλημένη. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ ἄρῃ τὸ ἄτοπον τὸ ὁποῖον ἔπληξε τὴν Ἁγυιάν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσίνας, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§39Ι. ΚΟΥΤΣΙΝΑΣ. Οἱ προλαλήσαντες ἐξήντλησαν τὸ ζήτημα καὶ κατέδειξαν ποῖαι ἀδικίαι γίνονται εἰς τοὺς κατοίκους μιᾶς ὁλοκλήρου περιφερείας, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαμούζης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§41Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Σκοπὸς τοῦ περιοριστικοῦ αὐτοῦ μέτρου εἶναι εἷς καὶ μόνον, ὅπως μὴ μεταφερθῇ τὸ μικρόβιον καὶ εἰς ἄλλην περιφέρειαν. Ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ μικρόβιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τρώγει τὸν καρπὸν θνήσκει καὶ θνήσκει ἐντὸς τοῦ φλοιοῦ, ἐνῷ τὸ ὑγιὲς διατρυπᾷ τὸν φλοιὸν καὶ ἐξέρχεται. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ μεταδοθῇ, ὡς ἀναφέρουσιν αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι. Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐν προκειμένῳ οὐδόλως συντελεῖ ἡ ἀπαγορευτικὴ αὐτὴ διάταξις, σοβαρῶς δὲ πλήττεται ἡ ἐπαρχία Ἁγυιᾶς, φρονῶ ὅτι ὀρθὸν εἶναι ν’ ἀρθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ προβῇ εἰς τὴν ἄρσιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἄλλως τε δεδικαιολογημένην.

§42Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δύναμαι νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας, κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ ἁρμοδίου νομογεωπόνου, προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ διατάγματος τῆς 7ης Νοεμβρίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ τῶν λεπτοκαρύων Ἁγυιᾶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μαγνησίας. Ἡ γνώμη τῆς ὑπηρεσίας εἶναι, ὅτι τὸ ἔντομον τοῦτο εἶναι μεταδοτικόν, δηλαδὴ προσβάλλει ὅλα τὰ δένδρα τῆς περιφερείας εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετατεθῇ διὰ τῆς μεταφορᾶς τῶν προσβεβλημένων λεπτοκαρύων. Ἀλλὰ λόγῳ τῶν διαμαρτυριῶν τῶν παραγωγῶν, καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν διηυκρινίσθη τὸ ζήτημα κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ δύναταί τις ἀσφαλῶς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἐπιστήμη ἀκριβῶς γνωρίζει ὅτι τὸ ἔντομον τοῦτο μεταφέρεται διὰ τῆς μεταφορᾶς τοῦ προσβεβλημένου προϊόντος, ἀνέλαβεν ἐκ νέου νὰ ἐξετάσῃ, καὶ ἐλπίζω, ὅτι, ἂν τὰ πράγματα ἔχουσιν ὅπως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἁγυιᾶς ἐξέθεσε, καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐκεῖ παθολογικοῦ ἐργαστηρίου θ’ ἀναγνωρίσῃ τοῦτο καὶ ἑπομένως θὰ ζητήσῃ τὴν κατάργησιν τοῦ διατάγματος τοῦ ἀπαγορεύοντος τὴν μεταφοράν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Ἡρακλείδης ἔχει τὸν λόγον, ἵνα ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοκοράντας, περὶ μεταθέσεως τοῦ ἱερέως Παπαχατζοπούλου.

§44Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη προέρχεται ἀπὸ τοὺς κατοίκους Κοκοράντας, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τὴν τοποθέτησιν ἐκεῖ ἑνὸς ἱερέως, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ σκάνδαλον λόγῳ τῆς συμπεριφορᾶς του καὶ τοῦ χαρακτῆρος του. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ ν’ ἀπαλάξῃ τὸν τόπον αὐτὸν ἀπὸ τὸν ἱερέα, τὸν ὁποῖον ἐτοποθέτησεν ὁ Μητροπολίτης.

§45Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἶναι προσωρινὸς ἢ μόνιμος;

§46Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Μόνιμος.

§47Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τότε δὲν δύναται τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐνεργήσῃ.

§48Δ. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Μητροπολίτου, εἶναι ἐπιβεβλημένον ν’ ἀπομακρυνθῇ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου Ἀττικοβοιωτίας.

§50Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τοῦ γεωργικοῦ ἐπιμελητηρίου Ἀττικοβοιωτίας εἶναι μία διαμαρτυρία ἀκόμη ἀπὸ τὰς τόσας πολλάς, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημιουργηθείσης εἰς τὴν πεδιάδα τοῦ Κηφισσοῦ, ἡ ὁποία κατέστη ἕλος ἀκαλλιέργητον. Αἱ σποραὶ κατεστράφησαν, καὶ ἑπομένως οἱ ἐκεῖ παραγωγοὶ περιῆλθον εἰς κατάστασιν ἀφόρητον. Ἐφέτος εἴχομεν καὶ ἕνα ἄλλο ἐπὶ πλέον κακόν, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπερώτησα ἄλλοτε τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, δηλαδὴ τῆς συγκοινωνίας τῆς μόνης ἀρτηρίας δι’ ἧς ἐκτελεῖται ἡ συγκοινωνία ἁπάσης τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος. Διότι ὁ Κηφισσὸς ποταμὸς ἐξῆλθε τῆς κοίτης του ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου, κατέλαβε περὶ τὰ 400 μέτρα εἰς μῆκος τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης, καὶ οὕτω ἡ συγκοινωνία μεταξὺ τῶν νομῶν ἐκείνων, δηλαδὴ τῶν ἐπαρχιῶν Λεβαδείας, Φθιώτιδος, καὶ Ἀμφίσσης ἀπεκλείσθη τελείως. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπήντησεν τότε ἐγγράφως εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου ἐκείνην εἰπών, ὅτι διέταξε νὰ ληφθοῦν σύντονα μέτρα. Μολονότι δὲν πιστεύω νὰ χρειάζεται τόσος πολὺς χρόνος διὰ νὰ ληφθοῦν αὐτὰ τὰ σύντονα μέτρα, ἔκτοτε παρῆλθεν μὴν καὶ ἡ συγκοινωνία ἐξακολουθεῖ διακεκομένη, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ δυστυχῶς καὶ ὅλον τὸν χειμῶνα, πιθανῶς δὲ καὶ τὸ καλοκαῖρι. Ἄν δὲν λυπεῖται ἡμᾶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ἄς λυπηθῇ τοὺς ξένους, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ αὐτοκίνητά των ἐπισκέπτονται τὸ Μαντεῖον τῶν Δελφῶν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κατεβαίνουν ἐκεῖ, ἄς λυπηθῇ τοὺς ξένους οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μετάσχουν εἰς τὰς Δελφικὰς ἑορτάς, ἄς λυπηθῇ τέλος καὶ ἡμᾶς καὶ ἄς διορθώσῃ αὐτὸ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἀπέκλεισε τὴν συγκοινωνίαν πρὸς βλάβην τῆς παραγωγῆς. Ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ εἶναι ἡ τελευταία διαμαρτυρία τοῦ γεωργικοῦ συνοικισμοῦ καὶ θὰ ληφθοῦν τὰ κατάλληλα μέτρα, ὥστε νὰ διορθωθῇ ἡ συγκοινωνία αὐτή.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§52Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν δι’ ἄλλην μίαν φορὰν νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπουργὸν τὴν ἀγωνίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ λαὸς Λοκρίδος καὶ Λεβαδείας. Ἡ κατάστασις τοῦ Κηφισσοῦ εἶναι ἀνυπόφορος, ὁ κόσμος εὑρίσκεται εἰς ἀγωνίαν καὶ ἀναμένει ἐλπίδα σωτηρίας ὄχι ἐξ οὐρανοῦ, ἀλλὰ ἐξ Ἀθηνῶν. Εἶδον μὲ μεγάλην εὐχαρίστησιν, ὅτι πρόκειται νὰ διατεθῶσιν μερικὰ ἑκατομμύρια, διὰ πρόχειρα ἔργα, ἐκ τοῦ ὅλου σχεδίου περὶ κατασκευῆς ἔργων ἐν Πελοποννήσῳ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως μεταξὺ αὐτῶν συμπεριληφθοῦν ἔστω καὶ πρόχειρα μέτρα ὑπὲρ τοῦ Κηφισσοῦ, διότι σᾶς βεβαιῶ ὅτι, ἀσχέτως τῆς ἐντυπώσεως τὴν ὁποίαν κάμνει εἰς πάντα ξένον ὁ ὁποῖος διέρχεται καὶ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου ἀκόμη, ἔχω τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος τελευταίως μετέβη εἰς Λαμίαν καὶ εἶδε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, 75– 80 χιλιάδας στρέμματα βάμβακος τελείως πνιγμένα. Ἡ ζημία εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν εἶναι σοβαρωτάτη. Χάριν τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ ἐπείγει ἡ λῆψις μέτρων.

§53Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα εἶναι δύναται διὰ τῶν προχείρων αὐτῶν μέτρων νὰ διορθωθῇ ἡ κατάστασις;

§54Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Φαντάζομαι ὅτι μὲ δαπάνην 2–3 ἑκατομμυρίων, δύναται νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα. Ὁ κόσμος μετ’ ἀγωνίας ἀναμένει τὰ ἔργα αὐτά. Λυπηθῆτε τὴν Ρούμελην, ἡ ὁποία προσέφερε καὶ χρήματα καὶ αἷμα διὰ τὸ μεγαλεῖον τῆς Ἑλλάδος.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§56Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ τὸ καταστραφὲν εἶναι πράγματι σχετικῶς μικρόν, ἡ ἀφορμὴ ὅμως ἡ ὁποία τὸ κατέστρεψεν εἶναι μεγίστη. Καὶ ναὶ μὲν ἡ βοήθεια προέρχεται ἐκ τῆς γῆς, ἀλλὰ αἱ καταστροφαὶ ὅλαι ἐξ οὐρανοῦ, διότι αἱ συνεχεῖς βροχαὶ ἐπλημμύρησαν καὶ πλημμυροῦν τὸν Κηφισσὸν ποταμόν, καὶ καθιστοῦν καὶ τὴν πρόχειρον βοήθειαν δυσχερῆ. Ἡ δυσχέρεια αὕτη ὑφίσταται καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔπαυσαν αἱ βροχαί. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ἐν Πελοποννήσῳ, δὲν πρόκειται δι’ αὐτοῦ νὰ ληφθοῦν πρόχειρα μέτρα, ἀλλὰ πρόκειται νὰ γίνουν ὁριστικὰ ἔργα καὶ ὁριστικὴ βοήθεια νὰ παρασχεθῇ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ τμῆμα ἐκεῖνο εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ πρώτιστα, περὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα νὰ ληφθῇ οὐδ’ ἡ παραμικροτέρα μέριμνα.

§57Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κ. ὑπουργέ, τὴν δήλωσιν, ὅτι μετὰ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος καὶ τὰς σχετικὰς μελέτας, ἐκ τοῦ τυχὸν περισσεύματος, θὰ γίνουν καὶ ἄλλα ἔργα. Αὐτὰ εἶναι ὑψίστης σημασίας ἔργα.

§58Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, μίαν πληροφορίαν ἔχω νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές, ὅτι ἐξ οὐρανοῦ ἐπῆλθε τὸ κακόν· ὄχι. Ὁ Κηφισσὸς ἔφυγεν ἀπὸ τὴν κοίτην του ἐντελῶς, καὶ εἶναι ὁλόκληρος ὁ ποταμὸς ἐπὶ τῆς ὁδοῦ. Ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνοιχθῇ ἐκ νέου ἡ κοίτη τοῦ ποταμοῦ εἰς διάστημα 100 μέτρων, ἢ νὰ ὑψωθῇ ἡ ὁδὸς εἰς διάστημα 100 μέτρων. Δὲν εἶναι αἱ βροχαὶ αἱ ὁποῖαι κατέστρεψαν τὸν δρόμον, κακῶς σᾶς ἐπληροφόρησαν, διότι ἀπὸ τὸν Νοέμβριον ποὺ κατελήφθη ἡ ὁδὸς ἀπὸ τὸν Κηφισσὸν δὲν ἔπεσεν βροχὴ οὐδὲ σταγών.

§59Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ Κηφισσὸς δὲν ἔφυγεν μόνος του ἀπὸ τὴν κοίτην του. Ἔφυγεν διότι αἱ βροχαὶ παρέσυραν πρώτας ὕλας, αἱ ὁποῖαι ἀπέφραξαν τὴν κοίτην τοῦ ποταμοῦ καὶ τὸν ἔκαμαν νὰ στρέψῃ τὴν κοίτην του ἀλλαχοῦ.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἔχω νὰ σᾶς προσθέσω, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἔγιναν τόσον μεγάλαι βροχαί, ὥστε τὰ χωριά, δὲν σᾶς λέγω οὐδεμίαν ὑπερβολήν, συγκοινωνοῦν μὲ βάρκες. Στείλατε τοὐλάχιστον βενζινακάτους, διὰ νὰ γίνεται ταχεῖα ἡ μετακίνησις. Θὰ ἦτο μία λύσις καὶ αὐτό.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδάκης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ὁμοσπονδίας ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Βερροίας.

§62Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ αἴτησις τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Βερροίας εἶναι δικαιοτάτη. Πρὸ ἡμερῶν εἶχε συζητηθῇ, καὶ θὰ σᾶς εἴπω μὲ δύο λέξεις περὶ τίνος πρόκειται. Εἰς τὴν Βέρροιαν, διότι ἐπὶ ἀρκετὰ χρόνια δὲν ἦτο κανεὶς οἰκονομικὸς ἔφορος καὶ ἔμειναν αἱ φορολογίαι 10 ἐτῶν ἀπὸ τοῦ 1919 καὶ ἐντεῦθεν μέχρι σήμερον ἀβεβαίωτοι, τελευταίως, κατόπιν τῶν διαταγῶν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔγινεν ἀθρόα ἡ βεβαίωσις καὶ ἀπὸ ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι μόλις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὑπηρετοῦν ἐκεῖ πέρα καὶ ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ βεβαίωσις φορολογιῶν 8 καὶ 9 ἐτῶν ἀπὸ ὑπαλλήλους τοιούτους. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς: οἱ χωροφύλακες μὲ τὰ ἐντάλματα 10 ὁλοκλήρων ἐτῶν καταδιώκουν τοὺς φορολογουμένους καὶ πλείστους ἐξ αὐτῶν ἐγκλείουσιν εἰς τὰς φυλακάς. Ἡ ὁμοσπονδία τῶν ἐπαγγελματιῶν καί τῶν βιοτεχνῶν Βερροίας κάμνει μίαν παράκλησιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν οἱ πτωχοὶ ἐπαγγελματίαι ν’ ἀπαλλαγοῦν τοὐλάχιστον ἀπὸ 300 δραχμῶν καὶ κάτω ἕκαστος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπέλθῃ κἄποια ἐλάφρυνσις, ἐφ’ ὅσον αἱ ὑπηρεσίαι δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ὁ τέως ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Καφαντάρης συνίστα εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ εἶναι ἐπιεικεῖς, διότι ἀνεγνώριζε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τότε, ὅτι δὲν δύνανται, βεβαίως, ἔπειτα ἀπὸ 10 ἔτη νὰ ζητοῦν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ πληρώσουν φορολογίαν καὶ μάλιστα φορολογίαν τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καθορίσουν οἱ σημερινοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι μόλις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἔχουν ἐγκατασταθῆ.

§63Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ μοῦ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Κρυονερίου Τριχωνίας.

§65Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀπὸ τὸ χωρίον Καινούργιον Τριχωνίας διέρχεται χείμαρρος ἐξαιρετικῶς ὁρμητικός, ὁ ὁποῖος τέμνει καὶ τὴν ὁδὸν Ἀγρινίου Κεφαλοβρύσου, συνδεομένην διὰ γεφύρας. Ἡ γέφυρα ὅμως αὐτὴ εἶναι ἐξαιρετικῶς στενὴ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιλάβῃ κατὰ τὰς πλημμύρας τὸ ὕδωρ τοῦ χειμάρρου. Ἕνεκα τούτου τὸ ὕδωρ ὄχι μόνον καταστρέφει τὰς σιτοπαραγωγὰς τῶν κατοίκων, ἀλλὰ καὶ ἡ ζωὴ τῶν κατοίκων ἀπειλεῖται σοβαρώτατα. Ἡ παράκλησις τῶν κατοίκων εἶναι, ὅπως συστηθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν καὶ ἐπισκευάσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν γέφυραν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβῃ ὅλον τὸ ὕδωρ τοῦ χειμάρρου, διότι ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἔγινεν τόσον στενὴ ἡ γέφυρα καὶ ὑφίστανται οἱ κάτοικοι τὰς συνεπείας.

§66Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Αὐτὸ παρατηρεῖται εἰς πλεῖστα μέρη καὶ τοῦτο, διότι δὲν ἀπορροφῶνται τὰ ὕδατα ἕνεκα τῆς καταστροφῆς τῶν πλείστων δασῶν. Πρέπει συνεπῶς ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἐπισκευασθῶσιν ὅλαι αἱ γέφυραι. Πάντως θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν γέφυραν ταύτην.

§67Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἶναι ἀληθέστατον αὐτὸ καὶ διαπιστῶ καὶ ἐγὼ τὸ γεγονὸς αὐτό, ὅτι ἀληθῶς ἐκ τῆς ἀποψιλώσεως τοῦ μέρους ἔγιναν ὁρμητικώτατοι οἱ χείμαρροι, ἀλλὰ ἡ ἀποψήλωσις ὀφείλεται εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῶν καλλιεργειῶν. Πάντως, περὶ τῆς γεφύρας αὐτῆς σᾶς βεβαιῶ, ὅτι διὰ τὴν ἐπισκευήν της δὲν χρειάζονται πολλὰ πράγματα.

§68Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ συνίστων καὶ ἐγὼ νὰ εἰσαγάγητε ὅσον τὸ δυνατὸν ταχέως τὸ νομοσχέδιον τῆς διευκολύνσεως τῶν κοινοτήτων πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων κοινοτικῶν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Τριποδάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου «Ἅγιος Νίκων».

§70Ε. ΤΡΙΠΟΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας ἀπεφάσισαν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν κατασκευὴν παραρτήματος σανατορίου. Ἐπειδὴ οἱ ἀξιωματικοί, τῶν ὁποίων τὰ στήθη εἶναι πεποικιλμένα διὰ τῶν σφαιρῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔπαθον, πλὴν τῶν τραυμάτων, καὶ ἐκ φυματιώσεως, δὲν δύνανται νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ σανατόριον πρὸς νοσηλείαν, διὰ τοῦτο τολμῶ νὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ σοβαρὰν μέριμναν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καθόσον εἶναι ὀδυνηρὸν καὶ σκληρὸν νὰ βλέπῃ τις ἀξιωματικοὺς τραυματίας νὰ μὴ δύνανται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς ἕνα σανατόριον νὰ νοσηλευθῶσιν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι τὸ Κράτος χορηγεῖ εἰς αὐτοὺς διπλοῦν μισθόν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζει κατὰ πόσον ὁ μισθὸς δύναται νὰ τοὺς ὠφελήσῃ, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει σανατόριον. Τοιοῦτον ὑπῆρχεν εἰς τὸ παρελθὸν ἀλλὰ κακῇ τῇ μοίρᾳ κατηργήθη πρὸ διετίας, ἐνῷ κάθε ἄλλο θὰ ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ παρὰ τὸ σανατόριον τῶν μαχητῶν ἀξιωματικῶν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακάλμπασης, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀντιπροσώπων προσφυγικῶν οἰκογενειῶν.

§72Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μιχαὴλ, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§74Ι. ΜΙΧΑΗΛ. Κύριε πρόεδρε, τὸ παρελθὸν ἔτος ἐγένετο ἀπαλλοτρίωσις τοῦ κτήματος «Ἀρώνα», διὰ τὴν ἀποκατάστασιν προσφύγων γεωργῶν ἀκτημόνων, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἔγινεν οὐδὲ καταμέτρησις οὐδὲ παράδοσις τῆς νομῆς τοῦ ἀγροκτήματος. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ἱκανοποιήσῃ τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ἀπόρων προσφύγων καὶ γηγενῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Δημάδης, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§76Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς ἀντιπροσώπων προσφυγικῶν οἰκογενειῶν ἀφορώσης τὸ ἀγρόκτημα «Ἀρώνα» 17.000 στρεμμάτων, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως λάβῃ, τάχιστα, μέτρα διὰ τὴν ἔκρυθμον κατάστασιν, ἥτις ἐδημιουργήθη εἰς τὰ πλεῖστα τῶν ἀγροκτημάτων τῆς Κατερίνης, διότι ἡ στενότης τῆς γῆς, αἱ ἄτακτοι ἀγοραπωλησίαι καὶ αἱ αὐθαίρετοι μετακινήσεις θὰ ἔχωσιν ὡς ἀποτέλεσμα προστριβὰς καὶ ζήτημα κοινωνικόν, πολὺ προσεχῶς. Καταμετρήσεις δὲν γίνονται, συνεπῶς καὶ διανομαί, ἐξ ἄλλου ἐνῷ δὲν ἔχομεν ἀποκαταστήσει τοὺς ὑπάρχοντας ἀκτήμονας καὶ τοὺς νομίμως ἐγκατεστημένους πρόσφυγας καὶ δὲν γνωρίζομεν ἂν ἔχομεν ἐπάρκειαν, δι’ αὐτοὺς καὶ μόνον, ἐπιτρέπομεν εἰς ἄλλους, ἀγοραπωλησίας δασωδῶν ἐκτάσεων, χωρὶς νὰ ἐπιτρέπωμεν καὶ τὴν ἐκχέρσωσιν, ἀποτέλεσμα δὲ τούτου εἶναι, ὅτι μεταβάλλομεν τοὺς ἀκτήμονας πρόσφυγας, τοὺς ἀγοράζοντας μίαν σπιθαμὴν γῆς, εἰς δασοκτήμονας ἐξ ἀδιαιρέτου. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἔκρυθμον αὐτὴν κατάστασιν διὰ συστάσεως μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἥτις, δι’ ἐπιτοπίου ἐξετάσεως, θὰ ἀποφανθῇ ποῖαι ἐκτάσεις τοῦ ἀγροκτήματος εἶναι ἐπιδεκτικαὶ ἐκχερσώσεως καὶ ποῖαι ὄχι, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ἂν δύνανται νὰ ἀποκατασταθοῦν ἐκεῖ δι’ ἐκχερσώσεως.

§77Ι. ΜΙΧΑΗΛ. Ὅλαι αἱ ἐκτάσεις τὰς ὁποίας ἐχαρακτήρισεν κακῶς τὸ ὑπουργεῖον ὡς δασικὰς ἐκτάσεις εἶναι θαμνώδεις. Σήμερον ἡ ἐγκατάστασις ἔγινεν εἰς αὐτὰς τὰς θαμνώδεις ἐκτάσεις καὶ δὲν δύνανται νὰ χάνωσιν ταύτας οἱ ἀκτήμονες, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἄμεσον ἀνάγκην τῶν γαιῶν αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§78Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Προκειμένου περὶ τοῦ κτήματος «Ἀρώνα», κατόπιν τῶν ἐκθέσεων τῶν δασικῶν ὑπηρεσιῶν, ἐμφαίνεται, ὅτι κατὰ τὰ 8)10 τοῦτο εἶναι δάσος καὶ συνεπῶς ἀναπαλλοτρίωτον. Ἄν ἐν τῷ κτήματι τούτῳ ὑπάρχει καὶ μικρὰ ἔκτασις καλλιεργήσιμος, δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ προβῇ τὸ Κράτος εἰς ἀπαλλοτρίωσιν κτημάτων ξένων ὑπηκόων καὶ νὰ ὑποστῇ τὴν ἐξαιρετικὴν ζημίαν μιᾶς μεγάλης ἀποζημιώσεως, χωρὶς νὰ δώσῃ κἂν γαίας πρὸς καλλιέργειαν, ἀλλὰ δάσος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐκχερσώσεως τῶν ἐπιδεκτικῶν τοιαύτης ἐδαφῶν, συνέστησα ἐπιτροπὴν ἐκ τοῦ διευθυντοῦ τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ἐποικισμοῦ Μακεδονίας, ἵνα ἀπὸ κοινοῦ καθορίσουν τὰ ἐκχερσωτέα ἐδάφη καὶ οὕτω λυθῇ ὁριστικῶς καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπερ τόσον σοβαρῶς ἐνδιαφέρει τὴν περιφέρειαν Κατερίνης.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούρσογλου, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Παγκληρικοῦ προσφυγικοῦ συλλόγου Ἀθηνῶν.

§80Σ. ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ αἰτήσεως τοῦ κλήρου καί, λόγῳ τοῦ γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, θὰ παρεκάλουν νὰ ἐπιστήσῃ καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν προσοχήν του, διότι ἀληθῶς εἶναι γνωσταὶ αἱ ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ κλῆρος κατὰ τὴν ἐποχὴν ποὺ ὁ στρατὸς εὑρίσκετο ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι μεταξὺ τῶν θυμάτων τῆς καταστροφῆς, κατὰ μέγιστον μέρος, εὑρίσκονται ἐπίλεκτα μέλη τοῦ κλήρου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κλῆρος εἶναι, ὅπως οἱ τοποθετηθέντες προσωρινῶς, δυνάμει τοῦ διατάγματος τῆς ἐπαναστάσεως 1923, μονιμοποιηθῶσιν, διότι σήμερον προβάλλονται δυσχέρειαι ὅπως μονιμοποιηθῶσι διὰ νόμου, διότι ζητοῦνται προσόντα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ κέκτηνται οἱ πρόσφυγες ἱερεῖς, καθ’ ὅτι ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ ἐκτὸς τῆς Θεολογικῆς σχολῆς τῆς Χάλκης δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη, ἡ ὁποία νὰ βγάζῃ ἱερεῖς. Ἐπειδὴ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τοῦ προσφυγικοῦ κλήρου δὲν εἶναι καὶ τόσον μέγας καὶ βαίνει πρὸς ἐξάντλησιν σὺν τῷ χρόνῳ, θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν μονιμοποίησιν αὐτῶν συνεννοούμενος, μετὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀρχῆς.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαρσέλος, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§82Δ. ΜΑΡΣΕΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσῃ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσέξωσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Μετὰ τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα τοῦ 1821 ἡ πρώτη Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἱερώτατόν της καθῆκον τοὺς 400 ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι ἦλθον εἰς τὸ ἐλεύθερον Κράτος ἀπὸ τὰ διάφορα μέρη τοῦ ἑλληνισμοῦ, νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ. Ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1922 μετὰ μίαν ἂν ὄχι μεγαλειτέραν καταστροφὴν ἐθεώρησε καθῆκον της, τοὺς ἱερεῖς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας, νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ προσωρινῶς. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον, ὅπως τοὺς ἱερεῖς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τὰ θύματα αὐτά, ἀφοῦ ἐκεῖ κάτω εἰς τὸν τόπον των εἶχον ἀρκετὰ προσόντα νὰ κρατοῦν τὸν λαὸν εἰς τὸ ἐθνικὸν φρόνημα καὶ εἰς τὸ ὕψος τῆς πίστεως, φαντάζομαι ὅτι τὰ προσόντα αὐτὰ εἶναι ἀρκετὰ ἂν ὄχι ὑπέρτερα ἀπὸ πολλοὺς οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν Θεολογικὴν σχολήν, ἀλλὰ μόνον δίπλωμα δὲν ἔχουσι τῆς Θεολογικῆς σχολῆς. Ἔχει καθῆκον, λέγω, ἡ Κυβέρνησις, ὅπως τοὺς μονιμοποιήσῃ.

§83Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὅπου εὑρίσκονται τώρα οὗτοι δὲν τοὺς πειράζει κανείς. Ἀργότερον θὰ σκεφθῶμεν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς 2 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ἀπὸ 28 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. περὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος ἀξιωματικῶν» καὶ 2) «Περὶ ἐγκρίσεως καταβολῆς δρ. 39,750 εἰς στρατολογηθέντας κατὰ τὸ ἀντεπαναστατικὸν κίνημα τοῦ 1923 ἐν τῷ Νομῷ Ἡρακλείου». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§85Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ Σέλιγμαν πρὸς συνομολόγησιν δανείου μέχρι τοῦ ποσοῦ 54.000.000 δολλαρίων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων». Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ προηγουμένης εἰσηγήσεώς μου, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ ἐξουσιοδότησις διὰ τὸ δάνειον Χάμπρο, ἡ Κυβέρνησις φρονοῦσα, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῶν παραγωγικῶν ἔργων τότε μόνον θὰ ἐξασφαλισθῇ ὅταν ἤθελεν ἐξασφαλισθῆ τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν ποσόν, ἐχάραξε πρόγραμμα δανείου 22.000.000 λιρῶν ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου δι’ ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων Ἀξιοῦ–Στρυμῶνος καὶ ὁδοποιΐας καὶ ἐνισχύσεως γεωργικῆς πίστεως διὰ 500.000.000 δρχ. Ἐκ τοῦ δανείου τούτου ἐπραγματοποιήθη ἓν τμῆμα 4 ἑκατομ. λιρῶν ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ἀλλὰ τὸ δάνειον τοῦτο δὲν ἐπαρκεῖ κατὰ τὰς προβλέψεις ἡμῶν νὰ καλύψῃ τὰς ἐντὸς τοῦ ἔτους 1929–1930 ἀνάγκας τῶν ἔργων, διότι τὸ δάνειον τοῦτο ἔδωσε καθαρὸν προϊὸν 3.260.000 λιρῶν, ἐξ ὧν πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσι λίρες 470.000 ἀντιστοιχοῦσαι πρὸς 2.350.000 δολλάρια, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν εἰς τὴν Φαουντέσιον διὰ τὰ μέχρι τοῦδε ἐκτελεσθέντα ἔργα ἐπὶ τοῦ Ἀξιοῦ, 5.500 λίρες ποσὸν δαπανηθὲν ἐκ τῆς προκαταβολῆς τοῦ Μακρῆ. Ἐπίσης πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ ποσὸν 670.000 λιρῶν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως ἐκ διακοσίων πεντήκοντα ἑκατομ. δραχμῶν. Ἑπομένως μᾶς ὑπολείπεται καθαρὸν προϊὸν 211.540 λίρες. Πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Βουλή, ὅτι διὰ τὴν ὁδοποιΐαν, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ σημειώματα τῆς ἀναλαβούσης ἑταιρείας, χρειάζονται 1.300.000 λίραι, διὰ τὰ ἔργα Ἀξιοῦ 1.360.000, διὰ τὰ ἔργα τοῦ Στρυμῶνος 186.000 ἤτοι τὸ ὅλον 2846.000 λίραι, χωρὶς νὰ ὑπολογήσωμεν ἀκόμη καὶ ποσὸν ἑτέρων 670.000 λιρῶν ἀπαιτούμενον διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Ἑπομένως ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ προβλέψῃ καὶ περὶ ἐξευρέσεως ἄλλου ποσοῦ, ἐκτὸς τοῦ συνομολογηθέντος δανείου, χάριν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἔργων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐμφανισθοῦν κατὰ τὸ ἔτος 1929–1930. Ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς προβλέπει περὶ 7.500.000 δολλαρίων καὶ ἔκδοσιν δανείου μέχρι 54.000.000 δολλαρίων. Τὸ πρῶτον τμῆμα τοῦ δανείου τούτου θὰ ἐκδοθῇ μεταξὺ 10 καὶ 16 μηνῶν ἀπὸ τοῦ ἀνοίγματος τῆς προκαταβολῆς. Αἱ ὁμολογίαι τοῦ δανείου τούτου θὰ ἀγορασθοῦν ὑποχρεωτικῶς ἀπὸ τὸν τραπεζητικὸν οἶκον τὸν συμβαλλόμενον εἰς τιμὴν 6 μονάδας κατωτέραν τοῦ μέσου ὅρου τῆς τιμῆς τοῦ δανείου τῆς σταθεροποιήσεως ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ τῆς Νέας Ὑόρκης κατὰ τὸ πρὸ τῆς ἐκδόσεως δεκαπενθήμερον. Ἀλλ’ ὅταν ἡ τιμὴ τῆς ἐκδόσεως εἶναι περισσότερον τῶν 5 μονάδων ἀνωτέρα ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς τῶν ὁμολογιῶν τὸ ἐπὶ πλέον ποσὸν θὰ διανέμηται μεταξὺ τραπεζιτῶν καὶ τοῦ δημοσίου. Ἐπίσης πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε προκύψει τιμὴ ἀγορᾶς ἐκ τοῦ μέσου ὅρου τῶν τιμῶν τοῦ δανείου σταθεροποιήσεως ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ μὴ θεωρουμένη ἱκανοποιητική, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ πωλήσῃ τὰς ὁμολογίας ἤτοι νὰ μὴ συνάψῃ τὸ δάνειον. Ἡ προκαταβολή, δίδεται ἐπὶ τόκῳ κατὰ 1% ἀνώτερον τοῦ προεξοφλητικοῦ τόκου τῆς Νέας Ὑόρκης καὶ ἐπὶ προμηθείᾳ 1%. Τόκος προκαταβολῆς ὑπολογίζεται ἀπὸ τῆς χρονολογίας ἑκάστου τραβήγματος. Κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος δὲν γίνεται ἀνανέωσις τῆς προμηθείας ἀλλὰ μόνον αὔξησις τοῦ τόκου κατὰ ⅛ μηνιαίως, ὥστε τὸ δάνειον νὰ γίνῃ ἐντὸς τῶν πρώτων 4 μηνῶν τοῦ δευτέρου ἔτους. Ὅπως προβλέπεται δὲν θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις νὰ δώσωμεν διὰ προμήθειαν πέραν τοῦ ἡμίσεως τοῖς ἑκατὸν ἀπὸ τὴν ἀνανέωσιν τῆς προκαταβολῆς. Ἐκτὸς τῆς ἐπικυρώσεως τοῦ δανείου τούτου, διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ζητεῖται ἀκόμη μία διόρθωσις τοῦ νόμου 3686 εἰς τὸ ἄρθρον 5. Εἰς τὴν σύμβασιν Χάμπρο ἀνεγράφη, ὅτι αἱ ὁμολογίαι ἐκεῖναι αἱ ἀγορασθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Οἴκου Χάμπρο θὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν σειρὰν ἀσφαλείας μὲ ὁμολογίας παραγωγικοῦ δανείου κεφαλαίου συναλλαγματικοῦ 20 ἑκατομ. λιρῶν. Διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῆς ἐκφράσεως, ἐπειδὴ δὲν πρόκειται πράγματι περὶ πραγματικοῦ κεφαλαίου 20 ἑκατομ. λιρῶν ἀλλὰ περὶ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου εἴκοσι δύο ἑκατομ. λιρῶν, ὅπερ δύναται νὰ ἀποτελέσῃ πραγματικὸν κεφάλαιον ἀνώτερον ἢ κατώτερον τῶν εἴκοσι ἑκατομ. λιρῶν, ἀναλόγως τῆς τιμῆς τῆς ἐκδόσεως, διὰ τὸν λόγον τοῦτον προτείνομεν τὴν τυπικὴν ταύτην διόρθωσιν ποῦ χρειάζεται, διότι, ὅπως ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν σύμβασιν Χάμπρο, ἐλήφθη πρόνοια ὅπως αἱ μέλλουσαι ὁμολογίαι μέχρι τῆς συμπληρώσεως τῶν 22.000.000, αἱ μέλλουσαι αὐταὶ ὁμολογίαι θὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν σειρὰν ἀσφαλείας μὲ τὰς ἐκδοθείσας ὑπὸ Χάμπρο. Ἐπίσης διὰ τὸ 6 ἄρθρον λαμβάνεται πρόνοια ὥστε τὸ εἰς ἀποζημίωσιν τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων ἐκδοθὲν δάνειον νὰ ἔρχεται εἰς σειρὰν ἀσφαλείας μετὰ τοῦ παραγωγικοῦ δανείου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 7 ἐξουσιοδοτεῖται ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις νὰ συνάψῃ σύμβασιν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ τροποποιηθοῦν μεταξὺ αὐτῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου αἱ ὑφιστάμεναι συμβάσεις αἱ καθορίζουσαι σειρὰς ἀσφαλειῶν διαφόρων ἐσωτερικῶν δανείων. Ἐπίσης ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελε ἐξοφλήσει ἡ Κυβέρνησις ἐξ ἄλλων πόρων τὴν προκαταβολήν, δίδεται δικαίωμα εἰς τοὺς τραπεζίτας νὰ ἀγοράσουν ἐπαρκεῖς ὁμολογίας τοῦ 1914 πρὸς ἐξόφλησιν αὐτῶν, εἰς τιμὴν κατὰ 3 μονάδας μικροτέραν τῆς τιμῆς τῶν ὁμολογιῶν τούτων ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐτέθη σχετικὴ διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἐπιτρέπουσα καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νά προβῇ εἰς τὴν πώλησιν τῶν ὁμολογιῶν. Τοιοῦτο εἶναι ἐν συνόψει τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ περιβάλῃ διὰ τῆς ψήφου της. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου, «περὶ ἐκδόσεως δανείου μέχρι 700.000.000 δραχμῶν δι’ ἀποζημίωσιν τῶν ὑποστάτων ζημίαν ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ νόμου 2190)3125 καὶ τῶν τροποποιήσεων αὐτοῦ ἀνεγνωρίσθη δικαίωμα ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς παθόντας τόσον ἐκ μέρους τῶν συμμάχων, ὅσον καὶ ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος, πλὴν τῆς Τουρκίας. Προκειμένου ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δημευθέντων, ἔκρινε ὅτι ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ δὲν ἔπρεπε νὰ παρεκλίνῃ τῆς ἀρχῆς τῆς διανομῆς εἰς αὐτοὺς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη δι’ ἑκατέραν κατηγορίαν τῶν παθόντων, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ συντρέχει ὡς παθὼν καὶ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον. Αἱ προξενηθεῖσαι ὑπὸ τῶν τέως ἐχθρικῶν δυνάμεων ζημίαι ὡς αὗται καθορίσθησαν, διὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν, ἀνέρχονται εἰς στρογγυλὸν ἀριθμὸν δραχμῶν 610.000.000 περίπου. Αἱ ζημίαι δὲ τοῦ δημοσίου ἀνέρχονται εἰς 83.000.000. Ἐπίσης τὸ δημόσιον ἔχει διαφωνήσει (ἀναγινώσκει). «Δι’ ἐπιδόματα κλπ...... Δεύτερον (ἀναγινώσκει). «Διὰ τὰς στρατιωτικὰς καὶ πολιτικὰς συντάξεις ἤτοι ἐν ὅλῳ διὰ ἑξακόσια πέντε ἑκατομμύρια δραχμῶν......» Δηλαδὴ εἰς τὴν δοθεῖσαν ἀποζημίωσιν συντρέχουν οἱ παθόντες περίπου ἐξ ἴσου. Ἀπέναντι τῶν ἀπαιτήσεων τούτων τοῦ δημοσίου καὶ ἰδιωτῶν, εἰσεπράχθησαν παρὰ μὲν τῆς Γερμανίας μέχρι τῆς 7ης Σεπτεμβρίου 1928 δραχμαὶ χρυσαὶ 35.600.000. Παρὰ δὲ τῆς Βουλγαρίας δραχμαὶ χρυσαὶ 4.500.000.000. Θὰ εἰσπραχθοῦν ἀπὸ τῆς 1ης Σεπτεμβρίου 1928 μέχρι Ἀπριλίου 1932 παρὰ τῆς Γερμανίας, Οὐγγαρίας καὶ Βουλγαρίας, ἕτερα 40.000.000. Τὸ ποσὸν τοῦτο κατανέμεται μεταξὺ δημοσίου καὶ τῶν ζημιωθέντων κατὰ τὴν ἀναλογίαν 605.000.000 χρυσῶν δραχμῶν πρὸς 610.000.000. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ποσὸν τὸ ἀναλογοῦν εἰς τοὺς ἰδιώτας δὲν θὰ ἐπήρκει νὰ καλύψῃ οὐδὲ μὲ συντελεστὴν ἕνα τὴν ζημίαν τῶν ἰδιωτῶν, ἐὰν περιοριζώμεθα εἰς τὰ μέχρι τοῦδε εἰσπραχθέντα, ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε καλὸν νὰ ὑπολογίσῃ καὶ νὰ διανέμει προεξοφλητικῶς ἀπὸ τοῦδε τὰ εἰσπραχθησόμενα μέχρι καὶ τοῦ 1932, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἰδιῶται μὲ συντελεστὴν 1 ἐπὶ τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῶν. Ἐννοεῖται, ὅτι ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον μετὰ τὸ 1932 εἰσπραχθοῦν περισσότερα ποσὰ θὰ ὑπαχθοῦν εἰς νέαν κατανομήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρὰ τῶν συμμάχων ἀναγνωρισθείσας ζημίας, ἔχωμεν ζημίας ἰδιωτῶν 49.800.000 δραχμῶν χρυσῶν καὶ τοῦ δημοσίου 377.800.000. Ἀπέναντι αὐτῶν συνεψηφίσαμεν ἐκ μὲν τῆς Ἀγγλίας δραχμὰς 31.623.950, ἀπὸ δὲ τὴν Γαλλίαν 68.404.791, ἤτοι ἐν ὅλῳ 100.028.863. Ταῦτα θεωροῦνται εἰσπραχθέντα παρὰ τοῦ δημοσίου καίτοι πρόκειται κυρίως περὶ συμψηφισμοῦ ὁ ὁποῖος ἂν δὲν ἐγένετο τὸ δημόσιον θὰ ἐπλήρωνεν εἰς μακρὰς προθεσμίας 62 ἐτῶν, οὐχ’ ἧττον χάριν τῶν ζημιωθέντων δεχόμεθα ὅτι ἐλήφθησαν ἀπὸ τοῦδε. Δοθέντος ὅτι οἱ ἰδιῶται δικαιοῦνται νὰ λάβουν ἐκ τῶν ληφθέντων τὰ ἀναλογοῦντα εἰς τὰς ἐκ 50 ἑκατομμυρίων ζημίας αὐτῶν τὸ δὲ δημόσιον ἔχει πολλαπλασίας ζημίας ἐν τῇ ἰδιωτικῇ του περιουσίᾳ ἐφαρμοζομένης καὶ ἐνταῦθα τῆς αὐτῆς κατ’ ἀναλογίαν διανομῆς, ἀναλογεῖ εἰς τοὺς παθόντας ἐξ ἀκεραίων 174 περίπου ἑκατομμυρίων δραχμῶν χαρτίνων, ἤτοι θὰ πληρωθῶσιν μὲ συντελεστὴν 3½. Ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις αὐτὴ διότι πρόκειται περὶ δύο διαφόρων αἰτίων αἱ ἀπαιτήσεις τῶν μὲν πηγάζουν ἐκ ζημιῶν τῶν συμμάχων καὶ αἱ τῶν ἄλλων ἐκ ζημιῶν τῶν ἐχθρῶν. Ἐννοεῖται ὅτι οἱ παθόντες ἐκ τῶν συμμάχων ἐξωφλῶσι, διὰ τῆς ἀποζημιώσεως ταύτης ἐνῷ οἱ παθόντες ἐξ ἐχθρῶν θὰ λάβωσιν ἐκ νέου τὴν ἀναλογίαν αὐτῶν, ὅταν τὸ δημόσιον εἰσπράξῃ ἐκ τῶν τέως ἐχθρικῶν Κρατῶν μετὰ τὸ 1932.

§86Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς ἀποζημιώσεις τῆς Βουλγαρίας, ἂν ἤδη ἐπέλθῃ ἀναβολὴ εἰς τὴν πληρωμήν, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ τὴν ἀναστολήν, ἂν αἱ διαπραγματεύσεις εὑρίσκονται εἰς σημεῖον ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀνακοινώσῃ τι εἰς τὴν Βουλήν.

§87Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὄχι ἀκόμη. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ, ὅτι θὰ ἀσκηθῇ κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἀδικία, ὥστε νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Ἑλλὰς νὰ πληρώσῃ τὰ πολεμικὰ χρέη πρὸς τοὺς Συμμάχους της καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Βουλγαρία ἡ ὁποία δὲν ἐπλήρωσε τὰ πολεμικά της χρέη θὰ ἀπηλλάσσετο καὶ τῆς πληρωμῆς ἐπανορθώσεων. Ἐξήγησα ἄλλωστε τὴν ἄλλη φορά, ὅτι ἡ ἀντίστασις αὐτὴ γίνεται οὐχὶ κατὰ τῆς Βουλγαρίας, δηλαδή, ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, ὅπως οἱ πρώην σύμμαχοί μας χαρίσουν τὸ ἀνῆκον εἰς αὐτοὺς μέρος τῶν ἐπανορθώσεων, ἀλλ’ ἀρνεῖται νὰ συμφωνήσῃ ἡ ἰδία ὅπως παραιτηθῇ τῶν ἐπιδικασθεισῶν εἰς αὐτὴν πενιχρῶν ἀποζημιώσεων, ἐφ’ ὅσον ἡ ἰδία ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ τὰ πολεμικά των χρέη, καὶ ἔχει τὰς ἐκ τῆς πολεμικῆς ἐπιδρομῆς καταστραφείσας ἐπαρχίας της ἀδιορθώτους ἀκόμη.

§88Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἔθιξα τὸ ζήτημα αὐτό, διὰ ν’ ἀκούσωμεν αὐτὰς τὰς δηλώσεις καὶ ἵνα αἱ δηλώσεις αὐταὶ μεταβιβασθῶσι καὶ μακρύτερα ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καθορίζουν αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει. Περὶ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς χειροτέρας θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν σχετικῶς πρὸς τὴν ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ καὶ διότι προχθὲς ἀκόμη ἐψηφήσαμε σύμβασιν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας, ἡ ὁποία ἔβαλεν ἐπίσης τὴν Ἑλλάδα ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας, ὡς πρῶτον ὀφειλέτην, ὡς ἕτοιμον νὰ πληρώσῃ τὴν ὀφειλήν του. Βεβαίως οὔτε ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ὑπάρχει τι μετὰ τῆς Βουλγαρίας καὶ θὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς εὐτυχεῖς ἂν αὕτη ἀπαλλαγῇ τῶν χρεῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ Ἑλλὰς δὲν μπορεῖ νὰ πληρώσῃ αὐτὰ τὰ χρέη της καὶ θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ τὰ μειώσῃ.

§89Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εὐχαριστῶ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ὁ τρόπος καθ’ ὃν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔγιναν γνωσταὶ αἱ ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως οὐδὲ κατὰ κεραίαν εἶναι ὀλιγώτερον ἐμφαντικὸς ἀπὸ τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα θὰ ἴδητε ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀνταπεκρίθη εἰς τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τῆς χώρας ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τινῶν τοῦ ἀπὸ 5 Σεπτεμβρίου 1928 Ν. Δ., περὶ κωδικοποιήσεως τοῦ περὶ κινηματογραφίσεως ἀστικῶν ἀκινήτων διατάξεων κωδικοποιημένων». Ἐὰν ἡ Βουλὴ στέργει νὰ ψηφισθοῦν μερικὰ νομοσχέδια ἄνευ συζητήσεως καὶ νὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἀντιπροέδρου τοῦ σώματος.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας Ψήφισις συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 3385». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21 Ἀπριλίου 1926, περὶ συστάσεως συνδέσμου πεδινῶν κοινοτήτων Ξάνθης». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως, τῶν ἀπὸ 3 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ. περὶ σχεδίων κλπ. καὶ ἀπὸ 8 Αὐγούστου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. κλπ. καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰουλίου 1923 Ν. Δ. περὶ σχεδίων πόλεων κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἄρθρων 7, 8, 9 καὶ 10 τοῦ ἀπὸ 6)13 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ δικηγόρων διατάξεων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5)8 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΒΚΗʹ τοῦ 1892, περὶ δικαστηρίου κακουργειοδικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 7 Ἰουλίου 1926, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΛΓʹ, περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ μεταγενεστέρων νόμων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Ἀπριλίου (28 Μαΐου) 1926 Ν. Δ., περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ., περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως ἀποφάσεων περὶ προσωρινῶν μέτρων καὶ νομῆς ἐν ταῖς Ν. Χώραις κλπ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 4)9 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ τῆς ἐν μέρει καταργήσεως τῆς ἐρημοδικίας καὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 23 Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ τροποποιήσεως αὐτοῦ». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 16 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως συμβάσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τῆς ἀπὸ 13 Σεπτεμβρίου 1923 συμβάσεως διὰ τὴν προμήθειαν τροχαίου ὑλικοῦ καὶ ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων τῶν σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Πελοποννήσου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 23)30 Σεπτεμβρίου 1925, περὶ θέσεως διατάξεών τινων εἰς τοὺς περὶ λιμένων καὶ Πορθμοῦ Εὐρίπου νόμους».

§93ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία κ. Πρόεδρε, ἥτις ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἀπριλίου 1925 ψηφίσματος τῆς Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συντακτικῆς Συνελεύσεως, περὶ ἱδρύσεως Διοικητικῶν Ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων ἐγκαταλειφθεισῶν ἐν Τουρκίᾳ περιουσιῶν ὑπὸ ἀνταλλαξίμων ὁμογενῶν καὶ καταβολῆς ποσοστοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη τοῦτο διὰ τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1925 τοιούτου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀπὸ 3 Ἀπριλίου καὶ 9 Ἰουνίου 1925 ψηφισμάτων τῆς Δʹ τῶν Ἑλλήνων Συνελεύσεως, περὶ ἱδρύσεως Διοικητικῶν Ἐπιτροπῶν πρὸς ἔλεγχον δηλώσεων κλπ., ὡς καὶ τοῦ ἀπὸ 29 Σεπτεμβρίου 1925 Νομοθετικοῦ Διατάγματος». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως γραφικῆς ὕλης, εἰδῶν θερμάνσεως τῶν Γραφείων Ἀνταλλαγῆς κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2)7 Ὀκτωβρίου 1925, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2165, περὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀναφυομένων διαφωνιῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν κλπ. λιμένων Κρήτης κλπ.». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 11)21 Μαΐου 1926, περὶ ἀπομακρύνσεως τῶν κατὰ τὴν ἀκτὴν Ἁγίου Διονυσίου καὶ ἐπέκεινα τοῦ Πειραιῶς ναυπηγείων καὶ ἐκκενώσεως τῶν ἀσκεπῶν τούτων χώρων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 21)23 Ἀπριλίου 1926, περὶ λιμενικῆς φορολογίας Θήρας». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1925 Ν.Δ., περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3101 περὶ ἐκτελέσεως τῆς μελέτης κατασκευῆς ἢ συντηρήσεως τῶν δημοσίων ὁδῶν διὰ συμβάσεων». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ κυρώσεως ἑρμηνευτικῆς συμβάσεως μεταξὺ Δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας Σ.Π.Α.Π., περὶ ἐκχωρήσεως ἀγωγῶν ἐξώσεως». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ., περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ὑδραυλικοῦ ταμείου κτηματικῆς περιφερείας Ἀγυιᾶς». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ., περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὑδρεύσεως καὶ ἐξυγιάνσεως Κριεκουκίου». (ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, νὰ σταματήσωμεν μέχρι ἐδῶ καὶ τὰ ἄλλα τὰ κάμνωμεν αὔριον. Ἄς εἰσέλθωμεν πλέον εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἀφ’ οὗ προηγουμένως γίνῃ ψηφοφορία, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Προεδρείου, διὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἀντιπροέδρου.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει διεξαχθῆ ψηφοφορία, διὰ τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς Ἀντιπροέδρου τοῦ Σώματος, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀποθανόντος Ἀντιπροέδρου Α. Εὐφραιμίδου. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν, ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ι. Νικολίτσας καὶ Κ. Κοντοδίνας. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν ψηφολεκτῶν κ. κ. Ι. Νικολίτσα καὶ Κ. Κοντοδίνα τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τὶς μὴ ψηφίσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾶ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (ἀναγινώσκει). Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 117. Ἐκ τούτων ἔλαβεν ὁ κ. Μ. Ἀργυρόπουλος 108. Εὑρέθησαν λευκὰ 6 ἀνὰ ἕνα ἔλαβεν ὁ κ. Κ. Βενιζέλος καὶ ὁ κ. Π. Καρασεβδᾶς. Ἑπομένως ἐξελέγη Ἀντιπρόεδρος ὁ κ. Μ. Ἀργυρόπουλος ἀντὶ τοῦ ἀειμνήστου Εὐφραιμίδου (χειροκροτήματα). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, «περὶ ψηφίσεως τῶν νόμων τῶν ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος προβλεπομένων κλπ.»

§100Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὸ Σύνταγμα δὲν εἶναι ἁπλοῦς τύπος ἢ διακοσμητικὸν πλαίσιον τοῦ κοινωνικοῦ καὶ κρατικοῦ ὀργανισμοῦ, ἀλλ’ ἀποτελεῖ πράγματι τὸν καθρέπτην τῆς κοινωνικῆς μας καὶ κρατικῆς πραγματικότητος καὶ τὴν ἔκφρασιν ὑφισταμένων καὶ φλεγουσῶν κοινωνικῶν καὶ λαϊκῶν ἀναγκῶν, ἀσφαλῶς οἱ κεφαλαιώδεις θεσμοί, οἱ ὁποῖοι προβλέπονται ὑπ’ αὐτοῦ θὰ πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἐνσαρκωθοῦν εἰς ὡρισμένους εἰδικοὺς νόμους. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ρηταὶ διατάξεις τοῦ νεωτέρου Συντάγματος ὁρίζουν ὅτι ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ πρὸς ψήφισιν τοὺς προβλεπομένους ὑπ’ αὐτοῦ νόμους. Ὅταν δ’ ἐπρόκειτο νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔτος ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Συντάγματος ἐδημοσιεύθη ἀπὸ μέρους τοῦ Ἐθνικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος, ἓν ἀνακοινωθέν, εἰς τὸ ὁποῖον ἐτονίζετο ὅτι θὰ ἦτο ἀπαραίτητον ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ ἐντὸς τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν τάσσει τὸ Σύνταγμα πρὸς ψήφισιν τοὺς νόμους αὐτούς, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ὁλοκληροῦτο τὸ πολίτευμα καὶ θὰ ἠσφαλίζοντο καίρια καὶ οὐσιώδη λαϊκὰ δίκαια καὶ λαϊκαὶ ἐλευθερίαι καὶ ὅτι εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν ἔπραττε τοῦτο, θὰ ἐκηρύσσετο ὡς εὑρισκομένη ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος καὶ θὰ κατηγορεῖτο ὡς ὑπαιτία παραβάσεως αὐτοῦ. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἔκτοτε ἡ νέα Κυβέρνησις κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως συμμορφωθῇ πρὸς τὰς πραγματικὰς ταύτας διατάξεις καὶ εἰσηγήθη ὡρισμένους νόμους, οἱ ὁποῖοι εὐτυχῶς ἐψηφίσθησαν ἤδη καὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ὁ κυριώτερος καὶ θεμελιωδέστερος εἶναι ὁ περὶ συστάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διὰ τοῦ ὁποίου καθιδρύσαμεν πράγματι ἓν ἀληθὲς προπύργιον τῶν λαϊκῶν δικαίων καὶ ἐλευθεριῶν καὶ ἐθέσαμεν τὰ βάθρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εὐελπιστοῦμεν ὅτι θὰ στηριχθῇ ἡ ἀρτιωτέρα καὶ πληρεστέρα λειτουργία τῆς Διοικήσεως παρ’ ἡμῖν. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ ἄλλοι θεσμοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐξ ἴσου σημαντικοί.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μὴ λησμονεῖτε καὶ τὴν Γερουσίαν.

§102Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀποδίδω βεβαίως κ. Πρόεδρε καὶ εἰς αὐτὴν οὐσιώδη σημασίαν.

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι ἐν συγκρίσει μὲ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλ’ ἦτο καὶ αὐτὴ μία ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη.

§104Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἀσφαλῶς, ἐφ’ ὅσον ἡ σύστασίς της ἀποτελεῖ ἐπιταγὴν τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τοῦ Πολιτεύματος. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν, θὰ ὑπεμίμνησκον, ὅτι τὰ προστατεύοντα αὐτὰς νέα ἄρθρα τοῦ Συντάγματος, τροποποιήσαντα ἔν τισι τὰ παλαιά, χρήζουν συμπληρώσεως καὶ κυρώσεως διὰ τῶν προβλεπομένων ὑπ’ αὐτῶν νόμων ἵνα μὴ παραμένουν γράμμα νεκρόν. Καὶ ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 10. Ἐν αὐτῷ ὁρίζεται, ὅτι ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία εἶναι ἀπαραβίαστος, οὐδεὶς καταδιώκεται, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, ἀπελαύνεται, ἐκτοπίζεται ἢ ἄλλως πως περιορίζεται, εἰμὴ ὅταν καὶ ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει. Δυστυχῶς, κατὰ τὴν ἀνώμαλον περίοδον, τὴν ὁποίαν διηνύσαμεν, ὑπὸ τὴν πίεσιν ἐκτάκτων καὶ ἐξαιρετικῶν ἀναγκῶν, ἐξεδόθη νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐγγυήσεως ἐνέργειαν ὑπὸ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν τῶν ἀπελάσεων καὶ τῶν ἐκτοπισμῶν. Εἶναι τὸ Ν. Δ. τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1924 περὶ συστάσεως ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον μετερρυθμίσθη δι’ ἄλλου Ν. Δ. ἐκδοθέντος ἐπὶ τῆς δικτατορίας, κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ παρέχῃ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν εἰς μίαν ἐπιτροπὴν λειτουργοῦσαν ἐν ἑκάστῳ νομῷ ὅπως ἐκτοπίζει πάντα ὕποπτον οἱασδήποτε ἐγκληματικῆς πράξεως. Ἔλαβον ἀφορμὴν ἐν τῇ πράξει ν’ ἀκούσω ἐπὶ δικαστηρίου ἕνα ἐνωμοτάρχην καυχώμενον, ὅτι εἶχε συντάξει κατάλογον ἐκτοπισμοῦ 50 ὅλων πολιτῶν ὑπόπτων διαφόρων ἐγκληματικῶν πράξεων. Ὅταν δὲ ἠρωτήθη οὗτος ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου παρὰ ποίων ἠρύσθη τὰς πληροφορίας πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου αὐτοῦ ἀπήντησε ὅτι τὰς ἠρύσθη παρὰ προσώπων, τὰ ὁποῖα ὀνομάζονται, κατὰ ἕνα νέον ἀστυνομικὸν λεξικόν, πληροφοριοδόται, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν δύναται νὰ κατονομάσῃ. Τὸ πρᾶγμα προὐκάλεσε τόσην κατάπληξιν εἰς τὸ δικαστήριον, ὥστε ἐπετιμήθη ὁ ἀστυνομικὸς αὐτός, διὰ τὸ αὐθαίρετον τῆς ἐνεργείας του, ἀλλ’ ἐκεῖνος ἐπεκαλεῖτο τὸ περίφημον αὐτὸ Ν.Δ. καὶ ἴσως εὐλόγως ἰσχυρίζετο, ὅτι δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ κατονομάσῃ τὰ πρόσωπα. Συντάσσεται δηλαδὴ εἷς κατάλογος ἀτόμων χαρακτηριζομένων ὡς ὑπόπτων ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν λαμβανομένων ἀπὸ οἱονδήποτε, καθ’ ἃς ἀρκεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι συναναστρέφεται τὸν τάδε λαθρέμπορον καὶ τὸν δεῖνα ζωοκλέπτην ἵνα θεωρηθῇ ὕποπτος καὶ ἀποφασισθῇ ἡ ἐκτόπισις παρὰ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς φωτιζομένης ἐκ τοιούτων ἀνευθύνων καὶ αὐθαιρέτων εἰσηγήσεων. Ἐφηρμόσθη κ. βουλευταὶ παρόμοιον μέτρον ὅτε κατελάβομεν τὰς νέας χώρας προκειμένου περὶ τῶν ὑπόπτων ἐθνικῶν στοιχείων, περὶ τῶν Βουλγαριζόντων. Ὑπῆρχεν ὅμως τότε καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἓν εὐεργέτημα, τὸ εὐεργέτημα τῆς προσφυγῆς ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀθωότητός των, καὶ ἀντίκρουσιν τὰς πολλάκις ἀορίστων καὶ ἀναιτιολογήτων ὑποψιῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ν. αὐτοῦ Διατάγματος, ὁ ἐκτοπιζόμενος δὲν ἔχει ἄλλο δικαίωμα παρὰ νὰ κάμῃ μίαν προσφυγὴν ἐνώπιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἀπορρίπτεται κατὰ κανόνα, διότι κρίνεται καὶ αὐτὴ ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα. Ἔχω πληροφορίας προκειμένου περὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, τῶν ληστοπλήκτων, ὅτι ἐφηρμόσθη τὸ Ν. Δ. κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀβασάνιστον καὶ δημιουργήσαντα μίαν ἀφόρητον κατάστασιν διὰ μεγάλην μερίδα τοῦ κόσμου τῶν ἀγροτῶν, τοῦ ἐντελῶς πράγματι ἀνυπόπτου καὶ ἀναξιοπαθοῦντος. Βεβαίως εἶναι ἔκτακτον καὶ ἐξαιρετικὸν τὸ μέτρον αὐτὸ ἐθεσπίσθη δὲ ἵνα ἐφαρμόζηται μεταβατικῶς. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον, λόγῳ τῶν συνθηκῶν τῆς ὑπαίθρου χώρας παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῶν νέων κοινωνικῶν ζυμώσεων εἰς τὰ κέντρα συχνάκις γίνεται πλέον χρῆσις αὐτοῦ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ρυθμισθῇ ἡ ἄσκησις αὐτοῦ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐκ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένη προστασία τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας καὶ ἀσφαλίας τοῦ πολίτου, ἐφ’ ὅσον τὸ Σύνταγμα δὲν εἶναι γράμμα νεκρόν. Εἶναι ἀπαραίτητον ἵνα ὑπάρξῃ ἡ Συνταγματικὴ ἐγγύησις πραγματικὴ νὰ παράσχωμεν, διὰ νόμου εἰς τὸν ἐκτοπιζόμενον δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ἵνα οὕτω κυροῦται ἐπὶ τέλους, διὰ μιᾶς δικαστικῆς ἀποφάσεως ἡ βαρεία ποινή της ἐπὶ μακρὸν στερήσεως τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, διὰ τοῦ ἐκτοπισμοῦ. Τοιαύτη δὲ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς σχετικῆς Συνταγματικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία μάλιστα ἔχει συμπληρωθῆ εἰς τὸ νέον Σύνταγμα. Ἐφ’ ὅσον, διὰ τὴν σύλληψιν καὶ φυλάκισιν ἔχουσι καθιερωθῆ ὡρισμέναι δικαστικαὶ ἐγγυήσεις, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον, προκειμένου ἐπίσης περὶ τῆς προσωπικῆς ἀσφαλείας καὶ ὁ ἐκτοπισμὸς καὶ ἡ ἀπέλασις δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν αὐθαίρετον καὶ ἀνεξέλεγκτον κρίσιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Εἰς ἄλλα Συντάγματα, ὡς ἐπὶ παραδείγματι τῆς Σερβίας, ὁρίζεται ῥητῶς, ὅτι οὐδεὶς ἐκτοπίζεται ἄνευ δικαστικῆς ἀποφάσεως, Ἀλλ’ εἰς τοῦτο ἀπεσκόπει καὶ ὁ ἰδικός μας Συνταγματικὸς Νομοθέτης, ὅταν ὥριζεν ὅτι οὐδεὶς ἐκτοπίζεται ἀπελαύνεται ἢ ἄλλως πως περιορίζεται, εἰμὴ ὁπόταν καὶ ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ συλλήψεως καὶ φυλακίσεως. Ἀφίνω, ὅτι ἀλλαχοῦ ὡς λχ. ἐν Ἰταλίᾳ ὁ ἐκτοπισμὸς κατηργήθη διὰ τοῦ νέου ποινικοῦ κώδικος, διότι ἐθεωρήθη ὅτι ὡς ποινὴ οὐδένα πληροῖ σκοπόν, ἀλλὰ καὶ ὡς προληπτικὸν μέτρον ἀπέβη ἀλυσιτελές. Ἀνεξαρτήτως δὲ τῶν ὑπόπτων ὑποθάλψεως ληστῶν ἢ διαφόρων ἐγκληματικῶν πράξεων, περισσότερον ἐπικίνδυνος εἶναι ἐν τῇ πράξει ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου κατὰ τῶν ὑπόπτων ὡς κομμουνιστῶν, διότι εἶναι γνωστόν, ὁποία καὶ ὁπόση κρατεῖ παρ’ ἡμῖν σύγχυσις περὶ τῶν νέων αὐτῶν ἀντικοινωνικῶν καὶ μεταρρυθμιστικῶν ῥοπῶν. Ποσάκις καὶ δημοτικισταὶ καὶ μαλλιαροὶ δὲν ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς κομμουνισταὶ καὶ ἄθεοι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐθαιρέτων ὑποψιῶν τῶν ἀμαθῶν ὀργάνων τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Εἶναι λοιπὸν ἀπαραίτητος καὶ ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς καταργήσεως τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων περὶ ἐπιτροπῶν ἀσφαλείας, γεννημάτων ἀνωμάλων καὶ δικτατορικῶν περιόδων, καὶ ἡ διὰ νόμου παγίου πλήρης ρύθμισις καὶ ὀργάνωσις τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὸ θεμελιῶδες δίκαιον τῆς προσωπικῆς ἀσφαλείας τοῦ πολίτου.

§105Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μεταξὺ τῶν συμπολιτῶν μου ἐξετοπίσθησαν καὶ γυναῖκες δῆθεν ὡς ὕποπτοι ζωοκλοπῶν, ἐνῷ οὔτε κατεδικάσθησαν, οὔτε κατηγορήθησαν ποτε ἐπὶ ζωοκλοπῇ. Ἐξετοπίσθη δημόσιος ὑπάλληλος, διότι ὑπέθαλπεν φυγόδικον, καὶ ὅταν ἠρωτήθη ὁ ἀστυνομικὸς σταθμάρχης ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν ἀναφοράν, ἀπήντησεν ὅτι πράγματι δὲν τὸν ὑπέθαλπεν, ἀλλὰ ἐὰν συνελλαμβάνετο θὰ τὸν ἔφερναν οἱ συγγενεῖς του, ἀφοῦ κατεδικάσθη ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχεν οὐδεμίαν εὐθύνην!

§106Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νὰ σᾶς δώσω καὶ ἐγὼ μίαν πληροφορίαν. Δυνάμει ἑνὸς πρακτικοῦ τῆς 11ης ἐπιτροπῆς, ἐξετοπίσθησαν δύο οἰκογένειαι δεκαοκταμελεῖς, τῆς μιᾶς οἰκογενείας ἡ μητέρα εἶναι 88 ἐτῶν καὶ εἶναι ἀόμματος Πλὴν τούτου περιλαμβάνονται εἰς τὴν οἰκογένειαν 3 κορίτσια ἡλικίας 12–15 ἐτῶν. Ὄχι δικαία εἶναι ἡ πρότασίς σας, ἀλλὰ εἶναι ὑπερεπιβεβλημένη πρὸς τερματισμὸν μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἀληθῶς μᾶς στιγματίζει.

§107Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τὸ ἄρθρον 11 προβλέπει τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Σύνταγμα ὑπόσχεται, ὅτι θὰ καθορισθοῦν τὰ χρονικὰ ὅρια τῆς διαρκείας τῆς προφυλακίσεως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ προγενέστερον Σύνταγμα, τὸ δημοσιευθὲν ἐπὶ Κυβερνήσεως Κονδύλη καὶ συνταχθὲν παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Δʹ Συντακτικῆς Συνελεύσεως, καθώριζε πράγματι τὸν χρόνον τοῦ ἀνωτέρου ὁρίου τῆς προφυλακίσεως ὑπὸ τὴν πίεσιν μιᾶς ἐπιτακτικῆς πραγματικῆς ἀνάγκης, διότι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐσημειώθη τὸ φαινόμενον ἐξαιρετικῆς καὶ ἀδικαιολογήτου βραδύτητος εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, καὶ εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων ἐνώπιον τῶν κακουργοδικείων. Τὸ φαινόμενον τοῦτο εἶχε ἐμπνεύσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 1ης Νοεμβρίου 1920 σχηματισθεῖσαν, ἕναν νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπαραιτήτως μετὰ τὴν δευτέραν ἀναβολὴν ἐξεδικάζοντο αἱ ὑποθέσεις τῶν κακουργοδικείων ἀπαραιτήτως, καὶ ἐὰν δὲν προσήρχοντο οἱ μάρτυρες, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων. Κατέστη ὅμως ἀδύνατος ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐν τῇ πράξει, καὶ κατηργήθη βραδύτερον κατ’ ἀνάγκην. Ὁπωσδήποτε ἔχει πράγματι παρατηρηθῇ, ὅτι πολλάκις παρετάθησαν προφυλακίσεις ἐπὶ δύο καὶ τρία ἔτη, ἦλθον δὲ κατόπιν οἱ ἔνορκοι καὶ ἐξ ἀντιδράσεως, διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον παράτασιν τῆς προφυλακίσεως, ἀπήλλαξαν πανηγυρικῶς τοὺς κατηγορουμένους. Εἶναι γνωστὴ ἡ ὑπόθεσις τῆς κλοπῆς τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης, διὰ τῆς ὁποίαν ἐπὶ τρία ὁλόκληρα ἔτη ἦτο προφυλακισμένος ὁ ταμίας, ὁ ὁποῖος ἀπηλλάγη πανηγυρικῶς ἀπὸ τὸ κακουργοδικεῖον Χαλκίδος. Ἐσχολιάσθη τότε ἰδιαιτέρως τὸ γεγονὸς εἰς τὸν τύπον, καὶ ἐζητεῖτο νὰ δοθῇ μία ἱκανοποίησις εἰς τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τοσοῦτον ἐδοκιμάσθη, διατελέσας ἐν προφυλακίσει ἐπὶ τρία ὁλόκληρα ἔτη. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐκ μέρους τῶν δικαστικῶν ἀντιτάσσεται, ὅτι εἶναι πολλάκις ὑπαίτιοι οἱ κατηγορούμενοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἀσκήσεως τῶν ἐνδίκων μέσων παρακωλύουν τὴν περάτωσιν τῶν ἀνακρίσεων. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὴν βασιμότητα τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ δικαστικοί μας δὲν προσέχουν τόσον τὴν ποινικήν μας δικαιοσύνην, ὅσον προσέχουν τὴν ἀστικήν, διότι ἔχει δημιουργηθῇ μία περίεργος παράδοσις, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θεωρεῖται καλὸς δικαστικὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ καλῶς τὰ ἀνακριτικὰ καὶ τὰ τοῦ ποινικοῦ δικαστοῦ καθήκοντα, ὅπως εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐκδίδει καλὰς πολιτικὰς ἀποφάσεις. Καὶ εἶναι ἐν τούτοις, ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ περιεχόμενον τοῦ ἔργου τοῦ ποινικοῦ δικαστοῦ εἶναι σχετικῶς σοβαρώτερον, διότι ἀφορᾷ τοῦτο εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ζωήν, ἐκτὸς τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου. Δὲν χρειάζεται δὲ νομίζω νὰ ἀναμένωμεν τὴν μόρφωσιν εἰδικῶν ποινικῶν δικαστῶν, ἵνα κατωρθώσωμεν νὰ ἐμπνεύσωμεν εἰς τὸν δικαστὴν κατὰ τὴν ἄσκησιν τῶν ποινικῶν του καθηκόντων μείζονα ἐκτίμησιν πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτῶν. Ἀλλὰ δυνάμεθα δι’ αὐστηροτέρου ἐλέγχου, διὰ τοιαύτης ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ ὠθήσεως, νὰ τὸν ἐξαναγκάσωμεν νὰ ἐπεξεργάζεται ἐπιμελέστερον καὶ ἐντὸς τῶν προθεσμιῶν τὰς ὁποίας καὶ ἡ παλαιά μας ποινικὴ δικονομία τάσσει, τὰς δικογραφίας τῶν προφυλακισμένων. Εἶναι λοιπὸν ἐνδεδειγμένον, ὅπως λαμβανομένων, ἔστω ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν ἀντιρρήσεων τῶν δικαστικῶν, καθορισθῇ διὰ νόμου ἡ διάρκεια τῆς προφυλακίσεως, ἵνα οὕτω ἐπισπεύδεται ἡ ἐκδίκασις τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων καὶ μὴ δικαιολογεῖται ἡ εὔλογος λαϊκὴ δυσφορία, διὰ τὰς παρατάσεις αὐτῶν.

§108Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ παλαιὸν Σύνταγμα εἶχε ὁρίσει ὅριον καὶ αὐστηρῶς. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ τελευταία Βουλὴ δὲν ἤθελεν νὰ θέση ὅρια.

§109Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἐπίσης ἐπιβεβλημένη εἶναι ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὡς πληροφοροῦμαι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἑτοιμάζει, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀδίκως φυλακιζομένων, συμφώνως πρὸς τὴν ἐν τῷ αὐτῷ ἄρθρῳ ἐπιταγήν. Ἀλλ’ ὁ θεσμὸς αὐτὸς συνδέεται ἀναποσπάστως πρὸς τὴν νομοθεσίαν τῆς ἀναψηλαφήσεως τῶν ποινικῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, διότι, τοὐλάχιστον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀδίκως καταδικασθέντων, δι’ ἣν ἐκτὸς τῶν προφυλακισθέντων, προβλέπει τὸ σχετικὸν ἄρθρον, δυσκόλως θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις διαγνώσεως περὶ τοῦ ὅτι ἡ καταδίκη ὑπῆρξεν ἄδικος. Οὐσιωδέσταται εἶναι ἐπίσης αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 16, αἱ ἀφορῶσαι τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως καὶ τοῦ Τύπου. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπ’ αὐτοῦ. Ὑπάρχει εἷς νόμος ὁ ἀντικείμενος εἰς τὸ ἄρθρον 16, ὁ νόμος ὁ ἀφορῶν τοὺς κινηματογράφους. Τὸ ἄρθρον προβλέπει ὅτι δύνανται νὰ ληφθοῦν μέτρα προληπτικὰ διὰ τοὺς κινηματογράφους πρὸς προστασίαν τῆς νεότητος. Ἔχει ὅμως ἐκδοθῇ Ν. Δ. ἐπὶ δικτατορίας, κατὰ τὸ ὁποῖον προληπτικὰ μέτρα λαμβάνονται γενικῶς διὰ τὸν κινηματογράφον, καὶ δύνανται νὰ ὑποβάλλωνται ὑπὸ τὴν αὐθαίρετον κρίσιν μιᾶς ἐπιτροπῆς ὅλαι αἱ κινηματογραφικαὶ ταινίαι, ἀνεξαιρέτως. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ Σύνταγμα ἔχει καθορίσει τὸν περιορισμὸν αὐτὸν μόνον ὅταν πρόκειται νὰ προστατευθῇ ἡ νεότης, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπάρχῃ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ τὸν ἐπεκτείνῃ καὶ νὰ τὸν εὐρύνῃ τόσον. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι προφανῶς ἀντισυνταγματικός. Πρέπει, ὁπωσδήποτε, νὰ ληφθῇ πρόνοια πρὸς ἄρσιν αὐτοῦ, θεσπιζομένου ἑνὸς νόμου διὰ τὸ θέμα αὐτό, συμφώνου πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ἐπίσης ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἄρθρου προβλέπεται ὁ νόμος πρὸς προστασίαν κατὰ τῆς φιλολογίας, τῆς προσβαλλούσης τὰ Δημόσια ἤθη. Ἐπὶ δικτατορίας εἶχε θεσπισθῇ εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος ἀπηγόρευε τὴν περιγραφὴν καὶ ἔξαρσιν τῶν πράξεων καὶ τοῦ βίου τῶν ληστῶν, ἢ καὶ ἄλλων ἐγκλημάτων. Εἶναι Ν. Δ. τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1925 τὸ ὁποῖον, καίτοι ἰσχύει ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του, ἐν τούτοις εἰς τὴν πρᾶξιν δὲν ἐφαρμόζεται, μολονότι εἶναι ἐκ τῶν ἐγκύρων καὶ μὴ χρῃζόντων κυρώσεως δικτατορικῶν διαταγμάτων, καθόσον ἔχει ἐκδοθῇ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ψηφίσματος τῆς Δʹ Συνελεύσεως τῆς 30 Ἰουνίου 1925. Ὑπεβλήθη δὲ ἤδη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νέον σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον εἶναι πιστὴ ἀντιγραφὴ τοῦ κειμένου τοῦ ἰσχύοντος αὐτοῦ Ν. Δ. Παρὰ τὴν κοινωνικὴν ἀνάγκην ἡ ὁποία τὸ ὑπηγόρευσε, εἶναι περίεργον ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται καί εἶναι οὕτω ἠναγκασμένος ὁ λαὸς νὰ βλέπῃ καθ’ ἡμέραν εἰς τὰς ἐφημερίδας παρὰ τὰς φωτογραφίας τῶν γενικῶς διακρινομένων προσώπων, καὶ φωτογραφίας τῶν λῃστῶν, καὶ νὰ τροφοδοτῆται μὲ τὰς ἀτελειώτους καὶ ποικίλλας περιγραφὰς τῶν ἄθλων τῶν λῃστῶν, ὡς καὶ τὰς ἡρωοποιήσεις αὐτῶν καὶ τῶν παντὸς εἴδους ἐγκληματιῶν. Εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὅπου τὸ κακὸν εἶχεν ἐμφανισθῇ ὑπὸ τὴν αὐτὴν μορφήν, ὁ πολὺς Μουσσολίνι ἔχει ἤδη προβλέψει περὶ αὐτοῦ διὰ νόμου ἀποτελεσματικῶς. Γίνεται δὲ τελευταίως καὶ ἐν Γαλλίᾳ συζήτησις ἐπιστημονικὴ ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐπίδρασιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ εὐρυτάτη δημοσιότης ἡ διδομένη εἰς τὸ ἔγκλημα, εἰς τὴν αὔξησιν αὐτοῦ. Καὶ ἐπροτάθη εἰς τὴν Γαλλίαν, ὅπου βεβαίως δὲν ὑπάρχει ἐξαιρετικὸς ἐνθουσιασμός, διὰ τὸ δικτατορικὸν σύστημα τοῦ Μουσσολίνι, ὅπως ἀντιγραφῇ ὁ νόμος αὐτοῦ, ψηφισθῇ καὶ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκεῖ. Διότι ἔχομεν δώσει, ὅπως λέγουν οἱ Γάλλοι ἐγκληματολόγοι, ὑπερβολικὴν δημοσιότητα εἰς τὸ ἔγκλημα, καὶ αἱ καθημεριναὶ περιγραφαὶ τῶν ἐγκλημάτων διαφθείρουν τὴν ψυχὴν τῆς νεολαίας, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἐξάπτουν τὸ αἴσθημα τοῦ ἐγκλήματος εἰς τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ὁποίων ὑποβόσκει καὶ τὸ καλλιεργοῦν καὶ τὸ ἀναπτύσσουν. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, καὶ ἓν ἄλλο ἄρθρον τὸ 18, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ ἀπόρρητον τῶν ἐπιστολῶν, ὡς ἀπολύτως ἀπαραβίαστον, καθὼς καὶ τῶν τηλεγραφημάτων καὶ τηλεφωνημάτων. Λοιπόν, τὸ ἄρθρον αὐτὸ καταπατεῖ κατὰ τρόπον ἀσύστολον, ὁ νόμος περὶ φυλακῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἔχει καταρτισθῇ ὁ ἰσχύων καὶ ἐφαρμοζόμενος κανονισμὸς τῶν φυλακῶν. Θὰ ἴδητε εἰς αὐτὸν τὰ ἑξῆς παράδοξα, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ὑπάρχῃ ἡ Συνταγματικὴ αὐτὴ ἐγγύησις, διὰ τοὺς ἐν ταῖς φυλακαῖς καταδίκους καὶ ὑποδίκους. Διότι ὁρίζει, λόγου χάριν, ὅτι ὁ ἐκτίων ποινὴν φυλακίσεως, δὲν δύναται νὰ λαμβάνῃ ἢ γράφῃ παρὰ δύο ἐπιστολὰς καθ’ ἑβδομάδα. Ἐὰν λαμβάνῃ ἢ γράφῃ περισσοτέρας κατακρατοῦνται αὐταὶ καὶ καταστρέφωνται παρὰ τοῦ διευθυντοῦ τῶν φυλακῶν.

§110Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ γίνεται κατὰ τὸν κανονισμὸν τῶν φυλακῶν.

§111Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶναι νόμος κείμενος κ. ὑπουργέ, διότι ὁ κανονισμὸς ἔχει συνταχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου. Καὶ κατωτέρω ὁ ἐκτίων ποινὴν εἰρκτῆς δὲν δύναται νὰ λαμβάνῃ ἢ γράφῃ περισσοτέρας τῶν δύο ἐπιστολῶν κατὰ μῆνα. Αἱ πλέον τούτων κατάσχονται καὶ καταστρέφονται. Βεβαίως ὑπάρχει ἡ θεωρία, ἡ ὁποία μάλιστα ἐπ’ ἐσχάτων ἐπεξετάθη ἐπικινδύνως, μὲ τὰς αὐθαιρέτους γνωμοδοτήσεις ξένων ὀργανωτῶν τῆς ἀστυνομίας μας, ἀγνοούντων τὴν νομοθεσίαν μας κατὰ τὰς Συνταγματικὰς παραδόσεις καὶ τὰς μελέτας νομομαθῶν τοῦ ἀναστήματος τοῦ Φλογαΐτου καὶ τοῦ Σαριπόλου καὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἐθεώρησαν ἀπολύτως ἀπαραβίαστον καὶ ὅταν ἀκόμη πρόκειται περὶ ἀνακαλύψεως ἐγκλήματος, τὸ ἀπόρρητον τῶν ἐπιστολῶν. Κατὰ τὰς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ, δυστυχῶς, θεωρίας αὐτάς, διὰ τὴν ἐξιχνίασιν ἢ ἀνακάλυψιν ἐγκλήματος οὐδεὶς ἀναγνωρίζεται περιορισμός. Ἀλλὰ τότε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑφίσταται ἡ διάταξις αὕτη τοῦ Συντάγματος. Καίτοι προκειμένου περὶ τῆς ἀλληλογραφίας τῶν φυλακῶν, ὡς εἶπον δὲν ἀφορᾷ ὁ ἀντισυνταγματικὸς περιορισμὸς αὐτῆς τὴν ἀνακάλυψιν ἐγκλημάτων. Καὶ ἐπιτυγχάνεται, δυνάμει αὐτοῦ, νὰ στερῆται εἰς οἱοσδήποτε κατάδικος ἢ ὑπόδικος δι’ οἱανδήποτε πρᾶξιν, τοῦ στοιχειώδους ἀνθρωπίνου δικαιώματος, νὰ λάβῃ τὴν ἐπιστολὴν τῆς μητρὸς ἢ τῶν ἀδελφῶν του ἢ τῶν οἰκείων του, ἐν γένει, διότι μέχρις ἐκεῖ φθάνει τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ περιφήμου αὐτοῦ νόμου. Εἶναι συνεπῶς, ἀνάγκη νὰ γίνῃ νέος νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ λύσῃ παγίως τὸ ζήτημα, ἂν καὶ κατὰ πόσον δύναται ἡ προσπάθεια πρὸς ἀνίχνευσιν καὶ ἀνακάλυψιν ἑνὸς ἐγκλήματος, κατὰ τὰς νέας ἀστυνομικὰς μεθόδους, νὰ θραύῃ τοὺς Συνταγματικοὺς φραγμοὺς καὶ νὰ παραβιάζῃ, ἐλευθέρως, τὸ ἀπόρρητον τῶν ἐπιστολῶν.

§112Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ τὰ δικαστήρια δὲν σέβονται τὸ ἄρθρον αὐτό, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ἐπιστολῶν δημιουργοῦν κατηγορίας.

§113Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι γίνεται κατάχρησις. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ τῷ ὑπενθυμίσω τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε δημιουργηθῇ κατὰ τὴν δίκην Σκιαδᾶ, ὁπότε προκειμένου περὶ χρήσεως παρ’ αὐτοῦ, ὡς μάρτυρος ἐπιστολῆς ἀφορώσης ἕνα κατηγορούμενον, εὑρέθη ἐφέτης, ὁ ὁποῖος τῷ εἶπεν ὅτι εἶσθε πολιτικὸς καὶ θὰ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὑπάρχει ἓν Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σεβώμεθα ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων.

§114Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι μία ἐξαίρεσις.

§115Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δυστυχῶς δὲν γίνεται συνήθως. Ὑπάρχει ἓν ἄλλο δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει δοθῇ εἰς τοὺς Ἕλληνας πολίτας, κύριοι βουλευταί, τὸ πολύτιμον δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν, ἀγαθῇ τῇ τύχῃ, ἀνέλαβε τὰ ἡνία τοῦ Κράτους καὶ συνεκάλεσε τὸ πρῶτον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐνθυμούμεθα, ὅτι συνέστησεν ἐντόνως πρὸς τοὺς κ. ὑπουργούς, ὅπως ἀνοίξουν τὰ Γραφεῖα τῶν ὑπουργείων εἰς τοὺς πολίτας, ὅπως συστήσουν Γραφεῖα πληροφοριῶν, διὰ νὰ μανθάνουν οἱ πολῖται ποῦ εὑρίσκονται αἱ ὑποθέσεις των, διὰ νὰ λείψουν οἱ μεσάζοντες, διὰ νὰ μάθουν οἱ ὑπάλληλοι ὅτι εἶναι ὑπηρέται τοῦ κοινοῦ καὶ ὅτι ὀφείλουν αὐτοὶ ν’ ἀπαντοῦν, διὰ νὰ μὴν ἀσχολοῦνται καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, οἱ τεταγμένοι ν’ ἀσκοῦν τὸ ἔργον τοῦ νομοθέτου, εἰς τὸ ἄχαρι καὶ ἀνάξιον ἔργον τῶν μεσσαζόντων ὑπὸ τὴν ἰσχυρὰν πίεσιν τῆς ἀνάγκης καὶ τῆς θλιβερᾶς πραγματικότητος. (χειροκροτήματα). Ὑπάρχει ὁ νόμος 149 τοῦ 1913, ὁ συνταχθεὶς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον νῦν Πρόεδρον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ νόμος αὐτὸς ἔμεινε γράμμα νεκρόν, διότι δὲν εἶχε καμμίαν κύρωσιν καὶ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ τὸν μεταρρυθμίσωμεν, διὰ νὰ θέσωμεν μίαν ποινικὴν κύρωσιν. Εἶδον, ὅτι ἀκόμη καὶ χθές, ὁ διευθυντὴς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, ἔκαμεν ὁμοίαν σύστασιν νὰ ἀπαντῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι ἐντὸς τῆς ὡρισμένης προθεσμίας εἰς τοὺς ἀναφερομένους πολίτας. Ἀλλά, μήπως θέλετε νὰ ἀναφέρω ἐγὼ εἰς σᾶς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζετε μυρίας περιπτώσεις ἀδιαφορίας εἰς τὰ αἰτήματα τῶν πολιτῶν, ποσάκις ἀνεκαλύψαμεν εἰς τὰ χρονοντούλαπα τῶν Δημοσίων γραφείων αἰτήσεις ὑποβληθείσας πρὸ ἐτῶν, καὶ μετὰ ἐπανειλημμένας ἐπισκέψεις καὶ διαμαρτυρίας κατορθώσαμεν νὰ τὰς ξεθάψωμε καὶ νὰ τὰς δώσωμεν πολλάκις μὲ «τὰ χέρια μας», διὰ νὰ ἐνεργηθοῦν παρὰ τῶν ὑπηρεσιῶν;

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Αἱ παρατηρήσεις σας, εἶναι ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς. Ἤθελον νὰ κάμω εἰς τὴν Κυβέρνησιν μίαν σύστασιν, τὴν ὁποίαν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἔκαμα, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο ἀποδεκτή. Ἂν θέλομεν πράγματι νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ διατάγματος, πρέπει διὰ τεχνικῶν μέσων πλὴν τῆς ἠθικῆς ἐπιβολῆς νὰ τὸ ἐπιδιώξωμεν. Τὶ ἐννοῶ τεχνικῶν μέσων; Πρέπει αἱ ἀναφοραὶ διὰ τὰς ὁποίας ἐπιθυμοῦν νὰ ἔχουν ἰδίαν ἀπάντησιν ἢ συνεχεῖς ἀπαντήσεις διὰ τὴν πρόοδον τῆς ὑποθέσεως, νὰ ὑποβάλλωνται ἰδιαιτέρως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ πληρώνουν ἕνα μικρὸ τέλος παραπάνω καὶ μαζὶ μὲ τὴν αἴτησιν νὰ ὑπάρχουν μικρὰ δελτία τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ὑπάλληλοι μόλις παραλαμβάνουν τὰς αἰτήσεις, νὰ τὰ ἀποστέλλουν ἄνευ τέλους βέβαια, ἀφοῦ εἶναι Δημόσια ἔγγραφα, καὶ νὰ γράφουν, ὅτι ἐλήφθη ἡ ἀναφορὰ καὶ κατεχωρήθη εἰς τὸ πρωτόκολλον ὑπ’ ἀριθ. τάδε.

§117Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ γίνεται.

§118Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν γίνεται.

§119Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τουλάχιστον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὸ ἰδικόν μου γίνεται αὐτό, καὶ μάλιστα δύναμαι νὰ σᾶς φέρω ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον καὶ τὸ βιβλίον ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει, ὅτι ὑπάρχει πρωτόκολλον εἰσαγωγῆς καὶ ἀπαντήσεων παραπλεύρως. Αὐτὸ δὲ τὸ βιβλίον κατὰ Σάββατον τὸ θεωρῶ ἐγώ.

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχῃ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ ἡμεῖς τὸ ἐφηρμόσαμεν ἐν μέρει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, καὶ ἐλάμβανε τὸν ἀριθμὸν ὁ ἐνδιαφερόμενος καὶ ἐδίδετο καὶ ἀπάντησις.

§121Ι. ΠΕΡΔΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπὸ τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ ἀπάντησιν οὔτε πολίτης, οὔτε βουλευτής.

§122Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νομίζω ὅτι οἱ πολῖται θὰ κατέβαλλον ἕνα τέλος χαρτοσήμου, διότι ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἠμποροῦν νὰ βεβαιώσουν ὅτι λαμβάνουν καθ’ ἡμέραν ἐπιστολὰς ἀπείρους, διὰ νὰ πληροφορήσουν τοὺς ἐνδιαφερομένους ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον ἔλαβεν ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ποῦ παρεπέμφθη. Οἱ βουλευταὶ ἔχουν μεταβληθῆ εἰς πραγματικοὺς ὑπαλλήλους πληροφοριῶν. Ἐὰν λοιπὸν ἐγένετο κατὰ τρόπον ὥστε εἰς τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν ὁποίαν χρειάζεται ἀπάντησις, νὰ εἶναι προσκεκολλημένα τρία δελτία τὰ ὁποῖα νὰ ὑποχρεοῦνται οἱ ὑπάλληλοι ν’ ἀποστέλουν κατὰ τὴν πρόοδον τῆς ὑποθέσεως, νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο πολὺ ἱκανοποιητικὸν καὶ οὐδεὶς τῶν ἐνδιαφερομένων, θὰ ἐδυσανασχέτει νὰ πληρώσῃ πλὴν τοῦ χαρτοσήμου καὶ δύο δραχμὰς ἀκόμη.

§123Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν χρειάζονται δύο δραχμαί.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολὺ καλὰ κάμετέ το δωρεάν. Ἐγὼ λέγω τεχνικῶς πῶς πρέπει νὰ καθιερώσωμεν τὸ πρᾶγμα, καὶ λέγω νὰ ὑπάρχουν δελτία καὶ ὁ κάθε τμηματάρχης μόλις ἴδῃ τὴν ἀναφορὰν νὰ στείλῃ ἓν δελτίον ὅτι χρειάζονται τὰ σχετικὰ αὐτά, καὶ καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐκπληροῦται ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, καὶ οἱ βουλευταὶ θὰ ἀπηλλάσσοντο ἀπὸ ἕνα φόρτον τῆς ἐργασίας των.

§125Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον γίνονται αὐτά. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι ὄχι μόνον δὲν δίδεται ἀπάντησις, ἀλλὰ καὶ τὰ δικαστικὰ ὄργανα δὲν ἀξιοῦν ἀπαντήσεως οὔτε ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον. Τοῦ καταγγέλω ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς Κυπαρισσίας πρὸ τριμήνου διετάχθη νὰ ὑποβάλῃ πιστοποιητικὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ δὲν ἠξίωσε τὸ ὑπουργεῖον ἀπαντήσεως. Τοῦ καταγγέλω ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς Πύργου διετάχθη νὰ ὑποβάλῃ γνωμοδοτήσεις περὶ ἀπονομῆς χάριτος, διὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχει νόμος ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἐντὸς 20 ἡμερῶν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται, καὶ ὄχι μόνον δὲν τὰς ὑπέβαλεν ἀλλ’ οὔτε ἠξίωσεν τὸ ὑπουργεῖον ἀπαντήσεως. Ἠρώτησα διατί, καὶ μοῦ ἀπήντησαν δὲν γνωρίζομεν. Ὡς πρὸς τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγός μου θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ διαφωνήσω, διότι δὲν πρόκειται περὶ δελτίων καὶ ἀποδείξεων. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ὑποχρεωθῇ ὁ πολίτης, ἐπὶ καταβολῇ λύτρων. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ εἰς τοὺς ὁποίους καταγγέλονται τοιαῦται ἐγκληματικαὶ διαγωγαὶ τῶν ὑφισταμένων ἀρχῶν, πρέπει νὰ τιμωρήσουν αὐστηρότατα δύο–τρεῖς, νὰ ἀναγγελθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ εἰς τοὺς ἄλλους καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ. Αὐτὸ ἔκαμε καὶ ὁ ἀείμνηστος Δημητρακόπουλος καὶ ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἔπαυσε τὸ αἶσχος τὸ ὁποῖον παρουσιάζετο.

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Διαμαρτύρομαι διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς προτάσεώς μου ὡς λύτρων. Ἄν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσπράττῃ, ἂς μὴν εἰσπράττῃ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι θὰ προσφέρουν ὀλίγας δραχμὰς διὰ νὰ ἔχουν μίαν ἀπάντησιν.

§127Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπέδωκεν ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα. Ἄλλως, ἐγὼ τὸ ἐτόνισα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Θὰ ὑπενθύμιζον δέ, ἐφ’ ὅσον ἐμνήσθη τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι ἡ πρώτη περίοδος ἡ θεωρηθεῖσα περίοδος ἰδεώδους διοικήσεως τοῦ Κράτους, εἶχεν ἰδιαίτερον χαρακτηριστικὸν διὰ τὸν λαόν, ἐκείνας τὰς ἀπαντήσεις, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε πολλάκις ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς πολίτας. Καὶ ἐνθυμοῦμαι μετὰ συγκινήσεως πολλούς μου συμπολίτας, οἱ ὁποῖοι ἐκρατοῦσαν τὰ γράμματα καὶ τὰς ἀπαντήσεις, καὶ τὰς ἐπεδείκνυον ὡς τὴν εὐγλωττοτέραν ἀπόδειξιν τῆς καλῆς διοικήσεως, τῆς ἰδεώδους διοικήσεως, τὴν ὁποίαν εἴχομεν τότε. Ἀπήντων τότε αἱ ὑπηρεσίαι ὅλαι εἰς τοὺς πολίτας, καὶ εἶχεν αἰσθανθῆ ὁ λαὸς πραγματικῶς, ὅτι ἐξυπηρετοῦντο τὰ ζητήματά του. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ μία ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς, ὅταν πρόκειται αὕτη ν’ ἀσκῇ τὰ καλούμενα ἀνακριτικὰ καθήκοντα, ὅταν ἐκλέγῃ τὰς ἐξεταστικὰς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὰς. Ὁ νόμος τοῦ 1911 τοῦ μακαρίτου Δημητρακοπούλου εἶχεν ὡρισμένας ἀτελείας, δὲν ἐδόθη δὲ καμμία περίπτωσις, ὑποθέτω μόνον εἰς τὸ γλωσσικὸν ζήτημα εἶχε δοθῆ ἀφορμή, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτός. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ συμπληρωθῇ. Δὲν εὔχομαι νὰ παρουσιάζωνται τοιαῦται εὐκαιρίαι ἐφαρμογῆς, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε προκειμένου περὶ τῆς πληρεστέρας ἀσκήσεως τοῦ ἐλέγχου παρὰ τῶν νομοθετικῶν σωμάτων, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχῃ εἷς πλήρης νόμος ὁ ὁποῖος θὰ καθορίζῃ τὰ δικαιώματα τὰ ἀνακριτικὰ τῶν ἐπιτροπῶν αὐτῶν. Τὸ ἄρθρον ὡσαύτως 94 τοῦ Συντάγματος περὶ δικαστικῆς ἐξουσίας, προβλέπει ὅτι διὰ νόμου δύναται νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἀρχὰς ἀσκούσας ἀστυνομικὰ καθήκοντα, ἡ ἐκδίκασις ἀστυνομικῶν παραβάσεων τιμωρουμένων διὰ προστίμου. Ὄχι μόνον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἀποτελεῖ μίαν ἀδικαιολόγητον ταλαιπωρίαν τοῦ λαοῦ, μίαν τυρρανικὴν αὐτόχρημα διαδικασίαν, ἡ μετακίνησις τῶν χωρικῶν ἀπὸ τὰ χωρία των εἰς τὰς ἕδρας τῶν πταισματοδικείων δι’ ἀσημάντους ἀστυνομικὰς παραβάσεις. Βλέπομεν καθημερινῶς τοὺς κατοίκους τῶν συνοικισμῶν πρόσφυγας ἢ ἄλλους τῶν πλέον ἀποκέντρων μερῶν τῆς πόλεως, νὰ ὁδηγῶνται δι’ ἀστυνομικὰς παραβάσεις εἰς Πταισματοδικεῖα νὰ διημερεύουν μίαν ἢ δύο ἡμέρας διὰ νὰ τιμωρηθοῦν μὲ ἓν πρόστιμον 20 δραχμῶν. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἐφηρμόσθη καὶ ἀλλοῦ. Εἶναι καιρός, νομίζω δι’ αὐτό, ἄλλως τε τὸ προέβλεψε καὶ τὸ Σύνταγμα νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν, διότι θὰ ἐξυπηρέτει τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ κατὰ πολύ, χωρὶς νὰ παραβλάπτῃ τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης. Σήμερον μάλιστα, ἐφ’ ὅσον καθιδρύσαμεν καὶ τὴν νέαν ἀστυνομίαν ὑπὸ αἰσίους οἰωνούς, καὶ τόσας ἐστηρίξαμεν ἐπ’ αὐτῆς ἐλπίδας, τοὐλάχιστον, εἰς τὰ κέντρα δυνάμεθα νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν, διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν κόσμον ἀπὸ τὸ μαρτύριον, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται καθημερινῶς μὲ τὰς ἀστυνομικὰς καὶ πταισματικὰς παραβάσεις.

§128Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ κάμω μίαν σύστασιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Εἰς τὴν Κρήτην ὅταν ἤμην ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶχον κάμει νόμον κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ τὴν ἀστυνομικὴν παράβασιν, ὁ εἰρηνοδίκης ἐκδίδει τὴν ἀπόφασίν του, χωρὶς νὰ καλέσῃ καθόλου τὸν καθ’ οὗ ἡ ἔκθεσις τῆς παραβάσεως, ἐπιβάλλει τὸ πρόστιμον τὸ ὁποῖον νομίζει ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῇ, καὶ τὸ κοινοποιεῖ εἰς τὸν καθ’ οὗ ἡ παράβασις. Ὁ καθ’ οὗ ἡ παράβασις συνήθως τὸ ἐπλήρωνεν, ἂν ὅμως δὲν τοῦ ἤρεσκεν ἡ ἀπόφασις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀνακόψῃ τὴν ἀπόφασιν. Εἶχε φυσικὰ νὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας μιᾶς δίκης καὶ φυσικὰ καὶ τὰ ἔξοδα. Τὸ ἀναφέρω εἰς τὸν συνάδελφόν μου ἵνα τὸ ἀνακοινώσῃ εἰς τοὺς νομικούς του συμβούλους, καὶ εἰσαγάγῃ τὸ ἴδιον σύστημα καὶ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐδῶ ἵνα ἀνακουφισθῇ καὶ ὁ κόσμος.

§129Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ ἐξετάσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ρίψω ἐνδοιασμούς τινας ἐὰν τὸ ὄργανον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, οἱ χωροφύλακες, εἶναι εἰς τοιαύτην θέσιν ὥστε ἀπροσκόπτως καὶ ἄνευ διαμαρτυριῶν ἀμερολήπτως νὰ ἐκτελοῦν τὴν μεγάλην καὶ ὑψηλήν...

§130Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποίαν μεγάλην καὶ ὑψηλήν; Τὰ ὄργανα τὰ ἀστυνομικὰ εἶναι ἐντεταλμένα νὰ κάμουν μίαν ἔκθεσιν. Αὐτὴ ἡ ἔκθεσις θὰ στέλλεται εἰς τὸν Πταισματοδίκην, καὶ ὁ Πταισματοδίκης θὰ βγάζῃ μίαν ἀπόφασιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς καὶ θὰ βάζῃ τόσον πρόστιμον. Βεβαίως ἂν δὲν τοῦ ἀρέσῃ αὐτή, καθ’ οὗ ἡ ἀπόφασις θὰ τὴν ἀνακόψῃ. Ἀλλὰ συνηθέστατα οἱ κάμνοντες μίαν παράβασιν ἔρχονται καὶ λέγουν: «τί ἀνάγκην εἴχατε ἐμὲ καὶ τοὺς μάρτυρας καὶ δὲν μοὔβαζες ἕνα πρόστιμον 40–50 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἤμην διατεθειμένος νὰ πληρώσω καὶ ὄχι νὰ τρέχω ἐγὼ καὶ τόσοι ἄλλοι ἄνθρωποι». Δὲν διατρέχομεν δὲ κανένα κίνδυνον ἄλλως τε. Σᾶς ἐπικαλοῦμαι ἓν παράδειγμα τῆς Κρήτης.

§131Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Θέλω νὰ ὑπομνήσω τοῦτο εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Καθ’ ἣν στιγμὴν λαμβάνεται πρόνοια περὶ καθιερώσεως παιδικῶν δικαστηρίων παρ’ ἡμῖν, δύναται νὰ εἰσαγάγῃ τὴν μεταρρύθμισιν ταύτην, ἔχων ὑπ’ ὄψει του καὶ ἔκθεσιν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως κ. Παπαληγούρα, ἀπεσταλμένου παρὰ τοῦ Κράτους καὶ σπουδάσαντος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, περὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς πταισματικῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν ἄρτον τοῦ λαοῦ.

§132Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπετρέψαμεν δι’ εἰδικῆς συνταγματικῆς διατάξεως.

§133Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Αὐτὴν τὴν διάταξιν ἐπικαλοῦμαι, διότι φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ διστάσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν τὰς μεταρρυθμίσεις αὐτάς, ἐφ’ ὅσον εἰσάγομεν καὶ τὰς ἄλλας μεταρρυθμίσεις τῆς καθιδρύσεως τῶν μονομελῶν ποινικῶν δικαστηρίων παρ’ ἡμῖν. Τὰ πλημμελήματα θὰ δύναται νὰ τὰ δικάζῃ εἰς Πρωτοδίκης. Ὁ Πταισματοδίκης θὰ περιορισθῇ εἰς τὰ πταίσματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι σοβαρώτερα ἀπὸ τὰ ἤδη ὑπαγόμενα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ... Ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους θεσμοὺς τοὺς προβλεπομένους ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, τὰς θεμελιωδεστέρας καὶ σπουδαιοτέρας σημασίας, ὡς τὸν περὶ αὐτοδιοικήσεως καί περί ἐκπαιδεύσεως, γνωρίζω ὅτι οἱ κ. κ. ὑπουργοὶ ἔχουν ἑτοιμάσῃ τὰ σχετικὰ νομοσχέδια. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω περισσότερα. Ὑποθέτω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις μου, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπερωτήσεως ἀλλὰ συστάσεων, συστάσεων ἐντόνων καὶ θερμῶν, δὲν ἔχουσι θεωρητικὴν καὶ ἀκαδημαϊκὴν ἔννοιαν, ἀλλ’ ἀποδίδουσι μίαν ζῶσαν ἀλήθειαν καὶ διερμηνεύουσι μίαν πραγματικότητα. Καὶ εἶμαι βέβαιος δι’ αὐτὸ ὅτι ἠξιώθησαν τῆς προσηκούσης Κυβερνητικῆς προσοχῆς, καὶ θὰ προκαλέσουν ἄμεσον καὶ ταχεῖαν τὴν σχετικὴν Κυβερνητικὴν μέριμναν (χειροκροτήματα).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§135Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου ἐκ Πειραιῶς, δι’ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξέθηκεν τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Δημοσίας γνώμης, ἐπὶ τῶν νόμων οἱ ὁποῖοι προβλέπονται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν κατωρθώθη νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς νομοσχέδια, ἵνα ζητηθῇ ἡ κύρωσίς των. Εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀνακοινώσω, ὅτι αὔριον ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς θέλει καταθέσει τρία ἐκ τῶν νομοσχεδίων τούτων. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνηλίκων», τὸ ὁποῖον κανονίζει τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἀδίκως προφυλακισθέντων, καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ τοῦ χρόνου τῆς προφυλακίσεως». Τὸ νομοσχέδιον «περὶ τύπου», ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ βραδύνῃ νὰ προσαχθῇ ἐνώπιον ὑμῶν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ ἐπεξεργασία του ἐτελείωσεν αὐτὴν καὶ τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὥστε ἐλπίζω ὅτι, ὄχι εἰς μακρὸν χρόνον θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ καὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Εἶναι καὶ ἄλλα νομοσχέδια, ἀλλ’ ἡ μόνη ὑπόσχεσις τὴν ὁποίαν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν εἶναι, ὅτι θὰ κάμωμεν ὅτι ἠμποροῦμεν, καὶ παρακαλῶ τὸν συνάδελφόν μου ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ἁρμόδιος, νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ταχυτέραν σύνταξιν τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐκτοπίσεων περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος. Εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας εἶμαι δυστυχῶς ὑποχρεωμένος ν’ ἀναγνωρίσω, ὅτι ἓν ἀπὸ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν ἀσφαλῶς, κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ἁρμοδίων, τὰ κυριώτερα ἀποτελέσματα ἦτο τὸ μέσον τῶν ἐκτοπίσεων. Ἐν τούτοις δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν διατήρησιν αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος, ὅπως ἐφαρμόζεται, εἶναι ἀπολύτως βάρβαρος καὶ ἀνάξιος μιᾶς ἐλευθέρας Πολιτείας. Ἡ κατάστασις μας ἦτο τέτοια ὥστε, ἀφοῦ βρήκαμε ἕνα νόμον, δὲν θὰ ἐτολμοῦσα νὰ μὴ τὸν ἐφαρμόσω, φοβούμενος μήπως δὲν ἐπιτύχω τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπεδίωκα, δηλαδὴ τῆς ἐξοντώσεως τῆς ληστείας. Ἀλλὰ τώρα ποῦ εἰσήλθομεν εἰς νέον κοινωνικὸν πολιτικὸν βίον, θὰ ἦτο ἀπελπιστικόν, ἐὰν ἡ ὀργάνωσις τοῦ Κράτους δὲν εἶχε τὰ μέσα τὰ ἠθικὰ καὶ τὰ ὑλικὰ ὅπως καταστείλῃ ἕνα ἀδίκημα, ἔστω καὶ τὸ χειρότερον χωρὶς νὰ προβαίνῃ εἰς βάρβαρα μέσα. Θὰ ἦτο μία ὁμολογία ὅτι δὲν εἴμεθα λαὸς πολιτισμένος. Ἐλπίζω, ὅτι ἀπὸ σήμερον δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην πλέον τῆς προσφυγῆς εἰς τοιαῦτα μέσα, διὰ νὰ καταστείλωμεν ἀποτελεσματικῶς τὸ ἀδίκημα, καὶ διὰ τοῦτο προσεχῶς θὰ προσαγάγω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχετικὸν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ παύῃ αὐτὸ τὸ σκάνδαλον. Βέβαια δέχομαι, ὅτι, ὁ καταδικασθείς, ἔστω καὶ ἅπαξ μόνον, ἐπὶ ζωοκλοπῇ ἢ ἐπὶ λῃστείᾳ, δύναται βραδύτερον νὰ ὑποβληθῇ εἰς περιορισμούς τινας τῆς ἐλευθερίας του, καθόσον ὑπάρχει ὑπόνοια βάσιμος, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἐκτελῶν αὐτὸ τὸ ἔργον. Καὶ αὐτὸ ἴσως μὲ κἄποιαν βεβιασμένην ἑρμηνείαν τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ τὸ δέχομαι αὐτό· ἀλλ’ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν κατεδικάσθησαν ποτὲ εἰς ἀδίκημα, νὰ τοὺς πέρνωμε καὶ νὰ τοὺς στέλλωμεν εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἐκθέσεως μιᾶς ἀρχῆς, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ὕποπτοι διαπράξεως ἀδικήματος, εἶναι καθαρῶς μυκτηρισμὸς τοῦ Συνταγματικοῦ Πολιτεύματος, μὲ τὸ ὁποῖον ἰσχυριζόμεθα ὅτι ἐπροικίσαμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Εἶναι καὶ μία ἄλλη τάξις ἀνθρώπων, ἡ ὁποία ἐξορίζεται εἰς τὰ διάφορα νησιὰ ἐπὶ μῆνας πολλοὺς καὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὕποπτοι τοῦ κοινωνικοῦ ἀδικήματος—νομίζω ὅτι ἔτσι τὸ ὠνομάσαμεν προχθὲς—τοῦ Μπολσεβικισμοῦ ἢ τοῦ Κομμουνισμοῦ. Καὶ αὐτή, κύριοι, εἶναι κατάστασις πραγμάτων, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ. Ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, σχετικὸν μὲ τὴν καταδίωξιν καὶ τοῦ ἀδικήματος αὐτοῦ. Ὁ συνάδελφός μου ἐλησμόνησεν, ὅταν κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν εἰσῆγεν καὶ ἄλλα νομοσχέδια καὶ εἶπε διὰ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον, ἐνῷ ἀφεώρα καὶ αὐτό, ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις εἰσάγουσα τὸ νομοσχέδιον δὲν νομίζει ὅτι ἔλυσεν ἓν πρόβλημα δυσχερέστατον, διὰ τῆς νομοθετικῆς ρυθμίσεως τὸ εἰσάγει μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ τὴν βοηθήσῃ ὅπως ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε πραγματικῶς νὰ μὴ ἠμπορῇ κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι παραβιάζομεν τὸ ἐλεύθερόν μας πολίτευμα. Κάμνω τὴν δήλωσιν αὐτὴν τὴν ἑσπέραν ταύτην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καίτοι ἐννοεῖ βεβαίως ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα —διότι τὸ ἐδήλωσα ἐγὼ ἤδη καὶ εἰς τὰς προγραμματικάς μου δηλώσεις—κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιζητοῦν τὴν διὰ βιαίων μέτρων ἀνατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ἐνῷ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς πολιτικῆς της θὰ ἐπιμείνῃ, εἶναι σύμφωνος ὅτι χρειάζεται μεγίστη προσοχὴ διὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ σχετικοῦ νομοθετήματος, ὥστε ἐντεῦθεν νὰ μὴ προέλθουν πράγματι ἀδικίαι ἢ κατάστασις τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία νὰ ἐκθέσῃ τὴν Ἑλλάδα ὅτι δὲν εἶναι χώρα πραγματικῶς φιλελευθέρα. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς, ὅτι ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀποτελεῖ μίαν πρόοδον διὰ τὸ καθεστὸς τὸ σημερινόν. Σήμερον οἱ κατηγορούμενοι δι’ αὐτὸ τὸ ἔγκλημα δύνανται νὰ ἀπελαύνωνται ἀπὸ τὸν τόπον τὸν συνήθη τῆς διατριβῆς των καὶ νὰ ἐκτοπίζωνται εἰς τὰς διαφόρους νήσους. Μετὰ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ὡς νόμου, αὐτὸ θὰ παύσῃ. Θὰ ἐφαρμόζεται μόνον ὁ νόμος. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον καὶ δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ πᾶν τὸ ἐπ’ αὐτήν, ὅπως τὰ διάφορα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ὑπὸ τοῦ Συνταγματικοῦ χάρτου καὶ συμπληρώνουν αὐτὸν, ὑποβληθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν ὑπ’ αὐτῆς. Δὲν ὑπόσχομαι βέβαια εἰς ὀλίγας ἡμέρας, διότι δὲν εἶναι τόσον εὐχερὲς τὸ ζήτημα, ἀλλὰ εἰς διάστημα ὀλίγων μηνῶν, μολονότι καὶ οἱ ἴδιοι καὶ ὁ ἀξιότιμος ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ὡμολόγησεν, ἐψηφίσθησαν ἤδη δύο ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων νομοθετημάτων, τὸ περὶ Γερουσίας καὶ τὸ περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Αὔριον θὰ ὑποβληθοῦν ἕτερα 3 καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ ὑποβληθῇ καὶ τὸ περὶ τύπου ἔχει δὲ ὑποβληθῇ ἤδη καὶ τὸ περὶ διώξεως τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ τὸ ταχύτερον, μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι εἶναι ζήτημα διατυπώσεως πολὺ δυσχεροῦς, ἐγὼ δὲ ὁ ἴδιος ἀναγινώσκων καὶ σήμερον τὸ νομοσχέδιον εὑρῆκα διατάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένουν ὅπως ἔχουν, ἀλλὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ταχύτερον νὰ τὸ ψηφίσωμεν καὶ νὰ τὸ καταστήσωμεν νόμον τοῦ Κράτους, ἵνα διὰ τούτου ὁπλίσωμεν τὸ Κράτος κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν σέβονται οὔτε Κράτος, οὔτε Σύνταγμα, οὔτε Δημοκρατίαν, οὔτε λαϊκὴν θέλησιν, οὔτε τίποτε, ἀλλὰ κηρύττουν τὴν ἐπανάστασιν πρὸς ἐπιβολὴν τῶν ἀντιλήψεών των καὶ ἀνατροπὴν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, χωρὶς νὰ παρακωλύσωμεν παντάπασι τὴν ἐλευθέραν συζήτησιν καὶ τὴν ἐπιδίωξιν ἐκ μέρους παντὸς πνεύματος εἴτε νεωτερίζοντος, εἴτε περισσότερον φιλελευθέρου, εἴτε καὶ ἀριστερίζοντος, διὰ τῆς ἐκθέσεως τῶν ἰδεῶν του, τὴν προσπάθειαν νὰ ἑλκύσῃ πρὸς τὰς ἰδέας του πάντα, ἀρκεῖ νὰ μὴ πρόκειται περὶ τῆς ὑποστηρίξεως ἰδεῶν καὶ ἐπιβολῆς αὐτῶν διὰ βιαίας ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Διότι ἓν κοινωνικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον θὰ ἠνείχετο τὴν ὑπὸ τὸ ὄμμα του παρασκευὴν προεργασίας εἰς ἀνατροπήν του καὶ θὰ περιέμενε νὰ τιμωρήσῃ μόνον τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἀποπείρας αὐτῆς, θὰ ἦτο μωρόν, διότι ὅταν θὰ ἐπιτύχῃ ἡ ἀπόπειρα, ὕστερα τὸ κεφάλι τὸ δικό του θὰ τιμωρηθῇ καὶ ὄχι τοῦ ἄλλου. Λοιπόν, ὅταν διεξάγεται ὑπὸ τὰς ὄψεις πάντων καὶ βλέπει τὸ Κράτος συντελούμενον τὸ ἀδίκημα τῆς ἐσχάτης προδοσίας, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸ σταματήσῃ ἐγκαίρως. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι θὰ σταματήσῃ τὴν ἐλευθέραν συζήτησιν περὶ τῆς καλλιτέρας ρυθμίσεως τῶν κοινωνικῶν ζητημάτων, διότι κανεὶς δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος νὰ νομίζῃ ὅτι τὸ κοινωνικόν μας καθεστὼς εἶναι μὴ μοῦ ἅπτου. Δυστυχῶς καὶ τώρα δὲν εὑρέθη καμμία καλλιτέρα ρύθμισίς του. Ἀλλὰ ὅλα τὰ Κράτη προσπαθοῦν κάθε ἡμέραν νὰ δώσουν μορφὴν προσαρμοζομένην μᾶλλον πρὸς τὰς σημερινὰς συνθήκας καὶ πρὸς τὴν ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία καταλαμβάνει ἰδίως τοὺς νέους, τὸν νεώτερον κόσμον, περὶ τοῦ ὅτι τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς δὲν εἶναι πραγματικῶς μὴ μοῦ ἅπτου, δὲν εἶναι ἄριστον, ἔχει ἀνάγκην διηνεκοῦς μεταβολῆς, καὶ ἡ ἀνησυχία αὕτη τῆς νεολαίας, προερχομένη ἀπὸ τὴν τάξιν νέων καὶ νεανίδων οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς τοὺς κομμουνιστὰς ἀλλὰ εἰς τὸ ἀστικὸν καθεστώς, ἡ ἀνησυχία αὕτη, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ τὴν ὁποίαν ἐγὼ παρακολουθῶ μὲ τὴν μεγαλειτέραν προσοχὴν καὶ μὲ μεγάλην συμπάθειαν, πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι δὲν εἶναι τὰ πράγματα ἀπολύτως ἄριστα. Κάποια διηνεκὴς προσπάθεια καὶ διόρθωσις εἶναι ἐπιβεβλημένη. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ παρεμποδίζωμεν καθόλου τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὅν θὰ γίνῃ ἡ βελτίωσις, ἀλλ’ ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀντιταχθῶμεν κατὰ πάσης ἀποπείρας, ὅπως ἡ βελτίωσις αὕτη γίνῃ διὰ μέσων βίας, χωρὶς νὰ πιεσθῇ ἡ Δημοκρατία εἰς τὴν ὁποίαν ζῶμεν. Καὶ ὅταν λέγω Δημοκρατίαν, δὲν ἐννοῶ μόνον τὸ πολίτευμα, τὸ ὑπὸ αἱρετὸν ἄρχοντα, ἀλλὰ περιλαμβάνω καὶ αὐτὴν τὴν βασιλευομένην Δημοκρατίαν. Δὲν θὰ δεχθῶμεν, προσβλέποντες, ἥσυχοι τὴν ἐργασίαν τὴν διεξαγομένην διὰ τῆς βίας ἐκ μέρους μιᾶς θορυβοποιοῦ μειονοψηφίας πρὸς ἀνατροπὴν τοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον ἡ μεγάλη πλειονοψηφία τοῦ λαοῦ δέχεται, τοῦ πολιτεύματος ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ πλειονοψηφία ἔχει ἑκάστοτε τὸ καθῆκον καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ρυθμίζῃ τὰ πράγματα τοῦ τόπου (χειροκροτήματα).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν φάκελλον ἀφορῶντα τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον κατὰ τῶν ὑπαιτίων τῶν διαχειριστικῶν ἀνωμαλιῶν καὶ ζημιῶν τῆς περιουσίας τοῦ Πανεπιστημίου.

§137Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν σχετικὸν φάκελλον τὸν ἀφορῶντα τὰς διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας αἱ ὁποῖαι ἐξηλέγχθησαν ἀπὸ ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον, τὸν φάκελλον τὸν ἀφορῶντα τὸν διοικητικὸν ἔλεγχον τὸν ἀσκηθέντα ἢ μὴ ἀσκηθέντα κατὰ τῶν ὑπαιτίων αὐτῶν τῶν ἀνωμαλιῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάμνει ἐξαιρετικὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἶναι, ὅτι ὁ ὑπάλληλος τοῦ Πανεπιστημίου ὁ καταγγείλας τὰς ἐν λόγῳ διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας καὶ καταχρήσεις ἀπελύθη. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς διαμαρτύρεται πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις ἐξαπολύων καὶ ἀναφορὰς πρὸς τὸ ὑπουργεῖον καὶ τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον καὶ δὲν λαμβάνει καμμίαν ἀπάντησιν παρὰ ὅτι ἐφηρμόσθη ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου.

§138Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) Διὰ ποῖον ζήτημα;

§139Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὁλόκληρον φάκελλον. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον, διότι δὲν δύναμαι νὰ συζητήσω τὴν ἐπερώτησιν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πριμίδης παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς Στρατιωτικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ν’ ἀνακοινώσουν πῶς σκέπτονται νὰ ρυθμίσουν τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ δὴ ἐξ Ἀμερικῆς ἀνυποτάκτων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν παροῦσαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ φραγμὸν διὰ τὴν ἐπίσκεψιν τῆς Ἑλλάδος παρὰ τῶν ἀνωτέρω ἐπὶ ζημίᾳ τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας καὶ τῶν ἐθνικῶν συνεκτικῶν δεσμῶν τῆς φυλῆς.

§141Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πρόκειται περὶ τῶν μέτρων ἅτινα δέον νὰ ληφθῶσιν διὰ τοὺς ἀνυποτάκτους τοὺς εὑρισκομένους ἐν Ἀμερικῇ πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν στρατιωτικῶν των ὑποχρεώσεων. Μετὰ χαρᾶς ἀνέγνωσα, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισε νὰ μειώσῃ τ’ ἀντισηκώματα, ἡ μείωσις τῶν ἀντισηκωμάτων θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐπάνοδον πολλῶν ἐξ Ἀμερικῆς οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζοντο νὰ ἔλθωσιν λόγῳ τῶν ὑπερβολικῶν ἀντισηκωμάτων. Ἔχομεν τὴν ἀντίληψιν, ὅτι οὔτε καὶ ζημία εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον πρόκειται νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς μειώσεως τῶν ἀντισηκωμάτων διότι αὕτη θὰ καλυφθῇ ἐκ τοῦ μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ τῶν ἐξ Ἀμερικῆς προσερχομένων ἀνυποτάκτων. Ἐκτὸς τούτου ἤθελον νὰ συστήσω νὰ γνωστοποιηθῶσι ἐν Ἀμερικῇ αἱ στρατιωτικαί των ὑποχρεώσεις διὰ παντὸς δυνατοῦ τρόπου, δι’ ἀνακοινώσεως τῶν προξενείων διὰ δημοσιεύσεως εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ἕκαστος ἀνυπότακτος ἐν Ἀμερικῇ ἀναλόγως τῆς κλάσεως του ποῖαι εἶναι αἱ ὑποχρεώσεις του ἀκριβῶς, ὥστε νὰ μὴν ἀμφιβάλλωσι διότι εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔρχονται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὰ τὰ δύο σημεῖα ἤθελον νὰ τονίσω καὶ νομίζω ὅτι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τούτου διὰ λόγους ἐθνικῆς σκοπιμότητος καὶ διὰ λόγους οἰκονομικοὺς πρέπει νὰ ἐπέλθῃ τὸ ταχύτερον, ὥστε νὰ μὴ παραμένωσιν μακρὰν τῆς μητρὸς Ἑλλάδος τὰ διεσπαρμένα τέκνα της.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης ἐπερωτᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ἐὰν πρόκειται νὰ δοθῇ μικρὰ προθεσμία ἀκόμη διὰ τὴν ὑποβολὴν αἰτήσεων τῶν ἀναπήρων πολέμου, καθ’ ὅσον πολλοὶ τούτων πλήρεις πληγῶν δὲν λαμβάνουσι σύνταξιν.

§143Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον καὶ πάλιν ἔχει ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν πρὸ τῶν διακοπῶν, πρόκειται περὶ τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων τῶν δικαιούχων πολεμικῆς συντάξεως. Ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἶχε ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ λάβῃ κάποιον μέτρον, παρὰ ὅλους τοὺς ἐνδοιασμοὺς τοὺς ὁποίους εἶχεν καὶ δικαίως ὅτι ἔχουν λάβει μέρος καταχρήσεις ἐκ μέρους τῶν ὑποβαλλόντων αἰτήσεις. Εἶναι πολὺς ἀριθμὸς προσώπων οἱ ὁποῖοι παρέλειψαν νὰ ὑποβάλλουν αἰτήσεις καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ δοθῇ μία παράτασις τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεως, διότι εἶναι ἄδικον νὰ στερηθῶσι ἄνθρωποι τῆς συντάξεως διότι δὲν ὑπέβαλλον ἐγκαίρως τὴν αἴτησίν των, ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ σήμερον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ ἄλλοτε ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ προτείνῃ ἀποσβεστικὴν παραγραφὴν ἀπέναντι τῆς ἐκτελέσεως μιᾶς ἱερᾶς ὑποχρεώσεως πρὸς παροχὴν προστασίας εἰς ὀπωσδήποτε δικαιωμένους, εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐστερήθησαν τῆς ἀκεραιότητος τοῦ σώματός των. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ μὴ παραλείψῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του ἣν ἔδωκεν πρὸς τὴν Βουλήν.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως μεριμνήσῃ ἵνα ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία Διανομῆς μὴ διακόπτῃ τὸ ρεῦμα τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς ἀπὸ τῆς 7ης πρωϊνῆς ὥρας μέχρι τῆς ἑσπέρας ἑκάστης ἡμέρας εἰς τὸ Ν. Φάληρον.

§145Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἀφορᾷ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας δι’ ἕν παράπονον τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ Φαληρεῖς. Καθ’ ὃν χρόνον φιλοξενοῦν τὸ ἠλεκτρικὸν ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἠλεκτρισμοῦ, στεροῦνται ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἡμέρας καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ἐγγράφως καὶ νὰ μοῦ ἀναφέρῃ τὰς ἀπαντήσεις τῆς ἑταιρείας. Ἡ ἑταιρεία ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐπειδὴ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ἡ προκάτοχος ἑταιρεία δὲν παρεῖχεν ἀρκετὸν φῶς διαρκούσης τῆς ἡμέρας καὶ δὲν ὑπάρχει κατανάλωσις διὰ τοῦτο δὲν παρέχει ἠλεκτρικὸν φῶς. Τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ἑταιρείας εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμα διότι ἐφ’ ὅσον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν οἱ Φαληρεῖς φιλοξενοῦν τὸ ἠλεκτρικὸν ἐργοστάσιον καὶ δὲν ἔχουν φῶς ζητοῦν νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον. Τὸ ὅτι δὲ δὲν ὑπάρχει κατανάλωσις πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ἡ ἑταιρεία ἀφοῦ δὲν παρέχει ἠλεκτρικὸν φῶς. Οὔτε εἶναι δυνατὸν λοιπὸν κατὰ τὰς νεφελώδεις ἡμέρας τὰ καταστήματα καὶ αἱ οἰκίαι νὰ μὴ κάμουν χρῆσιν ἠλεκτρικοῦ φωτός. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐνετάλην νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν Φαληρέων καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸ παράπονον αὐτὸ τῶν Φαληρέων.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως μεριμνήσῃ, ἵνα ἡ Πάουερ ἐπιχωματώνῃ στερεῶς τὸ ὑπέδαφος τῶν ὑπ’ αὐτῆς ἐκσκαπτομένων πεζοδρομίων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς διὰ νὰ μὴ ὑφίστανται ταῦτα καθιζήσεις καὶ παρουσιάζουν οἰκτρὰν ἀλλὰ καὶ ἐν ταὐτῷ ἐπικίνδυνον διὰ τοὺς διαβάτας κατάστασιν.

§147Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Ἡ σύστασις αὕτη ἀφορᾷ διὰ τὴν κατάστασιν τῶν πεζοδρομίων. Σπεύδω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διότι εἶχε τὴν καλωσύνην ν’ ἀπαντήσῃ, ὅτι ὑπέδειξεν εἰς τὴν Πάουερ, ὅτι δέον νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ταχείας ἐπισκευῆς τῶν πεζοδρομίων τῶν καταστρεφομένων ἐκ τῶν ἐργασιῶν της. Ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἀνασκάπτει τὰ πεζοδρόμια διὰ νὰ τοποθετήσῃ τὰ καλώδια, εἶτα δὲ δὲν ἐκτελεῖ καλῶς τὴν ἐπισκευήν, δὲν φροντίζει περὶ τῆς καλῆς ἐπιχωματώσεως τῶν λάκκων πρὸ τῆς τοποθετήσεως τῶν πλακῶν καὶ ἐπέρχονται καθιζήσεις. Αὐτὸ εἶναι καὶ ἐπικίνδυνον διὰ τοὺς διαβάτας, ἀλλὰ καὶ ἐπιζήμιον διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται ἐξ ἰδίων νὰ δαπανῶσι πρὸς ἐπιδιόρθωσιν τῶν πεζοδρομίων των. Ἔχω ἤδη τὴν πεποίθησιν, ὅτι μετὰ τὴν ὑπόδειξιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ σπεύσῃ ἡ ἑταιρεία νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει.

§148Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐγένοντο ἤδη τρεῖς ὑποδείξεις εἰς τὴν Πάουερ βλέπω, δὲ ὅτι ἔλαβεν ἤδη μέτρα καὶ διορθώνει τὰ πεζοδρόμια.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Πριμίδης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως μεριμνήσῃ ἵνα ἡ Πάουερ ἀντικαταστήσῃ τὰ ἤδη ἐν κυκλοφορίᾳ αὐτοκίνητα λεωφορεῖα της ἢ ἄλλως διαρρυθμίσῃ ἐσωτερικῶς ταῦτα κατὰ τρόπον ὥστε νὰ εὐρυνθῶσι κατά τε τὸ πλάτος καὶ τὸ μῆκος αἱ σειραὶ τῶν καθισμάτων, περιοριζομένου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν θέσεων, καθόσον ὡς ἔχουσι σήμερον ταλαιπωροῦσι τοὺς ἐπιβαίνοντας αὐτῶν λόγῳ τῆς στενότητος τῶν θέσεών των.

§150Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς στενότητος τῶν λεωφορείων τῆς ἑταιρείας Πάουερ. Τὸ μειονέκτημα αὐτὸ τῶν ἐκτελούντων τὴν συγκοινωνίαν λεωφορείων της εἶναι εἰς πάντας γνωστὸν καὶ ἐπιβάλλεται πρὸς ἄρσιν αὐτοῦ ἀλλοία τις ἐσωτερικὴ διαρρύθμισις τῶν καθισμάτων, εὔρυνσις ἴσως κατὰ πλάτος, ὥστε νὰ δύνανται οἱ ἐπιβάται νὰ κάθηνται ἀνέτως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀνέφερε σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό, ὅτι ὁ τύπος τῶν λεωφορείων τούτων ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου. Μανθάνω, ὅτι τὰ λεωφορεῖα τοῦ τύπου αὐτοῦ ἦσαν προωρισμένα διὰ τὴν Βουλγαρίαν, ἡ ὁποία τὰ ἀπέρριψεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει φρονῶ, ὅτι περὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρέπει νὰ ληφθῇ κἄποια πρόνοια περὶ διευρύνσεως τῶν καθισμάτων, ὄχι περὶ καλλιτέρας ἐλαστικότητος, τὴν βελτίωσιν τῆς ὁποίας ὑπόσχεται ἡ ἑταιρεία. Ἐπίσης προσθέτει ἡ ἑταιρεία ὅτι ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δυσχέρεια τεχνικὴ δέχεται νὰ γίνῃ ἡ διεύρυνσις τῶν καθισμάτων ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι εὔσχημος τρόπος ὑπεκφυγῆς, διότι θὰ πῇ ὅτι ὑπάρχουν τεχνικαὶ δυσχέρειαι καὶ ἑπομένως ἡ διεύρυνσις δὲν γίνεται. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ἐπιμείνῃ ἀνένδοτος εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαρρυθμίσεως τῶν καθισμάτων.

§151Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι ἓν ἐπίμαχον ζήτημα μεταξὺ ἑταιρείας καὶ ὑπουργείου τελευταίως ὑπεχώρησεν καὶ ἐδέχθη ἡ ἑταιρεία ν’ ἀφαιρέσῃ ἓν ἀπὸ τὰ καθίσματα τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ στενά. Πάντως ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν τὰς διαπραγματεύσεις.

§152Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὰ τ’ αὐτοκίνητα καὶ τὰ τρὰμ εἶναι σύμφωνα μὲ τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν σύμβασιν; Ἐγὼ μόλις εἶδον τὸ πρῶτον τρὰμ ἐπῆγα εἰς τὸ ὑπουργεῖον διεμαρτυρήθην καὶ μοῦ εἶπον ὅτι εἶναι σύμφωνα μὲ τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ἐνεκρίθη.

§153Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀσφαλῶς δὲν εἶναι σύμφωνα ἀλλὰ δυστυχῶς ἐνεκρίθη, εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ γίνεται αὐτό.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως διατάξῃ τὴν ἑταιρείαν ΣΠΑΠ καὶ προβῇ εἰς κατασκευὴν τοῦ τεχνικοῦ ἔργου εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν Κοπανακίου, ἀφοῦ ἀνεγνωρίσθη παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου ὅτι ὑπαιτιότητι τῆς ἑταιρείας καταστρέφονται ἐκ πλημμυρῶν οἱ περίοικοι τοῦ σταθμοῦ.

§155Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον ἔστειλε μηχανικόν, ὁ ὁποῖος ἐξηκρίβωσεν, ὅτι αἱ ζημίαι ὀφείλονται εἰς τὴν ὑπαιτιότητα τῆς ἑταιρείας. Κατόπιν τούτου τὸ ὑπουργεῖον ἔστειλε τρία ἔγγραφα, ἀλλὰ ἀκόμη ἡ ἑταιρεία δὲν προέβη εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως ἐξαναγκάσῃ τὴν ἑταιρείαν καὶ κατασκευάσῃ τὸ ἔργον τοῦτο.

§156Α. ΧΡΗΣΤΟΜΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐπειδὴ ἡ σύστασίς σας ἦτο ἐγγεγραμμένη ἀπὸ πολλοῦ εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν εἶχον τὸν χρόνον καὶ ἐκάλεσα τὸν διευθυντὴν ὁ ὁποῖος μοῦ ὑπεσχέθη, ὅτι ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον θὰ προβῇ εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου τούτου ἐννοεῖται ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἀντιρρήσεις.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαθανάσης παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν δυνάμει τίνος νόμου ἔχει πρὸ πενταετίας ἀποσπασθῇ ἐκ τοῦ 2ου ἐνταῦθα Γυμνασίου ἀρρένων ὁ καθηγητὴς Μιχαὴλ Μιχαηλίδης, ὅστις ἀσχολεῖται κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα εἰς σχολικὰς ἐκδόσεις πρὸς κερδοσκοπίαν καὶ διδάσκει εἰς ἰδιωτικὰ σχολεῖα ἐφέτος μάλιστα ἀνέλαβεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν Κολλέγιον ἐνῷ μισθοδοτεῖται, ὡς καθηγητὴς τοῦ Δημοσίου μὲ 5.500 δραχμὰς μηνιαίως.

§158Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὁ καθηγητὴς Μιχαηλίδης διετέλει ἐν ἀποσπάσει ἐπὶ πενταετίαν, μὴ ἐπιτρεπομένην ὑπὸ τοῦ νόμου. Καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα οὐδεμίαν προσέφερεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Δημόσιον ἔλαβεν ὅμως ὅλους τοὺς μισθούς του ἀπὸ 5.500 δραχ. Ἤδη μετὰ τὴν ἐπερώτησίν μου ὑπέβαλλεν τὴν παραίτησίν του, βεβαίως ἐτακτοποιήθη τὸ ζήτημα, ὡς πρὸς τὴν μίαν ἄποψιν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἄποψιν τῆς μισθοδοσίας ἐπὶ πενταετίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν διετέλει ἐκτὸς ὑπηρεσίας ἐν ἀγνοίᾳ ὑμῶν, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον ἀποκαταστάσεως τῆς ζημίας τοῦ Δημοσίου.

§159Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἠξεύρητε ποῦ ἦτο ἀπεσπασμένος;

§160Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἦτο εἰς τὸ Βον Γυμνάσιον Ἀθηνῶν, οὐδέποτε ὅμως ἦτο ἐκεῖ.

§161Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἦτο εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ πάντως παρατύπως, κατὰ τὸ διάστημα δὲ τοῦτο μόλις ἔλαβον γνῶσιν, δὲν ὑπέβαλλεν τὴν παραίτησίν του, ἀλλὰ διεκόπη ἀμέσως ἡ ἀπόσπασίς του καὶ διετάχθη νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν θέσιν του, καὶ τότε ὑπέβαλλεν τὴν παραίτησίν του, ἀλλ’ ἦτο εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν.

§162Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Εἰδικὴν μὴ ἐπιτρεπομένην ὑπὸ τοῦ νόμου.

§163Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ναὶ τὸ εἶπον, εἰς εἰδικὴν ὑπηρεσίαν ἦτο καὶ προσέφερεν ὑπηρεσίαν ἀξίαν λόγου.

§164Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Προσέφερεν ὑπηρεσίαν ἀξίαν λόγου;

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Προσέφερεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Κολλέγιον.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μπακάλμπασης καὶ Ἀνθρακόπουλος ἐπερωτῶσι τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ποῖοι λόγοι ἤγαγον αὐτὸν εἰς τὴν κατάργησιν τῶν συνεργείων ἐρεύνης, ἐξ ἧς καταργήσεως δυσχεραίνεται ἡ ἀνεύρεσις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ ἰδίᾳ τῆς ἀγροτικῆς τοιαύτης καὶ παρέχεται ἀφορμὴ διενέξεων μεταξὺ ἐντοπίων καὶ προσφύγων καὶ γενικῶς πότε σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν σύμβασιν διαχειρίσεως ἀνταλλαξίμων κτημάτων.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τόν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀνθρακόπουλος.

§168Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἂν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἐγκαίρως ἀπήντησεν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, λέγων ὅτι δὲν κατηργήθησαν τὰ συνεργεῖα ἐρεύνης, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ὅτι ἦτο χειμὼν δὲν ἠδύναντο νὰ ἐξακολουθήσουν τὰς ἐργασίας των, ἐν τούτοις ἐπειδὴ ἡ ἐπερώτησίς μας εἶναι γενικωτέρας σημασίας καὶ ἀφορᾷ τὴν περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τῶν προσφύγων θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ἐπ’ ὀλίγων νὰ τὴν ἀπασχολήσω. Εἰς τὸν νομὸν Σερρῶν ἐλειτούργουν τρία συνεργεῖα ἐρευνῶν, αὐτὰ ὡς γνωστὸν ἔχουσι τὸν σκοπόν, ὅπως ἐξακριβώνωσιν καὶ παραδίδωσιν εἰς τὰ κατὰ τόπους εἴτε γραφεῖα ἀνταλλαγῆς ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν τοιαῦτα, εἴτε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀπ’ εὐθείας τὰ κτήματα τὰ ἀνταλλάξιμα. Δυστυχῶς τὰ συνεργεῖα τῶν Σερρῶν, ἀπὸ μηνὸς δὲν ἀνεφάνησαν, μεμονομένα δὲ πρόσωπα ἀσκοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἐκ τῆς διαλύσεως ἢ μᾶλλον ἐκ τῆς ἀναστολῆς τῆς ἐρεύνης οὐσιαστικῶς ἐπέρχεται μία σοβαρὰ ζημία εἰς ὅλην τὴν ὑπόθεσιν τὴν προσφυγικήν. Ἐπέρχεται ζημία διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξακολουθοῦν αἱ διαφοραὶ μεταξὺ ἑνὸς πληθυσμοῦ ὁ ὁποῖος οὐδεμίαν ἄλλην διαφορὰν ἔχει, εἰμὴ τὴν οἰκονομικὴν ταύτην διαφοράν, δηλαδὴ ἡ διαφορὰ ὅτι οἱ μὲν πρόσφυγες κατηγοροῦσιν ἐπίσης λέγοντες ὅτι καταπατοῦσιν κτήματά των, ἐκεῖνοι δὲ κατηγοροῦσιν τοὺς πρόσφυγας, ὅτι ἀδίκως κατηγοροῦνται δι’ ἣν αἰτίαν κατηγοροῦνται ἐκ μέρους τῶν πρώτων. Ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον συνεκροτήθησαν τὰ συνεργεῖα ἐρευνῶν εἶναι ὅπως ἐξακριβώσω ἰδιαίτατα δὲ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ὅπου εἶναι καταπατημένη ἡ περιουσία, ὅπως ἐξακριβώσω ταύτην καὶ παραδίδομεν εἰς μὲν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ κτημάτων ἀστικῶν εἰς δὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ κτημάτων ἀγροτικῶν. Ἔλεγεν ὅτι ὁ σκοπὸς τῶν συνεργείων ἦτο ὅπως προλάβουν μίαν κατάστασιν διαρπαγῆς τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας εἰς τὴν Μακεδονίαν ἐκ μέρους ὡρισμένων προσώπων τὰ ὁποῖα σκοπὸν ἔχουν ὅπως λεηλατήσωσιν αὐτήν. Ὁ σκοπὸς τῶν συνεργείων ἐρευνῶν βεβαίως ὡς γενικώτερον ἔπρεπε νὰ ὀργανωθῇ κατὰ ἕνα τρόπον καλύτερον, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀνατεθῇ εἰς διάφορα ἄτομα τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν μόρφωσιν ἔχουν γενικωτέραν ἰδίᾳ δὲ οὐδεμίαν μόρφωσιν νομικὴν τοὐλάχιστον τῆς Τουρκικῆς νομοθεσίας, πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐὰν ἦσαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μορφωμένα, θὰ ἠδύναντο νὰ κρίνουν ἐὰν τὸ διεκδικούμενον κτῆμα εἶναι ὄντως ἀνταλλάξιμον εἴτε, ἀνήκῃ εἰς τὸν κάτοχον ἰδιώτην. Δυστυχῶς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται σήμερον εἰς τὴν ἔρευναν, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων τῆς περισσότερα δὲν εἶναι τὰ κατάλληλα, εἶναι πρόσωπα ἄλλωστε μὲν ἀπὸ κατωτέρας τάξεις ἄλλωστε δὲ δὲν ἔχουν τελειώσῃ ἀκόμη καὶ αὐτὸ τὸ γυμνάσιον, καὶ τὰ ὁποῖα ἐτοποθετήθησαν ὡς ὑπάλληλοι διὰ νὰ ἐξακριβώσουν ἐὰν τὸ α ἢ β στοιχεῖον τὸ ὁποῖον κατέχει ὁ α εἶναι πραγματικῶς ἔγκυρον καὶ δύναται οὕτω νὰ θεωρηθῇ ἰδιοκτησία ἢ ὄχι. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὑπάρχει κάποια ἔλλειψις εἰς τὸν τρόπον τῆς συστάσεως τῶν συνεργείων καὶ εἶναι ὀρθὸν ὅπως τὰ συνεργεῖα αὐτὰ καταλλήλως καταρτιζόμενα συνδέονται ἀπὸ ἕνα γνωρίζοντα εἰδικῶς τὴν Τουρκικὴν νομοθεσίαν ἀπὸ ἄλλους δὲ δύο ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐπαρχίας νὰ ἐρευνοῦν καὶ παραδίδουν τὰ κτήματα ἄλλοτε μὲν εἰς τὸν ἐποικισμὸν καὶ ἄλλοτε δὲ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Λέγω τοῦτο, κ. ὑπουργέ, διότι μπροστά μου ἔχω μίαν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν, θὰ καταθέσω καὶ διὰ τῆς ὁποίας μοῦ καταγγέλλουν ὄχι ἀπὸ περιφέρειάν μου, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν περιφέρειαν Δράμας. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ὀλίγα τινὰ διὰ νὰ ἀκούσητε. (ἀναγινώσκει).

§169Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ σταλῇ εἰς τὸν εἰσαγγελέα.

§170Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ τὰ καταθέσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν κατηγγέλθη ὁ κ. αὐτός. Καταγγέλλεται συνεχῶς ἀπὸ 2 ἐτῶν καὶ προασπίζεται ἀπὸ τὸν προσωπάρχην τοῦ ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Ἔχω καταρτίση ὁλόκληρον φάκελλον Ἀλεξανδροπούλου. Κατηγγέλθη ἐπανειλημμένως τὸ δὲ ὑπουργεῖον περιορίζεται εἰς τὸ νὰ τὸν κρατῇ εἰς τὴν θέσιν του ἢ νὰ τὸν μεταθέτῃ. Ἐπειδὴ δὲ ἡ περιουσία ἡ ἀνταλλάξιμος δὲν εἶναι περιουσία ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι παρανόμως τὴν ἀπέκτησαν, ἀλλὰ εἶναι ἕνα δικαίωμα ...

§171Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν καταγγελίαν.

§172Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ τὸν κατήγγειλα τηλεγραφικῶς εἰς τὸ ὑπουργεῖον σας κατὰ τὰς 10 Ἰανουαρίου εὑρισκόμενος εἰς τὰς Σέρρας. Ὑπάρχουν καὶ ἐμπιστευτικὰ ἔγγραφα ἐδῶ ἐναντίον του, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ λάβητε γνῶσιν, διὰ νὰ ἐνεργήσητε καταλλήλως. Εἶπον ὅτι ἀφοῦ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ συνεργεῖα ἀνετέθησαν εἰς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον συνείδησιν ὑπαλληλικήν, ἀλλὰ καὶ δὲν ἠδύναντο νομικῶς νὰ κρίνουν ἐὰν τὸ α κτῆμα εἶναι Τουρκικὸν ἢ Χριστιανικόν, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ δημιουργήσουν μίαν κατάστασιν οἵαν ἐδημιούργησεν ὁ διευθυντὴς τῆς ἀνταλλαγῆς Δράμας κ. Ἀλεξανδρόπουλος. Ἐπιμένω εἰς τὸν τρόπον τῆς ὀργανώσεως, κ. ὑπουργέ, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ προλάβωμεν συγκρούσεις γηγενῶν καὶ προσφύγων, συγκρούσεις ἀπευκτέας πάντως καὶ ἐκ μέρους τῶν δύο στοιχείων, ἀλλὰ διὰ νὰ δυνηθοῦν ὄντως τὰ συνεργεῖα αὐτὰ νὰ ἀποδώσουν, ἐπειδὴ εἶναι γνωστὸν ὅτι οὐδεμία ἰδιοκτησία δὲν ἔχει ἐπ’ ὀνόματί της ἢ ἐπ’ αὐτῆς μίαν ταμπέλαν τοποθετημένην, διὰ νὰ γνωρίζομεν ὅτι εἶναι τοῦ Δημήτρη ἢ τοῦ Χασάνη, διὰ νὰ δυνηθῶσιν τὰ συνεργεῖα νὰ ἀποδώσουν πραγματικῶς εἶναι ἀνάγκη, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅπως διατάξητε καὶ αἱ δηλώσεις τῶν Τούρκων νὰ ἀποσταλῶσιν ἐκ Τουρκίας καὶ τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὸ ὑπουργεῖον σας ἀντίγραφον νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰ κατὰ τόπους συνεργεῖα τὰ ὁποῖα εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ καταρτισθοῦν ἀπὸ ἀνθρώπους τουλάχιστον ἀνωτέρας ἠθικῆς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἔχωμεν βεβαίως μίαν βάσιν νὰ κρίνωμεν, ἐὰν τὸ κτῆμα τὸ διεκδικούμενον εἶναι ἀνταλλάξιμον ἢ ὄχι. Ἀλλὰ πρὸς πληρεστέραν ἀκόμη ἐξακρίβωσιν τῆς περιουσίας καὶ πρὸς ταχυτέραν ἐπίλυσιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, διότι πρόκειται ὁλόκληρα ἑκατομμύρια νὰ ἀνακαλυφθῶσιν, εἶναι ἀνάγκη, ὅπως διατάξητε τὰ κατὰ τόπους κτηματολόγια τὰ ἐναπομείναντα καὶ μὴ διαρπαγέντα εἰσέτι, νὰ παραδοθῶσιν ἀπὸ τὰ δικαστήρια εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὑπουργείου σας, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ διευθυντοῦ ἀνταλλαγῆς, τῆς διευθύνσεως κτημάτων. Ἡ ἀντιγραφὴ ὅμως πρωτίστως νὰ κατατεθοῦν εἰς τὰ ἐκεῖ συνεργεῖα, διὰ νὰ δύνανται ταῦτα βοηθούμενα νὰ ἀνακαλύψωσιν καὶ ἄλλας περιουσίας. Ἀλλὰ κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ δυνηθῆτε ὄντως νὰ ἀνακαλύψητε τὴν καταπατουμένην κατὰ διαφόρους τρόπους ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, εἶναι ἀνάγκη ἐπὶ πλέον νὰ ἐξαγοράσωμεν τὸ Τουρκικὸν κτηματολόγιον, τὸ ὁποῖον εἶναι εὐχαιρέστατον νὰ ἐξαγορασθῇ, ἀρκεῖ νὰ δείξωμεν κἄποιαν προθυμίαν. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Τοῦρκοι ἔρχονται καὶ λέγουν ὅτι θέλουν νὰ ἐπιλύσουν τὰς διαφοράς των φιλικῶς, εἶναι στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἀγοράσωμεν ὁλόκληρον τὸ κτηματολόγιόν των, διότι ἄλλοτε οἱ Τοῦρκοι ἀντὶ 10 χιλιάδων λιρῶν χρυσῶν ἐπώλουν τὸ κτηματολόγιόν των. Τὸ κτηματολόγιον θὰ λύσῃ πλεῖστα ὅσα προβλήματα, καὶ τὰς μεγίστας ἴσως κτηματικὰς διαφορὰς αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Τὸ κτηματολόγιον θὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην, ἐὰν τὸ α ἢ β κτῆμα εἶναι τοῦ Δημήτρι ἢ τοῦ Μεμέτη, καὶ θὰ εἶναι ἡ αἰτία μιᾶς μεγίστης ὑπηρεσίας ἑνότητος ψυχικῆς ἑνὸς λαοῦ ὁ ὁποῖος πάντοτε ἦτο ἡνωμένος.

§173Γ. ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖος τὸ κατέχει αὐτὸ τὸ κτηματολόγιον καὶ λέγετε νὰ τὸ ἀγοράσωμεν;

§174Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Τουρκίαν εἶναι ἀνάγκη τονίζω τὸ κτηματολόγιον νὰ ἀγορασθῇ, διότι οὕτω θὰ παύσωμεν νὰ ὑποπτευόμεθα ὅτι αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος ὑποθάλπει τὰς καταπατήσεις.

§175Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἕν τμῆμα τὸ ἠγοράσαμεν.

§176Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴμεθα εὐγνώμονες κ. ὑπουργέ, ἐὰν ὄντως κατορθώσετε καὶ ἀγοράσετε τὸ κτηματολόγιον τῶν Σερρῶν, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς λύσῃ πλεῖστα ὅσα ζητήματα. Καὶ προχωρῶ ἐπὶ τῆς αἰτίας· θὰ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅπως πολλαπλασιάσῃ τὰ συνεργεῖα ἐρευνῶν, διότι τὰ συνεργεῖα δὲν τὰ ἐμποδίζει ὁ χειμὼν καθότι οἱ ὑπάλληλοι δὲν θὰ πᾶνε εἰς τὸ χωράφι διὰ νὰ ἐξετάσουν ἂν εἶναι τὸ κτῆμα χριστιανικὸν ἢ μουσουλμανικόν, ἀλλὰ οἱ ὑπάλληλοι, θὰ εἶναι ἐντὸς τῶν χωρίων, καὶ ἀπὸ διαφόρους πληροφορίας καὶ στοιχεῖα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακαλύψωσι τὴν περιουσίαν. Ἑπομένως ἡ ἐπιμονὴ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι τὰ συνεργεῖα ἐμποδίζονται λόγῳ τοῦ χειμῶνος νὰ ἀνακαλύψωσι τὰ κτήματα, δὲν εἶναι πολὺ σοβαρά. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὅπως πολλαπλασιάσῃ τὰ συνεργεῖα πρὸς ἁπάσας τὰς κατευθύνσεις, καὶ πρὸς τὰς νήσους, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει ἀνταλλάξιμος περιουσία καταπατουμένη, ἀξίας, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ἔχω, ἀνωτέρας τῶν 250 ἑκατομμυρίων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, διὰ νὰ θεωρηθῇ ἱκανοποιημένη καὶ ἡ δυσφορία τοῦ γεωργικοῦ κόσμου, ὅτι ἀλλαχοῦ γίνονται ἔρευναι αὐστηρότεραι καὶ ἀλλαχοῦ δὲν γίνονται ὅπως πρέπει νὰ γίνωσι, λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, διὰ νὰ πεισθῶ καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι δικαία, καὶ δικαίως θὰ διαχειρισθῇ τὰ ζητήματα, καὶ ὡς δικαία Κυβέρνησις, θὰ θελήσῃ, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ κατέχων κτῆμα τι καὶ συγγενὴς καὶ φίλος προσκείμενος πρὸς αὐτήν, νὰ τοῦ πάρῃ τὸ κτῆμα τὸ ὁποῖον παρανόμως κατέχει. Ἰδοὺ τί ζητοῦμεν: Ζητοῦν οἱ πρόσφυγες δικαιοσύνην καὶ ἀπόδοσιν τῆς περιουσίας ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ ἀποδοθῇ, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ εἴπωσιν μίαν ἡμέραν ὅτι δὲν ἐφόρτωσαν τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν μὲ τὰς ἀποζημιώσεις των. Ἀλλὰ ἡ Μουσουλμανικὴ περιουσία ἀνωτέρω, διπλασία ἀπὸ τὴν ἐγγραφεῖσαν εἰς τὰ κτηματολόγια, ὄχι μόνον θὰ ἀποδώσῃ τὴν ἀξίαν τῶν ἐκδοθεισῶν ὁμολογιῶν, ἀλλὰ θὰ δυνηθῇ ἴσως μερικῶς νὰ ἐπουλώσῃ καὶ ἄλλας πληγὰς τῶν προσφύγων, ἐὰν ὡς πιστεύομεν πρὸς ὅλας αὐτῆς τὰς σχέσεις γίνῃ διαχείρισις ἄμεμπτος.

§177Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οἱ πρόσφυγες εἶναι τόσον περισσότερον δικαιολογημένοι εἰς τὰς ἀξιώσεις των, ὅσον καὶ ἡ ἀξίωσις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον τοὺς τιμᾷ ἰδιαζόντως, ὅπως οἱ ἀκτήμονες ντόπιοι ἐγκαθίστανται ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς καὶ οἱ ἀγρόται πρόσφυγες εἰς τὰ κτήματα τὰ ἀνταλλάξιμα. Ἐφ’ ὅσον καὶ τὰς αὐτὰς ἀξιώσεις προβάλλουσιν οἱ πρόσφυγες ἀγρόται, ὅπως γίνῃ πλήρης ἐκκαθάρισις, εἶναι πλέον δεδικαιολογημένοι, καὶ δι’ ἄλλας ἀξιώσεις, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἀξίωσις δίδει μεγαλείτερον κῦρος εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ ἀπαίτησιν τῶν προσφύγων ὅπως ἐκκαθαρισθῇ αὐστηρῶς ἡ περιουσία τῶν ἀνταλλαξίμων.

§178Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι τῷ ὄντι ἄξιαι ἐπαίνου αἱ παρατηρήσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν προσφυγικῶν περιουσιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ καταπατῶνται ἀπὸ τὸν Α ἢ τὸν Β. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐτὴ ἡ προσφυγικὴ περιουσία κατασπαταλᾶται κατὰ τὸν πλέον ἀνήθικον τρόπον, ὅταν εἰς τὰ τμήματα τῆς προσφυγικῆς Τραπέζης, ὑπάρχει πληθώρα ἀργομίσθων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀπομυζῶσι τὸν προϋπολογισμόν;

§179Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἐντὸς τῆς ἐπερωτήσεως, διότι ἔχει καὶ βʹ τμῆμα ἡ ἐπερώτησις καὶ λέγω τὸ ἑξῆς: Ὄτι ὁ σκοπὸς τῶν συνεργείων ἐρευνῶν εἶναι γενικώτερος, διότι ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν ὠργανωμένα πραγματικῶς συνεργεῖα ἐρευνῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ προσχωρήσωμεν εἰς τὰς ὁριστικὰς διανομάς, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι λόγῳ τῶν διαφόρων διεκδικήσεων θὰ παίξῃ ρόλον καὶ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τὰ συνεργεῖα θὰ παίξωσιν σπουδαιότατον ρόλον κατὰ τὴν ὁριστικὴν διανομήν, διότι θὰ πρέπει νὰ προηγοῦνται, διὰ νὰ δύνανται νὰ καθορίζωσι τὰς καταπατημένας ἐκτάσεις, ἀλλὰ ν’ ἀποτελῶνται τὰ συνεργεῖα καὶ ἀπὸ γνώστας τῆς Τουρκικῆς νομοθεσίας. Κύριε ὑπουργέ, προκειμένου νὰ ἀνακαλύψωμεν περιουσίαν 500 ἑκατομμυρίων, ὡς πιστεύω ἐγώ, καταπατουμένην, δὲν πρέπει νὰ λυπούμεθα 5–10 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι κανεὶς συνειδητὸς πρόσφυξ ἢ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξοδεύσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο, διότι τὸ χρῆμα θὰ τὸ δώσωμεν ἡμεῖς ἀπὸ τὴν περιουσίαν μας προκειμένου νὰ πολλαπλασιάσωμεν τὴν περιουσίαν.

§180Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Γιὰ νὰ πᾶνε οἱ νομομαθεῖς εἰς τὰ συνεργεῖα, πρέπει νὰ πληρωθῶσιν ἁδρά. Οἱ γνῶσται τῆς Τουρκικῆς νομοθεσίας εἶναι ἐλάχιστοι. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς διακοπῆς τῶν συνεργείων τὸν χειμῶνα, ἡ ὑπηρεσία φρονεῖ ὅτι κατὰ τὸν χειμῶνα δὲν εἶναι εὔκολος ἡ κίνησις αὐτῶν καὶ καταντᾷ νὰ πληρώνωνται οἱ ὑπάλληλοι χωρὶς νὰ ἀποδίδωσιν τίποτε. Δι’ αὐτὸ εἴπομεν ὅτι μέχρι τῶν μέσων Φεβρουαρίου νὰ μὴ ἀπασχολοῦμεν καὶ μισθοδοτοῦμεν ὑπαλλήλους ἐπὶ ματαίῳ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ, πολὺ προθύμως θ’ ἀκούσω τὰς ὑποδείξεις τοῦ κ. συναδέλφου σχετικῶς πρὸς τὰ πρόσωπα τὰ γνωρίζοντα καὶ τοὺς τίτλους καὶ Τουρκικὴν γλῶσσαν, καὶ νὰ γνωρίζουν τέλος πάντων, ὅτι πρόκειται νὰ εὑρεθοῦν ἀντίγραφα τοῦ Τουρκικοῦ κτηματολογίου.

§181Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ πρόθεσις ὅλων ἡμῶν εἶναι νὰ ἐπισπεύσωμεν καὶ νὰ τερματίσωμεν τὴν ἔρευναν τῆς περιουσίας καὶ τὴν παράδοσιν αὐτῆς.

§182Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Εἶμαι σύμφωνος.

§183Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας καὶ ἴσως ἔχετε πληροφορίας, σᾶς καθιστῶ γνωστόν, ὅτι τὸν χειμῶνα ἔκαμα τὴν περιοδείαν μου, διότι ὁ καιρὸς τότε εἶναι καλλίτερος καὶ ἐπειδὴ τὸν χειμῶνα ἠργαζόμην ἐξηκρίβωσα καὶ ἀπέδωσα πολλῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν περιουσίαν ἀνταλλαξίμων εἰς τὸν νομὸν Σερρῶν, ἀγροτικὴν καὶ ἀστικὴν καὶ παρέδωσα ταύτην. Ἑπομένως ὅταν ἡμεῖς, χωρὶς νὰ εἴμεθα ἔμμισθοι ὑπάλληλοι ἐτρέχαμεν τὸν χειμῶνα καὶ εἰργαζόμεθα, δὲν δικαιολογεῖται ἡ διάλυσις τῶν συνεργείων ἐρευνῶν διὰ τὰς καιρικὰς καταστάσεις. Τὰ συνεργεῖα, ἐρευνῶντα, πρέπει νὰ ἐνισχύωνται ἀπὸ τὰς δηλώσεις τῶν Τούρκων, ἀπὸ τὸ κτηματολόγιον καὶ ἀπὸ ἔντιμα πρόσωπα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὰ χωρία καὶ παραδίδουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεπάτησαν τὴν περιουσίαν. Ἑπομένως ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως τὸ μέτρον τῆς Διευθύνσεως τῆς Ἀνταλλαγῆς ὑπῆρξε παντελῶς ἄστοχον, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ τοιοῦτον μέτρον. Ἀλλ’ ἡ Διεύθυνσις τῆς Ἀνταλλαγῆς, ὡς γνωρίζετε καὶ θὰ ἔχητε ἀπαγοητευθῆ καὶ ὑμεῖς, ὅλας τὰς ὑποθέσεις τὰς διαχειρίζεται μυστηριωδῶς καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νομίζει τις, ὅτι εἰσέρχεται ἐντὸς ἀβύσσου ἢ ἐντὸς λαβυρίνθου ἀπὸ τοῦ ὁποίου δὲν γνωρίζει τις πῶς νὰ ἐξέλθῃ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον λύονται ὅλα τὰ προσφυγικὰ ζητήματα. Καὶ θὰ ἔλθῃ ἡμέρα καθ’ ἣν θὰ ὑπεραμυνθῶμεν καὶ τῆς ὑπολήψεώς σας καὶ θὰ σᾶς πείσωμεν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ δὲν ἐστάθη πάντοτε εἰς τὸ ὕψος της. Θέλω νὰ εἴπω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως τὸ ταχύτερον διατάξῃ καὶ ἐξέλθωσι τὰ συνεργεῖα ἐρευνῶν, διὰ νὰ μὴ παρακωλύεται καὶ ἡ διανομὴ τῶν κτημάτων. Νομίζω, ὅτι εἶσθε πεπεισμένος, ὅτι ἡ πρότασίς μου δὲν ἔχει τὴν σημασίαν νὰ ὑποδείξῃ πρόσωπα, ἀλλ’ ὅτι θὰ προκαλέσητε, διὰ προκηρύξεως πάντας τοὺς γνωρίζοντας τὴν Τουρκικήν, ὅπως προσέλθωσι καὶ ἀναλάβωσιν ὑπηρεσίαν μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ ἀποδώσωσι πεντάκις τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῆς μειώσεως τοῦ τόκου τῶν ὁμολογιῶν τῶν ἀνταλλαξίμων.

§184Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δηλῶ, ὅτι εὐθὺς ἀμέσως θὰ προβῶμεν εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν συνεργείων καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν κατορθώσω ν’ ἀνακαλύψω ὅλους τοὺς Τουρκομαθεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν εὐκολωτέραν ἐξακρίβωσιν τῶν καταπατουμένων κτημάτων. Οὐδέποτε ἔδωκα ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην εἰς διάφορα ἔγγραφα, πάντοτε ἐξετάζω τὰς ὑποθέσεις μόνος μου. Προκειμένου νὰ γίνῃ πραγματικὴ ἔρευνα, καὶ προκειμένου νὰ ἐξακριβωθῇ ἓν κτῆμα, πρῶτον πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ τὸ κτῆμα καὶ νὰ τὸ παραδώσῃ εἰς τὴν Τράπεζαν ὁροθετημένον, καὶ νὰ μὴ δημιουργοῦνται δυσχέρειαι διὰ τῆς παραδόσεως κτήματος ἄλλου ἀντ’ ἄλλου. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἰς τοῦτο ὑπήρξατε ὀλίγον ὑπερβολικός, ὅτι κατὰ τὸν χειμῶνα γίνεται ἡ ἐργασία καλλίτερον ἀπὸ ἄλλην ἐποχήν, ὅπου παρουσιάζονται βροχαὶ κτλ. Σεῖς προσωπικῶς εἴχατε μίαν ἐξαιρετικὴν ὄρεξιν καὶ ἐκάματε ὅ,τι ἐκάματε, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι τὸ παράδειγμά σας δύνασθε νὰ τὸ μεταφέρητε εἰς ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὰ συνεργεῖα. Ἄλλο εἶναι νὰ ἔχῃ τις προσωπικὴν καὶ ἐξαιρετικὴν ὄρεξιν νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν, καὶ ἄλλο εἶναι προκειμένου περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν διωρισμένοι κατὰ σύστασιν διαφόρων. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ εὕρω τελειοφοίτους τῆς νομικῆς, διὰ νὰ ἔχωσι τοὐλάχιστον στοιχεῖα τινα τῆς νομικῆς, τί ἐστὶ κυριότης καὶ τί ἐστὶ νομικὴ διὰ νὰ μὴν εἶναι παιδιὰ ὅπως εὑρέθησαν τινὰ μὲ ἀπολυτήριον σχολαρχείου, διότι ἀναμφισβητήτως προκειμένου νὰ ἔχωσιν τὴν διαχείρησιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀγράμματα παιδιά, τ’ ἀποτελέσματα δὲν εἶναι εὐχάριστα. Ἐζήτησα νὰ εὕρω ἐὰν εἶναι δυνατὸν καὶ δικηγόρους μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετήσωσιν μὲ τὴν συνήθη ἀμοιβήν, διότι δὲν πιστεύω ὅτι θὰ εὑρεθῶσι δικηγόροι ἢ ἄλλοι γνωρίζοντες τὴν Τουρκικὴν νομοθεσίαν, νὰ μεταδῶσιν καὶ νὰ ὑπηρετήσωσιν μὲ 75 δραχμὰς ἢ μὲ 100 ὅπως λαμβάνωσι οἱ προϊστάμενοι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπειδὴ εὕρομεν κεχαραγμένην οὕτως εἰπεῖν μίαν νομολογίαν μισθοδοσίας καὶ ἐκλογὴν προσώπων, αὐτὴν ἠκολουθήσαμεν, ἀλλ’ ἤδη κατόπιν παραστάσεων θὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ εὕρωμεν πρόσωπα μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ νομολογία ἡ κρατοῦσα περὶ μισθολογίου πρέπει νὰ μεταβληθῇ.

§185Σ. ΑΝΘΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω κύριε ὑπουργέ, νὰ προσέξητε εἰς τὸ ἑξῆς, οἱ διοριζόμενοι νὰ μὴ εἶναι δικηγόροι. Οἱ δικηγόροι θὰ ἀποτελέσωσιν τοὺς δικηγόρους τῶν ἀνακαλυπτομένων ὑποθέσεων. Δὲν τοὺς θέλωμεν. Ἔχομεν τόσον ἀστικὸν πληθυσμὸν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Σμύρνης, οἱ ὁποῖοι εἶναι νομομαθεῖς καὶ ἔντιμοι ἄνθρωποι καὶ οὔτε πολιτεύονται, ἐὰν τοὺς καλέσετε θὰ προσέλθωσιν ἔστω καὶ μὲ ὀλιγωτέραν μισθοδοσίαν, ἀλλὰ μὲ μισθοδοσίαν 100 δραχμῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὴν Μακεδονίαν.

§186Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐκεῖνο ποῦ προέχει εἶναι νὰ εἶναι οὗτοι οἱ ἄνθρωποι γνῶσται τῆς Τουρκικῆς νομοθεσίας.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 430′ μ.μ. αὔριον. (Ὥρα 7 μ. μ.)