1928.05.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75Η

ΤΗΣ 16 ΜΑΪΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

Ὥρα 6.30′ μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ κυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ Πρόεδροι τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Σμύλα, Λαμπετίου, Στραβιτσίου, Ἁγ. Ἰωάννου, Σκουροχωρίου, Πουρναρίου, Ἁγ. Ἄννης, Μπεντένων, Ζόγιας, καὶ ὁ λαὸς τῆς νήσου Πάρου διαμαρτύρονται κατὰ τῆς ἀπειλουμένης διαλύσεως τῆς Ἑταιρείας οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων, λόγῳ ἀναμίξεως τῆς ξένης κερδοσκοπίας. Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Κονίτσης τῆς Ἠπείρου ὑποβάλλουν ἀναφορὰν δι’ ἧς παρακαλοῦν ὅπως ἀνακληθῇ ὁ εἰρηνοδίκης κατόπιν τῶν λαβόντων χώραν ἐπεισοδίων. Ἡ Ἕνωσις ἐφέδρων Λέσβου διαμαρτύρεται διὰ τὴν διάθεσιν τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων ὑπὲρ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει τηλεγραφήματα, 1) τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μεσσήνης, 2) τῶν ἐπαγγελματιῶν Μεσσήνης, 3) Προέδρου Κοινότητος Ἀνδρούσης, 4) Συνεταιρισμοῦ Γαργαλιάνων, 5) Προέδρου Κοινότητος Μπάστα, 6) Προέδρου Σταφιδοπαραγωγικοῦ Σωματείου Μπαλιάγα, καὶ 7) Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἄμμου, συνιστώντων ἐνίσχυσιν τῆς ἑταιρείας οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων πρὸς ἀπόκρουσιν ἐπιδρομῆς ξένων κεφαλαίων. Ὁ Μητροπολίτης Κορινθίας διαβιβάζει τηλεγραφήματα τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ λαοῦ Κορίνθου δι’ ὧν ἀνακοινοῖ ὅτι μετ’ ἐκπλήξεως ἀνέγνωσε αὕτη τὰς δημοσιευομένας δηλώσεις δύο μελῶν τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν τῆς Βουλῆς περὶ ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῆς πόλεως εἰς βάρος τῶν καταστραφέντων κατοίκων διὰ δανείου. Ἡ ἐπιτροπὴ διαμαρτύρεται διὰ τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν, φρονοῦσα ὅτι ὁ σεισμοπαθὴς πληθυσμὸς τῆς πόλεως ἀδυνατεῖ νὰ φέρῃ τοιαῦτα βάρη καὶ ἀξιοῖ νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος ταῦτα. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Καβακλῆ, γεωργοὶ πρόσφυγες ἐξ Ἀδριανουπόλεως μεταναστεύσαντες, παρακαλοῦν ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἵνα ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ἐπιδώσωσιν ἐφέσεις κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς πρωτοβαθμίου ἐπιτροπῆς σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀγρῶν των. Οἱ γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Τσιπίδου καὶ Ἀρχιλόχου παρακαλοῦν ὅπως ληφθοῦν νομοθετικὰ μέτρα πρὸς διάσωσιν τῆς Ἑταιρείας οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων ἀπὸ τῶν κερδοσκόπων. Ἡ Ἕνωσις Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει διὰ μακροῦ ὑπομνήματος τὰς ἀπόψεις της ἐπὶ τῆς προστατευτικῆς τῶν ἐφεδρικῶν δικαιωμάτων νομοθεσίας καὶ παρακαλεῖ νὰ γίνωσιν αὗται δεκταί. Ὁ σύνδεσμος δημοδιδασκάλων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον νομοσχέδιον περὶ διαβαθμίσεως τῶν δημοδιδασκάλων. Ὁ Σύνδεσμος καπνεργατῶν Ροδολείβου διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ κομμουνισμοῦ. Οἱ φαρμακοποιοὶ Βόλου παρακαλοῦν ὅπως προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως φαρμακευτικῶν συλλόγων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καρπετόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν οἰνοπωλῶν Ναυπλίου καὶ Προνοίας παραπονουμένων κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς διατιμήσεων Ναυπλίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Δ. Εὐθυμιάδης καταθέτει διαμαρτυρίαν τῆς ὁμοσπονδίας γεωργικῶν συνεταιρισμῶν Μακεδονίας, αἰτούσης 1) τὴν ἄρσιν ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς λαχανικῶν εἰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ, 2) τὴν ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς λαχανικῶν εἰς Θεσ)νίκην ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἄλλων χωρῶν καὶ 3) τὴν ἐλάττωσιν, δι’ ἐμπορικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Σερβίας, Βουλγαρίας καὶ Τουρκίας, τῶν ὑπερόγκων εἰσαγωγικῶν δασμῶν τῶν χωρῶν τούτων διὰ τὰ ἐξ Ἑλλάδος προερχόμενα λαχανικά. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνεταιρισμοῦ Κάτω Μποτίνου τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου διὰ τὰς διαπραχθείσας ὑπὸ τοῦ προέδρου τοῦ συνεταιρισμοῦ διαφόρους καταχρήσεις καὶ πλαστογραφίας ἐνεχυρογράφων καὶ παρακαλεῖ ὅπως δοθῇ ταχὺ πέρας εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Τὸ ἐργατικὸν Σωματεῖον «Εὐδαιμονία» Δράμας διαμαρτύρεται διότι αἱ ἀρχαὶ δὲν ἐπέτρεψαν τὴν ἐργασίαν εἰς καπνεργάτας τὴν Κυριακὴν ὅπως τὸ ἥμισυ τοῦ ἡμερομισθίου των δοθῇ εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς Κορίνθου. Οἱ Πρόεδροι τῆς Κοινότητος Καβασίλων καὶ τοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ ἀποδοκιμάζουν τὴν ἐπέμβασιν ξένων πρὸς διάλυσιν τῆς Ἑταιρείας οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων. Ὁ φαρμακευτικὸς Σύλλογος Λαρίσης παρακαλεῖ ὅπως τὸ ταχύτερον ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φαρμακευτικῶν συλλόγων. Ἡ παμπροσφυγικὴ ἕνωσις Κυκλάδων ὑποβάλλει ψήφισμα διαμαρτυρίας κατὰ τῆς ἀναβολῆς τῆς πληρωμῆς τοῦ συμπληρωματικοῦ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Σιακῆς καὶ Μ. Μπεσαντζῆ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ν)δίου «περὶ κυρώσεως τῶν Ν. Δ. τῆς 13 Νοεμβρίου 1927 περὶ τῶν ἐνώπιον τῶν ἰσραηλιτικῶν θρησκευτικῶν ἀρχῶν καταρτιζομένων γαμικῶν συμφώνων (Κετουμπώθ). Ὁ κ. Θ. Νικολούδης (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. κλπ.». Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως ἐδαφίων τῆς κλάσεως 4 τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Φωτάκης, Π. Εὐριπαῖος, Κατσάκος Μαυρομιχάλης, Δ. Βοῦλτζο; κλπ. ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ συμπεπληρωμένου καὶ τροποποιημένου τῶν Ν. Δ. αʹ) τῆς 10)13 Ὀκτωβρίου 1925 «περὶ ὑποχρεωτικῆς προσλήψεως ἐφέδρων κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Μουτζουρίδης, Γ. Ζερβὸς καὶ Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 17)20 Σεπτεμβρίου 1926 περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 13–1–26 Ν. Δ. περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Ν. Δ. τῆς 18–11–25 «περὶ λειτουργίας λεσχῶν κλπ.». Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2481 ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θράκης περὶ ἀδείας διώξεως τοῦ Βουλευτοῦ Ροδόπης Χασὰν Ἀγᾶ Ζαδέ. Ὁ κ. Μιχαλακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§3Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τρία σχέδια νόμων. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν κύρωσιν τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας ὑπογραφείσης ἐν Βερολίνῳ τήν 24 Μαρτίου 1928 συνθήκης ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας, καὶ τῶν συναφῶν αὐτῶν συμφωνιῶν. Αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Γερμανίας πρὸς σύναψιν ἐμπορικῆς συνθήκης ἀντικαθιστώσης τὴν προσωρινὴν συμφωνίαν, τὴν ἰσχύσασαν ἐπί τινα χρόνον, διήρκεσαν ἐπὶ πολλοὺς μῆνας καὶ ὑπῆρξαν σύντονοι, ἀλλὰ οὐχὶ καὶ εὔκολοι. Νομίζω ὅτι τὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα κατελήξαμεν, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν εὐχάριστα. Διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων λεπτομερειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἴδητε, λ. χ. διευκολύνσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἡμετέρων οἴνων ἐν Γερμανίᾳ, ὁ δασμὸς τῶν ταπήτων, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε ἐπλήρωναν 14 μάρκα καὶ κατὰ τὴν συνθήκην τὴν ὁποίαν εἶχεν συνάψῃ ἡ Γερμανία μὲ τὴν Τουρκίαν ἐπλήρωναν 8 μάρκα, ὑπεβιβάσθη εἰς 6 μάρκα διὰ τῆς ἰδικῆς μας συμφωνίας.

§4Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Χρυσᾶ μάρκα;

§5Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Ἐξωτ.). Τὰ χρυσᾶ μάρκα ὑφίστανται ἀπὸ ἐτῶν, διότι ὅλα τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα εἶχον ἐκπεσὸν νόμισμα ἐθέσπισαν, διὰ τῆς μεθόδου τῶν συντελεστῶν ἢ ἀπ’ εὐθείας, τὴν πληρωμὴν τῶν τελωνειακῶν δασμῶν εἰς χρυσόν. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσχεν ἐπιτυχίαν καταφανῆ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ τέλος ἐπὶ τῆς σταφίδος. Ἡ Κορινθιακὴ σταφίς, ὡς εἶναι γνωστόν, πρὸ μὲν τοῦ πολέμου ἐπλήρωνεν 6 μάρκα τὸ ἑκατόλιτρον, ἀλλὰ μετὰ τὸν πόλεμον, κατὰ τὸ 1924, ἐπὶ τῆς πρώτης Δημοκρατικῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο συμφωνία εἰς τὴν ὁποίαν, κατὰ λάθος τῶν ὑπευθύνων, εἶχε καθορισθῇ τέλος ἀνερχόμενον εἰς 24 μάρκα. Ὅταν μετὰ ταῦτα ἐγὼ εἶχον ἀναλάβει τὴν Κυβέρνησιν, ἐπέμεινα νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν δασμόν διὰ νέας προσωρινῆς συμφωνίας εἰς 16 μάρκα, ἐπὶ δὲ τῇ παρατηρήσει ὅτι ἡ ἐλάττωσις αὕτη δύναται νὰ γίνῃ εἰς τὴν ὁριστικήν συμφωνίαν, ἔδωκα τὴν ἀπάντησιν, ὅτι κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς τὴν ὁριστικὴν σύμβασιν ἡ ἀφετηρία τῶν διαπραγματεύσεων ἐπεθύμουν νὰ μὴ εἶναι ὁ ἀριθμὸς 24, ἀλλὰ ὁ ἀριθμὸς 16, διὰ νὰ ἔχωμεν μείζονας ἐλπίδας τῆς ὑποβιβάσεως σημαντικῶς τοῦ δασμοῦ. Κατωρθώθη δὲ νὰ ὑποβιβασθῇ ὁ δασμὸς εἰς 5 μάρκα χρυσᾶ μόνον, δηλ. 3 μάρκα χρυσᾶ ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸν προπολεμικόν δασμόν. Ἄν δὲ λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει του ὅτι ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ὑπερεδιπλασιάσθη ἐν τῷ μεταξύ, δικαιοῦται νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ δασμὸς οὐσιαστικῶς εἶναι 30% περίπου τοῦ δασμοῦ τοῦ προπολεμικοῦ. Διότι ἂν ἐπληρώνοντο 8 μάρκα χρυσᾶ προπολεμικῶς ἐπὶ τοῦ Α βάρους καὶ ἡ τιμὴ ἦτο 100 μάρκα χρυσᾶ, σήμερον πληρώνονται 5 μάρκα ἐπὶ τοῦ ἰδίου βάρους, τιμωμένου ὑπερδιακόσια μάρκα χρυσᾶ, πληρώνεται δηλ. ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ ἥμισυ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ τὸ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ ἔργου τὸ ὁποῖον μετὰ πολλῆς ἐπιμελείας διεξήχθη καὶ ἐπειδὴ πρέπει νὰ μὴ χάσωμεν τὸ προνόμιον ἀπολαύσεως τοῦ μειωμένου δασμοῦ ἀπὸ 16 εἰς 5 μάρκα χρυσᾶ διὰ τὴν προσεχῆ ἐσοδείαν, χρειάζεται δὲ χρόνος τις διὰ τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν reclification τῶν διπλωματικῶν καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ ἀξίωσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρακληθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ἁρμοδία ἐντὸς 3 ἡμερῶν νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Μετὰ τὰς τρεῖς ἡμέρας θὰ δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν. Ὑποβάλλω δύο ἄλλας συμβάσεις, ἡ μία ἐπὶ τῆς «ἀναγνωρίσεως καὶ ἐκτελέσεως δικαστικῶν ἀποφάσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τσεχοσλοβακίας» καὶ ἡ ἄλλη κανονίζει «τὰ τῆς κυρώσεως τῆς γενικῶς παραδεδεγμένης ἐκδόσεως καὶ τῆς δικαστικῆς συνδρομῆς ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης». Θὰ παρακαλέσω, Κύριε Πρόεδρε, τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ὅπως μικτὴ ἐπιτροπή, ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐξωτερικῶν, κρίνῃ ἐπ’ αὐτῶν, μολονότι δὲ δὲν εἶναι τόσον ἐπείγοντα, ὅσον εἶναι τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, νομίζω ὅτι μία ἑβδομὰς εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκής, ἵνα μετ’ αὐτήν, καὶ ἐὰν δὲν ὑποβληθῇ ἔκθεσις, προβῶμεν εἰς συζήτησιν. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ συζητηθοῦν νομοσχέδια τινὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν τυπικὸν χαρακτῆρα, ἀλλ’ ἡ ἐπιβράδυνσις τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν ὁποίων δίδει ἀφορμὴν εἰς καθημερινὰς ὑπομνήσεις καὶ ἐπὶ πλέον εἰς τὴν διατύπωσιν ἐλαφρῶν ἀληθῶς παραπόνων, ὅτι βραδύνομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, νομίζω, ἀντίρρησις. Καὶ ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς. Τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Σ)βρίου 1926 συνθήκης προξενικῆς ναυτιλίας Ἐμπορικῶν καὶ Ἀστικῶν δικαιωμάτων καὶ ἐγκαταστάσεως». Εἶναι τυπικὸν νομοσχέδιον καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ μὴ ψηφισθῇ ἀμέσως. Ἐπίσης τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Μαΐου 1926 Ν. Δ. περὶ ἱδρύσεως ἑτέρου τάγματος τιμῆς ὑπὸ τὸ ὄνομα «Τάγμα Φοίνικος». Καὶ αὐτὸ εἶναι Νομοθετικὸν Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὡς γνωστὸν ἔχουσιν δύο εἴδη παρασήμων. Ἡμεῖς δίδομεν, κατόπιν τῆς ἰσχύος τοῦ Συντάγματος, παράσημα μόνον εἰς ξένους καὶ ὄχι εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους, ἀναλόγως δὲ τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἀνταμείψῃ τις κανονίζεται καὶ ἡ ἀπονομὴ τῶν παρασήμων. Ἐθεσπίσθη ἀπὸ τοῦ 1926 καὶ λειτουργεῖ, δὲν πρόκειται δὲ εἰ μὴ περὶ τῆς τυπικῆς αὐτοῦ ψηφίσεως.

§6Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Μὰ ἐμεῖς δὲν ἐπιτρέπομεν τὰ παράσημα.

§7Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξ.). Ἀληθῶς, ἀλλὰ μόνον εἰς ἀλλοδαποὺς ἐπιτρέπεται. Ἔπειτα εἶναι τὸ «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τοῦ Βασιλείου τῶν Σέρβων, Κροατῶν καὶ Σλοβένων ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 2α Νοεμβρίου 1927 συμβάσεως ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας». Ἡ σύμβασις αὕτη, κύριε Πρόεδρε, ὑπέστη τὴν ἐπεξεργασίαν ἥτις ὠφείλετο εἰς τὴν σπουδαιότητα αὐτῆς. Συνεζητήθη ἐπὶ μακρὸν καὶ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἐμπορικῶν ὑποθέσεων. Εἶναι μία σύμβασις ἐπωφελὴς δι’ ἀμφοτέρας τὰς φίλας καὶ ὁμόρους χώρας. Διὰ τῶν συναφθεισῶν συμφωνιῶν ὑπὸ τῆς δικτατορίας παρεχωρήθη εἰς τὴν ὅμορον χώραν τὸ δικαίωμα τοῦ cabotage Ἀπερρίψαμεν μὲν τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ διὰ τῆς ὑπὸ ψήφισιν συμβάσεως αὐτῶν γίνεται καὶ εἰδικὴ μνεία ὅτι τὸ cabotage δὲν δύναται νὰ ἰσχύῃ Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ καὶ αὐτό. Ἐπίσης τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀποδοχῆς ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος τῆς ρήτρας τοῦ 36 ἄρθρου τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Διαρκοῦς Δικαστηρίου Διεθνοῦς Δικαιοσύνης τῆς Χάγης περὶ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας». Ὅπως γνωρίζετε ἀφέθη διὰ τοῦ ἄρθρου 36 τὸ δικαίωμα τῆς προσχωρήσεως εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπιλύσεως τῶν μεταξὺ τῶν κρατῶν διαφορῶν διὰ διαιτησίας τοῦ Διαρκοῦς Δικαστηρίου Διεθνοῦς Δικαιοσύνης τῆς Χάγης. Προσεχώρησαν σχεδὸν ὅλα τὰ Κράτη τὰ Βαλκάνια καὶ πολλαὶ Μεγάλαι Δυνάμεις. Ἡ προσχώρησις ὅμως ὅλων αὐτῶν ἐγένετο ὑπὸ διαφόρους ὅρους. Ζητοῦμεν λοιπὸν νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως δηλώσῃ ὅτι προσχωρεῖ καὶ ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τοὺς ὅρους, οὓς θὰ κρίνῃ ὡς ἀναγκαίους διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἐπίσης τὸ «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ ὑπογραφείσης τῇ 21 Σ)βρίου 1925 μετὰ τῆς Ἑλβετικῆς Ὁμοσπονδίας συνθήκης συνδιαλλαγῆς καὶ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας». Ἐπίσης τὸ «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Νορβηγίας ὑπογραφείσης τῇ 28 Ἰουνίου 1927 συμβάσεως ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας».

§8Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τῶν ἄλλων νομοσχεδίων τῶν ἀφορώντων τὴν κύρωσιν ἐξωτερικῶν συμβάσεων, νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ψηφισθῇ καὶ τὸ «περὶ ἐμπορικῆς συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας». Ἔχει ψηφισθῆ ἤδη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἶναι ὥριμον πρὸς ἐγγραφὴν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν διότι ἀναγράφεται ἐν τῷ εἰδικῷ δελτίῳ. Ἡ ψήφισις τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ σοβαρὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα καὶ ἰδίᾳ τοιαῦτα τῶν ποτοποιῶν καὶ κονιακοποιῶν Πειραιῶς, οἵτινες καὶ εἰδικὴν πρὸς τοῦτο ἀναφορὰν ὑπέβαλον πρὸς τὴν Βουλὴν αἰτοῦντες τὴν ταχίστην ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως.

§9Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐξωτ.). Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. συνάδελφας ὑποπίπτει εἰς μίαν οὐσιώδη πλάνην, ὑπολαμβάνων ὅτι πρόκειται περὶ συμβάσεως ἐμπορικῆς, ἐνῷ ἐκκρεμὴς εἶναι μόνον σύμβασις προξενική. Ἡ σύμβασις ἡ ἐμπορικὴ κ. Συνάδελφε, ἔχει ψηφισθῆ καὶ ἐδημοσιεύθη πρὸ πολλοῦ χρόνου, δὲν ἀντήλλαξα ὅμως τὰς διπλωματικὰς κυρώσεις, διότι προέκυψαν διαφοραὶ οὐσιώδεις ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐδήλωσα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν οἱ Ἕλληνες νὰ ὠθοῦνται εἰς ἐμπορικὰς ἐργασίας μὲ τὴν Ἀλβανίαν, ἐφ’ ὅσον συνέβησαν περιπτώσεις κακομεταχειρίσεως τῶν ἐμπορικῶν φορτίων, καὶ δὲν ἔγινε δεκτὴ πρότασίς μου περὶ διαιτητικῆς λύσεως. Ὁμιλεῖτε περὶ συμβάσεως ἐκκρεμοῦς, ἀλλ’ αὕτη εἶναι ἡ προξενική. Εἰς αὐτὴν ὅμως ὑπάρχει ρήτρα, γενομένη δυστυχῶς δεκτὴ ἀπὸ τὴν προκάτοχο Κυβέρνησιν τῆς Οἰκουμενικῆς, καθ’ ἣν τὰ ἀπαλλοτριούμενα κτήματα Ἀλβανῶν ὑπηκόων ἐν Ἑλλάδι θὰ ἀποζημιωθῶσι καθ’ ὃν εὐνοϊκὸν βαθμόν, ἤθελον ἀπεζημιωθῶσιν κτήματα ἀπαλλοτριούμενα ἄλλων ξένων ὑπηκόων ἐν Ἑλλάδι. Εἶχε δὲ ἀτυχῶς, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον δοθῆ ἰδιαιτέρα ὑπόσχεσις ὑπὸ τῆς τελευταίας πρὸ τῶν ἐκλογῶν Κυβερνήσεως, κατὰ καταστρατήγησιν τῆς φανερᾶς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους καὶ ἕνεκα τούτων ἐγένοντο καὶ διπλωματικαὶ παραστάσεις. Κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν ἐκείνην, ἥτις δὲν ἐξετελέσθη ὅμως, ἡ ἀποζημίωσις ἦτο σχεδὸν εἰς τὸ ἀκέραιον. Τὸ σφάλμα δὲ τῆς ὑποσχέσεως πρὸς τὴν Ἀλβανίαν ἦτο πολὺ μεγαλύτερον, διότι κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τὸ ποσὸν τῶν στρεμμάτων, τῶν Ἀλβανικῶν κτημάτων ἀνήρχοντο εἰς 1.000.000, θὰ ἐπρόκειτο λοιπὸν περὶ 800 ἑκατομ. δραχμῶν. Ἡ συμφωνία αὐτή, ὡς εἰκός, δὲν ἐγένετο δεκτὴ ὑπ’ ἐμοῦ. Συνεπείᾳ τῆς ἀστόχου ἐκείνης ὑποσχέσεως, ἡ Ἀλβανία ἐνήγαγεν ἤδη τὴν Ἑλλάδα ἐνώπιον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν, ἰσχυριζομένη ὅτι συνήφθη μία σύμβασις καὶ δὲν θέλομεν νὰ τὴν κυρώσωμεν. Λυπούμεθα διὰ τὴν τοιαύτην στάσιν, ἀλλὰ θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα. Ἰδοὺ τὰ ἐπακολουθήματα τούτων ἀστόχων ἐσπευσμένων καὶ ἐπιζημίων ἐνεργειῶν. Σημειώνω ὅτι, μετὰ μακρὰς καὶ ἐπιμόνους διαπραγματεύσεις, τὰς ὁποίας διεξήγαγον ὁμοῦ μὲ τὸν κ. Παπαναστασίου, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, μετ’ ἐνδιαφερομένων τριῶν Κρατῶν, ἐπετύχαμεν πολὺ εὐνοϊκώτερα ἀποτελέσματα ἢ αἱ ὑποσχέσεις ἐκεῖναι. Αὐτὴν τὴν ὥραν συζητεῖται διεθνῶς τὸ ζήτημα, ἐὰν ξένος ὑπήκοος δικαιοῦται εἰς πεπολιτισμένας χώρας, νὰ τύχῃ καλλιτέρας ἢ ὁ ὁμογενής μεταχειρίσεως καὶ δὲν δύναται ἀκόμη τὸ Συμβούλιον τῆς Κ.Τ.Ε. νὰ ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἐγερθέντος, ὡς γνωστόν ἀπό τινων ἐτῶν καὶ προκαλέσαντος σωρείαν ἀντιφατικῶν γνωμοδοτήσεων διαπρεπῶν νομομαθῶν καὶ διεθνολόγων. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ὅτι ὁ Ἀλβανός, ἐν Χώρᾳ ὅπου ὑπάρχει ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις, δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἰδιαιτέραν εὐνοϊκωτέραν ἀποζημίωσιν ἢ ὁ Ἕλλην; Τὸ Συμβούλιον τῆς Κ.Τ.Ε. κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξήτασε τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν Ρουμάνων καὶ Οὔγγρων, κατέληξε δὲ τότε εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ γηγενῶν καὶ ξένων. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ δεχθῶμεν ἤδη ἐπιβάρυνσιν 800.000.000 δραχμῶν; Κατὰ συνέπειαν δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένετε εἰς τὴν αἴτησιν ὑμῶν ὅπως ψηφισθῇ ἡ σύμβασις, εἴμεθα δὲ πρόθυμοι καὶ ἐνώπιον τῆς Κ.Τ.Ε. νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐπικαλούμενοι τὴν κρατοῦσαν καὶ ὑπὸ τῶν πλείστων διεθνολόγων υἱοθετημένην γνώμην, ὅτι ὁ ἀλλοδαπὸς δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ εἰμὴ τὴν αὐτὴν μεταχείρισιν ἣν καὶ ὁ ἡμεδαπός. Ταύτην τὴν ἀρχὴν ὑπεστηρίξαμεν καὶ εἰς τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τὴν συνθήκην μὲ τὴν Ἑλβετίαν καὶ ἐπεκράτησεν.

§10Ι. ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν παρενόησε τὴν αἴτησίν μου. Δὲν ἐζήτησα νὰ ψηφισθῇ ἡ προξενικὴ σύμβασις μετὰ τῆς Ἀλβανίας, τὴν ψήφισιν τῆς ὁποίας ὀρθῶς ἀνέστειλεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐφόσον ἐν αὐτῇ τίθεται ζήτημα ἀποζημιώσεως εἰς ὁλόκληρον τῶν κτημάτων Ἀλβανῶν ὑπηκόων. Θὰ ἐνθυμεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἐγὼ πρῶτος κατήγγειλα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τὸ ἐγκληματικὸν ἀστόχημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς τελευταίας δικτατορίας, τῆς παροχῆς δηλονότι ἐπιστολῆς εἰς ἀντιπρόσωπον ξένης δυνάμεως, δι’ ἧς ἀνεγνωρίζετο ὑποχρέωσις ἀποζημιώσεως εἰς ὁλόκληρον τῶν ἰδιοκτητῶν ἀγροκτημάτων ὑπηκόων τῆς ἐν λόγῳ δυνάμεως. Θὰ ἐπεθύμουν μάλιστα νὰ ἀνήγγελλε πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὰ μέτρα διώξεως καὶ εἰσαγωγῆς εἰς δίκην τοῦ ἐν λόγῳ πρώην Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος τόσον ἐγκληματικῶς ἐζημίωσε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἐφόσον ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς δηλοῖ ἐπισήμως ὅτι συντρέχουσιν οἱ λόγοι οὓς ἐξέθηκε διὰ τὴν μὴ κύρωσιν (ραντιφικασιὸν) τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ ἐπιμείνω πρὸς τοῦτο.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Σ)βρίου 1926 συνθήκης προξενικῆς Ναυτιλίας, Ἐμπορικῶν καὶ Ἀστικῶν Δικαιωμάτων καὶ ἐγκαταστάσεως». Δεκτόν, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Μαΐου 1926 Ν.Δ. περὶ ἱδρύσεως ἑτέρου τάγματος τιμῆς ὑπὸ τὸ ὄνομα Τάγμα Φοίνικος».

§12Π. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐπέφερε μίαν παρατήρησιν, ὅτι, ἐνῶ δὲν ἐπιτρέπεται διὰ τοῦ Συντάγματος ἡ ἀπονομὴ παρασήμων παρὰ εἰς ξένους ὑπηκόους, διὰ τοῦ ἤδη νομοσχεδίου ἀπονέμομεν τοιαῦτα εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους. Ἑπομένως ὑπάρχει ἀντίθεσις καὶ δι’ αὐτὸ ἐπρότεινα τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπονέμονται παράσημα εἰς Ἕλληνας ὑπηκόους.

§13Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Τὸ Διάταγμα ἔγινε καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν ἴσχυε τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα ὡς ἐπικρατέστερος νόμος καταργεῖ τὸ Διάταγμα. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ τὴν πλέον ἔντονον δήλωσιν, ὅτι τὸ Σύνταγμα καταργεῖ τὸ Διάταγμα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτόν;

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Βασιλείου τῶν Σέρβων Κροατῶν καὶ Σλοβένων ὑπογραφείσης συμβάσεως τῆς 2 Νοεμβρίου 1927 περὶ ἐμπορικῆς ναυτιλίας». Δεκτόν, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ ὑπογραφείσης συμβάσεως περὶ καταστολῆς τῆς κυκλοφορίας καὶ τοῦ ἐμπορίου τῶν ἀσέμνων δημοσιευμάτων. Δεκτόν, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Νορβηγίας ὑπογραφείσης τῆς 28 Ἰουνίου 1927 συμβάσεως ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας». Δεκτόν, αʹ συζήτησις «περὶ ἀποδοχῆς ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος τῆς ρήτρας τοῦ 36ου ἄρθρου τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Διαρκοῦς Δικαστηρίου Διεθνοῦς Δικαιοσύνης τῆς Χάγης, περὶ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας». Δεκτόν, αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Ἀπριλίου 1926 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Γενεύῃ ὑπογραφείσης τῇ 21 Σεπτεμβρίου 1925 μετὰ τῆς Ἑλβετικῆς Ὁμοσπονδίας συνθήκης συνδιαλλαγῆς καὶ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας». Δεκτόν.

§17Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ προηγηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 68 «περὶ προτάσεως Γραφείων Καπνοῦ».

§18Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 69 παρακαλῶ.

§19Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 68 ἔχω τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφόσον ὑπάρχει ἀντίρρησις θ’ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ ἕνα. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1.

§21Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, πρέπει νὰ εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ διὰ πάντα τὰ ἄλλα τὰ λεγόμενα Δικτατορικὰ νομοσχέδια. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον, διότι ἂν ἡ Βουλὴ δεχθῇ ὅτι τὰ Νομοθετικὰ αὐτὰ διατάγματα...

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθησαν αὐτὰ, κ. Συνάδελφε. Ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς χθές.

§23Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐμποδίζῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Λοιπὸν ἐγὼ λέγω συζητῶν ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ἀποφασίζουσα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅτι ἀποφασίζει ἐπὶ τοῦ παραδεκτοῦ καὶ τοῦ νομίμου ὅλων τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων. Δὲν πρόκειται περὶ τετραμήνου, διὰ τὸ ὁποῖον γίνεται συζήτησις ἀπὸ χθὲς καὶ διὰ νὰ ἀρχίσω ἀπὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον μὲ ὠθεῖ ὁ κ. Πρόεδρος διὰ τῆς παρατηρήσεώς του λέγω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ 4μήνου, ἕπεται τοῦ ζητήματος τοῦ νομίμου ἢ ὄχι. Δηλ. πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ πρῶτον ὅτι δέχεται ν’ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ νομοθετικὰ αὐτὰ διατάγματα εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθοῦν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τότε νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα τοῦ τετραμήνου. Προηγεῖται καὶ τὸ ζήτημα μετὰ τὴν εἰδικὴν ἀπόφασιν τῆς συντακτικῆς Βουλῆς, μετὰ τὸ ψήφισμα τῆς 18)2)27, ἐὰν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα. Τὸ Συντακτικὸν ψήφισμα τῆς 18 Φεβρουαρίου 1927 λέγει ρητῶς ὅτι παρελθόντος τοῦ ἔτους ὅσα ἐξ αὐτῶν δὲν ἐπικυρωθοῦν ἢ δὲν τροποποιηθοῦν εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρα. Ταύτην τὴν διάταξιν τίς δύναται νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ; Τὸ τετράμηνον περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο χθὲς συζήτησις ἀφορᾷ εἰς τὰ διατάγματα τὰ ὁποῖα ὁρίζει τὸ Σύνταγμα πῶς νὰ γίνωνται καὶ πότε νὰ μὴ γίνωνται. Τὸ ἄρθρον 77 τοῦ Συντάγματος, τοῦ ἰσχύοντος σημειώσατε ἀπὸ τῆς 3ης Ἰουνίου 1927, ὁρίζει ποῖα Διατάγματα δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ, ἀπαραίτητος δὲ ὅρος τῆς ἐκδόσεως αὐτῶν εἶναι νὰ εἶναι τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας καὶ δεύτερον νὰ εἶναι μετὰ γνωμοδότησιν ἐπιτροπῶν Βουλῆς καὶ Γερουσίας. Ποῖος ἐκ τῶν ὅρων αὐτῶν εἶναι σχετικὸς μὲ τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια τὰ δικτατορικά; Οἱ δικτάτορες ἔκαναν αὐθαιρέτως νομοθετικὰ διατάγματα. Ποῖος δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ αὐθαιρεσία τοῦ Παγκάλου καὶ τοῦ Κονδύλη κατεσκεύαζον εἰς νόμους ὅτι αὐτὰ ὑπάγονται εἰς τὸ Σύνταγμα τὸ ὁποῖον ἰσχύει ἀπὸ τῆς 3 Ἰουνίου 1927 καὶ τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι διὰ νὰ ἐκδώσῃ νομοθετικὰ διατάγματα ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας πρέπει νὰ γίνῃ αὐτό, αὐτὸ καὶ ἐκεῖνο. Οἱ ὅροι, λοιπόν, τοὺς ὁποίους ὁρίζει τὸ Σύνταγμα δὲν εἶναι ὅροι τῶν διαταγμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχετε σήμερον. Διὰ τοῦτο τὸ τετράμηνον εἶναι περιττὸν νὰ ἐξετασθῇ διότι δὲν ἀφορᾷ αὐτά. Αὐτὰ εἶναι αὐτοδικαίως ἐπαναλαμβάνω ἄκυρα ἀπὸ τῆς 18 Φεβρουαρίου 1928. Εἶναι εἰδικὴ ἀπόφασις, εἰδικὸν ψήφισμα περὶ τῶν διαταγμάτων αὐτῶν τῆς Συντακτικῆς Βουλῆς. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ δὲν δύναται κανεὶς νὰ μεταβάλῃ οὔτε νὰ ἑρμηνεύσῃ διότι τὸ Σύνταγμα καὶ αἱ συντακτικαὶ ἐν γένει ἀποφάσεις δὲν ἑρμηνεύονται ἀπὸ κανένα παρὰ μόνον διὰ τῆς ὁδοῦ καὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς ἀναθεωρήσεως. Δὲν δικαιοῦται νὰ εἴπῃ ἡ Βουλὴ ἑρμηνεύω τὸ Σύνταγμα ὅπως ἔχει προτείνει ἤδη ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἐζήτησε χθὲς τὴν πρόταξιν. Θέλει ἡ πλειοψηφία νὰ τὸ ψηφίσῃ ἠμπορεῖ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δικαίωμά της καὶ αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς καὶ οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους θὰ κάμῃ δῆθεν ἑρμηνευτικοὺς τοῦ Συντάγματος αὐτοὶ θὰ πέσουν, θὰ ἔλθουν τὰ δικαστήρια ἀπὸ τοῦ εἰρηνοδικείου μέχρι τοῦ Ἀρείου Πάγου νὰ εἴπουν δὲν ἐφαρμόζονται αὐτά, διότι κατὰ τὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος τὰ δικαστήρια ὀφείλουν νὰ ἐξετάσουν ἂν οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ ἐφαρμόσουν εἶναι συνταγματικῶς ἔγκυροι, ἂν εἶναι κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Συντάγματος κατεσκευασμένοι. Σήμερον ὁ νόμος τὸν ὁποῖον θὰ κάμετε εἶναι κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Συντάγματος; Ἔχετε Πρόεδρον Δημοκρατίας; Ὄχι Ἔχετε Γερουσίαν, ἄνευ τῆς ὁποίας δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ νομοθετῇ; Ὄχι. Θὰ κάμετε ἕνα νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ἔλθουν τὰ δικαστήρια, ἀργὰ ἢ γρήγορα, νὰ εἴπουν ὅτι δὲν εἶναι νόμος. Διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία οὔτε καμμία φιλονικεία, ὅτι ὁ κ. Παῦλος Κουντουριώτης δὲν εἶναι Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, ἀλλ’ εἶναι τυπικὸς ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος, τυπικὸς ἀρχηγὸς τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας, ὅπως θέλετε ὁρίσατέ το. Ὁ κ. Παῦλος Κουντουριώτης κατέχει σήμερον τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας κατὰ παράκλησιν τοῦ Κονδύλη. Ὁ κ. Παῦλος Κουντουριώτης εἶχε παραιτηθῆ ὡς ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος καὶ μετέβη εἰς τὴν κατοικίαν του ἐν Ὕδρᾳ. Ἦλθεν ὁ Κονδύλης καὶ τοῦ εἶπεν: «Ἔλα νὰ γίνῃς Πρόεδρος». Καὶ ὁ κ. Κουντουριώτης ἦλθε καὶ ἔγινε Πρόεδρος.

§24Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ὅλα τὰ Κόμματα τὸ ἐδέχθησαν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοὶ ἀνεγνώρισαν τὴν νομιμότητα.

§26Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει, Κύριε Πρόεδρε, ἀναγνώρισις εἰς τὰ δημόσια δίκαια.

§27Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡμεῖς ἐδῶ διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ θέμα διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ ὁ κ. Βοκοτόπουλος ἐλύθη χθές. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας εἰς ματαίας συζητήσεις.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλητε τὸν Κανονισμὸν εἰς τὸν κ. Βοκοτόπουλον θὰ σᾶς χρεωστῶ χάριν.

§29Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν δεχόμεθα, Κύριε Πρόεδρε, καμμίαν τυραννίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἢ θὰ ἐργασθῶμεν ἢ θὰ φύγωμεν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ δύναμις καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ Προέδρου δὲν εἶναι ἐπαρκής.

§31Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακοπῇ ἐπὶ πέντε λεπτὰ ἡ συνεδρίασις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοκοτόπουλος θὰ ἐπανέλθῃ καὶ πάλιν.

§33Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐλύθη χθὲς εἶναι ἄλλο. Ὁ ρήτωρ ὁμιλεῖ περὶ ἄλλης ἀπόψεως.

§34Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλύθη εἶναι τὸ τετράμηνον.

§35Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὑπὸ τὸν Κανονισμὸν ὁ ὁποῖος μᾶς διέπει, ἐάν δὲν τροποποιηθῇ ἐγκαίρως, θὰ ρίψῃ καὶ αὐτὸς ἕνα λίθον καὶ τὴν κραυγὴν ἡ ὁποία ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἐγείρεται κατὰ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ.

§36Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε.... (Θόρυβος).

§37Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐὰν ἦσθε σεῖς εἰς τὴν πτέρυγα αὐτὴν δὲν θὰ ἐπετρέπατε ὄχι μόνον διακοπὰς ἀλλ’ ἠθέλετε τὴν ἀπαγορεύσει. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὰς ἐπανειλημμένας διακοπὰς τὰς ὁποίας ὑφίσταμαι ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὑπὸ τὸν Κανονισμὸν ὁ ὁποῖος μᾶς διέπει καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἄλλην μίαν φορὰν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω διατόρως ὅτι πρέπει νὰ τὸν συμμορφώσωμεν καὶ ἡμεῖς πρὸς τὰς σημερινὰς κοινοβουλευτικὰς ἀνάγκας, ὅπως ἔκαμαν ὅλα τὰ Κράτη, ὑπὸ τὸν Κανονισμὸν αὐτόν, λέγω, δύναται εἷς ρήτωρ καὶ ὑπὸ ἄλλην μορφὴν νὰ ἐπαναφέρῃ ζητήματα, τὰ ὁποῖα χθὲς ἀκόμη ἐτάμησαν. Δὲν πρόκειται νὰ ζητήσωμεν νομικῶς νὰ ἐπιβάλωμεν τὰς ἀντιλήψεις μας, διότι θὰ ἤρχιζε μία συζήτησις παρεμπίπτουσα ἐπὶ τῆς νομικῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου, ἔχει ἢ δὲν ἔχει ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία θὰ παρῆγεν ἐντύπωσιν ἥκιστα εὐχάριστον. Τὰ ζητήματα ταῦτα, κ. Πρόεδρε, διέπονται ἀπὸ τὴν καλὴν πίστιν καὶ ἀπὸ σχετικήν, ἂς εἴπωμεν, συναδελφικὴν συνεργασίαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ τῶν δύο πτερύγων, διότι ἂν μία πτέρυξ ἀποφασίσῃ ὁπωσδήποτε νὰ ἐπαναφέρῃ ζητήματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καί συνεργασία ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει ἀναμφισβητήτως τὴν ἐλευθέραν ἀνάπτυξιν γνωμῶν, ἐπιτρέπει δὲ συγχρόνως καὶ τὴν ἐπιτέλεσιν τῶν καθηκόντων τοῦ Κοινοβουλίου. Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τοὺς κ. κ. Συναδέλφους καὶ πρὸς τὸν ἀγορητὴν καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν ὑπὸ ἄλλην μορφὴν εἰς τὸ χθεσινόν, διότι κατὰ τοσοῦτον τρόπον θὰ ματαιώσωμεν πᾶσαν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ δὲν ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐξέλθωμεν οὔτε ἡμεῖς οὔτε σεῖς ὠφελημένοι. Ὑποθέτω ὅτι ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἄλλη ἀντίρρησις.

§38Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι χθὲς ἡ Βουλή, ἀσχέτως τοῦ τυπικῶς ἐγκύρου καὶ τοῦ κοινοβουλευτικῶς ὀρθοῦ, δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι χθὲς ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη καὶ εἶπεν ὅτι τὸ τετράμηνον τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος θὰ ὑπολογίζεται οὕτω πως. Αὐτὸ ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον. Ἐγώ, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, λέγω ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ δεκτόν, διότι δὲν εἶναι εἰς τὸν κύκλον τῶν Νομ. Διαταγμάτων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 77. Λέγω δὲ προσέτι ὅτι εἶναι καὶ ἐκτὸς τοῦ ψηφίσματος τῆς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 27, διὰ τοῦ ὁποίου αὐτὰ εἶναι ἄκυρα, καὶ δὲν δύναται νὰ γίνῃ περὶ αὐτῶν συζήτησις, ἀφοῦ ἠκυρώθησαν αὐτοδικαίως μετὰ τὴν 18ην Ἰανουαρίου, ἡ δὲ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ Ν. Δ. τῆς 27 Αὐγούστου τοῦ 27 πάλιν δὲν ἀφορᾷ τὰ νομοσχέδια αὐτά. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς τοῦ 27 λέγει εἰς τὴν Κυβέρνησιν πῶς νὰ κάμῃ, δὲν ἀκυροῖ ὅμως τὴν διάταξιν τοῦ ψηφίσματος καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὴν ἀκυρώσῃ. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ψηφίσματος τῆς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 27 κηρύσσονται αὐτοδικαίως ἄκυρα ὅσα δὲν ἐκυρώθησαν ἅμα τῇ παρελεύσει τοῦ ἔτους. Τὰ πράγματα εἶναι σαφῆ. Οὔτε ἐγὼ ἐννοῶ νὰ φέρω πίσω τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου. Λέγω δὲ προσέτι, διότι ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω, ὅτι ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ψηφίσῃ νόμους τοὺς ὁποίους αὔριον τὰ δικαστήρια, ὑποχρεωμένα ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, θὰ τοὺς θεωρήσουν ἀντισυνταγματικούς. Δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ δίδῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν βάσιν κοινωνικῆς ζωῆς καὶ ἐθνικῆς κινήσεως εἰς ὅλους τοὺς κλάδους, βάσιν σαθράν, βάσιν τὴν ὁποίαν τὰ δικαστήρια θὰ εἴπουν ὅτι εἶναι χάρτης ἄγραφος, δὲν εἶναι νόμος. Καὶ ὅταν εἴπουν τὰ δικαστήρια αὐτὸ συλλογισθῆτε τί θὰ γίνῃ. Διότι ὅταν ἔλθουν οἱ δικασταὶ καὶ εἴπουν ὅτι ὁ νόμος Α εἶναι ἀντισυνταγματικὸς ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι; Ὅτι ὅλα τὰ γενόμενα θὰ ἀνατραπῶσιν. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὸ εἴπῃ καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ ἀνατροπὴ καὶ θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθῃ νὰ διορθώσῃ τὰ ἐκ τῆς ἀνατροπῆς ὀλέθρια ἀποτελέσματα, ἀφοῦ θὰ πρόκειται περὶ πράξεων τετελεσμένων. Ἔχει καθῆκον ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ψηφίζῃ νόμους ἀκύρους, νὰ ψηφίζῃ νόμους ἐγκύρους, ἔχει καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ— ἂς εἴπωμεν τὸ πρᾶγμα—δικονομικῶς τὴν ἰδίαν αὐτῆς ἁρμοδιότητα. Δύναμαι ἐγὼ ἡ Βουλὴ μόνη νὰ κάμω νόμον; Αὐτὸ εἶναι στοιχειῶδες. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξέτασις ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ ἀπὸ τὴν εὐσυνειδησίαν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ ἀποβλέπῃ ἐὰν οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ψηφίζει εἶναι νόμοι συνταγματικοί, εἶναι νόμοι ἀσάλευτοι καὶ δὲν θὰ ἔλθῃ αὔριον ἡ δικαστικὴ ἐξουσία νὰ τοὺς ρίξῃ. Ταῦτα ἐν συντόμῳ κατόπιν τῶν ὅσων ἤκουσα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀμφιβάλλω, ἐὰν ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς θὰ θελήσῃ νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τῶν ἀντιρρήσεων αὐτῶν τὰς ὁποίας ὑποβάλλω. Ἀλλὰ ἐγὼ ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει τὸ Σύνταγμα καὶ ὑπαγορεύει εἰς ἐμὲ τὸ καθῆκον τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Βουλῆς. Ἐγείρω, λοιπὸν ἔνστασιν ἀπαραδέκτου, κ. Πρόεδρε, δι’ οὓς λόγους εἶπον, τοῦ ὑπὸ κρίσιν πρώτου νομοσχεδίου.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Ὀκτωβρίου 1925 Ν. Δ. περὶ προστασίας καπνῶν». (Πολλοὶ βουλευταὶ τῆς δεξιᾶς ζητοῦσι νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως).

§40Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, κατόπιν παρακλήσεως, ὅπως προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 68. Μόνον δὲ δι’ αὐτὸ θὰ γίνῃ ἡ ἐξαίρεσις καὶ κατόπιν θὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν σειρὰν τῶν νομοσχεδίων. Πρόκειται περὶ προστασίας τοῦ καπνοῦ εἰς τὸν ὁποῖον, ὡς γνωρίζετε, ὑπάρχει κρίσις.

§41Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημ. Ἑνώσεως, διὰ τῶν Βουλευτῶν τοῦ Κόμματός του, ἐζήτησε τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν πρόταξιν τούτου.

§42Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰσήλθομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Νομίζει ἡ Βουλὴ ἀναγκαῖον νὰ τὴν διακόψῃ διὰ νὰ συζητήσῃ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 68;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεμία ἀπόφασις ἐλήφθη περὶ τοῦ 68, διότι ἐζητήθη ὁ λόγος ἀπὸ τὸν κ. Δαρβέρην καὶ εἶπον ὅτι θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Λοιπόν, ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 2 Ἰουλίου 1927 Ν. Δ. περὶ παραχωρήσεως δασικῶν ἐκτάσεων πρὸς ἵδρυσιν ἰατρείων».

§44Γ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κ. Πρόεδρε, παρακολουθοῦντι τὴν συζήτησιν μετὰ πολλῆς προσοχῆς, νὰ διαπιστώσω ὅτι τὸ 68 ἐψηφίσθη ὁμοφώνῳ γνώμῃ τῆς Βουλῆς, ἐψηφίσθη δὲ κατὰ τρόπον τόσον ἐμφανῆ, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ χωρῇ εἰς οὐδένα οὐδεμία ἀμφιβολία.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ μὴ διακόπτετε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Μπορεῖ ἀμέσως νὰ ἐξακριβωθῇ, ὅταν τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἐρωτωμένης τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ 68. Λοιπόν, ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ παραχωρήσεως δασικῶν ἐκτάσεων πρὸς ἵδρυσιν ἰατρείων».

§46Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Ἐφόσον ὑπάρχουν Συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 68, ἐπειδὴ ἐζητήθη ἀπὸ ὅλην τὴν Βουλήν, νὰ προταχθῇ;

§48Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις, Κύριε Πρόεδρε. Δὲν θέλω νὰ φέρω ἀντίρρησιν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου δὲν πρόκειται νὰ θεραπευθῇ ἀνάγκη ἡ ὁποία ὑπάρχει περὶ προστασίας τῶν καπνῶν, ἀλλὰ μόνον περὶ προστασίας τῶν Γραφείων Καπνοῦ, καὶ ἐπὶ πλέον νὰ εἴπω ὅτι τὰ Γραφεῖα Καπνοῦ, ὁσάκις τοὺς ἀνετέθη οἱαδήποτε ἄλλη ὑπηρεσία πρὸς προστασίαν τοῦ καπνοῦ δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸν προορισμὸν αὐτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι τὰ Γραφεῖα Καπνοῦ πρέπει νὰ προστατευθοῦν σήμερον. Δικαίωμά του νά τὸ νομίζῃ.

§49Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχω, Κύριοι, ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθόσον, ὡς ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι Διάταγμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἐφαρμοσθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς μέχρι τοῦδε Κυβερνήσεις αἵτινες κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα ἐκυβέρνησαν τὴν Χώραν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐρωτήσω, ἀκριβῶς διὰ νὰ πεισθῶ καὶ ἐγὼ περὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, εἶναι τοῦτο: Διατὶ κατηργήθη διὰ Διατάγματος τὸ Γραφεῖον Προστασίας καπνῶν καὶ ἔγινεν ἡ ἀποκέντρωσις ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τῆς ὁποίας κατηργήθη τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἐλειτούργει, κατὰ τὰς ἀντιλήψεις ὅλων οἵτινες εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ παρακολουθήσουν ἐκ τοῦ πλησίον, λίαν ἐπωφελῶς διὰ τὸ πολύτιμον προϊὸν τῆς Χώρας, τὸ καπνικόν; Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μερικὰς ἐξηγήσεις, διότι εὐθὺς ὡς ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατήργησε τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον, καὶ σήμερον τὸ ἐπαναφέρει πάλιν. Ἴσως δὲν εἶναι ἐν γνώσει τῆς Βουλῆς, διότι οἱ κ. Βουλευταὶ δὲν ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναγνώσουν τὸν ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς ὀργανισμοῦ ὅστις δι’ ἑνὸς Κεντρικοῦ Συμβουλίου, ἑδρεύοντος ἐν Ἀθήναις καὶ διὰ Τμημάτων τὰ ὁποῖα ἔχει εἰς τὰς καπνοπαραγωγικὰς χώρας παρακολουθεῖ, τόσον τὴν παραγωγήν, ὅσον καὶ τὴν ἐμπορικὴν ἐξέλιξιν τοῦ προϊόντος τοῦ καπνοῦ. Λειτουργεῖ ἐπὶ τριετίαν τὸ Γραφεῖον προστασίας τοῦ καπνοῦ καὶ ἔδωκεν ἄριστα ἀποτελέσματα. Εἶναι γεγονὸς ὅτι καὶ οἱ διευθύνοντες τὰ παραρτήματα ἐν ταῖς Νέαις Χώραις τόσον, ὅσον καὶ εἰς τὸ κεντρικὸν συμβούλιον, εὐσυνειδήτως ἔκαμον τὸ καθῆκον αὐτῶν καὶ προήγαγον κατὰ πολὺ καὶ κατὰ ποιότητα καὶ κατὰ ποσότητα τοῦτο τὸ προϊόν. Ἐν τούτοις μόλις ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατήργησεν τὸ ὑφιστάμενον νομοσχέδιον καὶ τὸ ἐπαναφέρει σήμερον ὑπὸ ψήφισιν, καὶ ἀποκέντρωσε τὰ Γραφεῖα καπνῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἕν ἕκαστον τμῆμα νὰ εἶναι κεχωρισμένον τοῦ ἄλλου καὶ νὰ αὐτοδιοικεῖται οὕτως, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία συνοχή, καμμία γενικὴ κατεύθυνσις. Εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐλύπησε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον σχηματίσει ἰδέαν ὅτι τὰ Γραφεῖα προστασίας καπνῶν ὑπὸ νέαν διοίκησιν καὶ κατεύθυνσιν γενικωτέραν θὰ ἔδιδον καλλίτερα ἀποτελέσματα, καὶ εἶναι εὐχάριστον δι’ ἐμὲ τουλάχιστον βλέποντα, ὅτι ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ παλαιοῦ Διατάγματος τοῦ καθιεροῦντος τὴν νέαν ταύτην διεύθυνσιν τῆς μερίμνης, διὰ τὸ πολύτιμον αὐτὸ προϊόν τῆς Χώρας μας. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀφοῦ τὸ κατήργησε, διατὶ τὸ ἐπανέφερε τώρα, καὶ ν’ ἀφίνει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι τοῦτο ἐγένετο διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐπαύθησαν ἀφοῦ ἠμείφθησαν, διότι ἐπαύθησαν παρὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον, καὶ τώρα ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ παλαιὸν διάταγμα διὰ νὰ ἐπαναδιορίσωμεν νέους ὑπαλλήλους καὶ νέους συμβούλους τοῦ Κεντρικοῦ Συμβουλίου; Τὰς ἀπορίας ταύτας θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐξηγήσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς ὥστε ἐν πάσῃ συνειδήσει νὰ ψηφίσωμεν τὸν θεσμὸν τοῦτον.

§50Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ λειτουργοῦντα ἀπὸ τοῦ 1925 ἐν Θεσσαλονίκῃ, Καβάλλᾳ καὶ Βόλῳ ἀπέδωσαν μέχρι τοῦδε ἀποτελέσματα ἄριστα καὶ ἐξεπλήρωσαν πλήρως τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύθησαν. Ὄχι μόνον ἐβελτίωσαν τὴν καπνοπαραγωγήν, ὄχι μόνον δι’ ἀπεσταλμένων, μὲ τὰ γλίσχρα μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ Κράτος ὑπὲρ αὐτῶν, ἐν ταῖς καπνοπαραγωγικαῖς ἐπαρχίαις καθωδήγησαν τοὺς καλλιεργητὰς εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς διὰ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ σπόρου, διὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀγρῶν τῶν καταλλήλων διὰ καπνοφυτείαν ὡρισμένου εἴδους καπνοῦ, ὄχι μόνον ἔθεσαν τὰς βάσεις καπνολογικοῦ ἰνστιτούτου διὰ τὴν θεραπείαν τῶν νόσων τῶν καπνῶν, ὄχι μόνον τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ ἐβοήθησαν τοὺς συνεταιρισμοὺς εἰς τὴν ἵδρυσιν καπναποθηκῶν διὰ τὴν τοπικὴν ἐπεξεργασίαν καπνῶν, ὄχι μόνον διὰ τοῦ δελτίου τὸ ὁποῖον ἐκδίδουν κανονικώτατα, δίδουν τὰς σχετικὰς συστάσεις καὶ τὰς ἀναγκαίας στατιστικὰς πληροφορίας αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον ἔλειπον περὶ τῆς ἐμπορίας τοῦ καπνοῦ ἀλλὰ καὶ διεφήμισαν τὸ προϊόν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τῆς συμμετοχῆς Γραφείων Προστασίας Καπνοῦ εἰς ὅλας τὰς μέχρι τοῦδε ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐκθέσεις, διὰ τῆς ὁποίας ἐπετεύχθη νὰ ἀνοιχθοῦν νέαι ἀγοραὶ τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Οὕτως ἐξεπλήρωσαν πλήρως τοὺς σκοποὺς δι’ οὓς συνέστησαν, ἤδη δὲ ἀσχολοῦνται εἰς τὴν μελέτην τοῦ καπνικοῦ ζητήματος καὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐξήχθη τὸ προϊόν τῆς τελευταίας κατὰ τὸ τρέχον ἔτος κρίσεως καὶ εἰδικῶς εἰς τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων περὶ διακανονισμοῦ τῶν σχέσεων καπνοπαραγωγῆς καὶ καπνεμπορίου. Κατόπιν τούτου αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ δηλώσω ὅτι τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ ἐξεπλήρωσαν πλήρως τὸν προορισμὸν αὐτῶν, νὰ ἐξάρω δὲ τὴν δρᾶσιν τῶν διευθυντῶν αὐτῶν καὶ τῶν μελλῶν τοῦ συμβουλίου τὰ ὁποῖα ἐνδελεχῶς καὶ ἀόκνως ἐργάζονται πρὸς προστασίαν καὶ προαγωγὴν τοῦ μεγαλυτέρου εἰς ἀξίαν παραγωγῆς προϊόντος τῆς Ἑλλάδος, τοῦ καπνοῦ. Διὰ τοὺς λόγους τούτους καὶ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Συντάγματος ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐνώπιον τῆς ὁποίας τὸ νομοθ. τοῦτο διάταγμα ἤχθη πρὸς κύρωσιν τὸ ἐπεξεργάσθη ἄρθρον πρὸς ἄρθρον, παρόντων τῶν διευθυντῶν τῶν γραφείων προστασίας καπνοῦ παρισταμένων καὶ τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ ἀποδεχομένου καὶ ἀπορρίπτοντος τὰς γενομένας τροποποιήσεις. Δὲν πρόκειται λοιπὸν κ.κ. Βουλευταὶ περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἐξ ἀπίνης εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητεῖ ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὑφαρπάσῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἐπεξεργάσθη ὡς ἐλέχθη παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπαρτιζομένης ἐκ Βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν κάλλιστα τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἐξυπηρέτησαν τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε ὅτι ἔπρεπε νὰ διατηρηθῇ τὸ κεντρικὸν συμβούλιον καπνοῦ τὸ ὁποῖον ἑδρεύει ἐν Ἀθήναις ὅπως πρὸ ὀλίγου ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν, παρὰ τὴν γνώμην ταύτην ὅτι ἦτο ἀναγκαία ἡ διατήρησις τοῦ Συμβουλίου ὡς ἦτο διαμορφωμένον διὰ τοῦ ἰσχύοντος Διατάγματος, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπέρριψε τὴν πρότασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ κεντρικὸν συμβούλιον καπνοῦ ἑδρεῦον ἐν Ἀθήναις εἰς τὸ ὁποῖον νὰ προσέρχωνται οἱ ἀντιπρόσωποι, τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου, ἐκ Μακεδονίας, νὰ ἀπασχολῇ προσωπικὸν νὰ ἀπασχολῇ ὑπαλλήλους, ἐνῶ τὰ ἀποτελέσματα δύνανται νὰ εἶναι τὰ αὐτὰ διὰ τῆς συνομοσπονδίας τῶν γραφείων προστασίας καπνοῦ, καὶ ἑνὸς συμβουλίου τὸ ὁποῖον νὰ συνεδριάζῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, χωρὶς τοῦτο ν’ ἀποτελῇ ἰδιαίτερον ὀργανισμὸν ὡς μέχρι τοῦδε ἀπετέλει τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον. Κατὰ συνέπειαν τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον Καπνοῦ λειτουργεῖ καὶ σήμερον λαβὼν ἄλλην μορφήν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι οὐδεμία δαπάνη διατίθεται διὰ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ. Ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὑπὸ κύρωσιν νομοθετήματος αὐτοῦ εἶδον ὅτι ἐπερίττευε τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον Καπνοῦ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ὑποστηρίζω τροπολογίαν μου, τὴν ὁποίαν εἶχον διατυπώσει καὶ κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, περὶ διατηρήσεως τοῦ Κεντρικοῦ Συμβουλίου Καπνοῦ. Κατόπιν τούτου θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐξάρω καὶ πάλιν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τὴν δρᾶσιν καὶ τὴν χρησιμότητα τῶν γραφείων προστασίας καπνοῦ, ἀρκοῦμαι δὲ εἰς ταῦτα καὶ ζητῶ παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐκυρώθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ μόνην τὴν τροπολογίαν ὅτι ὁ ἐσωτερικὸς κανονισμὸς τῶν γραφείων τῆς προστασίας καπνοῦ θὰ ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ μὲ τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλῶ νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον.

§51Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Αἱ τελευταῖαι φράσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μὲ κάμνουν νὰ μὴ δύναμαι νὰ δικαιολογήσω τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησιν μὲ τὴν ὁποίαν ὑπερημύνθη τῶν γραφείων προστασίας καπνοῦ καὶ τοῦ κεντρικοῦ συμβουλίου, διότι πάντες εἴπομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἠρωτήσαμεν διατί τὸ κεντρικὸν συμβούλιον κατηργήθη διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἢ μᾶλλον διὰ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς.

§52Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα κυρούμενα ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δημοσιευόμενα ἰσχύουν ὡς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς.

§53Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διατί ἐφηρμόσατε ἀμέσως τὸν νόμον αὐτόν;

§54Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Διότι εἶχον ὑποχρέωσιν ἐξ αὐτοῦ τοῦ νόμου νὰ τὸν ἐφαρμόσω.

§55Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἴχατε ὑποχρέωσιν. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν ἐξουσιοδοτήθησαν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ νὰ νομοθετήσωσιν, ἀντικαθιστῶσαι τὸ νομοθετικὸν σῶμα. Τοῦτο καὶ ἐγένετο, ἀλλὰ δὲν ἔπαυσεν ἡ ἰσχὺς καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, προκειμένου νὰ μὴ ἐγκρίνῃ ἕνα νόμον, νὰ μὴ τὸν ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κύρωσιν τοῦ ἀνωτάτου ἄρχοντος καὶ νὰ μὴ δημοσιεύσῃ αὐτὸν ὡς νόμον. Ἠδύνασθε νὰ ἀναβάλητε τὴν κύρωσιν, νὰ ἀναβάλητε τὴν δημοσίευσιν καὶ νὰ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ κυρώσῃ τὴν πρᾶξιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν ἀνέμεινε τὴν σύγκλησιν τῆς Βουλῆς.

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἦτο Παγκαλικὸν Διάταγμα.

§57Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Σημειώσατε ὅτι εἶχεν ὑποβληθῆ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποστῆ πρότερον ἄλλην ἐπεξεργασίαν.

§58Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω τὴν προέλευσιν. Βεβαίως γνωρίζω τὸ ἱστορικὸν τοῦ Διατάγματος τούτου καὶ ἐγὼ τὸ ἐφήρμοσα, διότι ἀντελήφθην ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς ἐλειτούργει κανονικώτατα, ἀπηρτίζετο ἀπὸ ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι εἰς οὐδὲν κόμμα πολιτικὸν ἀνῆκον καὶ ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν ὅλων ὅτι ἔκαμναν τὸ καθῆκον των. Ἰδίᾳ ἐν Μακεδονίᾳ εἶχον ἐργασθῆ μετὰ πολλοῦ ζήλου καὶ ἐπιμελείας, εἶχον συστήσει φυτώριον εἰδικὸν ἐν Καβάλλᾳ, τὸ ὁποῖον μεγάλως τιμᾷ τὴν ἐργασίαν αὐτῶν καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Μακεδονίας λαμβάνωσι σπόρους καὶ παραδειγματίζονται εἰς τὸν τρόπον τῆς καλλιεργείας καὶ ὁμολογῶ ὅτι τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ ἐξετέλεσαν πλήρως τὸν προορισμόν των καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐξηγήσω τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι καὶ ἐγὼ εἶχον παρακολουθήσει τὰς ἐργασίας των καὶ εἶχον ἀναγνωρίσει τὰς ὑπηρεσίας των. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπήντησεν εἰς τὴν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα πρὸς αὐτὸν διατὶ ἠθέλησε νὰ καταργήσῃ τὸ κεντρικὸν Συμβούλιον καὶ τώρα ἔρχεται καὶ ἐπαναφέρει τὸν θεσμὸν αὐτόν. Καὶ ἐρωτῶ: τὶ θὰ γίνωσιν οἱ ὑπάλληλοι οἱ παυθέντες, οἱ Σύμβουλοι οἱ παυθέντες; Ἔχετε σκοπὸν νὰ ἐπαναφέρητε τοὺς αὐτοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς αὐτοὺς συμβούλους ἢ πρόκειται νὰ ἐπαναφέρητε ἄλλους; Ὑπῆρχε γραφεῖον κεντρικὸν τοῦ καπνοῦ, εἶχεν οἴκημα τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀκριβοπληρώσει, εἶχεν ὑπαλλήλους ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν εἰς αὐτὸ καὶ ὅλοι αὐτοὶ διὰ μιᾶς μονογραφῆς ἀπελύθησαν. Ἐρωτῶ, ἀφοῦ ἔχουν τὴν πεῖραν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, καὶ ἀφοῦ ἀπεζημιώθησαν, διατὶ κακῶς ἐπαύθησαν; ἤδη, ἀφοῦ ἐπανιδρύετε τὸν ὀργανισμόν, θὰ τοὺς ἐπαναφέρετε;

§59Χ. ΛΑΔΑΣ. Καὶ ἀφοῦ ὁμολογεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἔκαμον ἤδη ἄριστα τὴν δουλειάν των, ἔχετε δίκαιον.

§60Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευταί, κηρύσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, φρονῶ ὅμως ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ὀφείλει νὰ ἀπασχοληθῇ εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν λύει τὸ καπνικὸν ζήτημα. Ὅτε ἱδρύθησαν τὰ γραφεῖα τοῦ καπνοῦ ἐχαιρέτησα ταῦτα ἐκθύμως, πράγματι δὲ προσέφεραν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ τὸ καπνικὸν ζήτημα δὲν λύεται διὰ τῶν γραφείων. Τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον καπνοῦ ἀποκλείεται λόγῳ μὲν αὐτόνομος ὀργανισμός, ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ ἀνικάνου νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ καπνικὸν ζήτημα. Πρέπει νὰ ληφθῶσι τάχιστα μέτρα, διότι ἡ καπνικὴ κρίσις καθιστᾷ τὸν βίον τοῦ καπνοπαραγωγοῦ ἐναγώνιον.

§61Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐλήφθη χθὲς ἀπόφασις περὶ συστάσεως Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τοῦ καπνικοῦ ζητήματος καὶ μὲ δεκαήμερον προθεσμίαν πρὸς ὑποβολὴν τῆς μελέτης της. Σήμερον πρόκειται μόνον περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος. Συνεπῶς δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀπασχοληθῇ ἀπόψε ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§62Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Κατόπιν τῆς πληροφορίας ταύτης παραιτοῦμαι τῶν περαιτέρω παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω.

§63Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν Βουλευτήν. Διὰ τοῦ ἐν ἰσχύϊ Νομοθετικοῦ Διατάγματος συνιστᾶται Κεντρικὸν Γραφεῖον Καπνοῦ ἑδρεῦον ἐν Ἀθήναις. Οἱ σκοποὶ αὐτοῦ ἀναγράφονται εἰς τὸ ἄρθρον 28 τοῦ ἰσχύοντος Νομοθετικοῦ Διατάγματος. Μὲ τὴν τροποποίησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἤδη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, δὲν κατήργησε τὸ κεντρικὸν γραφεῖον καπνοῦ. Συνέστησε μόνον εἰδικὰ γραφεῖα καπνοῦ, μὲ τοὺς ἰδίους περίπου σκοπούς. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ κατήργησε μόνον τὰ ἄρθρα 29 καὶ 30 τοῦ ἰσχύοντος Νομοθετικοῦ Διατάγματος, διὰ τῶν ὁποίων κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τὸ κεντρικὸν γραφεῖον καπνοῦ ἀποτελεῖ αὐτοτελὲς νομικὸν πρόσωπον ἄσχετον πρὸς τὰ εἰδικὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ, ἔχον ἰδίαν διοίκησιν, ἰδίαν λειτουργίαν καὶ διαχείρισιν καὶ ἰδίας προσόδους. Διὰ τοῦ ἄρθρου 30 ὁρίζονται αἱ πρόσοδοι αὐταί. Λέγει λοιπὸν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ γραφεῖον κεντρικὸν προστασίας καπνοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ ἐκτελῇ τοὺς ἰδίους σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἐκτελεῖ τὸ ὑφιστάμενον ἤδη κεντρικὸν γραφεῖον, χωρὶς νὰ ἀποτελῇ αὐτοτελὲς νομικὸν πρόσωπον ἄσχετον πρὸς τὰ εἰδικὰ γραφεῖα. Καὶ ἵδρυσε διὰ τῆς τροποποιήσεώς της ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ Κεντρικὸν Γραφεῖον προστασίας Καπνοῦ μὲ τοὺς ἰδίους σκοπούς, ἀλλὰ διὰ λόγους οἰκονομίας μὲ τὰ αὐτὰ πρόσωπα, μὲ τὴν διαφορὰν μόνον ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ ἀποτελῇ νομικὸν πρόσωπον αὐτοτελές, νὰ ἔχῃ ἴδιον οἴκημα, ἰδίας δαπάνας, ἴδιον προσωπικόν.

§64Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὑπῆρξα ἐκ τῶν εἰσηγητῶν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς κύρωσιν τοῦ Ν. Διατάγματος. Τὰ Γραφεῖα προστασίας Καπνοῦ, κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ περὶ προστασίας καὶ περὶ ἱδρύσεως ταμείου ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν, ἔδει νὰ τροποποιηθοῦν κατὰ τρόπον ἀνταποκρινόμενον πληρέστερον πρὸς τοὺς πραγματικοὺς αὐτῶν σκοπούς. Μόλις μοὶ ἀνετέθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἡ εἰσήγησις ἐπὶ τοῦ Ν. Διατάγματος, ἔσπευσα νὰ καλέσω ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν—ἐκ Σερρῶν, Καβάλλας, Θεσσαλονίκης καὶ τῶν ἄλλων μερῶν—τοὺς Διευθυντὰς τῶν Γραφείων προστασίας καπνοῦ, ἵνα ἀπὸ κοινοῦ ἐπεξεργασθῶμεν τὸ Ν. Διάταγμα καὶ ἐπιφέρωμεν τὰς τροποποιήσεις τὰς ἀπαιτουμένας διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ Γραφείου. Συμφώνως πρὸς τὰς συστάσεις καὶ τὰς ὑποδείξεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ πλησίον παρακολουθοῦσι τὴν λειτουργίαν, συμφώνως πρὸς τὰ πράγματα καὶ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν, εἰσηγήθημεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας εἰσηγήθημεν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ἀπεδέχθη σχεδὸν ὅλον τὸ πόρισμά μας. Τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον, τὸ λειτουργοῦν ἐν Ἀθήναις, ἀποτελεῖ μίαν πολυτέλειαν εἰς βάρος τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τοῦ Γραφείου Προστασίας, ἀποτελεῖ ἕνα ὀργανισμὸν νοσηρὸν κατὰ τὴν ἀντίληψιν ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦμεν τὰ Γραφεῖα, ὅσον νοσηροὶ εἶναι οἱ συγκεντρωτικοὶ ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ πιέζουν τὰς ἐπαρχίας καὶ ἰδίως τὰς νεοελληνικὰς ἐπαρχίας. Παρηκολουθήσαμεν τὴν ἵδρυσιν τοῦ Κεντρικοῦ Γραφείου, εἴδομεν καὶ τὴν πολυτελῆ ἐμφάνισιν αὐτοῦ καὶ ἤχθημεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ Γραφεῖον ἔδει νὰ καταργηθῇ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας δὲν ἦτο ἐκ τῶν ἐνθέρμων ὀπαδῶν τῆς καταργήσεως τοῦ Συμβουλίου· κατόπιν ὅμως τῶν συζητήσεων τῶν ἐπανειλημμένων τὰς ὁποίας εἴχομεν, ἐπείσθη καὶ ὁ ἴδιος ὅτι τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον καπνοῦ ἐν Ἀθήναις λειτουργοῦν, ὅπως ἐλειτούργει, οὐδὲν ἄλλο προσθέτει, παρὰ τὴν δαπάνην ὀλίγων ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰς βάρος τῶν φορολογουμένων. Ἡ κατάργησις τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ ἦτο μία ἀνάγκη καὶ ἴσως ἡ πρώτη ἀνάγκη ὅλων ἡμῶν τῶν ἀγωνιζομένων νὰ ἀποσπάσωμεν ἀπὸ τοὺς ὄνυχας καὶ ἀπὸ τὴν πίεσιν ὅλων τῶν μεγάλων Κεντρικῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα ἑδρεύουν ἐν Ἀθήναις καὶ γνωρίζουν τὰς ἐπαρχίας ὅσον γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς τὴν Κίναν καὶ Ἰαπωνίαν. Καὶ καυχώμεθα διότι κατωρθώσαμεν τὴν κατάργησιν τοῦ Κεντρικοῦ Συμβουλίου Καπνοῦ. Τὰ Γραφεῖα προστασίας καπνοῦ δέον νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ εἰς τοὺς Καπνεμπόρους. Καὶ ὡς ἔχουν σήμερον τὰ Γραφεῖα προστασίας καπνοῦ δὲν ἀνταποκρίνονται ποσῶς πρὸς τὸν πραγματικὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον δέον νὰ λειτουργήσουν ὁ δὲ πραγματικός των σκοπὸς εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς παραγωγῆς, ἡ προστασία τῶν καπνεμπόρων. Μετὰ τὰ μέτρα τὰ προστατευτικά, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ταμείου ἀσφαλείας Καπνεργατῶν, τὸ ὁποῖον ἐπροικοδότησε μὲ 80.000.000, ἡ συμμετοχὴ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου παύει πλέον ὑφισταμένη ἐν τῷ ὀργανισμῷ τῶν συμβουλίων προστασίας καπνοῦ καὶ παραμένει τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ παραγωγή. Ἡμεῖς πιστεύομεν καὶ προσεπαθήσαμεν διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἀπαλλάξωμεν ἐκ τῆς συνεργασίας αὐτῆς τῶν ἐμπόρων τὰ Γραφεῖα προστασίας καπνοῦ διότι τὰ θέλομεν καθαρῶς γραφεῖα τῆς παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ καὶ μόνον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ ἐμπόριον δι’ ἡμᾶς δὲν ἀποτελεῖ τὸν κίνδυνον τοῦ προϊόντος ἀλλὰ πιστεύομεν ὅτι καὶ τὸ καπνεμπόριον βοηθεῖ μεγάλως μετὰ τὴν καπνοπαραγωγὴν τὸ προϊόν καὶ τὴν διάθεσιν αὐτοῦ κατὰ τὸν καταλληλότερον τρόπον...

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν συμβαίνει αὐτό.

§66Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὑπάρχει μία διάδοσις καὶ μία φήμη καὶ μία δημοσιογραφικὴ ἐκστρατεία ἐναντίον τοῦ ἐμπορίου. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φαντάζονται ὅτι οἱ καπνέμποροι καὶ τὸ καπνεμπόριον ἀποτελεῖται ἀπὸ φιλανθρωπικοὺς συλλόγους ἐρχομένους ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ διαθέσωσιν ὑπὲρ ἡμῶν τὰ κεφάλαιά των. Τὸ καπνεμπόριον εἶναι ὁ ἕτερος τῶν συντελεστῶν τῆς προαγωγῆς τοῦ προϊόντος. Πρὸς τὸ καπνεμπόριον ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ διατιθέμεθα ἐχθρικῶς καὶ λάβωμεν μέτρα ἐξοντωτικὰ διὰ μιᾶς προπαγάνδας, τεινούσης νὰ στρέψῃ τὰ πνεύματα πρὸς μίαν κατάστασιν ἀναρχικήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μὲ ὅλην τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πρὸς τὸν συντελεστὴν αὐτὸν τοῦ καπνεμπορίου, νομίζομεν καὶ πιστεύομεν ὅτι τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ δέον νὰ ἀπαλλαγῶσι τελείως τῆς ἐμπορικῆς ἐπεμβάσεως καὶ νὰ παραδοθῶσιν εἰς τοὺς γεωπόνους, εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν καθοδήγησιν καὶ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς ἀπαλλασσόμενα ἀπὸ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ἐμπορίου. Ὡς ἔχουν σήμερον, δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ συμβούλια νὰ λειτουργήσουν εὐρύθμως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἓν ἀπόκτημα ἡ κατάργησις τοῦ Κεντρικοῦ Συμβουλίου καὶ ἡ κύρωσις, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν παρὰ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐξακολουθήσουν δὲ τὰ γραφεῖα τὸν προορισμόν των, δέον νὰ δοθῇ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοὶ δέον νὰ φύγωσι καὶ ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας. Δὲν ἔχουν πλέον μηδένα λόγον νὰ διευθύνωνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Αὐτὰ δέον νὰ ἔχωσι σχέσιν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας καὶ νὰ ἔχωσιν ἐπὶ κεφαλῆς γεωπόνους ἐκ τῶν ἀρίστων. Μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διατίθενται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μορφώσωμεν εἰδικοὺς καπνολόγους. Εἶναι περίεργον νὰ μὴ ὑπάρχωσιν ἐν Ἑλλάδι παρὰ εἷς καὶ μόνον εἰδικὸς καπνολόγος. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μορφώσωμεν εἰδικοὺς καπνολόγους εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ἀναθέσωμεν τοὺς ὀργανισμούς, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντεπεξέλθωμεν κατὰ τῆς πολεμικῆς τῶν ξένων Κρατῶν καὶ νὰ ὀργανώσωμεν τοὺς παραγωγοὺς κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ παραμερισθοῦν ὅλοι οἱ κεφαλαιοκράται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ μονοπωλήσωσι τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ, καὶ νὰ δυνάμεθα κατ’ ἔτος νὰ εἴμεθα ἥσυχοι καὶ ἀσφαλεῖς ὅτι ἡ ἐσοδεία δὲν θὰ ταλαιπωρεῖται καὶ ὁ ἐμπορικὸς κόσμος δὲν θὰ ὑφίσταται τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα ὑφίσταται. Ἀλλὰ δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶ περισσότερον, ἐζήτησα χθὲς τὴν σύστασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Εὑρίσκομαι ἀπὸ δεκαετίας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ δὲν μοῦ ἐδόθη οὐδέποτε ἡ εὐκαιρία νὰ ἀκούσω παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοὶ καὶ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα περὶ γραφείων προστασίας καπνοῦ, ὅλα αὐτὰ ἐγένοντο ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, εἴτε διὰ τῶν ἐπιτροπῶν, εἴτε διὰ τῶν δικτατορικῶν αὐθαιρεσιῶν. Ἀλλ’ ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ οὐδέποτε συνεζητήθη τὸ καπνικὸν ζήτημα, τὴν ἀπησχόλησε μόνον ἀπὸ τὰς συρράξεις τὰς αἱματηρὰς καὶ ἀπὸ τὰς ταραχὰς τὰς ὁποίας προκαλοῦν πάντοτε οἱ διάφοροι παράγοντες τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θὰ συσταθῇ, θὰ φροντίσωμεν ὥστε καὶ τὰ γραφεῖα προστασίας καπνοῦ νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ ὡρισμένας ἀνωμαλίας, τὰς ὁποίας ἡμεῖς οἱ προερχόμενοι ἐκ καπνοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ἀντιλαμβανόμεθα. Ὁ κόσμος αὐτὸς ἐν Μακεδονίᾳ ὁ πληγεὶς προχθὲς ἀπὸ τὰς πλημμύρας ἔχει καταστραφῆ κυριολεκτικῶς.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χασιώτης.

§68Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, βεβαίως σκοπὸς τοῦ γραφείου αὐτοῦ τοῦ κεντρικοῦ καὶ τῶν γραφείων εἰς τὰς περιφερείας ἦτο ἡ προστασία καὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου τοῦ καπνοῦ. Ὅπως ἔχει ὅμως ἡ διοίκησις τοῦ γραφείου αὐτοῦ, σοβαρὰ καὶ πρακτικὴ ἐργασία πρὸς ὄφελος τῶν παραγωγῶν δὲν γίνεται. Δι’ αὐτὸ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἵνα τὰ γραφεῖα τοῦ καπνοῦ, τὰ ὁποῖα ἱδρύονται εἰς τὰς περιφερείας, μὴ ἀποτελῶνται κυριώτερον ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν καπνεμπόρων καὶ τῶν καπνοβιομηχάνων, ἀλλὰ κατὰ πλειοψηφίαν ν’ ἀποτελῶνται ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν καπνοπαραγωγικῶν συνεταιρισμῶν, διότι εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ μέρη ὑπάρχουν συνεταιρισμοὶ καπνοπαραγωγικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν συμμετέχουν κατὰ τὴν δέουσαν ἀναλογίαν εἰς τὰ γραφεῖα καπνοῦ. Καὶ ἂν ἀκόμη τὰ γραφεῖα τῶν περιφερειῶν λάβουν ἀποφάσεις συμφερούσας διὰ τοὺς παραγωγοὺς, δὲν ἐμπνέουν πολλὴν ἐμπιστοσύνην, διότι ὑπάρχει κάποια δυσπιστία προερχομένη ἀπὸ τὴν παρατηρουμένην ὑποτίμησιν τοῦ καπνοῦ. Ὑποπτεύονται οἱ γεωργοὶ ὅτι ἐπέρχεται μία συνεννόησις μεταξὺ τῶν ἐμπόρων πρὸς καθορισμὸν τῶν τιμῶν. Αὐτὸ βεβαίως δὲν γίνεται πάντοτε, διότι συμβαίνει πολλάκις ἡ ὑποτίμησις τοῦ καπνοῦ νὰ ὀφείλεται εἰς ἄλλα αἴτια καὶ πρὸ παντὸς εἰς ἀνταγωνισμὸν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως μεταξὺ τῶν διαφόρων προελεύσεων καπνῶν. Ἀλλὰ καὶ τὰς περιστάσεις αὐτὰς ἀγνοοῦντες οἱ γεωργοὶ πάλιν ὑποπτεύονται ὅτι κάτι γίνεται ἐκ μέρους τῶν ἐμπόρων εἰς βάρος των καὶ πρὸς αὔξησιν τῶν κερδῶν τῶν καπνεμπόρων, ὑποτιμωμένων τεχνητῶς τῶν καπνῶν τοῦ τόπου μας.

§69Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, θὰ εἰπῆτε τὴν γνώμην σας καὶ θὰ γίνουν αἱ δυναταὶ τροποποιήσεις. Αὐτὸ εἶναι ἓν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἐπικυρώνει κατάστασιν ὑφισταμένην κατὰ τὸ πλεῖστον. Μετὰ πάροδον δὲ ἐλαχίστου χρόνου, ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τὰ πορίσματά της, θὰ τὸ τροποποιήσωμεν. Διατί νὰ χάνωμεν τώρα τόσας ὥρας;

§70Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἔχομεν τρία Γραφεῖα προστασίας καπνοῦ. Ἐν Θεσ)νίκῃ, ἐν Καβάλλᾳ καὶ ἐν Βόλῳ. Τὰ Γραφεῖα διοικοῦνται ὑπὸ διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ ὁποίου κυμαίνεται μεταξὺ 12 ἕως 14. Δηλαδὴ ἕκαστον Γραφεῖον διῃρεῖτο μέχρι τοῦδε εἰς 4 τμήματα. Τὸ καπνοβιομηχανικόν, τὸ καπνεμπορικόν, τὸ καπνοπαραγωγικόν. Τὸ καπνεργατικὸν δὲν ὑπάρχει, διότι ἀπεσπάσθησαν οἱ καπνεργάται διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ταμείου ἀσφαλείας ἐργατῶν. Ἐὰν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξῃ ἡ πλειοψηφία, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι οἱ καπνοπαραγωγοὶ περισσότεροι, ὅταν μετ’ ὀλίγον συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ μελετήσῃ συνολικῶς τὸ καπνικὸν ζήτημα, ὡς ἐμφανίζεται σήμερον καὶ ὡς ἐξελίσσεται, τότε βεβαίως ἐγὼ, παριστάμενος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου τῆς Γεωργίας, θὰ ἀκούσω μετὰ προσοχῆς τὰς γνώμας σας τὰς ὁποίας ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ.

§71Σ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ. Τότε παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, ἀναμένων τὴν σύστασιν εἰδικῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος.

§72Α. ΜΕΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 ὑπάρχει διάταξις, ἥτις ὡς ἔχει γραφῆ γεννᾷ τὴν ἐντύπωσιν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀκόμη ὅτι μετετέθη ἡ ἕδρα εἰς τὸ Ἀγρίνιον. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δηλώσητε ἐὰν πράγματι ἐπεκράτησε τοιαύτη σκέψις.

§73Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἐφόσον διὰ τοῦ ἄρθρου 1 διατηροῦνται τὰ ἤδη λειτουργοῦντα γραφεῖα προστασίας καπνοῦ διὰ τὰς 3 πόλεις τῆς Ἑλλάδος, διὰ δὲ τοῦ ἰδίου ἄρθρου παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ ὑπάρχουν παραρτήματα προστασίας καπνοῦ, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάρχῃ τὸ γραφεῖον προστασίας καπνοῦ Βόλου.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος.

§75Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ ἄλλα προϋπάρχοντα Διάφορα Νομοθετικὰ διατάγματα λαμβάνεται κάποια πρόνοια διὰ τὸν καπνόν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἡ ὅλη πρόνοια συγκεντροῦται περὶ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν τῶν καπνῶν. Ἀλλὰ βιομηχανοποιεῖται καὶ πωλεῖται ὁ καπνὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος παράγεται. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, κατά μείζονα λόγον πρωτίστως νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν παραγωγήν, θὰ ἦτο συμφερώτερον τὰ λαμβανόμενα μέτρα νὰ ἀποβλέπουν εἰς τὴν καλλιτέρευσιν τῆς παραγωγῆς, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ καπνὰ τὰ συναγωνίζονται τὰ Τουρκικά, τὰ Σερβικὰ καὶ τὰ Βουλγαρικὰ καὶ τὰ συναγωνίζονται καὶ εἰς ποιότητα καὶ εἰς τιμήν. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι λαμβάνεται, ἔστω καὶ μικρὰ καὶ ἀσθενική, μέριμνα διὰ τὴν καλλιέργειαν. Ἀλλὰ ὅπως εἶδα, καὶ ἐδῶ τὸ νομοσχέδιον εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ δημιουργήσῃ διάφορα γραφεῖα μὲ σύνθεσιν, ἐκτὸς τῆς ἐξυπηρετήσεως προσώπων, οὐδὲν ἐγγυωμένην. Πρόκειται πάντοτε περὶ προσλήψεως προσωπικοῦ τοῦ ὁποίου τὰ προσόντα πρὸ παντός πρέπει νὰ εἶναι οἰκονομικαὶ, βιομηχανικαὶ καὶ νομικαὶ γνώσεις, ἐλάχιστοι δὲ εἰδικοὶ γεωπόνοι συμπεριλαμβάνονται εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα. Δὲν ἀγνοεῖτε βέβαια ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους κατὰ ἕνα μέγα ποσὸν ἐνισχύονται ἀπὸ τὸν Καπνὸν, αὐτὸ τοὐλάχιστον φανερώνει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Πολὺς κόσμος κατὰ τὰ τελευταῖα ἰδίως ἔτη ἐπεδόθη εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ ὄχι ἀσκόπως, διότι ἐβελτίωσε τὰ οἰκονομικά του, ἐξ ἄλλου δὲ τὸ δημόσιον, ὅπως εἶπα, οὐκ ὀλίγα ὠφελήθη. Τοῦτο ἐνίσχυσε τὸν γεωργικὸν κόσμον ὥστε νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν ἐντατικὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ. Ἀλλὰ ἀτυχῶς δὲν εἶναι ὅλα τὰ ἐδάφη πρόσφορα διὰ μίαν τοιαύτην καλλιέργειαν. Καὶ ἀποτέλεσμα; Καλλιεργοῦνται μεγάλαι ἐκτάσεις μεταξὺ τῶν ὁποίων πολλαὶ τοιαῦται εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλοι διὰ τὴν παραγωγὴν σχετικῶς ἐμπορευσίμου καπνοῦ. Ἡ κακὴ αὐτὴ ποιότης καπνοῦ, φυσικά, καλλιεργουμένη μειώνει τῶν ἄλλων καπνῶν τὴν ἀξίαν. Μένοντες ἄνευ ὑποδείξεων καὶ ἐπιβλέψεως οἱ γεωργοὶ ἐπιβαρύνονται μὲ τὰ ἔξοδα κακῆς ἢ ἄνευ ἀποδόσεως καλλιεργείας. Θὰ ἔπρεπεν, ἀφοῦ λαμβάνονται μέτρα καὶ εἶναι ἀξιέπαινος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ ὁποῖος ἐμερίμνησε διὰ νὰ προωθήσῃ τὴν ἐμπορίαν, θὰ ἔπρεπε λέγω νὰ ἐλάμβανε μέτρα ἀνάλογα καὶ διὰ τὴν καλλιέργειαν.

§76Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Εἰς ἐκ τῶν μεγαλυτέρων προορισμῶν τῶν Γραφείων Προστασίας Καπνοῦ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐμπορία, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἡ βελτίωσις τῆς ποιότητος τοῦ καπνοῦ. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὰ γραφεῖα προέβησαν ἤδη εἰς τὴν συστηματικὴν μελέτην καὶ καθοδήγησιν τῶν καπνεργατῶν διὰ γεωπόνων πρακτικῶν, διὰ γεωπόνων ἐπιστημόνων καὶ ὁδηγιῶν πρακτικῶν διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ σπόρου καὶ διὰ τὴν ὑπόδειξιν τρόπων καταλλήλων διὰ τὴν καλλιέργειαν ὡρισμένης ποιότητος καπνοῦ. Ἤλλαξαν δὲ εἰς πολλὰς περιφερείας τὸν σπόρον καὶ ἐβελτίωσαν καὶ ἐξυγίαναν τὸ προϊόν.

§77Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει σεῖς ἔχετε αὐτὰς τὰς πληροφορίας. Ἐγὼ ὅμως σᾶς διαβεβαιῶ, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀργολίδος, ὅτι τοὐναντίον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἄργους καὶ Ναυπλίου οὐδὲν ἐγένετο.

§78Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Εἶναι ἀληθές, ἀλλ’ ἔχομεν γραφεῖα προστασίας καπνοῦ λειτουργοῦντα ἀπὸ τοῦ 1920 καὶ δὲν κατωρθώθη ἡ δρᾶσις αὐτῶν νὰ ἐπεκταθῇ μέχρις ἐκεῖ, διότι τὰ μέσα τὰ οἰκονομικὰ τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ εἶναι γλισχρότατα, διότι ἡ περιουσία του εἶναι μόνον 7.000.000, τὰ ὁποῖα τοὺς παρέχει τὸ Κράτος. Ζητήσατε τὴν αὔξησιν τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τοῦ Γρ. Προστ. καπνοῦ διὰ νὰ ἐπεκταθοῦν αἱ διατάξεις προστασίας καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας. Προβλέπεται ἡ ἵδρυσις παραρτημάτων τῶν γραφείων διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ ἐφαρμοσθοῦν ὅλαι αἱ διατάξεις, ὥστε ἡ πρόνοια καὶ ἡ προστασία τοῦ προϊόντος νὰ φθάνῃ εἰς τὰ ἀπώτατα ὅρια τῆς Ἑλλάδος, διότι λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. ὡς ἐκυρώθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκει) «Ἡ ἵδρυσις παραρτημάτων γραφείων....». Συνεπῶς δύνανται νὰ θεραπευθοῦν αἱ ἀνάγκαι καὶ τῆς ἐπαρχίας σας, καὶ ὅσων ἄλλων εἶναι καπνοπαραγωγοί. Ἀλλὰ τὰ μέσα τὰ οἰκονομικὰ τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ δὲν εἶναι ἱκανά νὰ ἐπεκτείνουν τὴν ἵδρυσιν γραφείων ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος. Διά τοῦτο εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῶν γραφείων προστασίας καπνοῦ, εἰς ἣν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παραστῶ καὶ ἐγώ, εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς μὲ τὰ γλίσχρα μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει νὰ ἐκπληρώσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς μεγάλους προορισμούς, δηλονότι βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς, ἐμπορίαν τοῦ καπνοῦ, βιομηχανίαν τοῦ καπνοῦ. Ἔρριψα λοιπὸν τὴν ἰδέαν εἰς τὸ Συμβούλιον—ἀπαντῶ εἰς τοῦτο εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καβάλλας Συνάδελφον—ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ὁ ὀργανισμὸς παρεμφερὴς πρὸς τὸν Σταφιδικὸν Ὀργανισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον συνεκεντρώθη καὶ ἡ ἐμπορία καὶ ἡ παραγωγή, ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος ἔδωσεν ἀγαθώτατα ἀποτελέσματα διὰ τὴν σταφίδα. Βέβαια δὲν ἀρκοῦν μόνον οἱ ὀργανισμοὶ διὰ νὰ προωθήσουν καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν σκοπῶν, ἀλλὰ χρειάζονται οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν ψυχὴν τοῦ ὀργανισμοῦ, καὶ ἔπρεπε νὰ εὑρεθοῦν τοιοῦτοι οἷοι ἀποτελοῦν τὴν ψυχὴν τοῦ Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἀλλὰ δίδω τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχουν ἀξιόλογοι Διευθυνταὶ πλήρεις δράσεως καὶ προθυμίας, οἱ Διευθυνταὶ τῶν Γραφείων Προστασίας Καπνοῦ Καβάλλας καὶ Θεσσαλονίκης, οἱ ὁποῖοι ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς γίνῃ ἀνάλογος μὲ τὸν Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν δύνανται νὰ προαγάγουν τοῦτον ἐπαρκῶς. Ἐὰν τεθῇ ἡ βάσις ἑνὸς τοιούτου ὀργανισμοῦ διὰ τῆς συμμετοχῆς ὅλων τῶν ἐμπόρων καὶ παραγωγῶν, ὑπὸ τὴν προστασίαν ὅλων αὐτῶν τὸ ζήτημα τὸ καπνικὸν τῆς Ἑλλάδος θὰ λυθῇ ὅπως καὶ τὸ σταφιδικὸν διὰ τῆς ἰδιαιτέρας προνοίας τοῦ ὀργανισμοῦ.

§79Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Καὶ ἐὰν τριπλασιασθοῦν τὰ καπνὰ τῆς Μακεδονίας, θὰ πωληθοῦν.

§80Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μέριμνα καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ βέβαια εἶναι ἐπαινετά, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ μὴ δεχθῇ ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προσπαθεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ θέλει συμπλήρωσιν. Ἄλλο ἄν εἶναι ζήτημα οἰκονομικόν, δηλαδὴ δαπάνης. Ἐγὼ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐζήτησα τοῦτο. Νὰ μὴ καταπονῶνται καὶ νὰ μὴ καταδαπανῶνται οἱ χωρικοί, καλλιεργοῦντες ἐκτάσεις γαιῶν, αἱ ὁποῖαι εἴτε δὲν ἔχουν ἀπόδοσιν ἢ παρέχουν κακῆς ποιότητος καπνόν. Τοῦτο θὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ ἡ ὑπηρεσία ἡ γεωπονική, ἡ ὁποία ἢ καθόλου ἢ ἐλάχιστα φαίνεται εἰς τὰ συνιστώμενα διὰ τοῦ νομοσχεδίου Γραφεῖα. Ἐγὼ θὰ εἶχον μίαν ἄλλην νὰ κάμω σύστασιν. Ἔχομεν ἀπειρίαν γεωπονικῶν ὑπαλλήλων. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἔχουν ἐκφύγει ἀπὸ τὸν καθ’ ἑαυτοῦ προορισμόν των καὶ ἔχουν ἀποσπασθῆ εἰς προσφυγικὰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἀλλαχοῦ, διαχειριζόμενοι ξένας ἐντελῶς ὑποθέσεις πρὸς τὸ ἐπάγγελμά των. Ὑποθέτω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι οἱ γεωπόνοι τῶν Νομῶν θὰ ἔπρεπε περισσότερον νὰ ἀσχολοῦνται μὲ ὑποδείξεις καὶ παρακολούθησιν πάσης καλλιεργείας συντρέχοντες καὶ ἐνισχύοντες διὰ παντὸς τρόπου τοὺς χωρικούς, μελετῶντες ἐξ ἄλλου καὶ ἐρευνῶντες τὰ ἐδάφη πρὸς ἀναγνώρισιν τῆς καταλληλότητός των, ἵνα μὴ ἀποβαίνῃ ἄσκοπος ἢ ἐπιβλαβὴς ἡ καλλιέργεια, γίνωνται δὲ καὶ δαπάναι ἐπὶ ματαίῳ.

§81Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται, κύριοι Βουλευταί, περὶ καπνοῦ θὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ἐπαρχίαι Ἄργους καὶ Ναυπλίας ἐκ τοῦ καπνοῦ τὸν ὁποῖον παράγουν ἄλλην μὲν ποσότητα ἐξάγουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἄλλην δὲ καταναλίσκουσιν ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, μέγα μέρος δὲ τῆς κακῆς ποιότητός του καταναλίσκεται ἰδίως εἰς τὰ Δωδεκάνησα. Δὲν ἠξεύρω διατί, ἀπὸ τοῦ 1925 τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν καπνοῦ εἰς τά Δωδεκάνησα. Ἀπετάθημεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν — ἔχομεν μάλιστα ὑποβάλλει καὶ σχετικὴν ἐπερώτησιν ἡ ὁποία δὲν συνεζητήθη ἀκόμη — ἡ δὲ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μᾶς ἔδωκε τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ Ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν προέβη εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὰ ἐξαγόμενα εἰς Δωδεκάνησα κακῆς ποιότητος καπνὰ εἰσάγονται καὶ πάλιν εἰς τὸ Κράτος ἐν εἴδει λαθρεμπορίου. Καὶ ἐπειδὴ τὸ Κράτος εἶναι ἀνίσχυρον νὰ πολεμήσῃ τὸ λαθρεμπόριον, διὰ τοῦτο ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὰ Δωδεκάνησα. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἀπὸ τὸ ἔτος 1925 μέρος καπνοῦ καὶ ἰδίως κακῆς ποιότητος μένει ἀπώλητον καὶ οἱ παραγωγοὶ εὑρίσκονται ἐν ἀμηχανίᾳ.

§82Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ βελτιώσεως τῆς παραγωγῆς;

§83Ι. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἔλαβον ἀφορμήν, ἐπειδὴ συζητεῖται τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἄρῃ τὴν ἀπαγορευτικὴν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται ἐξαγωγὴ καπνοῦ Ἄργους καὶ Ναυπλίου εἰς τὰ Δωδεκάνησα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται). Δεκτόν. Ἄρθρον 2. Ὁμοίως δεκτόν. Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκεται).

§85Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Αὐτὰ τὰ ἐπιδόματα καὶ τὰ ἐπιμίσθια φαινομενικῶς παρουσιάζουν μίαν οἰκονομίαν, ἀλλὰ δημιουργοῦν εἰς τὸ ὑπαλληλικὸν ζήτημα μίαν ἀνισότητα διότι ὡρισμένοι ὑπάλληλοι κατώρθωσαν νὰ πολλαπλασιάζουν τὸν μισθόν των. Δι’ αὐτό θά ἤθελον νά καταργηθοῦν ὅλα τά εἰσοδήματα καὶ νὰ ἐκπληροῦν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν δωρεάν, ἐφ’ ὅσον ἐγκαταλείπουν τὴν κυρίαν των ἐργασίαν διὰ νά μεταβοῦν εἰς ἄλλην.

§86Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ἔχετε ἀπολύτως ἄδικον.

§87Γ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Νὰ τοὺς ὑποχρεώσετε νὰ διδάξουν δωρεάν.

§88Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Πρέπει νά διδάξωμεν στενογραφίαν. Θὰ πάρωμεν ἕνα ὑπάλληλον τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐργάζεται τὴν ἡμέραν, ἀλλὰ τὴν νύκτα. Πῶς θέλετε νά τόν βάλωμεν νὰ ἐργασθῇ δωρεάν; Θὰ τοῦ δίδωμεν ἕνα ἐπίδομα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3ον ὡς καί τὸ ὅλον νομοσχέδιον, ἀναβάλλεται δὲ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ν)βρίου 1927 Ν. Δ. «Περὶ συστάσεως φιλίππου Ὀργανώσεως ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Φίλιππος Ἕνωσις». Δεκτόν. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1925 Ν. Δ. περὶ ἐκτελέσεως ἐξυγιαντικῶν ἔργων Δυτικῆς Μεσαρᾶς Κρήτης». Δεκτόν. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1925 Ν. Δ. «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν ἐργασιῶν κατασκευῆς ὑδραγωγείου Σούδας καὶ Καλεσσῶν Κρήτης». Ἀναβάλλονται τὰ 6, 7 καὶ 8 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀπουσιαζόντων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ο)βρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 7βρίου 1926 Ν. Δ. «περὶ κωδικοποιήσεως εἰς ἑνιαῖον κείμενον νόμου τῆς νομοθεσίας περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Δεκτόν. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 7βρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας».

§91ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχουν τροποποιήσεις.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου. «Περὶ παροχῆς συνδρομῆς εἰς τὸν σύλλογον συναυλιῶν Ἀθηνῶν».

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§94Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.) Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀναβολήν. Μόνον δὲ δύο λέξεις θέλω νὰ εἴπω, τὰς ἑξῆς: Εἶναι ὀρθὸν νὰ ληφθῇ γενικώτερον μέτρον περὶ τῆς πνευματικῆς ἐν γένει καὶ καλλιτεχνικῆς κινήσεως. Ἰδίως θὰ ἐπεθύμουν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἕν μέτρον ἐπεῖγον διὰ τὴν ἀγορὰν χάρτου τῆς πινακοθήκης ἔργων τοῦ ζωγράφου Νικολάου Γκύζη... Γνωρίζετε ὅτι ἔκθεσις ἔγινεν εἰς Ἀθήνας, ἡ ὁποία συνετέλεσεν ὥστε νὰ γνωρίζῃ καλύτερα τὸ Ἑλληνικὸν κοινὸν τὰ ἔργα τοῦ μεγάλου Ἕλληνος καλλιτέχνου καὶ μολονότι ἡ γενικὴ ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ εἶναι νὰ ἀποκτήσῃ καὶ ἡ Ἑλλὰς ἂν ὄχι ὅλα τοὐλάχιστον μέγα μέρος τῶν ἔργων τοῦ διακεκριμένου ζωγράφου, δυστυχῶς ἕως τώρα δὲν ἔγινεν τίποτε καὶ ἀπειλεῖται πάλιν νὰ στερηθῇ ὁριστικῶς ἡ Ἑλλὰς τῶν ἔργων αὐτῶν τῆς τέχνης τὰ ὁποῖα δεικνύουν τὶ δύναται νὰ δημιουργήσῃ τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Πινακοθήκης ἀπεφάσισε νὰ ἀγοράσῃ μερικὰ ἔργα τοῦ Γκύζη, δυστυχῶς ὅμως ἡ Πινακοθήκη στερεῖται ἐντελῶς πόρων. Δι’ ἑνὸς ἄλλου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποβληθῇ εἰς τήν Βουλὴν, προβλέπεται νά προικοδοτηθῇ ἡ Πινακοθήκη μας μὲ ἕν ποσὸν διά τοῦ ὁποίου θά ἐπιτρέπεται νὰ συνάψῃ δάνειον δι’ οὗ θά ἠδύνατο νὰ ἀγοράσῃ μερικὰ ἔργα τοῦ Γκύζη. Ὁ λόγος διά τὸν ὁποῖον ζητῶ τὴν ἀναβολὴν καὶ τὴν ὁποίαν ἐδέχθη καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι νά ληφθῇ μέριμνα ὅπως πλὴν τῶν ἄλλων ἀποκτήσῃ ἡ Πικανοθήκη καί ἔργα τοῦ Γκύζη, διότι θά εἶναι ὄνειδος διά τήν Ἑλλάδα ἐάν ἀφήσωμεν νά πᾶνε εἰς τά ξένα καί νά πωληθῶσιν ἐκεῖ τά ἔργα τοῦ μεγάλου καλλιτέχνου.

§95Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ζήτημα μὲ τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν, τουτέστι τῆς ἀγορᾶς ἔργων τοῦ Γκύζη, τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ Ὑπουργὸς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐκθέσεως. Ἐπίσης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ἐν τούτῳ, διότι θὰ τὸ ἐθεώρει πράγματι Ἐθνικὴν ἀπήχησιν νὰ διαφύγουν τὰ ἔργα αὐτὰ ἅπαξ ἐλθόντα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ ζήτημα εἶναι τῆς δαπάνης καί τίνι τρόπῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐξησφάλιζε τοὺς πόρους. Τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς ἐτέθη καὶ ἐλήφθη ἀπόφασις. Ἀπομένει μόνον ὁ τρόπος τῆς ἐγκρίσεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον θά κανονίσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν ὡς ἐλπίζω. Ἐπρόκειτο πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, ἀλλὰ δὲν κατωρθώθη λόγῳ τῆς παρεμπεσάσης ἀσθενείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὅλοι τὸ ἀναγνωρίζομεν αὐτὸ ὡς μίαν πρᾶξιν ἐθνικήν, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον περὶ συναυλιῶν διά τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νά ψηφισθῇ.

§96Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀνεβλήθη ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῆς ἀνεργίας ὑπαλλήλων ἐργατῶν καὶ ὑπηρετῶν».

§98Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομ.). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, διότι σήμερον μὲ ἐπεσκέφθησαν ἐκπρόσωποι τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος καί μὲ παρεκάλεσαν νά ἀναβληθῇ ἐπὶ μίαν ἢ δύο ἡμέρας, ἵνα ὑποβάλουν καὶ αὐτοί τάς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§99Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Συμφωνοῦμεν καί ἡμεῖς εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ὄντως μεριμνᾷ περὶ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν νά ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως αὐτοῦ.

§100Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ ὁρισθῇ ρητῶς πότε θά συζητηθῇ.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τὴν ἄλλην ἑβδομάδα Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 4)7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Σ)βρίου 1926 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ καὶ προσόντων κλπ. τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν Νόμων».

§102Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω ἀντίρρησιν, κ. Πρόεδρε. Δὲν εὑρίσκω σκόπιμον νὰ κυρωθῇ τὸ Διάταγμα αὐτό, διότι περιέχει διάταξιν καθ’ ἥν ἡ ἔκτακτος ὑπηρεσία ὑπολογίζεται ὡς συντάξιμος. Δηλαδὴ θὰ ὑπολογισθῶσιν ὅλα τὰ ἔτη ἀφ’ ἧς κατελήφθησαν αἱ Νέαι Χῶραι.

§103ΕΜ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ παροχῆς νέου δικαιώματος, ἀλλὰ περὶ παρατάσεως προθεσμίας. Τὸ Ν. Διάταγμα τοῦ 1923, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ κ. Κοφινᾶς ἔδιδε προθεσμίαν ἑνὸς ἔτους. Αὕτη παρετάθη ἐπανειλημμένως, μερικοὶ ὅμως ὑπάλληλοι ἠμέλησαν καὶ δὲν ἐπρόφθασαν νὰ ζητήσουν τὴν ἀναγνώρισιν αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας. Ἤδη ἐδόθη μία παράτασις προθεσμίας. Περὶ τούτου μόνον πρόκειται.

§104Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Βεβαίως. Πρόκειται νὰ δοθῇ μία προθεσμία διὰ νὰ κανονίσουν τὴν θέσιν των μερικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο ἄδικον νὰ χάσουν τὰ ἔτη τὰ ὁποῖα ὑπηρέτησαν.

§105Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἡ τροποποίησις διὰ τὴν ἐντοπιότητα τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς διευθυντὰς νομαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν ἀνωτάτην διοικητικὴν ἐξουσίαν εἰς ἕνα νομόν.

§106Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Αὐτὸ ἀπέτυχε καὶ εἰς τοὺς δικαστάς. Ἔλειψεν ὁ περιορισμὸς καὶ διὰ τοὺς ἐφέτας.

§107Γ. ΜΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὁ ὑπάλληλος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐπηρεασθῇ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὴν σύζυγόν του.

§108Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαιρεθοῦν οἱ διευθυνταὶ τῶν Νομαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν πάντοτε τὴν διοικητικὴν ἐξουσίαν τοῦ Νομάρχου.

§109Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέπτυξεν ὅτι πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπωφελήθησαν τῶν προθεσμιῶν τὰς ὁποίας ἔθεσε τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα πρὸς ἀναγνώρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν των. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ προθεσμιῶν τὰς ὁποίας ἔδωκεν νόμος ψηφισθεὶς παρὰ τῆς Βουλῆς, βεβαίως ἐγὼ θὰ ἐπλειονοψήφουν. Ἐφόσον ὅμως πρόκειται περὶ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἐκδοθέντος ἐπὶ τῆς Δικτατορίας τοῦ Πλαστήρα, φυσικὸν ἦτο τότε, μὴ λειτουργούσης τῆς Βουλῆς, ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι εὗρον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπωφεληθῶσιν ἐκ τῆς ἀπειρίας τῶν Κυβερνώντων, διὰ νὰ μὴν δώσω ἄλλον χαρακτηρισμόν, φυσικὸν ἦτο ὅλοι ἐκεῖνοι νὰ κατορθώσουν νὰ ἐκδοθῶσι τὰ τοιούτου εἴδους Διατάγματα τὰ Νομοθετικά, ὅπως γνωρίζετε καὶ ὅπως ἀντιλαμβάνεται ἡ Βουλή, ἵνα ἐπιτύχωσι τὸν σκοπόν των. Ἀλλὰ καὶ ἄν, Κύριοι Βουλευταί, δεχθῶμεν ὅτι ὀρθῶς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα περιελάμβανε καὶ τούτους, ὤφειλον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ ἐνδιαφέρον νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Διατάγματος τούτου, νὰ γνωρίζουν τὰς προθεσμίας ταύτας καὶ νὰ σπεύσωσι νὰ κάμωσιν ὅ,τι ἀπῃτεῖτο. Ἀλλὰ ὅπως ἐγένετο καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἁμαξηλατῶν, οἱ ὁποῖοι παρέδωκαν τὰ ἁμάξιά των εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τὰς καθορισθείσας διὰ τοῦ Διατάγματος διὰ ν’ ἀποζημιωθῶσιν λόγῳ τῆς ἐμφανίσεως καὶ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῶν αὐτοκινήτων, διὰ τοὺς ὁποίους ὡρίζετο προθεσμία νὰ δηλώσωσι τὰ αἰτήματά των, τῆς ὁποίας ὅμως δὲν ἐπωφελήθησαν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὥρισε νὰ δοθῶσι νέαι προθεσμίαι ἵνα μὴ χάσωσι οὗτοι τὰς ἀποζημιώσεις των, ὀρθὸν εἶναι ἵνα καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπολαύσωσι τοῦ εὐεργετήματος τούτου τοῦ νόμου.

§110Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Πρόκειται ἄλλως τε περὶ τακτικῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, μονίμως ὑπηρετούντων σήμερον, οἱ ὁποῖοι δικαίως ζητοῦσι νὰ ὑπολογισθῇ ὡς συντάξιμος ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας των εἰς τὰς στρατιωτικῶς καταληφθείσας Χώρας. Τί τούτου δικαιότερον; Ἔγινεν εἰς ὅλους τοὺς κλάδους αὐτό. Ἔχω μόνον νὰ δηλώσω ὅτι ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Γκότση, ἣν καὶ ἀποδέχομαι.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, λοιπόν, ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. ἀπὸ 6 Ὀ)βρίου 1927 «περὶ προσαρτήσεως τῶν Σχολῶν Ἀνωτάτης Δασολογικῆς Σχολῆς καὶ Γεωπονικῆς Σχολῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης».

§112Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀνεβλήθη, κ. Πρόεδρε, ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐὰν ὅμως ἐπιμένετε νὰ συζητηθῇ, ἔχω τὸν λόγον καὶ θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπ’ αὐτοῦ, ἵνα ἐκθέσω τὰς γνώμας μου. Ἐγένετο καὶ ἄλλοτε συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ καὶ δὲν δύνασθε ἐξ ὑφαρπαγῆς νὰ ψηφίσητε νομοσχέδιον τοιαύτης σοβαρότητος.

§113Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς φοιτητάς. Νομίζω ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ συντελέσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν καλλίτερον νὰ ψηφισθῇ τὸ μέτρον τοῦτο, διότι εἴτε καλῶς μετετέθη εἴτε κακῶς, κατὰ τοὺς κυρίους ἀντιλέγοντας, ἡ Σχολὴ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ χάσουν τὸν χρόνον των ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐφοίτησαν εἰς τὴν Σχολὴν ἐνταῦθα. Κατὰ συνέπειαν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν σήμερον τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§114Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Εἰσήλθομεν εἰς τὴν οὐσίαν, ἐφόσον ἐγείρει ζήτημα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτὴς περὶ τῆς ἐπελθούσης ἢ μὴ ἐπελθούσης ἀναβολῆς. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐγώ, ἐπειδὴ ἀπουσίαζεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Συνάδελφός μου, παρεκάλεσα νὰ ἀναβληθῇ. Συγχρόνως δὲ μὲ εἰδοποίησεν ὅτι θὰ ἤρχετο συντόμως. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἀναβολὴ δὲν ἐγένετο, εἰμὴ μόνον λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ Συναδέλφου μου. Οὐδεὶς ἐννοεῖ νὰ μὴ δώσῃ πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τοὺς θέλοντας νὰ ὁμιλήσουν, νὰ εἴπουν τὰς ἀντιρρήσεις των, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μεσσηνίας νὰ ὁμιλήσῃ ἵνα τὸν ἀκούσωμεν. (Θόρυβος). Ἐπὶ τέλους ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κ. Πρόεδρε, ποίαν ἀπόφασιν ἐξήνεγκεν.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀμφισβήτησις ὑπάρχει ἐὰν ἀνεβλήθη τὸ νομοσχέδιον προσωρινῶς μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἢ ἀνεβλήθη ὁριστικῶς. Νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀνάξιον νὰ ἀπασχολῆται εἰς συζήτησιν ἡ Βουλὴ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις, νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐν ἠρεμίᾳ. Δὲν ἐπέρχεται καμμία ζημία, εἰς οὐδένα, διὰ τῆς ἀναβολῆς αὐτῆς.

§116Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἀνεβλήθη προσωρινῶς ἡ συζήτησις ἐπειδὴ ἀπουσίαζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ζήτημα εἶναι ἐπεῖγον, ὑπάρχει δὲ κίνδυνος, Κύριοι, νὰ μείνουν οἱ φοιτηταὶ εἰς τὴν ἰδίαν τάξιν καὶ νὰ χάσουν τὸν χρόνον των, πρέπει νὰ συζητηθῇ τώρα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήθη ἡ ἀναβολὴ μόνον διὰ τὸν λόγον ὅτι ἀπουσίαζεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§120Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι ἡ αἴτησις περὶ ἀναβολῆς δι’ αὔριον εἶναι δεδικαιολογημένη. Ὁ μόνος ἐκ τῶν κυρίων Συναδέλφων, ὁ ὁποῖος ἐγείρει ἀντιρρήσεις, εἶναι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτής. Ὁ κ. ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτὴς εἶναι παρὼν τώρα καὶ δύναται νὰ ἀναπτύξῃ οἱανδήποτε ἀντίρρησιν ἔχει. Καὶ ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, ἀναγγέλλει ὅτι θέλει νὰ ὁμιλήσῃ μίαν ὥραν, προτείνω ὅπως διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν νὰ συζητήσωμεν τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν ὀκτὼ νομοσχέδιον.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ σωστά. Νὰ διακόψωμεν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὰς 10½. (Μετὰ τὴν διακοπήν)

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ προσαρτήσεως τῶν σχολῶν Ἀνωτάτης Δασολογικῆς καὶ Γεωπονικῆς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μοσχούλας.

§123Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, κ. Βουλευταί, κατόπιν παραπόνων καὶ παραστάσεων, πρὸς ἐμὲ γενομένων, τῶν γονέων τῶν μαθητῶν τῆς Δασολογικῆς Σχολῆς, ἡ ὁποία μετατίθεται ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἔτους τούτου εἰς τὴν Θεσ)νίκην, λέγω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου τούτου δὲν μὲ ὁδηγεῖ πνεῦμα ἐχθρότητος πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Δημ. Ἑνώσεως, οὐδὲ πνεῦμα ἀποκρούσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διὰ τὴν αὔριον. Ἐπειδὴ ὅμως ἔτυχεν νὰ εἶμαι μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς κατὰ τὸ θέρος συνεδριαζούσης ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ψηφίσματος τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοθέτημα τοῦτο καὶ κατὰ τὰς συζητήσεις ἐπὶ τούτου παρίστατο καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Δημ. Ἑνώσεως, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τίνα τρόπον ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς τότε. Ὁ ἀξιότιμος τότε ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς παρίστατο κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ προσεπάθη παντὶ τρόπῳ, τρόπῳ κοινοβουλευτικῷ ἐννοῶ, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ψήφισιν τοῦ Διατάγματος τοῦ Κονδυλικοῦ, διότι περὶ τούτου πρόκειται.

§124Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Λάθος ἔχετε.

§125Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, ἐκτὸς ἐὰν πλανῶμαι. (Ἀναγινώσκει τὴν χρονολογίαν) Ἔχει χρονολογίαν 6 Ὀκτωβρίου 1927. Τότε ἔχετε δίκαιον. Ἐγὼ ἐνόμιζα, κ. Παπαναστασίου, ὅτι πρόκειται περὶ 6 Ὀκτωβρίου 1926, διότι μὴ λησμονῆτε ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν καὶ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς ἐξεδίδετο ὁρμαθὸς Διαταγμάτων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Κονδύλη. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἠθέλησε νὰ πείσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι εἶναι συμφέρον τοῦ Κράτους ἡ μετάθεσις τῆς Δασολογικῆς Σχολῆς εἰς Θεσσαλονίκην. Ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, τῶν ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν καταγομένων ἢ μᾶλλον τῶν ἐκ Μακεδονίας, ὁ ἀξιότιμος κ. τέως ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς ἔσχεν ἀμέριστον τὴν ὑποστήριξιν. Ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων τῶν ἐξ Ἀττικῆς καὶ ἐκ Πειραιῶς προεβλήθησαν τότε ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἦσαν πολὺ ἀσθενεῖς. Ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἤμην εἰς τὸ μεταίχμιον, διότι δὲν μ’ ἐνδιαφέρει ἐὰν ἡ Δασολογικὴ Σχολὴ θὰ μείνῃ εἰς Ἀθήνας ἢ θὰ μετατεθῇ εἰς Θεσσαλονίκην, παρακολουθῶν τὴν συζήτησιν, κ. Βουλευταί, ἐπείσθην ὅτι δὲν θὰ ἦτο συμφέρον οὔτε διὰ τὸ Κράτος, ἀλλ’ οὔτε καὶ διὰ τὴν μαθητιῶσαν νεολαίαν ἡ μετάθεσις τῆς Δασολογικῆς Σχολῆς εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἀντετάχθην κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου. Καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, κ. Βουλευταί, ἀπεδείχθη ὅτι εἶχον δίκαιον. Τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἔλεγεν ὅτι δὲν πρόκειται, ἅμα τῇ κυρώσει τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ μετατεθῇ ἀμέσως.

§126Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἄλλη πλάνη αὐτή.

§127Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐκ μέρους ἐμοῦ;

§128Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μάλιστα.

§129Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ μὲ συγχωρῆτε. Σεῖς ἐλέγατε ὅτι ἡ Σχολὴ θὰ λειτουργήσῃ ἀπὸ τοῦ ἐπιόντος ἔτους.

§130Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἀπορῶ πῶς σεῖς ποὺ εἶσθε τόσον ὑγιὴς ἔχετε ἀσθενὲς μνημονικόν. Ὅλος ὁ ἀγὼν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἔγινεν δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Διότι ἐγὼ ἐπέμενον νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολὴ ἐφέτος, ἡ δὲ Ἐπιτροπὴ ἐδέχετο τὴν μεταφορὰν ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ν’ ἀρχίσῃ τὸν προσεχῆ Σεπτέμβριον. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἴσα ἴσα ἐγὼ ὑπεστήριξα νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ μετάβασις.

§131Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐν ἀρχῇ ὑπεστηρίξατε τοῦτο ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος, ἐπειδὴ ἐβλέπατε τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀντιτιθεμένην εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας, ἠναγκάσθητε νὰ προτείνητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζετε ἤδη.

§132Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ κατὰ τὴν συζήτησιν ὑπεστηρίχθη παρ’ ὅλων ὅτι ἡ μεταφορὰ τοῦ σχολείου καὶ ἡ λειτουργία αὐτοῦ ἀμέσως δὲν θ’ ἀπέβαινεν ὠφέλιμος, ἀλλ’ ἐπιζημία διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν. Εἰς τοῦτο κατέληξεν ἡ ἐπιτροπή, ἐκτὸς τῶν ἄλλων λόγων, καὶ διότι δὲν θὰ ὑπῆρχον τὰ κατάλληλα ὄργανα, τὰ κατάλληλα ἐργαστήρια. Καὶ ἐπροτάθη τότε ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ μεταφορὰ τοῦ σχολείου καὶ ἡ λειτουργία αὐτοῦ ν’ ἀρχίσῃ μετὰ τὴν παρέλευσιν ἑνὸς ἔτους ἵνα κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο γίνῃ ἡ προπαρασκευαστικὴ ἐργασία.

§133Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἐγὼ βλέπω ὅτι ἡ ἐξασθένησις τοῦ μνημονικοῦ εἶναι κολλητικὸν νόσημα. Ὄχι μόνον δὲν ὑπεστήριξα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Δερλερές, ἀλλὰ ἐπέμεινα εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου μεταφορᾶς· Ἐδέχθην ὅμως τοῦτο: ἡ μεταφορὰ νὰ γίνῃ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐλήφθη. Δὲν εἶπον ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὅτι δὲν θὰ γίνῃ ἡ μεταφορά, ἀλλὰ ἠθέλησα νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦτο μετὰ μίαν πλέον ἐμπεριστατωμένην ἔρευναν. Καὶ ἐξήτασε τοῦτο τὸ σκόπιμον ἢ μὴ τῆς ἀμέσου μεταφορᾶς τῆς Σχολῆς, χωρὶς οὐδαμῶς νὰ γίνῃ λόγος ὅτι θὰ λειτουργήσῃ μετὰ ἕνα ἔτος.

§134ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§135Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὰ γεγονότα ἀπέδειξαν ὅτι ὁ τέως ἐπὶ τῆς Γεωργίας κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐσκέφθη τὴν ἄμεσον μεταφορὰν τῆς Σχολῆς. Τὰ γεγονότα ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ σχολὴ δὲν λειτουργεῖ, καίτοι ἡ μεταφορὰ ἐγένετο ἀφ’ ἧς ἀπεφασίσθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὰ γεγονότα ἀποδεικνύουν ὅτι οὐδὲ τὸ οἴκημα ὑπάρχει διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς σχολῆς.

§136Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῖος τὸ λέγει αὐτό;

§137Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀντελήφθην τοῦτο ἐξ ἐπιτοπίου ἐρεύνης.

§138Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρὸ πόσου χρόνου;

§139Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρὸ δύο μηνῶν.

§140Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πάντως οἴκημα ὑπάρχει διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς σχολῆς.

§141Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐπιβαρύνεται διὰ μισθοδοσίας καθηγητῶν, ὅτι ἐκ τῶν μαθητῶν οἱ μὲν ἡμίσεις παραμένουν ἐν Ἀθήναις οἱ δὲ ἕτεροι ἡμίσεις κάμνουν τὸν περιηγητὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Τώρα ζητεῖται ἡ ἄμεσος ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ δὲ νομοσχέδιόν σας θὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐφ’ ὅσον υἱοθετεῖται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἀλλὰ λέγω τοῦτο, ὅτι ἡ σπουδὴ τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατε τότε ἀπέβη πρὸς ζημίαν καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν μαθητῶν, διότι, προσθέτω καὶ τοῦτο, καθ’ ἣν ἐποχὴν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον προσῆλθον εἰς ἡμᾶς καθηγηταὶ ἐκ τῶν διδασκόντων ἐν τῇ σχολῇ καὶ ἀνηκόντων εἰς τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου οἱ ὁποῖοι διεμαρτύροντο διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. Ταῦτα λέγω διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐζήτησε νὰ λάβῃ ὁ κύριος τέως Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ τὸ ὁποῖον ζητεῖται νὰ κυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὑπῆρξεν ἄστοχον καὶ ἐπιζήμιον εἰς βάρος καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς μαθητιώσης νεολαίας.

§142Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀκριβὲς ὅτι δὲν ἐλειτούργησεν τόσον ταχέως ὅσον ἀνέμενον ἡ Δασολογικὴ Σχολή, ἀλλὰ δὲν ἐλειτούργησεν ἐκ τῆς κωλυσιεργείας ἐκ μέρους μερικῶν ἐκ τῶν καθηγητῶν οἱ ὁποῖοι, μολονότι ἐδήλωσαν ἐγγράφως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι ἀποδέχονται νὰ παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των καὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἠρνήθησαν νὰ μεταβῶσιν καὶ κατώρθωσαν νὰ μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ ἔπρεπε νὰ παύσῃ ἡ μισθοδοσία ἀφ’ ἧς μετετέθη ἡ σχολή. Καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀποδεικνύει ὅτι ἐὰν δὲν ἐγίνετο ἡ μετάθεσις τῆς Σχολῆς τὸν Ἰούλιον οὐδέποτε θὰ μετετίθετο ἡ Σχολὴ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, διότι ὑπῆρχε μία ἐπίμονος καὶ ζωηρὰ ἀντίδρασις ἐκ μέρους μερικῶν ἐκ τῶν καθηγητῶν ὅπως μὴ γίνῃ ἡ μετάθεσις ἐνῶ ὅλοι οἱ λόγοι, καὶ λόγοι γενικώτεροι ἐπιστημονικοὶ καὶ λόγοι εἰδικώτεροι, συντρέχουν ὅπως γίνῃ ἡ μετάθεσις εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Κατὰ συνέπειαν αἱ μομφαὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Μεσσηνίας, ὁ ὁποῖος τόσον παρεπλανήθη, φαντασθεὶς ὅτι πρόκειται περὶ Προεδρικοῦ Διατάγματος καὶ ὅτι ἐγὼ δῆθεν εἶχον ὑποσχεθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, δὲν εἶναι δίκαια.

§143Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ πλάνη αὐτὴ δὲν ἄγει εἰς θάνατον, διότι ἐπλανήθην ἐπὶ τῆς ἡμερομηνίας ἀντὶ 1926 εἶναι 1927. Ἡ πλάνη ἡ ἰδική σας εἶναι μεγάλη, τὴν ὁποίαν σεῖς ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀνομολογῆτε, ὅτι οἱ καθηγηταὶ δὲν μετέβησαν. Αὐτὸ δὲ ἐγὼ ἠθέλησα νὰ ἀποδείξω.

§144Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ὅλοι οἱ ἰσχυρισμοὶ τῶν καθηγητῶν, ὅτι ἔπρεπε νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολὴ εἰς τὰς Ἀθήνας μέχρι τοῦ Ἰουλίου καὶ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι τοῦ 7)βρίου διὰ νὰ ὀργανωθῶσιν τὰ ἐργαστήρια καὶ λοιπά, ἦσαν ἰσχυρισμοὶ ἀνειλικρινεῖς. Μόλον ὅτι ὑπεσχέθησαν δὲν μετέβησαν, ὄχι ὅλοι, ἀλλὰ μερικοί, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πολλοὶ καθηγηταί, ὅπως ὁ κ. Κοντὸς καὶ ἄλλοι, καὶ μετέβησαν καὶ εἶναι ἐνθουσιασμένοι ἐκ τῆς μεταθέσεως καὶ ὡμολόγησαν ὅτι ἦτο μία πρᾶξις ἀρίστη ἡ ὁποία τιμᾶ τὴν Κυβέρνησιν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, Ὄχι. Δεκτόν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ βιάζεσθε. Ὥστε ἡ συζήτησις θεωρεῖται περατωθεῖσα. Ὑπεβλήθη πρότασις πρὸς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος ἡ ψηφοφορία νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον διὰ νὰ μὴ καταναλωθῇ ἡ συνεδρίασις.

§148Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν προτεινόντων.

§149Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδ.). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν κ. Βουλευτῶν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρόντες;

§151Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Σᾶς δηλῶ ὅτι εἶναι καὶ 4 ἀκόμη ἢ 5 οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐγγραφῆ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι παρόντες.

§152Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποῖος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Ὁ κ. Σωτηριάδης δὲν δύναται νὰ κηδεμονεύσῃ τοὺς Βουλευτάς.

§153Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Εἴμεθα ὅλοι παρόντες.

§154Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν ἔρχεται ἡ Δασολογικὴ Σχολὴ ὀπίσω. Ἔτσι ποὺ πᾶτε θὰ φύγουν καὶ ἄλλαι Σχολαὶ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπανέρχεται ἡ συζήτησις. Ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περατωθεῖσα. Ὑπολείπεται μόνον ἡ ψηφοφορία. Ἀδίκως σπαταλῶμεν τὸν καιρόν, ὑπολείπεται ἡ ψηφοφορία ἡ ὁποία θὰ ἐνεργηθῇ αὔριον διὰ νὰ μὴν χάνωμεν ἀδίκως τὸν καιρόν μας.

§156Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. τῆς Παιδ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι οἱ 20 ἐκ τῶν κ. Συναδέλφων οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν εἶναι παρόντες. Ἤθελον ἁπλῶς νὰ γνωσθοῦν τὰ ὀνόματα καὶ νὰ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἴδωμεν ἐπὶ τέλους ποῖοι παρακωλύουν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς.

§157Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ θέλω ὀνομαστικὴν κλῆσιν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι οἱ κυβερνητικοὶ Βουλευταὶ παρακωλύουν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, μὴ παριστάμενοι εἰς τὰς συνεδριάσεις.

§158Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Τώρα ἤλθατε, κ. Μπούμπουλη; Σᾶς ἔφεραν ἀπ’ ἔξω;

§159Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδ.). Ἡ πρόθεσίς σας εἶναι νὰ κωλυσιεργῆτε.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα αὐτό.

§161Β. ΣΑΓΙΑΣ. Δὲν εἶναι παρακώλυσις τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς ἡ ἄσκησις τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τοιαῦτα ὑποστηρίζων, ἐλέγχεται ὅτι δὲν εἶναι Ὑπουργὸς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἶναι Ὑπουργὸς ἀνήκων εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν ἣν χρόνοι προηγούμενοι τῆς παρούσης Βουλῆς ἐγνώρισαν.

§162Θ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ (Ὑπ. Παιδ.). Σᾶς δηλῶ ὅτι σεῖς ἀγωνίζεσθε ἐρρωμένως ὑπὲρ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προχωροῦμεν. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13.

§164Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή. Θέλει ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς ψηφοφορίαν; Ναὶ ἢ ὄχι;

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον. Αὔριον.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§168Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μὲ ποῖον δικαίωμα ἐρωτᾶτε νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως;

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ ποῖον δικαίωμα σεῖς ἠμπορεῖτε νὰ ἐκβιάσητε τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν; Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή.

§170Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Χιλιάκις ἔχει ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον τῆς ἀναβολῆς τῆς ψηφοφορίας διὰ τὴν αὔριον.

§171Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Σεῖς θέλετε νὰ ἐπιβάλητε τὴν θέλησίν σας πολεμῶντας κάθε μέτρον ἐξυπηρετοῦν τὰς Νέας Χώρας.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι Κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον νὰ ἀναβάλλεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν αὔριον.

§173Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν θέλω νὰ παρέμβω εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὅταν ὑποβληθῇ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἡ ἀπόφασις πρέπει νὰ ληφθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καὶ ὄχι δι’ ἀναστάσεως.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, Κύριε Βουλευτά. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές. Λοιπὸν ἀναβάλλεται ἡ ψηφοφορία δι’ αὔριον. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀναβάλλεται. Τώρα τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13.

§175Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Παρακαλῶ ἂν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναβληθῇ μέχρις αὔριον, διὰ νὰ λάβω γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14. Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15. Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 16. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ συστάσεως Εἰδικοῦ Ταμείου Ἐποικισμοῦ κλπ».

§177ΑΛ. ΜΕΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι τυχαῖον καὶ ὀφείλει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Προκειμένου περὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων καὶ τῆς ἀμισθίας ἐν γένει τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ἐποικισμοῦ ὡς καὶ τῶν τοπογραφήσεων, τὸ Κράτος, εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς Παγκαλικῆς Δικτατορίας, ὑπέβαλεν μίαν εἰδικὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τοὺς ἀποκατασταθέντας χωρικοὺς τοὺς ἕως χθὲς ἀνεστίους. Καὶ ἐν ᾧ ὤφειλε τὰ οἰκονομικὰ μέσα τῆς ἀγροτικῆς μεταρρυθμίσεως νὰ ληφθοῦν ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ Κράτος ἐθέσπισε τὴν εἰδικὴν αὐτὴν φορολογίαν, τὴν καταθλιπτικήν, ὡς σᾶς εἶπον, διὰ τοὺς ἀγρότας. Διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τοῦ Παγκάλου γίνεται προσαύξησις 10% ἐπὶ τῆς συνολικῆς ἀξίας τῶν ἀπαλλοτριουμένων ἀγροκτημάτων, εἰς βάρος τῶν ἀποκαθισταμένων. Καὶ δὲν ἐπιβαρύνονται μόνον αὐτοί, ἀλλὰ καὶ οἱ ἰδιοκτῆται, ἀπό τοὺς ὁποίους ἀφῃρέθησαν τὰ κτήματα. Πλὴν τούτου ὅμως ὑπάρχει καὶ σειρὰ ἄλλη φορολογιῶν, ὑπὲρ τοῦ ἰδίου ταμείου τοῦ Ἐποικισμοῦ, βαρύνουσα τοὺς χωρικούς.

§178Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τὰ ὁποῖα προκαλεῖ ἡ ἀπαλλοτρίωσις; Θὰ τὰ πληρώσῃ καὶ αὐτὰ τὸ Κράτος;

§179Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Οἱ γεωργοὶ παραπονοῦνται, ὅτι δὲν προχωρεῖ ἡ ἀπαλλοτρίωσις διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ καθένας τὴν ἰδιοκτησίαν του· διατὶ λέγουν, δὲν γίνεται ἡ διανομὴ τῶν κλήρων. Λοιπὸν διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐργασία αὐτή, ἀπαιτεῖται μικρά τις δαπάνη. Δὲν εἶναι συνεπῶς σπουδαῖον πρᾶγμα ἡ μικρὰ φορολογία. Ἄλλως τε οἱ ἰδιοκτῆται τὴν δέχονται εὐχαρίστως.

§180Α. ΜΕΡΟΣ. Οἱ χωρικοὶ ἐπιβαρύνονται, Κύριε Ὑπουργέ ἀπὸ τοὺς γενικοὺς φόρους καὶ ἔχουν τὴν δικαίαν ἀξίωσιν ἐξ αὐτῶν νὰ λαμβάνωνται καὶ αἱ δαπάναι τοῦ Ἐποικισμοῦ. Σημειωτέον ὅτι ἡ εἰδικὴ φορολογία, ἡ ὑπὲρ τοῦ εἰδικοῦ Ταμείου τοῦ Ἐποικισμοῦ, δὲν εἶναι ἀσήμαντος. Ἄλλως τε οἱ χωρικοὶ δὲν ἔλαβον τὰ κτήματα ἀντὶ εὐτελοῦς τιμήματος. Γνωρίζω περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἔγινε μὲ 400 δραχμὰς τὸ στρέμμα.

§181Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ἡ ἀπόφασις αὕτη εἶναι σκανδαλώδης καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ προκαλέσῃ ἀναθεώρησιν αὐτῆς.

§182ΑΛ. ΜΕΡΟΣ. Δὲν εἶναι μοναδικὴ ἡ ἀπόφασις αὕτη. Εἶναι καὶ πολλαὶ ἄλλαι ἐπίσης σκανδαλώδεις, διότι καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τιμὰς προπολεμικάς, αἱ ἀποφάσεις αἱ ἐκδιδόμεναι ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ὁρίζουν τιμὰς σημερινάς. Καὶ ἐπανερχόμενος εἰς τὸ ζήτημα τῆς εἰδικῆς φορολογίας, διὰ τὸν Ἐποικισμόν, ἔχω νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ἡ τάξις τῶν παραγωγῶν τῆς χώρας, πλὴν τῶν ἐμμέσων φόρων, πληρώνει εἰς τὸ Κράτος καὶ τὸ ἥμισυ τῶν ἀμέσων φόρων, καὶ συνεπῶς δικαιοῦται νὰ ἀξιώσῃ, ὅπως αἱ ὑπηρεσίαι τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ διανομῆς τῆς γῆς πληρώνονται ἀπὸ τὸν γενικὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, καὶ ὄχι νὰ θεσπισθῇ, χάριν αὐτῶν, ἡ εἰδικὴ φορολογία ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἐποικισμοῦ διὰ νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἔργον αὐτῶν, διὰ τὸ ὁποῖον εἴμεθα ἐπίσης ὑποχρεωμένοι νὰ ὁμιλήσωμεν, διὰ νὰ καταδειχθῇ ποῖαι πρόοδοι ἔχουν σημειωθῆ καὶ ὡς πρὸς αὐτό. Τονίζομεν λοιπὸν καὶ ἐφιστῶμεν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐξαιρέσει τῆς Θεσσαλίας, εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας τῆς χώρας ἡ ἀπαλλοτρίωσις εὑρίσκεται εἰς τὰ πρῶτα ἀκόμη βήματά της.

§183Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Διὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν συζητεῖτε, προβάλλετε νέον κώλυμα εἰς τὴν ταχεῖαν διανομὴν καὶ ἐν γένει εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν κτημάτων, ἐν ᾧ διὰ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον κατακρίνετε, ἐπιβαρύνονται μὲν ἐλαφρότατα οἱ χωρικοί, ἀλλὰ προχωρεῖ ἡ ἐργασία. Δὲν κάμνετε τώρα τίποτε ἄλλο, παρὰ θέλετε νὰ φανῆτε προστάτης τῶν παραγωγῶν, ἐνῷ προφανῶς κωλυσιεργεῖτε.

§184Α. ΜΕΡΟΣ. Ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχω μονοπωλήσει εἰς τὸ πρόσωπόν μου τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν. Ἀσκῶ ἔλεγχον καὶ διερμηνεύω τοὺς πόθους των. Πόθος δὲ τῶν ἀποκαθισταμένων χωρικῶν εἶναι, πόθος καὶ ἀξίωσις, αἱ δαπάναι τοῦ Ἐποικισμοῦ νὰ πληρώνωνται ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅπως θὰ ἴδητε, διὰ μίαν αἴτησιν σχετικῶς μὲ τοὺς κλήρους, πρέπει σύμφωνα μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, νὰ καταβάλῃ ὁ αἰτῶν εἰς τὸ εἰδικὸν Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ δραχμὰς 1000. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ σχετικὴ περικοπὴ τοῦ Νόμου. (ἀναγινώσκει)....

§185Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Πόσον ἔρχεται κατὰ στρέμμα;

§186Α. ΜΕΡΟΣ. Δὲν ἔκαμα ἀκόμη ὑπολογισμούς, διὰ νὰ γνωρίζω, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀνεπαισθήτου ἐπιβαρύνσεως καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὰ κτήματα δὲν ἐδόθησαν δωρεάν, ὡς νομίζεται, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἀποφάσεις, ὡς εἰς τὸν νομόν Φθιωτιδοφωκίδος, ὁρίζουσαι τιμὴν κατὰ στρέμμα δραχμὰς 400, ἀντὶ 40 ποὺ θὰ ἦτο τὸ νόμιμον.

§187Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Μὰ μία ἀπόφασις εἶναι αὐτὴ καὶ δι’ αὐτὴν θὰ ληφθῇ μέριμνα.

§188Α. ΜΕΡΟΣ. Ὁπωσδήποτε, κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἀπαίτησις τῶν χωρικῶν εἶναι νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὴν ὑπὲρ τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου τοῦ Ἐποικισμοῦ ἐπιβάρυνσιν. Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἐξυπηρετοῦνται δι’ αὐτῆς δὲν ἔχει θέσιν, διότι τότε καὶ ἄλλαι τάξεις, ὁσάκις τὰς διευκολύνει τὸ Κράτος, θὰ ἔπρεπε καὶ αὐταὶ ἰδιαιτέρως νὰ πληρώνουν. Σύμφωνα δὲ μὲ τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν καὶ οἱ κληρωτοὶ ἀκόμα ἔπρεπε, διὰ τὴν ἐκπαίδευσίν των, νὰ καταβάλλουν εἰδικὴν φορολογίαν. Εἶναι λοιπὸν ἀστήρικτος ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι διευκολύνονται οἱ χωρικοὶ καὶ πρέπει νὰ πληρώνουν. Οἱ χωρικοὶ εἰσφέρουν ἀρκετὰ εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον, χωρὶς κἂν νὰ ἔχουν ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους σπουδαῖα ἀνταλλάγματα, διὰ τὰς εἰσφοράς των αὐτάς. Ἀπέναντι τῶν τάξεων τῶν παραγωγῶν τὸ Κράτος ἔδειξε πάντοτε ἀδιαφορίαν—καὶ αὐτὸ εἶναι ὡμολογημένον πλέον—καὶ ἀντὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς διανομῆς τῆς γῆς νὰ φανῇ, ὡς ὤφειλε, μὲ συνείδησιν ὑποχρεώσεων, ἔρχεται καὶ λέγει εἰς τοὺς ἀγρότας: πληρῶστε ἰδιαιτέρως, διὰ νὰ σᾶς παράσχω αὐτὴν τὴν ἐκδούλευσιν. Ἀλλὰ ὑπὸ τὰς συνθήκας ταύτας ἡ νεοσχημάτιστος μικρὰ ἰδιοκτησία πῶς θὰ ἀνθέξῃ καὶ πῶς θὰ ἀποδώσῃ;

§189Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μὰ ἡ φορολογία αὐτὴ εἶναι μικροτάτη.

§190Α. ΜΕΡΟΣ. Ἔστω’ ἂς ἴδωμεν ὅμως τώρα ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἡ δρᾶσις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ἐποικισμοῦ. Ὡς ἀνέπτυξα ἤδη, σκοπὸς τῆς εἰδικῆς αὐτῆς φορολογίας εἶναι νὰ πληρώνωνται αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ τῆς τοπογραφήσεως. Ἂς κυττάξωμεν τί ἔκαμαν. Ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν τσιφλικίων ἔχει ἀρχίσει ἀπὸ τὸ ἔτος 1921, μέχρι δὲ τῆς σήμερον ἔχουν διαρρεύσει 8 καὶ πλέον ἔτη. Ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὴν Θεσσαλίαν, ὅπου σχεδὸν αἱ ἀπαλλοτριώσεις συνετελέσθησαν, εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας παρατείνεται ἡ ἐκκρεμότης. Νομίζω δέ, ὅτι τὸ ἐννεατὲς χρονικὸν διάστημα δὲν εἶναι μικρόν, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ καθυστέρησις. Ἔπειτα ἔχομεν τὸ ζήτημα τῶν διανομῶν ἤτοι τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν κλήρων, ὅστις διαχωρισμὸς γίνεται ἀφοῦ λήξουν αἱ διατυπώσεις τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἀπὸ τὸν κύριον ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅταν ἦτο ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐστάλησαν εἰς τὴν Θεσσαλίαν 20 συνεργεῖα διὰ τὰς διανομάς. Σημειωτέον ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχουν 500 κτήματα καὶ διὰ τῶν σταλέντων συνεργείων μόλις διενεμήθησαν 50 κτήματα. Ἄλλα συνεργεῖα δὲν ἐστάλησαν.

§191Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ποὺ ἀρχίζει ἡ καλλιέργεια, ἀρχίζουν καὶ τὰ συνεργεῖα νὰ ἐργάζωνται.

§192Α. ΜΕΡΟΣ. Ἀπὸ τὸν Μάρτιον ἀρχίζουν, εἴμεθα δὲ εἰς τὸ τέλος τοῦ Μαΐου καὶ δὲν ἐστάλη ἀκόμη οὐδὲ ἓν συνεργεῖον. Φοβούμεθα μάλιστα, ὅτι τὰ συνεργεῖα τὰ ὁποῖα θὰ σταλοῦν ἐφέτος θὰ εἶναι ὀλιγώτερα τῶν σταλέντων πέρυσι.

§193Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἔλεγχον θὰ κάμετε τῆς Κυβερνήσεως;

§194Α. ΜΕΡΟΣ. Μάλιστα, ἐφ’ ὅσον ἐπιβαρύνετε τοὺς χωρικούς, χωρὶς νὰ τοὺς παρέχετε οὐδὲν οὐσιαστικὸν ἀντάλλαγμα. Ὅσον διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων αὐτῶν, τὴν ἐπῆραν οἱ χωρικοὶ μὲ τὸ αἷμα των. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ὑπῆρξαν ἀντιδραστικαί, καὶ μόνον ὅταν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἐξηγέρθη καὶ ἐθυσιάσθη, μόνον τότε ὡμολογήθη καὶ ἀνεγνωρίσθη τὸ δίκαιον τῶν ἄνευ γῆς πτωχῶν γεωργῶν.

§195Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἔξοδα παραπανήσια...

§196Α. ΜΕΡΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οἱ χωρικοὶ πληρώνουν γενικοὺς φόρους καὶ ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ βαρύνουν τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους αἱ δαπάναι τῆς ἀποκαταστάσεώς των.

§197Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει καλύτερον πρᾶγμα ἀπὸ τοῦ νὰ πληρώνῃ ἡ ἀπαλλοτριουμένη ἰδιοκτησία ἕνα παραγωγικὸν φόρον; Δὲν εἶναι φόρος αὐτός. Εἶναι μία εἰσφορά. Ἐφόσον τὸ Κράτος ἀδυνατεῖ νὰ ἔχῃ ἄλλους πόρους, μὲ τοὺς ὁποίους νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν διανομήν, δὲν ὑπῆρχεν ἄλλος τρόπος ἀπὸ τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν χωρικῶν.

§198Α. ΜΕΡΟΣ. Τὸ Κράτος ἔχει νὰ παρέχῃ ἑκατοντάδας χιλιάδας δραχμῶν, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὸ μουσικὸν αἴσθημα τῆς Πρωτευούσης. Πῶς δαπανᾷ διὰ τὰς συναυλίας τῶν Ἀθηνῶν καὶ δὲν ἔχει διὰ τὰς στοιχειωδεστέρας ἀνάγκας τοῦ χωρικοῦ πληθυσμοῦ;

§199Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Εἶναι μία ἀνάγκη καὶ αὐτό.

§200Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Κατὰ τὴν ἐπιστροφήν μου ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν, κ. Βουλευταί, χωρικοὶ ἀπ’ ὅλα τὰ μέρη ἐζήτησαν ταχεῖαν διανομὴν καί μοι ἔλεγον, ὅτι «εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ καταβάλωμεν οἱανδήποτε δαπάνην». Οὐδέποτε ἀπὸ οἱονδήποτε συνεταιρισμὸν ὑπεβλήθησαν παράπονα. Φαντάζομαι, ὅτι οἱ χωρικοὶ, τοὺς ὁποίους ἀντιπροσωπεύετε, ὅταν μάθωσιν ὅτι ἔχετε ἀντίρρησιν, καὶ αὐτοὶ θὰ σᾶς κατακρίνωσι, κ. Βουλευτά.

§201Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Μέρε, καὶ παράπονα δύνανται νὰ διετυπώθησαν, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι φυσικόν. Πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐπίσπευσις τῆς καταμετρήσεως καὶ τῶν διανομῶν. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐρωτήσωμεν: διατὶ ἀπέβη ἄκαρπος ὁ διαγωνισμὸς διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεδιώκετο νὰ ἀνατεθῇ εἴτε εἰς ἰδιώτας τοπογράφους εἴτε εἰς ἑταιρείας νὰ ἐνεργήσωσιν ταχέως τὴν καταμέτρησιν, ὥστε ἐντὸς δύο ἐτῶν νὰ ἔχωμεν τελειώσῃ τὸ ἔργον τῆς διανομῆς μὲ τὰ συνεργεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν; Ἐὰν ὁ διαγωνισμὸς δὲν ἔφερεν καλοὺς καρπούς, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐνεργήσητε νέον διαγωνισμόν. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀνατεθῇ ἡ ἀγρομέτρησις εἰς ἰδιώτας τοπογράφους ἢ εἰς ἑταιρείας, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἶναι νὰ ἀνατεθῇ ἡ καταμέτρησις εἰς εἰδικοὺς τοπογράφους καὶ νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν διὰ νὰ γίνῃ ἡ διανομὴ ταχύτερον. Ἔτσι μόνον θὰ προχωρήσωμεν.

§202Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Ἐν πρώτοις, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, αὐτὸς ὁ διαγωνισμὸς ἠδύνατο νὰ γίνῃ πρὸ δύο ἐτῶν, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, ὅταν ἐγένετο διαγωνισμός, ἡ ὑπηρεσία ἀνέφερεν, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῆς καταμετρήσεως δι’ ἀεροφωτογραφήσεως, ἀπεδείχθη ὅτι ἦτο ἀτελές, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν πρότασιν τὴν γενομένην ἀπὸ ἰδιώτας τοπογράφους, αὐτὴ ἐκρίθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ὡς μὴ συμφέρουσα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τιμῆς. Κατόπιν τούτων ἐσκέφθημεν νὰ πολλαπλασιάσωμεν ἐν μέτρῳ δυνατῷ τὰ συνεργεῖα καὶ θὰ τὰ πολλαπλασιάσωμεν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν συνεργείων ἐν Μακεδονίᾳ, θὰ τὸν αὐξήσωμεν πέραν τοῦ πρέποντος.

§203Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ὅτι ἠδύνατο νὰ γίνῃ πρότερον ὁ διαγωνισμός, τοῦτο εἶναι ἀληθές. Ἠδύνατο βεβαίως νὰ γίνῃ καὶ πρὸ δύο ἐτῶν, ἀλλὰ ἐχρειάσθησαν νὰ γίνωσι μεταρρυθμίσεις καὶ μελέται, ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τὰς εἰδικάς, τῶν ὅρων τῆς συγγραφῆς ὑποχρεώσεων. Τοιοῦτοι διαγωνισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο, ἀπησχόλησαν τὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ μῆνας, ἀνεβλήθησαν κατόπιν αἱ ἐργασίαι καὶ ἔτσι παρῆλθεν ὁ χρόνος, ἐκ τούτου ὅμως δὲν ἕπεται ὅτι ὅταν τέλος πάντων, μετὰ κόπους πολλούς, ἔγινεν ὁ διαγωνισμός, μετὰ δύο ἀναβολάς, ἔπρεπε νὰ ματαιωθῇ. Εἶναι ὡραῖος ὁ ἰσχυρισμὸς καὶ ἑλκυστικός, ὅτι θὰ αὐξήσωμεν τὰ κρατικὰ συνεργεῖα Ἀλλ’ ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ αὐξήσωμεν ὅσον πρέπει τὰ κρατικὰ συνεργεῖα. Γνωρίζετε ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν δι’ ἀναθέσεως εἰς ἰδιώτας καταμέτρησιν, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη εἶναι μεγίστη καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀναβάλλεται ἡ ἐπίσπευσις τῆς καταμετρήσεως καὶ τῶν διανομῶν ἕνεκα τῶν ἀντιρρήσεων τῆς ὑπηρεσίας. Ἄν αἱ τιμαὶ τῆς ἀεροφωτογραφήσεως εἶναι ὑπερβολικαί, ἂς ἐγκαταλειφθῇ. Ἡ μικρὰ ὅμως διαφορὰ τῆς δαπάνης ἀντισταθμίζεται ἀπολύτως ἀπὸ τὴν ταχύτητα, διότι αἱ ζημίαι εἶναι μέγισται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμολόγησε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιβραδύνσεως τῆς καταμετρήσεως ἐπέρχεται μεγάλη καθυστέρησις τῆς καλλιεργείας καὶ δημιουργοῦνται ἔριδες, ἀντεγκλήσεις καὶ μία ἀθλιότης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ παύσῃ. Ἐξ ἄλλου κινδυνεύει καὶ αὐτὸ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως.

§204Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τί συζητοῦμεν τώρα, κ. Πρόεδρε; Τὸ νομοσχέδιον ἢ τὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν...

§205Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δὲν ἀνέμενα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν διακοπὴν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐρχόμεθα ἐδῶ νὰ ἐργασθῶμεν ὅπως ἐργαζόμεθα....

§206Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἠρώτησα ἂν συζητῆται τὸ νομοσχέδιον ἢ ἂν συζητῆται ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§207Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον, κ. Ὑπουργέ. Ἐπιβαρύνονται οἱ ἀγρόται καὶ δίκαιον εἶναι καὶ ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν, ὅπως τελειώσῃ τὸ ζήτημα τῆς καταμετρήσεως ἐντὸς 1–2 ἐτῶν.

§208Α. ΜΕΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἠμφισβήτησεν ἕνα γεγονός. Εἶπεν ὅτι δὲν μὲ ἐξουσιοδότησαν οἱ ἐκλογεῖς μου ὅπως διατυπώσω τὰς παρατηρήσεις αὐτάς. Ἀπαντῶ, ὅτι δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ζητήσετε πληροφορίας ἐκ τῶν ἐπισήμων γραφείων τοῦ Ἐποικισμοῦ. Εἰς ὅλας τὰς γεωργικὰς συνελεύσεις κατεδικάσθη ἀπολύτως ἡ εἰδικὴ αὐτὴ φορολογία ὑπὲρ τοῦ συσταθέντος Γραφείου Ἐποικισμοῦ. Οἱ χωρικοὶ τονίζουν ὅτι εἶναι ἀρκεταὶ αἱ ἄλλαι ἐπιβαρύνσεις, τὰς ὁποίας ὑφίστανται, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀντοχὴ διὰ τὴν φορολογίαν αὐτήν. Τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον παίρνει περὶ τὰ 700 καὶ πλέον ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων, τῶν ἀνερχομένων εἰς 1400 ἑκατομμύρια, τὸ Κράτος λέγομεν τὸ ὁποῖον λαμβάνει τὰ 700 αὐτὰ ἑκατομμύρια ἀπὸ τὴν παραγωγὴν μόνον, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστῇ τὴν δαπάνην τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν χωρικῶν, ἀφοῦ ἔναντι τῶν εἰσφορῶν των οὐδὲν σχεδὸν ἄλλο ἀντάλλαγμα παρέχει εἰς αὐτούς.

§209Θ. ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗΣ. Εἰς τὰς Νέας Χώρας, εἰς τοὺς συνοικισμοὺς τῆς Μακεδονίας, εὐχαρίστως γίνεται τοῦτο: Παίρνουν μηχανικὸν καὶ πληρώνουν. Εἶναι εὐχαριστημένοι νὰ πληρώσουν καὶ ὄχι μόνον 5 καὶ 10 δραχμάς. Ἐφαρμόζεται ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία καὶ παρακαλοῦν νὰ μετρηθῇ ἡ γῆ.

§210Α. ΜΕΡΟΣ. Πράγματι παρέχει ὁ νόμος τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς, ὅπως καὶ δι’ ἰδιωτῶν μηχανικῶν κάμνουν τὰς καταμετρήσεις καὶ τοὺς διαχωρισμοὺς τῶν κλήρων. Ἀλλ’ ἔχω ἐπίσημον πληροφορίαν τῆς Διευθύνσεως τῶν Τοπογραφήσεων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ διανομαί, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀπὸ ἰδιωτικὰ συνεργεῖα, ἀπέτυχαν. Οἱ ἀναλαβόντες μάλιστα αὐτὰς ἰδιῶται μηχανικοὶ δὲν ὑπέβαλον κἄν σχεδιαγράμματα. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπὲρ τοῦ Ἐποικισμοῦ φορολογίαν, νὰ ζητήσωμεν τοὐλάχιστον νὰ προαχθῇ τὸ ἔργον τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν κλήρων, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιοτάτης σημασίας, διότι ἄλλως, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημ. Ἑνώσεως, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ πρόοδος γεωργική. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καταγγέλλομεν ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅτι ἔχει ἀδιαφορήσει εἰς τὸ ζήτημα τοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν κλήρων.

§211Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν, προκειμένου μάλιστα περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιότατον, ὄχι μόνον ὡς ἐκ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον κανονίζει, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν πολιτῶν, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ ὁ κ. Βουλευτής. Νομίζω δ’ ἄλλως τε, ὅτι ἀντικανονικῶς εἰσήχθη, διότι δὲν εἰσάγονται τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια κατ’ αὐτὴν τὴν διαδικασίαν. Ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος εἶναι ρητή. Ἀλλ’ ἂν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ, εἴτε διότι αὕτη θέλει, εἴτε διότι ἡ Κυβέρνησις τὴν πιέζει ἐπειδὴ ἐπείγεται, νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἐγὼ δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ παρελκύσω τὸ ζήτημα.

§212ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἐπικύρωσις Νομοθετικοῦ Διατάγματος.

§213Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ἄρθρον 50 λέγει ὅτι τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια ὑποβάλλονται κατὰ τὸν τρόπον...

§214ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρόκειται περὶ ἐπικυρώσεως ἁπλῆς.

§215Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν θέλω νὰ συζητήσω τοῦτο, ἀλλὰ νομίζω ὅτι χάριν τῆς συνταγματικῆς τάξεως πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἄλλος τρόπος διὰ τὴν συζήτησιν τοιούτων νομοσχεδίων. Εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ καθήσωμεν ὅσην δήποτε ὥραν θέλει ἡ Κυβέρνησις, ἀκόμη δὲ καὶ νὰ παραταθοῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ νὰ γίνῃ κἄποια συστηματικὴ ἐργασία, διότι ἄλλως δὲν κάμνομεν τίποτε.

§216Α. ΜΕΡΟΣ. Θεωροῦντες κατ’ ἀρχὴν τὴν ὑπὲρ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἐποικισμοῦ εἰδικὴν φορολογίαν ἄδικον, καταγγέλλομεν τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, διότι λαμβάνει διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς ὁλόκληρα 30 ἑκατομμύρια δραχ. ἐτησίως ἀπὸ τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς.

§217Γ. ΜΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐφάπαξ γίνεται ἡ φορολογία αὐτή;

§218Α. ΜΕΡΟΣ. Ὑπάρχουν κατηγορίαι τῶν ἐσόδων τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Ἐποικισμοῦ, αἱ ὁποῖαι εἰσπράττονται συνεχῶς κατ’ ἔτος, ὡς λ.χ. ἐνοικιάσεις λειβαδίων, δασμὸς ἐπὶ τοῦ σίτου, τοκοχρεωλυτικαὶ δόσεις κλπ. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι, ἐνῷ φορολογοῦμεν βαρύτατα τοὺς ἕως χθὲς ἀκτήμονας καλλιεργητάς, δὲν τοὺς παρέχομεν τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ὑποχρεούμεθα νὰ τοὺς παρέχωμεν.

§219ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δύνασθε νὰ μᾶς πληροφορήσητε ἐὰν ἐστάλη κανὲν συνεργεῖον εἰς τὴν Θεσσαλίαν;

§220Α. ΜΕΡΟΣ. Ἀνέφερα ἤδη, ὅτι ἐν ᾧ ἐγγίζει τὸ τέλος τοῦ Μαΐου, δὲν ἔχει γίνει ἀκόμη ἀποστολὴ οὐδενὸς συνεργείου.

§221Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ πρῶτον ζήτημα ἦτο ἀκριβῶς τὸ ζήτημα τῆς καταμετρήσεως. Ἀλλὰ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο συνήντησα πολλὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας καὶ οἱ προκάτοχοί μου ἔχουν συναντήσει. Δὲν πιστεύω, λοιπόν, νὰ ἀναμένετε ἀπὸ ἐμὲ ὡς διὰ θεϊκῆς δυνάμεως νὰ λύσω ἀμέσως τὸ ζήτημα αὐτό.

§222Α. ΜΕΡΟΣ. Ἐγὼ κατηγορῶ καὶ τοὺς προκατόχους σας.

§223Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Χώραν ταύτην τὰ πάντα νὰ γίνωνται ἀσυστηματοποίητα. Δὲν δύνασθε νὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, μὲ τὴν ὑπάρχουσαν νοοτροπίαν, νὰ γίνῃ τί τὸ σοβαρόν; Δὲν δύνασθε, λοιπόν, νὰ καταγγέλλετε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν Κυβέρνησιν διὰ πράγματα ὅλως διόλου ἀσύστατα.

§224Α. ΜΕΡΟΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Ὑπουργέ, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶσθε ἐν ἀγνοίᾳ τῆς πραγματικότητος. Διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι οἱ ἰδιῶται μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν τοπογράφησιν καὶ τὸν διαχωρισμὸν τῶν κλήρων, δὲν ὑπέβαλον κἂν σχεδιαγράμματα καὶ τοιουτοτρόπως παρεκώλυσαν τὴν ἐργασίαν. Τοὐναντίον τὰ συνεργεῖα τοῦ Δημοσίου εἶχον ἐπιτυχίαν ἀναμφισβήτητον καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν εἰργάσθησαν καὶ ἐπεράτωσαν διαχωρισμοὺς εἰς δεκάδας τσιφλικίων, προσφέροντα οὕτω ὑψίστας ὑπηρεσίας. Ἀλλά, ἀντὶ νὰ συστηματοποιηθοῦν καὶ νὰ πολλαπλασιασθοῦν, βλέπομεν χαλάρωσιν. Οὕτως, ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἴχομεν 20 συνεργεῖα, ἐργαζόμενα κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν, ἐφέτος δὲν ἔχομεν κανένα ἀπολύτως. Κατόπιν τούτου σᾶς ἐρωτῶ: πῶς ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε ὅτι ἐξετελέσατε τὸν προορισμόν σας; Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ μομφαί, τὰς ὁποίας ἐξετοξεύσατε, δὲν ἔχουν καμμίαν σοβαρότητα. Ἡ συζήτησίς μας ἀφορᾷ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ τὸ ἔργον τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν κλήρων. Νομίζω δέ, ὅτι πρέπει νὰ προκληθῇ μία σοβαρὰ εἰδικὴ σύσκεψις, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ καλέσητε καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ ἐξετάσητε ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν περισσότεροι τοπογράφοι μηχανικοί, καὶ ἂν αὐτὸ δὲν φαίνεται εὔκολον, τότε νὰ λάβετε τὴν ἀπόφασιν τῆς χρησιμοποιήσεως εἰς εὐρυτέραν κλίμακα καταλλήλων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν γίνῃ τοῦτο, μὴ νομίζετε ὅτι ἀσκεῖτε γεωργικὴν πολιτικήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀπαλλοτριώσεις, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σημαντικὸς ἀριθμὸς κτημάτων δὲν ἔχει ἀκόμη ὑποβληθῇ εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν ἀπαλλοτριώσεων, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. Ἐν Μακεδονίᾳ παρατηρεῖται ἡ μεγαλυτέρα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄποψιν ταύτην, καθυστέρησις, ὅπως καὶ ἐν Φθιώτιδι καὶ ἐν Εὐβοίᾳ. Καὶ ὅταν ἔχετε ἐνώπιόν σας αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῆς κακῆς προόδου τοῦ ἔργου τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπετε, ὅτι οἱ χωρικοὶ εὐχαρίστως δέχονται τὰς προσθέτους ἐπιβαρύνσεις· διότι ἐπὶ τέλους θὰ ἦτο δυνατὸν τοῦτο, ἐὰν ἔβλεπον ἐργασίαν καὶ εἶχον ἀντάλλαγμα διὰ τὴν πρόσθετον εἰσφοράν. Ἀλλὰ σεῖς οὐδὲν τοὺς παρέχετε, ἀφοῦ δὲν κατωρθώσατε μέχρι τοῦδε νὰ στείλετε οὐδὲ ἕν συνεργεῖον. Ἔχω συνεπῶς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς καλέσω εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐπιβάλλει πρωτίστως νὰ κάμετε διὰ τὸ ζήτημα τῶν διανομῶν μίαν εἰδικὴν σύσκεψιν. Νὰ καλέσητε καὶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπὸ κοινοῦ νὰ ἐξεύρετε τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐξασφαλισθοῦν τοπογράφοι καὶ θὰ σταλοῦν διὰ τοὺς διαχωρισμοὺς τῶν κλήρων περισσότερα συνεργεῖα. Διότι ἄνευ καλῆς ὀργανώσεως τῶν σχετικῶν ὑπηρεσιῶν ἡ ἐπιβολὴ φορολογιῶν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ἔχῃ καταδικασθῇ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου.

§225Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει ἐπάρκεια τῶν προσώπων, καὶ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα νομίζετε θεωρητικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος δυνατά, ἅμα ἔλθετε εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν πραγματικότητα θὰ ἰδῆτε ὅτι ἐμφανίζονται ὁλωσδιόλου διαφορετικά. Τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ προβῶμεν εἰς καταρτισμὸν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν καὶ νὰ κάνωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μίαν διανομήν· αὐτὸ νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε καλῶς.

§226Α. ΜΕΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ καταδικάζω τὴν τυχαίαν διανομήν, ἀλλὰ ζητῶ ἀπὸ τὸ Κράτος ὀργάνωσιν τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας, ζητῶ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἄνευ αὐτῆς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλετε φορολογίας εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον.

§227Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξήντλησε τὸ θέμα. Θὰ προσθέσω ὅμως δύο λέξεις διὰ τὸ ζήτημα τῶν συνεργείων. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν γαιῶν εἶναι σοβαρώτατον. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει καθυστερήσει πάρα πολύ. Ἡ καθυστέρησις προέρχεται ἀπὸ δύο λόγους, πρῶτον διότι τὰ σταλέντα συνεργεῖα ἦσαν ἐλάχιστα καὶ δεύτερον τὰ σταλέντα συνεργεῖα δὲν ἐργάζονται μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης ταχύτητος, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἐπίβλεψις, παρατείνουν δὲ τὸ ἔργον τῆς τοπογραφήσεως, διὰ νὰ ἀποζημιώνωνται περισσότερον. Τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον προέτεινεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τῆς διανομῆς διὰ φωτογραφήσεως δι’ ἀεροπλάνων, εἶναι μὲν πραγματοποιήσιμον ἀλλὰ δύσκολον πολύ. Ὁ μόνος κατάλληλος τρόπος εἶναι ἡ διὰ συνεργείων κρατικῶν διανομή. Πρέπει λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας του πρὸς ἐξεύρεσιν συνεργείων. Δυστυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς ἰδιῶται. Μιὰ μόνη λύσις ὑπάρχει, ἡ συνεργασία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας μετὰ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς διαθέτει πάρα πολλοὺς ἀξιωματικοὺς καταλλήλους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος διὰ τὴν διανομήν.

§228Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι τεχνικὸν καὶ δὲν δύναται ν’ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ν’ ἀνακοινώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐνεργηθέντος διαγωνισμοῦ, καθὼς καὶ τὰς γνωμοδοτήσεις τοῦ τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον τὰ λεχθέντα εἶναι ἀκριβῆ, διότι νομίζω ὅτι ἄριστα δύναται νὰ γίνῃ ἡ τοπογράφησις διὰ τῆς νέας αὐτῆς μεθόδου. Εἰς τὴν Εὐρώπην ἔγινε κτηματολόγιον δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπόσπασιν ἀξιωματικῶν, βεβαίως τὸ μέτρον θὰ ἦτο ἄριστον ἐὰν ἦτο δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διαθέσῃ μέγαν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν. Τὸν περασμένο χρόνο ἐχάλασα τὸν κόσμον νὰ ἔλθουν ἑκατὸν ἀξιωματικοὶ καὶ δὲν ἀπεσπάσθησαν περισσότεροι τῶν τριάκοντα. Ὡς ἐκ τούτου φοβοῦμαι ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτὴ πρὸς χρησιμοποίησιν ἀξιωματικῶν δὲν θὰ ἀποβῇ καρποφόρος. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μελετήσῃ ἄλλη μιὰ φορὰ τὸ ζήτημα, διότι ἄλλως καὶ τὸν ἄλλον πάλιν χειμῶνα θὰ λαμβάνωμεν πρόνοιαν περὶ καταμετρήσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ παρακαλῶ νὰ καταθέσητε τὸν φάκελλον.

§229Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸν φάκελλον καθῆκον ἔχω νὰ τὸν καταθέσω, ὅπως καθῆκόν εἶναι νὰ ἐξεύρω τοὺς τρόπους ἐπιταχύνσεως τῆς ἐργασίας· θὰ κάμω ὅ,τι δεῖ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν φωτογραφομέτρησιν τὸ πρᾶγμα εἶναι συζητήσιμον. Τοὐλάχιστον εἰς τὸ Συνέδριον τὸ ἀγροτικὸν εἰς τὸ ὁποῖον παρέστη καὶ ὁ κ. Παπαναστασίου, σύμπαν τὸ συνέδριον τὸ ἀπέκρουσεν. Ὅταν ὁ κ. Μαλοῦχος ὡμίλει περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπιταχύνσεως τῆς σχετικῆς ἐργασίας, εἶπον πάντες ὄχι δι’ ἀεροφωτομετρήσεως. Δὲν θέλω ἐκ τούτου νὰ ἐξαγάγω τὸ συμπέρασμα ὅτι τεχνικῶς καὶ ἐπιστημονικῶς ἔχει δίκαιον ὁ κ. Μαλοῦχος, ἀλλ’ ἡ εἰδική μου ὑπηρεσία ἀπεφάνθη ἐναντίον.

§230Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπεσκέφθην τὰ συνεργεῖα καὶ εἶδα τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἠσχολοῦντο διὰ τὰς διανομὰς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν καταμετρήσεων. Πῶς λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα; Ὁ κ. Μαλοῦχος ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἰδικήν του γνώμην ἀλλὰ εἶναι ἐντελῶς ἀναρμόδιος.

§231Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς λέγω μίαν γνώμην...

§232Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μὴ μοῦ λέγετε ὁλόκληρον τὸ Συνέδριον.

§233Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ σᾶς καταθέσω τὸν φάκελλον.

§234Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, μία ἐπισκόπησις τοῦ ἄρθρου τοῦ ἀφορῶντος τοὺς πόρους τοῦ Ταμείου αὐτοῦ μοῦ ἐπροξένησεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐλαφρᾶς φορολογίας, περὶ πενταδράχμου κατὰ στρέμμα, διότι ἐδῶ φορολογεῖται ὁλόκληρος κόσμος μὲ βαρυτάτην φορολογίαν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ πληρώνωνται οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἐποικισμοῦ, πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἀπεσπασμένοι ἀπὸ ἄλλας ὑπηρεσίας καὶ εἰς τοὺς ὁποίους δίδεται ἐπίδομα τὸ ⅓ τοῦ μισθοῦ των. Καὶ ἠκούσατε ποῖοι καὶ πόσον φορολογοῦνται. Καὶ δὲν φορολογοῦνται μόνον οἱ χωρικοὶ οἱ δικαιούμενοι κλήρου. Φορολογοῦνται καὶ οἱ ἰδιοκτῆται, οἱ ἀτυχεῖς αὐτοί, ὑπὲρ τῶν ὁποίων οὐδεμία φωνὴ ἠκούσθη. Γνωρίζετε δὲ πῶς φορολογοῦνται; Ἀφοῦ ἐκδίδεται ἡ καταδίκη των καὶ ὁρίζεται πόσα θὰ πάρουν ἀπὸ τὸ ἀπαλλοτριούμενον κτῆμα των, ὕστερα πληρώνουν 10% διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή. Βεβαίως δὲν λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν εἰς θυσίας τινὰς καὶ οἱ χωρικοὶ καὶ οἱ ἰδιοκτῆται, ἀλλ’ ὄχι εἰς τόσον μεγάλας, ἂν καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν εἰς θυσίαν τινά, εἶναι οἱ δικαιούμενοι κλήρου. Δὲν ὑπεραμυνόμεθα τῶν ἰδιοκτητῶν, οὔτε εἶμαι κεφαλαιοκράτης, ἀλλ’ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην, καίτοι θέλω νὰ συμμερισθῶ τὰς γνώμας τοῦ κ. Μέρου, νὰ φωνάξω ὑπὲρ τοῦ δικαίου. Καὶ λέγει τὸ ἄρθρον «10% τὰ ἀγροτικὰ κτήματα κτλ.» (ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ ἔχομεν φορολογίαν 20 δρ. κατὰ στρέμμα, ὑπὸ τύπον κρατήσεως!

§235Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Αἱ κρατήσεις ἐνεργοῦνται εἰς ὁμολογίας τοῦ δανείου ἀπαλλοτριώσεως.

§236Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς μου. Δὲν ἀρκεῖ ὅτι δὲν δίδετε χρήματα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ποὺ τοὺς παίρνετε τὴν περιουσίαν, ἀλλὰ τοὺς κρατεῖτε καὶ 10% ἀπὸ τὰς ὁμολογίας.

§237Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Θὰ εἶναι ἐνθουσιασμένοι. Ἀρκεῖ νὰ γίνῃ ἡ διανομή.

§238Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κληροῦχοι αὐτοί, μάλιστα, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι ἐνθουσιασμένοι. Ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ξεύρετε πόσον εἶναι ἐνθουσιασμένοι, ἀφοῦ μένουν εἰς τοὺς δρόμου, καὶ αὐτοί, ἀφοῦ πλὴν τῶν ἄλλων τὰ ὁποῖα τοὺς παίρνετε, τοὺς ἐπιβάλλετε τώρα καὶ μίαν νέαν φορολογίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ; Πολύ, πάρα πολύ! Εἰς κάθε κίνησιν, εἰς κάθε ἐνέργειαν ἐπιβάλλετε καὶ μίαν φορολογίαν, ἐκτὸς τοῦ 20%. Δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ὁποῖον νὰ μένῃ ἀφορολόγητον. Πόθεν λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀρύεται τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐμβάλῃ καὶ εἰς ἡμᾶς, ὅτι πρόκειται περὶ φορολογίας 5 δραχμ. κατὰ στρέμμα;

§239Α. ΜΕΡΟΣ. Φορολογοῦν τὸν σῖτον μὲ μίαν δεκάρα τὴν ὀκᾶν, καὶ αὐτὴ ἡ φορολογία πηγαίνει εἰς τὸ Εἰδικὸν Ταμεῖον τοῦ Θεσσαλικοῦ Ταμείου καὶ τοῦ Ταμείου Ἐπισιτισμοῦ. Ἐὰν δὲ ὑπολογίσωμεν ὅτι ἔχομεν 50 ἑκατομμ. ὀκάδας σίτου Θεσσαλικοῦ, θὰ πάρετε μίαν φορολογίαν τόσον μεγάλην ἀπὸ τὸν Θεσσαλικὸν σῖτον καὶ θὰ τὴν δώσετε εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐποικισμοῦ.

§240Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω μίαν ὑπόνοιαν τὴν ὁποίαν θέλω νὰ ἐκθέσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, τὴν ἑξῆς: Τό νομοσχέδιον αὐτὸ κατηρτίσθη ὅπως καταρτίζονται συνήθως τὰ νομοσχέδια, ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους.

§241Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ εὗρον ὑποβεβλημένον ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου καὶ τὸ υἱοθέτησα πλήρως. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας ἐτησίας. Πρόκειται περὶ φορολογίας ἐφάπαξ, ἀναλόγως τῶν παρεχομένων ὑπηρεσιῶν ὑπὸ τοῦ Ἐποικισμοῦ.

§242Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ παγίας φορολογίας!

§243Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Τὸ Κράτος δὲν εἶχε τὰ μέσα νὰ ἐνεργήσῃ ἐπειγόντως τὴν κτηματογραφικὴν διανομὴν καὶ ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ν’ ἐπιβαρυνθοῦν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ ἀποκαθιστάμενοι ἀγρόται, διὰ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐκκαθάρισις καὶ πάρουν τὰς ὁμολογίας των οἱ ἰδιοκτῆται. Ἐπροτιμήθη τοῦτο, διότι τὸ Κράτος δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ προβῇ εἰς τὴν διανομήν. Ἐὰν τὸ Κράτος εἰμπορεῖ νὰ διαθέσῃ τὰ χρήματα αὐτὰ ὅπως ὑποστηρίζει ὁ κ. Βουλευτής, τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, νὰ καταργηθῇ ὅλη ἡ φορολογία καὶ νὰ πληρώσῃ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ τὸ Κράτος δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ καὶ δι’ αὐτὸ ἐπεβλήθη αὐτὴ ἡ φορολογία, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν τώρα εἶναι νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ὑπόθεσις.

§244Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, ἀλλ’ εἶναι ἀδικώτατον τὸ νὰ λέγετε εἰς τὸν ἰδιοκτήτην: «Σοῦ παίρνω τὸ κτῆμα σου, σοῦ παίρνω καὶ φόρον». Αὐτὸ εἶναι καταδίκη. Αὐτὸ δὲν εἰμπορεῖ νὰ χωρέσῃ μέσα εἰς τὴν ψυχήν μου. Πρέπει νά τὸ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§245Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Δηλαδή, θέλετε νὰ σταματήσῃ ἡ ἐργασία τῆς καταμετρήσεως.

§246Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δύο τινὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Πρῶτον, ὅτι ὁ σπουδαιότερος παράγων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, ὁ Διευθυντὴς τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας, οὐδαμοῦ ἀναφέρεται ἐδῶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, παρὰ ἁπλῶς εἰς μίαν παρένθεσιν μόνον ἀναφέρεται ὅτι μετέχει ὁ Τμηματάρχης τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ταμείου Ἐποικισμοῦ. Νομίζω ὅτι ὁ Τμηματάρχης τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ veto εἰς τὸ Συμβούλιον.

§247Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωρ.). Πρόκειται περὶ τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου ἐδῶ.

§248Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος πρόκειται περὶ Τοπογραφικῆς Ἀποζημιωτικῆς Ὑπηρεσίας διὰ πολλὰ ἄλλα ἐπιτακτικὰ καὶ σοβαρώτατα πράγματα, δι’ ἃ τὴν σοβαρωτάτην γνώμην ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὁ Τμηματάρχης τῆς Εἰδικῆς αὐτῆς ὑπηρεσίας. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ ὅπως τὰ δικαιώματα τοῦ τμηματάρχου τῆς Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας νὰ εἶναι κάπως μεγαλύτερα καὶ νὰ μὴ εἶναι ὁ μικρότερος τροχὸς τοῦ Συμβουλίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀεροφωτογραφήσεως, οὐδεμία ἀμφισβήτησις ὑπάρχει ὅτι σήμερον γίνεται αὕτη εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακολουθήσω, εἶναι τοῦτο: Ἐὰν ἡ ἀπὸ ἀεροπλάνου τοποφωτογράφησις ἀποδίδῃ τὴν ἀκρίβειαν ἣν ζητεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, διὰ τὸν διαμερισμὸν τὸν γενικόν. Δι’ αὐτὸ εἶχεν ἀποφασισθῆ ἀκριβῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τελευταίων φωτογραφικῶν μηχανημάτων ποὺ εἶχε φέρει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον Ἀθηνῶν —εἶχα παρακολουθήσει τὴν ὑπόθεσιν ἐνδιαφερόμενος διὰ τὰ ἀεροπορικὰ ζητήματα— καὶ εἶχε διαταχθῆ ἡ ἀεροφωτογράφησις ἑνὸς τμήματος τοῦ Λουτρακίου. Δυστυχῶς δὲν γνωρίζω τὰ ἀποτελέσματα διὰ νὰ σᾶς πληροφορήσω τὶ ἀπέγινεν.

§249Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Δυστυχῶς δὲν ἐχορηγήθη ἀπὸ τὴν ἀεροπορικὴν ὑπηρεσίαν τὸ ἀεροπλάνον ἐγκαίρως. Ἡ ἀπόφασις διὰ νὰ γίνῃ ἡ φωτογράφησις ἐλήφθη ἀφοῦ ἐγνωμοδότησεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας, ἡ ὁποία μᾶς προσεκόμισεν ἕνα σχεδιάγραμμα, καὶ διετάχθησαν ὄντως τοιαῦται συγκριτικαὶ καταμετρήσεις διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ ἀποδίδει ἡ ἐργασία αὕτη. Δυστυχῶς, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, δὲν κατωρθώθη νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ἀεροπλάνον ἡ τοπογραφικὴ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνίας. Ἀπόδειξις ὅτι πρέπει νὰ ἐργασθοῦν ἰδιαίτερα ἀεροπλάνα, διότι εἰς τὴν Μακεδονίαν παρουσιάσθησαν μεγαλύτεραι δυσχέρειαι. Δὲν λέγω ὅτι τοῦτο εἶναι ἀνώτερον τῶν δυνάμεών μας, ἀλλὰ ὡς ἔχουν αἱ συνθῆκαι τῆς ἀεροπορικῆς ὑπηρεσίας, δὲν παρέχουν αὗται τὸ ἀεροπλάνον εὐκόλως καὶ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία πρέπει νὰ προμηθευθῇ ἰδιαίτερον ἀεροπλάνον.

§250Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ Διευθυντής μοῦ εἶπεν ὅτι ἡ ἀεροφωτογράφησις ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Καρατσόβα ἀπέτυχεν.

§251Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἀπὸ ἀεροπλάνου τοπογράφησις τῆς Καρατσόβας ἔγινεν παρὰ ἰδιώτου μὴ ἐπιστήμονος καὶ ἦτο φυσικὸν καὶ μοιραῖον νὰ ἀποτύχῃ. Ἦτο ἕνας ἀπόστρατος ἀεροπόρος οὐχὶ τοπογράφος καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν εἰμποροῦμεν νὰ ἐξαγάγωμεν συμπέρασμα. Τὸ σφᾶλμα ἦτο ὅτι δὲν ἀνετέθη εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν. Δὲν θέλω νὰ θίξω τὴν ἀεροπορίαν, ἀλλὰ ἡ ἀεροπορία τῆς ξηρᾶς εἶχε τὴν εὐτυχίαν νὰ δράσῃ τὸ τοπογραφικόν της τμῆμα, συγχρόνως δὲ μὲ τὴν δρᾶσιν τοῦ ἀεροπορικοῦ της τμήματος καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς τοπογραφήσεως εἶχε προοδεύσει πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἄλλας ὑπηρεσίας. Τὸ πλέον ἁρμόδιον ἦτο τὸ τμῆμα αὐτὸ καὶ εἰς αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἀνατεθῇ καὶ δι’ αὐτὸ ἔγινεν μία σύγχυσις καὶ δὲν κατέληξεν εἰς τίποτε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀσχέτως ἂν ἡ ἀεροφωτογράφησις θὰ ἐπιτύχῃ καὶ θὰ ἀποδώσῃ τὴν ἀκρίβειαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποδώσῃ, διὰ τὴν τοπογράφησιν τῶν πλησίον πόλεων καὶ περιοχῶν, διὰ τὴν τοπογράφησιν ἡ ὁποία χρειάζεται ἀκρίβειαν θὰ ἀπαιτηθοῦν γαιοδοτικαὶ καταμετρήσεις.

§252Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Σήμερον γίνεται καὶ Δημοτολόγιον πόλεων.

§253Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲ χρειασθῇ συνεργεῖόν τι, εἶναι εὐκολώτατον νὰ εὑρεθῇ διότι ὑπάρχει πληθὺς ἀποστράτων καὶ ἀποτάκτων ἀπομακρυνθέντων τοῦ στρατεύματος, οἱ ὁποῖοι εὐχαρίστως θὰ προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ὑπάρχει δὲ καὶ πλῆθος ἄλλων τοῦ Πολυτεχνείου, εἰδικευθέντων εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐκεῖνο μόνον ποὺ δὲν ὑπάρχει εἶναι τὸ χρῆμα. Ἐὰν κανεὶς ἐξ ὑμῶν ἠτύχησε ν’ ἀποσπασθῇ ποτὲ εἰς χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν, ὅπως ἐγώ, θὰ γνωρίζῃ πολὺ καλὰ ὅτι ὅλοι ἐπανέρχονται μὲ ἑλώδεις πυρετούς. Ὅλοι πάσχουν, ὑποφέρουν, ταλαιπωροῦνται καὶ ἐπιστρέφουν ἀσθενεῖς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβῇ ἕνας οἱοσδήποτε ἰδιώτης ἢ ἀξιωματικὸς μὲ τὴν γλισχροτάτην ἀποζημίωσιν τὴν ὁποίαν δίδει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πρέπει νὰ ὑπάρξῃ τὸ χρῆμα καὶ τότε θὰ εὕρητε πλῆθος συνεργείων διὰ νὰ σταλοῦν εἰς τὴν Μακεδονίαν.

§254Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε, ἐφόσον δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ χρήματα. Θὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὴν θυσίαν αὐτὴν καὶ πρέπει καὶ οἱ χωρικοί μας νὰ ὑποβληθοῦν, διὰ νὰ φθάσωμεν τὸ ταχύτερον εἰς τὸ τέρμα τῶν προσπαθειῶν μας, ὥστε νὰ ἀποκτήσωμεν τὸ ταχύτερον τὸ Κτηματολόγιον καὶ νὰ δυνηθοῦν οἱ χωρικοὶ ν’ ἀποκτήσουν τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἐδάφους καὶ τῶν ἀγρῶν αὐτῶν. Δὲν δύναται ὅμως νὰ παρέλθῃ ἀδιαμαρτυρήτως ἡ χλεύη μετὰ τῆς ὁποίας ὡμίλησαν τινὲς περὶ τοῦ ἡγέτου τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι ὅσοι θέλουν ν’ ἀσχολοῦνται μὲ ζητήματα διανομῆς γαιῶν μεταναστεύουν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Εἶναι ὄντως πολὺ ὡραῖον ν’ ἀποκτήσωμεν τὴν συνείδησιν ἡμεῖς οἱ Μακεδόνες, διὰ τὴν ὑποδοχὴν τῶν μεταναστῶν οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔρχονται. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἀπέχει πολὺ ὁ καιρὸς κατὰ τὸν ὁποῖον θ’ ἀποκτήσωμεν τὴν συνείδησιν ἐκείνην διὰ νὰ κρατήσωμεν ἐκείνους τοὺς ὁποίους θέλομεν καὶ διὰ νὰ ἐξαποστείλωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἡ Μακεδονία εἶναι τόπος μεταναστεύσεως πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν συμφερόντων των.

§255Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς τοπογραφήσεως δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ συνήθη ζητήματα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν. Εἶναι ἕνα πολὺ μεγάλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον, ἰδίᾳ τῶν νέων χωρῶν, λέγω δὲ τῶν Νέων Χωρῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης, διότι ἐκεῖ κυρίως ὑπάρχουν αἱ μεγάλαι γαῖαι, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται διανομήν. Ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι εἰς ἄλλα Κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουν πλῆρες Κτηματολόγιον, ὅπως ἡ Αὐστρία, ἐδαπανήθησαν ἐκεῖ πολλὰ ἑκατομμύρια, ὅταν μάλιστα τὸ χρῆμα ἦτο χρυσοῦν, καὶ διετέθησαν πλεῖστοι ὅσοι ὀργανισμοὶ ἐπιστημονικοὶ ὅπως ἡ Ἀκαδημία τῆς Βιέννης καὶ παρῆλθον ἔτη πολλά, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν θέλωμεν νὰ κάμωμεν ἕνα ἔργον τέλειον, ὅτι θὰ παρέλθουν ἀρκετὰ ἔτη ἵνα γίνῃ αὐτὸ καὶ θὰ πληρώσωμεν πολλά, μοιραίως δὲ πρέπει νὰ βαρύνῃ τοῦτο τοὺς ἰδιοκτήτας. Κατὰ συνέπειαν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς φορολογικῆς, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καμμία συζήτησις. Μόνον εἰς τὸ ἀποτέλεσμα πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν. Ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τῆς τοπογραφήσεως, διότι ὁ Ἐποικισμὸς Μακεδονίας εἶχε καταφύγῃ εἰς τὸ μέτρον νὰ ἐκτελέσῃ διὰ δημοπρασίας τὸ ἔργον τοῦτο. Εἶχε κάμει μάλιστα μίαν προσφορὰν ἡ Ἀκαδημία τῆς Βιέννης, ἡ ὁποία ὑπέσχετο νὰ φέρῃ καὶ ἐργαλεῖα καὶ τεχνίτας καὶ νὰ κάμῃ τὴν κτηματογράφησιν πλήρη, διότι ἡ κτηματογράφησις δι’ ἀεροπλάνου νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀποκλεισθῇ ἀπολύτως. Θὰ ἐγένετο αὕτη ἀκριβὴς διὰ συνεργείων, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι οἱ Αὐστριακοὶ ὑπέσχοντο ὅτι θὰ τὴν ἔκαμνον ταχυτέραν κατὰ τι διότι θὰ διέθετον ὅλα τὰ ἐργαλεῖα τῆς Ἀκαδημίας. Ἐπὶ πλέον δὲ θὰ διέθετον καὶ ὅλα τὰ μέσα καὶ τὰ σχέδια τὰ ὁποῖα ἡ Αὐστριακὴ Κυβέρνησις ὅταν ἔκαμε τὴν τοπογράφησιν τῆς Μακεδονίας εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προσφορᾶς ἐκείνης, ἐν Μακεδονίᾳ τότε εὑρισκόμενος, ἤκουσα τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τῆς Διευθύνσεως τοῦ Ἐποικισμοῦ, μοὶ παρεπονέθησαν δὲ ἕνας ὅμιλος ἀξιωματικῶν ἀποτάκτων οἱ ὁποῖοι εἶναι πρώτης τάξεως καὶ ἔλεγον ὅτι αὕτη ἡ ἐργασία δύναται νὰ γίνῃ ἀπὸ ἡμᾶς πολὺ καλύτερον καὶ ἀσφαλέστερον, ἀρκεῖ μόνον τὸ Κράτος νὰ διαθέσῃ τὰ ἀναγκαῖα χρήματα, ἴσως πολὺ ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσῃ διὰ τὴν κατ’ ἀποκοπὴν ἀνάληψιν τῆς ἐργασίας ἐκ μέρους τῆς Ἀκαδημίας τῆς Βιέννης. Μάλιστα τότε ἔκαμα ἕνα τηλεγράφημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἔλεγα, ὅτι ἐφόσον τὰ ἄλλα Κράτη προστατεύουν τοὺς ὑπηκόους των καὶ δίδουν τὰ ἔργα εἰς αὐτούς, εἶναι πρέπον καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἴδιον μέτρον καὶ νὰ μὴ τὰ δώσῃ κατ’ ἀποκοπὴν εἰς ξένους, ἀλλὰ νὰ δημιουργήσῃ τὰ συνεργεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς θὰ φέρουν τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα.

§256Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πρῶτον δὲν ἐπρόκειτο περὶ τῆς Ἀκαδημίας τῆς Βιέννης, ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ἑταιρείας Αὐστριακῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐνήργει τὴν κτηματογράφησιν ὄχι δι’ ἀεροπλάνου, ἀλλὰ διὰ φωτογραφήσεων ἀπὸ διάφορα ὑψώματα σταθερὰ καὶ ὄχι ἀσταθῆ. Ἔχετε δίκαιον νὰ λέγετε ὅτι ὅταν ὑπάρχει προσφορὰ ἡμεδαπῶν πρέπει νὰ τοὺς προτιμήσωμεν ἀπὸ τὶς προσφορὲς ξένων ἑταιρειῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπῆρχεν ἔλλειψις τοπογράφων. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, διὰ νὰ μὴ ἀποκλεισθῇ κανεὶς Ἕλλην τοπογράφος, ὁ διαγωνισμὸς ἔγεινε μὲ τμηματικὰς προσφορὰς καὶ ἔγειναν προσφοραὶ ἀπὸ ὁμάδας ἰδιωτῶν τοπογράφων, οἱ ὁποῖοι δὲν δέχονται νὰ προσέλθουν εἰς τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας διότι οἱ μισθοὶ εἶναι μικροὶ καὶ αἱ ἀποζημιώσεις εἶναι μικραί. Θέλουν γενναιοτέραν ἀποζημίωσιν, ἡ ὁποία συμφώνως μὲ τοὺς κειμένους νόμους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιτρέπουν τὴν παροχὴν ἐπιδομάτων ἀνωτέρων τοῦ κανονικοῦ μισθοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ. Δι’ αὐτὸ ἔγεινεν ὁ διαχωρισμὸς καὶ προσεκλήθησαν καὶ ἰδιῶται τοπογράφοι νὰ μετάσχουν καὶ αὐτοὶ καὶ ἀποτελοῦντες ἑταιρείαν νὰ ἀναλάβωσι τὴν τοπογράφησιν.

§257Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, Κύριοι, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὅτι ἡ ἀπόκτησις Κτηματολογίου καὶ συνεπῶς ἡ τοπογράφησις εἶναι ἀπαραίτητος, βλέπομεν ὅτι ἡ ἐργασία αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐντὸς μηνῶν οὔτε ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γίνουν καὶ ἐνταῦθα τὰ συστήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν αἱ τοιούτου εἴδους ἐργασίαι καὶ τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν εἰς ἄλλα Κράτη. Διότι πρόκειται περὶ ἐπιστημονικῆς ἐργασίας καὶ ὅπως γνωρίζετε αἱ τοιαύτης ἀκριβείας ἐργασίαι κτημετρήσεως, ἐφόσον γίνονται καὶ ἐπιτοπίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται τυχαίως καὶ γρήγορα. Ἀλλ’ οὔτε ἡ φορολογία εἶναι βαρεῖα καὶ πρέπει νὰ πληρωθῇ καὶ οἱ χωρικοὶ εὐχαρίστως θὰ πληρώσουν προκειμένου νὰ ἀποκτήσωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαιότατον δι’ αὐτούς, καὶ τὸ ὁποῖον κατ’ αὐτὸ τὸ σύστημα θὰ γίνῃ διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος. Τώρα, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου κατορθώσῃ νὰ ἐξεύρῃ συνεργεῖα καὶ ἀξιωματικοὺς ἢ ἄλλους εἰδικοὺς οἱ ὁποῖοι διαθέτουν ἐργαλεῖα ὑπὸ οἱονδήποτε τύπον, νομίζω ὅτι θὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ ἐνεργήσῃ διὰ νὰ γίνῃ ἡ κτηματογράφησις τὸ ταχύτερον. Ἀλλ’ ἂς μὴ φανταζώμεθα ὅτι θὰ γίνουν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μηνὸς εἰς τὸν ἄλλον. Ἀλλοῦ κατηναλώθησαν δεκάδες ἐτῶν. Ὥστε ἂς μὴ γυρεύωμεν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ κάμῃ κάτι τι τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον ἀνθρωπίνως.

§258Μ. ΔΕΡΛΕΡΕΣ. Ἐπειδὴ ἐλέχθη περὶ μετακλήσεως ἀξιωματικῶν ἐκ Βιέννης διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ κτηματολογίου, ὁ εἰδικώτερος νὰ ἐκφέρῃ περὶ τούτου γνώμην εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ διατυπώσω μίαν προσωπικήν μου γνώμην. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν εἶχε μετακληθῆ, ἀκριβῶς, ἀπὸ τὸ χαρτογραφικὸν ἰνστιτοῦτον τῆς Βιέννης εἷς ὡρισμένος ἀριθμὸς εἰδικῶν ἀξιωματικῶν. Ἐπίσης εἶχε μετακληθῆ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ διευθυντὴς τοῦ χαρτογραφικοῦ ἰνστιτούτου Χάρτλ. Τότε τὸ πρῶτον ἐγένοντο καὶ γαιοδαιτικαὶ ἐργασίαι ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐμορφώθη πλήρως ἱκανὸς ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν Ἑλλήνων. Τοῦ γαιοδαιτικοῦ δικτύου πυκνωθέντος, ὡς γνωρίζουν οἱ πρώην ἀξιωματικοὶ Βουλευταί, δὲν ἐφθάσαμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ προλαλήσας κύριος Βουλευτής, τουτέστι τὴν σύνταξιν κτηματολογίου, ἐλλείψει ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ τοπογράφων ἀξιωματικῶν. Εἶναι τελείως, ἄρα, περιττόν, νὰ γίνεται λόγος περὶ μετακλήσεως ἀξιωματικῶν ἐξ Εὐρώπης καὶ περὶ προμηθείας εἰδικῶν ἐργαλείων, διότι εἶναι γνωστὰ τὰ ἀναγκαιοῦντα ἐργαλεῖα καὶ ἀξιωματικοὶ μορφωμένοι ὑπάρχουν ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις πράγματι νὰ συντάξῃ κτηματολογικὸν χάρτην τοῦ Κράτους, ἂς ἀναθέσῃ τὸ ἔργον εἰς ἀξιωματικούς, ἀφοῦ ἄλλως τε ὑπάρχει ἐν τῷ στρατεύματι ὑπηρεσία εἰδικὴ ἥτις εἶναι ἁρμοδία. Πρόκειται ἄλλως περὶ ἐργασίας, ἡ ὁποία εἶναι ἁπλουστάτη ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἠσκημένοι τοπογράφοι.

§259Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργ. Στρατ.). Δὲν πρόκειται περὶ μετακλήσεως εἰδικῶν. Ἔχομεν εἰδικοὺς ὅσους θέλετε, ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον χρειάζεται τὸ κτηματολόγιον εἶναι μεγάλος, διότι ἡ κλίμαξ εἶναι πολὺ μικροτέρα τῆς τῶν τοπογραφικῶν ἐργασιῶν. Μία δουλειὰ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἕνας τοπογράφος διὰ νὰ γίνῃ κτηματολόγιον, θὰ χρειασθοῦν 4 ἢ 5 διὰ νὰ τὴν κάμουν. Εἶναι ζήτημα ἀριθμοῦ πολλοῦ, διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι συγχρόνως, κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον, ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ δυνάμενοι νὰ ἐργασθῶσιν εἰς τὴν χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν ἐργάζονται εἰς τὰς Νέας Χώρας διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ χάρτου, ὅστις εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ περατωθῇ καὶ πρὸ τοῦ πέρατος τοῦ ὁποίου εἶναι ἀδύνατον νὰ διατεθῇ ἐπαρκὴς ἀριθμός. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διέθεσεν ἀπείρους ἀξιωματικούς, καὶ ἐπανειλημμένως μοὶ ἐζήτησαν οἱ ὑπουργοὶ νὰ αὐξήσω τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις αὕτη φθάνει μέχρις ἑνὸς ὁρίου, ἀπὸ ἐκεῖ δὲ καὶ πέραν εἶναι ἀδύνατον τοῦτο, διότι ἀσχολοῦνται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Ἐπιτελικοῦ χάρτου καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας τοπογραφικὰς ὑπηρεσίας. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: Ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουν ἀξιωματικοὶ ἄριστα μορφωμένοι διὰ τὴν κτηματογράφησιν τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ διὰ γαιοδαιτικὰς ἐργασίας εἶναι τελειώτατα μεμορφωμένοι, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη μετακλήσεως προσώπων.

§260Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον. Ἴσως εἶναι τὸ σημαντικώτερον καὶ ζωτικώτερον πρόβλημα διὰ τὴν γεωργικὴν ἀνάπτυξιν, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς διανομῆς τῶν γαιῶν τῶν τσιφλικίων, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν γαιῶν αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς πρόσφυγας. Ὑπάρχουσι συνοικισμοί, ὅπου εἶναι ἐγκατεστημένοι χίλιαι οἰκογένειαι καὶ καλλιεργοῦσι τὴν γῆν, χωρὶς νὰ γίνῃ ἀκόμη διανομή. Εἶναι εὐνόητον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σοβαρὸς λόγος περὶ τακτικῆς καλλιεργείας πρὶν γίνῃ διανομή. Μ’ ὅλα ταῦτα ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἵνα διὰ παντὸς τρόπου καὶ διὰ πάσης θυσίας πυκνωθοῦν καὶ πολλαπλασιασθοῦν ὅσῳ τὸ δυνατὸν περισσότερον καὶ ταχύτερον τὰ συνεργεῖα, μάλιστα εἰ δυνατὸν ἐπὶ μερικῇ ἀναβολῇ τῆς συμπληρώσεως τοῦ γαιοδοτικοῦ μας δικτύου, ἔστω καὶ ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν. Δέχεται τὸ νομοσχέδιον;

§262ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, Μάλιστα.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 17. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 17)11)25 Ν. Δ. περὶ καθορισμοῦ ἡμερησίων ἀποζημιώσεων στρατιωτικῶν μελῶν ἐπιτροπῶν ὀχυρώσεως». Δεκτόν.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 18.

§265Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν προσωρινῶν μέτρων. Πρέπει νὰ συζητηθῇ μαζὶ μὲ τὸ 32 καὶ νὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§266Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐνδιαφέρει καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἡσυχίαν τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Ὅταν ἐναντίον αὐτῶν ἀσκοῦνται προσωρινὰ μέτρα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγαπήσουν τὴν γῆν καὶ θὰ διαρρεύσουν. Ὅταν καὶ τὴν γῆν, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ Ἐποικισμός, τὴν ἁρπάσωμεν διὰ μέτρων προσωρινῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθοῦν. Αὐτὴ ἡ ἀσφάλεια τῆς Χώρας ἀπαγορεύει τὴν ἄμεσον ἔξωσιν.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19. Ἐφάπαξ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰανουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ προεξοφλήσεως παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τῶν ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἐκδιδομένων γραμματίων διὰ τὴν προμήθειαν 1300 φορταμαξῶν διὰ τοὺς Σιδηροδρόμους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Δεκτόν.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 20. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Φεβρουαρ. 1926 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως συμβάσεων διὰ τὴν ἐξαγορὰν παρὰ τῆς Ἑλλ. Κυβερνήσεως τοῦ Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης – Μοναστηρίου καὶ διευθετήσεως ζητημάτων μετὰ τῆς Ἑταιρείας ἐκμεταλλεύσεως τῶν Ἀνατολ. Σιδηροδρόμων». Δεκτόν. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 21. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Ν)βρίου 1925 Ν. Δ. «περὶ καθορισμοῦ πόρων καὶ μετόχων τοῦ ταμείου συντάξεως ἠθοποιῶν, μουσικῶν καὶ τεχνιτῶν θεάτρου». Δεκτόν. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 22. Ἐφάπαξ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1927 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23)9)25 Ν. Δ. «περὶ τρόπου καθορισμοῦ ἡμερησίας ἀποζημιώσεως ἀξιωματικῶν ἀποστελλομένων εἰς ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν». Δεκτόν.

§269ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§270Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Διατί; Εἶναι Διάταγμα ἰσχύον.

§271Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἀποκλείει νὰ συζητηθῇ ἐν τῇ Βουλῇ.

§272Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου εἶναι ἀληθὲς ὅτι θέτει τέρμα εἰς μίαν ἀλόγιστον σπατάλην ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως τῆς Πλαστηρικῆς μέχρι τῆς συγκροτήσεως τῆς κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἐξηκολούθησε μὲν ἡ ἀποστολὴ τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν παρὰ πᾶν πνεῦμα οἰκονομίας, ἀλλὰ τὰ ποσοστὰ τῶν ἀποζημιώσεων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἀποστελλομένων πρὸς περαιτέρω σπουδὰς καθορίζονται διὰ Διατάγματος παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Εἶχον ὑποβάλει ἄλλοτε ἐπερώτησιν καὶ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως καὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσουν πίνακα τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εὑρισκομένων πρὸς περαιτέρω σπουδάς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἴπω εἶναι ὅτι ἐν τῇ παρούσῃ οἰκονομικῇ δυσπραγίᾳ, τὴν ὁποίαν διέρχεται κοινωνία καὶ Κράτος, θὰ ἔπρεπε τὸ νομοσχέδιον νὰ περιορίσῃ πάντως τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστελλομένων πρὸς ἐκπαίδευσιν ἀξιωματικῶν.

§273Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι ἄλλο νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ τῶν ἀποστελλομένων εἰς τὴν Εὐρώπην. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ στενῶς μόνον τὸ οἰκονομικὸν μέρος.

§274Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ ἐπήνεσα τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἄλλοτε ἀπεστέλλοντο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐκεῖνοι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι προήρχοντο ἐκ τῶν ἀνατροπέων τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος.

§275Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Οὐδεὶς ἀπολύτως ἀξιωματικὸς ἐστάλη, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, ἄνευ διαγωνισμοῦ.

§276Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν διαφωνῶ πρὸς Ὑμᾶς, οὔτε θέλω νὰ ἀσκήσω ἔλεγχον καθ’ ὑμῶν, κ. Ὑπουργέ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέτετε τέρμα εἰς μίαν σπατάλην χάριν ἐξυπηρετήσεως προσωπικῶν καὶ κομματικῶν συμφερόντων. Ἀλλὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο, ἐφόσον μάλιστα ὑμεῖς ὁμολογεῖτε ὅτι ὑπάρχει ἄλλο νομοσχέδιον καθορίζον τὸν τρόπον ἢ μᾶλλον περιορίζον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστελλομένων ἀξιωματικῶν, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις πρὸς ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ προσθέσω εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι ἐφόσον ἀποστολαὶ ξέναι μετεκλήθησαν καὶ ἐφόσον ὑπάρχουν καλῶς λειτουργοῦσαι σχολαὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων τὴν καλὴν ἢ κακὴν λειτουργίαν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, καὶ ὡς Ἕλληνες πολῖται ἀλλὰ καὶ ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ παρακολουθῶμεν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα πλέον χάριν τῆς ἡσυχίας καὶ γαλήνης τοῦ λαοῦ, ἐπὶ τῆς τοιαύτης σπατάλης τοῦ χρήματος τοῦ Δημοσίου πρὸς ἀποστολὰς ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§277Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Σᾶς παρακαλῶ. Νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, διότι γεννᾶται εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ μία παρεξήγησις. Ἡ ἐκπαίδευσις, ἡ διδομένη ἐν Ἑλλάδι, εἴτε παρ’ ἡμεδαπῶν, εἴτε παρὰ ξένων ἀξιωματικῶν, δύναται νὰ εἶναι ὅσον θέλετε πλήρης· ὑπάρχουν οὐχ ἧττον ὅμως εἰδικότητες ἀπαραίτητοι πλέον εἰς τὸν σημερινὸν στρατὸν καὶ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι δὲν ἔχομεν τὰ μέσα νὰ ἀποκτήσωμεν. Θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω σειρὰν τοιούτων εἰδικοτήτων, ὅπως εἶναι π. χ. ἡ τεχνικὴ ἐκπαίδευσις εἰδικῶς εἰς τὰ ζητήματα τῶν αὐτοκινήτων, τὰ ὁποῖα θὰ κάμνουν τὴν ἕλξιν τῶν πυροβόλων καὶ διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δημιουργηθῇ πυρὴν ἀξιωματικῶν. Δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν πυροβολικὸν, ὡς εἶναι γνωστὸν, δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον εἷς τεχνικὸς ἀξιωματικὸς καταγίνας εἰδικῶς εἰς τὰ τρακτὲρ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαία ἡ εἰδικὴ μόρφωσις, διότι ἐξαρτῶνται ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς παραλαβῆς τῶν ὑλικῶν καὶ πυρομαχικῶν. Ὅπως ἐπίσης ὑπάρχει καὶ διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν ἀνάγκη εἰδικῶν ἀξιωματικῶν ὅπως εἶναι οἱ τῆς Ἀνωτέρας Σχολῆς Πολέμου τῆς ἐν Γαλλίᾳ, διὰ τὴν ὁποίαν ὁμολογῶ ὅτι εἰς οἱονδήποτε ἄλλο ζήτημα ἂν ἐπρόκειτο νὰ κάμωμεν οἰκονομίας, νομίζω ὅτι ἐκεῖ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ οὐδεμία οἰκονομία, διότι εἶναι πραγματικῶς ἡ ἐπιστέγασις τῆς στρατιωτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἴσως καὶ εἰς τὴν ὁποίαν δημιουργοῦνται καθ’ ἑκάστην καὶ συζητοῦνται τὰ στρατιωτικὰ θέματα. Τὴν ἀποστολὴν ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἄλλοτε εἰς συντάγματα ἁπλῶς πρὸς τελειοποίησιν, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον, τὴν ἔκοψα ἐντελῶς, διότι τὴν ἐθεώρουν ὄχι περιττήν, ἀλλὰ τὴν ἐθεώρουν ὄχι ἀπαραίτητον. Ἀπομένουν, λοιπόν, αἱ ἀποστολαὶ εἰς τὴν Ἀνωτέραν Ἀκαδημίαν Πολέμου, τὴν ὁποίαν θεωρῶ πολυτιμοτάτην, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς τὸ Σχολεῖον Ἱππευτικῆς τοῦ Σωμέρ, τὴν ὁποίαν ἐπίσης θεωρῶ πολύτιμον, διότι δὲν ἔχομεν κἄτι τι ἀνάλογον ἐδῶ. Ἐκεῖ περιωρίσθη ἡ ἐκπαίδευσις, πλὴν τῶν προσωρινῶς ἀπαραιτήτων, δηλαδὴ τῶν νέων κατασκευῶν τῶν νέων αὐτοκινήτων, διὰ τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις. Ἐφόσον ἔχομεν τὸ ὑλικὸν αὐτὸ, πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τὸ κατάλληλον προσωπικὸν νὰ τὰ χειρισθῇ, ἵνα μὴ τὰ χαλάσωμεν.

§278Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐγώ, Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἠθέλησα νὰ ἐλέγξω τὸ νομοσχέδιόν σας. Ἀκριβῶς ἤθελα νὰ ἐπικουρήσω εἰς τὰς προσπαθείας σας ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς μίαν κατάστασιν ἡ ὁποία εἶναι βέβαιον ὅτι προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ νομίζω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε εἶναι ἀκριβές, ὅτι δηλ. σεῖς ἀπεβλέψατε μόνον εἰς ἀποστολὰς ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἀπεστέλλονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἵνα μορφωθῶσιν εἰς εἰδικὰς Σχολὰς αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἔχουν σταλῆ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ σᾶς λέγω ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ δὲν ὑπῆρχε οὐδεμία ἀνάγκη νὰ στέλλωνται εἰς Εὐρώπην πρὸς εἰδικὴν μόρφωσιν. Διότι διὰ νὰ γίνῃ οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς κανεὶς θὰ δώσῃ ἐξετάσεις μὲ εἰδικὰ προσόντα παιδεύσεως. Θὰ ἀσχοληθῇ δὲ εἰς μίαν ὑπηρεσίαν ἐν τοῖς πλοίοις καὶ διὰ τῆς πείρας θὰ μορφωθῇ. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα χάριν κομματικῆς συναλλαγῆς, οὐχὶ παρὰ τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ παρὰ πάντων ὅσοι διεχειρίζοντο τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀπὸ τοῦ 22 καὶ ἐντεῦθεν ἐγένοντο ἀποστολαὶ καὶ οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἀπεστέλλοντο χαριστικῶς, ἀμειβόμενοι διὰ τὴν κατὰ τοῦ νομίμου καθεστῶτος συνέργειάν των.

§279Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποστελλομένων εἰς Εὐρώπην ἀξιωματικῶν, ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι ἐλάχιστοι· δὲν εἶναι παρὰ 6 φοιτῶντες εἰς τὴν Ἀκαδημίαν πολέμου οἱ ὁποῖοι ἀπεστάλησαν ἐκεῖ κατόπιν διπλῶν ἐξετάσεων διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν πολέμου. Ὥστε δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἀποστέλλονται οἱ καλλίτεροι εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§280Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Οὐδεὶς χωρὶς ἐξετάσεις δὲν ἀποστέλλεται εἰς Εὐρώπην;

§281Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τώρα δὲν ἐπῆγε κανεὶς χωρὶς ἐξετάσεις.

§282Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὅλοι ὅσοι ἐπῆγαν πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰς Εὐρώπην, μετέβησαν κατόπιν διαγωνισμοῦ;

§283Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μάλιστα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀποδοχῶν, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Συνάδελφος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, λέγω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ τῆς ξηρᾶς ἐμισθοδοτοῦντο μὲ ἀποζημίωσιν, εἰς τὴν Γαλλίαν, κάτω τοῦ ἡμίσεος ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐλάμβανον οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ὁ συνταγματάρχης λαμβάνει 45 φράγκα ἡμερησίως καὶ μετὰ πλείστας ἀναφορὰς πρεσβευτῶν καὶ στρατιωτικῶν ἀκολούθων ἐδέησε νὰ γίνῃ 70, νομίζω. Οἱ δὲ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ λαμβάνουν 120 φράγκα οἱ ἀνώτεροι, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ ἐκπαιδευόμενοι εἰς τὴν Ecole de guerre εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀνάγκην νὰ μελετῶσιν ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ νὰ κοπιάζωσι χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἔξοδα παραστάσεως, ἐπένοντο κυριολεκτικῶς, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ διεσκέδαζον. Ὥστε βλέπετε ὅτι καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Συνάδελφος, ὄχι μόνον δὲν ἠμείβοντο πολύ, ἀλλ’ ἠμείβοντο εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ν’ ἀποστέλλωνται ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι νὰ πένωνται κυριολεκτικῶς. Ἐδέησε μετὰ δύο ἐτῶν συνεχεῖς ἀναφορὰς πρεσβευτῶν καὶ στρατιωτικῶν ἀκολούθων καὶ ὅταν ὁ κ. Καφαντάρης ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετέβη εἰς Παρισίους, τότε καὶ μόνον ἐδέησε νὰ ἀνέλθῃ τὸ ἐπίδομα τὸ ἡμερήσιον εἰς 75 φράγκα γαλλικὰ καὶ νὰ κατέλθῃ τὸ ἐπίδομα τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀφομοίωσις. Δι’ αὐτὸ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι δὲν μισθοδοτοῦνται, ὅπως λέγεται, πολὺ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς· τοὐναντίον μισθοδοτοῦνται τόσον γλίσχρως, ὥστε πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐζήτησαν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§284Σ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Μήπως ἔπαιρναν καὶ τοὺς μισθούς των εἰς χρυσόν; Διότι θεωρῶ ὡς ἀρκετὴν ἀμοιβὴν τὴν ἀποστολὴν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ μόρφωσίν των.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης.

§286Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κηρυχθῶ κατὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι ἐκ πείρας κατὰ τὸ μικρόν μου ναυτικὸν στάδιον, γνωρίζω ὅτι πάντοτε ἐγένοντο καταχρήσεις εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἀποστολῆς τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ παλαιὸς νόμος ἀναφέρει ὅτι ἀποστέλλονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὁ πρῶτος καὶ ὁ δεύτερος ἐκ τῶν μαθητῶν ἑκάστης τάξεως, οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται τῆς Σχολῆς. Τὸ τοιοῦτον ποτὲ σχεδὸν δὲν ἐτηρήθη. Πάντοτε οἱ Ὑπουργοί, λόγῳ τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον τοὺς ἔδωσεν ὁ νόμος, προτιμοῦν τὸν τελευταῖον καὶ προτελευταῖον, διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦν κομματικά των συμφέροντα. Δυστυχῶς, ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος φέρεται ὅτι θὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν γνωρίζει ξένας γλώσσας, γνωστὸν δὲ εἶναι ὅτι ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων προσόντων, τὰ ὁποῖα δέον νὰ ἔχωσιν οἱ ἀποστελλόμενοι ἔξω ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, εἶναι καὶ αἱ ξέναι γλῶσσαι. Ὅσον δὲ καλύτερος μαθητὴς εἶναι κανείς, τόσον περισσοτέρας ξένας γλώσσας πρέπει νὰ γνωρίζῃ. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς ὅλα αὐτά, Κύριοι, τὸ γεγονὸς εἶναι ἕν, ὅτι συνεχῶς ἀποστέλλονται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπάρχουν ἐκεῖ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ,—δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς ξηρᾶς διότι δὲν γνωρίζω τὰ πράγματα—ἀξιωματικοὶ προπαιδευόμενοι καὶ ἐκπαιδευόμενοι εἰς ἐπιστήμας καὶ τέχνας εἰς ἃς δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ἐκπαιδευθῶσι. Δὲν εἶναι πολὺς καιρός, Κύριοι Συνάδελφοι ...

§287ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Γνωρίζω ἰατρόν, ὁ ὁποῖος ἀντὶ νὰ σπουδάσῃ τὴν ἐπιστήμην του ἐσπούδασε μαιευτικήν!

§288Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ σᾶς τὰ ἀναφέρω αὐτά, κ. Συνάδελφε. Δὲν εἶναι λέγω πολὺς καιρὸς ποὺ ἐσπαταλήθησαν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα διὰ νὰ ἐκπαιδευθοῦν εἰς τὴν ναυτικὴν ἀεροπορίαν τὴν στιγμὴν ποὺ δυνάμεθα νὰ ἐκπαιδεύσωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Σήμερον ἀκόμη ὑπάρχουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δύο ἀξιωματικοὶ ἐκπαιδευόμενοι εἰς Σχολὴν τακτικῆς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ Σχολὴ τακτικῆς καὶ Σχολὴ ναυτιλίας ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ ἱδρύσαμεν καὶ Ἀκαδημίαν Πολέμου εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὲ δαπανηροτάτην ὑπηρεσίαν, τὴν ὅσαν τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν. Μὴ λησμονήσωμεν, Κύριοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς καὶ δὴ τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ἤκουσε παρελαύνοντας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διαφόρους κοινωνιολόγους, ρήτορας, οἱ ὁποῖοι ἐσπούδασαν τὴν κοινωνιολογίαν δαπάναις τοῦ ναυτικοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐνῷ ἀπεστάλησαν πρὸς ἄλλην ἐκπαίδευσιν.

§289ΦΩΝΑΙ. Ποῖοι;

§290Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. Κουτούπης καὶ ἄλλοι. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἕτερος ἰατρὸς τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ ἐσπούδασε μάμος. Δὲν ἐγνώριζον ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ἐπάγγελμα θὰ ἐχρειάζετο εἰς τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν. Φαίνεται ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῆς Κοινωνίας μᾶς ἀναγκάζει νὰ σπουδάσωμεν καὶ τοιαῦτα ἐπαγγέλματα. Μὴ λησμονῶμεν, κ. Συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ δὲν γίνεται μόνον εἰς τὰ στρατιωτικὰ Ὑπουργεῖα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα. Καὶ ἔχω ἕνα πρόχειρον παράδειγμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, τοῦ ὁποίου πέντε καθηγηταὶ ἐσπούδασαν μὲ εἰδικὴν ἀποστολὴν εἰς τὴν Γαλλίαν παιδαγωγικὰ διὰ νὰ διδάξουν εἰς τὸ Κολλέγιον τὸ ὁποῖον ἵδρυσεν ἐν Σπέτσαις δαπάναις τοῦ Κοργιαλενείου κληροδοτήματος τὸ Κράτος καὶ νὰ τοποθετηθῶσιν, ἀφ’ ἧς διωρίσθησαν, ἐκεῖ· εἶναι ὅμως τοποθετημένοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀρνοῦνται νὰ προσέλθουν εἰς τὴν Σχολήν. Καὶ ἔρχομαι νὰ ἐρωτήσω, διατί, Κύριοι, νὰ δαπανῶμεν ὅλα αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια δι’ αὐτοὺς τοὺς κυρίους, τοὺς διαφόρους, διὰ νὰ πηγαίνουν νὰ γλεντοῦν —καὶ τονίζω τὴν φράσιν—νὰ γλεντοῦν δαπάναις τοῦ Κράτους; Διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἐπῆγεν εἰς τὴν πραγματικὴν Σχολήν, δι’ ἣν ἐστάλη, ἵνα εἶναι μαθητὴς τακτικός. Μηδενὸς ἐξαιρουμένου.

§291Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Τοῦ Ναυτικοῦ ἴσως.

§292Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ τῆς ξηρᾶς. Οἱ ἐκπαιδευόμενοι δὲν παραμένουν εἰς τοὺς στρατῶνας. Παραμένουν εἰς τὰ ξενοδοχεῖα.

§293Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατιωτ.). Εἰς ξενοδοχεῖα μένουν.

§294Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ ἔρχομαι νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς. Ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος πηγαίνει εἰς τὴν Εὐρώπην νὰ σπουδάσῃ, ἐκτὸς τοῦ ὅτι λαμβάνει τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ἀξιωματικοῦ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπὸ 3.000 ἕως 7.000 φράγκα, ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ, πλήρεις δὲ ἀποδοχὰς—τονίζω τὴν φράσιν—διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ, δηλαδὴ μετὰ τροφῆς κτλ. λαμβάνει καὶ ἓν ἐπιμίσθιον τὸ ὁποῖον διὰ τοὺς ἀεροπόρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ ποικίλει ἀπὸ 80 φράγκα ἕως 3½ λίρας Ἀγγλικὰς ἡμερησίως. Ἀλλὰ ἐδῶ εἶναι γνωστὸν ὅτι σπουδάζουν 1.600 Ἕλληνες εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς κανένα δὲ ἀπὸ αὐτοὺς δὲν ἤκουσα ποτὲ νὰ τοῦ στέλλουν 35–40 χιλ. δραχμὰς τὸν μῆνα διὰ νὰ σπουδάσῃ. Ὅλοι σπουδάζουν μὲ 4, 5, 6.000 δραχμὰς τὸν μῆνα.

§295Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀστειεύεσθε, Κύριε Συνάδελφε;

§296Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἀστειεύομαι, κ. Συνάδελφε. Σήμερον εἰς τὸ Παρίσι ζῇ κανεὶς λαμπρὰ μὲ 2500 φράγκα, δηλαδὴ μὲ 7500 δραχμάς. Καὶ ὑπάρχει σωρεία ἀνθρώπων τοιούτων, καὶ ἐὰν θέλετε, σᾶς ἀναφέρω τὸν κ. Σπετσιώτην καὶ τὸν κ. Μάρκου, οἱ ὁποῖοι τελευταίως ἐγύρισαν ἀπὸ τὸ Παρίσι διὰ νὰ μᾶς ποῦν ὅτι μὲ 2500 φράγκα εἶναι δυνατὸν νὰ σπουδάσουν.

§297Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὸ Παρίσι ζῇ κανεὶς καὶ μὲ χίλια φράγκα.

§298Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ δικαιολογήσω αὐτὴν τὴν σπατάλην. Ἀλλ’ ἐκτὸς ὅλων αὐτῶν νομίζω ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ καθορίσωσι τὰς ἀποζημιώσεις καὶ τὸν τρόπον τῆς ἀποστολῆς τῶν διαφόρων ἐκπαιδευομένων, διότι μοιραίως τοὺς ἐκθέτομεν εἰς χαρισμοὺς καὶ γενικῶς τοὺς φέρομεν εἰς δύσκολον θέσιν ἀπέναντι τῶν φίλων τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν, Κύριοι νὰ στέλλωνται πρὸς ἐκπαίδευσιν ἐκεῖνος ποὺ νομίζει ὁ Ὑπουργός, δὲν ἐπιτρέπεται πάντως νὰ στέλλωνται ἵνα ἐκπαιδεύονται εἰς εἰδικότητας αἱ ὁποῖαι διδάσκονται εἰς τὰς ἐν Ἑλλάδι εἰδικὰς Σχολάς, διότι δημιουργοῦμεν ἄνισον ἐκπαίδευσιν ἀξιωματικῶν. Ὁ εἷς ἐκπαιδεύεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὁ ἄλλος ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὅταν φθάσωσι νὰ διοικήσωσιν, ὁ εἷς ἔχει τὸ σύστημα τὸ Ἀγγλικὸν ὁ ἄλλος ἀκολουθεῖ τὸ σύστημα τὸ Γαλλικὸν καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐξεπαιδεύθη ἐν Ἑλλάδι, ἀκολουθεῖ σύστημα Ἑλληνικόν, καὶ οὕτω ἀλληλογρονθοκοποῦνται ὅλοι αὐτοί, ὅπως συμβαίνει πολὺ συχνά. Καὶ δεύτερον, ὅταν προσέρχωνται νὰ συνεργασθῶσιν ὁ εἷς θὰ παρουσιάζεται μὲ σπουδὰς εἰς τὰς Ἀγγλίας, ὁ ἄλλος εἰς τὸ Πεκῖνον καὶ ὁ ἄλλος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε δικαίωμα νὰ κάμῃ, καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτοῦ, εἶναι νὰ μορφώσῃ ἐκείνους ποὺ θὰ διδάσκουν τοὺς ὑπολοίπους. Καὶ αὐτοὶ θ’ ἀποστέλλωνται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ξηρᾶς καὶ θαλάσσης, καὶ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Θ’ ἀποστέλλωνται δὲ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς τελειοποίησιν εἰς ὡρισμένην κατηγορίαν, διὰ νὰ γίνωσι διδάσκαλοι καὶ ὅταν θὰ ἔλθωσιν ἐδῶ θὰ διδάσκωσιν αὐτὰ ποὺ ἔμαθον εἰς τοὺς ἄλλους. Ἐπὶ πλέον δὲ θὰ στέλλωνται κατόπιν διαγωνισμοῦ. Δὲν εἰμπορεῖ, κύριοι, νὰ στέλλωμεν οἱονδήποτε θέλομεν διὰ νὰ σπουδάσῃ, ὁπουδήποτε καὶ ὅ,τι δήποτε θέλει καὶ τοιουτοτρόπως νὰ δημιουργῶμεν ἀνισότητας, ἀνισότητας τῶν ὁποίων ἔχομεν πικρὰν πεῖραν, ἀνισότητας αἱ ὁποῖαι ἔχουν φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ κατηγορηθῶσιν ἀξιωματικοὶ ὅτι δὲν ἔχουσι δίπλωμα Ἀγγλίας, δίπλωμα Γαλλίας. Μὰ τὸν ἔστειλες, κύριε, καὶ δὲν τὸ ἐπῆρε; Τουναντίον, ἔχω παράδειγμα ν’ ἀναφέρω εἰς τὸ Ναυτικὸν ὅτι ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος ἐστάλη εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ ἔκαμεν 1½ χρόνον δὲν ἐπῆρε τὸ δίπλωμα, ἐνῷ ἄλλοι σὲ 6 μῆνας τὸ πῆραν, καὶ ὁ ὁποῖος ἐν τέλει εἶπεν: Ἐγὼ ἔχω 1½ χρόνο στὴν Ἀγγλίαν καὶ δὲν ἔκαμα τίποτε καὶ αὐτοὶ σὲ 6 μῆνες πῆραν δίπλωμα; Πῶς λοιπὸν θὰ δώσω τοιοῦτον δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργόν; Βεβαίως κανεὶς δὲν θ’ ἀρνηθῇ νὰ σταλῇ ἀξιωματικὸς πρὸς μόρφωσιν εἰδικὴν τῆς πυρίτιδος, κανεὶς δὲν θ’ ἀρνηθῇ νὰ σταλῇ ἀξιωματικὸς πρὸς πλήρη μόρφωσιν εἰδικὴν εἰς πολεμικὰ σημεῖα κλπ. ἢ νὰ σταλῇ, ὅπως εἶπεν ὁ ὁ κ. Ὑπουργὸς, διὰ τὴν σπουδὴν τῶν αὐτοκινήτων τράκτερ, εἰς ὅλας δὲ αὐτὰς τὰς ἀποστολὰς νὰ ὑπάρχῃ ἔγκρισις τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ τὸ νὰ ὑπάγῃ ὁ ἀξιωματικὸς εἰς τήν Ἱππευτικὴν Σχολὴν τοῦ Σομέρ, εἶναι ἐντελῶς περιττόν. Δὲν ἠξεύρω ἀκριβῶς, ἀλλὰ ἀπὸ ὅσα ἐδιάβασα καὶ ἤκουσα κατὰ τὸν τελευταῖον μέγαν πόλεμον, τὸ ὅπλον τοῦτο δὲν εἶχε καὶ τόσην μεγάλην ἐξέλιξιν καὶ τόσην μεγάλην δρᾶσιν ὥστε νὰ σταλῶσιν ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ νὰ σπουδάσωσι τὰ τελευταῖα πορίσματα τοῦ πολέμου.

§299Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Στὸ Σομὲρ δὲν ἐστάλησαν οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ σπουδάσωσι μόνον τὴν Ἱππευτικὴν, ἀλλὰ διὰ νὰ διδαχθῶσι τὴν νέαν τακτικὴν τοῦ ὅπλου των, ἡ ὁποία ὑπέστη καὶ ὑφίσταται ἐξέλιξιν κατόπιν τῶν νέων ὅπλων.

§300Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἤδη ἐπὶ 15 ἔτη ἔχουν σταλῆ ἀρκετοὶ διὰ νὰ διδάξουν τὴν Ἱππευτικὴν.

§301Α. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ (Ὑπ. Στρατ.). Μὰ σᾶς εἶπα. Δὲν πρόκειται περὶ Ἱππευτικῆς ἀλλὰ περὶ ἐκπαιδεύσεως.

§302Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐξεπαιδεύσαμεν ἀρκετοὺς μέχρι σήμερον διὰ νὰ γίνουν διδάσκαλοι στείλατε ὅλον τὸν στρατὸν ἐκεῖ διὰ νὰ ἐκπαιδευθῇ. Ἐγώ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω ὅτι, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς κρισίμους περιστάσεις καὶ ἐπαγγελλόμεθα οἰκονομίας καὶ περιεκόψαμεν τὰ 7% ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι πένονται, δὲν πρέπει νὰ δαπανῶμεν ἑκατομμύρια διὰ νὰ στέλλωνται ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ σπουδάζωσι τὴν Ἱππευτικήν. Καλύτερα νὰ τοὺς δώσωσιν νὰ φᾶνε διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καβαλλήσουν τ’ ἄλογα καὶ νὰ μὴ πέσουν ἀπὸ τὴν πεῖνα. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, κηρύσσομαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ τὸ ψηφίσῃ, διότι ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον δέν θὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς διαφόρους Ὑπουργοὺς νὰ κομματίζωνται εἰς τὸ στράτευμα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§304ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ, Κύριε Πρόεδρε.

§305ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι δύο ἡ ὥρα.

§306Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουρ. Γεωργίας). Τὸ 23, Κύριε Πρόεδρε, καὶ νὰ τελειώνωμεν.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 23 μόνον.

§308Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν ἓν νομοσχέδιον. Περὶ τίνος εἶναι;

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ἀνταλλάξιμον Μουσουλμανικὴν περιουσίαν.

§310Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μίαν παρατήρησιν μόνον ἔχω νὰ κάμω. Θέλω νὰ μοῦ δώσετε μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸ ἄρθρον 7. Διατὶ αὐτὰ δύναται νὰ τὰ ἀγοράσῃ ἡ Ἐθν. Τράπεζα; Δὲν ἀφορᾷ Μουσουλμανικὰ κτήματα;

§311Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὄχι.

§312Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἀναφέρεται. Τὸ ἄρθρον 7 λέγει (ἀναγινώσκει).... «Δύναται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἄνευ δημοπρασίας ὁλοκληρωτικὴν ἐξαγοράν».

§313Ν. ΔΑΡΒΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν τὸ ἔχομεν μελετήσει. Πρόκειται περὶ σοβαρωτάτης ὑποθέσεως.

§314Γ. ΕΞΗΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Αὔριον, Κύριε Πρόεδρε.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§316Σ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ. Τὸ 24, Κύριε Πρόεδρε. Εἶναι καθαρῶς τυπικόν.

§317Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἶναι τὸ «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος «περὶ παραβάσεως τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1925 Ν. Δ. «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς μεταλλευτικῆς νομοθεσίας εἰς Θράκην». Δεκτόν.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (Ὥρα 1.45 π. μ.)