1928.05.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 76Η

ΤΗΣ 17 ΜΑΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

Ὥρα 6.30′ μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ κυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων Κακοβάτου, Μελίσσης καὶ Θήρας διαμαρτύρονται κατὰ τῶν ξένων χρηματιστῶν τῶν προσπαθούντων νὰ διαλύσουν τὴν ἑταιρείαν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων. Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Ἀλεξανδρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ λαοῦ τῆς κοινότητος Λιασκόβου, παρακαλοῦντος ὅπως καταργηθῇ ὁ ἐπὶ τοῦ ἀραβοσίτου φόρος καὶ χορηγηθῶσι δάνεια παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Γραπέζης, διότι οἱ κάτοικοι μαστίζονται ὑπὸ φοβερᾶς πείνης. Ὁ φαρμακευτικὸς κόσμος Μακεδονίας παρακαλεῖ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων περὶ κρατικοποιήσεως τῶν Φαρμακευτικῶν Συλλόγων. Ὁ Βουλευτὴς κ. Τ. Ἀναστασίου ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ ἀναπήρου πολέμου ταγματάρχου πεζικοῦ Δαράβαλη Ἀνδρέου, παρακαλοῦντος ὅπως ληφθῶσι καὶ δι’ αὐτὸν τὰ προστατευτικὰ μέτρα τὰ ληφθέντα διὰ τοὺς λοιποὺς παθόντας ἐκ νοσημάτων καὶ τραυμάτων συναδέλφους του. Οἱ κάτοικοι Καλαμῶν διαμαρτύρονται κατὰ τῶν τηλεγραφησάντων, ὅτι ἀπειλεῖται κατάρρευσις οἰκιῶν ἐκ τῶν κραδασμῶν τῶν κυλινδρομύλων «Εὐαγγελίστρια». Ὁ κ. Α. Σκουτερόπουλος, κάτοικος Ἄργους, ὑποβάλλει σχέδιον περὶ ταχείας καὶ ἀδαπάνου ἀναδασώσεως τῶν βουνῶν τῆς Ἀργολίδος. Ὁ σύνδεσμος ἐκφορτωτῶν Πειραιῶς ὑποβάλλει μακρὸν ὑπόμνημα σχετικὸν πρὸς τὸν νόμον τοῦ Παγκάλου περὶ τῆς ἐκ περιτροπῆς ἐργασίας, καταγγέλλει διαφόρους ἀντισυνταγματικὰς πράξεις ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων ὑπαλλήλων καὶ προτείνει τὴν λῆψιν διαφόρων μέτρων πρὸς ἄρσιν τῶν ἀτόπων τούτων. Ὁ σύνδεσμος ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν Καβουσίου Κρήτης ὑποβάλλει ψήφισμα, δι’ οὗ παρακαλεῖ νὰ συνεχισθοῦν τὰ ἔργα σκυροστρώσεως τῆς ὁδοῦ Ἱεραπέτρας καὶ Παχείας Ἄμμου, διακοπέντα ἀδικαιολογήτως. Τὸ Σταφιδαγροτικὸν Σωματεῖον Κουκουραχίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν συνεχιζομένην αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν ἀλεύρων, ἕνεκα τῆς ὁποίας αἱ οἰκογένειαί των μένουσι νηστικαί. Οἱ καπνεργάται στιβαδόροι καὶ καπνεργάτριαι τῶν σωματείων «Πρόοδος» καὶ «Ἀγάπη» Καβάλλας ὑποβάλλουν ψήφισμα δι’ οὗ ζητοῦν τὴν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων των καὶ ἄλλα τινά. Ὁ Βουλευτὴς κ. Ι. Ράλλης καταθέτει αἴτησιν τῶν ἐν τῷ Τελωνείῳ Πειραιῶς ἀργυραμοιβῶν, παρακαλούντων ὅπως ἀκυρωθῇ ἡ σκανδαλωδῶς ἐνεργηθεῖσα δημοπρασία, δι’ ἧς ἐγκατεστάθη ἓν μόνον ἀργυραμοιβεῖον πρὸς ζημίαν τῶν συμφερόντων 80 ἄλλων ἀργυραμοιβῶν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Γ. Καρπετόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀπολυτηρίων ἐξετάσεων τῶν στρατευθέντων μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Σ. Κρεμεζῆς, Ι. Τσιγγόλης, Γ. Σίδερης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Φαρμακευτικοῦ Συλλόγου». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κοκκινάκης, Β. Μεϊμαράκης καὶ Ι. Περδικογιάννης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Ν)βρίου 1927 «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 2 Ἰουλίου 1926 «περὶ συστάσεως κεντρικοῦ ταμείου ἀσφαλείας κατὰ χαλάζης καὶ παγετῶν». Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ διαρρυθμίσεως θέσεων τοῦ ἐφοριακοῦ κλάδου». Ὁ κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τοῦ τρόπου παραχωρήσεως Λέσχης τυχηρῶν παιγνίων ἐν Λουτρακίῳ». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ δανείων ἐπιτροπείας ἐλευθέρας ζώνης Θεσσαλονίκης καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καταρτισθείσης συμβάσεως καὶ χορηγήσεως δανείου 15.000.000 δραχμῶν κλπ.». Ἀνακοινῶ ἐπίσης πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ. Α. Μπακάλμπαση, Α. Θεολογίτη, Α. Ἀργυροῦ, Γ. Τσακανίκα, Α. Παπαδάτου, Γ. Ἀθανασιάδη Νόβα, Γ. Καρπετοπούλου, Γ. Χατζηγεωργίου, Χ. Ἀλαμανῆ, Σ. Χασιώτη, Σ. Ταλλιαδούρου καὶ Α. Μέρου. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἀναφορῶν Ἐπὶ ἀναφορᾶς φοιτητῶν στρατευθέντων κλάσεως 1926. Ὁ κ. Καντιάνης.

§3Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νὰ δοθοῦν τὰ εὐεργετήματα τῶν προηγουμένων κλάσεων καὶ εἰς αὐτούς.

§4Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, μὲ τὸν προλαλήσαντα καὶ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Νικομηδείας καὶ Καππαδοκίας. Ὁ κ. Θεολογίτης.

§6Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν αὐτῶν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου. Ὁ κ. Μέρος.

§8Α. ΜΕΡΟΣ. Λείπει, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅστις εἶναι ἁρμόδιος. Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Βόλου, προκειμένου νὰ γίνουν ἔργα συγκοινωνίας, ἔχει ὑποβάλει παράκλησιν τὰ ὑλικὰ τὰ ἀπαιτηθησόμενα διὰ τὰ ἔργα ταῦτα νὰ ληφθοῦν ἐκ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Εἶναι πολὺ δικαία ἡ αἴτησίς του αὕτη καὶ θὰ ὠφελήσῃ, διότι κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὁδοποιΐας θὰ συντελέσουν τὰ ἐγχώρια προϊόντα.

§9Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι πολὺ δικαία ἡ παράκλησις τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου καὶ τὴν συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας, ἀφοῦ σᾶς βλέπω ἔτοιμον ν’ ἀπαντήσητε διὰ λογαριασμὸν τοῦ κυρίου ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας συναδέλφου σας.

§10Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουργ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ γίνουν δεκταὶ αἱ ἀπόψεις τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου καὶ τῷ ἐδηλώθη ἤδη τοῦτο.

§11Α. ΜΕΡΟΣ. Μένει τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ τοῦτο. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀφιερώσῃ τὴν προσοχήν του διὰ τὸ ζήτημα τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας.

§12Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Ἔρχεται τακτικῶς ἡ ἐρώτησις αὕτη;

§13Α. ΜΕΡΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ ἐρώτησις, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ ἡμερῶν.

§14Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Τοιαύτην ἐρώτησιν δὲν ἔλαβον καὶ ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι καλῶς καὶ κανονικῶς ἔρχεται ἡ συζήτησις.

§15Α. ΜΕΡΟΣ. Ἐστάλη χθές.

§16Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Θὰ ἀπαντήσω ἐγγράφως καὶ ἂν ἡ ἀπάντησίς μου κριθῇ ἀνεπαρκής, τότε νὰ μετατρέψητε τὴν ἐρώτησίν σας εἰς ἐπερώτησιν, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, διότι ὅσα μέτρα καὶ ἂν λάβωμεν ἡ ἐρώτησις θὰ μεταβληθῇ εἰς ἐπερώτησιν, ἡ συζήτησις θὰ γενικευθῇ καὶ θὰ σημειώσωμεν μίαν ἄσκοπον κατανάλωσιν χρόνου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως.

§18Α. ΜΕΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐπείγει.

§19Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐγγράφως. Θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός.

§20Α. ΜΕΡΟΣ. Τί λέγετε, κ. Ὑπουργέ; Ὁ κόσμος δὲν τολμᾷ νὰ μεταβῇ εἰς τὰ κτήματά του καὶ θὰ συζητήσωμεν κατὰ τὸν Κανονισμόν; Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγητε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§21Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι ζήτημα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, κ. Πρόεδρε.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται ὅλως διόλου ἀντικανονικῶς. Μία ἐρώτησις ἀπευθύνεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὑπεβλήθη ὅμως χθὲς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσῃ σήμερον.

§23Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς δίδει ὡρισμένα δικαιώματα εἰς τοὺς ἐρωτῶντας. Δικαιοῦνται, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα, ν’ ἀναπτύξουν τὴν ἐρώτησιν αὐτῶν. Δὲν εὑρίσκω διατί θὰ παραβιασθῇ ὁ Κανονισμός.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι ἡ ἐρώτησις ὑπεβλήθη μόλις χθὲς ἐγγράφως καὶ ἐστάλη ἀμέσως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει ἀριθμὸν 500. Θὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Δευτέραν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν, κατὰ πρόταξιν τέλος πάντων, ἀλλ’ ὄχι ἔτσι, αἰφνιδιαστικῶς.

§25Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θέλω νὰ σημειωθῇ τοῦτο, ὅτι εἰς τὴν ἀνωμαλίαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς συντελοῦν κατὰ πολὺ οἱ κ. κ. Ὑπουργοί. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν Ὑπουργῶν τῶν πασχόντων ἢ τῶν ἐπ’ ἀδείᾳ, ἀλλὰ περὶ τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν δικαιολογίαν νὰ μὴ προσέρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὰς ὥρας τῶν συνεδριάσεων. Ἕνεκα τῆς ἀπουσίας αὐτῶν ἐπέρχονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀνωμαλίαι. Γνωρίζω ὅτι αὐτά τὰ ὁποῖα λέγω δὲν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ τὰ εἴπω, διὰ νὰ σημειωθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, διότι ὅλαι αὐταὶ αἱ μικροανωμαλίαι, ὀγκούμεναι καθ’ ἑκάστην, συντελοῦν εἰς τὴν βλάβην, ἂν μή τι ἄλλο, τοῦ Κοινοβουλίου.

§26Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Εἶμαι πολὺ εὐτυχής, διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀνομολογεῖ ὅτι γίνονται ἀνωμαλίαι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, αἱ ὁποῖαι συντελοῦν εἰς τὴν βλάβην τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ὅτι θὰ ἀσκήσῃ ὁλόκληρον τὴν ἐπιρροήν του, ὅπως παύσουν αἱ ἀνωμαλίαι ἐκεῖθεν ὁπόθεν συχνάκις παρατηροῦνται. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρουσίαν τῶν Ὑπουργῶν ἐν τῇ Βουλῇ, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι, ἐξ ὅσων γνωρίζω, δὲν εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ παρουσία ὁλοκλήρου τῆς πτέρυγος τῶν Ὑπουργῶν κατὰ τὰς συνεδριάσεις. Εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρίστανται εἰς τὴν Βουλὴν, ὅταν ἡ Βουλὴ τοὺς ζητήσῃ, τὸ δὲ ἔθιμον εἶναι ὅτι πρέπει νὰ παρίστανται ὅταν συζητοῦνται νομοσχέδια ἢ ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἀφοροῦν. Οὐδαμοῦ ἀναγράφεται ὅτι ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς πρέπει νὰ δίδῃ ἀπάντησιν ὁ Ὑπουργός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἀναγινώσκει τὸν Κανονισμόν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει ἀπόλυτον δίκαιον.

§28Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω τοῦτο. Ἐπειδὴ ἤκουσα πολλάκις διδασκόμενον ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρίστανται πάντοτε κατὰ τὴν ὥραν τῶν συνεδριάσεων, ἀλλ’ ὁσάκις τὸ ἀξιοῖ ἡ Βουλή, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρατηρήσω ὅτι πρόκειται περὶ πλάνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν συγχέει τήν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ. Ὑπάρχουν Ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εἶναι Ὑπουργοί, χωρὶς νὰ εἶναι βουλευταί, ὅταν ὅμως εἶναι βουλευταί, ἔχουν καθῆκον, ὅπως πᾶς βουλευτής, νὰ προσέρχωνται ἐνταῦθα. Οὔτε ἡ ἰδιότης τοῦ Ὑπουργοῦ ἀφαιρεῖ ἀπ’ αὐτοὺς ὑποχρεώσεις, ἀλλὰ τοὐναντίον προσθέτει εἰς αὐτοὺς ὑποχρεώσεις. Εἶναι ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, πρὸς τὴν Βουλήν, πρὸς τὸν ἀντιπροσωπευόμενον λαὸν τοῦ νὰ κάθηνται οἱ Ὑπουργοὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ, ὅταν συνεδριάζει ἡ Βουλή.

§29Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐξωτ.). Μεγάλας λέξεις δι’ ἁπλᾶ πράγματα. Ὅταν συμπίπτει οἱ βουλευταὶ νὰ εἶναι καὶ Ὑπουργοί, εἶναι τὸ σύνηθες. Ἡ ἐξαίρεσις εἶναι νὰ εἶναι Ὑπουργοί, χωρὶς νὰ εἶναι βουλευταί. Τοῦτο δημιουργεῖ τὴν πρόσθετον ὑποχρέωσιν εἰς αὐτούς, νὰ μὴ παραβλάψουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ἀνωτέραν διοίκησιν τοῦ Κράτους. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς καθηλώνωμεν ἐπὶ ὁλοκλήρους ὥρας ἐδῶ, τότε βεβαίως θὰ παρημέλουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ἀνωτέραν διοίκησιν τῆς Χώρας. Δὲν δύναμαι νὰ ὑποθέσω ὅτι τὸ Κοινοβ. πολίτευμα ἔχει σκοπὸν νὰ καθηλώνῃ τὸν Ὑπουργὸν καὶ νὰ τὸν ὑποχρεώνῃ ν’ ἀκούῃ ἐπὶ ὥρας τὰς συζητήσεις καὶ νὰ παραβλάπτεται ἡ ἀνωτέρα διοίκησις τοῦ Κράτους. Κατὰ συνέπειαν ὁ συμβιβασμὸς ἔγκειται εἰς τὸ μέσον· ἢ ἡ Βουλὴ θὰ ἀπαιτήσῃ τὴν παρουσίαν τῶν Ὑπουργῶν ἢ ὁ Ὑπουργός, ὅταν συζητῆται νομοσχέδιον ἢ μία ἐρώτησις τὴν ὁποίαν δύναται ἐφ’ ἅπαξ ν’ ἀναβάλῃ, ἢ μία ἐπερώτησις, ἡ ὁποία τὸν ἀφορᾷ, πρέπει νὰ εἶναι παρών. Ἐγὼ μάλιστα κ. Πρόεδρε, θὰ ἐπρότεινα τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ δεχθῇ καὶ ἡ Βουλή, νὰ ὁρίζωνται ὡρισμέναι ἡμέραι, κατὰ τὰς ὁποίας, ἀνὰ δύο Ὑπουργοὶ νὰ ὑφίστανται τὰς ἐρωτήσεις, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς βουλευτὰς ὅτι τὴν Πέμπτην εἰς τὰς ἐρωτήσεις καὶ ἀναφορὰς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι παρόντες οἱ Ὑπουργοί. Τοιουτοτρόπως καὶ οἱ κ. Βουλευταὶ θὰ διευκολύνωνται καὶ οἱ κ. Ὑπουργοί. Νομίζω ὅτι ἡ λύσις αὐτὴ θὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλας τὰς ἀπόψεις.

§30Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἡμερησίας Διατάξεως τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας θὰ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ὑποθέτω ὅτι διερμηνεύω τὴν δυσφορίαν ὅλων τῶν Συναδέλφων, ἐχόντων εἰς χεῖρας των μίαν ἡμερησίαν Διάταξιν μὲ 300 νομοσχέδια, τῶν ὁποίων εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι οὔτε τοὺς τίτλους δὲν ἔχουν προφθάσει νὰ διαβάσουν. Πολὺ ὀρθῶς καὶ σοφῶς ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ὁρίζει (ἀναγιγνώσκει). Ἀλλὰ προχωρῶν περαιτέρω ὁ Κανονισμὸς ἐνθυμεῖται τὰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις τῶν ἄρθρων 49 καὶ 77 τοῦ Συντάγματος, δηλ. τὴν ἐξαιρετικὴν περίπτωσιν τοῦ ἄρθρου 49 τὰς ἐφάπαξ συζητήσεις τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων τῶν κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἐκδιδομένων ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας καὶ λέγει ὅτι δύνανται καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 10 νὰ ἀναγράφωνται καὶ αὐτά. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι λογικὴ ἑρμηνεία δὲν εἶναι νὰ ἀναγράφωνται τόσα νομοσχέδια.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγράφονται καθ’ ὑπέρβασιν.

§32Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἐὰν εἶναι 1200 Νομ. Διατάγματα νὰ τὰ ἀναγράψῃ ὅλα εἰς τὴν σειράν. Μὲ δύο Νομοσχέδια τῆς τακτικῆς διαδικασίας καὶ μὲ ἄλλα δύο τῆς ἐκτάκτου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εὐκολία καὶ συνεννοούμενον τὸ Προεδρεῖον μετὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταρτίζῃ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν γιὰ νὰ ξεύρωμεν ποῖα εἶναι, ἄλλως θὰ πελαγοδρομήσωμεν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀναγραφὴ γίνεται σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν καὶ συζητεῖται κατὰ σειράν, δὲν παραδιάζεται ὁ Κανονισμός. Τί θέλετε; θέλετε μόνον 10 νομοσχέδια νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν; Ἀλλὰ τότε θὰ ἐγερθοῦν διαμαρτυρίαι ὅταν ἕνα Νομοσχέδιον ἐπεῖγον δὲν εἶναι μέσα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν.

§34Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐξωτ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ ἀποφάσεις νὰ λαμβάνωνται ἐκ τῶν ἐντόνων διαμαρτυριῶν. Σεῖς, κ. Πρόεδρε, θὰ κάμητε ὅ,τι πρέπει νὰ κάμητε. Αὐτὸ γίνεται μέχρι τοῦδε· ἀναγράφονται καθ’ ὑπέρβασιν καὶ κατ’ ἐξαίρεσιν τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα Αὐτὴ εἶναι διατύπωσις. Ἑπομένως εἶναι ὑποχρέωσις διὰ τὸν Πρόεδρον.

§35Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ παράπονον δὲν εἶναι ἐκεῖ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν νὰ μὴ ἀναγράφωνται ὅλα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν νὰ ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ζητῇ τὴν πρόταξιν ἑνὸς νομοσχεδίου. Τὸ παράπονον πρέπει νὰ τοποθετηθῇ ἀλλοῦ. Ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν Κανονισμὸν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, συναινούσης αὐτῆς, καταρτίζει τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν. Θὰ ἤθελα ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς προηγουμένης ἡμέρας νὰ δίδῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸν κατάλογόν της ποῖα θέλει νὰ προταχθοῦν, καὶ τότε δὲν θὰ γεννηθῇ καμμία ἀνωμαλία. Νὰ ἀπαγορεύσωμεν ὅμως τὴν πρόταξιν δὲν εἶναι δυνατόν.

§36Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἐπρότεινα τὸ ἑξῆς, ὅπερ καὶ ἄλλοτε ἔγεινε μὲ καλὰ ἀποτελέσματα. Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐθαιρέτως νὰ μεταβάλλωμεν ἑκάστοτε τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Εἶναι ὀρθὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι, προκειμένου περὶ Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, ν’ ἀναγράφωνται ὅλα ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἐπειδὴ δὲ διὰ πολλὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις κατὰ τὴν συζήτησιν, θὰ παρεκάλουν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν νὰ ψηφισθῶσι ὅλα τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἀπολύτως καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ νὰ ψηφισθῶσι.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§38Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Εἰς τὸν Στρατὸν ἐγένετο ὁ ἐκτελεστικὸς νόμος τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἐξισώσεως τῶν συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν», εἰς τὸ Ναυτικὸν ὅμως, καίτοι ἀπὸ 6 μηνῶν εἶναι νομοσχέδιον, ἐν τούτοις δὲν ἔχει ψηφισθῆ τοῦτο. Εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 221 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ, ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν.

§39Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ ψηφισθῇ, διότι πρόκειται περὶ ἰσότητος.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθῇ μὲ τὴν σειράν του. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας πρὸς ἐπίτευξιν οἰκονομιῶν».

§41Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἔλαβον τὸν λόγον καὶ εἶπον ὀλίγας λέξεις, εἰς τὰς ὁποίας μάλιστα ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Εἶπον, δηλαδή, ὅτι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον παντὸς ἐπιδόματος τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς μερικοὺς ὑπαλλήλους, διότι δημιουργεῖται ἀνισότης. Τοῦτο δὲν περιέχεται οὔτε εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ οὔτε εἰς τὸ Δελτίον Τύπου.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γίνῃ διόρθωσις. Λοιπόν, δεκτὸν τὸ σύνολον;

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφίζεται. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ καὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νόμων».

§45ΕΜΜ. ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ. Κακῶς συνηρμολογήθη τὸ σύνολον, κ. Πρόεδρε καὶ δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνηρμολογήθη καλῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συζητήσεως καὶ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἔχει τις ἀντίρρησιν; Οὐδεὶς ἀντιλέγει. Δεκτόν. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ προσαρτήσεως τῶν Σχολῶν Ἀνωτάτης Δασολογικῆς καὶ Γεωπονικῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης». Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπεβλήθη χθὲς πρότασις πρὸς ἀναβολὴν διὰ ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§47Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ Κύριοι οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλαν τὴν πρότασιν περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τὴν ὑπέβαλον διὰ νὰ λάβουν ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσουν. Ἔχω ὅμως τὴν συναίνεσίν των νὰ εἴπω ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἀποσύρεται. Ἐγὼ ἤθελα νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς, σχετικὰς πρὸς τὸ νομοσχέδιον, αἱ παρατηρήσεις δὲ αὗται στρέφονται γενικῶς, ὡς πρὸς τὸν μισθὸν καὶ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὀργανοῦται τὸ Πανεπιστήμιον Θεσ)νίκης. Μόλις ἱδρύθη καὶ πρὶν ἀρχίσῃ νὰ λειτουργῇ, ἐδημιουργήθη μία νομοθεσία, ἐκ τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ τί ἰσχύει καὶ τί δὲν ἰσχύει. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐγένετο κάποιος νόμος παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφ. Κυβερνήσεως καὶ αἴφνης μετὰ τινας ἡμέρας εἴδομεν δημοσιευόμενον εἰς τὴν Ἐφημ. Κυβερνήσεως ὅτι κατὰ λάθος ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος αὐτὸς καὶ ἔχομεν ἤδη νόμον μὴ ἰσχύοντα καὶ μὴ ἐφαρμοζόμενον Γνωρίζομεν ἐπίσης ὅτι ὑπάρχουν ἄλλα Διατάγματα Νομοθετικὰ μὲ ποικίλας μεταβολάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀρχικὸν νόμον, παρατηρῶ ὅτι ἤδη ἔρχεται ἓν νέον Νομοθετικὸν Διάταγμα, νὰ ρυθμίσῃ τί; τὰς ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου Θεσ)νίκης. Ἡ κατάστασις αὕτη ἐδημιουργήθη, διότι νομίζω ὅτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τούτου τὴν παλαιοτέραν, ὅσον καὶ τὴν νεωτέραν, δὲν ὑπάρχει σαφὴς ἀντίληψις, τί εἴδους Πανεπιστήμιον θὰ εἶναι τὸ Πανεπιστήμιον Θεσ)νίκης καὶ ὁποῖοι θὰ εἶναι οἱ σκοποί του. Καὶ βλέπομεν μίαν Φιλοσοφικὴν Σχολὴν μὲ ἀπειρίαν ἑδρῶν, τώρα δὲ δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου βλέπομεν δημιουργουμένας ἄλλας Σχολάς, Γεωπονικήν, Δασικήν, Κτηνοτροφικὴν κτλ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὴν ἰδέαν ὅτι καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην πρέπει νὰ λειτουργῇ ἓν ἀνώτερον ἐκπαιδευτικὸν ἵδρυμα, ἀλλ’ ἡ ἰδέα αὐτὴ πρέπει νὰ εὕρῃ ἕνα ὡρισμένον τρόπον λειτουργίας, ὥστε νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοῦτο πράγματι κἄποιον σκοπόν, ἀλλὰ σήμερον δὲν ἐξυπηρετεῖται οὐδεὶς σκοπός. Διότι εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι μὲ τὴν Γεωπονικὴν Σχολήν, τὴν ὁποίαν μεταθέτετε ἐκεῖ, δὲν θὰ εὕρετε οὔτε καθηγητὰς νὰ διορίσητε, οὔτε τὰ ἀπαιτούμενα ἐργαστήρια. Διὰ τοῦτο δὲν ἀρκεῖ νὰ σᾶς κάμῃ ἡ ὑπηρεσία ἕνα νομοσχέδιον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσουν τὴν ἵδρυσιν τοῦ Πανεπιστημίου αὐτοῦ ἄνδρες εἰδικοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς εἴπουν πόσοι καὶ ποῖοι σκοποὶ δύνανται νὰ ἐξυπηρετηθοῦν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ὥστε μὴ προβαίνετε περαιτέρω εἰς τὴν δημιουργίαν Νέων Σχολῶν.

§48Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδ.). Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ ἐπιληφθῶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι ὁ ἀξ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς Διατάγματος ἀφορῶντος εἰς τὴν μεταφορὰν τῆς Δασικῆς Σχολῆς ἔθηκε τοῦτο ἀπροόπτως εἰς συζήτησιν τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος περιπίπτει εἰς σύγχυσιν τινὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἱστορίαν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τὸ Πανεπιστ. Θεσσαλονίκης, ὡς ἱδρύθη καὶ λειτουργεῖ μέχρι σήμερον, δὲν ἀποτελεῖ ὑπόθεσιν ἀποκλειστικὴν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ὑφίσταται ἀνωμαλία ὀργανική, ἀλλ’ αὕτη εἶναι ἀπόρροια γενικωτέρας νομοθετικῆς ἀνωμαλίας, εἶναι μία λεπτομέρεια τῶν ὅλων ἀνωμαλιῶν αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ἐπὶ τῶν δικτατορικῶν Κυβερνήσεων. Τὸ Πανεπιστήμιον ἱδρύθη ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς νόμου τῆς Δʹ Συνελεύσεως, κατόπιν δὲ σειρὰ Διαταγμάτων διερρύθμισαν τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας του κατὰ τρόπον ἀνώμαλον, ἐν πολλοῖς ἀτελῆ καὶ ἀλληλοσυγκρουόμενον. Ὅταν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον, ὁ προκάτοχός μου δὲν εἶχε κἂν τὸ ὀργανικὸν Νομοθετικὸν Διάταγμα εἰς τὴν Κοινοβ. Ἐπιτροπήν, ἠναγκάσθην δὲ ἐγὼ νὰ τὸ ὑποβάλω κατὰ τὰς θερινὰς διακοπὰς τοῦ Σώματος, ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν κατωρθώθη νὰ κυρωθῇ τοῦτο ἐλλείψει χρόνου. Ὑφίσταται λοιπὸν πράγματι νομοθετικὴ ἐκκρεμότης καὶ ἀνωμαλία τις, ἀλλ’ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ μιᾶς καταστάσεως πραγματικῆς, εἶνε δὲ γνωστὸν πόσας πραγματικὰς καταστάσεις ἔχουσι δημιουργήσει νόμοι καὶ διατάγματα τῶν δικτατοριῶν, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀνατρέψωμεν. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν δημιουργηθεῖσαν συνεπείᾳ τούτων πραγματικὴν κατάστασιν. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου ἐπέφερα καὶ τροπολογίαν δι’ ἧς προσεπάθησα νὰ δημιουργήσω καὶ ὡρισμένας ἐγγυήσεις διὰ τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τῆς Δασολογικῆς Σχολῆς. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου τούτου. Ἡμεῖς δὲν ὑστερήσαμεν εἴς τι. Ἡ ἐργασία μας εἶναι ἑτοίμη πρὸ πολλοῦ. Ἐὰν ὁ μηχανισμὸς τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος εἶνε πολυσχιδὴς καὶ βραδυκίνητος, ἐὰν ἄλλα σοβαρώτατα ζητήματα δὲν ἐπέτρεψαν ἀκόμη τὴν ἔγκαιρον νομοθετικὴν τακτοποίησιν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ἡ εὐθύνη δὲν εἶναι ἰδική μας Ἀπ’ ἐναντίας ἀγωνιζόμεθα διαρκῶς νὰ ἐξομαλύνωμεν τὰς ἀνωμαλίας τῶν ἄλλων. Ἐν καιρῷ δὲ θὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ περὶ τοῦ τελικοῦ χαρακτῆρος, τοῦ πρακτικοῦ ἢ τοῦ θεωρητικοῦ, ὃν θὰ δώσωμεν εἰς τὸ δεύτερον ἡμῶν Πανεπιστήμιον. Ὡς πρὸς τὴν καταγγελίαν κατὰ τῶν μὴ μεταβάντων ἐκεῖ καθηγητῶν, πληροφοροῦμαι ὅτι αὕτη ἀπετέλεσεν ἤδη ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀπαντήσω ἐν καιρῷ καὶ ἐν γνώσει τοῦ ζητήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτον ἀκούω.

§49Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μὲ ἐλύπησαν πολὺ αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, αἱ παρατηρήσεις αἱ ἀπευθυνόμεναι γενικώτερον κατὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑφισταμένου Πανεπιστημίου καὶ παρατηρήσεις ἀπευθυνόμεναι κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀνωμαλία καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κακῶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύστασιν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἡ σύστασις τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἔγεινε κατόπιν μελέτης καὶ ἀφοῦ ἐζητήθη ἡ γνώμη καὶ ἀνθρώπων ἁρμοδιωτάτων ἵνα γνωμοδοτήσουν ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἔχει καὶ τοῦτο, ὅτι ἀφίνει τὴν λύσιν πολλῶν πραγμάτων διὰ Διαταγμάτων Ἐκτελεστικῶν, ἀλλ’ ὁ ὀργανισμὸς εἶναι ὀργανισμὸς πλήρης καὶ ἀποβλέπει νὰ ὀργανωθῇ, νὰ συσταθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην Πανεπιστήμιον πλῆρες, πληρέστερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἐν Ἀθήναις. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἐκεῖνο θὰ λειτουργοῦν καὶ ἄλλαι σχολαὶ πρακτικαὶ αἱ ὁποῖαι ἐλλείπουσιν ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἐκεῖ θὰ γίνεται μεγαλυτέρα εἰδίκευσις ἐπιστημονικῆς ἐκδηλώσεως, ἀπὸ ὅ,τι γίνεται σήμερον εἰς τὰς Ἀθήνας. Οἱ ἱδρυταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσ)νίκης δὲν ἐσκέφθησαν νὰ κάμωσι μονομερὲς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ὅπως καὶ ὑμεῖς ὑποστηρίζετε Ἔχει ἀνάγκην ἡ Μακεδονικὴ πρωτεύουσα ἑνὸς πλήρους Πανεπιστημίου, Πανεπιστημίου ἀσχολουμένου εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν θεωρητικῶν ἐπιστημῶν, διότι καὶ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπιστημῶν αὐτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα, γενικῶς ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη, νὰ ὑπάρχουν τοὐλάχιστον δύο Πανεπιστήμια, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν κατοίκων τῶν Νέων Χωρῶν, Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἦτο ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ λειτουργήσῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἕνα πλῆρες Πανεπιστήμιον. Καὶ δι’ ἕνα ἄλλον ἀκόμη λόγον ἦτο ἀνάγκη νὰ λειτουργήσῃ τὸ Πανεπιστήμιον ἐκεῖ, διὰ τὴν μελέτην τῶν ζητημάτων τῶν Μακεδονικῶν καὶ τὴν μόρφωσιν ὑπαλλήλων καταλλήλων εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, διότι ἡ Διοίκησις πάσχει καὶ διότι δὲν ὑπάρχουν ὑπάλληλοι ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ διότι οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος μετὰ μεγάλης δυσκολίας μεταβαίνουσιν εἰς τὰς Νέας Χώρας· μορφονωμένων δὲ ὑπαλλήλων ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων, τὸ ζήτημα καθίσταται γενικώτερον διότι καὶ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον θὰ ἔχουν οἱ ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων ὑπάλληλοι καὶ προθυμίαν καὶ καλλίτερον γνωρίζουσι τὰ πράγματα. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης εἶναι πολλαπλοῦς.

§50Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας.

§51Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐὰν θέλετε νὰ φέρετε ἀντιρρήσεις, κ. Μπούσιε, νὰ τὰς φέρετε, ἀλλὰ τότε νὰ ὑποστηρίξητε ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν δύο Πανεπιστήμια καὶ ὅτι ἡ Μακεδονία καὶ ἡ Θράκη δὲν πρέπει νὰ ἔχωσι Πανεπιστήμιον.

§52ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, Ὄχι.

§53Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀλλὰ μᾶς λέγουν, ποῦ εἶναι τὸ Πανεπιστήμιον; Λειτουργεῖ ὁλόκληρον; Μήπως ἡμεῖς ὑπεσχέθημεν ὅτι θὰ λειτουργήσῃ ἐντὸς 24 ὡρῶν ὁλόκληρον τὸ Πανεπιστήμιον; Ἐὰν ὑπῆρχον τὰ μέσα, βεβαίως ἡ ἐπιθυμία μας ἦτο νὰ λειτουργήσῃ ὁλόκληρον τὸ Πανεπιστήμιον ἀμέσως. Ἀλλὰ, δυστυχῶς, ἐλλείπουσι καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα καὶ τὰ ἐπιστημονικά. Ἐλλείπουν τὰ μέσα διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἀμέσως ὁλόκληρον τὸ Πανεπιστήμιον καὶ κατ’ ἀνάγκην συνεστήθη καὶ λειτουργεῖ τὸ πρῶτον ἡ Φιλοσοφικὴ Σχολὴ διὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρχον τὰ μέσα, σύμφωνα δὲ μὲ τὸν Νόμον ἔπρεπε σὺν τῷ χρόνῳ νὰ λειτουργήσουν βαθμιαίως καὶ αἱ ἄλλαι Σχολαί. Εἰς τὰς Ἀθήνας ἐλειτούργει ἡ Δασικὴ Σχολή, ἀλλὰ δὲν ἐξεπλήρου κανένα προορισμὸν, διότι κενὰ τοὐλάχιστον εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν, ἐνῶ ἀντιθέτως ὑπάρχει δυσκολία πληρώσεως τῶν θέσεων εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὰς Νέας Χώρας. Ἐξ’ ἄλλου τὰ ζητήματα αὐτὰ τῶν Νέων Χωρῶν δὲν εἶχον μελετηθῇ ἐπαρκῶς καὶ δι’ αὐτὸ ἐπεβάλλετο ἡ Δασικὴ Σχολή, ἡ ὁποία ἐλειτούργει ὡς αὐτοτελὲς ἵδρυμα εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ μετατεθῇ ἵνα ἀποτελέσῃ ἓν μέρος τοῦ ὅλου ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἰδού, ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μᾶς ἠνάγκασε νὰ μεταθέσωμεν τὴν Δασικὴν Σχολὴν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος λέγει, ὅτι λειτουργοῦσα εἰς τὰς Ἀθήνας ἡ Δασικὴ Σχολή, εἶχεν ὡς διδακτικὸν προσωπικὸν καὶ καθηγητὰς διωρισμένους εἰς ἄλλα ἱδρύματα, ὡς τακτικοὺς καθηγητὰς, καὶ συνεπῶς εἶχε προσωπικὸν πλῆρες. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ καὶ Γεωπονικὴ Σχολὴ καὶ Χημικὴ Σχολὴ καὶ τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν, εἰς τρόπον ὥστε οἱ διοριζόμενοι εἴτε ὡς χημικοί, εἴτε ὡς φυσικοί, εἴτε ὡς μαθηματικοὶ κατ’ ἀνάγκην θ’ ἀναλάβωσιν τὴν διδασκαλίαν καὶ τῶν σχετικῶν μαθημάτων εἰς τὰς εἰδικὰς Σχολάς. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ τοποθετηθῇ τὸ προσωπικὸν αὐτό, ἵνα κατορθωθῇ καὶ λειτουργήσουν συγχρόνως αἱ σχολαὶ αὐταί. Δὲν εἶναι δυνατὸν Πανεπιστημιακαὶ Σχολαὶ καὶ ἐργαστήρια νὰ ἐξέλθωσιν ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Ὀργανισμόν, ὅπως ἡ Ἀθηνᾶ ἐξῆλθε πάνοπλος ἐκ τῆς κεφαλῆς τοῦ Διός. Κατ’ ἀνάγκην θὰ χρησιμοποιηθῶσιν οἱ καθηγηταὶ αὐτοὶ ἵνα ὀργανώσουν τὰς Σχολάς, καὶ αἱ ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι παρετηρήθησαν διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Δασικῆς Σχολῆς, ἀποδεικνύουν ὅτι ἦτο ἀναπόφευκτος ἡ ἀπώλεια τοῦ χρόνου, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολή. Αἱ ἀντιδράσεις ὑπῆρξαν μέγισται καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ, καὶ μόνον τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον χθὲς ἀρκεῖ νὰ ἀποδείξῃ μέχρι ποίου σημείου φθάνει ἡ ἀντίδρασις, ὅταν καθηγηταὶ ὑποσχεθέντες ἐγγράφως ὅτι θὰ μεταβῶσιν εἰς Θεσσαλονίκην καὶ κατὰ συνέπειαν παύσαντες πᾶσαν ἐργασίαν ἐν Ἀθήναις ἐξακολουθοῦσι νὰ παραμένωσιν ἐν Ἀθήναις καὶ νὰ μισθοδοτοῦνται. Τοῦτο εἶναι ζήτημα ἐπερωτήσεως: διὰ ποῖον λόγον ἐξακολουθοῦν νὰ μισθοδοτοῦνται οἱ καθηγηταὶ οἱ διωρισμένοι εἰς Θεσσαλονίκην καὶ μὴ μεταβάντες ἐκεῖ πρὸς ἐκτέλεσιν ἐργασίας; Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἄνευ τῆς ἀναγκαστικῆς αὐτῆς μεταθέσεως τῆς Ἀνωτάτης Δασικῆς Σχολῆς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολὴ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν μίαν σχολὴν ἐν Ἀθήναις καὶ ἄλλην εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ὅπως δὲ ἐλειτούργει ἐν Ἀθήναις δὲν ἐξεπλήρου μεγάλον σκοπόν. Βεβαίως ὁ σκοπὸς τοῦ Πανεπιστημίου ὅταν δὲν ὑπάρχουν μαθηταὶ πολλοί, δὲν ἐκπληροῦται. Ἔχω ὅμως πεποίθησιν ὅτι ἡ Δασικὴ Σχολή, ἀποτελοῦσα ἓν τμῆμα ὁλόκληρον Πανεπιστημιακοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἀρχίσασα νὰ λειτουργῇ ἤδη ἐν Θεσσαλονίκῃ, θὰ προκαλέσῃ ἀναγκαίως καὶ τὴν λειτουργίαν τῆς Μαθηματικῆς, τῆς Φυσικῆς, τῆς Χημικῆς Σχολῆς, κατόπιν τῆς Γεωπονικῆς καὶ ἀργότερον τῆς Κτηνιατρικῆς Σχολῆς. Ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἡ Χώρα ἡμῶν τῆς ἐπιδόσεως εἰς αὐτὰς τὰς ἐπιστήμας. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης δὲν πρόκειται νὰ εἶναι μόνον Πανεπιστήμιον πρακτικῶν ἐπιστημῶν. Ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ καλλιεργηθοῦν ἐκεῖ καὶ αἱ θεωρητικαὶ ἐπιστῆμαι, ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ θεωρητικαὶ ἐπιστῆμαι ἔχουσιν καλλιεργηθῇ περισσότερον ἐν τῇ Χώρᾳ μας, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἔπρεπε νὰ λειτουργήσουν κατὰ πρῶτον λόγον αἱ πρακτικαὶ ἐπιστῆμαι καὶ σὺν τῷ χρόνῳ καὶ αἱ θεωρητικαί. Δὲν ὑποστηρίζω ὅ,τι ὑποστηρίζεται ἀπὸ ὡρισμένας ὀργανώσεις, ὅτι ἡ Θεσ)νίκη δὲν ἔχει ἀνάγκην Νομικῆς καὶ Ἰατρικῆς Σχολῆς. Μὴ φαντασθῆτε ὅτι ἡ λειτουργία τῶν Σχολῶν αὐτῶν θὰ προκαλέσῃ αὔξησιν τῶν διδακτόρων τῆς νομικῆς καὶ τῆς ἰατρικῆς. Ἐν ᾧ ἔχομεν τὰ μέσα νὰ περιορίσωμεν τὴν πληθωρικὴν αὔξησιν τῶν διδακτόρων τῆς Νομικῆς καὶ Ἰατρικῆς Σχολῆς, ἔχομεν ἐξ ἄλλου τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἱδρύσωμεν σχολὰς νομικῆς καὶ ἰατρικῆς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω, προκειμένου γενικῶς περὶ τοῦ Πανεπιστημίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάγκην τῆς λειτουργίας τῆς Δασικῆς Σχολῆς, ἡ ἐπιβράδυνσις ὀφείλεται καὶ εἰς ὅσα ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι οἱ καθηγηταὶ οἱ δασολόγοι, οἱ σχετιζόμενοι ἀμέσως μὲ τὴν δασολογικὴν ἐπιστήμην, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκλέξουν αὐτοὶ ἀλλὰ νὰ γίνῃ μία εἰδικὴ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μετέχουν καὶ ἄλλοι εἰδικώτεροι. Εἰς αὐτὸν τὸν λόγον ὀφείλεται ἐν μέρει ἡ ἐπιβράδυνσις τῆς πλήρους λειτουργίας. Ἡ ἀντίληψις αὐτὴ ἐπεκράτησε, καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν: προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ πενταμελὴς Ἐπιτροπή, διὰ τὴν ὁποίαν εἶμαι σύμφωνος, νὰ ληφθοῦν ἐκ τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν μελῶν τῆς Ἀκαδημίας εἰς τὴν ὁποίαν νὰ προστεθοῦν καὶ δύο καθηγηταὶ τῆς Δασικῆς Σχολῆς. Ὑπάρχει σχετικὴ τροπολογία ὑπογεγραμμένη ὑπὸ βουλευτῶν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τῶν συντηρητικῶν φιλελευθέρων, ἥτις μοὶ ἐπεδείχθη καὶ τὴν θεωρῶ πρακτικήν.

§54Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδ.). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§55Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἀναβάλωμεν περισσότερον.

§56ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Νὰ γίνῃ δεκτόν.

§57Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ὑπέβαλον γενικάς τινὰς σκέψεις, ἀποβλέπων εἰς τὴν τελειοτέραν ὀργάνωσιν τοῦ Πανεπιστημίου. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι γενικῶς ἡ σκέψις μου εἶναι ὅτι ὄχι μόνον πρέπει νὰ δημιουργηθῇ Πανεπιστήμιον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἀλλ’ ἐὰν εἶναι δυνατόν, ὄχι μόνον εἰς τὰ τῆς Παιδείας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς διαφόρους ἄλλας ὑπηρεσίας νὰ λάβωμεν οἱαδήποτε μέτρα ὥστε νὰ ἀνακουφίσωμεν ὀλίγον τὰς Ἀθήνας ἀπὸ τὸν μέγαν φόρτον τὸν ὁποῖον ἔχουσι δι’ ὅλα τὰ ἀνώτερα ἱδρύματα καὶ διὰ τοὺς διαφόρους ὀργανισμούς, καὶ νὰ τροφοδοτήσωμεν ὁπωσδήποτε καὶ τὰς ἐπαρχίας. Διότι συγκεντροῦται ὁλόκληρος ὁ ἑλληνισμός, ὁ ὁπωσδήποτε αἰσθανόμενος ὑπεροχήν τινα, ἀπὸ τὰ ἀπόκεντρα μέρη εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ οὕτω τὰ μέρη ἐκεῖνα μένουσι πτωχὰ πάσης κινήσεως. Ἀπὸ αὐτῆς λοιπὸν τῆς ἀπόψεως καὶ γενικῶς ἐξετάζων τὸ ζήτημα, εὑρίσκω ὀρθοτάτην τὴν σκέψιν περὶ ἱδρύσεως Πανεπιστημίου ἐν Θεσσαλονίκῃ, καὶ εἰς τοῦτο οὐδεμία ὑπῆρξεν ἀντίρρησις ἀπὸ τῆς πτέρυγος ταύτης, ἰδιαιτέρως δὲ παρ’ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ παλαιοτέρων χρόνων ἔχω πολλὰς αἰτίας νὰ αἰσθάνομαι ἰδιάζουσαν στοργήν. Δὲν γνωρίζω λοιπὸν διατὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἠθέλησε νὰ μὲ παραστήσῃ πολέμιον τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Θεσσαλονίκης. Εἶμαι πρόθυμος νὰ τοῦ ἀναγνωρίσω, λόγῳ τοῦ ὅτι ἐκεῖ ἤδη πολιτεύεται, ὅλον τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον δεικνύει διὰ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα...

§58Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πολιτεύομαι ἐκεῖ διότι ἐνδιαφέρομαι περισσότερον.

§59Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐρωτῶ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον πολιτεύεσθε. Εἶμαι διατεθειμένος νὰ σᾶς ἀναγνωρίσω ὅλον τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον αἰσθάνεσθε διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπου ἤδη πολιτεύεσθε, ἀλλὰ τὸ ἐνδιαφέρον σας αὐτό, πρέπει νὰ σᾶς κάμῃ νὰ προσελκύσετε μείζονας ὀπαδοὺς ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Θεσσαλονίκης, οὐχὶ δὲ νὰ ἀποκρούετε καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι αὐθορμήτως προσέρχονται συνήγοροι, ὡς ἐγώ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀντιδρῶ ἀλλὰ συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἀλλ’ ἡ συνηγορία μου ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ εἶναι οὐχὶ ἁπλῶς διὰ λέξεων νὰ ἱδρύσωμεν Πανεπιστήμιον τὸ ὁποῖον ὅμως ἐν τοῖς πράγμασιν νὰ μὴ εἶναι τι, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οὐδαμῶς θὰ ἐξυπηρετηθῶσιν τὰ συμφέροντα τῆς Θεσσαλονίκης, οὔτε τὰ συμφέροντα τῆς Μακεδονίας, οὔτε τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισα καὶ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα διὰ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ὅτι τὸ θέλω νὰ ὀργανωθῇ ἐπὶ βάσεως πραγματικῆς πρὸς ἐξυπηρέτησιν ὡρισμένων σκοπῶν οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ καθορισθοῦν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκοπῶν τούτων νὰ γίνῃ ἡ περαιτέρω ὀργάνωσις τῶν καθέκαστα σχολῶν, ὡς καὶ τῶν ἑδρῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχουν. Καὶ ἐν τούτῳ τὸ ὁποῖον εἶπον σχετικῶς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀληθῶς ἀντελήφθη πλήρως. Παρενόησεν ὅμως τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ὀργάνωσις αὐτοῦ, ὡς ἐγὼ τὴν ἀντιλαμβάνομαι, δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Δὲν ἀντέκρουσα ὅτι ἡ ὀργάνωσις δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἀνέφερα μόνον τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ εἶναι οἵα πρέπει. Ἐν τούτῳ τῷ σημείῳ ἔχω νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις σχετικῶς πρὸς τὸ Νομοσχέδιον. Λέγω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅτι οὐδαμῶς ἔψεξα τοῦτον ὡς ὑπεύθυνον διὰ τὰς ἀτελείας αὐτὰς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐὰν ἔθιξα κατὰ τι τὴν ἐργασίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ἔθιξα κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐνῷ καλῶς ἀντελήφθην ὅτι ἡ παρελθοῦσα ἀνωμαλία τῶν δικτατοριῶν ἐγέννησε πολλά, ἄλλας ἀνωμαλίας καὶ ἐν τῇ ἐξυπηρετήσει τῶν διαφόρων κλάδων τῆς πολιτείας, σήμερον ὅτε εἴμεθα ἐν τῇ ὁμαλότητι δὲν ἐσκέφθη κατὰ τίνα τρόπον νὰ διορθώσῃ τὰς ἀνωμαλίας ἐκείνας, ἀλλ’ ἐξηκολούθησε τὴν αὐτὴν ἀνώμαλον ὁδόν. Εἰς τοῦτο μόνον θίγω τὸ Νομοσχέδιον καὶ τὴν κατεύθυνσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔκαμε καὶ μίαν ἄλλην ὁμολογίαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ὡς ὁμολογία τὸν τιμᾷ, δὲν εἶναι ὅμως πρὸς ἔπαινόν του ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξε. Δὲν ἦτο ἐν πλήρει συμφωνίᾳ μετὰ τοῦ τότε Συναδέλφου του Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας πρὸς ἵδρυσιν τῆς Σχολῆς αὐτῆς, ἀλλὰ διὰ τῆς μεθόδου τοῦ συμβιβασμοῦ τὸν ὁποῖον ἐπεχείρησε καὶ εἰς ἄλλα νομοθετικά του ἔργα, ὑπεχώρησε καὶ βλέπω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον ἐδημιουργήθη δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φαντάζονται κ’ αὐτοὶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ δημιουργηθῇ. Ἔκαμε λοιπὸν σχολὴν Δασολογικήν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει τὰ ἀπαιτούμενα μέσα διὰ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐδημιουργήθη αὕτη ἐκεῖ. Καὶ ἂν δὲν ἔχῃ ἐκεῖ τὰ ἀπαιτούμενα μέσα διὰ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐδημιουργήθη, πρὸς τί τὴν κάμνετε; Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὅτι ἐκεῖ εἶναι μείζονες αἱ ἀνάγκαι τῶν κατοίκων διότι εἶναι πλησίον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ σπουδάσουν ἐκεῖ. Ἀλλ’ αἱ σπουδαὶ δὲν ἐξυπηρετοῦνται, δὲν προάγονται ὡς ἐκ τοῦ τόπου εἰς τὸν ὁποῖον γίνονται· προάγονται ὅταν γίνωνται τελείως. Θέλετε νὰ κάμετε Δασολογικὴν σχολὴν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης; νὰ γίνῃ ἐκεῖ. Ἐγὼ δὲν ἐναντιοῦμαι ποῦ νὰ γίνῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ γίνῃ εἶναι νὰ γίνῃ πραγματικὴ καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν μίαν Σχολὴν ἐγγεγραμμένην εἰς ἕναν νόμον, ἡ ὁποία οὐδὲν ἐξυπηρετεῖ. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Παπαναστασίου ὅτι δὲν πηγαίνουν οἱ καθηγηταί. Διὰ νὰ μὴ πηγαίνουν οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, σημαίνει ὅτι κάτι τι τὸ ἐλαττωματικὸν ὑπάρχει. Θέλουν νὰ ζοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι δὲν ἐδημιουργήθη ἀκόμη τὸ κέντρον τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς σκοπούς των. Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀπαρατήρητον ἀπὸ ἕναν Ὑπουργὸν ὅτι ἕνας καθηγητής, ἕνας ἄνθρωπος τόσον μορφωμένος ὁ ὁποῖος ἔταξεν τὴν δίκην του νὰ ἐξυπηρετήσῃ καθ’ ὡρισμένον τρόπον τὸν τόπον του, ἐνδέχεται νὰ ὑπηρετήσῃ ἐν Ἀνωτάτῳ Ἐκπαιδευτηρίῳ καὶ δὴ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἡ ὁποία δι’ ἐμὲ παρέχει πολλὰ πλεονεκτήματα διότι εἶναι ἐπὶ τέλους πέντε βήματα δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ταξιδεύσουν καὶ εἰς τὴν Δυτικὴν Ἑσπερίαν. Τοῦτο σημαίνει ὅτι κάτι τι τρέχει. Φροντίσατε νὰ ἐξακριβώσετε τὶ τὸν κάμνει νὰ μὴ ὑπηρετῇ ἐκεῖ. Μήπως ἔχει ἐνταῦθα εἰδικὰς ἀπολαυάς, αἱ ὁποῖαι τὸν κάμνουν νὰ μὴ δύναται νὰ ὑπάγῃ ἐκεῖ; Καὶ τί σημαίνει ἂν κάμητε σχολὴν καὶ δὲν δύνασθε νὰ βάλετε καθηγητάς; Θὰ δημιουργήσητε ἐκ τῶν ὑστέρων; Δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Πολιτείας αὐτός. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶναι λάθος ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον δημιουργεῖται τὸ Πανεπιστήμιον. Καὶ ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας γνωρίζει ὅτι ὑφίσταται τὸ λάθος, ἀποσείει μὲν τὰς εὐθύνα, ἐνεργεῖ δὲ νὰ ἐπιρρίψῃ εἰς αὐτοὺς τὰς εὐθύνας διὰ τὸ λάθος ἐκεῖνο. Ἐκάματε τὴν Δασολογικὴν σχολὴν παρὰ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἐκάματε, μὲ τὸν συνάδελφόν σας ἔστω καὶ διὰ γενικωτέρους λόγους, καὶ εἴπατε ἂς γίνῃ· ἀλλὰ πρὸς τί προχωρεῖτε καὶ κάμνετε καὶ διαφόρους ἄλλας σχολάς, χωρὶς νὰ ἔχετε οὐδαμόθεν βεβαιωμένον ὅτι θὰ δυνηθῆτε νὰ τὴν ἱδρύσητε πραγματικῶς;

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ ἐνθυμῆσθε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ὅτι οἱ καθηγηταί περὶ ὧν πρόκειται ἐδήλωσαν ὅτι θὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἀλλ’ ὅταν κατώρθωσαν νὰ μισθοδοτοῦνται παραμένοντες εἰς τὰς Ἀθήνας, παρέμειναν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐὰν δὲν ἐμισθοδοτοῦντο, θὰ ἐπήγαιναν εἰς τὴν θέσιν των. Δὲν νομίζω ὅτι, προκειμένου νὰ κατορθωθῇ ὁ μεγαλύτερος αὐτὸς σκοπὸς δηλ. ἡ πλήρης λειτουργία τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν αἱ ἰδιοτροπίαι τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων. Πρόκειται περὶ ἰδιοτροπιῶν.

§61Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐδῶ εἶναι τὸ σφάλμα.

§62Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σᾶς λέγω ὅτι λειτουργούσης πλήρως τῆς Δασολογικῆς Σχολῆς, ὑπάρχει πλῆρες τὸ ἀπαιτούμενον προσωπικὸν κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Μαθηματικῆς καὶ τῆς Γεωπονικῆς Σχολῆς. Ὥστε ἡ μετάθεσις τῆς Δασολογικῆς Σχολῆς ἔχει καὶ τὸν σκοπὸν αὐτὸν, νὰ ἐξαναγκάσῃ τρόπον τινὰ τὴν λειτουργίαν καὶ τῶν ἄλλων σχολῶν.

§63Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγω ὅτι ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Παπαναστασίου δὲν μοῦ ἔδωσεν οὐδὲν περιπλέον ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῶν ἰδεῶν του, διότι δὲν ἀνήρεσε τὴν βασικὴν σκέψιν ὅτι σήμερον δὲν ἔχομεν τὸ ἀπαιτούμενον ὑλικὸν διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης. Θὰ σᾶς εἴπω κἄτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Ἐὰν προστρέξητε εἰς ὅλους τοὺς κλάδους, θὰ ἴδητε ὅτι εἰς κανένα κλάδον δὲν ἔχομεν ὑπερβάλλον προσωπικὸν ὥστε νὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν. Εἶναι μία ἔλλειψις τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, καὶ διὰ τοῦτο ὅπου θέλομεν νά προβαίνωμεν διὰ κομματικὰ ἐλατήρια εἰς μείζονα ἀνάπτυξιν τῶν κλάδων τοὺς ὁποίους ἕκαστος Ὑπουργὸς ἔχει ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν του, πρέπει πρωτίστως νὰ μελετήσῃ ποῦ θὰ εὕρῃ τὸ ὑλικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέλει νὰ χρησιμοποιήσῃ. Δύνασθε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ κάμετε ὄχι μόνον αὐτὴν τὴν σχολὴν ἀλλὰ καὶ 100 ἀκόμη, ἀρκεῖ νὰ τεθῇ μία φορολογία διὰ νὰ πληρώσωμεν, ἀλλ’ ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους θὰ βάλητε διὰ νὰ διδάξουν θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται οὔτε εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ μείνουν, δὲν θὰ εἶναι οἱ προσήκοντες καὶ εἰς τοῦτο πρέπει νὰ δώσετε προσοχήν. Ἔχετε τοῦτο ὑπ’ ὄψιν σας, ἐὰν θέλετε νὰ ἐνεργήσητε ἐπωφελῶς διὰ τὸν τόπον, ἄν θέλετε νὰ ἐργασθῆτε ἐπωφελῶς διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, καὶ εἰδικώτερον διὰ τὴν Μακεδονίαν, ἂν θέλετε νὰ προάγητε τὰς ἐπιστήμας εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν πρέπει εἰμὴ καὶ ὡς ἔτυχε νὰ προβαίνετε εἰς τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς οἱουδήποτε ἱδρύματος, ἀλλὰ πρέπει νὰ μελετᾶτε προσηκόντως, νὰ ἐξευρίσκετε τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων θὰ λειτουργήσῃ, διότι ἐὰν πάσχωμεν ἀκόμη ἀπὸ ἕνα μεγάλο κακὸν αὐτὸ εἶναι ἡ ἡμιμάθεια ἡ ὁποία ἐξαπλοῦται ἐκ τῶν τυχαίων ὀργανισμῶν τοὺς ὁποίους κάμνομεν καὶ καταδικάζομεν τὸν τόπον μας καὶ δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λειτουργήσουν διότι συνέστησαν αἱ σχολαὶ αὐταί, κρατῆστε τας ἀλλὰ μὴ προβαίνετε εἰς ἵδρυσιν νέων. Πρέπει πρῶτον νὰ μελετήσετε τί προσωπικὸν καὶ μέσα διαθέτετε καὶ τότε ἱδρύσατε. Τὸ ζήτημα εἶναι ἀδιάφορον ποῦ θὰ εἶναι τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ποῦ αἱ σχολαί. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει ὡς Ἕλληνας εἶναι νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ ὅπου ἱδρύεται τοῦτο. Σεῖς ὁ ἴδιος γνωρίζετε ὅτι δὲν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα προσέθεσεν ὁ κ. Παπαναστασίου, ἀπόδειξις ὅτι δυσκολεύονται νὰ ὑπάγουν καὶ ὅπως εἶπον οἱ κ. Βουλευταὶ Θεσσαλονίκης ἔπαψε νὰ λειτουργῇ λόγῳ ἐλλείψεως ἐργαστηρίων. Ἑπομένως κατὰ βάθος δὲν ὑφίσταται, παρὰ ἕνα νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ προσκομίσετε εὐχαριστήρια καὶ θὰ κάμετε μίαν ἀγαθὴν ἐντύπωσιν· ἀλλὰ ὅταν βραδύτερον ἔλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἴδητε ὅτι ἀντὶ ἑνὸς καλοῦ ἐκάματε ἕνα κακόν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρός.

§65Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δὲν θὰ εἰσέλθω, Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τήν στιγμὴν αὐτὴν τὴν Βουλήν. Ὑπάρχει ὅμως κάτι τὸ προσωπικὸν μὲ τὸν ἀγαπητόν μου διάδοχον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας ἔχει παρανοήσει τὸν λόγον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἐνόμισεν ὅτι κατακρίνεται ἡ ἰδική του πολιτικὴ καὶ στάσις εἰς τὸ ζήτημα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ διὰ ν’ ἀπαλλαγῇ αὐτοῦ ἠγνόησε τὰ πραγματικὰ γεγονότα καὶ ἐπεκαλέσθη ἄλλα. Ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιρρίψῃ εἰς βάρος τοῦ προκατόχου του ἀμέλειαν περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀνέλαβε νὰ τὰ ἐκτελέσῃ, δηλαδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπεν ὅτι ὁ προκάτοχός του δὲν ἐμερίμνησε περὶ τακτοποιήσεως τῶν πραγμάτων τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ ὅτι ἔλαβε μέτρα ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Τὸ βέβαιον εἶναι τοῦτο —καὶ θὰ κάμω μίαν μικρὰν παρέκβασιν,—ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐγκαινιάζων τὸ ἀξίωμά του ἐν τῇ Βουλῇ μοῦ ἐπέρριψε τὸ ἑξῆς, ὅτι εἶχον παρακαλέσει σχεδὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἁρπάσῃ τὸ προϊὸν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἀπὸ τὸ οἰκεῖον Ταμεῖον, καὶ εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην τότε νὰ τὸν διαψεύσω παρὰ τὸ ὅτι ἐξηκολούθει καὶ ἐξακολουθεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ νομίζῃ ἐμὲ ὑπαίτιον, ὡς συντελέσαντα ὥστε νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη καὶ σήμερον πάλιν μοῦ ἐπιρρίπτεται ὅτι ἐγὼ δὲν ἐφρόντισα περὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει ὑποβάλει νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Παιδείας, τὸ ὁποῖον ἁπλῶς ἐπαναλαμβάνει σχεδὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἔχω ἤδη ὑποβάλει εἰς τὰς λειτουργούσας τότε Ἐπιτροπὰς.

§66Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Τοῦτο εἶναι μερικόν.

§67Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἴσως, εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπιτρέψατέ μοι ὅμως νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας εἶναι γενικώτατον, διότι ἐπαναφέρει εἰς ἰσχὺν τὸν νόμον περὶ Πανεπιστημίου.

§68Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἀλλὰ ἔχετε ὑποβάλει τὸν ὀργανισμὸν ἢ ὄχι;

§69Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Τὸν ὑπέβαλα ἐν σχέσει πρὸς τοὺς καθηγητάς, οἱ ὁποῖοι εἶχον διορισθῇ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπαπαράσχος ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Νομίζω, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι πάντες γνωρίζομεν καὶ πρὸ παντὸς ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι καταγόμεθα ἐκ Μακεδονίας, ὅτι ὅλαι σχεδὸν αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἐν Μακεδονίᾳ ἀτελῶς ἐργάζονται. Πάντως γνωρίζομεν ὅτι ἐπανειλημμένως διατασσόμενοι ὑπάλληλοι, καθηγηταὶ καὶ ἄλλοι, ὅπως μεταδοῦν καὶ ὑπηρετήσωσιν εἰς Μακεδονίαν, πάντοτε τὴν ἄρνησιν προβάλλουν. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐφεῦρε τρόπον μέχρι σήμερον, ὥστε νὰ ἀναγκάσῃ τοὺς τοιουτοτρόπως διοριζομένους νὰ μεταβαίνωσι καὶ ἀναλαμβάνωσι τὰ καθήκοντά των. Ἐδιπλασιάσθη ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὴν συντάξιμον ὑπηρεσίαν καὶ ἐν τούτοις καὶ τοῦτο ἀκόμη δὲν κατώρθωσεν, ὥστε νὰ τοὺς πειθαναγκάσῃ νὰ μεταβαίνωσι καὶ ἀναλαμβάνωσιν ὑπηρεσίας. Γνωρίζομεν ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη ἀποτελεῖ ἕν κέντρον, ὅτι εἶναι ἴσως ἡ δευτέρα πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔπρεπε πάντοτε πρὸ πολλῶν ἀκόμη ἐτῶν νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ὅπως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δημιουργηθοῦν ὀργανισμοὶ τοιοῦτοι, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται νὰ δίδωσι τὸ ὑλικὸν τὸ ἀπαιτούμενον, ὥστε καὶ αἱ ὑπηρεσίαι νὰ λειτουργοῦν ἀπροσκόπτως καὶ τὰ καθήκοντα νὰ ἐκτελῶνται καλύτερον. Διὰ τοῦτο ἔπαινον ἐγώ, ἀντιπροσωπεύων τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὸν Μακεδονικὸν λαόν, ἔπαινον φέρω πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη ἐν τούτῳ τὴν πρωτεύουσαν, ὅπως καὶ ἐνήργησε πεισμόνως, ἃς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅπως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Μακεδονίας ἱδρυθῇ Πανεπιστήμιον. Κύριοι Βουλευταί, μετάπτωσιν συναισθημάτων αἰσθάνεται ἀπὸ τῆς χθὲς ἡ ψυχή μου. Εἶδον χθὲς πόλεμον ἐκ μέρους τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐναντίον τῆς ἱδρύσεως τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Θεσσαλονίκης.

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (τῆς Δεξιᾶς). Ὄχι, ὄχι.

§73Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Λέγω πόλεμον καὶ ἔχω τὰς ἀποδείξεις, διότι ἐὰν δὲν εἶναι πόλεμος, πῶς ἐξηγεῖται ἡ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία ἀνεκλήθη μόλις σήμερον, διότι εἶδεν ἡ πτέρυξ ἐκείνη ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ἐν Θεσσαλονίκῃ θὰ ἱδρύετο καὶ θὰ ἱδρυθῇ;

§74Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Φαίνεται, κ. Συνάδελφε, ὅτι δὲν παρηκολουθήσατε τὴν ἀγόρευσίν μου, αὐτὸ μόνον σᾶς λέγω.

§75Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Λέγω μετάπτωσιν συναισθημάτων ἠσθάνθην, διότι ἐνῷ χθὲς αὐτὸ ἀντελήφθην ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, εὐτυχῶς σήμερον ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὑπεστήριξε τὴν ἵδρυσιν τοῦ Πανεπιστημίου.

§76Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ὅλον τὸ Κόμμα ὑποστηρίζει τὴν ἵδρυσιν.

§77Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἰσχυρίσθη, ὅτι... (Πολλοὶ βουλευταὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς διακόπτουν).

§78Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἂς ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἕνα Μακεδόνα νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τοῦ Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

§79Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Δὲν θέλω, κ. Βουλευταί, νὰ δημοκοπήσω, διότι ποτὲ δὲν ἠσθάνθην τοὺς ὤμους μου ἰσχυροὺς ὥστε νὰ κάμω κάτι τὸ ἀνώτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι. Ἔρχομαι μόνον ψυχραίμως τὴν ἀλήθειαν νὰ εἴπω, μοὶ παρουσιάζεται ὅμως δευτέρα περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπω ὅτι πολλοὶ βουλευταὶ τῆς πτέρυγος ἐκείνης μὲ διακόπτουν καὶ θὰ ἐπεθύμουν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος νὰ τοὺς τοποθετήσῃ εἰς τὴν θέσιν των. (Διαμαρτυρίαι ἔντονοι ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι ἔχετε νὰ εἴπητε περὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσ)νίκης εἴπατέ το. Μὴ δημιουργεῖτε ὅμως ἐπεισόδια.

§81Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ὅτε ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ σχέδιον νόμου περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ δικαιώματος ὑποθηκεύσεως δανείου εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἐκ μέρους τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων ἠγέρθησαν διαμαρτυρίαι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ὁμιλήσατε περὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ μὴ δημιουργεῖτε ἐχθρικὴν στάσιν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου.

§83Γ. ΠΑΠΑΠΑΡΑΣΧΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εὗρε μόνον ὅτι λόγῳ ἐλλείψεως ὑλικοῦ, ὅτι λόγῳ ἐλλείψεως προσωπικοῦ δὲν δύναται τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης νὰ λειτουργήσῃ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἔπρεπε νὰ λειτουργήσῃ. Ἀλλ’ ὅταν ἐφαρμόσωμεν τὸν κανόνα αὐτόν, νομίζω ὅτι δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ κάμῃ εἷς νευρικός, ὁ ὁποῖος δὲν ἤθελε νὰ μπῇ εἰς τὴν θάλασσαν προτοῦ μάθῃ νὰ κολυμβᾷ. Μὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ὑλικὸν ἀμέσως νὰ παρουσιασθῇ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ παρουσιασθῇ ὑλικὸν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐπανειλημμένα καθεστῶτα, τὰ ὁποῖα ἀπέλυσαν ὑπαλλήλους οὕτως, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία μερὶς καθηγητῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀναλάβουν τώρα ὑπηρεσίαν; Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, διότι τὰ πράγματα τοὐναντίον ἀποδεικνύουσιν ὅτι λόγῳ ἐλλείψεως ἐργαστηρίων δὲν κατώρθωσεν νὰ ἐργασθῇ καλῶς ἡ Σχολὴ ἡ Δασολογική. Τοῦτο ὅμως δὲν τὸ θεωρῶ σπουδαῖον, διότι ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχὴν ὅπως συγκροτήσῃ ἓν ἐργαστήριον καλόν, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἐκπληροῖ τὸν σκοπὸν καὶ τοιουτοτρόπως δὲν νομίζω ὅτι λόγῳ ἐλλείψεως ἢ λόγῳ ἀτελοῦς ἐργασίας τοῦ ἐργαστηρίου πρέπει νὰ παύσῃ λειτουργοῦν καὶ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§84Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχεν ἐξαντληθῆ ἡ συζήτησις καὶ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ψηφοφορία σήμερον.

§85Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Πολὺ φοβοῦμαι, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ τέκνον τὸ τόσον προσφιλὲς εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας, τρέχει μεγάλον τὸν κίνδυνον νὰ πάθῃ ἐκ πνιγμοῦ ἐξ ὑπερμέτρου πρὸς αὐτὸ προστασίας, καὶ θὰ παρακαλέσω ὅλους τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου, ἐν τῇ διαβεβαιώσει ὅτι κοινὴ ἀντίληψις εἶναι, ὅτι πάντες ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ ὅτι ὅλαι αἱ γνῶμαι αἱ ἐξενεχθεῖσαι θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ Συναδέλφου μου, ὅταν θὰ εἰσαγάγῃ τὴν γενικὴν ἀντίληψίν του περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου.

§86Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω δυὸ λόγια.

§87Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Θὰ ἐμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς, καίτοι γνωρίζομεν τὸ ἐνδιαφέρον σας ὑπὲρ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ σᾶς εὐγνωμονοῦμεν.

§88Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι περατωμένη ἡ συζήτησις ἢ ἐξακολουθεῖ;

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε.

§90Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ προσωπικῶς, κ. Μπακόπουλε, νὰ παραιτηθῆτε τοῦ λόγου.

§91Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. (Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–4).

§92Σ. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Εἰς τὸ τέλος τοῦ 2ου ἄρθρου, ὡς καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ 5ου ἄρθρου καὶ κατωτέρω, νομίζω εἰς τὸ ἄρθρον 11ον, ἀναφέρεται κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι διορισμοὶ θὰ γίνουν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3341, ὁ ὁποῖος διατελεῖ ἐκκρεμής, ὡς γνωρίζετε, διότι ὁ νόμος 3341 τῆς Δʹ Ἐθνικῆς Συνελεύσεως κατηργήθη ὑπὸ τῆς πρώτης Ἐπαναστατικῆς Κυβερνήσεως.

§93Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ ἐπανῆλθεν ἐν ἰσχύϊ.

§94Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἡ δευτέρα ἐπαναστατικὴ Κυβέρνησις κατήργησε τὸν καταργηθέντα καὶ ἐπανέφερεν ἐν ἰσχύϊ τὸν 3341, ἀλλὰ τροποποιημένον μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ κατὰ τοῦτο. Τὸ 6ον ἄρθρον τοῦ νόμου 3341 ὥριζε κατὰ τίνα τρόπον θὰ γίνουν οἱ διορισμοὶ τῶν καθηγητῶν. Ὁ τρόπος αὐτὸς δὲν εἶναι πραγματοποιήσιμος διότι ἡ Δʹ Ἐθνικὴ Συνέλευσις διελύθη, καὶ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ πρὸς τοῦτο ὡρισμένη διὰ νὰ προτείνῃ τοὺς διορισμοὺς διελύθη ὡσαύτως. Ἄρα κατ’ ἄλλον τρόπον πρέπει νὰ γίνουν οἱ διορισμοί. Φαίνεται ὅτι εἰς τὸ 2ον ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου προβλέπεται αὐτὴ ἡ περίπτωσις, διότι ἀναγινώσκω εἰς τὸ ἄρθρον 2 τὰ ἑξῆς· (ἀναγινώσκει). Τοῦτο ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὰ ἄρθρα 2, 4 καὶ 5. Πρέπει νὰ προληφθῇ ἡ ἀντινομία αὐτὴ καὶ νὰ κανονισθῇ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ γίνωνται οἱ διορισμοὶ τῶν καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις.

§95Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν;

§96Σ. ΣΤΑΗΣ. Παρακαλῶ.

§97Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐξήγησις εἶναι αὕτη: Ὁ νόμος, ὁ ἰσχύων σήμερον, εἶναι τροποποιημένος, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ἰσχύσῃ παρὰ ὡς τροποποιημένος. Ἐπειδὴ ἡ διάταξις τοῦ ἀρχικοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἤθελε ψηφίσει τὸν νόμον αὐτόν, νὰ προτείνῃ καὶ τοὺς καθηγητάς, δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, κατὰ συνέπειαν ὁ νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ τροποποιημένος ὅπως ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Ἐπαναστατικὴν Κυβέρνησιν.

§98Σ. ΣΤΑΗΣ. Κακῶς ἄρα ἀναφέρεται.

§99Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν σημαίνει αὐτὸ τίποτε, κ. Συνάδελφε. Εἶναι σαφὲς τὸ πρᾶγμα. Τὸ ἐδάφ. τοῦ ἄρθρου 11 προβλέπει περὶ μιᾶς εἰδικῆς περιπτώσεως. Εἰς τὴν Δασολογικὴν Σχολὴν ὑπῆρχον οἱ 5 Καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν διὰ νὰ ἀρχίσουν νὰ λειτουργοῦν κανονικῶς αἱ Σχολαὶ τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλ’ ἐκρίθη ὅτι δὲν θὰ ἦτο πρέπον οἱ 5 Δασολόγοι νὰ ἐκλέξωσι καὶ τοὺς Χημικοὺς καὶ τοὺς καθηγητὰς τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας καὶ τοὺς λοιπούς. Διὰ τοῦτο ἐξαιρετικῶς ἐτέθη τὸ ἄρθρον 2ον. Ὁ νόμος τοῦ Πανεπιστημίου ἰσχύει ὡς ἐτροποποιήθη φυσικά, ἰσχύει δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 2ον, τὸ ὁποῖον εἰδικῶς διὰ τὴν Δασολογικὴν Σχολὴν καθορίζει πῶς θὰ γίνεται ἡ περαιτέρω ἐκλογὴ τῶν καθηγητῶν.

§100Σ. ΣΤΑΗΣ. Τὰς παρατηρήσεις αὐτάς, κ. Πρόεδρε, ἔκαμα ἐκ τοῦ μεγάλου ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον πάντες ἔχομεν καὶ ἰδίως πρῶτοι ἡμεῖς οἱ δηλώσαντες ὅτι τὸ ἐν Θεσσαλονίκῃ Πανεπιστήμιον πρέπει κυρίως τὰς θετικὰς ἐπιστήμας νὰ θεραπεύσῃ. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κατερίνης εἶχεν ἐνδιαφέρον περισσότερον νὰ παρακολουθῇ τὰ ἐντὸς τῆς Βουλῆς ζητήματα καὶ τὰ ἐκτὸς αὐτῆς, τὰ σχετικὰ πρὸς τὰ ἐν τῇ Βουλῇ συζητούμενα, θὰ ἐγνώριζεν ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα κατ’ ἐπανάληψιν ἐξέφερε τὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου γνώμην του, σαφῆ καὶ κατηγορηματικήν, περὶ τῆς ἀπαραιτήτου ἀνάγκης ὅπως τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης λειτουργήσῃ τὸ ταχύτερον. Ὡς ἔχει, Κύριοι, σήμερον δὲν λειτουργεῖ. Καὶ δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν βεβαίως τὸ πρὸς στιγμὴν ἱδρυθὲν νὰ λειτουργήσῃ τελείως διότι τοῦτο θὰ γίνῃ μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, περὶ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφερόμεθα καὶ οἱ ἐντεῦθεν καὶ οἱ ἐκεῖθεν, προσκόπτει ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὴν πολυνομίαν ἡ ὁποία ὑπάρχει...

§101Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει πολυνομία.

§102Σ. ΣΤΑΗΣ. Δὲν εἶναι ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς...

§103Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι ἐκκρεμές, βέβαια, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ὑπάρχει πολυνομία.

§104Σ. ΣΤΑΗΣ. Περὶ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πρόκειται, περὶ παραρτήματος τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ ἡμεῖς ἱδρύομεν Γεωπονικὴν Σχολήν!

§105Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὁ νόμος αὐτός, κ. Συνάδελφε, ἦτο ἀναγκαῖος, διότι ἐπρόκειτο νὰ συστηθῇ ἡ Δασολογικὴ Σχολή, ὄχι διὰ Διατάγματος, διότι κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου εἶναι δυνατὸν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διὰ Διατάγματος νὰ συστήσῃ μίαν Δασολογικὴν Σχολήν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει μία Δασολογικὴ Σχολὴ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐθεωρήθη πρακτικώτερον νὰ μετατεθῇ ἡ Δασολογικὴ Σχολὴ εἰς Θεσσαλονίκην. Αὐτὸ δὲν δημιουργεῖ πολυνομίαν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Συνάδελφε, γίνεται ψηφοφορία τώρα. Ἐὰν ἔχετε νὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν τινά, δύνασθε νὰ τὴν ὑποβάλητε. Δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν.

§107Σ. ΣΤΑΗΣ. Ἀναμφιβόλως, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσητε μάθημα, ἐὰν τοῦτο τὸ θεωρῆτε ὡς μὴ κατάλληλον, ἐφόσον τὸ μάθημα τοῦτο εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2 ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 3, 4, 5, 6 καὶ 7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8ον).

§108Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο γίνεται λόγος περὶ τῶν ἐργαστηρίων. Εἰς τὰς Γεωργικὰς Σχολὰς λειτουργοῦσι πάντοτε καὶ τὰ ἐργαστήρια. Τουλάχιστον εἰς τὰς ἐπιστημονικὰς αὐτὰς Σχολάς, τὰς ὁποίας γνωρίζω ἐγώ, ὑπάρχουσι τὰ ἐργαστήρια τῶν ἐπιστημονικῶν ἐρευνῶν καὶ τῶν ἀσκήσεων. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό, ὡς Διευθυνταὶ διορίζονται ἐπὶ βαθμῷ καὶ μισθῷ εἰσηγητοῦ Βʹ τάξεως πτυχιοῦχοι ἀνωτέρων Γεωπονικῶν Σχολῶν. Τοῦτο δὲν τὸ εὑρίσκω ὀρθόν. Τὰ ἐργαστήρια ἐπιστημονικῶν ἐρευνῶν πρέπει νὰ διευθύνωνται ἀπὸ τὰς κορυφὰς τῶν ἐπιστημόνων. Δι’ αὐτὸ ἤθελα νὰ τεθῇ ὅτι τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργαστηρίων αὐτῶν τῆς ἐρεύνης τὴν ἀναλαμβάνουν οἱ καθηγηταὶ τῶν οἰκείων μαθημάτων, βοηθούμενοι ὑπὸ ἄλλων ἐπιστημόνων οἱ ὁποῖοι θὰ φέρουν τὸν τίτλον βοηθῶν ἢ Ἐπιμελητῶν.

§109Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3, κ. Συνάδελφε, προβλέπεται ὅτι τὰ ἐργαστήρια τῆς Δασολογικῆς σχολῆς λειτουργοῦσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρ. 3 παρ. 2. Τώρα ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 8 διὰ τὸ ὁποῖον ὡμιλήσατε, τοῦτο ἐζητήθη διὰ νὰ ὀργανωθῶσι τὰ ἐργαστήρια καὶ πρὶν ἀκόμη λειτουργήσωσιν αἱ σχολαὶ αὐταί. Οἱ ὡς διευθυνταὶ διοριζόμενοι κατὰ τὴν παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 8 πρόκειται νὰ διορισθῶσι καὶ πρὶν ἀκόμη λειτουργήσωσιν αἱ Σχολαὶ ἐπὶ βαθμῷ τμηματάρχου βʹ τάξεως ἢ εἰσηγητοῦ, πτυχιοῦχοι Ἀνωτέρων Γεωπονικῶν Σχολῶν. Καὶ πάλιν ἐξαιροῦνται τὰ ἐργαστήρια Γεωργικῆς Χημείας καὶ Μικροβιολογίας, τῶν ὁποίων οἱ Διευθυνταὶ ἀπαιτεῖται νὰ ἔχωσι πτυχίον Πανεπιστημίου ἢ εἰδικῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἀνεγνώσθη καὶ τὰ ἄρθρα 9, 10, 11, 12 καὶ 13).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14ον. Δεκτὸν τὸ Νομοσχέδιον, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη μία πρότασις περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Φαρμακευτικῶν Συλλόγων.

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλη ἡ Βουλὴ τὸ δέχεται.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἀνεκοίνωσα ἁπλῶς τοῦτο, ἀλλ’ εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ ἀκολουθήσω τὴν σειρὰν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Κ. Ταμείου Χαλάζης». Ἀναβάλλεται ἀπόντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. «Περὶ κυρώσεως τοῦ Νομ. Διατάγματος περὶ τῆς εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον Ἐπιτροπήν.....»

§114Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἀπουσιάζοντος τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῆς ἀνεργίας ὑπαλλήλων, ἐργατῶν, ὑπηρετῶν κλπ».

§116Κ. ΜΠΟΥΡΜΠΟΥΛΗΣ. Πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου Νομοθ. Διατάγματος. Σύμφωνα ὅμως μὲ τὸ Νομοθ. Διάταγμα αὐτὸ ἐπιβάλλεται 6% δικαίωμα ἀσφαλίσεως. Συνεπῶς πρέπει νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§117Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριε Πρόεδρε, ἂς παραμείνῃ—νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν—μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τουλάχιστον.

§119Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἰδού τί συμβαίνει. Ὁ κ. Καντιάνης ἔχει οὐσιώδη πράγματα νὰ ἀναπτύξῃ. Οὐσιώδη πράγματα ἐννοῶ κατὰ τοῦτο, ὅτι ζητεῖ μεταρρυθμίσεις. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ἐνταῦθα ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἄλλως θὰ ἀναγκασθῇ νὰ τὰ εἴπῃ πάλιν. Θὰ εἶναι λοιπὸν καλύτερον, ὅπως σᾶς παρεκάλεσα, νὰ παραμείνῃ ἐπί τινα χρόνον.

§120Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Ἐπειδὴ ζητοῦνται τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ παρακαλέσω νὰ θελήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Τρίτης.

§121Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ὄχι, διότι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν τροποποιήσεων.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἐνεργείας προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου». Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τόν λόγον.

§123Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 «συνίσταται ἐπιτροπὴ κρατικῶν προμηθειῶν...» Φρονῶ, κ. Βουλευταί, ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἀλλὰ μόνον ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, οἵτινες ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ πάντα ἄλλον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου προτείνω νὰ ἔχουν μόνον συμβουλευτικὴν ψῆφον. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ μετέχῃ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐμπορίου εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος εἰς αὐτό.

§124Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι, πρόκειται περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τυπικῶς δύναται νὰ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν, οὐσιαστικῶς ὅμως ἔχει μεγίστην σημασίαν, διότι πρόκειται δι’ αὐτοῦ νὰ καθιερωθῇ τὸ σύστημα τοῦ τρόπου τῶν προμηθειῶν. Γνωρίζομεν πάντες, ὅτι ὁ τρόπος τῶν προμηθειῶν ὑπῆρξε μία πηγὴ καταχρήσεων. Εἶναι δὲ καὶ ἕνα ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐνεργείας τῆς προμηθείας. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχῃ συνοχὴ εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία θὰ συσταθῇ, διὰ νὰ ὑπάρχῃ δὲ καὶ ἑνότης εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἀπαραίτητον κατὰ τὴν κρίσιν μου νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ μεγαλυτέρου ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου ἀπὸ ἀπόψεως χρησιμοποιήσεως μέσων καὶ ἐμπορευμάτων διὰ τὸν στρατόν, τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Ὄχι δὲ μόνον εἶναι ἀπαραίτητον τοῦτο, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ δεχθῇ, ἵνα εἰς τὰ μέλη αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν ἐν Ἀθήναις Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν προστεθῶσι καὶ 2 μέλη τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσ)νίκης. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα ἀσφαλῶς τότε θὰ ὑπάρχῃ ἑνότης τιμῶν, διότι κατ’ ἄλλον τρόπον βλέπομεν ὅτι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ὅλαι αἱ ἀγοραὶ τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Θεσ)νίκη δὲν εἶναι ἀγορὰ μικρά, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ ἐπίδρασιν εἰς τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας προσφέρει. Βλέπομεν πολλάκις ἐμπορεύματα διὰ διαφόρους ἀνάγκας τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα προσφέρονται εἰς τιμὰς ἀσυγκρίτως κατωτέρας οἱασδήποτε ἄλλης προσφορᾶς. Εἶναι συνεπῶς ἀπαραίτητος ἡ ὕπαρξις δύο μελῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης καὶ πρὸς τοῦτο προτείνω ἵνα μεταξὺ τῶν ἄλλων προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Προμηθειῶν, ἀναγραφοῦν καὶ δύο μέλη τοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, εἷς βιομήχανος καὶ εἷς ἔμπορος. Κατ’ αὐτὴν τὸν τρόπον θὰ προσφέρωμεν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸ Κράτος, ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ εἰς ἕν τμῆμα μεγάλο βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς Χώρας.

§125Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ συμφωνήσω μὲ ἀμφοτέρους τοὺς προλαλήσαντας. Βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιπροσωπευθῇ τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἐπιμελητηρίων νὰ ἔχωσι μόνον συμβουλευτικὴν ψῆφον. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἀπαραίτητον, καὶ θὰ συστήσω εἴς τε τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ θὰ παρεκάλουν μάλιστα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς γνωρίσῃ ἂν ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν αὐτήν, εἶναι νὰ ἐκπροσωποῦνται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν καὶ τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, διότι αἱ περισσότεραι τῶν Κρατικῶν προμηθειῶν εἶναι αὐτῶν τῶν δύο Ὑπουργείων καὶ δὲν θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἄνευ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν δύο αὐτῶν Ὑπουργείων. Φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ δεχθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§126Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ συστήσω αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὅτι πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύηται καὶ ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὸ Ἐμπορικὸν καὶ τὸ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον, ὥστε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν προμηθειῶν αὐτοὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι κἄτι τι πλέον, διότι οἱ ἔμποροι τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ οἱ βιομήχανοι θὰ δύνανται νὰ ἐξετάσουν πολὺ καλῶς τὰς τιμὰς τῶν προσφερομένων ἐμπορευμάτων καὶ θὰ προσέχουν τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ἔμποροι ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Οὔτε παραδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ ἐκ Σπετσῶν βουλευτοῦ, νὰ ἔχουν συμβουλευτικὴν ψῆφον, διότι περισσότερον παντὸς ἄλλου τὰ μέλη τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ τοῦ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσουν τὰς ἁρμοζούσας πληροφορίας περὶ τῶν προσφερομένων τιμῶν καὶ ἐμπορευμάτων.

§127Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων ἡ Κυβέρνησις, διότι ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ προσπαθεῖ νὰ προτάξῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ Κρατικῶν προμηθειῶν. Ὑπάρχουν ἔτη κατὰ τὰ ὁποῖα αἱ προμήθειαι τοῦ Δημοσίου ἀνέρχονται εἰς πλείονα τῶν πέντε ἑκατομμυρίων λιρῶν ἐτησίως, συμβαίνει δὲ τοῦτο τὸ περίεργον: ἐνῷ αἴφνης ὑποβάλλεται νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ μίαν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν 1000 δρ. διὰ μίαν προμήθειαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν 150.000.000 οὐδεμίαν γνῶσιν τῆς συμβάσεως λαμβάνει ἡ Βουλὴ ἢ ἐν γένει ὁ πολιτικὸς κόσμος τοῦ τόπου. Τὸ νομοσχέδιον θέτει πράγματι φραγμὸν εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν προμηθειῶν, ἀλλὰ μόνον ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι καὶ αἱ προμήθειαι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ αἱ προμήθειαι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης τῶν κρατικῶν προμηθειῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ λίαν ἀξιεπαίνως ἐξωνύχισε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ συνεφώνησα καὶ ἐγὼ πληρέστατα μὲ τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη εἰς τὴν Βουλὴν, περὶ τροποποιήσεών τινων, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐπενεχθῶσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ὧν ἡ σπουδαιοτέρα εἶναι ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ αἱ προμήθειαι τῶν Ὑπουργείων Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, αἱ ὁποῖαι συνήθως εἰς τὰ κανονικὰ ἔτη ἀνέρχονται εἰς τὸ μεγαλύτερον ποσὸν τῶν προμηθειῶν πάντων τῶν ἄλλων Ὑπουργείων. Μολονότι συνεφώνησα πλήρως πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν κρατικῶν προμηθειῶν, ὑπέβαλα βραδύτερον μερικὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας θὰ παρακαλέσω νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο μία καταστρατήγησις τοῦ νόμου εἰς τὸ παρελθόν, διότι μία προμήθεια κατετεμαχίζετο εἰς πολλὰς μικρὰς διὰ νὰ ἀποφεύγῃ τὸν ἔλεγχον τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Προμηθειῶν. Δέον ἑπομένως νὰ ληφθῇ μία τοιαύτη πρόνοια ὥστε ἡ καταστρατήγησις νὰ μὴ λάβῃ πλέον χώραν. Μετὰ ταῦτα ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἀντὶ νὰ ἔχωμεν δύο ἀντιπροσώπους τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου Πειραιῶς νὰ μείνῃ ἐκ τούτων ὁ εἷς καὶ ὁ ἕτερος νὰ εἶναι ἐκ τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου Θεσσαλονίκης. Νομίζω ἐπίσης ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν φαντάζομαι, ἂν θέλῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον της, πάρα πολὺ βεβαρυμένην εἰς ἐργασίαν, ὁ Πρόεδρος, λέγω, οὐ μόνον δὲν πρέπει νὰ ἐξασκῇ κανὲν ἐπάγγελμα, ἀλλὰ καὶ κἄτι ἄλλο θέλω νὰ ἔχῃ ὁ πρόεδρος: νὰ μὴ εἶναι μέλος καμμιᾶς ἐπαγγελματικῆς τάξεως τοῦ μεγάλου κεφαλαίου. Θὰ ἤθελα ὁ πρόεδρος αὐτῆς νὰ εἶναι ἄτομον τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ μεγάλας ἐμπορικὰς ἢ ἄλλας συναλλαγὰς καὶ νὰ βλέπῃ τὸ ζήτημα τῶν προμηθειῶν ἀφ’ ὑψηλοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ ἐπιπέδου ἐκείνου ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς τὸ βλέπομεν. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη. Ὁ Πρόεδρος τῶν προμηθειῶν νὰ δύναται νὰ ἐξυψωθῇ εἰς τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἤθελα ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν προμηθειῶν, ἡ ἐπιτροπὴ τῶν προμηθειῶν νὰ ἐκπροσωπῆται καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὥστε ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, τὸ θαυμάσιον αὐτὸ προτέρημα τοῦ Κοινοβουλίου, ὁ ὀφθαλμὸς τῶν προμηθειῶν νὰ εἶναι διαρκῶς ἐπάνω εἰς τὰς προμηθείας. Ἀλλ’ ἀποδώσωμεν τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ. Ἄν οἱ προμηθευταὶ διὰ τῶν διαφόρων καταστρατηγήσεων τῶν ὀργάνων τῶν δημοπρασιῶν καὶ τῶν νόμων καὶ τῶν πολυειδῶν καὶ πολυσχιδῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἀνήγαγον εἰς ἐπιστήμην, ζημιῶσι τὸ Δημόσιον, ὀφείλομεν ἀφ’ ἑτέρου νὰ εἴπωμεν ὅτι αὐτὸ τὸ Δημόσιον εἶναι ὁ πλέον κακόπιστος πολλάκις ἔμπορος. Εἶδα πλεῖστα ὅσα παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος λέγει εἰς τὸν προμηθευτήν: «δὲν σοῦ παραλαμβάνω τὸ ἐμπόρευμα, τὸ ἀναβάλλω ἐπὶ ἕξ μῆνας· ἔτσι θέλω». Καὶ ἀναγκάζονται οἱ προμηθευταὶ, πολὺ λογικὰ, νὰ προσθέτουν εἰς τὰς τιμὰς τοῦ ἐμπορεύματος 30, 40, 50% καὶ νὰ ἀπομακρύνωνται ἀκόμη, εἰς σημεῖον ὥστε κάθε ἕνας ἔμπορος ἅμα ἀκούῃ προμήθειαι Δημοσίου νὰ λέγῃ «μὴ γιὰ τὸ Θεό». Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸν πλέον εὐσυνείδητον τρόπον, ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ ἔχωμεν ἓν 2% ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου κατ’ ἔτος, δηλ. ἐπὶ τῶν 5.000.000 λιρῶν θὰ ἔχωμεν ὠφέλειαν ἀρνητικὴν τοῦ Δημοσίου 1 ἑκατ. λιρῶν. Εἶναι κάτι τι σοβαρὸν καὶ ἑπομένως δὲν θέλω νὰ ἀκούσω εἰς τὴν πρότασίν μου ὅπως τὸ πρόσωπον τοῦ προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνυψωθῇ εἰς τὸ πρέπον ὑψηλὸν ἐπίπεδον, δὲν θέλω νὰ ἀκούσω τὴν συνήθη διακοπήν, «οἰκονομίαν». Αὐτὸ τὸ πρόσωπον θὰ ἔχῃ ἕνα μισθὸν 2–3000 δραχμῶν περισσότερον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ πρόσωπον θὰ σᾶς κάμῃ 100–200 ἑκατομμύρια τὸν χρόνο οἰκονομίας ἀπὸ τὰς προμηθείας.

§128Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Παρὰ πάντων, Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀνεγνωρισμένη ἡ σπουδαιότης τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, προκειμένου νὰ περιφρουρηθοῦν δι’ αὐτοῦ ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸ ἐξαιρετικὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ προσοχή μας εἰς τὴν σύνθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Πρὸς ἐπίτευξιν τούτου φρονῶ ὅτι πρέπει μόνον Κρατικὰ ὄργανα νὰ συμμετάσχουν εἰς αὐτήν, ἀνεγνωρισμένου κύρους καὶ χρηστότητος, ἀποκλειομένου παντὸς ἄλλου, διότι μόνον τὰ Κρατικὰ ὄργανα παρέχουσι τὰς ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τόσον σπουδαίαν ἀποστολὴν ἣν ἔχει ἡ Ἐπιτροπή.

§129Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἡ πλειοψηφία ἀνήκει εἰς τοὺς Κρατικοὺς ὑπαλλήλους.

§130Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν ἔχει οὕτω, ἐκτὸς ἐὰν τροποποιήσητε τὴν διάταξιν. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἐπιμελητηρίων πρέπει νὰ ἔχουν μόνον συμβουλευτικὴν ψῆφον ὡς ἐμπειρογνώμονες. Ἐπίσης τὰ δύο μέλη ἅτινα θὰ προτείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἀποτελοῦν ἐγγύησιν, διότι πιθανὸν νὰ συμβῇ νὰ πλανηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ αὐτῶν ἤ, ἐὰν ἀνήκει εἰς τὰς Ἐπαγγελματικὰς τάξεις, νὰ κατασυκοφαντῆται παρὰ τῶν ἄλλων. Κατ’ ἀνάγκην συνεπῶς πρέπει νὰ συμπεριληφθοῦν μόνον ἀνώτεροι δικαστικοί, διοικητικοὶ καὶ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι καὶ ἀναλόγως τῶν θεμάτων ἀντιπρόσωποι τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι πάντως θὰ εἶναι ἀνώτεροι ἀπὸ τὸν πρῶτον τυχόντα ἔμπορον καὶ θὰ εἶναι δεδοκιμασμένοι οἱ χαρακτῆρες των λόγῳ τῆς μακρᾶς ὑπηρεσίας των. Πρὸ ἡμῶν κεῖται εἰσέτι πρόσφατον τὸ σκάνδαλον τῶν τορπιλλῶν, καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω κανένα διότι ἀκόμη δὲν ἐτερματίσθη ἡ ἀνάκρισις, ὑπενθυμίζω ὅτι ἀπεδόθη ἡ κατηγορία ὅτι εὑρέθησαν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον διεσπάθισαν τὸ δημόσιον χρῆμα ἀλλὰ διεκύβευσαν καὶ αὐτὴν τὴν ὕπαρξιν τῆς Ἑλλάδος. Πρὸς ἀποσόβησιν εἰς τὸ μέλλον τοιούτων κινδύνων δέον νὰ λάβωμεν πρόνοιαν διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρέχεται πᾶσα ἐξασφάλισις τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ μὴ μένῃ ἔκθετος ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία ὅτι ὀλιγώρησεν ἐν τῇ ρυθμίσει τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος (χειροκροτήματα).

§131Χ. ΛΑΔΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐλλείπει ἐπίσης ὁ ἁρμοδιώτατος ὅλων, ὁ Διευθυντὴς τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου.

§132Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἡ ὑγιὴς ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἀνεγνωρίσθη ὁμοφώνως ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κατὰ δύο σημεῖα χωλαίνει τοῦτο, ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῆς ἁρμοδιότητός της. Ὡς συγκροτεῖται ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, βλέπομεν κρατοῦσαν ὑπεράγαν ἐν αὐτῇ τὴν ἐμπορικὴν ἀντίληψιν. Ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ λείπῃ ἀληθῶς αὕτη κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν προμηθειῶν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ ἐπαρακάναμεν. Σκοπὸς τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι μόνον νὰ ἐπιλαμβάνεται τῆς διεξαγωγῆς τῆς προμηθείας ἡ ὁποία πρέπει νὰ διεξάγεται ὑπὸ πνεῦμα ἐμπορικόν, ἀλλὰ εἶναι πρὸ τούτου καὶ ἄλλοι ἔτι σπουδαιότεροι. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐκτιμᾷ καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς προμηθείας καὶ ἀποφασίζει περὶ αὐτῆς. Φαντάζομαι ὅτι διὰ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀνάγκης ταύτης δὲν εἶναι τὰ ἁρμοδιότερα πρόσωπα οἱ οἱοιδήποτε ἔμποροι. Ἐν τῇ ὑποβληθείσῃ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς ἐγένετο παραδρομή τις ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, διότι ἐνθυμοῦμαι καλῶς ὅτι ἐγένετο ἀποδεκτὸν ὅπως ὄχι ἓν μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου παρίστατο ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἀλλὰ δύο τουλάχιστον. Ἀλλ’ ἡ ἰδική μου πρότασις προχωρεῖ περαιτέρω. Θὰ ἤθελα νὰ ἐνισχυθῇ ἐπὶ μᾶλλον ἡ ἐπιτροπὴ ἀπὸ κρατικὰ ὄργανα καὶ νὰ τεθῇ μάλιστα ἐπί κεφαλῆς αὐτῆς πρόσωπον ἀνωτάτης ὑπηρεσίας. Θὰ ἐπρότεινα ὅπως Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ταχθῇ Σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας. Παρὰ τὸν Σύμβουλον τοῦτον τῆς Ἐπικρατείας, ὅστις ὅταν συγκροτηθῇ τὸ συμβούλιον θὰ ἀναλάβῃ τὴν προεδρίαν τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ πρέπει νὰ ἐνισχυθοῦν τὰ μέλη τὰ κρατικὰ ἐπὶ μᾶλλον θὰ πρέπει δὲ νὰ συμμετέχῃ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἕτερον μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Θὰ πρέπει πρὸς τοῦτο διὰ τὰ δύο πρόσωπα τὰ ὁποῖα δικαιοῦται νὰ ἐκλέξῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ τεθῇ ὁ περιορισμὸς ὅπως ταῦτα μὴ προέρχωνται ἐκ τοῦ ἐνεργοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου. Τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει δὲν ἀμελεῖ τὸν ἔμπορον. Ἡ συμμετοχή του εἰς τὸ ἔργον τοῦτο εἶναι ἀληθῶς πολύτιμος. Ἀλλὰ ἡ συμμετοχὴ τοῦ ἐμπόρου δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ τὸ μέτρον. Τὸ ἕτερον σημεῖον καθ’ ὃ χωλαίνει τὸ νομοσχέδιον εἶναι, ὡς εἶπον, ἡ ἔκτασις τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐκ τῶν προμηθειῶν τῶν ἐνεργουμένων ὑπὸ τοῦ Κράτους τὸ μέγα μέρος ἀφαιρεῖται εἰς τὰ πολεμικὰ Ὑπουργεῖα. Συμβαίνει μάλιστα κάποτε αἱ προμήθειαι αὐτῶν νὰ λαμβάνουν ἔκτασιν τεραστίαν Πρόσφατον μάλιστα γεγονός, ἡ γενομένη ἀπόπειρα μιᾶς ἐσφαλμένης προμηθείας πολεμικῆς, ἀξίας ἑκατομμυρίων λιρῶν, ἐνδεικνύει τὴν σοβαρὰν ἀνάγκην μιᾶς ἐποπτείας, ἑνὸς οἱονεὶ δευτέρου βαθμοῦ ὅπως κρίνωνται αἱ ἀνάγκαι καὶ τῶν πολεμικῶν προμηθειῶν. Θὰ πρέπει καὶ τὰ πολεμικὰ Ὑπουργεῖα καὶ διὰ τὰς πολεμικάς των προμηθείας νὰ ὑπόκεινται εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν, μὲ τὴν διαφορὰν νὰ μὴ ἔχῃ ὁριστικὴν γνώμην ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τούτων. Ἡ ἐπιτροπὴ προκειμένου περὶ πολεμικῶν προμηθειῶν ὄχι πάσης φύσεως, ἀλλὰ περὶ ὡρισμένων ἀντικειμένων, περὶ τῶν πολεμικῶν ὀργάνων τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, περὶ τῶν μαχητικῶν ὀργάνων καὶ τοῦ πυρομαχικοῦ καὶ τῶν τοιούτων πρέπει νὰ ἔχῃ γνώμην συμβουλευτικήν. Νὰ δύναται δηλαδὴ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς προμηθείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι ἀπεδέχθη τὴν τοιαύτην πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι οὐδεὶς ἀπολύτως κίνδυνος γεννᾶται ἂν δεχθῶμεν ὅτι πᾶσα προμήθεια πολεμικὴ ὑπάγεται καὶ αὐτὴ εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως νὰ μὴ ἔχῃ ἐφ’ ὅλων γνώμην ἀποφασιστικήν. Ἐπὶ πλέον ἡ ἐπιτροπὴ προκειμένου περὶ τῶν εἰδικῶν πολεμικῶν προμηθειῶν θὰ ἐνισχύετο καὶ δι’ ἀντιπροσώπου τοῦ οἰκείου πολεμικοῦ Ὑπουργείου, ἡ δὲ παρουσία τῶν ἀντιπροσώπων θὰ ἀποτελῇ πλήρη ἐγγύησιν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ ἐκτρέπεται τοῦ προσήκοντος ἐν τῇ γνωματεύσει περὶ τῆς ἀνάγκης τῶν πολεμικῶν προμηθειῶν.

§133Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δύναταί τις εἰπεῖν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἶναι ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν μέχρι σήμερον εἰς τὴν Βουλήν, ἂν δὲ δὲν μὲ πλανᾷ μνήμη ἐλειτούργει ἐν τῷ παρελθόντι μέχρι πρό τινος ἐπιτροπὴ προμηθειῶν. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶναι ἁπλῶς συμβουλευτικὴ ἐπὶ τῶν προμηθειῶν τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων. Οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι παρῆλθον ἐπὶ τὸ βῆμα, ἀνέπτυξαν τὰ τρωτὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ Προέδρου καὶ ἀντιπροέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν πρέπει ν’ ἀφεθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἐκλογῆς πρὸ παντὸς τοῦ Προέδρου αὐτῆς. Μεγαλυτέρα ἐγγύησις διὰ τὴν καλλιτέραν λειτουργίαν τῆς καθοριζομένης διὰ τοῦ νομοσχεδίου Ἐπιτροπῆς θὰ ἦτο ὡς πρόεδρος αὐτῆς νὰ παρίστατο ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι βεβαρυμένος διὰ τόσων ἄλλων βαρῶν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θ’ ἀποβλέπῃ ταυτοχρόνως καὶ διὰ τὰς προμηθείας τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ συγκαταλέγεται πάντως ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ἐπιτελείου τῆς ξηρᾶς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ἐπιτελείου τῆς θαλάσσης. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐν τῷ παρελθόντι πολλὰ ζητήματα ἀνεφάνησαν καὶ σκάνδαλα ἔλαβον χώραν κατὰ τὰς προμηθείας τοῦ δημοσίου διὰ τὰ πολεμικὰ Ὑπουργεῖα. Καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἔχω τὴν γνώμην ὅτι καλῶς μὲν ἔχουσιν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2 ὡς πρὸς τὰ μέλη τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου. Κάκιστα ὅμως ἔχει ἡ διάταξις τῆς ἐκλογῆς δύο μελῶν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἄριστα δὲ θὰ εἶχεν ἡ διάταξις ἂν μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς συγκατελέγοντο καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τοῦ ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς θαλάσσης. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κοζάνης ἀνέπτυξεν, ὅτι αἱ μεγαλύτεραι δαπάναι τοῦ δημοσίου εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὰ 2 πολεμικὰ Ὑπουργεῖα, εἶναι δὲ ἀφαντάστως μεγάλη ἡ δαπάνη τὴν ὁποίαν κάμνουν τὰ Ὑπουργεῖα ταῦτα διὰ τὴν συντήρησιν καὶ τὸν ἀνεφοδιασμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἀπαραίτητον νὰ προβαίνῃ τὸ Κράτος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων πρὸ παντὸς τοῦ Δημοσίου, εἶναι ἄξιος παντὸς ἐπαίνου. Ἤθελα ὅμως νὰ κάμω ἐπιπλέον μίαν παρατήρησιν. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Θεσσαλονίκης εἶπεν ὅτι μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου πρέπει νὰ συγκαταριθμισθοῦν καὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Δὲν ἀποκρούω τὴν πρότασιν ταύτην. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ πρότασις αὐτὴ ἤθελε γίνει δεκτή, τότε νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμμετάσχουν καὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου Πατρῶν ἢ Καλαμῶν. Διότι εἶναι φυσικὸν ὅτι θὰ γεννηθῇ μία ἀνισότης ἐφόσον θὰ παράσχωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο διὰ τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης, εἶναι φυσικὸν, λέγω, ὅτι θὰ γεννηθῇ ἡ ἀνισότης αὕτη καὶ θὰ ἐγερθῶσιν παράπονα δίκαια διὰ τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν ἡμῶν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, εἶπεν ὅτι ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου τῶν προμηθειῶν, ὡς πρὸς τὰ 2 πολεμικὰ Ὑπουργεῖα πρέπει νὰ εἶναι συμβουλευτικὴ μόνον. Ἀποδέχομαι τὴν γνώμην ταύτην, ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τὸ veto ν’ ἀφεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διότι προκειμένου περὶ προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων, εἶναι φυσικὸν ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὰ Πολεμικὰ Ὑπουργεῖα. Τοῦτο δὲ τὸ ζήτημα, κ. Βουλευταί, ἤθελε συμβιβασθῆ ἂν τῆς Ἐπιτροπῆς μετεῖχον καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων, τουτέστιν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Ἐπιτελείων, οἱ ὁποῖοι θὰ παρέχουν πᾶσαν δυνατὴν ἐγγύησιν.

§134Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν συγκρότησιν τοῦ Συμβουλίου, δὲν διαφωνῶ ἀπολύτως μὲ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους Συναδέλφους, διότι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀποτελέσουν τὴν Ἐπιτροπὴν ἀσφαλῶς δὲν παρέχουν τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἀξιοῖ ὁ νόμος. Πλὴν τοῦ μέλους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὅλα τὰ ἄλλα πρόσωπα δὲν εἶναι κἂν μόνιμα καὶ θὰ ἔλεγον, ὅτι διὰ μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐκπληρώσῃ ἕνα τοιοῦτον σημαντικὸν σκοπόν, προσῆκον θὰ ἦτο νὰ προήδρευεν αὐτῆς ἢ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τοὐλάχιστον εἷς Διευθυντὴς τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, ὁ ὁποῖος θὰ παρεῖχεν ἐγγυήσεις, διότι θὰ ἐξελέγετο ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν. Πάντως ἀποδοκιμάζω τὸ νὰ προστεθοῦν καὶ δύο ἕτερα μέλη, μὴ ἀσκοῦντα κατ’ ἐπάγγελμα τὴν ἐμπορίαν, ἀποδοκιμάζω δὲ τοῦτο, διότι δὲν γνωρίζω διατὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπεκράτησε νὰ δίδωνται ἀθρόως εἰς ἀναξιωτάτους ἀξιώματα. Παρακάτω ὑπάρχει ἡ διάταξις, ἡ ὁποία λέγει ὅτι λαμβάνονται δύο πολῖται μὴ ἔχοντες κανὲν ἀπολύτως προσὸν καὶ βαπτίζονται Ἀρεοπαγῖται, ἀπονέμονται δὲ αὐτοῖς τιμαὶ καὶ ἀποδοχαὶ Ἀρεοπαγίτου!

§135Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Αὐτὸ τὸ δέχομαι νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι πρόκειται περὶ παραδρομῆς.

§136Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Διότι μὴ λησμονῆτε ὅτι ὑπῆρξε καὶ ὁ Τανταλίδης Ὑπουργὸς καὶ ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ δύο ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν δρόμο καὶ νὰ τοὺς κάμῃ Ἀρεοπαγίτας. Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 3 καθιερεῖ μίαν ἁρμοδιότητα τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δὲν μοῦ φαίνεται ὀρθή.

§137Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Αὐτὸ ἔγεινε, διότι ὑποθέσατε ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ μία παραλαβὴ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Θὰ χρειασθῇ νὰ μεταβῇ ἐκεῖ ἕνας ἐμπειρογνώμων, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ κἄποιαν εἰδικότητα, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ δημόσιος ὑπάλληλος. Αὐτός, λοιπόν, πρέπει νὰ ἀμειφθῇ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄλλως.

§138Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὰ πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀνατεθῇ ἡ Διεύθυνσις τῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχουν κἄποιαν ὑπόστασιν προσωπικὴν καὶ τότε θὰ ἴδητε ἂν εἶναι ἀνεπαρκὴς ἡ μισθοδοσία ἢ δὲν θὰ εἶναι. Διατί δὲν τοὺς κάμνετε καὶ αὐτοὺς μονίμους, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν ἐκτάκτους ἀμοιβὰς;

§139Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ μία παραλαβὴ προμηθείας εἰς τὸν Βόλον καὶ θέλει ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἔχῃ ἀντιπρόσωπον. Τί εὐκολώτερον νὰ ἀναθέσῃ τοῦτο εἰς ἕνα ἰδιώτην;

§140Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας κάμνω διὰ πᾶν ἄλλο τὰ κάμνω ἢ πρὸς ἀμφισβήτησιν τῆς εἰλικρινοῦς ὑμῶν προαιρέσεως. Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἀναβάλητε τὸ νομοσχέδιον ἕως αὔριον καὶ νὰ εὕρετε μίαν λύσιν σύμφωνον πρὸς τὴν ἀντίληψιν αὐτήν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Εἴμεθα, λοιπόν, ἠναγκασμένοι νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὰς 10½. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 9.30′) (Μετὰ τὴν διακοπήν) (ὥρα 11.20′ μ. μ)

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§143Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Ἤμην εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· ἐξ ὅσων ὅμως ἀντελήφθην κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὅλης συνεδριάσεως, τὸ θέμα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ ἐξηντλήθη διότι ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη περὶ τίνος πρόκειται. Τὸ σύστημα δὲν εἶναι κακόν. Εἶναι ἓν σύστημα τὸ ὁποῖον μετριάζει τὸ προηγούμενον σύστημα περὶ κρατικῶν προμηθειῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐδημιουργεῖτο εἷς ὀργανισμὸς πολυτελής, ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος κατὰ τὰ ἰσχύοντα παρ’ ἡμῖν θὰ μετεβάλετο μίαν ἡμέραν εἰς ἓν πολυτελὲς Ὑπουργεῖον. Τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὀρθόν, διότι αἱ ὑπηρεσίαι τῶν διαφόρων Ὑπουργείων θὰ ἑτοιμάζουν τὰς λεπτομερείας καὶ θὰ ἔρχεται ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Προμηθειῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐλέγχῃ τόσον τὴν διατύπωσιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν προμηθειῶν, ὅσον καὶ τὴν ἀκρίβειαν τῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν. Ἀλλὰ δεδομένου ὅτι τὸ Κράτος, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, φροντίζει νὰ εὕρῃ τὸν καταλληλότερον τρόπον διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν προμηθειῶν του, ὑπὸ τοὺς συμφερωτέρους διὰ τὸ Κράτος ὅρους, ἐπερίμενα ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ἁρμόδιος, νὰ δώσῃ περισσοτέραν σημασίαν εἰς μερικὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐπροτείναμεν, τροπολογίας ἀποβλεπούσας εἰς τὸ νὰ φέρωμεν συναγωνιστὴν εἰς τὰς διαφόρους προμηθείας καὶ τὴν ἀγορὰν τῆς Θεσσαλονίκης. Θὰ νομίσῃ κανεὶς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἀξιώσεως τοπικιστικῆς, ἡ ὁποία ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἐκτιμηθῇ. Αὐτὸ ὅμως δὲν θὰ εἶναι τὸ ἀληθές, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἀγορὰ Θεσσαλονίκης εἶναι ἐπωφελὴς εἰς τοὺς ἀγοραστάς. Καὶ ἐπειδὴ τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τοῦτο, ἔπρεπε νὰ δοθῇ καὶ περισσοτέρα προσοχὴ εἰς τὰς γενομένας τροπολογίας. Ἐλέχθη παρά τινων τῶν κ. Συναδέλφων, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ζητήσωμεν καὶ ἄλλα τμήματα τοῦ Κράτους ὅπως μετάσχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ εἶναι ὅλαι αἱ ἀγοραὶ τῆς Ἑλλάδος ἐνήμεροι εἰς τὰ τῶν προμηθειῶν. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ὑπερβολικὴ ἡ ἀντίληψις αὐτή. Ἡμεῖς εἴπομεν διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, διότι ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι κέντρον ἴσης σημασίας πρὸς τὸ κέντρον Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἂν ὄχι μεγαλυτέρας, καὶ διότι ἡ Θεσσαλονίκη προμηθεύει πάντοτε εἰς μικροτέρας τιμάς. Ἐπειδὴ δὲ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον φροντίζει νὰ ρυθμίζῃ τὰ τῶν προμηθειῶν ἐπὶ τὸ εὐωνότερον, πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ στοιχεῖον τοῦτο, ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ θεωρηθῶσιν αἱ διατυπωθεῖσαι τροπολογίαι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὡς διετυπώθησαν, μὲ ἕνα αἴσθημα ἀνταγωνισμοῦ δῆθεν τῆς Θεσσαλονίκης πρὸς τὰ ἄλλα κέντρα τῆς Ἑλλάδος. Εἴπατε, Κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι τὸ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Πελοπόννησον. Ἡ Πελοπόννησος εἶναι τόσον συνδεδεμένη μετὰ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, ὥστε δὲν εἰμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι εἶναι ἀγορὰ ὡς τῆς Θεσσαλονίκης ἡ ὁποία εἶναι αὐτοτελής. Ἡ ἐνέργεια δὲ τῶν δημοπρασιῶν νὰ γίνεται ὑποχρεωτικῶς ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ καὶ Θεσσαλονίκῃ καὶ ὄχι κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ κέντρου, διὰ νὰ εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ ἡ ἀγορὰ Θεσσαλονίκης θὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸν διαγωνισμὸν αὐτόν. Βεβαίως θὰ μοῦ εἴπητε: καὶ τὶ ἐμποδίζει τὴν ἀγορὰν Θεσσαλονίκης νὰ λαμβάνῃ ἐνεργὸν μέρος εἰς τοὺς διαγωνισμούς; Ἀλλ’ αὐτὸ προϋποθέτει ἐμπόρους εἰδικῶς ἀσχολουμένους εἰς προμηθείας, καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θέλουν νὰ εἰσέλθουν εἰς ἕνα τοιοῦτον ἀγῶνα νὰ ἀφίσουν τὴν Θεσσαλονίκην καὶ νὰ ἔρχωνται ἐδῶ ἐπιδιώκοντες προμηθείας. Ἄλλως τε καὶ τοῦ Κράτους συμφέρον εἶναι νὰ λαμβάνωσιν ὅλοι οἱ ἔμποροι μέρος εἰς τοὺς γενομένους διαγωνισμούς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πρόκειται περὶ ὠφελείας τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἀποκομίσῃ τὸ Κράτος, ὠφελείας ἄλλως τε τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ.

§144Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον 3, ἐδάφιον τελευταῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. (ἀναγινώσκει).

§145Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε προσετέθη κατόπιν τῶν ἰδικῶν μας παρατηρήσεων. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ «δύναται» δὲν θέλομεν, διότι τὸ δύναται δὲν δημιουργεῖ ὑποχρέωσιν, διότι τὸ δύναται σημαίνει πλάγιον τορπιλλισμὸν τῆς προτάσεώς μας. Κατόπιν ἐγένετο πρότασις ὅπως ἕν ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης. Ἐπειδὴ ὅμως αὐτὸς δὲν μπορεῖ νὰ ἀσκῇ τακτικῶς τοιοῦτον καθῆκον καὶ νὰ ἔρχεται εἰς Ἀθήνας, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ ἐκπρόσωπον ὁ ὁποῖος θὰ τὸν τηρεῖ ἐνήμερον περὶ τοῦ τί συμβαίνει μὲ τὰς προμηθείας καὶ συνεπῶς ὁ ἐμπορικὸς κόσμος Θεσσαλονίκης θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμμετέχῃ διαφωτιζόμενος ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου του. Ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικήν. Ἐμείναμεν μόνοι μὲ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Κοζάνης καὶ διετυπώσαμεν τοῦτο ὡς μειοψηφία. Δὲν ἠξεύρομεν τί θὰ κάμῃ ἡ Βουλή, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι ἀρκετῆς σημασίας, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θελήσῃ νὰ δώσῃ ἱκανοποίησιν εἰς τὴν ἀξίωσίν μας αὐτήν, καλὸν θὰ ἦτο τότε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ ἂν θεωρῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκλείεται ἡ ἀγορὰ Θεσσαλονίκης, δεδομένου ὅτι παρ’ ὅλων τῶν εἰδότων πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ἡ συμμετοχὴ τῆς ἀγορᾶς ἐκείνης δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τοῦ Κράτους. Μία ἄλλη τροπολογία διετυπώθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων. Ὑπάρχουν, κύριοι, μερικαὶ προλήψεις, αἱ ὁποῖαι κυμαίνονται εἰς τὴν ἀτμοσφαῖραν τὴν πολιτικὴν χωρὶς ποτὲ νὰ γνωρίζῃ κανεὶς διατὶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πρόληψις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι ἀσχολούμενοι μὲ τὰς προμηθείας νὰ ἀσχοληθοῦν καὶ μὲ προμηθείας ἀφορώσας τὸ στράτευμα. Δὲν πρόκειται οὔτε περὶ ἐπιστημονικῆς ἀπασχολήσεως οὔτε περὶ ἄλλου τινὸς παρεμφεροῦς ζητήματος. Πρόκειται περὶ πραγμάτων κοινῶν, κοινοτάτων. Πρόκειται περὶ πραγμάτων τὰ ὁποῖα συζητοῦνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ λαμβάνομεν ἀποφάσεις σχετικάς. Ἀπόδειξις εἶναι ὅτι πρὸ ὀλίγου καιροῦ ἀκόμη ἀπησχολήθημεν μὲ τὸ ζήτημα προμηθείας τῶν φυσιγγίων, αὔριον θὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ ζήτημα τῶν ὀβίδων καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἐν γένει δὲ ὑπάρχουν παραδείγματα κατὰ τὰ ὁποῖα ἐγένοντο πράξεις αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐγένοντο, ἐὰν μία ἐπιτροπὴ τοιούτου κύρους ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ τῶν προμηθειῶν τὴν ὁποίαν ὠργανώσαμεν θὰ ἐκαλεῖτο νὰ σκεφθῇ. Ἐδώσαμεν δὲ ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει εἴτε πολιτικὸς εἴτε στρατιωτικὸς ὁ ὁποῖος δὲν θέλει νὰ γίνουν αἱ ἀγοραὶ ὑπὸ τῶν ἐπιτροπῶν. Ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι οὔτε στρατιωτικὸς οὔτε πολιτικός τις ὑπάρχει ὁ ὁποῖος δὲν θὰ θέλει νὰ γίνωνται αἱ προμήθειαι αὐταὶ τῶν πολεμικῶν εἰδῶν ὑπὸ τὰς καλλιτέρας συνθήκας, εἶναι δὲ ἀνακριβὲς πάντως ὅτι αὐταὶ θὰ γίνουν καλλίτερα ὅταν ἐκφράσουν τὰ Ὑπουργεῖα τὰς γνώμας των, διότι ἐν τῷ συστήματι τῷ νέῳ τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει τὴν πρωτοβουλίαν καὶ ἐκεῖνο διατυπώνει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὰ πράγματα, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ τῶν Προμηθειῶν ἔρχεται εἰς δεύτερον βαθμὸν νὰ παρακολουθήσῃ ἐὰν τὰ πράγματα ἐγένοντο μὲ τὰ κοινῶς παραδεδεγμένα. Καὶ ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ παραβλέψῃ ὅτι αἱ σπουδαιότεραι αἱ δαπάναι, τὰ κεφάλαια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν ἔξοδα μεγάλα, εἶναι ἀκριβῶς αὐταὶ αἱ προμήθειαι καὶ συνεπῶς, ὅταν κανεὶς παραβλέψῃ ταύτας μὲ μίαν πρόληψιν — διότι ἐγὼ ἐπιμένω νὰ θεωρῶ ὅτι εἶναι πρόληψις — κινδυνεύομεν νὰ μειώσωμεν τὰς προμηθείας κατὰ τὰ ⅔, ἴσως καὶ περισσότερον, τῶν ἀντικειμένων περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ληφθῇ μέριμνα. Ἀλλὰ πολὺ ὀρθῶς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς παρετήρησαν ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ ἀποστοῦν ὅλως διόλου ἀπὸ τὸ σύστημα τὸ ἰσχῦον, καὶ καθιεροῦται μία εἰδικὴ διαδικασία συμμετοχῆς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἰς περίπτωσιν διαφωνίας τὸ ζήτημα ἔρχεται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Δὲν ὑπάρχει μεγαλυτέρα ἐγγύησις οὔτε μεγαλυτέρα ἐξασφάλισις τῆς κανονικῆς διεξαγωγῆς τῶν πραγμάτων αὐτῶν. Ἤθελον καταλήγων, κύριοι, νὰ ἐπαναλάβω ὅ,τι ἐν ἀρχῇ εἶπον καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὅτι οὐδεὶς τοπικιστικὸς λόγος μᾶς ἐνέπνευσεν τὴν γνώμην ὅπως προτείνωμεν καὶ τὴν συμμετοχὴν τῆς ἀγορᾶς Θεσσαλονίκης εἰς τὸ ζήτημα τῶν προμηθειῶν. Τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ ἡ πεποίθησις περὶ αὐτοῦ μᾶς ἔκαμαν νὰ κάνουμε τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἄν δὲ ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται πράγματι τὴν σπουδαιότητα τοῦ ζητήματος τούτου, θὰ ἔπρεπε καὶ τὰ δύο μέλη τὰ ὁποῖα θὰ ἐδικαιοῦτο ἐκείνη νὰ ὁρίζῃ ὡς μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ἔπρεπε, λέγω, νὰ ὡρίζοντο ἐκ Θεσσαλονίκης.

§146Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα, Κύριοι, ὅλους τοὺς προλαλήσαντας μετὰ τῆς μεγαλυτέρας προσοχῆς, τοὺς εἰδικευμένους εἰς τὰ ζητήματα τῶν οἰκονομικῶν. Τὸ νομοσχέδιον ἐξητάσθη πρὸ παντὸς ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐμπορικῆς καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν προσώπων, δὲν ἐξητάσθη, ὅμως ὅπως θὰ ἔπρεπεν, ἀπὸ τοῦ σκοποῦ καὶ ἀπὸ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Ἀτυχῶς καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει καμινευθῇ εἰς τὴν χοάνην, ὅπως καὶ ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ προσκομιζόμενα εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τὴν χοάνην τῶν προσώπων καὶ τῶν ἀμοιβῶν, πάντοτε ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Κράτους. Μέ τὸ πρῶτον βλέμμα ποὺ θὰ ρίψῃ κανεὶς εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν θὰ συναντήσῃ, ὅπως προσῆκε, τί ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ θὰ συναντήσῃ ποῖα πρόσωπα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν. Κατὰ δεύτερον λόγον κατὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ ληφθῶσιν τὰ πρόσωπα. Ὥστε καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀτυχῶς δὲν εἶναι διάφορον ἀπὸ τὰ κατὰ σειρὰν παρουσιαζόμενα. Πάντοτε πρόσωπα, πάντοτε ἀμοιβαί, πάντοτε ἐπιβαρύνσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ὅταν πρόκειται, Κύριοι, νὰ σκεφθῇ τὸ Κράτος νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς μίαν ἀξίωσιν τῶν ἀτυχῶν σεισμοπαθῶν ἢ τῶν πλημμυροπαθῶν καὶ ὅταν πρόκειται νὰ αὐξήσῃ τὴν χορήγησιν τῆς ξυλείας κατὰ ἓν ἔστω κυβικὸν μέτρον, εὑρίσκει ἀδυσώπητον τὸν διαχειριστὴν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Φθάνει εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ἡ ἄρνησις τοῦ διαχειριζομένου τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ὥστε νὰ καταπλεύσῃ ἀπὸ τὴν Κόρινθον ὁ Δεσπότης διὰ νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὰ χορηγούμενα δύο ἢ τρία κυβικὰ μέτρα ξυλείας δὲν εἶναι ἐπαρκῆ καί ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ κατὰ τι ποσοστὸν ἀκόμη. Καὶ ὅμως, Κύριοι, ἀπὸ τὸ πρῶτον ἄρθρον θὰ ἴδητε ποῖα πρόσωπα πρέπει νὰ ἀποτελέσουν τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον τὰς προμηθείας, τὰς ὁποίας ἐνεργεῖ τὸ Κράτος. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ αὐτή, καθ’ ἣν εὑρέθη τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προβῇ εἰς ὁμοίας διατυπώσεις, εἴτε εἰς νόμους εἴτε εἰς Διατάγματα, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων αὐτοῦ κατὰ τὰς προμηθείας. Καὶ δὲν θὰ ἦτο περιττὸν νὰ ἐρωτήσωμεν: διὰ τὶ ἡ μέριμνα τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους, προκειμένου περὶ προμηθειῶν ἐπετάθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατὰ τρόπον ἐντατικόν; Ἡ ἀπάντησις δὲν θὰ ἦτο δύσκολος. Εἰς παρωχημένας ἐποχὰς ἀνελάμβανον τὰς προμηθείας ἐλάχιστοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πάντοτε φίλοι τοῦ Κράτους. Παρέστη δὲ ἀνάγκη τὸ Κράτος σοβαρῶς νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ λάβῃ μέτρα καὶ μέτρα αὐστηρά, μέτρα σύντονα, ὅταν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη πολλαὶ ἐδόθησαν ἀφορμαί, καὶ ἐδόθησαν δυστυχῶς πολλαὶ ἀφορμαί, προκειμένου περὶ προμηθειῶν. Καὶ διὰ νὰ περιορίσω τὸν χρόνον δὲν ἔχω οὐδένα δισταγμὸν νὰ εἴπω, ὅτι ὅταν τὰ τοῦ Κράτους διηύθυνον οἱ ἀνεύθυνοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐστηρίζοντο εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Κράτους, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν προήρχοντο ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, οἱ ἐπιβήτορες τῶν ἐξουσιῶν, ἐκεῖνοι ὅπου ἐδιοίκησαν τὸν τόπον, αὐτοὶ ἐδημιούργησαν τὴν ἀνάγκην νὰ σκέπτεται καθ’ ὃν τρόπον σκέπτεται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Μοῦ ἔκαμε δὲ κατάπληξιν, Κύριοι, ἡ ἀντίληψις μερικῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπεδίωξαν νὰ διατυπώσουν τὴν σκέψιν, ὅτι «πρὸς Θεοῦ! ἀπομακρύνατε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποδιώξατέ τον ἀπὸ πάσης εὐθύνης!» ἐνῶ ἡ ἀντίθετος ἀντίληψις εἶναι ὀρθή: μόνος ὑπεύθυνος νὰ εἶναι ὁ Ὑπουργός. Ἐγὼ ἀναχωρῶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν σκέψιν, καὶ τὴν σκέψιν αὐτὴν μοῦ τὴν ἔδωκεν ἡ μακρά μου ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ παρουσία, ὅτι αἱ μεγαλύτεραι ἐγγυήσεις ἐξασθενίζονται εἰς τὰ πρόσωπα τῶν ὑπευθύνων Κυβερνητῶν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οὗτοι προέρχονται ἀπὸ τὸν λαόν, ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ. «Πρὸς Θεοῦ, Κύριοι—λέγουν—ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι ξένος, εἰς τὸν Ὑπουργὸν θὰ ἐμπιστευθῶμεν, εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος πολιτεύεται, νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὴν ἵνα λάβῃ ἀπόφασιν προκειμένου περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους». Ὄχι, Κύριοι, αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν. Ὁ Ὑπουργὸς οὗτος πολιτεύεται καὶ ἐὰν θελήσητε νὰ ἔχητε τὸν περισσότερον ὑπεύθυνον, αὐτὸν εἰς τὸν ὁποῖον εἰς κάθε στιγμὴν ἠμπορεῖτε νὰ ἀπευθύνεσθε καὶ νὰ ζητῆτε τὸν λόγον, εἶναι αὐτὸς ποὺ κάθεται ἐκεῖ. Διότι τοὺς ἀνευθύνους εἰς τοὺς ὁποίους ζητεῖτε νὰ μετατωπίσητε τὴν εὐθύνην δὲν θὰ τοὺς εὕρητε πουθενά. Ἀλλὰ δὲν θὰ εὕρετε οὔτε ἐκεῖνον τὸν Ὑπουργόν, διότι ὁ Ὑπουργὸς θὰ σᾶς παραπέμψῃ καὶ θὰ σᾶς εἴπῃ: Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν εὐθύνην. Διευθύνει ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν διωρίσατε σεῖς.

§147ΣΠ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὅρα καὶ Συμβούλιον Ἐκπαιδευτικόν.

§148Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅρα καὶ Συμβούλιον Ἐκπαιδευτικόν, διότι αὐτὰ τὰ Συμβούλια κακὴν ποιοῦνται χρῆσιν τῆς δοθείσης ἐξουσίας, διότι ἀποτελοῦν τὰ προκαλύμματα ὄπισθεν τῶν ὁποίων κρύπτονται οἱ Ὑπουργοί. Πολὺ δικαίως καὶ πολὺ ὀρθῶς εἴπετε αὐτό. Διατί τάχα νὰ μὴ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς δοσίλογος καὶ ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὴ ἔρχεται νὰ σᾶς λέγῃ, «ἐγὼ δὲν γνωρίζω τίποτε, δὲν ἔχω καμμίαν εὐθύνην. Τὸ Συμβούλιον. Πηγαίνετε νὰ εὕρετε τὸ Συμβούλιον διὰ νὰ σᾶς δώσῃ λόγον». Ἀλλὰ ποσάκις ἔδωκε λόγον τὸ Συμβούλιον;

§149Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Δὲν ἀπαλλάσσεται τῆς εὐθύνης ὁ Ὑπουργός.

§150Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν εὐθύνην δύναται νὰ ἔχῃ ὁ Ὑπουργός; Κατὰ τί εἶναι ὑπεύθυνος, ἔστω καὶ τυπικῶς, ἔστω καὶ θεωρητικῶς; Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθω ἀπὸ τὴν μικρὰν παρέκβασιν εἰς τὸ θέμα, λέγω, ὅτι καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι κατὰ τὸ σύνηθες μοντέλο γινωμένο, τῆς ἐξυπηρετήσεως προσώπων καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως εἰς αὐτὰ εἰδικῆς ἐνισχύσεως. Νομίζω, ὅτι ἀντελήφθη καλῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος εἶπεν. Πῶς εἶναι δυνατόν, Κύριοι, νὰ πάρετε 7 ἀνθρώπους, πᾶν ἄλλο ἢ ἔχοντας δικαίωμα νὰ λάβουν τὴν τιμὴν τοῦ ἀνωτάτου ἀξιώματος, νὰ γίνουν ἀρεοπαγῖται, καὶ νὰ τοὺς δώσητε καὶ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀρεοπαγιτῶν; πῶς θὰ πάρετε 7 ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν δρόμον καὶ θὰ ἔχετε ἀπὸ αὐτοὺς τὴν ἀξίωσιν νὰ γνωμοδοτήσωσιν, ἐὰν τὸ α ὑλικὸν εἶναι καλὸν ἢ κακόν, ἐὰν τὸ τρόφιμον, ἔστω καὶ ὁ βακαλάος, εἶναι βρώσιμον ἢ ὄχι καὶ νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν καλὴν γνωμάτευσιν αὐτῶν; Πρέπει νὰ τοὺς δώσητε τὴν τιμὴν τοῦ ἀρεοπαγίτου καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ νὰ τοὺς δώσητε 10 χιλιάδας δραχμάς; Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τοὺς δώσωμεν τὸν μισθόν, διότι εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένος διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ δώσῃ αὐτά. Δὲν ἠξεύρω ὅμως ποῖον θὰ εἶναι προτιμότερον: ἡ τιμὴ ἢ ὁ χρυσός; Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν εὐσυνειδησίαν διὰ τῶν τιμῶν ἢ τοῦ χρήματος, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἢ ἂν εἶναι βέβαιον ὅτι διὰ τῶν χρημάτων θὰ ἐξασφαλίσητε τὴν εὐσυνειδησίαν τῆς κρίσεώς των, ἔχει καλῶς. Ἔχετε ὅμως λόγον, Κύριοι, νὰ πιστεύετε, ὅτι διὰ τοῦ πολλοῦ χρήματος θὰ ἐξασφαλίσετε τὴν εὐσυνειδησίαν ἑνὸς ἀνθρώπου;

§151Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ὄχι καὶ μὲ τὸ δωρεάν.

§152Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἡ πεποίθησις ὅτι ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκόν του ἕνας ἄνθρωπος, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἡ ἀντίληψις, ὅτι μεγάλη τοῦ παρέχεται ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας τιμή, ἐὰν τοῦ ἐμπιστευθῆτε νὰ γνωματεύῃ ἐπὶ ζητημάτων ἀφορώντων ἑκατομμύρια ὅλα τοῦ Κράτους, ἑκατομμύρια προερχόμενα ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα τοῦ Λαοῦ. Μὴ περιμένετε τίποτε ἀπολύτως. Δὲν ἐξαγοράζεται τὸ ἀξίωμα, ὅπως διατυποῦται τὸ νομοσχέδιον; Ἀπὸ τὴν μίαν μεριὰ μὲ τὴν ὑψίστην τιμήν ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μὲ τὴν ἀμοιβὴν τῶν 10 χιλιάδων δραχ. κατὰ μῆνα. Ἀσφαλῶς, Κύριοι, ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ γίνῃ ἀγών, ποῖος θὰ καταλάβῃ μίαν θέσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, ἀσφαλῶς ἀσφαλέστατα. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀντὶ τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ παρέχῃ, θὰ περιέλθῃ εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ ποῖος, ἐπικρατῶν, θὰ γίνῃ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Ὅ,τι δὲ πρόκειται πραγματικῶς περὶ ὑλικῆς ἀποζημιώσεως, εἶναι κατάδηλον ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως διατυποῦται, καὶ ἀπὸ τὸ γράμμα καὶ ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου, ὅ,τι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γραφῇ ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον γίνεται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἀσφαλῶς καὶ ἐδόθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Εἶναι, Κύριοι, ἀτυχῶς ὁ συνήθης τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον συντάσσονται καὶ φθάνουν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην τὰ νομοσχέδια, εἶναι ὁ συνήθης τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐνῷ οὐδόλως εὐθύνονται οὐσιαστικῶς οἱ εἰσηγούμενοι Ὑπουργοὶ οἱ ὑπογράφοντες τὰ νομοσχέδια, ἀφίνουν ὅμως νὰ πιστεύεται, ὅτι εὐθύνονται οὗτοι. Ὅσοι παρακολουθοῦν τὴν κοινοβουλευτικὴν τοῦ τόπου μας ἱστορίαν, θὰ ἀντελήφθησαν πιστεύω ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ νομίζουν, ὅτι αὐτοὶ πρέπει νὰ εἶναι οἱ συγγραφεῖς τῶν νόμων, οἱ δὲ Ὑπουργοὶ ἁπλοῖ εἰσηγηταί. Πρὸ ἡμερῶν, Κύριοι—καὶ λυποῦμαι ὑπερβαλλόντως, διότι δὲν παρίσταται μήτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μήτε ἀτυχῶς ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν—ἐγεννήθη ἕνα ζήτημα ἀμοιβῆς τῶν ταμειακῶν ὑπαλλήλων, κατόπιν ἑνὸς πλειστηριασμοῦ, διὰ τὴν εἴσπραξιν ἑνὸς φόρου. Ἐζήτει ἀπὸ τοὺς ἐργολάβους ἡ ταμειακὴ ὑπηρεσία τοῦ Ἄργους νὰ πληρώσωσι δικαίωμα εἰσπράξεων. Ἡ ἀντίληψις τῶν ἐργολάβων ἦτο, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ πληρώσουν. Ἡ ἀντίληψις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της, ἦτο ἡ αὐτή, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἔπρεπε νὰ πληρώσουν. Ἡ ὑπόθεσις ἐν τέλει ἔφθασεν εἰς τὸ Λογιστήριον, ἁρμόδιον ν’ ἀποφανθῇ ἐὰν ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ταμειακοὺς ὑπαλλήλους δικαίωμα νὰ εἰσπράξωσι. Δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν εἰς λεπτομερείας διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν τὴν ἐνδιαφέρει, ἀλλὰ θὰ καταλήξω εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ τὴν ἐνδιαφέρῃ. Ἐπῆγα εἰς τὸ Λογιστήριον καὶ εἶδα τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ μὲ φωτίσῃ, ἑρμηνεύων τὸν νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ἐγνώριζε καλύτερον ἀπὸ ἐμέ. Ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ἠθέλησε νὰ μὲ πείσῃ. Ἐζήτησε νὰ μοῦ ἐπιβληθῇ. Τοῦ εἶπον, ὅτι προτιμότερον ἦτο νὰ μὲ πείσῃ παρὰ νὰ μοῦ ἐπιβληθῇ, πρᾶγμα ἀδύνατον. Ἐν τέλει τοῦ εἶπον, ὅτι θὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς τὸν Ὑπουργόν. Καὶ τότε μοῦ λέγει: Εἶναι περιττόν. Τί τὸν θέλετε τὸν Ὑπουργόν; Τὰ ἴδια θὰ σᾶς εἴπῃ καὶ ὁ Ὑπουργός. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶχε δίκαιον ἢ εἶχεν ἄδικον; Καὶ ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁρίζει, λοιπόν, τὸ νομοσχέδιον τιμὰς καὶ ἀμοιβὰς ἀρεοπαγίτου. Εἶναι 7 τὰ μέλη, ἀπὸ 10 χιλιάδας δραχ. ἕκαστον ἔχομεν 70 χιλιάδας.

§153Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἅμα εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, δὲν θὰ ἀμείβωνται.

§154Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ ἐφαντάσθητε ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μοῦ διαφύγῃ τοιοῦτόν τι; Θὰ σᾶς τὸ ἔλεγον ἀμέσως κατωτέρω. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀνυπομονησίαν σας αὐτήν, σᾶς λέγω ὅτι εἷς μόνον ὑπάλληλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου θὰ συμμετέχῃ. Θὰ ἔχωμεν, λοιπόν, μίαν δαπάνην ἀπὸ 150.000 δραχ. Ἀλλὰ δὲν σταματοῦν ἕως ἐδῶ τὰ πράγματα. Ἔρχεται τὸ βοηθητικὸν προσωπικόν, διὰ τὸ ὁποῖον ἴσως ἴσως συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ἀρχίζει ὁ Γραμματεὺς τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τοῦ Λογιστηρίου, καὶ ἕπονται οἱ βοηθοί. Καὶ ὅλοι αὐτοὶ θ’ ἀμείβωνται καὶ ἐκτὸς τῆς μισθοδοσίας των. Ἀλλὰ δὲν φθάνει ἕως ἐδῶ. Προχωρεῖ καὶ περαιτέρω τὸ κακόν. Ὁσάκις ἡ Ἐπιτροπὴ συνεδριάζει, δημιουργοῦνται ἄλλα δικαιώματα ἐπιχορηγήσεων, αἵτινες εἶναι ἀπεριόριστοι. Ἐξ ὅλων αὐτῶν, Κύριοι, συνάγεται ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐφευρέσεως ἑνὸς τρόπου ἐπωφελεστέρου διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δημοπρασιῶν, ἀλλὰ πρόκειται μᾶλλον περὶ ὑλικῆς ἐνισχύσεως καὶ τίποτε περισσότερον. Καὶ ἤκουσα, σχετικῶς, τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πειραιῶς Συνάδελφον νὰ λέγῃ ὅτι τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν πρόκειται νὰ ἀναπληρώσῃ τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς μόνον εἰς τὴν παραλαβήν. Ἀπορῶ πῶς λέγει τοιοῦτόν τι ὁ εὐφυέστατος συνάδελφος καὶ λησμονεῖ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς παραλαβῆς εἶναι σπουδαιότατον. Ἐὰν κἄπου καὶ κἄποτε ἔγιναν καταχρήσεις, ἀκριβῶς αὐταὶ ἔγιναν κατὰ τὴν παραλαβήν.

§155Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ τοιοῦτον.

§156Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς διακοπὴν συναδέλφου εἴπετε ὅτι τὰ βοηθητικὰ μέλη δύνανται ν’ ἀναπληρώσουν τὴν Ἐπιτροπήν, μόνον προκειμένου περὶ παραλαβῆς.

§157Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ παραλαβῆς ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ, ἀλλὰ διὰ δευτερευούσας παραλαβάς, ἐντὸς τῶν μεγάλων κέντρων.

§158Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ μὴ κουράσω τὴν Βουλήν περισσότερον καὶ διὰ νὰ μὴ κουράζωμαι καὶ ἐγώ, θὰ ἤθελον ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε τὴν κατεύθυνσιν νὰ δώσῃ τὸ Κράτος. Νὰ συμμετέχουν βεβαίως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἄνθρωποι τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, προκειμένου νὰ δώσωσι γνώμην, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίζῃ καὶ αὐτὴ τὸ σκόπιμον καὶ ὠφέλιμον τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ὑπηρεσία πρέπει νὰ εἶναι κρατική. Καὶ δὲν ἠμπόρεσα νὰ ἐννοήσω διατί τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν προῆλθεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συντάξῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ σχηματίσῃ αὐτὴν τὴν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ὁμιλῇ γενικῶς περὶ προμηθειῶν. Ἐγώ, Κύριοι, ἔχω τὴν γνώμην, καὶ εἶναι γεγονός, ὅτι δὲν ὑπάρχει προμήθεια ἄλλη παρὰ ἡ τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων, τοῦ Ὑπουργείου Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν. Καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ μοὶ ἀναφέρουν προμήθειαν ἄλλην. Ἐκτὸς τῶν δύο τούτων Ὑπουργείων, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπολύτως περίπτωσις προμηθείας ἐνδιαφέρουσα τὸ Κράτος, ἐκτός, λέγω, τῶν δύο Πολεμικῶν Ὑπουργείων.

§159ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἀκάθαρτον πετρέλαιον.

§160Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀστεῖον. Αὐτὸ τὸ φέρει τὸ μονοπώλιον. Ἀλλὰ θέλετε νὰ ἴδητε κατὰ ποῖον τρόπον ἀξιοθρήνητον συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον; Τί λέγει, Κύριοι; Προκειμένου περὶ τῶν προμηθειῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ὁρίζει πράγματι, ὅτι διὰ τὴν προμήθειαν ὅπλων, πυρομαχικῶν κλπ. θὰ συμμετέχῃ καὶ ἓν μέλος τοῦ Ὑπουργείου ὑποδεικνυόμενον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Καὶ τί ἀφῆκεν ἔξω; Ἀφῆκε τὸν ἱματισμὸν τοῦ στρατεύματος, ἀφῆκε τὴν κλινοστρωμνὴν τοῦ στρατεύματος καὶ τοῦ Στόλου, ἀφῆκε τὰς τροφὰς καὶ ἐφόδια δηλ. τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὸν Στρατὸν καὶ τὸν Στόλον καὶ διὰ τὴν παραλαβὴν τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ παρίσταται ἐκεῖ ἀξιωματικός, διότι ὁ ἀξιωματικὸς γνωρίζει πῶς πρέπει νὰ ἐνδυθῇ ὁ στρατιώτης, καὶ ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ νομή. (Ὁ ἀξ)κὸς πρὸ παντὸς γνωρίζει καὶ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ποῖα εἶναι τὰ κλινοσκεπάσματα τὰ ἀναγκαιοῦντα εἰς τὸν Στρατὸν, εἴτε ἐν θαλάμῳ εἴτε ἐν ὑπαίθρῳ. Αὐτὰ τὰ παρέλειψε καὶ τὰ ἀφῆκε νὰ τὰ διαχειρίζεται ἡ ἐπιτροπὴ τῶν προμηθειῶν καὶ χάριν τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα κακῶς παρέμειναν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐδικαιολογήθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν μὲ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον. Καὶ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος, ὅτι δὲν ἀμείβονται οἱ ὑπάλληλοι, δὲν ἀμείβεται ὁ σύμβουλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐνισχύει, διατρανώνει τὴν ὀρθότητα τῶν λόγων μου, ὅτι περὶ αὐτοῦ ἀκριβῶς πρόκειται, πρόκειται δηλαδὴ νὰ δοθῶσιν ἀμοιβαὶ εἰς τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Ἐπιτροπήν. Κύριοι, σᾶς ἐκούρασα καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἁρμόδιος κύριος Ὑπουργὸς ἢ ὁ Ὑφυπουργὸς διὰ νὰ τοῦ ζητήσω εἰλικρινῶς νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, νὰ τὸ μελετήσῃ συστηματικώτερον καὶ τὸ καταρτίσῃ οὕτως, ὥστε νὰ πλησιάζῃ περισσότερον εἰς τὰ πράγματα καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατεύματος καὶ τοῦ Στόλου, μὲ τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀδιαφορήσῃ καὶ νὰ μὴ πιστεύσῃ ὅτι ὑπάρχει καμμία ἀπολύτως ἀνάγκη νὰ ἐξυπηρετήσῃ διάφορα πρόσωπα εἴτε δίδων εἰς αὐτὰ ἠθικὴν ἀμοιβὴν εἴτε δίδων εἰς αὐτὰ χρήματα.

§161Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀπορῶ, πῶς δύναται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ συζητῆται ἀπόντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέφερεν ὅτι γίνονται καὶ συζητήσεις ἀπόντων τῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ γνώμη αὕτη δὲ δύναται νὰ εἶναι ὀρθή, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ἕκαστος ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἐκεῖνος πρέπει νὰ δίδῃ τὰς ἐξηγήσεις ἐπὶ τῶν διαφόρων ἀποριῶν κατὰ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω μάλιστα ὅτι, προκειμένου περὶ τόσον σοβαροῦ ζητήματος, οἷον εἶναι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὑποθέτω ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν δὲν δύναται νὰ εἶναι τόσον κατηρτισμένος καὶ νὰ ἔχῃ γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν καὶ τῶν ὅρων καὶ τῶν προϋποθέσεων ὑπὸ τὰς ὁποίας συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ νὰ δεχθῇ ἢ νὰ μὴ δεχθῇ ἐγκύρως τὰς ὑποβαλλομένας προτάσεις ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται, γίνεται μόνον διὰ νὰ παρέρχεται ὁ χρόνος καὶ οὐχὶ διὰ νὰ ἔχῃ αὕτη ἀποτέλεσμά τι. Εὑρισκόμεθα εἰς ἀρκετὰ προκεχωρηκυῖαν ὥραν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν διεξοδικὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τοῦ σοβαρωτάτου. Ἡ συζήτησις τυπικῶς γίνεται εἶναι δὲ ματαία καὶ ἄσκοπος καὶ οὐχὶ ἐξυπηρετικὴ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος. Ἕνεκα τούτου ἔχω νὰ προτείνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καλέσῃ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπειδὴ ὅμως οὗτος εἶναι ἀσθενής, ἂς ἔλθῃ ἕτερος Ὑπουργὸς ἁρμόδιος, ὁ ὁποῖος εὐτυχῶς ὑπάρχει. Ἐὰν δὲ καὶ οὗτος κωλύεται, εἶναι περιττὸν νὰ κάμωμεν συζήτησιν ἐπὶ τοιούτου νομοσχεδίου, διότι ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται, γίνεται ἄνευ λόγου καὶ ἄνευ σκοποῦ.

§162Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Ἐξωτ.). Ἀσφαλῶς κώλυμα ἀπρόοπτον ἠμπόδισε τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρίσταται. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συνταχθῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον, διὰ νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑφυπουργός, καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἄλλων νομοσχεδίων.

§163Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Δὲν εἶναι σωστὸν αὐτό. Καὶ χθὲς ἐτελειώσαμεν εἰς τὰς 2.

§164Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ ἦλθα ἀπὸ τὰς 10 καὶ ½ καὶ εἶναι 11½.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9 περὶ κυρώσεως νομοθετικοῦ διατάγματος.

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ 13, Κύριε Πρόεδρε.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδίκως ματαιοπονεῖτε· δὲν δύναμαι νὰ παραβῶ τὴν σειρὰν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. (Προσέρχεται ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μυλωνᾶς)

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἦλθεν, λοιπὸν ὁ κ. Κακουλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἀνεβλήθη.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἀναβάλλεται ἕνεκα τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἦλθεν.

§171ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὑπάρχει πρότασις ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπ’ αὐτοῦ.

§172Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι ἐμφανισθέντος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ συζήτησις δύναται νὰ συνεχισθῇ. Κάμω ὅμως ταύτην τὴν παρατήρησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἀγνοεῖ ὅσα πρὸ μικροῦ ἀνεπτύχθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μου εἶναι σοβαρώτατα καὶ τὰ ὁποῖα θὰ δύναται νὰ πληροφορηθῇ στελλομένων εἰς αὐτὸν τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ τὰ ἀναγνώσῃ. Ἐγὼ κατὰ τοῦτο νομίζω ὅτι κωλύεται ἡ περαιτέρω συζήτησις, διότι ἀγνοεῖ μίαν σοβαρὰν ἀνάπτυξιν ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὴν ἀπουσίαν του.

§173Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Δὲν ἐπιμένω, κ. συνάδελφε, εἰς τὴν συζήτησιν, ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀντίρρησις.

§174Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θέλω νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ τὸ ἀναβάλλωμεν.

§175Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ἐγὼ δὲν θὰ ἀπασχολήσω παρὰ δι’ ὀλίγον τὴν Βουλήν.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι ἀκόμη.

§177Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ἐγὼ ἐσκόπουν νὰ ὁμιλήσω ὀλίγον πρὸ τῆς διακοπῆς. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀκουσθῶ καὶ ἐγώ.

§178Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι καλλίτερον θὰ εἶναι νὰ ἀγορεύσητε τὴν Τρίτην καὶ νὰ ἀφίσετε σήμερον νὰ ἀκούσητε ὅλους τοὺς ρήτορας.

§179Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπουρ. Οἰκονομ.). Κύριοι Συνάδελφοι, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, διότι δὲν ἤκουσα καὶ ὅλους τοὺς ἀγορεύσαντας, ἀλλὰ θὰ ἤθελον, ἐπειδὴ ἤκουσα ἀρκετοὺς πρὸ τῆς διακοπῆς, νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις.

§180Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δικαίωμά σας εἶναι.

§181Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκονομ.). Ἐκεῖνο, λοιπόν, τὸ ὁποῖον ἤκουσα πρὸ τῆς διακοπῆς κατὰ τῆς νομοθεσίας εἶναι τοῦτο, τὸ τῆς συνθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῶν προμηθειῶν. Ἠκούσθη σχεδὸν ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀγορεύσαντας ὅτι θὰ ἦτο προτιμοτέρα ἡ σύνθεσις μὲ κρατικοὺς λειτουργούς, πρὸς τοὺς ὁποίους ὑπάρχει ἐμπιστοσύνη, ἥτις ἐλλείπει ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας. Ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελον νὰ δώσω ἐξηγήσεις, διατί δηλ. συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν βάσιν αὐτήν. Ἠθελήσαμεν, Κύριοι, νὰ φέρωμεν μίαν νέαν κατάστασιν πραγμάτων εἰς τὰς προμηθείας τοῦ Κράτους· τὸ μέχρι τοῦδε κρατοῦν ἦτο ὅτι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι, οἱ κρατικοὶ δηλ. λειτουργοὶ ἦσαν οἱ εἰσηγηταὶ διὰ τὰς διαφόρους προμηθείας. Ἠδύναντο νὰ εἶναι δόκιμοι, καλῆς πίστεως καὶ ἄνδρες ἱκανότητος δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ἐστεροῦντο τῶν ἐμπορικῶν ἐκείνων γνώσεων αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωσιν ἕν καλὸν ἀποτέλεσμα εἰς τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τῶν δημοπρασιῶν. Ἐσκέφθημεν, λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἀνακαίνισις τοιαύτη ὥστε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ ἐμπορικὸν πνεῦμα, νὰ γίνῃ μία ἐμπορικοποίησις τῆς λειτουργίας ταύτης διὰ προσώπων εἰδημόνων, τὰ ὁποῖα θὰ συνδέωνται καὶ δι’ ὅρκου πρὸς τὸ δημόσιον καίτοι δὲν θὰ ἔχουν τὸν χαρακτῆρα δημοσίου λειτουργοῦ. Πρέπει βεβαίως νὰ γίνῃ ἐκλογὴ τοιαύτη προσώπων, τά ὁποῖα νὰ ἐμπνέουν πλήρη τὴν πεποίθησιν περὶ τῆς ἀκεραιότητός των, καὶ τότε ἀκριβῶς θὰ ἐμπορικοποιεῖτο ἡ λειτουργία τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι τότε θὰ εἴχομεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα δίδει ὁ εἰδήμων καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχῃ ὁ κρατικὸς λειτουργός, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κρατικὸς λειτουργὸς οὔτε περὶ ποιότητος τοῦ ἐμπορεύματος νὰ γνωρίζῃ, οὔτε περὶ τιμῆς οὔτε περὶ τοῦ τόπου προελεύσεως, οὔτε περὶ ἄλλων τινῶν νὰ γνωρίζῃ τὰ ὁποῖα μόνον ὁ ἔμπορος, ὁ ἔμπειρος εἶναι δυνατὸν νὰ κατέχῃ. Λοιπὸν κατὰ τοῦτο ἀκριβῶς καινοτομεῖ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι παρὰ τὰ κρατοῦντα θέλει νὰ εἰσαγάγῃ ἕν σύστημα διαφόρου συγκροτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῶν κρατικῶν προμηθειῶν. Μία ἄλλη ἀντίρρησις ἠκούσθη, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, ἡ ἀποκεντρουμένη ἐπιτροπή, ἀποφαίνεται καὶ περὶ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς τῆς προμηθείας. Ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ὑποχώρησις, ὥστε εἰς περίπτωσιν καθ’ ἥν διαφωνεῖ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν, νὰ ἐπιλύῃ τὴν διαφορὰν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ὡς πρὸς τὰς προμηθείας τοῦ στρατοῦ ἐθέσαμεν δυνητικὴν διάταξιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ αἱ προμήθειαι ὅπλων καὶ πλοίων νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς αὐτήν, ὁπότε μετέχουσι καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων. Λέγω ὅτι αὐτὸ τὸ ἐθέσαμεν δυνητικόν, διότι εἶναι δυνατόν, ἐὰν πρόκειται περὶ προμηθειῶν διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται συζήτησις λόγῳ τοῦ ἐμπιστευτικοῦ τῆς προμηθείας, νὰ κρίνῃ τὸ ἁρμόδιον πολεμικὸν Ὑπουργεῖον.

§182Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον καθορίζει διὰ ποῖα εἴδη· τὸν ἱματισμόν, τὴν πόδησιν, τὴν κλινοστρωμὴν· περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§183Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ποῖος ἔμπορος, ἢ ποῖος βιομήχανος, ἢ ποῖος ὁ,τιδήποτε ἄλλου ἐμπορίου ἄνθρωπος εἶνε εἰς θέσιν ἀπέναντι ἀξιωματικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ, καλύτερον νὰ ἐκτιμήσῃ ἐὰν τὸ ἄλφα ἢ βῆτα καραδόπανον κάμνῃ διὰ τὸ Ναυτικὸν ἢ ὄχι;

§184Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφυπουρ. τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγώ, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἀποκλείω τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ καὶ σεῖς δὲν πρέπει ν’ ἀποκλείετε τὸν εἰδήμονα ἔμπορον, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν βέβαια νὰ μὴ γνωρίζῃ ποῖον εἶδος καραβοπάνου κάνει, ἀλλὰ γνωρίζει τὴν τιμὴν καὶ τὴν ποιότητα. Λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου ἀκριβῶς εἶναι τοῦτο, ὅτι κατ’ ἀντίθεσιν τῶν μέχρι τοῦδε κρατησάντων ἐπιδιώκεται μία ἐμπορικοποίησις ὑπὸ τύπον δοκιμῆς, ὥστε καὶ διὰ Διατάγματος νὰ καταργῆται ὁ θεσμὸς αὐτός, ἀνατίθεται δὲ εἰς ἰδιώτας εἰδικούς. Αὐτὸ τὸ θεωρῶ πλεονέκτημα διότι, κύριοι Συνάδελφοι, δὲν δέχομαι ὅτι οἱ ἑτερόφωτοι δημόσιοι λειτουργοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἀκούσουν τυχὸν τὰς γνώμας τῶν ἐμπόρων ὡς ἐμπειρογνωμόνων, ὡς μελῶν ἄνευ ψήφου κατὰ μίαν πρότασιν, ὅτι θὰ εἶνε καλλίτεροι. Θὰ ἤθελον νὰ ὀξύνω τὴν κρίσιν καὶ εὐθύνην αὐτῶν τῶν ἐμπειρογνωμόνων καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν: σᾶς ἀμείβομεν, σᾶς ἐδώσαμεν ἐξαιρετικὴν τιμήν, σᾶς ἐκλέγομεν μεταξὺ τῶν καλοπίστων πολιτῶν, διὰ νὰ δώσητε τὴν καλλιτέραν κρίσιν σας διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Δέχομαι ἐπίσης τὸν ὅρον τῆς διὰ Διατάγματος καταργήσεως μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν τυχὸν ἡ δοκιμὴ αὕτη ἀπετύγχανεν.

§185Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριοι Συνάδελφοι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, εἴπομεν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Τρίτην. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἰδιαίτατα τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας πολιτευτὴν κ. Καρπετόπουλον, νὰ γνωρίζετε τοῦτο, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς λειτουργήσας ἐπέτυχε. Τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι τὸν κατήργησεν ἡ δικτατορία, ἐλειτούργησε δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου. Θὰ σᾶς παρεκάλουν λοιπόν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν θεσμὸν αὐτόν, νὰ συγκεντρώσωμεν ἅπαντες τὰς προσπαθείας μας διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ἱδρύσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ὑποβάλλοντες τὰς παρατηρήσεις μας, ὥστε καὶ ὁ ἁρμόδιος συνάδελφος νὰ τὰς ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ νὰ δηλώσῃ ποίας ἐξ αὐτῶν θέλει. Ὑποθέτω ὅτι δύναται νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Τρίτην καὶ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ συζητήσωμεν τὰς τροπολογίας.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπόν ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην. Τὸ ὑπ’ ἀριθμ. 9. Μόνη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμπεπληρωμένων καὶ τροποποιημένων Νομοθετικῶν Διαταγμάτων α) τῆς 10)13 Ὀκτωβρίου 1925 περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων, ὡς ὑπαλλήλων ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων β) τῆς 1)12 Ἰουνίου 1926 περὶ συμπληρώσεως προστατευτικῶν τῶν ἐφέδρων νόμων καὶ γ) τῆς 3)6 Σεπτεμβρίου 1926 περὶ συμπληρώσεως κτλ.»

§187Δ. ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶπεν ὅτι θὰ συζητηθῇ ἀργότερα, διότι ἔχουν ὑποβάλει τροπολογίας αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι διανεμηθῆ, ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει.

§188Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ). Ὄχι. Ὁρίστε, λάβετε τὸν λόγον. Ἡ Ἕνωσις τῶν Ἐφέδρων εἶπεν νὰ ὁρισθῇ ὅπως ἔχει.

§189Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Εἶναι προτιμοτέρα ἡ πρόσληψις τῶν Ἐφέδρων καθ’ ὑπόδειξιν τῶν Συλλόγων ἢ κατ’ ἐλευθερίαν τοῦ ἐργοδότου;

§190Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὑπέβαλα μίαν τροπολογίαν, κ. Ὑπουργέ. Ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ ἐλάχιστα τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Κυρίως βασίζεται εἰς τὸ ζήτημα ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀκαθόριστον, σχετικῶς πρὸς τὴν ὀργάνωσιν ἡ ὁποία ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ χορηγεῖν τὰ δύο μέλη. Ὑπάρχουσι πολλαὶ ἐφεδρικαὶ ὀργανώσεις. Ὑπάρχει μία ἐφεδρικὴ ὀργάνωσις Στρατοῦ, Ναυτικοῦ, τῶν Ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ξηρᾶς καὶ θαλάσσης. Ὑπάρχουν ἐπίσης καὶ ἄλλαι ἐφεδρικαὶ ὀργανώσεις. Νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμα αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τὴν σοβαρωτέραν τῶν ὀργανώσεων τούτων, καὶ τοιαύτην ἐγὼ θεωρῶ τὴν «Ἕνωσιν» ἧς προΐσταται ὁ Ναύαρχος κ. Γκίνης καὶ ὁ κ. Κωστόπουλος. Εἰς τὴν Ὀργάνωσιν αὐτήν, κατ’ ἐμὴν γνώμην, δυνάμεθα νὰ δώσωμεν κἄποιο σοβαρώτερον κῦρος καὶ περισσότερον σεβασμόν.

§191Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἡ «Ἕνωσις Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν» ἐν Ἀθήναις ἐκπροσωπεῖ τὴν «Ἕνωσιν τῶν Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Ἀθηνῶν» καὶ τὸν «Σύνδεσμον Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν» Θεσσαλονίκης, Ἡρακλείου. Κατὰ τὸ βʹ Πανελλήνιον Συνέδριον Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν ἐλέχθησαν καὶ ὑπεστηρίχθησαν ἄλλα καὶ ὑπεστηρίχθη ὅτι ἡ Ἕνωσις αὕτη ἐκπροσωπεῖ τοὺς πραγματικοὺς ἐφέδρους, ἐν ᾧ ἡ ἄλλη, τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε, ἐκπροσωπεῖ τοὺς ἀποστράτους.

§192Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω τοὐναντίον, ὅτι τὰ 9)10 τῶν Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ἀνήκουν εἰς τὴν «Ἕνωσιν Ξηρᾶς καὶ Θαλάσσης», καὶ εἰς τὸν «Σύλλογον Ἀποστράτων» ὑπὸ τὸν κ. Τσουκαλᾶν.

§193Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατιωτ.). Ἀπὸ ποῦ πηγάζουσιν αὐτοί;

§194Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οἱ ἔφεδροι ἐμποροπλοίαρχοι...

§195Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Αὐτοὶ ἀνήκουν εἰς τὸν Σύλλογον Ἐμποροπλοιάρχων.

§196Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ θὰ τοὺς ἀφαιρούσατε τὰ δικαιώματα αὐτά; Μήπως δὲν ἔχασαν καὶ αὐτοὶ χέρια καὶ πόδια, κ. Ὑπουργέ; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅτι ἀνήκουν εἰς τὸν Σύλλογον τῶν Ἐμποροπλοιάρχων καὶ δὲν ἔχουσι κανὲν δικαίωμα; Λυποῦμαι διότι λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§197Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ θυμώνετε.

§198Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσετε κατηγορηματικῶς: πῶς καὶ κατὰ τίνα τρόπον εἰς τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἀναφέρετε ἐξασφαλίζονται τὰ συμφέροντα τῶν μελῶν τοῦ ναυτικοῦ κόσμου;

§199Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Διὰ τῶν μελῶν τῶν ἄλλων τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὴν ἔκθεσιν.

§200Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχουν ὀνόματα ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ἔχετε καθῆκον δέ, κ. Ὑπουργέ, νὰ προστατεύσητε καὶ τὸ Ναυτικόν. Δυστυχῶς ὅμως τὸ Κράτος πάντοτε παρηγκώνισε τὸ Ναυτικόν. Κατεσκευάσατε οἴκους τῶν ἀποστράτων, κατεσκευάσατε οἴκους φυματιώντων, οἴκους τῶν ἀναπήρων πολέμου, κατεσκευάσατε τὴν Στέγην Πατρίδος.

§201Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατιωτ.). Δὲν ὑπάρχουσιν ἀνάπηροι...

§202Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κάμνετε λάθος, ἔφθασεν δὲ ἡ Βουλὴ νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὸν ἀνάπηρον καὶ σύνταξιν ἀκόμη.

§203Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δέκα εἶναι.

§204Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτοὺς τοὺς δέκα ὀφείλετε νὰ τοὺς προστατεύσητε. Δύο εἶναι; Αὐτοὺς τοὺς δύο ὀφείλετε νὰ προστατεύσητε. Δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις.

§205Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπουρ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Δὲν σᾶς λέγω τοῦτο. Ἡ ἐκπροσώπησις ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ἑνὸς οἱουδήποτε ἐφέδρου εἴτε εἰς τὸ Ναυτικὸν ἀνήκει εἴτε εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς εἴτε ὑφ’ οἵαν δήποτε ἰδιότητα ἐφεδρικὴν ὑπάρχει, δὲν τὸν στερεῖ τῆς ἐφεδρικῆς προστασίας ἐφόσον ἔχει ἀνάγκην προστασίας, εἴτε τῆς ξηρᾶς εἴτε τοῦ Ναυτικοῦ εἶναι. Κάμνετε κακῶς διακρίσεις.

§206Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σεῖς κάμνετε διάκρισιν.

§207Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι ναυτικὸς ὁ ἔφεδρος τῆς ξηρᾶς.

§208Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σεῖς παρουσιάζεσθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὲ μίαν ἀναφορὰν καὶ μᾶς λέγετε ὅτι οἱ ἔφεδροι τοῦ Συνεδρίου δὲν ἀναγνωρίζουν ἀλλ’ ἀποκηρύσσουν τοὺς ἄλλους. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: ποῖος εἶναι ὁ κύριος ποὺ ἀποκηρύσσει; Ποῖος ἔχει τὸ ἀνάστημα νὰ ἀποκηρύσσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ;

§209Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Δὲν πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ.

§210Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ἐπιμείνω ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου, διὰ τῆς ὁποίας τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ τὸ ἔχῃ ἡ ὀργάνωσις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ξηρᾶς καὶ θαλάσσης. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει δὲν δύνανται νὰ ἐμπιστευθῶσιν εἰς τὴν ὀργάνωσιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, νὰ συγκαλέσῃ ἐπισήμως ἡ Κυβέρνησις τὰς ὀργανώσεις ἐφέδρων ξηρᾶς καὶ θαλάσσης ὑπὸ τὴν προεδρίαν αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ νὰ ἀναγνωρισθῇ ὁ ἐπίσημος πλέον Ἐθνικὸς Σύλλογος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα αὐτό.

§211Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἔχω κάνει μίαν ἐπιφύλαξιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶπον: ἑνὸς τῆς Ἑνώσεως Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν καὶ ἑνὸς τῆς Ἑνώσεως Ἐφέδρων Ὁπλιτῶν, ἐφόσον ὑφίστανται τοιαῦται Ἑνώσεις.

§212Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ὑποβάλλω ἁπλῶς τὴν γνώμην, ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ ληφθῇ μία πρόνοια ὥστε διὰ Διατάγματος νὰ κανονίσῃ ὁ Ὑπουργός τὰ τῆς ὀργανώσεως τοῦ συλλόγου καὶ τῆς ἐπισήμου ἐκπροσωπήσεως αὐτοῦ, ὁπότε θὰ ἐκαλοῦντο εἰς ὡρισμένην ἡμέραν θὰ ἐγένετο ἐκλογὴ καὶ οἱ ἔφεδροι θὰ ὑπεχρεοῦντο ν’ ἀποστείλουν τὸ ψηφοδέλτιον τῆς ἐκλογῆς εἰς τὰς Ἀθήνας.

§213Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἀποδεχόμεθα.

§214Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Νὰ γίνῃ τοῦτο. Δύο ἀντιπρόσωποι τῆς ἐν Ἀθήναις Ἑνώσεως Ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ὁριζόμενοι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ Διατάγματος. Δηλαδὴ νὰ ἀφεθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἑνώσεως.

§215Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἱκανοποιημένος νὰ ἐκπροσωπηθοῦν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ.

§216Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέδρων εἶναι μέγας, καὶ ἐφόσον κατὰ τὸν νόμον περὶ Σωματείων 5 ἔφεδροι δύνανται ν’ ἀποτελέσουν Σύλλογον, δύνανται νὰ ὑπάρξουν 700 σύλλογοι ἐφέδρων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποίαν ἐκ τῶν ἑνώσεων τῶν ἐφέδρων θὰ ἐκλέξῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δεχόμεθα ἐν μέρει τὴν τροπολογίαν σας καὶ λέγομεν ὅτι ἀφίεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν διὰ Διατάγματος νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀντιπρόσωπον τῶν Ἑνώσεων ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὁπότε θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ συνεννοηθῶσι.

§217Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νὰ ὁρίσῃ τὸ Ναυτικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ Στρατοῦ ἄλλον ἕνα.

§218Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Μὴ βάζετε εἰς σύγκρουσιν τοὺς ἐφέδρους μὲ τοὺς μαχίμους.

§219Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι προτιμότερον νὰ ὁρισθῇ εἷς ἀξιωματικὸς ὑπὸ τοῦ Μεράρχου.

§220Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Νὰ ὡρίζετο εἷς μόνιμος ἀξιωματικός.

§221Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι ἔφεδρος, ἀλλὰ νὰ τὸν ὁρίζῃ τὸ Ἐπιτελεῖον. Προσέξατε, κ. Ὑπουργέ, μὴ πέσετε εἰς χεῖρας ἐκμεταλλευτοῦ τινος.

§222Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐπρότεινα τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν τροπολογεῖ ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἡ τροπολογία ἦτο πειστική. Ἡ ἀντίρρησις νομίζω ὅτι δύναται νὰ φέρῃ τοῦτον τὸν κίνδυνον. Ὁ συνάδελφός μας, βουλευτὴς ἐκ Ζακύνθου, μοῦ ἔδωκεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἕνα πίνακα, ὁ ὁποῖος μὲ κατέπληξεν. Αἱ Ἑνώσεις ἀνέρχονται εἰς 63. Ἠξεύρετε λοιπὸν ποῖον κίνδυνον διατρέχομεν; Ὑπήρξατε ἀξιωματικὸς καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τούτου. Θὰ προτείνῃ ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ Ἐπιτελείου καὶ θὰ ἔχῃ τὴν ἐπίθεσιν ὄχι μόνον τῶν δημοσιογράφων ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν παραλειφθέντων.

§223Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ ὁρίζῃ δέκα τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὁρίζῃ τὸν ἕνα.

§224Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Αὐτὸ βεβαίως δὲν θὰ τὸν ἀπαλλάσσῃ ἀπό τὴν ἐπίθεσιν τῶν ἄλλων Τὸ Ἐπιτελεῖον θὰ ὁρίζῃ δέκα, οἱ ὁποῖοι θορυβωδῶς θὰ φαίνωνται ὅτι ἐκπροσωποῦν τοὺς ἄλλους, ἐνῷ καὶ πάλιν οὐσιαστικῶς ἡ εὐθύνη θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν Ὑπουργόν, καὶ τὸν Ὑπουργὸν θὰ ἐλέγχουν διὰ τίνα λόγον ἐξέλεξεν αὐτόν. Ἔπειτα εἶναι καὶ ἕνας ἄλλος. Ἐγνώρισαν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἐπιτελείου τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος. Μετὰ ταῦτα ὅμως ἐπεδόθησαν εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον, γνωρίζετε δὲ καὶ σεῖς καὶ περισσότερον ὁ κ. συνάδελφος τοῦ νομοῦ Πρεβέζης ὅτι ὑπῆρξαν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εἰς τὸν στρατιωτικόν των βίον ὑπῆρξαν ἄριστοι καὶ ηὐδοκίμησαν. Ἐπανελθόντες ὅμως εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον διέψευσαν τοὺς τίτλους τοὺς ὁποίους εἶχον ἀνακτήσει. Εἰς τὸν ἰδιωτικὸν βίον περισσότερον δύναται νὰ τοὺς παρακολουθήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας διὰ τῶν ὀργάνων αὐτοῦ, ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὅτι ἦτο καλὸς ὑπολοχαγὸς ἢ λοχαγός, γενναῖος, ἀλλὰ δὲν γνωρίζει τί ἔκαμε κατόπιν.

§225Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Θέλομεν νὰ προστατεύσωμεν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἀπὸ τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἀπὸ τοὺς ἐπιβλαβεῖς φίλους του διὰ νὰ διορισθοῦν εἰς τὰς θέσεις αὐτάς.

§226Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ ἐκφράσω τὸ πικρὸν παράπονον τοῦ ναυτιλλομένου κόσμου, ὅτι πάντοτε εἰς τὴν προστατευτικὴν αὐτοῦ μέριμναν τὸ Κράτος τοὺς ἐλησμόνησε. Οὐδεὶς ναύτης φυματιῶν ἐνοσηλεύθη ἐν σανατορίῳ.

§227Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Οὔτε τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς.

§228Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θεραπεύονται εἰς τὸ Σανατόριον τῆς Μάννας τοῦ στρατιώτου.

§229Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν ἔγεινε.

§230Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἔχετε τὴν Στέγην τῆς Πατρίδος.

§231Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Διελύθη.

§232Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ διελύθη, ἀλλ’ ἐλειτούργησεν· διὰ τὸ ναυτικὸν ὅμως δὲν ἐλειτούργησε ποτέ. Οὐδεὶς ἀνάπηρος πολέμου ναύτης ἢ ἀξιωματικὸς ἢ ἔφεδρος τοῦ ναυτικοῦ ἔλαβε τὴν ἄδειαν ἱδρύσεως περιπτέρου. Τέσσαρες αἰτήσεις ὑπάρχουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ καμμία δὲν ἐνεκρίθη. Οὐδεὶς ἐνοσηλεύθη εἰς φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα Χθὲς ἀκόμη περιέτρεχον τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα μόνος διὰ νὰ ζητήσω συνεισφορὰν νὰ νοσηλευθῇ εἷς ἀνθυποπλοίαρχος πενόμενος καὶ φυματιῶν, τὸν ὁποῖον ἔξωσαν—ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ἔδωκε τὴν ἄδειαν—ἀπὸ τὴν Μαγκουφάναν. Τὸν ἐπαρουσίασα εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ ὁ κ. Βρονταμίτης μοῦ ἔδωκε σημείωμα διὰ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐπιμελητείας, διὰ νὰ τοῦ δώσῃ μίαν σκηνήν. Ἀλλ’ ὁ Ἀρχηγὸς δὲν ἔδωκε, διότι, ὡς εἶπε, δὲν εἶχε. Ἀλλὰ καὶ ἂν εἶχε δὲν θὰ ἔδιδε, διότι ἦτο ὑλικὸν ἐπιστρατεύσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονόν μας. Σᾶς ζητοῦμεν νὰ ἐκπροσωπηθῇ ὁ ἐφεδρικὸς κόσμος τοῦ ναυτικοῦ καὶ ἔχετε καθῆκον νὰ τὸ πράξετε. Ζητοῦμεν δικαιοσύνην. Ζῶμεν ὑπὸ τὸν αὐτὸν ἥλιον, στεγαζόμεθα ὑπὸ τὴν αὐτὴν στέγην, προσεφέραμεν τὸ αἷμα μας, ὅπως καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς. Ἔχετε καθῆκον νὰ μὴ κάμετε διακρίσεις μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν σωμάτων καὶ σᾶς ἐπιβάλλεται νὰ μᾶς ἐκπροσωπήσετε. Ἄν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι εἰμπορεῖ νὰ κάμῃ διακρίσεις, ἡμεῖς τουλάχιστον, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον συνεισεφέραμεν καὶ ὑπὲρ αὐτῆς καὶ τὴν ὑπηρετήσαμεν, θὰ εἴμεθα οἱ πρῶτοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνέλθωμεν εἰς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα (δεικνύει τὰς ἕδρας τῶν κομμουνιστῶν) διότι ἡ πατρὶς δὲν θὰ εἶναι ἀξία νὰ ὑπηρετῆται.

§233Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἐν τῇ προσπαθείᾳ τοῦ νὰ ἐρευνήσω ἂν ὄντως ὑπάρχῃ σύνδεσμος ἐφέδρων ναυτῶν ἢ ἀξιωματικῶν, δέχομαι τὴν τροπολογίαν τροποποιουμένην ὡς ἑξῆς: δύο ἀντιπρόσωποι ὁριζόμενοι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ λαμβανόμενοι ἐκ τῶν ἐν Ἀθήναις Ἑνώσεων ἢ Συλλόγων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης. Ἐπίσης δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χαβίνη: εἷς ἀντιπρόσωπος τῆς τοπικῆς ἑνώσεως ἐφέδρων.

§234Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 παράγρ. 4, δι’ αὐτοῦ ὑποχρεοῦνται οἱ ἔμποροι καὶ αἱ Ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι, ἐφόσον ἔχουν προσωπικὸν ἄνω τῶν 15 ὑπαλλήλων, νὰ προσλαμβάνουν ἕνα ὑπάλληλον ἐπὶ πλέον. Ἔχω νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι ἐνῶ διὰ τοῦ ὅλου νομοσχεδίου προφυλάσσονται τελικῶς τὰ δικαιώματα τοῦ ἐφέδρου, δὲν βλέπω καμμίαν διάταξιν προφυλάσσουσαν τὰ δικαιώματα τῶν ἐμπόρων. Καὶ σᾶς καταγγέλλομεν ὡρισμένας περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς ὡρισμένους ὀργανισμοὺς τῆς πόλεως. Πρὸ τριῶν μηνῶν προσελήφθη ὑπάλληλος τῇ ὑποδείξει τοῦ Κέντρου ἀντὶ 3.000 μηνιαίως. Ὁ ὑπάλληλος αὐτός, μετὰ δεκαήμερον ὑπηρεσίαν, κατανοήσας ὅτι δὲν δύναται νὰ προσφέρῃ οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν ἀπεχώρησεν. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς τότε εὗρε τὸν γραμματέα τῆς Ἑταιρείας καὶ ἦλθον εἰς τὴν ἑξῆς συμφωνίαν: Κύριοι, τοὺς εἶπεν, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ μοῦ δώσητε 3.000 δραχ. μηνιαίως ἐπὶ ἓν ἔτος, δηλ. 36.000. Ἐπειδὴ καταλαβαίνω, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ κάνω τίποτε, δόστε μου 20.000 προκαταβολικῶς καὶ φεύγω. Ἄν ὅμως ὁ ἔμπορος αὐτός, σύμφωνα μὲ τὴν παράγραφον 4, ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἔχει τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν, πρέπει νὰ προσλάβῃ ἄλλον.

§235Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Κατὰ τὴν μέχρι τοῦδε λειτουργίαν τοῦ νόμου αὐτοῦ περὶ ἐφέδρων ἀποφαίνονται αἱ δύο ἐπιτροπαί, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας οὐδὲ κἄν ἐλάμβανε γνῶσιν τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς ἐλάμβανε γνῶσιν τῶν διαφόρων παραπόνων χωρὶς νὰ δύναται νὰ ἐνεργήσῃ τι. Διωρίσθη ὑπάλληλος διὰ νὰ κρατῇ τὰ λογιστικὰ βιβλία, ὁ ὁποῖος δὲν ἐγνώριζε γράμματα! Οἱ διοριζόμενοι ἔφεδροι εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, ἐπειδὴ οἱ καταστηματάρχαι ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ τοὺς κρατήσουν ἓν ἔτος, ἔλεγον: δόστε μας τόσα διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξωμεν τῆς παρουσίας μας. Ὁ Ὑπουργὸς τὰ ἤκουεν αὐτά, χωρὶς νὰ δύναται νὰ ἐνεργήσῃ τι. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ εἶχον μόνον μίαν διάταξιν ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως νὰ ἐπαναφέρῃ καὶ αἴτησιν τῶν ἐνδιαφερομένων ἐνώπιον τῆς δευτεροβαθμίου ἐπιτροπῆς μὲ τὰς αἰτιολογικὰς ἐκθέσεις καὶ νὰ ληφθῇ νέα ἀπόφασις. Τρίτον βαθμὸν δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω, διότι ἂν ὁ Ὑπουργὸς ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ δικάζῃ κατὰ τρίτον βαθμὸν καταργεῖ τὰς ἐπιτροπάς. Ἄλλο μέσον θεραπείας ἀπὸ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει.

§236Κ. ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οὐδεὶς ὀργανισμὸς τολμᾷ ν’ ἀναφέρῃ πρὸς Ὑμᾶς τί περὶ τῶν γινομένων. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φορολογοῦνται οἱ ἔμποροι εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε. Καὶ τὸ «διατί δὲν τοὺς λέγετε ὅτι θὰ πάῃ κάθε ἔμπορος εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον νὰ καταθέσῃ 36.000, ἀλλὰ τοὺς ὑποχρεώνετε νὰ πάρουν ἀνθρώπους ἐντελῶς ἀνικάνους; Ἐγὼ προτείνω ἕνας ὑπάλληλος ἐπιθεωρητὴς τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ νὰ παρακολουθῇ τὴν συνεχῆ ὕπαρξιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν εἰς τὰ διάφορα καταστήματα καὶ ἂν ὁ ἔφεδρος φύγῃ νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα νὰ παρουσιάζεται ἐκ νέου εἰς τὸν ὀργανισμόν.

§237Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὑπάρχει διάταξις τοιαύτη εἰς τὸ ἄρθρον 10.

§238Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν πρότασιν ὅπως τὸ Κράτος λάβῃ πρόνοιαν ὅπως ἑνιαίως παρίστανται αἱ Ἑνώσεις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἦτο πρότασις τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔπρεπε νὰ κάμῃ δεκτὴν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πολὺ ὀλίγους ἐξ ἡμῶν, ἡ Ἕνωσις τῶν Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν εἶναι διάφορος τῆς Ἑνώσεως Ἐφέδρων. Ὑπάρχει ὁ Σύνδεσμος Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τελείαν ἀντίθεσιν καὶ ἐξοκολουθεῖ μέχρι σήμερον μεταξὺ τῆς Ἑνώσεως Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν. Αἱ ἀντιθέσεις δὲ αὗται μεταξὺ τῶν διαφόρων ὀργανισμῶν εἶναι τοιαῦται καὶ σήμερον, διὰ δὲ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὑποστηρίζεται μία μερὶς ἐξ αὐτῶν, ἡ Ἕνωσις τῶν Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν Σύνδεσμον. Δύο σύνδεσμοι ὑπάρχουν. Ὁ Σύνδεσμος καὶ ἡ Ἕνωσις. Αἱ δύο αὐταὶ Ἑνώσεις ἔχουν ῥιζικὰς ἀντιθέσεις μεταξύ των, ἡ δὲ προσπορισθεῖσα ὀφέλη ὑπὸ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι ἡ Ἕνωσις Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν, οὐχὶ δὲ καὶ ὁ Σύνδεσμος.

§239Α. ΜΕΛΑΣ. Ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν;

§240Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διὰ νὰ λείψῃ ἡ ἀντίθεσις, ἡ ὑφισταμένη μεταξὺ τῶν διαφόρων αὐτῶν ὀργανώσεων, ὅπως προτείνει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὀργάνωσιν τῶν διαφόρων αὐτῶν Ἑνώσεων εἰς μίαν ἑνιαίαν, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀπέναντί του τὸ Κράτος μίαν Ἕνωσιν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν αὐτοῦ. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ θὰ ἔφερε καὶ τὸν θεσμὸν εἰς μίαν πολὺ καλυτέραν κατάστασιν καὶ ἑπομένως δύναται νὰ τεθῇ, ὅπως ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος Διατάγματος οἱ εὑρισκόμενοι ἔφεδροι ὅλων τῶν περιφερειῶν, εἴτε δι’ ἀντιπροσώπων των, νὰ ἐκλέξουν τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτῶν πρὸς ἐπιδίωξιν μιᾶς καὶ μόνης Ἑνώσεως.

§241Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Οἰκον.). Μᾶς ἐμποδίζει ὁ νόμος περὶ Σωματείων.

§242Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ καταργηθῇ ἕνας Σύνδεσμος, ἀλλ’ εἰς τὸν νόμον αὐτὸν προβλέπεται ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς Ἑνώσεως ἀξιωματικῶν. Δύναται διὰ Διατάγματος, προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ κανονίζεται ὁ τρόπος ἐν σχέσει μὲ τὸν νόμον αὐτὸν πῶς θὰ καταρτίζεται ἡ ὀργάνωσις αὐτὴ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ λείψουν αἱ ῥιζικαὶ ἀντιθέσεις.

§243Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὁ νόμος θεωρεῖ ἀναγκαίαν τὴν ἐκπροσώπησιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τῶν ἐφέδρων. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον οἱ ἔφεδροι αὐτοὶ θὰ ἐκλέγουν αὐτοὶ τὴν Ἕνωσιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχουν περισσότεροι τοῦ ἑνὸς σύνδεσμοι ἀξιωματικῶν ἐφέδρων ὑποθέτω ὅτι προτείνετε νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ «καὶ 2 ἀντιπροσώπων τῶν ἐφέδρων διοριζομένων ἀσχέτως πρὸς τὰς Ἑνώσεις, δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν».

§244Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, δίδεται μία προνομιακὴ θέσις εἰς τὴν Ἕνωσιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι Ἑνώσεις καὶ τὰς Ἑνώσεις αὐτὰς τὰς θέτετε ἐκποδών. Αὐτὴν τὴν προνομιακὴν θέσιν ἔρχομαι νὰ τὴν ἀντικρούσω καὶ σᾶς λέγω ὅτι προσπαθήσατε νὰ εὕρετε σεῖς ἕνα τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ τὰς ἑνώσητε.

§245Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Εὗρον ὅτι ἡ Ἕνωσις αὐτὴ εἶναι πολυπληθεστέρα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν.

§246Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὁ μόνος τρόπος εἶναι ὁ ἑξῆς. Οἱ ἔφεδροι νὰ ἔχουν ἀντιπροσώπους τοὺς ὁποίους σεῖς νὰ καθορίσετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὥστε νὰ ἐκπροσωποῦνται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§247Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον). Τότε θὰ κάμωμεν 20 ἑνώσεις.

§248Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νὰ τεθῇ ἕνας περιορισμὸς ὅπως διὰ Διατάγματος καθορισθῇ μία ἡμέρα ἐκλογῆς ὅλων τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν νὰ ἀποτελέσουν μίαν καὶ μόνην ἐπιτροπήν, διότι ἡ Ἕνωσις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν προσπορίζεται ὅλα τὰ ὀφέλη τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων καὶ πρῶτοι οἱ διορίζοντες τὸν σύνδεσμον.

§249Σ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 7 πρέπει νὰ δοθῇ περισσοτέρα προσοχή, διότι θεσπίζεται μία διάταξις νὰ γίνωνται ἐπιτροπαὶ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ κατόπιν τῶν ἐπαρχιῶν. Θεσπίζεται π. χ. εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας Βόλου. Φρονῶ ὅτι ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν τηρεῖτε διὰ τὴν ἐπαρχίαν Βόλου πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, διότι οἱ νομοὶ εἶναι μεγάλοι, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ὁ νομὸς Πατρῶν, ὅστις ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, Πύργου κλπ. Πῶς θὰ εἶναι εἰς θέσιν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα διαμένουν εἰς τὰς Πάτρας, νὰ κρίνουν ποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα νὰ προταθοῦν ἀπὸ τὸν Πύργον καὶ τὴν Αἰγιαλείαν; Ἐπίσης ἡ ἐπαρχία Καρδίτσης εἶναι μεγαλυτέρα τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων. Ἐδῶ πρόκειται νὰ ἐξακριβώσωμεν τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα νὰ διορισθοῦν, διὰ νὰ ἐκλεγοῦν, ἀφοῦ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκλεγοῦν ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα τοὺς γνωρίζουν ἢ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοὺς γνωρίζουν. Πῶς θέλετε νὰ γνωρίζουν οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν νομῶν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς μικρὰς ἐπαρχίας. Νομίζω ὅτι πρέπει ἐκεῖ ὅπου λέγει «εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν», νὰ εἴπωμεν «καὶ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν». Ἐπίσης ὡς μέλη ἐπιτροπῶν ἔχετε διορίσει τὸν Διευθυντὴν τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Ἀθηνῶν καὶ τὸν Οἰκονομικὸν ἔφορον τῆς ἐπαρχίας. Ἐφόσον ὅμως πρόκειται αἱ ἐπιτροπαὶ αὐταὶ νὰ ἀπονείμουν δίκαιον, διότι εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αὐτὰς, κατὰ τὸ ἄρθρον 9, θὰ κριθοῦν τὰ προσόντα, οἱ ἁρμόδιοι καὶ οἱ καταλληλότεροι παραλείπονται, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δικαίαν κρίσιν τῶν ἐφόρων. Δέν εἶναι εἰς θέσιν ἐνταῦθα ἔφορος νὰ ἀπονείμῃ δίκαιον, ἐφόσον δὲ ἔχομεν μίαν ἐπιτροπὴν πρέπει νὰ μετέχουν εἰς αὐτὴν καὶ δικαστικὰ πρόσωπα. Καὶ εἰς μὲν τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν νὰ εἶναι ὁ Πρωτοδίκης, εἰς δὲ τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν νὰ εἶναι ὁ Εἰρηνοδίκης. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦ ἐφόρου πρέπει νὰ λείψῃ, διότι εἶναι πολὺ ἀπησχολημένος. Ἀντὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἂς δεχθῶμεν πρωτοδίκας.

§250Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Μίαν διασάφησιν ἐπεθύμουν, κ. Ὑπουργέ, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ψηφιζόμενον νομοσχέδιον. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει κάποιο χάσμα εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 14 αὐτοῦ. Ἐν τῷ 10ῳ ἄρθρῳ καθορίζονται αἱ ἀποζημιώσεις τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ ἡ Ἑταιρεία εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπελύθη ὁ ὑπάλληλος. Εἰς τὸ ἄρθρον 14 ὁρίζονται μόνον αἱ ποιναί, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἑταιρείας, εἴτε εἰς τοὺς συμβούλους, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη αὐτῆς, χωρὶς ὅμως νὰ καθορίζεται καὶ σαφῶς ἡ ἀστικὴ ἀποζημίωσις. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἐὰν ἔχῃ ἀστικὴν εὐθύνην ἡ ἑταιρεία. Βεβαίως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι αὐτὸ θὰ ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης, ἐν τούτοις ἐπειδὴ δὲν ἀναγράφεται ῥητῶς δέον νὰ καθορισθῇ τοῦτο. Πλὴν τούτου ὑπάρχουν, ὅπως πληροφοροῦμαι, καὶ ἀποφάσεις κατὰ τὰς ὁποίας τὰ Δικαστήρια ἀπεφάνθησαν ὅτι ἡ ἀγωγὴ εἶναι τοῦ ἀστικοῦ δικαίου καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἐκδικάζωνται αἱ τοιαῦται ἀποζημιώσεις τῶν μὴ προσλαμβανομένων ὑπαλλήλων (οὐχὶ ἐνώπιον τῶν Πρωτοδικῶν, διότι ἔχει καθιερωθῆ ἡ εἰδικὴ διαδικασία ἐνώπιον τοῦ κ. Εἰρηνοδίκου). Νομίζω ἑπομένως ὅτι πρὸς λύσιν καὶ τῆς ἀμφισβητήσεως ταύτης εἶναι ἀνάγκη ἵνα εἰς τὸ ἄρθρον 14 τοῦ νομοσχεδίου καὶ μετὰ τὰς λέξεις «τὴν ἐκτέλεσιν οἱασδήποτε ὑποχρεώσεως» νὰ προστεθῇ «ἀσχέτως τῶν ἀποζημιώσεων τοῦ ἄρθρου 10 § 10 καὶ 3».

§251Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Εἶναι ποινικὴ κύρωσις εἰς τὸ ἄρθρον 14.

§252Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ὑποθέσωμεν ὅτι μία Ἑταιρεία δὲν προσέλαβε ποσῶς τὸν ἔφεδρον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της. Ὁ ἔφεδρος τί θὰ ζητήσῃ;

§253Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). 10 μηνῶν μισθούς.

§254Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ἐν τούτοις εἶπον ὅτι ἀσχέτως τῆς ποινικῆς εὐθύνης καὶ τῆς ἀστικῆς ἀποζημιώσεως τῆς ὁποίας δικαιοῦνται οἱ μὴ προσλαμβανόμενοι ἔφεδροι ὑπάλληλοι, ὑπάρχουν ἀποφάσεις τῶν Δικαστηρίων αἱ ὁποῖαι λέγουν ὅτι ὁ Εἰρηνοδίκης δὲν εἶναι ἁρμόδιος νὰ δικάσῃ ἐπ’ αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ σᾶς παρακαλέσω ἵνα δεχθῆτε διὰ τῆς ὑπ’ ἐμοῦ τροπολογίας νὰ κανονισθῇ καὶ τὸ ζήτημα ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν προσελήφθη ὁ ἔφεδρος ὡς ὑπάλληλος τότε νὰ δικαιοῦται τῆς μισθοδοσίας τῶν 12 μηνῶν.

§255Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἄνευ διαδικασίας καὶ ἄνευ ἀποφάσεως;

§256Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ὄχι. Κατόπιν διαδικασίας.

§257Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Αἱ ἐμπορικαὶ ἐπιχειρήσεις ἔχουσιν ἐπιβαρυνθῆ ἀρκούντως, ὥστε νὰ ἀκοῦωνται συνεχεῖς διαμαρτυρίαι διὰ τὰς ὑφισταμένας ὑποχρεώσεις. Εἶναι ἀρκετὰ βεβαρυμέναι καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας θὰ τὰς ὑποχρεώνω νὰ πληρώνουν ἀποζημιώσεις ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποφάσεως.

§258Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι, κ. Ὑπουργέ. Ἐγὼ εἶπον τελείως διαφορετικὸν πρᾶγμα. Ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ δίδεται ἡ ἀποζημίωσις τῶν 12 μηνῶν κατόπιν τῆς διαδικασίας τοῦ Εἰρηνοδίκου.

§259Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Τὸ ἀναγράφει τοῦτο τὸ νομοσχέδιον.

§260Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Δὲν τὸ ἀναγράφει. Ἀναφέρει μόνον τὴν περίπτωσιν ἐκείνην, τὴν εἰδικήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπολύει ἡ Ἑταιρεία τὸν προσληφθέντα ὑπάλληλον καὶ λέγω «ἂν ἀπολυθοῦν», οὐχὶ ὅμως καὶ «ἂν δὲν προσληφθοῦν».

§261Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἡ διαδικασία μεταξὺ ὑπαλλήλων καὶ προϊσταμένων δὲν ἔχει ἰδίαν διαδικασίαν;

§262Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§263Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Αὐτὴ ἡ διαδικασία θὰ τηρηθῇ καὶ ἐνταῦθα.

§264Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Ὁ Εἰρηνοδίκης ἀποφαίνεται τελεσιδίκως. Ἀλλὰ τὰ δικαστήρια μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπολυθῇ ὁ ὑπάλληλος, τότε μόνον ἔχουν ἀποφανθῆ ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ προσφύγῃ ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδίκου. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν προσληφθοῦν παντάπασιν δὲν μποροῦν νὰ καταφύγουν ἐνώπιον τῆς εἰδικῆς διαδικασίας τοῦ Εἰρηνοδίκου, ἀλλ’ εἰς τὰ τακτικὰ Δικαστήρια. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καθιστῶμεν δυσχερεστέραν τὴν θέσιν τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου ὁ ὁποῖος δὲν προσλαμβάνεται ποσῶς, ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου ὁ ὁποῖος προσλαμβάνεται καὶ ἀποπέμπεται τῆς Ἑταιρείας, διότι διὰ νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ τακτικὰ Δικαστήρια ὁ μὴ προσληφθεὶς ποσῶς ὑπάλληλος θὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὰς βαρυτάτας δικαστικὰς δαπάνας τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἔφεδρος νὰ ἀναλάβῃ. Ἐπίσης θὰ ἔχῃ πολὺν χρόνον νὰ ταλανισθῇ εἰς τὰ Δικαστήρια διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Νομίζω ὅτι μία διασάφησις τοιαύτη ἢ μία δήλωσις ἡ ὁποία νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, νομίζω, λέγω, ὅτι θὰ ὠφελήσῃ κατὰ πολὺ τοὺς ἀδικηθησομένους. Ἐπίσης καὶ τὴν διασάφησιν ὡς πρὸς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς διαδικασίας τοῦ Εἰρηνοδίκου ἐπὶ ἀπεριορίστου ποσοῦ ἀποζημιώσεως πρέπει νὰ κάμωμεν ὁ Εἰρηνοδίκης νὰ δύναται νὰ δικάσῃ ἐπὶ τῶν ἐργατικῶν μόνον μέχρι ποσοῦ 6.000 δραχ. Ἐφόσον πρόκειται περὶ ποσοῦ ἄνω τῶν 6.000 δραχ. εἶναι ἀναρμόδιο νὰ δικάσῃ καὶ παραπέμπῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι πρέπει εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 10, ἐκεῖ ὅπου ὁρίζεται ἡ διαδικασία τοῦ Εἰρηνοδίκου νὰ τεθῇ ἀσχέτως ποσοῦ, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῶσι διὰ τῆς τακτικῆς διαδικασίας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῖς χορηγήσωμεν τὰς εὐκολίας τὰς ὁποίας σκοπεῖ ἵνα παράσχῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§265Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πᾶσαι αἱ διαφοραὶ μεταξὺ ἐργοδότου καὶ ὑπαλλήλου, εἴτε λόγω ἀπολύσεως, εἴτε λόγῳ μὴ προσλήψεως νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν αὐτὴν δικαιοδοσίαν.

§266Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ φροντίσωμεν ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων, διότι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παρέσχον τόσα εἰς τὸ Κράτος, καὶ τὸ Κράτος δὲν τοὺς ἱκανοποίησεν, πολλοὺς δὲ τοὺς ἄφησε καὶ παρεστράτησαν Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θεραπεύει μίαν ἐπιτακτικὴν κοινωνικὴν ἀνάγκην, διότι πρέπει τὸ σύνολον τῶν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι πολλὰ ὠφελήθησαν ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἐφέδρων, τῶν πολεμησάντων, νὰ συνεισφέρουν κάτι τι. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει καθ’ ὅλα καλῶς μέ τινας τροπολογίας, τὰς ὁποίας θὰ ὑποδείξω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, προκειμένου λόγου περὶ τῆς Θεσσαλονίκης, εἴπετε ὅτι τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Θεσσαλονίκης θὰ τὸν ἀντικαταστήσετε μὲ ἕνα Πρωτοδίκην. Δὲν συμφωνῶ εἰς τοῦτο. Εἰς τὸν βʹ βαθμὸν καλὸς εἶναι ὁ δικαστής, ἀλλ’ εἰς τὸν αʹ βαθμὸν ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος εἶναι εἰς θέσιν περισσότερον ἀπὸ ἕνα δικαστὴν νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἱκανότητα τοῦ ἐφέδρου σχετικῶς μὲ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ζητεῖ. Κατὰ συνέπειαν ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος ἀσφαλῶς θὰ δώσῃ μετὰ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου πραγματικὰ στοιχεῖα.

§267Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Νὰ εἶναι καὶ εἰς Πρωτοδίκης.

§268Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Βάλετε, ἀντὶ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Γεν. Γραμματέως τῆς Διοικήσεως ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν ἢ ἑνὸς Πρωτοδίκου. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι οἱ δικαστικοὶ δὲν πρέπει νὰ χρησιμοποιῶνται καὶ πολὺ εἰς αὐτὰς τὰς ὑποθέσεις, διότι ὅλοι γνωρίζομεν τὴν στενότητα τῆς κρίσεως τῆς δικαστικῆς, ἡ ὁποία κρίνει μὲ πολὺ συντηρητικὸν πνεῦμα, ἐνῶ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος εἶναι καταλληλότερος. Ἔπειτα ἐκεῖ ὅπου λέγει «αἱ ἐν λόγῳ ἀποζημιώσεις ἐπιδικάζονται δι’ ἀποφάσεως τοῦ οἰκείου εἰρηνοδίκου, καλὸν εἶναι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῶν νομῶν ὅπου ὑπάρχει Πρωτοδικεῖον νὰ κρίνῃ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν.

§269Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Νὰ τεθῇ ὅτι: κρίνεται ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, κρίνοντος κατὰ τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν.

§270Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Τοὺς στεροῦμεν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναιρέσεως ἂν βάλωμεν ὅτι κρίνονται κατὰ τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν, διότι κατὰ τὸν νόμον τὸν ἐργατικὸν ἔχουν τὸ τοιοῦτον δικαίωμα.

§271Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰς κυρώσεις τοῦ ἄρθρου 14 νομίζω ὅτι, ἐφόσον ἐδέχθητε τὰς τροπολογίας, πρέπει νὰ ψηφισθοῦν. Ἂν ἐγένοντο ἄτοποι ἐκμεταλλεύσεις μήπως καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι δὲν ἐπρόδωσαν τοὺς ἀφεντικούς των; Διατί νὰ τὰ φορτώνωμεν ὅλα εἰς τοὺς κακόμοιρους τοὺς ἐφέδρους; Ὅλοι ἀπὸ ἕνα πανὶ εἴμεθα.

§272Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ἀφορῶντος τὸν καταρτισμὸν τῶν ἐπιτροπῶν. Ἡ διαζευκτικὴ θέσις τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος τὰς ἐφεδρικὰς ὀργανώσεις τοῦ Ναυτικοῦ, δύναται νὰ προκαλέσῃ παρεξηγήσεις, διότι εἶναι πιθανὸν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐκλέξῃ ἐκ τοῦ στρατοῦ ἢ τοῦ ναυτικοῦ, ἐνῷ θὰ ἦτο ἀπολύτως ὀρθὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας νὰ ἀπαλείψῃ τὸ διαζευτικὸν «ἢ» καὶ νὰ δεχθῇ ὅτι ἡ ἐκπροσώπησις θὰ γίνῃ τόσον ἐκ τοῦ στρατοῦ ὅσον καὶ τοῦ ναυτικοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ μεγάλης διαφορᾶς καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν λογικὴν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ διστάσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν τῆς τροποποιήσεώς του.

§273Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν παρὰ μόνον μὲ δύο λέξεις. Εἰς τὸ νομοσχέδιον προσδίδω πολλὴν σημασίαν καὶ σοβαρότητα μεγάλην, διότι ἴσως εἶναι τὸ μόνον μετὰ τοὺς πολέμους μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου ἔρχεται τὸ Κράτος νὰ λάβῃ κἄποιαν πρόνοιαν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν. Αἱ ἐπιτροπαὶ προνοίας αἱ ὁποῖαι καταρτίζονται καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουσι ἀντιπροσώπους τῶν ἐφέδρων πρὸς ἀποφυγὴν παραπόνων, προστριβῶν καὶ ἀνωμαλιῶν νομίζω καλόν, διότι δὲν εἶναι ἐκκαθαρισμένα τὰ πράγματα, ὅπως διὰ διατάγματος, προκαλουμένου ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Στρατιωτικῶν, ὅπου γίνεται λόγος πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου προκειμένου περὶ τοπικῶν ὀργανώσεων, διὰ διατάγματος, λέγω, νὰ καθορίζεται ὁ τρόπος τοῦ καταρτισμοῦ αὐτῶν καὶ μόνον τῶν ὀργανώσεων ἀσχέτως πρὸς ὅλα τὰ ἄλλα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀποφύγωμεν τὰς ἀνωμαλίας καὶ τὰς προστριβὰς αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ τῶν διαφόρων ὀργανώσεων. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω.

§274Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ὁρισθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ὅτι πρόκειται οἱ τάδε ὑπάλληλοι νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν δεῖνα ἐπιχείρησιν καὶ ἡ ἐπιχείρησις ἀρνηθῇ, ἐκτὸς τῶν ποινικῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι τίθενται διὰ τοῦ ἄρθρου 14, ὑπάρχει ἄλλη διάταξις ἡ ὁποία ὁρίζει τὸ ποσὸν ἀποζημιώσεως; Διότι τὸ προέχον εἶναι ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ πάρῃ ὁ ἔφεδρος.

§275Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀρνηθῇ διὰ νὰ ὑποστῇ αὐτὰς τὰς ποινάς;

§276Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Συνήθως αὐταὶ αἱ ποιναὶ 300.000 δραχμῶν καὶ τῶν φυλακίσεων μένουν γραμμέναι εἰς τὰ χαρτιά. Ὑπάρχει περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεβλήθη ποινὴ εἴτε ἐπὶ τῆς ὑπουργίας σας εἴτε ἐπὶ τοῦ προκατόχου σας ὑπουργοῦ 100 χιλιάδων δραχμῶν; Συνήθως αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπιβάλλουν πρόστιμον 2.000 δραχμῶν. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ὁ ἔφεδρος μένει ἐκτεθειμένος. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τοιούτου εἴδους προστακτικὴ διάταξις.

§277Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θεωρῶ τόσον αὐστηρὰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 14 διὰ τὴν ἄρνησιν τῆς ἐπιχειρήσεως νὰ προσλάβῃ ὑπάλληλον ὥστε δὲν ὑπάρχει ἄλλου εἴδους προστατευτικὴ διάταξις.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς συζητήσεως τοῦ συνόλου.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 1.15 π. μ.)