1928.03.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64Η

ΤΗΣ 30 ΜΑΡΤΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 6, μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ κυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ ἰδιοκτῆται τετρατρόχων ἐπιβατικῶν σουστῶν καὶ φορτηγῶν κάρρων Νέας Ἀγχιάλου ὑποβάλλουν ὑπόμνημα περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ Ν. Δ. περὶ συστάσεως ταμείου τροχαίας κινήσεως πρὸς ὑποβολὴν δικαιολογητικῶν ἀποζημιώσεως λόγῳ ἀνεργίας, ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς ἐπιβατικῶν καὶ φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Τὸ γεωργικὸν ἐπιμελητήριον Μεσσηνίας δι’ ὑπομνήματός του παρακαλεῖ ὅπως ἐπαναφερθῇ ὁ θεσμὸς τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Πετρίδης, Ι. Καναβός, Σ. Χασιώτης, Π. Μπούμπουλης καὶ Ι. Τζίβας καταθέτουν ὑπόμνημα τοῦ Δανιὴλ Φωκᾶ δημοσιογράφου, αἰτουμένου ὅπως χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν σύνταξις ἢ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τρικούπης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ κόσμου Μεσολογγίου ζητοῦντος τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τὴν κατάργησιν τῶν περιοριστικῶν μέτρων τοῦ ἐμπορίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τρικούπης καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Εὐηνοχωρίου Μεσολογγίου ζητούντων ὅπως ληφθῶσι μέτρα διὰ τὰς πλημμύρας τοῦ ποταμοῦ Εὐήνου καὶ τὰς προξενηθείσας εἰς αὐτοὺς ζημίας. Ἐπιτροπὴ πλημμυροπαθῶν Ναυπάκτου ζητεῖ τὴν κρατικὴν ἐπέμβασιν πρὸς προστασίαν τῶν παθόντων ἐκ τῆς πλημμύρας ποταμοῦ Μόρνου. Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Ἰασωνίδης καταθέτει αἴτησιν τῶν ὀργανώσεων τῶν συνοικισμῶν λιπασμάτων, Δραπετσῶνος, Κρεμυδαροῦς, Καστρακίου καὶ Ἁγίου Διονυσίου διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν γηπέδων Μελετοπούλου τοῦ συνοικισμοῦ Δραπετσῶνος καὶ Ἁγίου Γεωργίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσακόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀποστράτου Ἀνθυπομοιράρχου, κατοίκου Ἀργοστολίου, Πέτρου Μονοκρούσου, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ οὗτος ὅπως ἀσκηθῇ ἔλεγχος ἐν τῇ Βουλῇ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ποῖοι ἦσαν οἱ φυγάδες τοῦ μετώπου. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης Νόβας καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ ἐπαγγελματικοῦ καὶ βιοτεχνικοῦ κόσμου Μεσολογγίου ζητοῦντος τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀθανασιάδης Νόβα; καταθέτει τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Εὐηνοχωρίου ζητούντων τὴν ἔγκρισιν πιστώσεως πρὸς κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων εἰς τὸν ποταμὸν Εὔηνον. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μπουρμπούλης, Α. Φωκᾶς καὶ Β. Ἀλεξᾶτος καταθέτουν ψήφισμα διαμαρτυρίας τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Καμηναράτων διὰ τὴν μὴ προαγωγὴν τοῦ τελωνειακοῦ ὑπαλλήλου Δ. Διονυσάτου. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Φ. Μοσχούλας καὶ Κ. Γόντικας καταθέτουν τηλεγραφήματα τῆς Κοινότητος Ἀγουλινίτσης καὶ τοῦ Συλλόγου «Φιλοπροόδων» παρακαλούντων ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἀρωγήν τῶν λόγῳ τῆς καταστροφῆς των ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἀλφειοῦ. Ὁ Εἰρηνοδίκης καὶ ὁ ἀστυνόμος Ἀγουλινίτσης κατὰ παράκλησιν τῶν κατοίκων συνελθόντων ἐν συλλαλητηρίῳ ὑποβάλλει εὐχὴν ὅπως ἡ Κυβέρνησις προσέλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς καταστραφέντας ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἀλφειοῦ καὶ τῆς λίμνης Ἀγουλινίτσης κτηματίας. Τὸ λύκειον τῶν Ἑλληνίδων ὑποβάλλει ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ὅπως παρασχεθῇ εἰς τὰς Ἑλληνίδας ἔστω καὶ ἀστικὴ μόνον ψῆφος. Ὁ Κρὴς ὁπλαρχηγὸς Φ. Ε. Διπλαράκης ὑποβάλλει ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ νὰ διαταχθῇ αὐστηρὰ ἔρευνα τῶν ὑποθηκοφυλακείων καὶ οἰκονομικῶν ἐφορειῶν μετὰ τῶν Συμβολαιογραφείων Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ περιχώρων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει τηλ)ματα 1) τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀγουλινίτσης καὶ 2) τοῦ Συλλόγου Φιλοπροόδων, παρακαλούντων ὅπως ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἀρωγὴν τῶν ἐν ἀπογνώσει διατελούντων κτηματιῶν λόγῳ τῆς καταστροφῆς ἣν ὑπέστησαν ἐκ τῆς πλημμύρας τοῦ Ἀλφειοῦ καὶ τῆς λίμνης Ἀγουλινίτσης. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης καταθέτει τηλεγραφήματα Ἐπιτροπῆς Κτηματιῶν Πύργου–Ἠλείας καὶ Προέδρου Ἀγροτικῆς Γεωργικῆς Λουτροῦ Οἰχαλίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὰς ἐνεργείας τῶν μεσιτῶν σταφίδος Πατρῶν κατὰ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Τὰς αὐτὰς διαμαρτυρίας ὑποβάλλει καὶ ὁ Κτηματικὸς Συνεταιρισμὸς Χάβαρι καὶ Μπούρας. Οἱ ἀνάπηροι πολέμου Δράμας πωληταὶ λιανικῆς πωλήσεως καπνοῦ διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου περὶ λιανικῆς πωλήσεως. Οἱ Πρόσφυγες καὶ Γηγενεῖς Σερρῶν παρακαλοῦν νὰ δοθῇ ἀναστολὴ τῶν δημοπρασιῶν ἀνταλλαξίμων ἀκινήτων μέχρις ἐπιψηφίσεως παρὰ τῆς Βουλῆς τῆς νέας τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως. Ὁ σύλλογος ἐργολάβων Θεσ)νίκης διαμαρτύρεται, διότι ἡ προκήρυξις κατασκευῆς ὁδοστρώματος Θεσ)νίκης–Γιαννιτσῶν θέτει ὅρους συμφέροντας μόνον εἰς μερικὰς Ἑταιρίας. Οἱ Πρόεδροι τῶν Συνεταιρισμῶν Σμύλα ἀποδοκιμάζουν τὴν ἐπίθεσιν τῶν σταφιδομεσιτῶν Πατρῶν κατὰ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἐμπειρῖκος–Κουμουνδοῦρος καταθέτει ψήφισμα τῶν μικροεπαγγελματιῶν Οἰχαλίας παρακαλούντων νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς τοῦ φόρου τὸν ὁποῖον ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλλουν εἰς τὸ ἐν Καλάμαις Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον. Ὁ Συνεταιρισμὸς Μπούρας διαμαρτύρεται διὰ τὰς συκοφαντικὰς ἐπιθέσεις τῶν μεσιτῶν Πατρῶν κατὰ τοῦ σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἐπιτροπὴ Κτηματιῶν Πύργου παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν μέτρα κατὰ τῶν ὑποτιμητῶν σταφίδος πρὸς κατάπαυσιν τῆς γενομένης ἐκμεταλλεύσεως ὑπὸ ἐπιτηδείων. Οἱ ἰδιοκτῆται Ἄρτης ζητοῦσιν τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Οἱ πρόσφυγες Καβάλλας παρακαλοῦν νὰ ἐξασφαλισθοῦν τὰ κατεχόμενα κτήματα ὑπὸ τῶν πολεμοπαθῶν διὰ πωλήσεως τοκοχρεωλυτικῶς μὲ δόσεις ὑπὸ Ἐκτιμητικῶν Ἐπιτροπῶν. Ὁ Σύλλογος Προσφύγων Γαστούνης αἰτεῖται τὴν ἐκτέλεσιν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ Πηνειοῦ, καταστρέψαντος τελείως τὰ σπαρτά των. Οἱ ἰδιοκτῆται Κερκύρας ἐπὶ τῇ προόψει ἀπεργίας τῶν ἐπαγγελματιῶν δηλοῦσιν ὅτι τάσσονται παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως. Κάτοικοι Κοζάνης ζητοῦν τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ Συνεταιρισμὸς Ἀρμενίων–Κυπαρισσίας καὶ ὁ Πιστωτικὸς Βρύσης παρακαλοῦν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ χαλκοθείου. Οἱ ἐπαγγελματίαι Λουτρακίου παρακαλοῦν ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ πληρωμὴ τῶν φόρων κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον. Τὸ Συνδικάτον ἐργατῶν ἐπισιτισμοῦ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἔγκρισιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ κονδυλίου ἐνοικίου τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνεταιρισμοῦ Καπνοπαραγωγῶν Μαραθόλας διαμαρτύρεται κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διότι ἀνεκοίνωσεν ὅτι τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια θὰ δοθοῦν μετὰ τὸ Πάσχα. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Βερροίας παρακαλεῖ ὅπως ἐπισπευσθῇ ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας «Φαουντέσιον» ὁ ἐγκιβισμὸς τοῦ Ἀλιάκμονος, πρὸς πρόληψιν νέων καταστροφῶν ἐκ τῆς πλημμύρας ποταμοῦ. Ὁ Ἐπαγγελματικὸς καὶ Βιοτεχνικὸς κόσμος Μεσσολογγίου συνελθὼν ἐν συλλαλητηρίῳ ζητεῖ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ Σύλλογος Μηχανικῶν καὶ Ἀρχιτεκτόνων Θεσ)νίκης διαμαρτύρεται διότι ἐπετράπη κατὰ τὴν μειοδοσίαν τῆς ὁδοῦ Μοναστηρίου Θεσ)νίκης ἡ συμμετοχὴ μόνον Ἑταιριῶν Ἀσφαλτικῶν Ἔργων. Κάτοικοι Καρυστίας διαμαρτύρονται διὰ τὰς ὑπό τινος Βουλευτοῦ ἐκτοξευθείσας ὕβρεις κατὰ τοῦ Μητροπολίτου Καρυστίας. Ὁ κ. Γ. Καφαντάρης (Ὑπουρ. Οἰκονομ.) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1927 ὑπογραφείσης ἐν Γενεύῃ συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 παράγραφος 2, 3 καὶ 4 καὶ τῶν ἄρθρων 11–19 τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος τῆς 8 Δεκεμβρίου 1922 τοῦ διέποντος τὰς πληρωμὰς, τὰς ἐπιβαλλομένας εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῶν εἰρημένων χωρῶν, ἔναντι τῶν μεταναστῶν, πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς Ἑλληνοβουλγαρικῆς συμβάσεως, ὑπογραφείσης ἐν Νεϊγὺ τὴν 14)27 Νοεμβρίου 1919 περὶ ἀμοιβαίας μεταναστεύσεως τῶν φυλετικῶν μειονοτήτων». Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουρ. Οἰκον.) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Ἰανουαρίου 1928 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 3372 καὶ 3389 περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συμφωνίας καὶ τῶν συναφῶν αὐτῆς πράξεων περὶ τρόπου ἐφαρμογῆς διατάξεών τινων τῆς συνθήκης εἰρήνης τῆς Λωζάνης καὶ τῆς προσηρτημένης ὑπ’ ἀριθ. 9 δηλώσεως καὶ περὶ κυρώσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κ. Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς συμβάσεως ἀπὸ 28 Ὀκτωβρίου 1925 μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Καλυκοποιείου καὶ Πυριτιδοποιείου. Οἱ κ. κ. Γ. Σήφακα, Β. Μεϊμαράκης, Δ. Μητσοτάκης κλπ. ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως πωλήσεως ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἐμπόρων ἐλαίου καὶ σπορελαίου. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας (Ὑπουρ. Ἐθν. Οἰκον.) ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ εὑρέσεως ἐργασίας καὶ ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῆς ἀνεργίας, ὑπαλλήλων, ἐργατῶν καὶ ὑπηρετῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ἀπονομῆς τοῦ μισθοῦ τμηματάρχου εἰς τοὺς εἰσηγητὰς καὶ τοὺς τούτοις ἐξομοιουμένους ὑπαλλήλους τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μουντζουρίδης, Ι. Νικολίτσας, Δ. Μπενάκης, Π. Νικολαΐδης καὶ Δ. Κάκαβος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1927 Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων μεταλλευτικῶν νόμων». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13)15 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 3 Ἰουλίου 1926 Ν.Δ. περὶ συντάξεως καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἀποχωρούντων τῆς ὑπηρεσίας».

§2Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως’ κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύο λέξεις. Πρόκειται περὶ ζητήματος λίαν ἐπείγοντος.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§4Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ἀλφειὸς ἐπλημμύρισε. Κατέκλυσε χιλιάδας στρεμμάτων καλλιεργημένων γαιῶν καὶ τὰς κατέστρεψε καὶ οἱ ἐκεῖ κάτοικοι εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν, ἀναμένοντες τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§5Σ. ΕΜΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ ληφθοῦν ἐπειγόντως τὰ κατάλληλα μέτρα, νὰ σταλῇ δὲ καί μηχανικός.

§6Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐπιτρέπετε δύο λέξεις; Ὁ ποταμὸς Ἀλφειὸς κατέστρεψεν ἐκτάσεις καλλιεργημένας 1600 στρεμμάτων. Μετὰ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον, μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν Νομομηχανικὸν Ἠλείας νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν. Δὲν ἀρκεῖ ὅμως τοῦτο. Αἱ ζημίαι εἶναι πολὺ μεγάλαι καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὸν Ἔφορον Ἠλείας καὶ οἱανδήποτε ἄλλην Ἀρχὴν νὰ ἐξετάσουν τὰ ζητήματα ταῦτα, διότι, ὡς εἶναι φυσικόν, ὁ εἰσπράκτωρ θὰ μεταβῇ αὔριον νὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν ἐντελῶς. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο φέρει ἓν ἄλλο ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε λάβει ἓν μέτρον διὰ τὴν δημιουργίαν Ταμείου Ἀσφαλίσεως διὰ τοὺς παθόντας ἐν τῷ παρελθόντι. Νομίζω ὅτι καὶ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ὁ Συνάδελφος ἐξ Ἠλείας κ. Γόντικας εἶχε ζητήσει τὸν λόγον διὰ τὴν πλήμμυραν τοῦ ποταμοῦ Ἀλφειοῦ καθὼς καὶ διὰ τὴν πλήμμυραν τοῦ Πηνειοῦ. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὰς οἰκείας Οἰκονομικὰς Ἀρχὰς νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου καὶ νὰ ἐκτιμήσωσι τὰς ἐπελθούσας ζημίας, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῶν πλημμυρῶν αὐτῶν.

§7Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶπον, ὅτι διετάχθη νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου ὁ μηχανικὸς Ἠλείας διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς ζημίας τὰς προελθούσας ἐκ τῶν πλημμυρῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ πλήμμυρα τοῦ ποταμοῦ Πηνειοῦ κατέκλυσε τὴν Γαστούνην. Λέγω δὲ τοῦτο διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ καὶ οἱ κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι συνδέονται ὑπηρεσιακῶ μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τί ἐδαπανήθησαν διὰ νὰ κτισθοῦν νέαι οἰκίαι καὶ νὰ διανεμηθοῦν γαῖαι εἰς τὴν Γαστούνην. Εἰς σχετικὰς δὲ συζητήσεις ἀπήντησε τότε ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως ὅτι ἦτο περιττὴ ἡ σπατάλη τῶν ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν. Ἐπῆλθον πράγματι κολοσσιαῖαι γεωργικαὶ ζημίαι, διότι ὄντως ἐκεῖ ἐν Γαστούνῃ ἐγένετο μεγίστη καλλιέργεια καὶ ἦτο μεγίστη ἡ καταστροφὴ τῶν γαιῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν μετέβην, ἰσχυρίζεται ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἔλαβε, δὲν τὴν ἐπαρκοῦν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν, τὴν δῆθεν ἀποκατάστασιν, τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, νὰ συστήσῃ ὄχι πλέον νὰ θεραπεύσῃ, διότι δὲν φαντάζομαι ὅτι δύναται νὰ θεραπεύσῃ ποτέ, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ μεταφέρῃ αὕτη τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπὸ ἐκεῖ.

§8Σ. ΕΜΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ὑψώσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου διὰ νὰ τονίσω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη ὅπως ληφθοῦν τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ τὸ κακόν.

§9Τ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν μέτρα σύντονα διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, διότι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ κατακλυσθῇ τὸ ἔδαφος. Πρέπει νὰ ληφθῶσι σύντονα μέτρα, διότι ἡ ἐπαρχία αὐτὴ ὑστερεῖ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας καὶ λόγῳ τῆς διακοπῆς τῆς συγκοινωνίας.

§10Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἶναι ἡ τρίτη φορά, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὴν ὁποίαν συμβαίνει πλήμμυρα εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς. Πέρυσι κατεστράφη ὁλόκληρος ἡ σπορά. Παρακαλῶ νὰ ληφθοῦν σύντονα μέτρα.

§11ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Αἱ αὐταὶ διαμαρτυρίαι γίνονται καὶ ἐκ μέρους τῆς Θεσσαλίας. Καὶ ἐκεῖ ὁ Πηνειὸς κατέστρεψε τὴν σπορὰν καὶ ἀπειλοῦνται νὰ πέσουν αἱ οἰκίαι τῶν πέριξ χωρίων. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ διαταχθῶσι καὶ ἐκεῖ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα.

§12Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὡς γνωστόν, Κύριοι, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παρέχει τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια κατὰ τοὺς μῆνας τῆς καλλιεργείας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὁ Φεβρουάριος καὶ ὁ Μάρτιος, πρὸς ὑποστήριξιν τῶν καλλιεργητικῶν Συνεταιρισμῶν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, διὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ὑποκαταστήματος Ἀγρινίου, ἐγνώρισεν εἰς τοὺς Συνεταιρισμούς, ὅτι τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα συνήθως χορηγεῖ κατὰ τὸν χρόνον τῆς καλλιεργείας ἡ Τράπεζα, θὰ τὰ χορηγήσῃ μετὰ τὸ Πάσχα. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι μετὰ τὸ Πάσχα, εἰς τὸ τμῆμα τοὐλάχιστον τὸ ἰδικόν μου, ἀρχίζει ἡ φυτεία. Ἑπομένως τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα θὰ χορηγήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας τοὐλάχιστον, δὲν θὰ συμπέσουν μὲ τὸν χρόνον τῆς καλλιεργείας. Παρακαλῶ, λοιπόν, τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μεριμνήσουν καὶ συστήσουν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἵνα τὰ δάνεια αὐτὰ τὰ χορηγήσῃ ἐγκαίρως διὰ νὰ δυνηθοῦν οἱ ἄνθρωποι νὰ καλλιεργήσουν, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμωμεν μίαν συντροφιὰν καὶ ἑταιρείαν μὲ τὸν Μπολσεβικισμόν.

§13Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα διὰ τὸ ζήτημα αὐτό.

§14Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς κ. Κατσάνος διετύπωσε καὶ εἰς ἐμὲ τὰ παράπονα τῶν καλλιεργητῶν τῆς περιφερείας Ἀγρινίου, ἔλαβον δὲ καὶ σχετικὰ τηλεγραφήματα. Διεβεβαίωσα καὶ διαβεβαιῶ τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι θὰ κάμω τὰς ἀναγκαίας συστάσεις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅπως παράσχῃ τὰ ἀναγκαῖα καλλιεργητικὰ δάνεια ταχέως καὶ πρὸ τῆς καλλιεργείας.

§15Α. ΜΥΛΩΝΑΣ (Ὑφ. Οἰκον.). Κατ’ ἔτος, Κύριοι, ἐπέρχονται διάφοροι θεομηνίαι ἐκ διαφόρων ὅρων. Βεβαίως διὰ ν’ ἀντεπεξέλθῃ τὸ Κράτος ἀπέναντι τῶν κινδύνων αὐτῶν, ἀπαιτοῦνται ἔργα μεγάλης δαπάνης καὶ πολλοῦ χρόνου, ἔργα δημόσια ἀντιπλημμυρικά, τὰ ὁποῖα ὅμως, δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν ἑκάστοτε νὰ ἐκτελοῦνται. Οὔτε εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον νὰ προβαίνῃ προχείρως εἰς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν κατοίκων τῶν πλημμυροπαθῶν περιφερειῶν. Ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ ζητήσω νὰ ἐξακριβώσω τὰς ζημίας καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ συστήσω κἄποιαν ἀνακούφισιν, εἴτε δι’ ἀναστολῆς τῶν πληρωνομένων φόρων, εἴτε ἄλλως πως. Πέραν τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ προχείρου νὰ γίνῃ τίποτε.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν Ἐπερωτήσεων Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τορπιλλῶν. Ὁ κ. Μιαούλης ἔχει τὸν λόγον.

§17Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος ὁ κ. Σακαλῆς καὶ κατόπιν ὁμιλῶ ἐγώ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Σακαλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§19Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Οἱ ὡρίμου ἡλικίας συνάδελφοι θὰ ἐνθυμοῦνται ἀναμφιβόλως, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἐτάραξε τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς ἡ πολύκροτος τῆς Μπουμπουλίνας ὑπόθεσις, πᾶσα κατὰ κανόνα συζήτησις ἐπὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων ἐπὶ ὁλόκληρον εἰκοσαετίαν προεκάλει μεγάλην ἐν τῇ Βουλῇ ταραχήν. Τὸ στοιχεῖον τῆς θαλάσσης ἐκ προφανοῦς συγγενείας πρὸς τὴν αἴθουσαν τοῦ Κοινοβουλίου, μετέδιδε φαίνεται εἰς αὐτὴν τὰς ἰδιότητας τῆς εὔκολα συνταρασσομένης φύσεώς του. Τὴν διακοπεῖσαν ταύτην παράδοσιν τείνουν ἤδη νὰ ἐπανασυνδέσουν αἱ προσφάτως ἐγερθεῖσαι συζητήσεις περὶ ἀεροπλάνων καὶ τορπιλλῶν. Εἶναι ἀξιοπαρατήρητον, κ. Βουλευταί, ὅτι καὶ ἡ προκειμένη συζήτησις εἰσέρχεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατατείνει ὅπως καὶ ὅπου πᾶσα σχεδὸν προγενεστέρα ναυτικὴ συζήτησις. Προτοῦ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν προπαρασκευάζεται ἡ δημοσία γνώμη, διὰ τοῦ ἡμερησίου τύπου. Καταγγέλλονται ἀξιωματικοὶ παρ’ ἀξιωματικῶν μετὰ χαρακτηριστικῆς ἐλαφρότητος διὰ πράξεις ἀνοσίους, διὰ λεηλασίαν τοῦ δημοσίου χρήματος ἐπὶ βλάβῃ τῆς συγκροτήσεως τῆς θαλασσίας δυνάμεως. Ἐν τέλει διαπομπεύεται σύσσωμον τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν. Τὸ τέλος τοῦτο ἐπέρχεται, κ. Βουλευταί, διότι κατὰ συνέπειαν τοῦ ἐγειρομένου κλύδωνος, ἔρχονται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ὅλαι αἱ ἀτέλειαι, μικραὶ καὶ μεγάλαι, τὰς ὁποίας ἐγκρύπτει τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν, ὡς κάθε κατὰ κανόνα μεγάλος ὀργανισμός. Διετυμπανίσθη διὰ τοῦ ἡμερησίου τύπου, ὅτι μίαν ἡμέραν ὁ στόλος εὑρέθη μὲ ἠλαττωμένην τὴν τορπιλλικὴν μαχητικότητά του, εἰς τὰ 20% ἐκείνης, τὴν ὁποίαν κοινῶς ἐπιστεύετο ὅτι ἐξεπροσώπει καὶ ὅτι τὸ κατόρθωμα τοῦτο ἐπετεύχθη μὲ μίαν ζημίαν τοῦ Δημοσίου Ταμείου ἐκ 50 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ὡς ἔνοχοι δακτυλοδεικτοῦνται ἀξιωματικοὶ ἀνώτεροι· αἱ ἀποδείξεις προσάγονται ραγδαῖαι, καταθλιπτικαί. Τὰς προσάγουν ὑπηρεσίαι καὶ ἐπιτροπαί, πλοίαρχοι καὶ ναύαρχοι. Καὶ προθύμως τὰς ἀποδέχονται πολιτευταὶ καὶ φεῦ! καὶ Ὑπουργοί.

§20ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι Ὑπουργοί;

§21Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ναυτικῶν.

§22ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὁ πρώην Ὑπουργός;

§23Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καὶ ὁ νῦν καὶ ὁ πρώην. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐπὶ τοῦ ὀλισθηροῦ τούτου ἐδάφους ἔβαινε συγκρατημένα, ἐνῷ ὁ νῦν Ὑπουργὸς ἐπῆρε δρόμον ὡς ἀσυγκράτητος πυροσβεστικὴ ἀντλία. Ἀναμφιβόλως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία διαφλέγεται ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας νὰ διαφωτισθῇ ἐπὶ τῆς φοβερᾶς αὐτῆς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία τόσον βαθέως συνεκίνησε τὴν δημοσίαν γνώμην. Καὶ εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ θὰ ἐπιχειρήσω καὶ ἐγὼ νὰ προσφέρω τὴν συμβολήν μου. Ἦτο, κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐπαύριον τῆς συνθήκης τῆς Λωζάνης. Ἀποκατασταθείσης σχετικῆς ἠρεμίας ἐπέστη ἡ ὥρα ὅπως ἐκδηλωθῇ ἡ μέριμνα πρὸς ἀνασυγκρότησιν ἢ ὀρθότερον πρὸς ἀνασκευὴν τῶν θαλασσίων ἡμῶν δυνάμεων. Ὁ στόλος ἐστερεῖτο μονάδων πολυτίμων, τῶν μονάδων ἐκείνων, τῶν ὁποίων κατ’ ἐξοχὴν ἐξῆρε τὴν σημασίαν ὁ μέγας πόλεμος. Καὶ ἀπεφασίζετο ἡ παραγγελία δύο ὑποβρυχίων. Ἀλλὰ καὶ τὰ ὑπάρχοντα πολεμικὰ πλοῖα, διὰ τὴν ἡλικίαν καὶ διὰ τὴν κακοποίησιν εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβληθῆ ἐπὶ τόσον χρόνον, εἶχον ἀνάγκην σοβαρωτάτων ἐπισκευῶν. Ἐκτὸς τούτου ὁ στόλος εἶχεν ἀνάγκην καὶ ἐφοδίων πολλῶν, προπάντων δὲ τορπιλλῶν, τῶν τορπιλλῶν διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξωπλίζοντο τὰ ὑποβρύχια καὶ τὰ τορπιλλικά. Ἀποφασίζεται λοιπὸν ἡ ἐπισκευὴ τῶν τεσσάρων Λεόντων, τῶν τεσσάρων δηλαδὴ μεγάλων ἀντιτορπιλλικῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχομεν δώσει τὸ νόθον ὄνομα τοῦ ἀνιχνευτικοῦ, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ ὅπως προάγονται ταῦτα κατ’ ὄνομα συμπροαγάγωνται καὶ τὰ ἐπιτελεῖα των κατὰ βαθμὸν καὶ κατ’ ἀριθμόν.

§24ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μπράβο!

§25Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐνδεικνύετο λοιπὸν ὁ διὰ τορπιλλῶν ἐφοδιασμὸς τοῦ στόλου καὶ τὸ τμῆμα τῶν τορπιλῶν, ὡς εἶχε καθῆκον, ἐτόνιζε τὴν ὁλότητα τῆς ἀνάγκης ταύτης. Τμηματάρχης ἦτο ὁ ἀντιπλοίαρχος Φωκᾶς, ἀξιωματικὸς ἐκλεκτῆς διανοητικότητος, ὁ ἀκρινόμενος δὲ ἐξόχως διὰ τὸ ἐξαίρετον αὐτοῦ ἦθος. Καὶ ἀπευθύνεται τὸ Ὑπουργεῖον εἰς ὅλα τὰ γνωστὰ Εὐρωπαϊκὰ ἐργοστάσια τορπιλλῶν καὶ συγκεντροῦνται αἱ προσφοραὶ τῶν ἐργοστασίων. Ἀλλὰ προτοῦ γίνῃ ἡ συγκριτικὴ μελέτη αὐτῶν, ὁ τμηματάρχης Φωκᾶς ἀπέρχεται λόγῳ ἀσθενείας εἰς τρίμηνον ἄδειαν. Ἐπανελθὼν ἐξ αὐτῆς περὶ τὰ τέλη τοῦ 1923 ἐπληροφορεῖτο ἀπὸ τὸν ἀντικαταστάτην αὐτοῦ Ἀντιπλοίαρχον Χατζηδημητρίου καὶ ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τοῦ τμήματος πλωτάρχην Βανδῶρον, ὅτι κατὰ τὴν ἀπουσίαν του ἀπεφασίσθη ἡ παραγγελία 50 τορπιλλῶν εἰς τὸ Ἀγγλικὸν Ἐργοστάσιον Οὐάτχεϊδ καὶ ὅτι μάλιστα εἶχεν ἀφιχθῇ πρὸς τοῦτο ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐργοστασίου, μετὰ τοῦ ὁποίου εἶχον προβῇ εἰς προκαταρκτικὰς διαπραγματεύσεις καὶ ὅτι πρὸς τούτοις συνετάχθη καὶ τὸ προσχέδιον τοῦ Συμβολαίου. Ἐπελήφθη τότε ὁ τμηματάρχης Φωκᾶς τῶν καταπληκτικῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν παραγγελίαν τῶν τορπιλλῶν μετὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐργοστασίου ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν πλοιάρχου Κλεομένους, ἀξιωματικοῦ εὐρείας μορφώσεως, ἤθους ἀσπίλου ἀλλὰ καὶ πείρας ἐμπορικῆς ἀξιολόγου καὶ μετὰ τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ τμήματος πλωτάρχου Βανδώρου, ἀξιωματικοῦ εἰδικοῦ περὶ τὰ τορπιλλικά. Ἐπιέζετο τότε ἡ ὑπηρεσία ὑπὸ τῆς ἀνάγκης τῆς ταχυτάτης παραγγελίας καὶ εἶχεν ἀπέναντί της ἕνα μόνον οἶκον προσφέροντα τοιαύτας τορπίλλας. Εὐνόητος ἄρα ἡ δυσμένεια τῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας διεξήγοντο αἱ διαπραγματεύσεις. Προσφοραὶ ὑπῆρχον ἀπὸ τέσσερα ἐργοστάσια. Ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον τὸ Ἀγγλικόν, τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος, ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Saint Tropez τῆς Γαλλίας, ἀπὸ τὸ ἐν Φιοῦμε ἐργοστάσιον καὶ ἀπὸ τὸ Silurificio Italiano. Ἐξ αὐτῶν τὰ δύο τελευταῖα ἦσαν ἀτυχῶς Ἰταλικά. Ἀτυχῶς, λέγω, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, καὶ τοῦτο, ὄχι μόνον διότι ὑπῆρχε ψυχρότης σχέσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας, συνεπείᾳ τῆς προσφάτου καταλήψεως τῆς Κερκύρας, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ ἦτο ἐπισφαλεστάτη πᾶσα παραγγελία εἰς ἐργοστάσια Ἰταλικὰ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπεκρέματο ἡ ἀπειλὴ τῆς κατασχέσεως ἐπὶ πάσης ἐν Ἰταλίᾳ περιουσίας, τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου κατόπιν τῶν ἀξιώσεων τοῦ ἀπὸ τῶν Βυζαντινῶν Αὐτοκρατόρων ἕλκοντος τὸ γένος Capone, ἀξιώσεων μάλιστα αἱ ὁποῖαι ἔν τινι μέτρῳ ἠξιοῦντο προσοχῆς ἐκ μέρους τῶν Ἰταλικῶν δικαστηρίων.

§26Χ. ΛΑΔΑΣ. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ Capone ἐπέτυχε δικαστικὰς ἀποφάσεις κατασχέσεως περιουσίας τοῦ ἑλληνικοῦ Κράτους.

§27Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐπιπροσθέτως, τὸ ἐν Φιοῦμε ἐργοστάσιον ἐτέλει ἔστω ὑπὸ ἐκκαθάρισιν, ὡς ἐδηλοῦτο τοῦτο καὶ εἰς αὐτὴν τὴν προσφοράν του. Τὸ δὲ ἐν Saint Tropez τῆς Γαλλίας ἐδήλου εἰς τὸν ἐν Παρισίοις ναυτικὸν ἡμῶν ἀκόλουθον, τὸν μετέπειτα ἐπὶ δικτατορίας καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι μόλις εἰς τὰ 1927 θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν παραγγελίας τορπιλλῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Πράγματι ἑπομένως, ἓν ἐργοστάσιον μόνον ἀπέμενεν ἱκανὸν νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἐπείγουσαν παραγγελίαν τορπιλλῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὸ ἐν Βέϋμουθ τῆς Ἀγγλίας ἐργοστάσιον Οὐάϊτχεδ. Κατηρτίσθη λοιπὸν τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1924 τὸ συμβόλαιον τὸ φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ναυπακτίας συναδέλφου κ. Καναβοῦ, ὑπουργοῦ τότε τῶν Ναυτικῶν, τὸ προσυπογραφὲν ὑπὸ τῶν συνυπευθύνων προϊσταμένων ὑπηρεσιῶν, τοῦ διευθυντοῦ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν πλοιάρχου Κλεομένους καὶ τοῦ τμηματάρχου τῶν τορπιλλῶν ἀντιπλοιάρχου Φωκᾶ. Εἶναι τὸ συμβόλαιον, κύριοι Βουλευταί, τὸ ἀποτελέσαν, ὡς τὸ χαρακτηρίζει ὁ νῦν τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν ἐν ἐκθέσει του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, τὸ κείμενον τῆς «κωμωδίας», ἡ ὁποία ἐπαίχθη εἰς βάρος τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου εἰς τὸ Βέϋμουθ τῆς Ἀγγλίας».

§28Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐν τῷ φακέλλῳ δὲν ἀνεῦρον τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. Δὲν κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν;

§29Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κατετέθη καὶ τὴν ἔχω εἰς χεῖράς μου, κ. Συνάδελφε. Ἰδοὺ αὐτή.

§30Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐγὼ ἐπῆρα χθὲς τὸν φάκελλον καὶ δὲν ὑπῆρχεν εἰς αὐτόν.

§31Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Σᾶς εἶπα, τὴν ἔχω εἰς χεῖράς μου καὶ τὴν ἔχω ἀπὸ προχθές. Σεῖς δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος μεταξὺ τῶν ἐπερωτώντων βουλευτῶν. Ἐγὼ τὴν ἔλαβα ἐκ τοῦ φακέλλου, ἀφοῦ προηγουμένως συνεννοήθην μετὰ πάντων τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν ἐπερώτησιν συναδέλφων.

§32Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Θίγεται σπουδαιότατον ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον νομίζετε ὅτι σεῖς μόνον ἐνδιαφέρεσθε, ἀλλὰ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι καὶ ἐγὼ ἐπίσης ἔχω ἐνδιαφέρον.

§33Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Φαίνεται ὅτι ἀγνοεῖτε, κύριε Συνάδελφε, ὅτι ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι φέρονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως, οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταὶ εἶναι οἱ εἰσηγηταὶ τῶν ὑποθέσεων τούτων, ὡς τοιοῦτοι δὲ δικαιοῦνται, ὑποχρεοῦνται μᾶλλον, αὐτοὶ πρὸ παντός, νὰ γίνωνται ἐνήμεροι τῶν κατατιθεμένων εἰς τὴν Βουλὴν σχετικῶν ἐγγράφων. Ὡς εἶπον δέ, σεῖς δὲν εἶσθε μεταξὺ τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν ἐπερώτησιν τῆς ὑποθέσεως. Ποῖον εἶναι, λοιπόν, τὸ περιεχόμενον τοῦ συμβολαίου τούτου, ὁ συγγραφεὺς τοῦ ὁποίου χαρακτηρίζεται ὡς ὁ κύριος δράστης ἑνὸς ἀνοσίου ἐγκλήματος; Ἀσφαλῶς ἐν τῇ ἀναδιφήσει του πρέπει νὰ ἀνεύρωμεν ἔκδηλα τὰ σημεῖα τῆς καταχθονιότητος. Ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν, ὁ σημερινὸς τμηματάρχης, διὰ νὰ καταστήσῃ ἐμφανεστάτην τὴν καταχθονιότητα τοῦ ἐν λόγῳ συμβολαίου, τὸ παραβάλλει πρὸς παλαιότερον ἀντίστοιχον συμβόλαιον, πρὸς τὸ συνταχθὲν εἰς τὰ 1914, ἐπὶ τῇ τότε παραγγελίᾳ τορπιλλῶν εἰς τὸ Γερμανικὸν ἐργοστάσιον Σβάρτσκοφ, καὶ μᾶς καλεῖ νὰ ἴδωμεν τὰ στίγματα τοῦ ὑπὸ κατηγορίαν συμβολαίου. Ἄς τὰ ἴδωμεν λοιπόν. Ἐκ τῆς παραβολῆς αὐτῆς προκύπτει, λέγει, ὅτι τὸ καταρτισθὲν ὑπὸ τοῦ Φωκᾶ συμβόλαιον δὲν προβλέπει δοκιμὴν τῶν τορπιλλῶν δι’ ἐκσφενδονίσεως ἄνευ γυροσκοπίου, ἐνῷ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 προέβλεπε τοιαύτην δοκιμήν. Καταγγέλλει λοιπὸν ὡς πρώτην καὶ οὐσιώδη καὶ ὄχι δόλου ἀμέτοχον τὴν παράλειψιν τοῦ ὅρου τούτου ὁ κ. τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν. Ἀλλὰ ὁ ὅρος αὐτός, Κύριοι, ἦτο ἁπλοῦν ὑπόλειμμα παλαιοτέρας καταστάσεως πραγμάτων, ἐν τῇ τορπιλλικῇ, ἀνυπάρκτου σήμερον, ἀνυπάρκτου καὶ καθ’ ὃν χρόνον συνετάσσετο τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924.

§34Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἀπὸ τὰ 1909 ἢ 1910 καὶ ἐφεξῆς αἱ τορπίλλαι ἔχουν γυροσκόπιον.

§35Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Συμφωνότατα. Δοκιμὴ τορπίλλης συνεπῶς ἄνευ γυροσκοπίου, ὡς προεβλέπετο ὑπὸ τοῦ συμβολαίου Καββαδία, ἤτοι τοῦ συμβολαίου τοῦ 1914, ἦτο δοκιμὴ ἁπλούστατα καθυστερημένων γνώσεων. Ἐὰν δὲ τοιαύτη δοκιμὴ ἐπανελαμβάνετο καὶ εἰς τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ, εἰς τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924, εὐλόγως τοῦτο θὰ προέδιδεν ἀσύγγνωστον ἀμάθειαν. Διότι, λοιπόν, δὲν ἐπέδειξεν ὁ Φωκᾶς τὴν ἀμάθειαν αὐτήν, ἐγκαλεῖται ἀπὸ τὸν συγγραφέα τοῦ συμβολαίου τοῦ 1914 ὡς ἀμαθής, ἀλλὰ καὶ ὡς δόλιος! Οὐδὲ σταματᾷ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ κατηγορία, ὡς διασαφηνίζεται αὕτη εἰς ἡμερησίαν ἐφημερίδα ὑπὸ συναδέλφου ἀπηχοῦντος καὶ τὰς τεχνικὰς ἀντιλήψεις τῆς τορπιλλικῆς ὑπηρεσίας τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργείου, ἢ καὶ σήμερον δοκιμὴ τῆς τορπίλλης ἄνευ γυροσκοπίου δὲν στερεῖται σημασίας. Καὶ διατί τάχα; Ἀκούσατε, Κύριοι, τί λέγουν, ἀκούσατε πῶς παραλογίζονται. Εἶναι ἀπίστευτος ὁ παραλογισμὸς τῶν κατηγόρων τοῦ Φωκᾶ, τῶν διευθυνόντων σήμερον τὰ τορπιλλικὰ πράγματα τοῦ ναυτικοῦ μας, ἀλλὰ εἶναι πραγματικός. Εἶναι τυπωμένος καὶ λέγει, ὅταν γίνεται ἐκσφενδόνισις τῆς τορπίλλης μετὰ τοῦ γυροσκοπίου, τὸ γυροσκόπιον ἐπιδρᾷ μειωτικῶς ἐπὶ τῆς ταχύτητος τῆς τορπίλλης, ἀφοῦ διὰ τοῦ γυροσκοπίου δημιουργεῖται, λέγει, μία γωνία τοῦ πηδαλίου, τὸ δὲ πηδάλιον, ἐνεργοῦν ὑπὸ γωνίαν, ἐνεργεῖ μειωτικῶς ἐπὶ τῆς ταχύτητος τῆς τορπίλλης. Σύμφωνοι ἀπολύτως, μὲ τὴν παρατήρησιν ὅμως, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐπίδρασις ἐπὶ τῆς ταχύτητος τῆς τορπίλλης εἶναι σχεδὸν ἀσήμαντος. Ἡ ταχύτης τῆς τορπίλλης τῆς διανυούσης 40 μίλλια τὴν ὥραν θὰ ἠλαττώνετο λόγῳ τοῦ ὅτι τὸ πηδάλιον ἐνήργει ὑπὸ γωνίαν κατὰ τὸ ⅒ τοῦ μιλλίου. Ὥστε στερεῖται σοβαρότητος νὰ ἐξαίρεται ἡ ἐπίδρασις τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ τὸ γυροσκόπιον ἐπὶ τῆς ταχύτητος τῆς τορπίλλης. Ἀλλὰ ὁ ἀπίστευτος παραλογισμὸς ἔγκειται εἰς τοῦτο; ὅτι αὐτὴ ἡ δυσμενὴς ἐπίδρασις τοῦ γυροσκοπίου ἐπὶ τῆς ταχύτητος τῆς τορπίλλης ἀποβαίνει κατὰ τοῦ ἐργοστασίου καὶ ὑπὲρ ἡμῶν, ἀφοῦ τὸ ἐργοστάσιον ὑπεχρεοῦτο ν’ ἀποδώσῃ τὴν συμφωνηθεῖσαν ταχύτητα ὑπὸ συνθήκας δυσμενεῖς, ἤτοι μὲ τὴν τορπίλλην φέρουσαν τὸ γυροσκόπιον. Ὁ παραλογισμὸς λοιπὸν τῶν κατηγόρων τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ εἶναι ἢ δὲν εἶναι προφανής;

§36Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Προφανέστατος.

§37Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ κατηγορεῖται καὶ δι’ ἄλλας παραλείψεις τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ. Δὲν προβλέπεται, λέγει, δι’ αὐτοῦ τὸ ἀνταλλάξιμον ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν τεμαχίων τῶν τορπιλλῶν, ὡς τοῦτο συνέβαινε, προκειμένου περὶ τοῦ περιφήμου συμβολαίου Καββαδία. Δὲν ὁρίζεται δηλαδὴ ὅτι τὸ κάθε τεμάχιον τορπίλλης θὰ ἠμπορῇ νὰ χρησιμοποιεῖται διὰ κάθε γενικῶς τορπίλλην. Κατὰ τὸ σύστημα τοῦτο, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι κάθε τορπίλλη ἀπὸ τὰς 50 παραγγελθείσας ἀποτελεῖται ἀπὸ 50 περίπου τεμάχια, θὰ ἔπρεπε νὰ σχηματισθοῦν 50 σωροί, ἕκαστος τῶν ὁποίων θὰ περιελάμβανε τὰ αὐτὰ τεμάχια. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία θὰ συνετίθετο μία, μία μόνον τορπίλλη, λαμβανομένου ἑνὸς οἱουδήποτε τεμαχίου ἐξ ἑκάστου τῶν 50 σωρῶν καὶ οὕτω, λέγει, θ’ ἀπεδεικνύετο τὸ ἀνταλλάξιμον τῶν τορπιλλῶν. Ὁ τρόπος οὗτος τὸν ὁποῖον καθιερώνει τὸ συμβόλαιον Καββαδία εἶναι ἐμπειρικὸς καὶ δὲν ἀποδεικνύει τὸ ἐπιδιωκόμενον εἰμὴ κατὰ πιθανότητα 2%. Διὰ ν’ ἀπεδεικνύετο ἀναμφισβητήτως τὸ ἀνταλλάξιμον, θὰ ἔπρεπε νὰ συνετίθεντο ὄχι μία ἢ δύο ἀλλὰ καὶ αἱ 50 τορπίλλαι ὁμοιοτρόπως. Ἀλλὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία προνοεῖ περὶ τῆς τοιαύτης συνθέσεως μιᾶς μόνον τορπίλλης. Ἠγνόει μὲ ἄλλους λόγους ὁ συντάκτης τοῦ συμβολαίου ἐκείνου, ὅτι, παρὰ τὸν ἐμπειρικὸν τοῦτον τρόπον, τὸν ἀτελέστατον, ὡς καθωρίζετο, ὑπάρχει καὶ ὁ τεχνικὸς τρόπος ἐλέγχου τῆς καλῆς ἐργασίας ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν τεμαχίων ὅλων τῶν τορπιλλῶν, περὶ τοῦ ὁποίου ἄσκοπον θεωρῶ ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ προβλέπεται τὸ ἀνταλλάξιμον τῶν σπουδαιοτέρων τεμαχίων τῶν τορπιλλῶν, προσέτι δὲ προβλέπεται ἐπαρκὴς προμήθεια ἀμοιβῶν τεμαχίων οὕτως ὥστε ν’ ἀντιμετωπίζεται ἡ ἀνάγκη αὕτη. Διότι τί σημαίνει ἂν τὸ φθαρὲν τεμάχιον μιᾶς τορπίλλης καθίσταται δυνατόν, καθίσταται πιθανὸν μᾶλλον, ὅτι δύναται ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ ἀντιστοίχου τεμαχίου ἄλλης τορπίλλης; Ἡ ἄλλη αὐτὴ τορπίλλη θὰ ἠχρηστεύετο, ἀφοῦ θὰ τῆς ἔλειπε τὸ τεμάχιόν της. Τρίτη παράλειψις τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ. Δὲν προβλέπεται λέγει δι’ αὐτοῦ ὅτι αἱ τορπίλλαι θὰ ἐδοκιμάζοντο εἰς 600) μέτρα διὰ δύο συνεχῶν ἐκσφενδονίσεων. Εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἄρθρον τῆς κατηγορίας αὐτοῦ, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι κατὰ τὴν διατύπωσίν του ἐπέλιπε καθολοκληρίαν πᾶσα σοβαρότης. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία ῥητῶς, λέγει, προβλέπεται ὅτι διὰ νὰ νὰ θεωρηθῇ καλῶς ἔχουσα πᾶσα τορπίλλη πρέπει νὰ δώσῃ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα κατὰ τὰς γενικὰς δοκιμὰς κατὰ δύο συνεχεῖς ἐκσφενδονίσεις, χωρὶς νὰ μεσολαβήσῃ ἀπὸ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην διόρθωσις τῆς ῥυθμίσεως. Καὶ κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ λέγεται μὲν ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ κατὰ τὰς γενικὰς δοκιμὰς πᾶσα τορπίλλη ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα κατὰ δύο ἐκσφενδονίσεις, ἀλλὰ χωρὶς νὰ λέγῃ ὅτι αὗται πρέπει νὰ εἶναι συνεχεῖς, νὰ μὴ μεσολαβήσῃ δηλαδὴ διόρθωσις τῆς ῥυθμίσεως. Εἶναι ἀληθὲς λοιπὸν ὅτι ἐν τῷ συμβολαίῳ Φωκᾶ δὲν ἀναφέρεται ὁ ὅρος συνεχεῖς, οὐδὲ ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεσολαβήσῃ διόρθωσις τῆς ῥυθμίσεως; Εἶναι ἀληθέστατον. Καὶ διατὶ τάχα δὲν ἀναφέρεται ἡ συνέχεια τῶν δύο ἐκσφενδονίσεων καὶ ἡ μὴ μεσολάβησις νέας ῥυθμίσεως; Διατί; Διότι θὰ ἦτο ἀνόητον. Ἀπαιτεῖται χονδροειδὴς ἀμάθεια ἢ ἐμπαθεστάτη κακοβουλία διὰ νὰ ἀνευρεθῇ χάσμα ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ σχετικοῦ ὅρου ἐν τῷ συμβολαίῳ Φωκᾶ. Εἰς ἕκαστον τῶν παραβαλλομένων συμβολαίων διατυπώνεται διαφορετικὸν σύστημα καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν γενικῶν δοκιμῶν. Καὶ εἶναι σαφές, ὅτι διὰ τοῦ καθοριζομένου ἐν τῷ συμβολαίῳ Φωκᾶ συστήματος ἐξασφαλίζεται εἰς ἀνώτερον βαθμὸν ὁ ἔλεγχος τῆς ἀποδόσεως τῶν τορπιλλῶν. Καὶ ἰδοὺ πῶς. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία ἀρκεῖ, κατὰ τὰς ἐνεργουμένας γενικὰς δοκιμὰς μεταξὺ ἀπεριορίστου ἀριθμοῦ ἐκσφενδονίσεων, ν’ ἀποδώσῃ τὴν συμφωνηθεῖσαν ταχύτητα μία τορπίλλη εἰς δύο κατὰ συνέχειαν ἐκσφενδονίσεις, χωρὶς νὰ μεσολαβήσῃ μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἑπομένης διόρθωσις τῆς ῥυθμίσεως, διὰ νὰ θεωρηθῇ καλῶς ἔχουσα καὶ νὰ παραληφθῇ. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ τὰ πράγματα καθορίζονται διαφορετικά. Αἱ γενικαὶ δοκιμαὶ διακρίνονται εἰς δύο στάδια. Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον, τὸ περιλαμβάνον τὰς λεγομένας δοκιμὰς ῥυθμίσεως, essais de réglage, τὸ ἐργοστάσιον δικαιοῦται νὰ προβῇ εἰς ἀπεριόριστον ἀριθμὸν ἐκσφενδονίσεων ὅπως ἐπιτύχῃ τὴν ὁριστικὴν ῥύθμισιν τῆς τορπίλλης. Τούτου ἐπιτευχθέντος ἀκολουθεῖ τὸ δεύτερον στάδιον, τὸ περιλαμβάνον τὰς λεγομένας δοκιμὰς παραλαβῆς, essais de reception. Κατ’ αὐτὰς λαμβάνουν χώραν δύο ἐκσφενδονίσεις. Δύο μόνον. Ἄρα συνεχεῖς. Ἄρα χωρὶς μεσολάβησιν νέας ῥυθμίσεως, διότι τὸ στάδιον τῶν δοκιμῶν ῥυθμίσεως ἔχει τερματισθῇ, ἀφοῦ ἤρχισεν τὸ στάδιον τῶν δοκιμῶν παραλαβῆς. Ὥστε ποῦ εὑρίσκεται ἡ παράλειψις; Ποῦ ἀλλοῦ παρὰ μόνον εἰς τὴν ἔλλειψιν καλῆς θελήσεως ἐν τῇ ἀναγνώσει τῶν κειμένων, τὰ ὁποῖα εἶναι σαφέστατα, τὰ ὁποῖα εἶναι διαυγέστατα; Ἀλλὰ τὸ περιεργότερον εἶναι ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ ἐξασφαλίζεται, ὡς προεῖπον, αὐστηρότερος ὁ ἔλεγχος τῆς τορπίλλης. Καὶ πῶς τοῦτο; Κατὰ τὸ σύστημα τοῦ συμβολαίου Καββαδία, τὸ μὴ διαστέλλον τὰς γενικὰς δοκιμὰς εἰς δύο στάδια, εἰς στάδιον δοκιμῶν ῥυθμίσεως καὶ εἰς στάδιον δοκιμῶν παραλαβῆς, ἀλλὰ συγχέον ταῦτα, τί λαμβάνει χώραν; Ἐκσφενδονίζεται μία τορπίλλη. Ἐφόσον δὲν προκύπτουν δύο ἐπιτυχεῖς συνεχεῖς ἐκσφενδονίσεις ἄνευ μεσολαβήσεως διορθώσεως τῆς ῥυθμίσεως, αἱ ἐκσφενδονίσεις συνεχίζονται. Μόλις ὅμως ἐπιτευχθοῦν αἱ δύο αὐταὶ ἐκσφενδονίσεις, ἡ τορπίλλη θεωρεῖται καλῶς ἔχουσα. Ἐκ τούτου συνάγονται δύο τινά. Πρῶτον, ὅτι καλῶς ἔχουσα θεωρεῖται ἡ τορπίλλη ὅταν δύο μόνον ὡς ἄνω περιγραφεῖσαι ἐκσφενδονίσεις ἐπιτευχθοῦν. Δεύτερον, ὅτι οὐδέποτε θεωρεῖται κακῶς ἔχουσα, οὐδέποτε ἀπορρίπτεται ἡ τορπίλλη, ἀλλὰ ἀφίεται πλήρη ἐλευθερία εἰς τὸ ἐργοστάσιον νὰ τὰς δοκιμάζῃ εἰς ἀπεριόριστον ἀριθμὸν καὶ νὰ τὰς διορθώνῃ. Τί ὅμως συμβαίνει κατὰ τὸ σύστημα τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ; Τὸ ἐργοστάσιον δὲν εἶναι φύσει δυνατὸν νὰ θεωρήσῃ ὅτι ἔληξε τὸ στάδιον τῶν δοκιμῶν ῥυθμίσεως, διὰ νὰ ἀρχίσῃ τὸ στάδιον δοκιμῶν παραλαβῆς, πρὶν ἢ ἐπιτευχθοῦν κατ’ αὐτὸ δύο, ἢ τοὐλάχιστον μία, ἡ τελευταία, ἐπιτυχὴς ἐκσφενδόνισις. Μετὰ τοῦτο, ἀρχομένου τοῦ σταδίου τῶν δοκιμῶν παραλαβῆς, ἡ τορπίλλη, ἡ ἀριθμοῦσα ἤδη ἀπὸ τοῦ προηγηθέντος σταδίου δύο συνεχεῖς ἐπιτυχεῖς ἐκσφενδονίσεις ἢ τοὐλάχιστον μίαν, ἐὰν ἐπιτυχῶς ὑποστῇ καὶ τὰς δύο τελικὰς ἐκσφενδονίσεις, τὰς ἐκσφενδονίσεις παραλαβῆς, θεωρεῖται καλῶς ἔχουσα καὶ παραλαμβάνεται, ἄλλως ἀπορρίπτεται. Συνεπῶς διὰ τοῦ συστήματος τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ ἑκάστη τορπίλλη ἐν τῇ πράξει θεωρεῖται καλῶς ἔχουσα, ἀφοῦ ἀποδώσῃ τέσσαρας συνεχεῖς ἢ τοὐλάχιστον τρεῖς συνεχεῖς ἐκσφενδονίσεις. Ἐκτὸς τούτου, διὰ τοῦ αὐτοῦ συστήματος ἔχομεν καὶ τορπίλλας ἀπορριπτομένας, μὴ δυναμένας νὰ ἐπαναχθῶσιν εἰς νέας δοκιμάς, ἐνῷ διὰ τοῦ συστήματος τοῦ συμβολαίου Καββαδία δὲν ἔχομεν τορπίλλας ὁριστικῶς ἀπορριπτομένας, ἀλλὰ ἀενάως δοκιμαζομένας, ἕως ὅτου ἐπὶ τέλους δώσουν ἑκάστη δύο μόνον συνεχεῖς ἐπιτυχίας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν δὲν ἐπεκρίνει ρητῶς τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ γενικαὶ δοκιμαὶ τῶν τορπιλλῶν κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ γίνονται εἰς τὴν ἀπόστασιν τῶν 4000 μέτρων, ἐνῷ κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία γίνονται εἰς τὴν ἀπόστασιν τῶν 6000 μέτρων. Ὀφείλω ἐν τούτοις νὰ ὑπενθυμίσω πρὸς τιμὴν τῆς εἰλικρινείας τοῦ ἐκ Σπετσῶν κυρίου Συναδέλφου, τοῦ σφοδρῶς κατηγορήσαντος τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ, ὅτι ὁ καθορισμὸς τῆς ἀποστάσεως τῶν 4000 μέτρων πρὸς ἔλεγχον τῆς ταχύτητος τῶν τορπιλλῶν, ὁ προβλεπόμενος ὑπὸ τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ, ἀποτελεῖ ὅρον αὐστηρότερον τοῦ ἀντιστοίχου ὅρου τοῦ συμβολαίου Καββαδία. Μετὰ τὰς γενικὰς δοκιμὰς ἀκολουθοῦν αἱ μερικαί, αἱ συμπληρωματικαί. Κατὰ τὰς γενικὰς δοκιμάζονται πᾶσαι ἀνεξαιρέτως αἱ τορπίλλαι. Κατὰ τὰς συμπληρωματικὰς δοκιμάζονται μερικαὶ μόνον τορπίλλαι. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία προβλέπεται συμπληρωματικὴ ἐκσφενδόνισις εἰς ἀπόστασιν 4000 μέτρων, καὶ ἐκσφενδονίζεται εἰς τὴν ἀπόστασιν ταύτην τὸ ἥμισυ τῶν τορπιλλῶν. Τοιαύτη δοκιμὴ ἀληθῶς δὲν προβλέπεται διὰ τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ. Καὶ διατί; Ἁπλούστατα, διότι ἡ δοκιμὴ αὕτη ἦτο ἀπαραίτητος κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία, ἀφοῦ αἱ γενικαὶ κατ’ αὐτὸ δοκιμαὶ ἐγένοντο εἰς 6.000 μέτρα, ἐνῷ θὰ ἦτο ἀνόητος κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ, ἀφοῦ κατ’ αὐτὸ εἰς τὴν ἀπόστασιν τῶν 4000 μέτρων ἐκσφενδονίζονται ὄχι συμπληρωματικῶς τὸ ἥμισυ τῶν τορπιλλῶν, ἀλλὰ πᾶσαι καὶ δὶς ἑκάστη, ἀφοῦ εἰς τὴν ἀπόστασιν ταύτην ἐνεργοῦνται αἱ γενικαὶ δοκιμαὶ τῶν τορπιλλῶν. Χρειάζεται λοιπὸν κάτι περισσότερον ἢ ἀφέλεια διὰ νὰ ἐπικρίνεται εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ἐπικρίνεται τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ ὡς παραδραμὸν πᾶσαν δοκιμὴν εἰς βραχείας ἀποστάσεις. Καὶ τοῦτο ἀνακριβέστατον. Τὸ συμβόλαιον Καββαδία προέβλεπε ὅτι τὸ ἥμισυ τῶν τορπιλλῶν θὰ ἐβάλλετο καὶ εἰς ἀπόστασιν 2000 μέτρων, ἐνῷ ἀνάλογον λέγει πρόβλεψιν δὲν περιέχει τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ. Τί ὁρίζει τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ; «Τὸ ἐργοστάσιον ὑποχρεοῦται νὰ ἐκτελέσῃ ἐκσφενδονίσεις εἰς βραχείας ἀποστάσεις μέχρι 2500 μέτρων». Ἐπὶ πλέον ὁρίζεται ὅτι «ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς παραλαβῆς δικαιοῦται νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἐκσφενδόνισιν ἀριθμοῦ τινος τορπιλλῶν εἰς 2500 μέτρα ὅπως ἐλεγχθῇ ἡ ταχύτης καὶ ἡ παρέκκλισίς των». Ὥστε οὔτε κατὰ τὸ κεφάλαιον τοῦτο ὑστερεῖ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ. Τουναντίον πλεονεκτεῖ, καθότι προβλέπει καὶ εἰδικὴν σπουδαίαν δοκιμήν, τὴν ὁποίαν ἀγνοεῖ τὸ ὑποδειγματικὸν συμβόλαιον Καββαδία· προβλέπει τὴν ἐκσφενδόνισιν τοῦ ἑνὸς πέμπτου τῶν τορπιλλῶν ὑπὸ οἱανδήποτε γωνίαν τοῦ γυροσκοπίου μέχρι 45 μοιρῶν. Ὡς πρὸς τὰς δοκιμὰς δὲ μεγάλης ἀποστάσεως, τὸ μὲν συμβόλαιον Καββαδία προέβλεπεν ἐκσφενδόνισιν τοῦ ἑνὸς δεκάτου τῶν τορπιλλῶν εἰς 8000 μέτρα, ἐνῷ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ προβλέπει ἐκσφενδόνισιν εἰς τοιαύτην ἀπόστασιν τριπλασίου ἀκριβῶς ἀριθμοῦ τορπιλλῶν. Ἐλέγχεται ὅμως τοῦτο ὅτι δὲν προβλέπει εἰδικῶς δοκιμὴν εἰς ἀπόστασιν τῶν 10.000 μέτρων, ἐνῷ περὶ ταύτης προνοεῖ τὸ παλαιὸν ὑποδειγματικὸν συμβόλαιον. Τὰ πράγματα ἐμφανίζονται ἐσφαλμένως καὶ ὡς πρὸς τὰς δύο ὄψεις των. Οὔτε τὸ συμβόλαιον Καββαδία προβλέπει κατὰ τρόπον ὁριστικὸν περὶ τοιούτων δοκιμῶν, οὔτε τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ περιέδραμε ταύτας. Τὸ συμβόλαιον Καββαδία διαλαμβάνει ὄντως περὶ ἐκσφενδονίσεων εἰς ἀπόστασιν 10.000 μέτρων, ταὐτοχρόνως ὅμως τὰς ἐξαρτᾷ ἀπὸ τὴν ἀρέσκειαν τοῦ ἐργοστασίου. Διότι τί ἐπακριβῶς ἀναφέρεται σχετικῶς μὲ τὴν ἐκσφενδόνισιν ταύτην; Ὅτι ἡ τοιαύτη ἐκσφενδόνισις θὰ γίνῃ «ἐὰν αἱ περιστάσεις τὸ ἐπιτρέψουν». Ἀλλὰ ποῖαι δύνανται νὰ εἶναι αἱ ἐπιτρέπουσαι καὶ μὴ ἐπιτρέπουσαι περιστάσεις, ποῖαι ἄλλαι ἐκτὸς τῆς ἀρεσκείας τοῦ ἐργοστασίου, ἀφοῦ ὁ μόνος λόγος, ὅστις θὰ ἐνοεῖτο ὅτι ἠδύνατο νὰ καταστήσῃ ἀδύνατον ἢ δυσχερῆ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐκσφενδονίσεως ταύτης θὰ ἦτο ἡ ἔλλειψις ἐπαρκοῦς πεδίου βολῆς, δὲν συνέτρεχε, δεδομένου ὅτι τὸ ἐργοστάσιον Σβάρτσκοφ εἶχε πεδίον βολῆς μήκους 30.000 μέτρων; Ἡ τοιαύτη ἐξάρτησις τῆς ἐν λόγῳ ἐκσφενδονίσεως καθιστᾷ λίαν πιθανὴν τὴν ἐκδοχὴν ὅτι κατέστη οὕτω ἀκίνδυνος διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἡ ἀναγραφὴ ἐν τῷ συμβολαίῳ ὅρου διαφημιστικοῦ. Ἦτο δηλαδὴ ὅρος πρὸς τὸ θεαθῆναι. Ἔπειτα σοβαρώτατα ἀμφισβητεῖται ἂν ἡ τορπίλλη Σβάρτσκοφ τοῦ 1914 εἶχε κἂν βεληνεκὲς 10.000 μέτρων. Ἔπειτα, τί ἀποδεικνύει ἡ ἐπίκλησις συμβολαίου μὴ ἐκτελεσθέντος, συμβολαίου ποῦ δὲν τὸ ἐδοκιμάσαμεν εἰς τὴν πρᾶξιν καὶ ποῦ, ἐφόσον ἐξετάζομεν τὸ κείμενον αὐτοῦ, βλέπομεν πόσον ὀλίγον ἀντέχει εἰς μελετημένην βάσανον; Ἀνακριβῶς ἐμφανίζονται τὰ πράγματα καὶ ὡς ταῦτα καθορίζονται εἰς τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ ὑπὸ τῶν κατηγόρων τούτου. Ὄχι, δὲν ἀγνοεῖ τὴν ἐκσφενδόνισιν τῶν 10.000 μέτρων τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ. Ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς δὲν ἀναγράφεται εἰς αὐτὸ ἡ ἐκσφενδόνισις τῶν 10.000 μέτρων, διότι δὲν ἔστεργε τὴν ἀναγραφὴν ταύτην, καίτοι ἐπιμόνως ζητηθεῖσαν, τὸ ἐργοστάσιον. Καὶ δὲν τὴν ἔστεργεν ὄχι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, ἀλλὰ διότι δὲν εἶχεν ἴδιον πεδίον βολῆς δι’ ἐκσφενδονίσεις εἰς τοιαύτας ἀποστάσεις, ἡ δὲ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον χρησιμοποίησις τῶν ἐμπορικῶν ὅρμων δὲν εἶναι πρᾶγμα εὔκολον. Δὲν παρακωλύεται μετὰ πολλῆς εὐκολίας ἡ ἐμποροναυτικὴ κίνησις διὰ τὰ μπάμ καὶ τὰ μποὺμ τῶν πολεμικῶν βιομηχανιῶν. Τί ὅμως προέβλεψε τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ; Πᾶν ὅ,τι ἡ ἐπιμελεστέρα πρόνοια ὑπεδείκνυεν. Ἀνεγράφη ἐν αὐτῷ ἡ ρήτρα, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον ὤφειλεν, ὑποβοηθούμενον ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐνεργήσῃ ὅπως τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον ἐπιτρέψῃ τὴν εἰς τὸ ἰδικόν του πεδίον βολῆς ἐκσφενδόνισιν τῶν 10.000 μέτρων. Τί ἔκαμε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, τί ἔκαμεν ἡ εἰδικὴ ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τούτου πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς ρήτρας τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ; Δὲν μᾶς τὸ λέγει ὁ κατήγορος τμηματάρχης, ἀλλ’ ἐὰν ἐξετάσωμεν τὴν ὅλην ἐκτέλεσιν τῆς παραγγελίας ταύτης τῶν 50 τορπιλλῶν θὰ προσκρούωμεν εἰς κάθε μας βῆμα εἰς τὴν μεγάλην ἀπορίαν ποῦ ἦτο καὶ περὶ ποῖα ἐτύρβαζεν ἡ εἰδικὴ ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν ὑπηρεσία μας, δεδομένου ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῆς παραγγελίας ταύτης, ἡ παρακολούθησις τῆς ἐκτελέσεώς της, ὤφειλεν νὰ ἀπετέλει τὸ κυριώτατον τῶν μελημάτων αὐτῆς. Οὐδ’ ἐξηντλήθη τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ ἡ μέριμνα μὲ τὴν ἀναγραφὴν τῆς ἐν λόγῳ ρήτρας. Ἐπρονοήθη ἐν αὐτῷ ὅπως αἱ τορπίλλαι δοκιμασθοῦν διὰ τὴν ἀπόστασιν τῶν 10.000 μέτρων εἰς τὸ δυναμόφρενον, εἰς τὸ εἰδικὸν δηλαδὴ μηχάνημα τὸ ἀποκαλύπτον τὴν καλὴν ἢ πλημμελῆ λειτουργίαν τῆς μηχανῆς τῆς τορπίλλης τόσον σχεδὸν καλά, ὅσον καὶ ὅταν γίνεται δι’ ἐκσφενδονίσεως ἡ δοκιμὴ τῆς λειτουργίας της. Ἐρωτῶμεν, λοιπόν, καὶ πάλιν: ἡ εἰδικὴ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπηρεσία ἐμερίμνησεν, ὡς εἶχε καθῆκον ὕψιστον, νὰ ἐκτελεσθῇ καὶ ὁ ὅρος αὐτός; Ἔχομεν καὶ δύο ἀκόμη ἄλλα ἄρθρα τῆς κατηγορίας ἐξαιρετικῆς δεινότητος διὰ τὴν ἄποψιν τοῦ τμηματάρχου Φωκᾶ. Κατηγορεῖται τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ καὶ διὰ τὰς λεγομένας ἀνοχάς, διὰ τὴν ἀνοχὴν εἰς τὴν βολὴν κατὰ διεύθυνσιν καὶ διὰ τὴν ἀνοχὴν εἰς τὴν κατὰ βάθος πλεῦσιν τῆς τορπίλλης. Ἡ τροχιὰ τῆς τορπίλλης ἐπηρεάζεται ἀπὸ αἴτια πολλά. Ἐπιδρᾷ ἐπ’ αὐτῆς τὸ θαλάσσιον ρεῦμα, ἀκόμη καὶ τὸ κῦμα. Ἔτι μᾶλλον ἐπηρεάζεται ἀπὸ ἐνδεχομένην πρόσκρουσιν ἐπὶ ἀντικειμένων ἐπιπλεόντων ἢ ὑποπλεόντων. Δι’ εἰδικῶν ὀργάνων, ἐντὸς τοῦ σώματος τῆς τορπίλλης λειτουργούντων, ρυθμίζεται ἡ τροχιά της. Δι’ αὐτῶν ἀποκαθίσταται ὅταν ἐξ οἱουδήποτε λόγου ἐκτρέπεται ἐξ αὐτῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πᾶσα παρέκκλισις τόσον εἰς τὴν κατὰ βάθος πλεῦσιν, ὅσον καὶ εἰς τὴν κατὰ διεύθυνσιν, δὲν κατέστη μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῆς τέχνης δυνατὸν νὰ ἐξουδετερώνεται ἐντελῶς. Κάποια παρέκκλισις θεωρεῖται ἐπιτετραμμένη. Αὐτὴ εἶναι ἡ λεγομένη ἀνοχή. Ἀνοχὴ εἶναι ἡ ἐπιτετραμμένη ἐκ τῆς ἀκριβοῦς τροχιᾶς παρέκκλισις. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία ἡ ἀνοχὴ ἐπὶ τῆς τορπίλλης Σβάρτσκοφ εἰς τὴν τροχιὰν κατὰ διεύθυνσιν ὁρίζεται εἰς 75 χιλιοστὰ ἐπὶ τοῦ διανυομένου διαστήματος. Εἰς τορπίλλην δηλαδὴ βαλλομένην ἐναντίον στόχου ἀπέχοντος 8000 μέτρα ἐπιτρέπεται νὰ παρεκκλίνῃ δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ τοῦ στόχου κατὰ 60 μέτρα. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ ἐπὶ τῆς τορπίλλης Οὐάϊτχεδ ἡ ἀνοχὴ αὐτὴ ἀνέρχεται εἰς 85 μέτρα ἐπὶ ἀποστάσεως 5000 μέτρων. Ἡ τορπίλλη Οὐάϊτχεδ δηλαδὴ παρεκτρέπεται 25 κατ’ ἀνώτατον ὅριον μέτρα περισσότερον τῆς τορπίλλης Σβάρτσκοφ. Οἱ εἰδικοὶ τὴν διαφορὰν αὐτὴν τὴν θεωροῦν κατωτέραν παντὸς λόγου. Διότι κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν πιθανοτήτων ἡ μεγίστη μεταξὺ τῶν δύο τορπιλλῶν διαφορὰ τῶν 25 μέτρων περιορίζεται εἰς μέσην πιθανὴν διαφορὰν 6 μέτρων. Ποίαν δὲ πρακτικὴν σημασίαν ἔχει ἡ διαφορὰ αὐτή, δεδομένων τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐνεργεῖται ἡ ἐκσφενδόνισις τῆς τορπίλλης; Ἀκούσατε. Εἰς τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν μας διδάσκονται σχετικῶς μὲ τὴν χρῆσιν τῆς τορπίλλης τὰ ἑξῆς: «Προσέχετε μὴ ὑπερτιμᾶτε τὸ ζήτημα τῆς παρεκτροπῆς τῆς τορπίλλης καὶ μὴ θέλετε νὰ ἀποδώσετε εἰς τὴν παρεκτροπὴν αὐτὴν τὴν κυρίαν αἰτίαν τῆς ἀστοχίας. Διότι εἰς τὴν τροχιὰν τῆς τορπίλλης εἰσέρχονται παράγοντες ἑκατονταπλασίως σοβαρώτεροι, δυνάμενοι νὰ ἐκτρέψουν τὸ βλῆμα καὶ νὰ ἐπιδράσουν κρισίμως εἰς τὴν εὐστοχίαν». Καὶ ποῖοι τάχα εἶναι αὐτοὶ οἱ παράγοντες; Ἀρκεῖ νὰ μνημονεύσωμεν μόνον ἕνα, τὴν ἐκτίμησιν τῆς πορείας καὶ τῆς ταχύτητος τοῦ ἐχθρικοῦ πλοίου, δηλαδὴ τοῦ στόχου. Τί λέγουν λοιπὸν αἱ ἐπίσημοι τεχνικαὶ ὁδηγίαι; Ὅτι κατὰ μέσον ὅρον ἡ ἐκτίμησις τῆς πορείας καὶ τῆς ταχύτητος τοῦ ἐχθρικοῦ πλοίου μᾶς δίδει πιθανὸν λάθος 10% ἐπὶ τοῦ διαστήματος, ἤτοι ἐπὶ ἀποστάσεως 8000 μέτρων μᾶς δίδει λάθος 800 μέτρα. Ἀντιλαμβάνεσθε τώρα, ποίαν ἔχει πρακτικὴν σημασίαν ἡ μεταξὺ τῶν δύο τορπιλλῶν διαφορὰ παρεκτροπῆς 6 μέτρων, ὅταν ἐξ ἄλλου λόγου, ἔξω τῆς τορπίλλης εὑρισκομένου, ὑποκείμεθα εἰς λάθος 800 μέτρων. Καὶ ἐννοεῖται ὅτι αἱ χρησιμοποιούμεναι εἰς τὸ ναυτικόν μας ἐπίσημοι αὐταὶ ὁδηγίαι δὲν εἶναι προϊὸν τῶν ἐγχωρίων φώτων καὶ πείρας. Ναύαρχος, τοῦ ὁποίου ἂν ἀμφισβητῆται τὸ τακτικὸν δαιμόνιον, ἀναγνωρίζεται ὅμως ἡ ἐπιστημονικότης καὶ ἡ ἐμπειρία, ὁ ναύαρχος Τζέλλικο, ὁρίζει τὸ μέσον πιθανὸν σφάλμα ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῆς πορείας καὶ τῆς ταχύτητος τοῦ ἐχθρικοῦ πλοίου εἰς 7½ ἑκατοστὰ τοῦ διαστήματος. Δύναται δηλαδὴ νὰ γίνῃ λάθος 600 μέτρων ἐπὶ ἀποστάσεως 8000 καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἀγγλικὸν πολεμικὸν ναυτικόν. Ἀλλὰ ὑπάρχει, λέγουν, διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο συμβολαίων καθ’ ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὴν ἀνοχὴν ἐπὶ τῆς πλεύσεως κατὰ βάθος. Εἰς τὴν τορπίλλην Οὐάϊτχεδ ἡ ἀνοχὴ ἀνέρχεται εἰς ἓν μέτρον, εἰς δὲ τὴν τορπίλλην Σβάρτσκοφ εἰς 60 ἑκατοστὰ τοῦ μέτρου. Ἡ μέση πιθανὴ διαφορὰ δηλαδὴ μεταξὺ τῶν δύο τορπιλλῶν, κατὰ τὸν νόμον τῶν πιθανοτήτων, περιορίζεται εἰς 10 ἑκατοστά. Διατί ὅμως ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ὑπάρχουν, ἔστω καὶ ἀσήμαντοι αἱ διαφοραὶ αὐταί, ὡς πρὸς τὰς ἀνοχὰς μεταξὺ τῶν δύο συμβολαίων; Αἱ διαφοραὶ αὐταί, κ. Βουλευταί, αἱ παρουσιαζόμεναι μεταξὺ τῶν δύο συμβολαίων, δὲν εἶναι προϊὸν τῆς προσωπικῆς διαθέσεως τῶν συντακτῶν τῶν συμβολαίων. Δὲν εἰκονίζουν διαφορετικὴν διαβάθμισιν προνοητικότητος, γνώσεως ἢ προαιρέσεως τῶν συντακτῶν τῶν συμβολαίων. Ἁπλούστατα εἶναι διαφορὰ ἐκ τῶν πραγμάτων ὑφισταμένη μεταξὺ τῶν δύο συστημάτων τορπιλλῶν. Ἡ τορπίλλη Οὐάϊτχεδ τοῦ 1924 ἔχει παρεκτροπὰς μεγαλυτέρας τῆς τορπίλλης Σβάρτσκοφ τοῦ 1914. Ἡ ἐνδεχομένη δὲ ἀπορία πῶς τὸ μετὰ δεκαετίαν πολεμικὸν ὄργανον εἶναι ἀτελέστερον τοῦ ἀρχαιοτέρου εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, καλύπτεται ἐὰν δοθῇ ἡ ἐξήγησις ὅτι ἡ ὡς πρὸς τὴν εὐθυτένειαν τῆς τροχιᾶς ἐλαφροτάτη καὶ πρακτικῶς ἀσήμαντος διαφορὰ εἰς βάρος τῆς νεωτέρας τορπίλλης εἶναι τὸ τεχνικῶς ἀναγκαῖον ἀντιστάθμισμα τῶν ἄλλων μεγάλων πλεονεκτημάτων τῆς τορπίλλης ταύτης, εἶναι τὸ ἀντιστάθμισμα τῆς μεγαλυτέρας ταχύτητός της καὶ ἐξόχως τοῦ μεγαλυτέρου βάρους ἐκρηκτικοῦ γεμίσματος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται τὸ μέγεθος τοῦ παραγομένου ἔργου. Ἡ τορπίλλη Σβάρτσκοφ ἔχει ταχύτητα 32 μιλίων, ἐνῷ ἡ τορπίλλη Οὐάϊτχεδ ἔχει ἀνωτέραν τῶν 40 μιλίων. Ἡ τορπίλλη Σβάρτσκοφ ἔχει γέμισμα ἐκρηκτικὸν 170 χιλιογράμμων, ἐνῷ ἡ τορπίλλη Οὐάϊτχεδ ἔχει τοιοῦτον 250 χιλιογράμμων. Ἐφόσον δὲ καὶ ἡ ταχύτης εἶναι ἀνωτέρα καὶ τὸ βάρος μεγαλύτερον, ἐπὶ τοσοῦτον δυσχερεστέρα καθίσταται ἡ τήρησις τῆς ἀκριβεστέρας τροχιᾶς. Τὸ κατόρθωμα εἶναι ὅτι ἡ τορπίλλη Οὐάϊτχεδ, χωρὶς νὰ ὑπολείπεται ὡς πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τῆς τροχιᾶς ἐν τῇ πράξει, κατὰ βαθμὸν ἄξιον μνείας, τῆς τορπίλλης Σβάρτσκοφ, παρουσιάζει σοβαρῶς πλεονεκτοῦντα τὰ κατ’ ἐξοχὴν πολεμικὰ στοιχεῖα, τὴν ταχύτητα καὶ ἐξόχως τὸ ἐκρηκτικὸν γέμισμα. Κεφαλαιώδης εἶναι ἡ λειτουργία ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸ ὑλικόν. Ἀλλὰ δὲν μᾶς λέγουν ποία λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοῦ συμβολαίου Καββαδία ὡς πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ ὑλικοῦ τῶν τορπιλλῶν. Διὰ τοῦ συμβολαίου τούτου γίνεται ἁπλούστατα δεκτὸν τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον προσφέρει, ἐνῷ εἰς τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ, τὸ καταχθόνιον αὐτὸ συμβόλαιον, δὲν ἀνεγράφη τὸ ὑλικὸν σύμφωνα μὲ τὴν περιγραφὴν τοῦ ἐνδιαφερομένου ἐργοστασίου. Ρητῶς ὁρίζεται εἰς αὐτὸ ὅτι τὸ ὑλικὸν πρέπει νὰ εἶναι ἐντελῶς πρώτης ποιότητος καὶ σύμφωνον μὲ τὰς προδιαγραφὰς τοῦ ἀγγλικοῦ ναυαρχείου. Ἀλλὰ τί ἔκαμε τὸ περίφημον τμῆμα τῶν τορπιλλῶν τοῦ Ὑπουργείου ὅπως καταστῇ ἐνήμερον τῶν προδιαγραφῶν τοῦ ἀγγλικοῦ ναυαρχείου; Κατὰ ποῖον τρόπον παρηκολούθησε καὶ ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον τοῦτο τὴν ἐκτέλεσιν τῆς παραγγελίας, ἀφοῦ μάλιστα ὁ ἀξιωματικός, τὸν ὁποῖον τὸ Ὑπουργεῖον μετὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ ἀποχώρησιν τοῦ Φωκᾶ ἔθεσεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπεστάτει ἐπὶ τῆς κατασκευῆς καὶ θὰ παρελάμβανε τὰς τορπίλλας ἅμα τῇ κατασκευῇ των ἀφοῦ δὲν ἦτο κἂν εἰδικὸς περὶ τὰ τορπιλλικά; Τί ἔκαμε τὸ περίφημον τμῆμα ἐπὶ 18 ὅλους μῆνας κατὰ τοὺς ὁποίους διήρκεσεν ἡ ἐκτέλεσις τῆς παραγγελίας καὶ κατὰ τοὺς ὁποίους τῷ παρεσχέθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἠκύρωνε τὴν παραγγελίαν, ἐὰν εἶχε τὴν γνώμην ὅτι τὸ συμβόλαιον εἶχε σοβαρὰς ἀτελείας; Ἐπὶ πλέον εἰς τὸ συμβόλαιον τοῦτο ἀναγράφονται ἐμπεριστατωμένως οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ πληροῖ ὁ χάλυψ τοῦ ἀεροθαλάμου τῶν τορπιλλῶν, ἤτοι τοῦ σπουδαιοτέρου τμήματος τῆς τορπίλλης. Ἔπειτα ποίας ἐμπεριστατωμένας προδιαγραφὰς νὰ περιλάβῃ τὸ συμβόλαιον, ἀφοῦ τοιαῦται οὔτε εὑρίσκονται οὔτε εὑρίσκοντο ποτὲ εἰς τὸ περίφημον τμῆμα τῶν τορπιλλῶν; Ἐκτὸς ἐὰν πρέπει νὰ ἀναφερθῇ κανεὶς εἰς τὰς ἐγγραφομένας εἰς τὸ συμβόλαιον Καββαδία, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν εἶναι προϊόν ἰδίας ἐργασίας τοῦ τμήματος τῶν τορπιλλῶν, ἀλλὰ προδιαγραφαὶ ὑπαγορευθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ἐργοστασίου Σβάρτσκοφ. Μεγίστης ὅμως παρατηρήσεως ἄξιον εἶναι, Κύριοι Βουλευταί, ὅτι, ἐνῷ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον καὶ γραμμὴ πρὸς γραμμὴν ἤλεγχε τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ κατὰ τοὺς ὅρους τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὴν κατασκευὴν καὶ τὰς δοκιμὰς τῶν τορπιλλῶν Οὐάϊτχεδ, κατὰ τοὺς ὅρους δηλαδὴ τοὺς τεχνικοὺς καὶ δυσλήπτους εἰς τὸ πολὺ κοινόν, παραδόξως οὐδεὶς ἀπολύτως λόγος, οὐδὲ νύξις ἁπλῆ γίνεται καθόσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τοῦ συμβολαίου τὸ περιλαμβάνον τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους, τοὺς σαφεστάτους καὶ κατανοητοὺς εἰς πάντας, εἰς τοὺς ὁποίους πιστῶς καὶ διαυγῶς κατοπτρίζεται ἡ προνοητικότης καὶ ἡ μέριμνα πρὸς περιφρούρησιν τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου. Ἐπὶ τοῦ μέρους τούτου τοῦ συμβολαίου Φωκᾶ ἀπηξίωσαν νὰ ἐπεκτείνωσι τὰς ἐρεύνας των καὶ τὰς συγκρίσεις των πρὸς τὸ ὑποδειγματικὸν συμβόλαιον Καββαδία οἱ θαυμασταὶ τοῦ τελευταίου. Ἡμεῖς ὅμως χρέος ἔχομεν ν’ ἀσχοληθῶμεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἡμεῖς θέλομεν νὰ διαφωτισθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ ὄχι νὰ στρεβλωθῶσι τὰ πράγματα. Κατὰ τὸ συμβόλαιον Καββαδία ἐτάσσετο προθεσμία 18 μηνῶν διὰ τὴν παράδοσιν τῶν τορπιλλῶν καὶ κατὰ τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ ἐτάσσετο προθεσμία μόνον 12 μηνῶν. Κατὰ τὸ ἀρχαιότερον συμβόλαιον κατεβάλλοντο τὰ 35% τοῦ τιμήματος τῶν τορπιλλῶν ἅμα τῇ κατασκευῇ καὶ πρὸ πάσης δοκιμῆς, τὰ δὲ ὑπόλοιπα 30% μετὰ τὴν εἰς τὸ πολύγωνον τοῦ ἐργοστασίου δοκιμήν. Κατὰ τὸ κατηγορούμενον δὲ συμβόλαιον τὸ ⅓ τοῦ τιμήματος κατεβάλλετο ἅμα τῇ ὑπογραφῇ τοῦ συμβολαίου, τὰ δὲ λοιπὰ ⅔ ἀφοῦ ἐπερατοῦτο ἡ κατασκευή, ἀφοῦ ἐδοκιμάζοντο καὶ ἀφοῦ ἐνεκιβωτίζοντο αἱ τορπίλλαι ὅπως ἀποσταλοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐπὶ πλέον, ὤφειλε τὸ ἐργοστάσιον ἐπὶ τῇ παραλαβῇ τῆς πρώτης δόσεως νὰ παράσχῃ τραπεζικὴν ἐγγύησιν· ἠσφαλίζετο δηλαδὴ τὸ ἑλλ. δημόσιον κατ’ ἐνδεχομένης ματαιώσεως τῆς παραγγελίας, ἀναλαμβάνοντος τοῦ ἐργοστασίου νὰ ἐπιστρέψῃ τὴν καταβληθεῖσαν εἰς αὐτὸ πρώτην δόσιν. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐπίλυσιν τῶν διαφωνιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν σπανίζουν ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως ἔργων, προεβλέπετο διοικητικὴ ἐπίλυσις ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν συμβολαίων μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸν ὑποδιοικητὴν ὥριζε, προκειμένου μὲν περὶ τοῦ Γερμανικοῦ ἐργοστασίου Σβάρτσκοφ ὁ Γερμανὸς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, προκειμένου ὅμως περὶ τοῦ ἀγγλικοῦ ἐργοστασίου Οὐάτχεδ ὁ Σουηδὸς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Τὸ συμπέρασμα, Κύριοι Βουλευταί, τὸ σαφὲς καὶ ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι τὸ συμβόλαιον τὸ κατηγορηθὲν ὡς ὀλέθριον, λόγῳ τῶν πολλῶν ἀτελειῶν αὐτοῦ, τῶν ὀφειλομένων εἰς ἀμάθειαν ἢ ἀμέλειαν ἢ καὶ εἰς δόλον, εἶναι καὶ τεχνικῶς καὶ οἰκονομικῶς πληρέστερον, ἀρτιώτερον καὶ αὐστηρότερον τοῦ προβληθέντος ὡς ὑποδείγματος προνοίας καὶ γνώσεως καὶ πόνου διὰ τὸ δημόσιον συμφέρον. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, μικρολογία θὰ ἦτο ἐὰν δὲν ἦτο βαρύτερον ἁμάρτημα, πᾶσα ἐπίκρισις τοῦ συμβολαίου Καββαδία δι’ ἀτελείας οἱασδήποτε δεδομένης τῆς ἐπὶ τῶν τεχνικῶν πραγμάτων ἐν γένει καὶ ἐξόχως ἐπὶ τῶν τορπιλλικῶν ἀπειρίας τῶν ναυτικῶν ὑπηρεσιῶν μας. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω πῶς πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ γενομένη ἀπόπειρα ὅπως παρασταθῇ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀντιπλοιάρχου Φωκᾶ, ἐν συνεργασίᾳ μετ’ ἄλλων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν καταρτισθὲν συμβόλαιον ὡς ἀτελὲς καὶ πλημμελὲς καὶ μάλιστα ὡς ἐκ προθέσεως τοιοῦτον, ὡς σκανδαλωδῶς μάλιστα εὐνοῆσαν τὰ ἐν Βέϋμουθ τῆς Ἀγγλίας ἐργοστάσιον καὶ νὰ ἐπιχειρῆται μάλιστα ἡ ἀπόδειξις πάντων τούτων δι’ ἀντιπαραβολῆς του πρὸς τὸ καταρτισθὲν κατὰ τὰ desiderata τοῦ σημερινοῦ τμηματάρχου τῶν τορπιλλῶν συμβόλαιον τοῦ 1914, τὸ καὶ τεχνικῶς καὶ οἰκονομικῶς ἐλλιπέστερον. Τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς τοιαύτης πράξεως τὴν ἐμπιστεύομαι εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τὴν δημοσίαν γνώμην καὶ ἐξαιρέτως εἰς τὴν εὐθυκρισίαν καὶ τὴν εὐθύτητα τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Καταρτίζεται λοιπὸν τὸ συμβόλαιον τῆς παραγγελίας 50 τορπιλλῶν εἰς τὰ 1924 καὶ παρασκευάζεται ἡ ἐκτέλεσίς του. Πρὸ πάσης ἐκτελέσεως ὁ συντάκτης τοῦ συμβολαίου, ἀντιπλοίαρχος Φωκᾶς, ἀπομακρύνεται ἐκ τοῦ Ὑπουργείου. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐπιφορτίζει τὸν ἀντιπλοίαρχον Ἀρβανίτην, ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εὑρισκόμενον, ὅπως τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας μετεῖχον ἀξιωματικοὶ καὶ τορπιλληταὶ καὶ ἐποπτεύσῃ τὴν κατασκευήν, ἅμα δὲ τῇ περατώσει αὐτῆς τὰς παραλάβῃ. Ἡ κατηγορία ἡ ἀναπτυχθεῖσα κατὰ τοῦ συμβολαίου τῆς παραγγελίας τῶν 50 τορπιλλῶν ἐπεκτείνεται καὶ ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ συμβολαίου. Περιλαμβάνει καὶ τὸν Ἀρβανίτην. Τὸ πρῶτον καὶ σφοδρότερον κεφάλαιον τῆς ἐναντίον τοῦ Ἀρβανίτη κατηγορίας, ποῖον νομίζετε ὅτι εἶναι; ὅτι δὲν διεμαρτυρήθη διὰ τὰς ἀτελείας τοῦ συμβολαίου. Εἶναι καταφανὲς δηλαδὴ τί ἐπιδιώκεται ὑπὸ τῶν κατηγόρων. Καταδιώκεται κυρίως καὶ πρὸ παντὸς ὁ Φωκᾶς. Ὁ Ἀρβανίτης διώκεται μόνον διότι φαίνεται ἀπαραίτητος πρὸς τοῦτο καὶ ἡ κατ’ αὐτοῦ κατηγορία. Κατὰ τὴν γνώμην τοῦ τμηματάρχου τῶν τορπιλλῶν, τὴν ὁποίαν ἀνεπιφυλλάκτως υἱοθετεῖ, φεῦ! καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, τὸ μεγαλείτερον κακὸν ὀφείλεται εἰς τὸ πλημμελὲς συμβόλαιον καὶ ὄχι εἰς τὴν πλημμελῆ ἐποπτείαν τῆς κατασκευῆς καὶ πλημμελῆ ἐκτέλεσιν τῶν δοκιμῶν. Ὀφείλουν, λέγει, νὰ λογοδοτήσουν πρὸ παντὸς οἱ ὑπογράψαντες τὸ συμβόλαιον τοῦτο. Ἐν καταλλήλῳ δὲ γίνεται μνεία καὶ τίνες εἶναι οἱ ὑπογράψαντες. Εἶναι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πολιτευτὴς ἐκ Ναυπακτίας κ. Καναβός, ὁ τότε διευθυντὴς τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν πλοίαρχος κ. Κλεομένης καὶ ὁ τότε τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν ἀντιπλοίαρχος κ. Φωκᾶς, ἀξιωματικοὶ διὰ τὰς ἀρετὰς τῶν ὁποίων, ἀρετὰς πνεύματος καὶ ἤθους, ἐγκαυχᾶται εὐλόγως καὶ δικαίως τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν. Κατασκευάζονται αἱ τορπίλλαι, παραλαμβάνονται ὑπὸ τῆς ἐν Ἀγγλίᾳ ἐπιτροπῆς καὶ φθάνουν αἰσίως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τίποτε τὸ ἀνώμαλλον δὲν ἠκούσθη ἐπὶ μῆνας μετὰ τὴν ἄφιξίν των, τίποτε τὸ ἀνώμαλλον δὲν ἠκούετο ἐπὶ δύο ἔτη καθ’ ἃ διήρκει ἡ κατασκευή των. Κανεὶς λόγος περὶ πλημμελειῶν τοῦ συμβολαίου, κανεὶς λόγος περὶ πλημμελοῦς ἐποπτείας καὶ παραλαβῆς. Αἱ τορπίλλαι ἀφιχθεῖσαι διαμοιράζονται παρὰ πάντα κανόνα τῆς τέχνης, παρὰ τὸν εἰδικὸν κανονισμὸν τὸν ὁρίζοντα τὴν διαχείρισιν τοῦ τορπιλλικοῦ ὑλικοῦ τοῦ ἐκ προμηθείας εἰσαγομένου εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, διαμοιράζονται εἰς τὰς ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὰ πλοῖα. Πλοῖα δὲ καὶ ὑπηρεσίαι ἀρχίζουν χάριν ἐκγυμνάσεως εἰς τὸ νέον τοῦτο ὑλικὸν τὰς ἐκσφενδονίσεις. Πυκνοί, ἀτελεύτητοι καὶ θλιβερώτατοι ἐκσφενδονισμοί. Μπάμ καὶ μπλούμ. Κατὰ τὰ ἰσχύοντα ἐν Γαλλίᾳ, κάθε τορπίλλη μάχης ἐκ τῶν ἀποθηκευμένων, δὲν πρέπει νὰ ἐκσφενδονίζεται παρὰ μίαν φορὰν κάθε δυὸ χρόνια. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν τὰ πράγματα κανονίζονται ἀκόμη αὐστηρότερα. Μία ἐξ ἑκατὸν τορπιλλῶν ἐκσφενδονίζεται μίαν φορὰν τὸν χρόνον.

§38Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἔχετε τὸν Ἀγγλικὸν κανονισμόν;

§39Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Οἱ παρ’ ἡμῖν εἰδικοί, οὓς ὡς γνωρίζετε κ. Ναύαρχε, δὲν γνωρίζουν τὸν ἑλληνικὸν κανονισμὸν τοῦ τορπιλλικοῦ ὑλικοῦ, καὶ ζητεῖτε σεῖς ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἀγγλικὸν κανονισμόν; Αἱ πληροφορίαι ποὺ παρέχω εἶναι ἀπὸ πηγήν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀξιόπιστον.

§40Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Εἴπατε ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν μία τορπίλλη ἐξ 100 ἐκσφενδονίζεται. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, εἰμὴ μόνον ἂν πρόκειται περὶ τορπιλλῶν μάχης, ὁπότε πιθανόν νὰ ἐκσφενδονίζεται μία τοῖς ἑκατόν.

§41Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ἀγαπητὲ Ναύαρχε. Περὶ τορπιλλῶν μάχης ὁ λόγος. Τὸ εἶπα σαφῶς.

§42Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκσφενδονιζομένων τορπιλλῶν.

§43Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐξακολουθεῖτε νὰ συγχέετε τὰς τορπίλλας μάχης μὲ τὰς τορπίλλας γυμνασίων. Ἐκ τῶν τορπιλλῶν τῶν παραλαμβανομένων ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια, καὶ μάλιστα τῶν καινοφανῶν, ἀφορίζεται ποσοστὸν προοριζόμενον διὰ τὰς ἀσκήσεις. Αὐταὶ προσλαμβάνουν τὸ ὄνομα τῶν τορπιλλῶν γυμνασίων, ὡπλισμένων, ὄχι βέβαια μὲ τὸν κῶνον μάχης. Ἀλλὰ ἐδῶ ἐκσφενδονίσαμεν ὅλας σχεδὸν τὰς κατασκευασθείσας τορπίλλας ἀπὸ μίαν καὶ δύο καὶ δέκα φορὰς κάθε μίαν. Ἑπτὰ νομίζω μόνον ἐκ τῶν 50 διεσώθησαν ἄθικτοι.

§44Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Πρόκειται περὶ τορπιλλῶν ἐντελῶς καινοφανῶν διὰ τὸ ἑλληνικὸν ναυτικόν. Μέχρι τοῦδε αἱ τορπίλλαι, τὰς ὁποίας μετεχειρίσθημεν, ἦσαν μὲ μηχανῶν ἀκτινωτῶν, ἐνῷ αὐταὶ αἱ τορπίλλαι λειτουργοῦν παλινδρομικῶς καὶ κατὰ συνέπειαν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς ὑλικοῦ καινοφανοῦς, τὸ ὁποῖον ἔρχεται διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι δὲ ἑπόμενον οἱ Κυβερνῆται, εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ὁποίων παραδίδεται αὐτὸ τὸ ὑλικόν, νὰ ἀσκήσωσι τὰ πληρώματά των. Κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἠσκοῦντο ταῦτα, ὅταν θέλετε νὰ περιορίζηται ἡ δοκιμὴ αὐτῶν, περιοριζομένη τῆς ἐκσφενδονίσεως εἰς 1%;

§45Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐνόμιζα ὅτι ὁ κ. Συνάδελφος θὰ συνέτεινε εἰς τὸν διαφωτισμὸν τῆς συζητουμένης ὑποθέσεως, ἀλλὰ τώρα βλέπω ὅτι τὴν συνεσκότισε, διότι ἐπαναλαμβάνει νὰ λέγῃ πῶς θὰ ἀσκηθοῦν τὰ πληρώματα ὅταν περιορίζωνται αἱ ἐκσφενδονίσεις. Ἀλλὰ σᾶς εἶπα, μολονότι δὲν τὸ γνωρίζετε, ὅτι διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν πληρωμάτων προορίζεται ἐπαρκὴς ἀριθμὸς τορπιλλῶν γυμνασίων, τὸ δὲ μέγιστον μέρος αὐτῶν ἀποθηκεύεται διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ πολέμου. Αἱ ἀποθηκευμέναι αὐταὶ τορπίλλαι μάχης καὶ ἐξόχως αἱ σύγχρονοι τορπίλλαι, διαφυλάσσονται ὡς κόραι ὀφθαλμοῦ. Αὐταὶ αἱ ἀποθηκευμέναι βάλλονται ἀραιότατα ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ. Καὶ διατί γίνεται τόσον φειδωλὴ χρῆσις τοῦ ὑλικοῦ τούτου; Εἶναι ἀληθῶς παράδοξον ὅτι οὔτε ἡ κεντρική μας ὑπηρεσία τὸ γνωρίζει. Αἱ σύγχρονοι τορπίλλαι διαφέρουν οὐσιωδῶς τῶν παλαιοτέρων. Ἀπέβησαν μηχανισμοὶ λεπτότατοι καὶ διὰ τοῦτο θίγονται ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον. Ἡ μεγάλη ταχύτης των καὶ τὸ μέγα ἐκρηκτικὸν γέμισμά των τὰς καθιστᾷ ὄργανα εὐπαθέστατα. Καὶ ἀφοῦ ἅπαξ πεισθοῦν αἱ ὑπηρεσίαι κατὰ τὰς δοκιμὰς τῆς παραλαβῆς των περὶ τῆς καλῆς των καταστάσεως καὶ λειτουργίας, περιορίζουν ἐφεξῆς τὰς δοκιμὰς εἰς τὸ ἐλάχιστον κατ’ ἀραιὰ χρονικὰ διαστήματα. Δὲν ἀντέχουν οἱ λεπτότατοι μηχανισμοί των εἰς συνεχῆ μεταχείρισιν, οὔτε καὶ εἰς τὴν μᾶλλον προσεκτικήν, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον εἰς τὴν κακομεταχείρισιν, τὴν ἐξ ἀπειρίας.

§46Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διατί τὸ ἐργοστάσιον Φιοῦμε, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ παλαιότερον ἐργοστάσιον, ἐδέχθη τὴν ὁσηνδήποτε χρῆσιν τῶν τορπιλλῶν;

§47Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Αὐτὸ σᾶς ὁμολογῶ δὲν τὸ γνωρίζω. Εἶναι ὅμως καινοφανές.

§48Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ἐργοστάσιον Φιοῦμε ἐδέχθη νὰ γίνῃ χρῆσις τῶν τορπιλλῶν οἱασδήποτε μὲ τὴν βεβαίωσιν ὅτι οὐδεμίαν αἱ τορπίλλαι του θὰ ὑποστῶσιν ἀλλοίωσιν.

§49Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι σεῖς λέγετε τὰ ἀκριβῆ, ἀλλὰ δυσπιστῶ ἂν εἶναι ἀκριβῆ ὅσα ἄλλοι σᾶς εἶπον. Μὲ τὰς ἐπιχειρηθείσας λοιπὸν ἐκσφενδονίσεις ἀρχίζουν αἱ δυσάρεστοι ἐντυπώσεις. Πρῶτος ὁ διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ὅστις ἤρχισε τὰς ἐκσφενδονίσεις, ἤρχισε τὸ πῦρ ἐναντίον τῶν τορπιλλῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἐγνώριζε προφανῶς νὰ χειρισθῇ. Καὶ γράφει τὸν Ἰούλιον τοῦ 1926 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι «κατόπιν τῶν παρουσιασθεισῶν πολλῶν παρεκτροπῶν κατὰ τὴν διεύθυνσιν καὶ κατὰ βάθος, θεωρῶ προβληματικὴν τὴν χρησιμότητα τῶν τορπιλλῶν τούτων». Τὸ Ὑπουργεῖον καταρτίζει τὸν Αὔγουστον ἐπιτροπὴν ὑπὸ τοῦ ἀντιπλοιάρχου Καραβίδα. Αἱ ἐργασίαι της διαρκοῦν ἐπὶ δέκα σχεδὸν μῆνας, μέχρι τοῦ Μαΐου ἑπομένου ἔτους. Ὁ Καραβίδας, πρὶν ἢ περατωθοῦν αἱ δοκιμαί, σπεύδει ν’ ἀναγγείλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸν Μάρτιον τοῦ 27, ὅτι τὰ μέχρι τοῦδε ἀποτελέσματα τῶν δοκιμῶν δὲν ἦσαν εὐχάριστα. Ὑποβάλλει ταὐτοχρόνως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὰ εἰς τὴν ἐκσφενδόνισιν ἐξαχθέντα διαγράμματα, οὐχ ἧττον δὲν καταδικάζει τὸ ὑλικόν. Πέποιθε, λέγει, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀξιόμαχον.

§50Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Προκαλούμενος ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ἀνέφερε.

§51Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Προκαλούμενος ἢ μὴ προκαλούμενος, δὲν σημαίνει τίποτε. Ἐγὼ λέγω τί ἀνέφερε ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν δοκιμῶν. Ἀλλὰ σημειωτέον ὅτι τὴν ἐποχὴν ἀκριβῶς ἐκείνην, τὸν Μάρτιον τοῦ 27, ἀνελάμβανε τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος τορπιλλῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὁ ἔκτοτε διατηρῶν αὐτήν. Βλέπει οὗτος τὸ κατ’ αὐτὴν παράδοξον ἔγγραφον τοῦ ἀντιπλοιάρχου Καραβίδα, παράδοξον, ἐφόσον, λέγει, τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ ἀντετίθετο εἰς τὰ κατὰ τὰ διαγράμματα ἐξαγόμενον τῶν δοκιμῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου ὁ τμηματάρχης ἐσχημάτισε ἀμέσως τὴν πεποίθησιν ὅτι πρόκειται περὶ τορπιλλῶν ἀχρήστων.

§52Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀχρήστων;

§53Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Μάλιστα, ἀχρήστων. Ὥστε αὐτολεξεὶ τὰς χαρακτηρίζει ὁ τμηματάρχης. Καὶ εἶναι εἰς τὸν χαρακτηρισμόν του αὐτὸν ταχὺς καὶ ἀνεπιφύλακτος.

§54Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν μοῦ τὸ διαβάζετε τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ τμηματάρχου, σᾶς παρακαλῶ.

§55Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εὐχαρίστως. Ἡ σχετικὴ περικοπὴ εὕρηται εἰς τὴν παράγραφον 35 τῆς πολυσέλιδου ἐκθέσεώς του. Ἰδοὺ αὐτὴ (ἀναγινώσκει); «Παραλαβὼν τότε τὸ τμῆμα ἐπείσθην εὐθὺς ἐκ τῆς μελέτης τῶν διαγραμμάτων ὅτι αἱ τορπίλλαι εἶναι ἄχρηστοι». Καὶ ζητεῖ ὁ κ. τμηματάρχης περισσοτέρας ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν ἀντιπλοίαρχον κ. Καραβίδαν, ὅστις ὅμως δὲν ἀπαντᾶ ἀμέσως, «ἀναμένων φαίνεται, ὡς λέγει ὁ κ. τμηματάρχης, καλλίτερα ἀποτελέσματα ἐκ τῶν συνεχιζομένων ἐκσφενδονίσεων». Ὁ κ. Καραβίδας ἐπανέρχεται μόλις τὸν Ἀπρίλιον. Καὶ τί λέγει; Μολονότι τ’ ἀποτελέσματα τῶν δοκιμῶν, τὰς ὁποίας ἐνήργησε ἀφ’ ἧς ὑπέβαλε τὴν κατὰ Μάρτιον ἀναφορὰν ὑπῆρξαν χειρότερα τῶν προηγουμένων, οὐχ ἧττον ἐξακολουθεῖ ὁ Καραβίδας νὰ ἐμμένῃ εἰς τὴν ἀρχικήν του γνώμην καὶ νὰ φρονῇ ὅτι αἱ τορπίλλαι εἶναι ἀξιόμαχοι.

§56Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὄχι, ὄχι! Ἐδῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε μίαν διακοπήν. Εἶναι ἀνάγκη.

§57Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ θελήσω νὰ προχωρήσω ἐὰν δὲν σᾶς ἀποδείξω αὐτοστιγμεὶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὅσων λέγω. Ὁρίστε, Κύριοι, διὰ νὰ σᾶς βγάλω ἀπὸ τὸν κόπον τῆς ἐρεύνης τῶν γραφῶν (ἀναγινώσκει). «Ἔκθεσις Καραβίδα τῆς 18 Ἀπριλίου 1927. Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν «Καίτοι αἱ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἀναφορᾶς μου τῆς 10 Μαρτίου γενόμεναι ἐκσφενδονίσεις ἔδωκαν χειρότερα ἀποτελέσματα, φρονῶ ὅτι αἱ τορπίλλαι δέον νὰ θεωρηθοῦν ἀξιόμαχοι, ἂν καὶ ὑστεροῦν τῶν ἐν χρήσει σημερινῶν». Εἶναι θαυμαστὸν πῶς ὁ Καραβίδας περιορίζεται ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὰς τορπίλλας τὸ ἐλάττωμα μόνον ὅτι καθυστεροῦν τῶν συγχρόνων...

§58Μ. ΓΟΥΔΑΣ (Ἀναγινώσκει). «Καίτοι αἱ μετὰ τὴν 10 Μαρτίου ἐνεργηθεῖσαι ἐκσφενδονίσεις... αἱ τορπίλλαι ὑστεροῦν τῶν ἐν χρήσει σημερινῶν». Μόνον διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐαρέσκειάν του πρὸς τὸν κ. Καραβίδαν.

§59Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐξαναδιαβάσατε, ὅ,τι ἀκριβῶς ἐδιάβασα. Πρὸς τί ὁ κόπος σας, ἀφοῦ ὡς εἴδετε ὅτι περίπου αὐτοῦ ἀκριβῶς κειμένου πρόκειται καὶ ὅτι δὲν ἀπεσιώπησα τίποτε ἐξ αὐτοῦ; Ἀλλὰ ὡς πρὸς τοὺς εἰρωνικούς σας λόγους τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὸν Καραβίδαν, καλὸν ἦτο νὰ γνωσθῇ τί ἐστὶ Καραβίδας. Ὁ Καραβίδας ἐχάραξε μίαν φωτεινὴν γραμμὴν εἰς τὴν σκοτεινὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι πράγματι ἀγλάϊσμα τοῦ ναυτικοῦ ὁ Καραβίδας.

§61Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἰς τὰς 22 Μαΐου, περατωθέντος τοῦ ἔργου τῆς ὑπὸ τὸν Καραβίδαν ἐπιτροπῆς, συντάσσεται τὸ σχετικὸν πρωτόκολλον. Τὰ τρία μέλη τῆς ἐπιτροπῆς διατυπώνουν δυσμενῆ περὶ τῶν τορπιλλῶν γνώμην. Ὁ Καραβίδας μόνος ἐπιμένει ὅτι αἱ τορπίλλαι εἶναι ἀξιόμαχοι, παρ’ ὅλα τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἐπαρουσίασαν κατὰ τὰς ἐκσφενδονίσεις Περίεργος φυσιογνωμία ὁ Καραβίδας. Τὰ πάντα συντρέχουν διὰ νὰ μορφώσῃ δυσμενεστάτην γνώμην περὶ τῶν τορπιλλῶν. Ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ὀλισθαίνει. Ἔχει τὴν πολύτιμον ἰδιότητα νὰ παρατηρῇ ψυχραίμως ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ πρὸ αὐτοῦ ἀνελισσόμενα γεγονότα. Ἀναμφιβόλως βλέπει τὰ παρουσιαζόμενα ἐλαττώματα τῶν τορπιλλῶν, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὅλα τὰ παρατηρεῖ, δὲν τὸν ἱκανοποιοῦν αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐκτελοῦνται αἱ ἐκσφενδονίσεις, καὶ διὰ τοῦτο ἀπέχει νὰ ἐκφέρῃ κατηγορηματικὴν κατὰ τῶν τορπιλλῶν γνώμην. Βλέπει ὅτι, εἴτε ἀπὸ τ’ ἀντιτορπιλλικὰ ἐκσφενδονίζονται αἱ τορπίλλαι εἴτε ἀπὸ τὸ σάτι τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ὁ ἐπικρουστὴρ τῆς τορπίλλης ρυθμίζεται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, μολονότι διαφορετικὸν εἶναι τὸ ὕψος τῆς πτώσεως τορπίλλης ἐκ τοῦ σωλῆνος εἰς τὴν θάλασσαν. Βλέπει, ἀκόμη, ὅτι ὁ ρυθμιστὴς πιέσεως κανονίζεται εἰς τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν ὑπὸ πίεσιν 150 ἀτμοσφαιρῶν, ἐνίοτε καὶ μικροτέραν, ἐνῷ αἱ τορπίλλαι αὐταὶ λειτουργοῦν ὑπὸ πίεσιν 170 ἀτμοσφαιρῶν.

§62Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὁ Καραβίδας, μετὰ τὸ ἔγγραφον αὐτό, ἀπαντῶν εἰς ἐρώτημα τοῦ Ὑπουργείου, λέγει ὅτι αἱ τορπίλλαι δὲν εἶναι ἀξιόμαχοι.

§63Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Μὴ σπεύδετε, κ. Ὑπουργέ. Ὅλα θὰ λεχθοῦν, ἀλλὰ ἐν δέοντι καὶ δεόντως. Ὁ Καραβίδας λοιπὸν ἐκ τρίτου χαρακτηρίζει ἀξιομάχους τὰς τορπίλλας, παρὰ τὰ ἐλαττώματα τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν εἰς τὰς ἐκσφενδονίσεις, διότι ὡς εἶπον, τὸν παρατηρητικὸν Καραβίδαν δὲν τὸν διαφεύγει ἡ ἐλαττωματικότης τοῦ τρόπου τῶν ἐκσφενδονίσεων. Ἀπορεῖ ὁ Καραβίδας καὶ διερωτᾶται τάχα, τὰ δυσμενῆ κατὰ τὰς ἐκσφενδονίσεις φαινόμενα ὀφείλονται εἰς ἐλαττωματικότητα τοῦ ὑλικοῦ ἢ μήπως εἰς ἀπειρίαν τοῦ χειριζομένου τοῦτο προσωπικοῦ; Ηὐλάκωσε δηλαδὴ τὴν σκέψιν τοῦ Καραβίδα, ὡς ἀστραπή, ἡ ἀλήθεια. Ἀξιωματικὸς εἰδικὸς περὶ τὰ τορπιλλικὰ καὶ ἀνὴρ στοχαστικός, ἀπέφυγε ν’ ἀποφανθῇ κατηγορηματικῶς ἐναντίον τῶν τορπιλλῶν, δὲν ἀπέφυγε δὲ νὰ διατυπώσῃ ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν δοκιμῶν τῆς ὁποίας προήδρευε τὴν γνώμην ὅτι «δὲν ἀποκλείεται, ἂν τὸ προσωπικὸν ἐξοικειωθῇ πρὸς τὸ νέον τοῦτο ὑλικόν, νὰ ἀποδώσῃ τοῦτο ἀποτελέσματα καλλίτερα». Παρατηρεῖ ἀκόμη ὁ Καραβίδας καὶ ἄλλο περίεργον φαινόμενον. Ὅτι κατὰ τὴν χειμερινὴν περίοδον, τὴν ψυχράν, αἱ ἀποτυχίαι τορπιλλῶν εἶναι ὀλιγώτεραι παρὰ κατὰ τὴν ἐαρινὴν ἐποχήν. Ὁ κ. Συνάδελφος ἔσπευσε νὰ ἀναγνώσῃ ἀντ’ ἐμοῦ τὸ πρωτόκολλον τῆς ὀκταμελοῦς ὑπὸ τὸν ὑποναύαρχον κ. Πανᾶν ἐπιτροπῆς, διὰ τοῦ ὁποίου πρωτοκόλλου ἀπηγγέλθη ἡ τελειωτικὴ καταδίκη τῶν τορπιλλῶν. Καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν μετεῖχε καὶ ὁ ἀντιπλοίαρχος Καραβίδας. Δὲν γνωρίζω ποίαν ἀκριβῶς στάσιν ἐτήρησεν ὁ Καραβίδας εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Φαντάζομαι ὅμως ὅτι κάποιαν ἀγωνίαν θὰ ἐδοκίμασε, παρακολουθῶν τὰς ἐνεργείας καὶ τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Ἀλλὰ καὶ ἀνεπιφυλάκτως ἂν συνεμερίσθη τὰς γνώμας τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὁ Καραβίδας περὶ τῆς ποιότητος τῶν τορπιλλῶν, ἀπομένει πάντοτε πρὸς τιμήν του ὅτι ἐπὶ ἕν ἔτος ἀντέσχε μόνος αὐτὸς ἀντιλέγων κατὰ τῶν ἔνθεν καὶ ἔνθεν γνωμῶν περὶ τῆς ἀχρηστείας τῶν τορπιλλῶν. Εἶναι ὁ τελευταῖος ὑποχωρήσας, ἂν πράγματι ὑπεχώρησεν, ὁ τελευταῖος παρασυρθείς. Καὶ οἱ τελευταῖοι εἰς τοὺς ἀγῶνας ὑποχωροῦντες δίκαιον εἶναι νὰ διακρίνωνται ἀπὸ τοὺς φεύγοντας μὲ τὴν πρώτην κροῦσιν. Διότι περὶ συγκρούσεως ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρόκειται, περὶ συγκρούσεως μὲ τὸν ὀρθὸν λόγον, περὶ συγκρούσεως μὲ τὴν ἀληθῆ τέχνην, περὶ συγκρούσεως μὲ τὴν ὀρθὴν γνῶσιν. Καὶ δὲν σημαίνει ἂν κατὰ τῆς ὀρθῆς γνώσεως ἀντετάχθησαν αἱ κεντρικαὶ ὑπηρεσίαι Ὑπουργείου καὶ Ναυστάθμου καὶ ἡ ὀκταμελὴς ὑπὸ τὸν εὐγενέστατον ὑποναύαρχον ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν δι’ ὀλίγων τὸ ἔργον τῆς τελευταίας αὐτῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατέφερε τὸ κρίσιμον κατὰ τοῦ ὀρθοῦ λόγου κτύπημα καὶ παρέσυρεν ἀτυχῶς ἐν τῇ ῥύμῃ της καὶ τὸν μόνον μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ὀρθολογιζόμενον Καραβίδαν. Ἅμα κατηρτίσθη ἡ ὀκταμελὴς ἐπιτροπή, κατέφθασεν ἐξ Ἀγγλίας ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐργοστασίου τοῦ κατασκευάσαντος τὰς τορπίλλας, ἀγνοῶ ἂν παρακληθεὶς ἢ μὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Ἐπιθεωρεῖ οὗτος τὰς τορπίλλας καὶ ζητεῖ πρώτιστα τὸ εἰδικὸν μηχάνημα, τὸ πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους ἀποσταλὲν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ τοῦ ἐργοστασίου, τὸ ἀπαραίτητον διὰ τὴν δοκιμὴν τῶν τορπιλλῶν τούτων πρὸ πάσης ἐκσφενδονίσεως. Τὸ μηχάνημα τοῦτο, τὸ δυναμόφρενον, οὐδέποτε εἶχε χρησιμοποιηθῇ δι’ ὃν σκοπὸν ἠγοράσθη, παρὰ τὰς ἐξ ἀρχῆς ὑποδείξεις τοῦ ἐργοστασίου καὶ τοῦ ἐποπτεύσαντος τὴν κατασκευὴν τῶν τορπιλλῶν ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη, τοῦ μὴ εἰδικοῦ, κατέκειτο δὲ εἰς τὰς ἐν Ναυστάθμῳ ἀποθήκας τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἀγνοούμενον παρὰ πάντων, περιφρονούμενον, μπαλλαρισμένον ἐπὶ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος, ὡς εἶχε σταλῇ ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν. Καὶ μόνον ἐπὶ τῇ ἀναμονῇ τῆς ἀφίξεως τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἀγγλικοῦ ἐργοστασίου ἐξήχθη ἀπὸ τὰ κιβώτια εἰς τεμάχια καὶ συνηρμολογήθη μάνι–μάνι καὶ ὅπως–ὅπως. Ἐπιδεικνύεται λοιπὸν εἰς τὸν Ἄγγλον ἀπεσταλμένον τὸ μηχάνημα ἁρμολογημένον. Ὁ Ἄγγλος δὲν ὑποπτεύεται τίποτε περὶ τῆς καλῆς ἁρμολογήσεώς του, ἀφοῦ βέβαια ὑποθέτει ὅτι ἐπανειλημμένως θὰ ἐχρησιμοποιήθη ὑπὸ τῶν ἡμετέρων, ἀφοῦ ἐπανειλημμένα ἔγιναν ἐκσφενδονίσεις τῶν τορπιλλῶν, πρὸ πάσης δὲ ἐκσφενδονίσεως ἀπαραιτήτως θὰ ἐδοκιμάζοντο αἱ μηχαναὶ τῶν τορπιλλῶν εἰς τὸ δυναμόφρενον τοῦτο κατὰ τὰς αὐστηρὰς ὑποδείξεις τοῦ ἐργοστασίου. Ἐπιλαμβάνεται λοιπὸν ὁ Ἄγγλος τῆς δοκιμῆς τῶν μηχανῶν τῶν τορπιλλῶν εἰς τὸ ἕτοιμον δυναμόφρενον. Τοῦ καίονται καὶ αἱ τρεῖς δοκιμασθεῖσαι μηχαναί. Ἡ πίεσις δὲν συγκρατεῖται. Καταπλήσσεται ὁ Ἄγγλος μηχανικὸς καὶ παραιτεῖται τοῦ περαιτέρω ἔργου. Ἀσθενῶν καὶ καθ’ ἃς ἡμέρας ἐπελήφθη τῆς ἐν λόγῳ δοκιμῆς, παραμένει ἐπὶ δέκα ἐν ὅλῳ ἡμέρας καὶ ἀναχωρεῖ δι’ Ἀγγλίαν, ἀπορῶν διὰ τὰ παράδοξα αὐτὰ φαινόμενα. Λέγουν ὅτι ὡμολόγησεν οὗτος τὴν κακὴν ποιότητα τοῦ μετάλλου τῶν τορπιλλῶν. Ἐκ τῶν ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα τῇ αἰτήσει μας κατέθεσε τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν προκύπτει τοιαύτη ὁμολογία. Θὰ ἦτο δὲ ἀληθῶς παράδοξον νὰ μεμφθῇ τὸ ἐργοστάσιον ὁ ὑπάλληλός του. Ἀναχωρεῖ ὁ Ἄγγλος μηχανικὸς καὶ συνεχίζει τὸ ἔργον της ἡ ὀκταμελὴς ὑπὸ τὸν εὐγενέστατον ὑποναύαρχον ἐπιτροπή. Εἰς τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον συνέταξε ὑπὸ τύπον ἐτυμηγορίας ἐνόρκων, ἀναφέρονται ταῦτα: «Ὄχι, δὲν ὀφείλονται εἰς τὴν ἀπειρίαν τοῦ προσωπικοῦ τὰ παρατηρηθέντα ἐλαττώματα τῶν τορπιλλῶν. Ταῦτα λέγει ὀφείλονται εἰς τὴν κακὴν ποιότητα τῶν μετάλλων καὶ εἰς τὴν κακοτεχνίαν τοῦ ἀγγλικοῦ ἐργοστασίου».

§64Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ ἀπὸ τῆς συστάσεώς του κατεσκεύασε μόνον 192 τορπίλλας, ἐκ τῶν ὁποίων τὰς 52 ἐπρομηθεύθη ἡ Ἑλλάς, 50 ἡ Ὁλλανδία καὶ ἀπὸ πέντε ἕως δέκα διάφορα ἄλλα Κράτη, ὡς ἡ Ἱσπανία καὶ ἡ Κίνα

§65Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Μὲ τὸ πάθημα τοῦ Ἄγγλου μηχανικοῦ ἐνόμισεν ἡ ἑλληνικὴ ὑπηρεσία ὅτι εἶχεν ἁπτὴν πλέον τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀχρηστίας τῶν τορπιλλῶν. Καὶ ἀποφαίνεται ἡ ὀκταμελὴς ἐπιτροπή: Ναί, τὰ αἴτια τοῦ κακοῦ ὀφείλονται εἰς τὸ συμβόλαιον τῆς παραγγελίας, τὸ συμβόλαιον Φωκᾶ, τὸ καθυστεροῦν κατὰ παρασάγγας τοῦ ὑποδειγματικοῦ συμβολαίου τοῦ 1914. Καὶ φαίνεται ὅτι ταῦτα ἀποφαινομένη ἡ ἐπιτροπή, ἐτέλει εἰς στενὴν ἐπαφὴν καὶ ἐπικοινωνίαν μετὰ τοῦ τμηματάρχου τῶν τορπιλλῶν, τοῦ ὁποίου τὰς γνωστὰς γνώμας ἀνέλαβε νὰ ἐπικυρώσῃ. Νὰ — ἐξακολουθεῖ ν’ ἀποφαίνεται ἡ ἐπιτροπή—ναί, καὶ ὁ ἀντιπλοίαρχος Ἀρβανίτης, ὁ ἐποπτεύσας τὴν κατασκευὴν τῶν τορπιλλῶν, δὲν ἐξετέλεσε καὶ αὐτὸς τὸ καθῆκον του. Καὶ συνιστᾷ μάλιστα ἡ ἐπιτροπὴ νὰ κληθῇ ὁ Ἀρβανίτης νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν τορπιλλῶν. Δύο μάλιστα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ τῶν κυρίων ὑπευθύνων διὰ τὴν ὅλην αὐτὴν ἱστορίαν, διὰ τὴν κακοποίησιν δηλαδὴ τῶν τορπιλλῶν, ὁ πρώην τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ καὶ ὁ πρώην διευθυντὴς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, λέγουν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ κληθῇ ὁ Ἀρβανίτης διὰ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, ἀλλ’ ἀφοῦ αἱ τορπίλλαι δὲν εἶναι ἀξιόμαχοι, νὰ κληθῇ νὰ δώσῃ εὐθύνας! Ἔρχεται ὁ Ἀρβανίτης, ἀνακληθεὶς τηλεγραφικῶς ἀπὸ τὴν Γαλλίαν ὅπου εἶχεν ἀποσταλῆ δι’ ὑπηρεσίαν, καὶ διατάσσεται νὰ παραδώσῃ, εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν τὰς πρὸ δυόμισυ ἐτῶν παραδοθείσας εἰς αὐτὴν ὑπ’ αὐτοῦ τορπίλλας! δηλ. τορπίλλας αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον πάθει τῶν παθῶν των τὸν τάραχον μὲ τὰς ἐδῶ ἐκσφενδονίσεις νὰ τὰς παραδώσῃ ἀθίκτους ὡς νὰ ἐξήρχοντο τότε διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τὸν παρθενῶνα.

§66Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὁ Ἀρβανίτης δὲν προσεκλήθη διὰ νὰ παραδώσῃ τὰς τορπίλλας, διότι αἱ τορπίλλαι εἶχον παραδοθῆ καὶ ἦσαν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Ναυστάθμου. Ὁ Ἀρβανίτης ἐκλήθη καὶ παρουσιασθεὶς ἐνώπιόν μου ὑπέβαλε παράπονα, ὅτι ἐν ἀπουσίᾳ του ἔγιναν αἱ δοκιμαί. Μοὺ ὡμίλησεν ἐπὶ μακρὸν, δίδων μοι ἐξηγήσεις περὶ τοῦ ἔργου τὸ ὁποῖον διεξήχθη ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ περὶ τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ Ἀρβανίτης δὲ ἐζήτει νὰ ἐκτελέσῃ τὴν δοκιμὴν τῶν ἑπτὰ ἀθίκτων τορπιλλῶν ὡς καὶ δύο ἄλλων ἐκ τῶν δεδοκιμασμένων, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀποδώσει ἄστοχα ἀποτελέσματα. Συμμεριζόμενος τὸ βάσιμον τῶν παραπόνων καὶ ἀναγνωρίζων ὅτι σφάλμα ὑπῆρξε διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἐπιχειρήσῃ δοκιμὴν τορπιλλῶν παραληφθεισῶν ἐν Ἀγγλίᾳ, ἀπόντος αὐτοῦ ἐκείνου τοῦ ἀξιωματικοῦ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ ὁποίου κατεσκευάσθησαν καὶ παρελήφθησαν, ἀναγνωρίζων, λέγω, τὸ βάσιμον τῶν παραπόνων του, ἀπεδέχθην τὴν πρότασιν ἵνα δοθῇ μία ἐκ τῶν δοκιμασθεισῶν τορπιλλῶν εἰς τὸν Ἀρβανίτην καὶ ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ δοκιμάσῃ τὰς τορπίλλας αὐτάς. Ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων δὲ τῆς δοκιμῆς ἐπεφυλάσσετο τὸ Ὑπουργεῖον νὰ προβῇ περαιτέρω εἰς ἄλλας ἐνεργείας. Τὰ ἄλλα τὰ γνωρίζετε. Ὁ κ. Ἀρβανίτης δὲν ἐκλήθη διὰ νὰ παραδώσῃ τὰς τορπίλλας.

§67Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἄν εἴχετε προσκομίσει τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα σᾶς ἐζήτησα, θὰ ἦτο διὰ τὴν Βουλὴν ἱκανοποιητικώτερον. Ἐνθυμοῦμαι κάλλιστα, διότι ἀνέγνωσα τὸ προσκλητήριον ἔγγραφον, ὅτι ὁ Ἀρβανίτης ἐκλήθη διὰ νὰ παραδώσῃ τὰς τορπίλλας, τὰς πρὸ δυόμισυ ἐτῶν παραδοθείσας. Ἐκ τῆς προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων θὰ βεβαιωθῇ ἡ ἀκρίβεια καὶ τῶν λόγων μου τούτων. Ἀλλὰ ἡ προσαγωγὴ τῶν ἐγγράφων καθυστερεῖ παραδόξως μέχρι τοῦδε ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅταν δὲ προσαχθοῦν θὰ ἀναιρεθοῦν ἀπὸ βάσεως αἱ διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§68Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἡ δοκιμὴ τῆς τορπίλλης ἐγένετο;

§69Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐγένετο ὑπὸ τὴν ἐπιστασίαν τοῦ κ. Ἀρβανίτη δοκιμὴ μὲ τορπίλλας ἐκ τῶν μὴ δοκιμασθεισῶν παντάπασιν. Ἡ δοκιμὴ δὲ αὕτη ἀπέδωκε τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Μετὰ ταῦτα ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν Ἀρβανίτην νὰ δοκιμάσῃ τρεῖς ἀκόμη τορπίλλας καὶ αὗται ἔδωκαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Ἤδη δέ, δοθεισῶν τῶν ἀναγκαίων ὁδηγιῶν ἀπὸ τὸν Ἀρβανίτην, συνεχίζονται.

§70Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὁ Ἀρβανίτης ἦλθεν εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀναφέρεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ζητεῖ τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῆς, ὅπως ἐνώπιόν της προβῇ εἰς τὰ ἀναγκαῖα πειράματα. Ξεύρετε δὲ τί ἀπαντᾷ εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ Ἀρβανίτη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου; Ἀκούσατε τί ἀπαντᾷ: (ἀναγινώσκει) «καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν παράγραφον τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη, νομίζομεν ὅτι ἡ σύστασις τρίτης ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν αἱ τορπίλλαι εἶναι ἐλαττωματικαὶ ἢ οὔ, περιττεύει.

§71Χ. ΛΑΔΑΣ. Φαντασθῆτε πράγματα! Καὶ αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία σας, ἀκόμη δὲν παρεπέμφθη εἰς Συμβούλιον, Κύριε Ὑπουργέ;

§72Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων). «Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας — ἐξακολουθεῖ ἡ περίφημος ὑπηρεσία — ὅ,τι ἀπομένει νὰ γίνῃ, εἶναι νὰ ληφθῶσι τὰ ἀναγκαιοῦντα μέτρα, ὅπως ἡ ὑπόθεσις διευκρινισθῇ ἀπὸ διοικητικῆς πλέον ἀπόψεως». Αὐτό, κ. Ὑπουργέ, σᾶς λέγει ἡ ὑπηρεσία σας, ὅτι ὑπολείπεται νὰ κάμετε: νὰ λάβετε τ’ ἀναγκαῖα μέτρα ὅπως ἡ ὑπόθεσις διευκρινισθῇ ἀπὸ διοικητικῆς πλέον μόνον ἀπόψεως. Εἰς τὴν ὑπηρεσιακὴν γλῶσσαν μὲ τοῦτο δηλοῦται ἡ ποινικὴ δίωξις.

§73Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ποίας χρονολογίας εἶναι τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε;

§74Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι ἔγγραφον ἐμπιστευτικὸν τῆς διευθύνσεως τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν σας, ἀπευθυνόμενον πρὸς ὑμᾶς καὶ ἐκδοθὲν κατ’ εἰσήγησιν τοῦ ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν τμηματάρχου σας τὴν 4ην Δεκεμβρίου 1927. Τὸ ἀγνοεῖτε; Αἱ περικοπαὶ δὲ τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα ἀποτελοῦν τὴν 4ην καὶ τὴν 5ην παράγραφον τοῦ ἀπιστεύτου αὐτοῦ ἐγγράφου, ποὺ τὸ ἔχετε ξεχάσει.

§75Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἡ ἀπάντησις εἶναι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, ἀναθέσαν εἰς τὸν Ἀρβανίτην νὰ προβῇ εἰς τὴν δοκιμὴν τῶν τορπιλλῶν.

§76Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω μετ’ ὀλίγον κατὰ πόσον υἱοθετήσατε τὰς ἐπιπολαίας, ἂν δὲν θέλετε, καὶ κακοβούλους, εἰσηγήσεις αὐτὰς τῶν ὑπηρεσιῶν σας. Ὁ Ἀρβανίτης δὲν ἦτο εἰδικὸς τορπιλλητής, δὲν εἶχε πτυχίον τορπιλλητοῦ· εἶχε μόνον μίαν τινὰ ἐμπειρίαν, μίαν ἐγκυκλοπαιδείαν περὶ τῶν τορπιλλικῶν πραγμάτων. Ἡ παραμονή του ὅμως εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου παρηκολούθησε τὴν κατασκευὴν τῶν τορπιλλῶν, ἡ μαθητεία του ἐκείνη, συνεπικουρούσης τῆς ἐπιμελείας καὶ τῆς νοημοσύνης του, τὸν ἐπροίκισε μὲ γνώσεις ἀσφαλῶς ἀνωτέρας τῶν ἐδῶ ἀντιποιουμένων εἰδικότητα περὶ τὰ τορπιλλικά, τῶν κακοποιησάντων τὸ πολύτιμον ὑλικόν. Ἐπιζητῶν, λοιπόν, τὴν ἐξέτασιν τῶν τορπιλλῶν, ζητεῖ πρώτιστα τὴν συνδρομὴν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου, πλοιάρχου κ. Τούμπα, ὅστις, ἔχων ἐπίγνωσιν τῶν καθηκόντων του, τοῦ τὴν παρέχει λίαν προφρόνως. Λέγω δὲ τοῦτο πρὸς τιμήν του.

§77Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Διατί πρὸς τιμήν του. Ἦτο καθῆκόν του.

§78Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἦτο βεβαίως καθῆκόν του καὶ τὸ καθῆκον του ἐξεπλήρωσε. Ἀλλὰ τὰ καθήκοντα δὲν ἐκτελοῦνται ἀτυχῶς πάντοτε ὑπὸ πάντων. Καὶ εἶναι ἀξιέπαινος πάντοτε ὁ ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν του, μάλιστα ὅταν πρὸς τοῦτο χρειάζεται νὰ καταβληθῇ καὶ εἰδικὴ προσπάθεια, ὅπως ὑπερπηδηθοῦν ἀντιδράσεις τὰς ὁποίας παρεμβάλλουν, αἱ κεντρικαὶ ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων. Καὶ θὰ ἠρώτων, κ. Πρόεδρε, ἂν εἶναι ἢ ὄχι ἀξία ἐπαίνου ἡ τακτικὴ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου, ὅταν ταύτης συντελούσης ἐξέλαμψεν ἡ ἀλήθεια ἐπὶ μιᾶς συσκοτισμένης γενικοῦ ἐνδιαφέροντος ὑποθέσεως, ὅπως ἀποκατασταθῇ ἡ τιμὴ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν.

§79Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ ἦτο περίεργον νὰ μὴ ἔδιδεν ὁ διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου πᾶσαν εὐκολίαν εἰς ἄνθρωπον κατηγορούμενον.

§80Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐν τούτοις, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔδιδε καμμίαν πρὸς τοῦτο εὐκολίαν. Τοὐναντίον, παρενέβαλλε καὶ ἐμπόδια. Συγκρίνατε λοιπὸν τακτικὴν καὶ τὴν τακτικὴν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὴν τακτικὴν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου. Ὁ Ἀρβανίτης κάμνει ὅτι δὲν ἔκαμε καμμία ἐκ τῶν ἐπανειλημμένων ἐπιτροπῶν καὶ καμμία ἐκ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, προκειμένου νὰ δοκιμάσῃ τὰς τορπίλλας. Ἐπῆγε, κατὰ τὸν παλαιὸν Ἀθηναῖον σοφόν, ἐπῆγε καὶ ηὗρε τὸν μάστορη, ἐπῆγε καὶ ηὗρε τὴν ὀρθὴν γνῶσιν. Συνεβουλεύθη τοὺς ἀρχιτεχνίτας ἀδελφοὺς Ἀνδρέου, τοὺς ὑπὸ πάντων ἀνεγνωρισμένους διὰ τὴν περὶ τὰ τορπιλλικὰ ἐμπειρίαν των. Τοὺς ἀνεγνώριζε καὶ αὐτὸ τὸ μακάριον Ὑπουργεῖον, καὶ εἰς τοιοῦτον βαθμὸν μάλιστα ποὺ ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν ζητεῖ νὰ γίνῃ ἀνάκρισις διατὶ ὁ ἕτερος τῶν ἀδελφῶν Ἀνδρέου, ὅστις ἀρχικῶς εἶχε σταλῆ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπως παρακολουθήσῃ τὴν κατασκευὴν τῶν τορπιλλῶν, διατὶ μετὰ τέσσαρας μόλις ἀπὸ τῆς ἀποστολῆς του μῆνας ἀνεκλήθη εἰς Ναύσταθμον. Τόσον σοβαρὸν σφάλμα ἐθεώρει τὴν ἐξ Ἀγγλίας ἀνάκλησιν τοῦ Ἀνδρέου, εἰς τὸν μοναδικὸν περὶ τὰ τορπιλλικὰ τεχνίτην. Ἀλλὰ ἐὰν ζητῇ, καὶ εὐλόγως, ἀνάκρισιν διὰ τὴν ἐξ Ἀγγλίας ἀνάκλησιν τοῦ Ἀνδρέου ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν, τάχα δὲν νομίζει ὅτι ὀφείλει νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ ἀνάκρισιν καὶ ἐκεῖνος ὅστις, ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος τῶν τορπιλλῶν, δὲν ἐχρησιμοποίησε παντάπασι τοὺς τεχνίτας Ἀνδρέου, ἐδῶ παρευρισκομένους, προκειμένου νὰ ἐλεγχθοῦν αἱ τορπίλλαι, ἀλλὰ τοὺς ἠγνόησεν ἐντελῶς, ὡς ἠγνόησε πᾶσαν ὑπαγόρευσιν τοῦ ὀρθοῦ λόγου, πάντα κανόνα τέχνης, αὐτὰς τὰς διατάξεις τοῦ οἰκείου κανονισμοῦ περὶ συντηρήσεως τοῦ τορπιλλικοῦ ὑλικοῦ, τὰς σαφεῖς καὶ ρητάς; Ἐπικαλεῖται λοιπὸν ὁ Ἀρβανίτης τὴν τεχνικὴν συνδρομὴν τῶν ἀδελφῶν Ἀνδρέου καὶ τοῦ ὑποπλοιάρχου Λάσκου, ἀσκοῦντος τότε τὴν ἐπιμέλειαν τοῦ παρὰ τῇ Ὑποβρυχίῳ Ἀμύνῃ τμήματος τῶν τορπιλλῶν. Ἐξετάζουν οὗτοι ἐπιμελῶς τὸ δυναμόφρενο, ἡ χρῆσις τοῦ ὁποίου παρήγαγε τὰ θλιβερὰ ἐκεῖνα ἀποτελέσματα, τὸ κάψιμο τριῶν μηχανῶν τῶν τορπιλλῶν, ὅταν τὸ ἐχειρίσθη ὁ Ἄγγλος μηχανικός. Ὁ πρεσβύτερος ἄλλως τε τῶν ἀδελφῶν Ἀνδρέου, ὁμολογεῖ ὅτι ἀπὸ τὸν Ἄγγλον μηχανικὸν ἀσθενοῦντα ἔλαβε τὴν σύστασιν πρὶν ἢ ἀναχωρήσῃ νὰ ἐξετάσῃ καλὰ τὸ δυναμόφρενον. Ὁ Ἀρβανίτης εἶχε πλήρη πεποίθησιν περὶ τῆς καλῆς ποιότητος τῶν τορπιλλῶν, διότι παρηκολούθησε τὴν κατασκευὴν καὶ ἐπιστοποίησε τὴν ἐπιτυχίαν τῶν δοκιμῶν των ἐν Ἀγγλίᾳ. Ἀναζητοῦν λοιπὸν τὸ ἐλάττωμα τοῦ δυναμοφρένου καὶ ἀνακαλύπτουν, τί τάχα; ὅτι ὁ τετραπλοῦς κρουνός του, ὅστις εἶναι σφηνωμένος εἰς τὸ δυναμόφρενον, εἶχε σφηνωθῇ ἀνάποδα! (Ἔκπληξις καὶ θόρυβος).

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πρέπει νὰ πᾶνε μάτσο εἰς τὸ Συμβούλιον. Εἶναι ἀπίστευτα πράγματα.

§82Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν τὸ κατεσκεύασε τὸ δυναμόφρενον;

§83Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν θὰ ἔλεγα βέβαια ἐγὼ τέτοιαν ἀνοησίαν. Ἄλλως τε ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν δὲν ἤθελε νὰ τὸ ξέρῃ τὸ δυναμόφρενον. Ὅταν διέτασσε τοὺς ἐκσφενδονισμοὺς δὲν τὸ ἐνθυμήθη καθόλου. Κατέκειτο ἐγκιβωτισμένον εἰς τὰς ἀποθήκας, ὅπως ἐστάλη ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν δυόμισυ χρόνια. Αὐτὸ λοιπὸν ἦτο τὸ περιστατικὸν ποὺ ἔκαμε νὰ καοῦν εἰς τὰ χέρια τοῦ καταπλήκτου Ἄγγλου μηχανικοῦ αἱ μηχαναὶ τριῶν τορπιλλῶν (θόρυβος).

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον). Θεωρῶ κατὰ βάσιν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς οἱανδήποτε ἐπιτροπὴν καὶ εἰς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν νὰ δοκιμάσῃ 44 τορπίλλας διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὴν κατάστασιν αὐτῶν. Ἡ ὑπηρεσία προέβη εἰς τὴν δοκιμὴν 44 τορπιλλῶν ἐκ τῶν 50 ἐν συνόλῳ, τὰς ὁποίας ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιήσωμεν ἐν μάχῃ. Ὅπως ἀπεδείχθη δὲ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἠγνόει ἡ ὑπηρεσία τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἔπρεπε νὰ γίνουν αἱ δοκιμαί. Εὐθὺς ὡς ἐτακτοποιήθη τὸ δυναμόφρενον, ἀπεδείχθη ὅτι αἱ τέσσαρες ἄθικτοι ἀπομείνασαι τορπίλλαι, δοκιμασθεῖσαι ἀπὸ ἁρμόδια πρόσωπα, ἀπέδωκαν καλὰ ἀποτελέσματα. Ἐγὼ εἰς τοῦτο διαφωνῶ, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἡ στοιχειώδης ἀντίληψις καὶ ἡ στοιχειώδης φρόνησις νὰ μὴ προχωρήσουν αἱ δοκιμαὶ πέραν τῶν 5 ἢ 6 ἢ 8 τορπιλλῶν.

§85Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διὰ νὰ ἐπιτύχουν αἱ 4 τορπίλλαι ἐχρειάσθη νὰ τὰς δοκιμάσουν εἰς τὰς 4000 μέτρα.

§86Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς 4000 καὶ εἰς τὰς 2000 μέτρα ἐὰν τὰς ἐδοκίμαζαν οἱ ἄσοφοι καὶ ἄπειροι, πάλιν ἐλεεινὰ ἀποτελέσματα θὰ ἔδιδαν.

§87Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἄλλο ζήτημα ἐὰν τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ἢ ὄχι ἱκανοποιητικά. Κατὰ τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν πέραν τῶν τεσσάρων τορπιλλῶν ἀπέδωκαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα μέχρις ὥρας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς ἐμὲ ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξω εἶναι ὅτι αἱ τορπίλλαι ἐδοκιμάσθησαν κατ’ ἐπανάληψιν μὲ τὸν κίνδυνον νὰ καταστραφοῦν ὅλαι.

§88Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸ περιστατικὸν λοιπὸν τοῦτο, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ προκαλέσαν τὸ κάψιμο τῶν μηχανῶν τριῶν τορπιλλῶν καὶ τὴν κατάπληξιν τοῦ Ἄγγλου μηχανικοῦ. Ἀνευρέθη λοιπὸν τὸ σφάλμα τοῦ δυναμοφρένου καὶ διωρθώθη.

§89Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ μηχάνημα ἦτο συνδεδεμένον ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν ἢ ἐδῶ συνεδέθη;

§90Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἀλλὰ δὲν σημαίνει ποῦ ἔγινε ἡ ἐσφαλμένη συναρμολόγησις. Ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα ὤφειλε νὰ ἐλέγξῃ τὴν καλὴν λειτουργίαν του καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐπίσης ὤφειλε νὰ ἐγνώριζε καὶ νὰ καθωδήγει τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν εἰς τοῦτο. Ἀλλὰ κανεὶς ἁρμόδιος δὲν τὸ γνοιάσθηκε καθόλου καὶ ὅταν προσήχθη εἰς τὸν Ἄγγλον μηχανικὸν διὰ νὰ δοκιμάσῃ δι’ αὐτοῦ τὰς τορπίλλας, αὐτὸς τὸ ἐδέχθη, ὡς καλῶς ἔχον. Δὲν θὰ ἐφαντάζετο πλημμελῆ καὶ τοῦ μηχανήματος τούτου τὴν συναρμολόγησιν. Μετὰ τὴν διόρθωσιν τοῦ δυναμοφρένου, ἐπιλαμβάνονται τοῦ ἔργου των ὁ Ἀρβανίτης καὶ ὁ Λάσκος βοηθούμενοι ἀπὸ τοὺς ἐμπείρους τεχνίτας. Οὔτε πρώην διευθυνταὶ τῆς ὑποβρυχίου Ἀμύνης καὶ τμηματάρχαι τοῦ Ὑπουργείου ἦσαν οὗτοι, οὔτε ὑποναύαρχοι, ἀλλὰ δύο νοήμονες ἀξιωματικοὶ καὶ ἔμπειροι τινὲς τεχνῖται. Βαδίζουν δὲ πασπατευτά, διότι ὡς εἴπομεν καὶ τούτων ἡ ἐμπειρία δὲν εἶναι πλήρης, διότι δὲν ὑπάρχει ἀτυχῶς πλήρης ἐπὶ τῶν τορπιλλικῶν ἐμπειρία εἰς τὸ ναυτικόν μας, μολονότι τὰ διπλώματα τῆς ἐμπειρίας παρέχονται ἀφειδῶς, καὶ ἀνακαλύπτουν ἐπὶ τέλους τὴν πρώτην μεγάλην αἰτίαν τῶν δεινῶν τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποστῆ αἱ τορπίλλαι μὲ τὰς ἐδῶ ἐκσφενδονίσεις. Ἀνακαλύπτουν ὅτι τὸ λάδι, τὸ χρησιμοποιούμενον διὰ τὰς μηχανὰς τῶν τορπιλλῶν, ἦτο ἀκατάλληλον. Ἀπὸ τὸ λάδι ἐξαρτᾶται ἡ κανονικὴ λειτουργία τῆς ὅλης μηχανῆς. Καὶ ὤφειλον βεβαίως οἱ ἄνω καὶ οἱ κάτω ὑπεύθυνοι τοῦ ὑπουργείου καὶ τῆς ὑποβρυχίου οἱ κύριοι τμηματάρχαι νὰ εἶχον τὴν στοιχειώδη αὐτὴν γνῶσιν. Καὶ θὰ τὴν ἀπέκτων τὴν γνῶσιν αὐτὴν ἐὰν εἶχον λάβει τὸν κόπον νὰ διαβάσουν οἱ σοφώτατοι τὰς ὑποδείξεις τὰς ὁποίας ὁ ἄσοφος Ἀρβανίτης τοὺς εἶχε στείλει ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν, ὅστις συνίστα εἰς τοὺς ἐν Ἀθήναις τὴν σοβαρωτέραν προσοχὴν εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο. Ἀπὸ 15, τοὺς ἔγραφε, εἴδη ἐλαίου, ἓν μόνον ἐξεδιαλέχθη εἰς τὸ ἐν Ἀγγλίᾳ ἐργοστάσιον ὡς τὸ κατάλληλον. Καὶ τοὺς ἔλεγε νὰ ἔχουν τὰ μάτια τους τέσσερα εἰς τὸ ἁπλούστατον αὐτὸ σημεῖον. Ἀλλὰ ἡ κεντρικὴ τοῦ Ὑπουργείου ὑπηρεσία τὰ εἶχε καὶ τὰ διετήρει πεισμόνως κλειστά. Ἐξευρίσκεται λοιπὸν τὸ κατάλληλον ἔλαιον καί, ὤ, τοῦ θαύματος! ἡ λειτουργία τῆς μηχανῆς καὶ ὅλων τῶν ρυθμιστικῶν μικρομηχανισμῶν τῆς τορπίλλης! ἀποδεικνύεται τελεία εἰς τὸ δυναμόφρενον. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τοὺς τορπιλλοβλητικοὺς σωλῆνας τῶν ἀντιτορπιλλικῶν ἐκ τῶν ὁποίων σωλήνων ἐκσφενδονίζεται ἡ τορπίλλη. Ἄλλο τοῦτο πρόβλημα. Διὰ νὰ πέσῃ ἀπὸ τὸν σωλῆνα εἰς τὴν θάλασσαν ἡ τορπίλλη χρειάζεται βέβαια ὤθησις. Ἡ ὤθησις αὐτὴ παράγεται ἐπὶ τῶν ἐναερίων ἐκσφενδονίσεων, δηλαδὴ ἐξ ἀντιτορπιλλικῶν, ἐκ σκαφῶν μὴ βυθιζομένων, διὰ γεμίσματος πυρίτιδος. Εἰς τὰς ἐκσφενδονίσεις τὰς ὀλεθρίας ποὺ εἶχαν γίνει, ἔβαζαν 1100 γραμμάρια πυρίτιδος. Ἐσκέφθησαν, λοιπόν, ὁ Ἀρβανίτης καὶ οἱ συνεργάται του, ὅτι ἀπὸ τὴν σφοδρὰν ὤθησιν τῶν ἀερίων, τὰ ὁποῖα παρήγοντο ἀπὸ τὰ 1100 γραμμάτια πυρίτιδος, θὰ προήρχοντο αἱ ἀνωμαλίαι ποὺ εἶχον παρατηρηθῆ κατὰ τὴν πτῶσιν τῆς τορπίλλης ἐκ τοῦ σώματος κατὰ τὰς ὀλεθρίας ἐκείνας ἐκσφενδονίσεις. Τὰς ἀνωμαλίας δὲ αὐτὰς ἠκολούθει σειρὰ κακῶν συνεπειῶν, ἢ βύθισις τῆς τορπίλλης δηλαδὴ ἢ ἅλματα αὐτῆς ἢ καὶ παρεκτροπὴ αὐτῆς κατὰ διεύθυνσιν ἢ κατὰ βάθος. Ἀπὸ τὴν ἰσχυρὰν πίεσιν, τὴν λόγῳ τῆς μεγάλης ποσότητος τῆς πυρίτιδος, ἡ τορπίλλη προσέκρουε εἰς τὰς παρειὰς τοῦ ἐκσφενδονιστικοῦ σωλῆνος, ἐκραδαίνοντο οἱ ἐντὸς τῆς τορπίλλης λεπτότατοι μικρομηχανισμοὶ καὶ διεταράσσετο ἡ κανονικὴ λειτουργία των. Ἠλάττωσαν, λοιπόν, τὴν γόμωσιν τῆς πυρίτιδος εἰς τὸ ἥμισυ καὶ ἐπέτυχον τὴν κανονικὴν πτῶσιν τῆς τορπίλλης. Οὔτε προσκρούσεις, οὔτε κραδασμοὶ πλέον. Τὸ κακὸ λοιπὸν λάδι καὶ τὸ πολὺ μπαροῦτι — αὐτὰ ἦσαν τὸ αὐγὸ τοῦ Κολόμβου. Βλέπομεν, λοιπόν, ὅτι ὁ Ἀρβανίτης συνέστησεν εἰς τοὺς ἐν Ἀθήναις κυρίους νὰ χρησιμοποιοῦν ἀπαραιτήτως τὸ δυναμόφρενον πρὸς δοκιμὴν πρὸ πάσης ἐκσφενδονίσεως καὶ οἱ ἐδῶ κύριοι τμηματάρχαι, οἱ ἄνω καὶ οἱ κάτω, τὸ εἶχαν ἀφήσει μπαλλαρισμένο ἑνάμισυ ἔτος ὡς ἐστάλη ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν. Ὁ Ἀρβανίτης συνέστησε τὴν σοβαρωτέραν προσοχὴν εἰς τὸ λάδι καὶ ἐδῶ ἐχρησιμοποιοῦσαν ἀκατάλληλο λάδι. Ὁ Ἀρβανίτης τοὺς εἶπε καὶ κάτι ἀκόμη θεμελιωδέστερον. Ἐφόσον τὰς νέας αὐτὰς τορπίλλας δὲν τὰς γνωρίζομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπαραίτητον εἶναι νὰ μετακληθῇ ἀπὸ τὸ ἐν Ἀγγλίᾳ ἐργοστάσιον ἕνας εἰδικὸς τεχνίτης διὰ νὰ διδάξῃ τὸ ἐδῶ προσωπικὸν τὴν χρῆσιν καὶ τοῦ δυναμοφρένου καὶ τῶν νέων τορπιλλῶν. Οἱ ἐδῶ εἰς τίποτε δὲν εἰσήκουσαν τὸν Ἀρβανίτην. Ἔκαμαν τοῦ κεφαλιοῦ τους. Ἐξεσφενδόνισαν τὰς τορπίλλας χωρὶς προηγουμένην ρύθμισιν εἰς τὸ δυναμόφρενον. Αἱ τορπίλλαι παρέπαιαν. Αὐτοὶ ἐξακολουθοῦν μετὰ πείσματος. Μπὰμ καὶ...μπλούμ, ἐνῷ ὅλα τὰ ἐγχειρίδια τῆς τορπιλλικῆς, τὰ ἐν γνώσει καὶ τοῦ ἁπλοῦ ναύτου τορπιλλητοῦ, διδάσκουν ὅτι ὅταν μία τορπίλλη παρουσιάσῃ ἐλάττωμά τι, μὴ ἐπανέρχεσθε ἀνεξετάστως καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐκσφενδόνισίν της. Θὰ τῆς βγάλετε τὰ μάτια. Προσπαθήσατε νὰ ἀνεύρετε τὴν αἰτίαν τῶν ἐλλείψεων εἰς τὸ δυναμόφρενον. Καὶ ἐνῷ τὸ φαινόμενον αὐτὸ τὸ εἶδαν εἰς ὁλόκληρον σειρὰν τορπιλλῶν οἱ κύριοι ἁρμόδιοι, δὲν ἐσταμάτησαν οὔτε μὲ τὴν πρώτην τορπίλλην, οὔτε μὲ τὴν δεκάτην. Ἀπὸ τὰς 50 ἔμειναν ἄθικτοι μόλις 7.

§91Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἐὰν ἦσαν συγγνωστά, αὐτὸ θὰ παραμείνῃ ἕνα τὰ μεγαλύτερα σφάλματα. Καμία δικαιολογία δὲν χωρεῖ.

§92Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐν τῇ τεχνικῇ ἐπιτροπῇ, τῆς ὁποίας προήδρευε ὁ ὑποναύαρχος κ. Πανᾶς, ἐφώναξε: «μὴν ἐμποδίζετε τὰς ἐκσφενδονίσεις». Ἀτελείωτοι λοιπὸν οἱ ἐκσφενδονισμοί. Κάθε τορπίλλη ἀπὸ τὰς 43 ἢ 44 ἐκσφενδονίζεται δύο καὶ τρεῖς καὶ δέκα φορές.

§93Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὲ αὐτὰ ποὺ ἀναπτύσσετε, βλέπω νὰ γίνεται μία προσπάθεια εἰς τρόπον νὰ ἐπιδοθῇ ἡ εὐθύνη. Νομίζω ὅτι ἀπαιτεῖται μία γενικωτέρα ἔρευνα τῆς καταστάσεως τοῦ ναυτικοῦ.

§94Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Βεβαίως. Ἀναντιρρήτως ἐγὼ ἀποκλίνω πρὸς αὐτὴν τὴν γνώμην· εἰς τὸ νὰ συστήσωμεν μίαν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον ὅπου πρέπει.

§95Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Διότι ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ αἰτία δὲν ὑπάρχει εἰς τὰς τορπίλλας, ἀλλὰ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον περισσότερον ἀκόμη πρέπει νὰ ἐξετασθῇ.

§96Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀσφαλῶς. Ποῖος εἶπε τὸ ἀντίθετον;

§97Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἠκούσατε ἀκόμη ποία εἶναι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως.

§98Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶπα ὅτι ἔχετε ἀντίθετον γνώμην. Εἶπα ὅτι τὸ λάθος ἔγκειται, ὄχι εἰς τὰς τορπίλλας ἀλλὰ ἀλλαχοῦ, καὶ τοῦτο πρέπει νὰ μᾶς ἀνησυχῇ περισσότερον, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν βαθύτερον τὰ ναυτικὰ ἡμῶν πράγματα.

§99Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀσφαλῶς.

§100Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι σεῖς ἔχετε ἀντίθετον γνώμην. Ἔρχομαι εἰς ἐνίσχυσιν ὑμῶν. Διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προκύψῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὅλης ἐρεύνης. Εἶναι δύο πράγματα. Αἱ τορπίλλαι εἶναι ἐν τάξει ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ εὐθύνη ὡς πρὸς τὴν κατασκευήν; Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, εἶναι εὐχάριστον, διότι τὸ δημόσιον δὲν θὰ ὑποστῇ μίαν μεγάλην ζημίαν. Ἐὰν δὲ ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ἐλαττωματικαί, βεβαίως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ποῖος εὐθύνεται δι’ αὐτό. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον προκύπτει καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα· ὅτι, ἐὰν οἱ διάφοροι ἁρμόδιοι, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀπεδείχθησαν, ὅτι δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν προσήκουσαν θέσιν τῶν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας των ταύτης, τοῦτο θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἰδιαιτέρως δὲ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ κάμῃ μίαν μείζονα ἔρευναν τῶν ναυτικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Καὶ δι’ αὐτὸ ὑποθέτω δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§101Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἴμεθα ἐν πλήρει συμφωνίᾳ μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀργολιδοκορινθίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ συγκρατήσωμεν εἶναι ἡ ὀδύνη, ὅτι ἐκ τῶν 50 τορπιλλῶν, τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας, διεκυβεύθησαν 44 διὰ ν’ ἀποκαλυφθῇ τοῦτο τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπῆρχε γνῶσις χειρισμοῦ τῶν τορπιλλῶν. Διότι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἔκβασις πάσης ἐρεύνης, τὸ γεγονὸς αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ εἶναι ἀδύνατον νὰ καλυφθῇ. Δὲν ὑποθέτω καί εἰς τὸν ἁπλούστερον τῶν ἀνθρώπων, τῶν μὴ ἐχόντων καμμίαν ἐμπειρίαν εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, ὅτι παραμένει ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία ὅτι τὸ στάδιον τῶν τοιούτου εἴδους δοκιμῶν ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ εἰς τὸν ἐλάχιστον ἀριθμόν. Πᾶσα ὑπέρβασις πέραν τοῦ ἀριθμοῦ τούτου, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι ἐπιλήψιμος. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ λοιπὰ σημεῖα, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι.

§102Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Οὐδὲ περιωρίσθη μέχρι τοῦ σημείου ποὺ ἀνέφερα ἡ ἐνέργεια τοῦ ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη. Μετὰ τὰς ἐπιτυχεῖς ἐκσφενδονίσεις, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσεν, ἐξήρμωσε τὰς τορπίλλας καὶ ἐπεθεώρησε τὸ ἐσωτερικὸν αὐτῶν λεπτομερέστατα. Ἐβεβαιώθη δὲ ὅτι ὅλα τὰ πολυποίκιλα μικρομηχανήματα τῆς τορπίλλης ἐλειτούργουν ἀψόγως. Ζήτημα ποιότητος τῶν μετάλλων περιέργως δὲν εἰσῆλθεν εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν, ὅταν ἔγινε δηλαδὴ καλὴ ἡ χρῆσις, καλὴ ἡ μεταχείρισις τῶν τορπιλλῶν.

§103Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτά τὰ ὁποῖα λέγετε προκύπτουν ἐκ τῶν ἐγγράφων; Ἄν πρόκειται περὶ ἐγγράφων, παροκαλῶ νὰ μᾶς τὰ ὑποδείξετε, διότι καὶ ἐγὼ ἀνέγνωσα τὸν φάκελλον καὶ δὲν εἶδον τοιοῦτον ἔγγραφον. Ἄν πρόκειται περὶ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχετε, ἐγὼ σᾶς πιστεύω, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν ἡ πηγὴ ἐκ τῆς ὁποίας ἔχετε αὐτὰ νὰ μὴ εἶναι ἀκριβής.

§104Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.) Τὰ ἔγγραφα ὅσα ἐζητήθησαν κατετέθησαν. Κατετέθησαν καὶ νεώτερα ἔγγραφα. Ἐλάβατε γνῶσιν;

§105Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἔλαβον ἐγὼ γνῶσιν.

§106Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν πρὸ ὀλίγου λεχθέντων ὑπό τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Πειραιῶς. Αὐτά εἶναι σπουδαιότατα, καὶ ἐρωτῶ ἂν προκύπτουν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας.

§107Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Προκύπτουν.

§108Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν δοκιμῶν ἔχομεν ῥητὴν καὶ ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τοῦ Ὑπουργείου. Εἶναι τοῦτο ἀρκετόν;

§109Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Ὅτι ἐπέτυχον ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν εὐαρέσκειαν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς.

§110Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Αἱ δοκιμαὶ αἱ νέαι ἔδωκαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα.

§111Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδῶ ἔχομεν πρακτικὸν τῆς 27 Δεκεμβρίου 1917, τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει) «οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι, Νικοτσάρας... κλπ.».

§112Α. ΠΑΧΝΟΣ. Δι’ ὅλας τὰς τορπίλλας ἢ διὰ μίαν τορπίλλην;

§113Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ ὅλας.

§114Α. ΠΑΧΝΟΣ. Ὄχι, περὶ μιᾶς πρόκειται.

§115Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν δι’ ἐμὲ σημασίαν, οὐδὲ ὑποθέτω διὰ τὴν λογικὴν τοῦτο, ἐὰν πρόκειται περὶ μιᾶς τορπίλλης, διότι ἐὰν πρόκειται περὶ μιᾶς τορπίλλης ἐλαττωματικῆς, δὲν σημαίνει ὅτι ἔχετε τὴν ἀπόδειξιν ὅτι αἱ ἄλλαι εἶναι καλαί.

§116Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διετάξατε νὰ δοκιμασθοῦν τὰ μέταλλα εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον.

§117Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω ἐγώ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς καὶ λέγω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς τορπίλλης, πρόκειται περὶ δοκιμῶν ἐπὶ ὡρισμένων τορπιλλῶν, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι τὸ μέταλλον εἶναι κακόν, ὅτι αὐτὰ εἶναι σφάλματα κατασκευῆς. Καὶ αὐτὸ τὸ βεβαιοῦν ποῖοι; ὁ Ἀνδρέου καὶ ὁ Λάσκος. Αὐτὸ ἤθελον μόνον νὰ εἴπω καὶ ὅταν πρόκειται νὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν εἶναι περιττὸν νὰ στηριζώμεθα εἰς φαντασίας, ἐφόσον ἔχομεν θετικὰ δεδομένα.

§118Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Συνάδελφε, ἠρωτήσατε κατὰ πόσον ὅσα ἐβεβαιώσατε εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἐπιτυχίας τῶν δοκιμῶν τῶν γενομένων ἀπὸ τὸν Ἀρβανίτην στηρίζονται ἐπὶ ἐπισήμων ἐγγράφων πιστοποιούντων τὴν ἐπιτυχίαν τῶν δοκιμῶν;

§119Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Στηρίζονται βεβαιότατα εἰς ἐπίσημα ἔγγραφα πλείονα τοῦ ἑνός. Τὸ προσεπεβεβαίωσεν ἤδη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Δὲν ἔχει οὕτω, κ. Ὑπουργέ;

§120Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὥστε ὑπάρχουν τὰ ἔγγραφα.

§121Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Διὰ δευτέραν φορὰν ἐρωτώμενος, δίδω καὶ αὖθις τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὑπάρχουν ἐπίσημοι ἐκθέσεις τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ὅτι αἱ δοκιμαὶ ἐπὶ τεσσάρων τορπιλλῶν, ἀρτίως γενόμεναι ὑπὸ τὴν ἐπιστασίαν Ἀρβανίτη, Λάσκου καὶ Ἀνδρέου ἔδωκαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα.

§122Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἱκανοποιητικά. Εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι.

§123Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐνδιαφέρεται οὐσιαστικῶς νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν αἱ τορπίλλαι εἶναι ἀξιόμαχοι καὶ χρησιμοποιήσιμοι. Ἐγὼ δὲν ἔχω μελετήσει, οὔτε εἶμαι εἰδικὸς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τί γνωρίζει ἡ ὑπηρεσία: εἶναι αἱ τορπίλλαι αὐταὶ ἐλαττωματικαί, εἶναι ἀξιόμαχοι; τοῦτο εἶναι τὸ οὐσιῶδες ζήτημα.

§124Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐπειδὴ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἀπαντᾷ δὲν δύνασθε νὰ συνάγητε τὸ συμπέρασμα ὅτι θὰ σιωπήσῃ. Θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα καὶ θὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου εἰς τὴν Βουλήν.

§125Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ ὡς ἕνας ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ ὡς ἐνδιαφερόμενος διὰ τὰ κοινὰ πράγματα, διὰ τὰ ναυτικὰ ἡμῶν πράγματα, μὲ ἐνδιαφέρει νὰ πληροφορηθῶ ἐντεῦθεν ἐὰν ποτὲ ὁ Ἀρβανίτης ἐβεβαίωσεν ὅτι αἱ τορπίλλαι εἶναι καλαί. Τοῦτο εἶναι τὸ πρώτιστον, τοῦτο ἀφορᾷ ἡ ἐπερώτησις. Τὰ χρήματα αὐτὰ ἐδόθησαν διὰ νὰ προμηθευθοῦν αὐτὸ τὸ ὑλικόν, ἐὰν τὸ ὑλικὸν αὐτὸ εἶναι χρησιμοποιήσιμον ἢ ὄχι ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν κἄτι τὸ ὁποῖον μίαν στιγμὴν θὰ μᾶς εἶναι ἄχρηστον καὶ ὄχι μόνον θὰ ἀπολέσωμεν ὅ,τι ἐδώσαμεν εἰς χρήματα, ἀλλὰ θὰ ὑποστῶμεν καὶ ἕτερον ἀτύχημα.

§126Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ πιστοποιηθῇ ἐὰν αἱ τορπίλλαι, αἱ ὁποῖαι παρελήφθησαν, εἶναι τορπίλλαι ἀξιόμαχοι ἢ ὄχι, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον γίνονται αἱ δοκιμαί. Καὶ ἀκριβῶς ἐδῶ εἶναι ἡ κατηγορία, ὅτι ἐδοκιμάσθησαν ἄνευ ἀνάγκης, ὅτι ἀπέδωσαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, ὅτι ἐδοκιμάσθησαν τέσσαρες μὲ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα.

§127Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Μετ’ ἐπισκευήν.

§128Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ ἂν ἀκόμη δεχθῶμεν μετ’ ἐπισκευήν, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐπισκευὴ αὐτὴ εἶναι μία ἐλαφρὰ ἐπισκευή, ἀφοῦ δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ εἰς τὸν Ναύσταθμον ἡμῶν, ἐνῷ μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἦλθεν ὁ Ἀρβανίτης, διὰ νὰ κάμῃ αὐτὰς τὰς δοκιμάς, ἐθεωροῦντο αἱ 50 τορπίλλαι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν βεβαιώσεων τῆς ὑπηρεσίας ὑλικὸν ἄχρηστον. Ἐγὼ δὲν ἔφθασα εἰς καμμίαν ἀπόφασιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπομένει εἶναι ἀκριβῶς τὸ ζήτημα, διατί αἱ 44 τορπίλλαι δὲν λειτουργοῦν καὶ διατί αἱ 4 λειτουργοῦν καλῶς. Ποῦ εἶναι τὰ σφάλματα; Ἐὰν τὰ σφάλματα εἶναι εἰς τὴν κατασκευὴν ἢ εἰς τὴν ἀπειρίαν καὶ ποῖον βαρύνουν αἱ εὐθύναι.

§129Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὅταν λέγωμεν μετ’ ἐπισκευήν, ἔχει σημασίαν νὰ ἐξετασθῇ καὶ τί εἴδους εἶναι ἡ ἐπισκευή.

§130Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτοῦ δὲν μοῦ εἶναι ξέναι. Τοιαύτης φύσεως, τοιαύτης σημασίας παρατηρήσεις πολλαὶ ὑπάρχουν εἰς τὸν φάκελλον, τὸν ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἀλλὰ ξεύρετε τί ζυγίζουν εἰς τὴν πλάστιγγα τῆς τέχνης αἱ παρατηρήσεις αὐταί; Τὰς ὑπέβαλα εἰς τεχνικὰ πρόσωπα καὶ ἀπηξίωσαν νὰ μοῦ δώσουν ἀπάντησιν. Πρόκειται μοῦ εἶπαν περὶ πραγμάτων στερουμένων σημασίας.

§131Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μὲ τὰς πολλὰς διακοπὰς θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ διακόψωμεν. Ἄν θέλετε νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν Δευτέραν, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§132Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου. Ἡ ἐπιτυχία λοιπὸν τῶν δοκιμῶν αὐτῶν διεκηρύχθη ὑπὸ τῆς διευθύνσεως τοῦ Ναυστάθμου καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ὑπῆρξε μάλιστα ἀντικείμενον πανηγυρισμοῦ εὐφροσύνου εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Ἡμερήσιαι διαταγαὶ εὐαρεσκείας ἀνεγνώσθησαν ἐν ἐπιθεωρήσει τῶν πληρωμάτων, διότι ἐκ τῶν γενομένων δοκιμῶν ἀπεδείχθη ὄχι μόνον ὅτι τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον κατέχει τὸ ναυτικόν μας εἶναι χρήσιμον καὶ ἀξιόμαχον, ἀλλὰ καὶ ὅτι δὲν διεπράχθησαν ἀτιμίαι, αἱ ὁποῖαι ποικιλοτρόπως διετυμπανίσθησαν διὰ τοῦ τύπου καὶ ἄλλων γνωστῶν μέσων. Ἀλλὰ ἐπὶ τέλους τί ἔκαμεν ἡ Ἀνωτάτη Διοίκησις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ εἰς ὅλην τὴν μακρὰν καὶ θλιβερὰν αὐτὴν ἱστορίαν; Ἡ ἀνωτάτη διοίκησις ἠκολούθησε τὴν πολιτικὴν τοῦ ἥσσονος κόπου, ἡ ὁποία ὅμως συχνὰ ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι πολιτικὴ τοῦ ἥσσονος λόγου. Ἡ Ἀνωτάτη Διοίκησις ἐν τῇ μακαριότητί της περιέβαλε διὰ τῆς ἐγκρίσεώς της ὅλας τὰς εἰσηγήσεις τῶν τορπιλλικῶν συμβούλων της ἀβασανίστως, εἴτε περὶ ἐκσφενδονίσεων ἐπρόκειτο, εἴτε περὶ ἀπαγγελίας τῆς ἀχρηστίας τῶν τορπιλλῶν, εἴτε περὶ τοῦ τίνες οἱ ὑπόχρεοι εἰς λογοδοσίαν.

§133Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσδιορίσητε εἰς ποῖον χρονικὸν διάστημα ἐτερματίσθησαν αἱ πρῶται δοκιμαί, τὰς ὁποίας ἡ διοίκησις τοῦ ναυτικοῦ ἠθέλατε νὰ σταματήσῃ ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας.

§134Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καθορίσατέ το σεῖς, κύριε Ὑπουργέ. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐνῷ ἔβλεπε ὅτι οὐδὲν ἐξήγετο συμπέρασμα ἐκ τῆς διασταυρώσεως τῶν ἐγγράφων μεταξὺ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν κατὰ τόπους ὑπηρεσιῶν, δὲν εἶχε τὴν περιέργειαν νὰ ἀνατρέξῃ εἰς τὰς πηγὰς καὶ ἀναζητήσῃ τὰ αἴτια τῆς τραγικῆς αὐτῆς κωμῳδίας καὶ τοὺς ὑπευθύνους διὰ νὰ διαφωτίσῃ καὶ τὴν δημοσίαν γνώμην, εὐλόγως ἐξεγερθεῖσαν, ἀλλὰ καὶ ἀγνοοῦσαν τί ἐπὶ τέλους ἔχει λάβει χώραν. Εἶναι ζήτημα μάλιστα ἂν ἡ Ἀνωτάτη Διοίκησις ἔστερξε καὶ ν’ ἀκούσῃ τοὺς κατηγορουμένους δι’ ἀνοσίαν πρᾶξιν ἀνωτέρους ἀξιωματικούς. Ἐκ τοῦ κατατεθέντος φακέλλου οὐδὲν τοιοῦτο συνάγεται. Βρίθει οὗτος κατηγοριῶν, ἀλλὰ οὐδαμοῦ ἐμφανίζεται ἴχνος ἀπολογίας. Τί ἔκαμε λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἐρευνήσῃ τεχνικῶς καὶ διευκρινισθῇ πλήρως ἡ ὑπόθεσις; Παρασύρεται ἀπὸ μίαν ἄλλην ἀθλίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, ἀπὸ τὴν λεγομένην Διεύθυνσιν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ παραπέμπει τὴν ἀνάκρισιν τῆς ὑποθέσεως, ὄχι εἰς τὸ ναυτικὸν δικαστήριον, ἀλλὰ εἰς τὸ κοινὸν ποινικὸν εἰς ποῖον ποινικὸν δικαστήριον; Εἰς τὸ ἁρμόδιον διὰ τὰς ἀπιστίας.

§135Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Σᾶς παρεκάλεσα καὶ προηγουμένως νὰ προσδιορίσητε τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐσταμάτησαν αἱ δοκιμαί. Ἠλέγξατε τοὺς μὴ σταματήσαντας τὰς δοκιμάς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀπέφερον οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ ἠλέγξατε καὶ τὴν κεντρικὴν διοίκησιν τοῦ Ναυτικοῦ, διότι αὕτη ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας δὲν ἔκαμε τὸ σταμάτημα τῶν δοκιμῶν. Παρακαλῶ νὰ προσδιορίσητε τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐτερματίσθησαν αἱ πρῶται δοκιμαὶ καὶ τοῦτο διὰ τὸ ζήτημα τῶν εὐθυνῶν...

§136Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι συμπεπλεγμέναι αἱ εὐθύναι. Καθορίσατε σεῖς τὰ χρονικὰ ὅρια περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, πρὸς προσδιορισμὸν τῶν εὐθυνῶν ἑκάστου, διότι σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν τὰ γνωρίζω τὰ ὅρια αὐτά.

§137Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν).... διότι ἐξ ὅσων λέγετε ἀφίνετε νὰ φαίνεται...

§138Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διατί δὲν τὸ λέγετε καὶ σεῖς αὐτό;

§139Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐγὼ ὡς σᾶς εἶπον δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον χρονικὸν σημεῖον ἐτερματίσθησαν αἱ πλημμελεῖς ἐκσφενδονίσεις. Ἐξ ἄλλου ἡ ἐνεστῶσα ἀνωτέρα διοίκησις ἐμποδίζει τὴν ἐπέκτασιν τῶν νέων δοκιμῶν. Πότε δέ; ὅταν ἀκριβῶς προέκυψαν αὐτόδηλοι αἱ ἐγγυήσεις, ὅτι αἱ νέαι δοκιμαὶ ἤρχισαν νὰ διεξάγωνται μετ’ ἐμπειρίας καὶ δὲν ἠπείλουν συνεπῶς τὴν συνέχισιν τῆς κακοποιήσεως τῶν τορπιλλῶν. Περιορίζει τὰς δοκιμὰς εἰς τὰς τρεῖς ἢ τέσσαρας τορπίλλας, ἐνῷ ἐπιμόνως ὁ συκοφαντηθεὶς ἀξιωματικὸς καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ναυστάθμου ζητοῦν ἐπιμόνως νὰ ἐπεκταθῇ ἡ δοκιμὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἑπτὰ ἀθίκτων τορπιλλῶν. Ἐπὶ πλέον ἐμποδίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν ἐπισκευὴν τῶν τορπιλλῶν, αἱ ὁποῖαι ἐβλάβησαν ἀπὸ τὰς πλημμελεῖς ἐκσφενδονίσεις.

§140Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Πότε;

§141Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀπὸ τὸν Ἰούλιον ἀναβάλλεται ἡ ἐπισκευή των.

§142Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν διατί παρημποδίσθη ἡ περαιτέρω ἐνέργεια τῶν δοκιμῶν. Ὑπάρχει λόγος, καὶ ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς: Ὁ κ. Ἀρβανίτης, διορισθεὶς κυβερνήτης τοῦ νέου ὑποβρυχίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταπλεύσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπρόκειτο νὰ ἀπέλθῃ εἰς ἄδειαν. Τῶν τεσσάρων τορπιλλῶν ἐγένοντο αἱ δοκιμαί. Προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ ὁ κ. Ἀρβανίτης εἰς Τουλῶνα διὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν «Κατσώνην» ἐνταῦθα, μοῦ ἐγεννήθη ἡ σκέψις ἂν θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον ἀπόντος τοῦ κ. Ἀρβανίτη τοῦ καὶ δοσιλόγου, νὰ ἐπιτραπῇ ἡ περαιτέρω συνέχισις τῶν δοκιμῶν ἐν ἀπουσίᾳ αὐτοῦ. Καὶ εὑρὼν αὐτὸν τὸν ἠρώτησα ἄν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν αἱ δοκιμαὶ ἀπόντος αὐτοῦ καὶ μοῦ εἶπε: Μάλιστα. Μετὰ τοῦτο ἔδωκα νέαν ἐντολὴν νὰ συνεχισθοῦν καὶ προσεχῶς κατ’ αὐτὰς πρόκειται νὰ γίνουν δοκιμαὶ ἑτέρων δέκα τορπιλλῶν.

§143Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ διατί νὰ μετατεθῇ ὁ Ἀρβανίτης καὶ νὰ διακοποῦν αἱ ἐπιτυχεῖς δοκιμαί; Τὸ γνωρίζω. Ἐπροτάθη παρ’ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ἀρβανίτη πρὸς παραλαβὴν καὶ ὁδηγίαν τοῦ νέου ὑποβρυχίου εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς ἀξιωματικοῦ δεδοκιμασμένης ἱκανότητος. Ἀλλὰ δὲν προεῖχε τάχα ἡ ἀνάγκη νὰ διαπιστωθῇ ἡ κατάστασις τῶν τορπιλλῶν καὶ νὰ καθορισθοῦν αἱ εὐθύναι, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ὁ Ἀρβανίτης εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην; Ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου τοῦ 27 ἀφ’ ἑτέρου ζητεῖ τὸ ἀγγλικὸν ἐργοστάσιον, ζητεῖ ἐπιμόνως νὰ τοῦ σταλοῦν ἑπτὰ ἐκ τῶν βεβλαμμένων τορπιλλῶν ὅπως ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν αὐτῶν καὶ τὰς ἐπισκευάσῃ. Καὶ ὅμως ἀναβάλλεται ἡ ἀποστολή των ἐπὶ χρόνον καὶ χρόνον.

§144Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Δὲν συνήφθη καμμία συμφωνία περὶ ἐπισκευῆς.

§145Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ περὶ τούτου ἀκριβῶς πρόκειται. Πρόκειται δηλαδὴ νὰ ματαιωθῇ ἡ τοιαύτη ἐπισκευή.

§146Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Τῇ ἐνεργείᾳ τίνος;

§147Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τῇ ἐνεργείᾳ τῶν ὑπηρεσιῶν σας, κ. Ὑπουργέ. Ἀπὸ μηνῶν, λέγω, τὸ ἀγγλικὸν ἐργοστάσιον προσφέρεται νὰ ἐπισκευάσῃ δωρεὰν τὰς ἑπτὰ τορπίλλας, καὶ ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν εἰς τοὺς ὅρους τοῦ ἐργοστασίου διακρίνει πρόθεσιν ἐκμεταλλεύσεως; Εἶναι ἐπιπολαιότης ἢ πρόθεσις παρελκύσεως; (Θόρυβος). Καὶ ποῖος εἶναι ὁ ὅρος ὁ ἀποτελῶν τὴν ἀπόπειραν τῆς ἐκμεταλλεύσεως; Ἀκούσατε, κ. Βουλευταί, ἀκούσατε. Ὁ ὕποπτος ὅρος εἶναι μία σύστασις, τὴν ὁποίαν τὸ ἐργοστάσιον ὑποβάλλει ὅπως ἀποσταλῇ ἐνταῦθα μηχανικός του διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν τῶν τορπιλλῶν! Ἀλλ’ ἀπόπειραν ἐκμεταλλεύσεως διαβλέπει ὁ κ. τμηματάρχης, καὶ μετ’ αὐτοῦ προφανῶς καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ἐργοστασίου καθ’ ἥν, ὅσα μὲν τεμάχια τῶν τορπιλλῶν ἤθελον ἐκ τῆς παρὰ τοῦ εἰδικοῦ μηχανικοῦ ἐξετάσεως ἀποδειχθῇ ὅτι ἦσαν ἐξ ἀρχῆς ἐλαττωματικά, αὐτὰ ἀναλαμβάνει τὸ ἐργοστάσιον νὰ μᾶς τὰ στείλῃ δωρεάν, ὅσα δὲ τυχὸν ἐβλάβησαν μεταγενεστέρως, ἀφ’ ὅτου δηλαδὴ αἱ τορπίλλαι περιῆλθον εἰς χεῖρας μας, εἴτε ἀπ’ ἀδεξίαν ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου σοφίας χρῆσιν, εἴτε ἀπὸ συνήθη φθοράν, εἴτε καὶ ἀπὸ τυχαῖον γεγονός, αὐτὰ προσφέρεται τὸ ἐργοστάσιον νὰ μᾶς τὰ ἀντικαταστήσῃ διὰ νέων ὑπὸ τὰς συνήθεις τιμὰς τοῦ ἐργοστασίου.

§148Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτά. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ ὅσα λέγετε.

§149Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ξέρετε τί λέτε. Ὁρίστε τὶ γράφει ἡ ὑπηρεσία σας πρὸς σᾶς αὐτὸν καὶ δὲν ἔχετε πάρει φαίνεται εἴδησιν, οὔτε τῶν γραφομένων τούτων. (Ἀναγινώσκει).

§150Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Αὐτὰ εἶναι εἰσηγήσεις τοῦ τμηματάρχου πρὸς τὸν Ὑπουργόν. Δίδω ὅμως καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν, ὅτι πρὸ πολλοῦ χρόνου ἑπτὰ ἐκ τῶν τορπιλλῶν ἔχουν ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ βεβαιώσω εἶναι ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἡ ὁποία δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἔφθασε μέχρι ὀχληρότητος, προέτεινεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὑπογράψῃ συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον συμβόλαιον μέχρι τοῦδε ἀνεβλήθη. Ἀναγνώσας, λοιπόν, τὸ σχέδιον τοῦ συμβολαίου, τὸ ὁποῖον αὐτὸ τοῦτο τὸ ἐργοστάσιον ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εὗρον τὸ σχέδιον τοῦτο ἔχον ἐλλείψεις. Ἐπεκαλέσθη ἡ ὑπηρεσία τὴν συνδρομὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, οἱ κυριώτεροι δὲ ὅροι ἦσαν ἡ δοκιμὴ περὶ τὴν ρύθμισιν τῶν τορπιλλῶν, δοκιμὴ ἥτις δὲν ἐξησφάλιζε ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, δοκιμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἄν ἐχάνετο καμμία ἐκ τῶν τορπιλλῶν, διὰ τὴν ἀπώλειαν ταύτην θὰ εὐθύνεται τὸ ἐργοστάσιον. Πάντας τοὺς ὅρους τούτους τὸ ἐργοστάσιον τοὺς ἀπέρριψε. Δὲν ὑπάρχει ὀλιγωρία τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἀποφυγὴ πρὸς ὑπογραφὴν τοῦ συμβολαίου πρὸς παραλαβὴν τῶν τορπιλλῶν. Τοὐναντίον ὑπῆρξε συνεχὴς καὶ ἀδιάλειπτος φροντὶς ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου.

§151Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρόκειται μετὰ τὴν κατασκευὴν νὰ γίνῃ ἀντικατάστασις τμήματος ὑλικοῦ;

§152Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐνδεχόμενον καὶ ν’ ἀντικατασταθῇ μέρος τοῦ ὑλικοῦ.

§153Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πρόκειται περὶ πραγμάτων ἀσχέτων πρὸς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Τσαλδάρη.

§154Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κάμω οὐδὲν συμπέρασμα. Ἐγὼ ἠρώτησα ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐγνώριζε τί θὰ ἀντικαθίστατο ἐκ τοῦ ὑλικοῦ. Δὲν γνωρίζω ὅτι δὲν θὰ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς δώσητε τοιαύτας πληροφορίας.

§155Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Αὐτὴν τὴν ἀφέλειαν δὲν θὰ τὴν εἶχον, διότι δὲν εἶμαι τεχνικός. Ὅ,τι δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο: ὅτι ὄχι προθυμίαν δὲν ἐπέδειξεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ὡς εἶπε ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τὴν ταχυτέραν ἐπισκευὴν τῶν βλαβεισῶν τορπιλλῶν, ἀλλὰ καὶ μεγάλην ἐδημιούργησε πρὸς τοῦτο χρονοτριβὴν ἐὰν μὴ παρενέβαλε καὶ ἐμπόδια. Ἀπόδειξις, ὅτι ἀπὸ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1927 ζητεῖ τὸ ἐργοστάσιον νὰ τοῦ σταλοῦν αἱ μᾶλλον βεβλαμμέναι τορπίλλαι διὰ νὰ τὰς ἐπισκευάσῃ δωρεὰν καὶ δὲν ἠξεύρω πότε ἐστάλησαν. Νομίζω περὶ τὸ τέλος τοῦ ἔτους.

§156Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Πρὸ πέντε ἢ ἓξ μηνῶν. Ἀλλὰ μένουν εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἐγκιβωτισμέναι ἀκόμη, ὅπως εἴπατε. Εἰς τὸ ἐργοστάσιον δὲν παρεδόθησαν ἀκόμη.

§157Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὥστε πιστοποιοῦνται ὅσα ἐγὼ λέγω, τὰ ἀντίθετα δηλαδὴ τῶν ὅσων ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει. Ἐκτὸς τούτου ὅμως, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου δὲν ὁμιλεῖ μόνον περὶ τοῦ πῶς καὶ πότε θὰ γίνῃ ἡ ἐπισκευή. Ἐκφράζει καὶ ζωηρὰς ἀμφιβολίας ὡς πρὸς τὸ δυνατὸν τῆς ἐπισκευῆς. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἐπειδὴ καταλήγει νὰ θεωρῇ ἀχρήστους τὰς 50 αὐτὰς τορπίλλας, διατυπώνει τὴν πρότασιν ὅπως γίνῃ νέα προμήθεια ἄλλων τορπιλλῶν (Θόρυβος)... καὶ φαίνεται ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ πείσει περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς προμηθείας τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἢ πιθανὸν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ τοῦ ἔδωκε τὴν ἐνθάρρυνσιν ὅτι ὑπάρχει σήμερον δαψίλεια πόρων διὰ νὰ γίνῃ νέα προμήθεια τορπιλλῶν.

§158Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἔχω ἰδέαν τοῦ πράγματος. Μέχρις ὥρας δὲν ἦλθεν εἰς ἐμὲ τοιοῦτο ζήτημα.

§159Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν προεκηρύχθη διαγωνισμὸς διὰ τὴν προμήθειαν 60 τορπιλλῶν;

§160Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ δὲν τὸ ξεύρω.

§161Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κ. Συνάδελφε, μίαν διακοπήν. Ἐὰν αἱ τορπίλλαι ἐξετροχιάσθησαν ὅπως καὶ ἡ παροῦσα συζήτησις, ἀσφαλῶς εἶναι ἄχρηστοι. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοιούτου θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι κατηρτισμένη νὰ κρίνῃ, ἐὰν γίνεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον δι’ ἀλληλοδιακοπῶν, δὲν θὰ καταλήξωμεν εἰς κανὲν συμπέρασμα.

§162Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἐγένετο μελέτη προμηθείας νέων τορπιλλῶν, ἀλλὰ συμφώνως πρὸς τὸ πρόγραμμα τοῦ Ἐπιτελείου ἦτο ἐνδεδειγμένη ἡ ἀνάγκη προμηθείας ἑτέρων 60 τορπιλλῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἀποκτηθῶσιν εὐθὺς καὶ διὰ μιᾶς, ἀλλὰ σὺν τῷ χρόνῳ. Ἐπὶ τούτου λοιπὸν τοῦ θέματος ἐκλήθη ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της.

§163Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπιτροπῆς, κύριε Ὑπουργέ. Ὁ τμηματάρχης σας ἀποφαίνεται περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς προμηθείας. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ τμηματάρχης σας (ἀναγινώσκει): «ἐὰν τὸ κατάστημα ἀρνηθῇ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ἐπισκευῆς...

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Περὶ ἐπισκευῆς πρόκειται;

§165Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Μάλιστα, περὶ ἐπισκευῆς τῶν ἐδῶ βλαβεισῶν διὰ τῶν ἐκσφενδονίσεων (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): ἐὰν τὸ ἐργοστάσιον ἀρνηθῇ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ συμβολαίου ἀπαιτοῦν τὰ καὶ τά, τότε πρέπει νὰ σκεφθῶμεν περὶ προμηθείας τορπιλλῶν εἰς τιμὴν εὐκαιρίας.

§166Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Σακαλῆ, ἐπειδὴ ἔχετε μελετήσει τὸ ζήτημα, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μοῦ εἴπητε τοῦτο. Ἐδῶ ἔχει γίνει μία εἰδικὴ παραγγελία τορπιλλῶν καὶ ἀπεστάλη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ πρὸς παραλαβήν. Ἡ ἐπιτροπὴ τὰς ἐδοκίμασε καὶ τὰς εὗρε καλῶς ἐχούσας. Ἄλλαι κατόπιν ἐπιτροπαί, ἐδῶ σχηματισθεῖσαι, τῆς βγάζουν σκάρτους. Τώρα βλέπω ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου προτείνει νὰ ἀγοράσῃ τορπίλλας ἑτοίμους εἰς τιμὴν εὐκαιρίας, ὀκαζιόν. Εὑρίσκονται λοιπὸν ἕτοιμοι τορπίλλαι; Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ προϊστάμενοι ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ζητοῦν νὰ ὁπλίσουν τὸ Κράτος μὲ τορπίλλας ὀκαζιόν; Αὐτὸ μόνον δύνατα νὰ χαρακτηρίσῃ τὸν εἰσηγούμενον τοιαῦτα πράγματα ἀξιωματικόν. Ντρίλλινα σακάκια εἶναι ἡ τορπίλλες, νὰ πωλοῦνται ὀκαζιόν;

§167Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐζητοῦσε νὰ ἀνεύρῃ τορπίλλας ἑτοίμους πρὸς πώλησιν εἰς τιμὰς ὀκαζιὸν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἐπειδή, λέγει, τοιαῦται τορπίλλαι, ὡς ἐκεῖναι τὰς ὁποίας ἐπρότεινε νὰ προμηθευθῶμεν, δὲν κατασκευάζονται σήμερον. Ἐξακολουθῶ νὰ ἀναγινώσκω: «τοιαύτας τορπίλλας ἑτοίμους ἔχει τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Φιοῦμε». Καὶ ἀμέσως παρακάτω τὸ ἔγγραφον τοῦ Τμηματάρχου ἀπαντᾷ εἰς ὅσα ἀνακριβῆ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου.

§168Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ, κ. Σακαλῆ. Ὡμίλησα διὰ τὸ συμβόλαιον.

§169Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): «Προτείνω, λέγει ὁ Τμηματάρχης, ὅπως ἐγκριθῇ ἀμέσως πίστωσις 50.000 λιρῶν διὰ τὸ ⅓ τῆς πρώτης δόσεως παραγγελίας 60 τορπιλλῶν καὶ νὰ ζητηθῶσι προσφοραὶ ἀμέσως. Ἐὰν δὲ ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ σήμερον—θέτει βλέπετε προθεσμίαν τελεσιγράφου ὁ κ. Τμηματάρχης—δὲν ἤθελε θεωρηθῇ ὅτι αἱ τορπίλλαι, τὰς ὁποίας ἐπρομηθεύθημεν ἐξ Ἀγγλίας, δὲν εἶναι ἀξιόμαχοι, τότε βεβαίως πρέπει νὰ προμηθευθῶμεν 100 τορπίλλας καὶ νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡ δέουσα ἀναπληρωματικὴ πίστωσις». Ἀπαντᾷ λοιπὸν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον εἰς ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀνακριβῆ εἶπεν ἢ ὄχι; Ὅτι δηλαδὴ ὁ κ. Τμηματάρχης θεωρεῖ τὰς 60 τορπίλλας ἀχρήστους καὶ ζητεῖ ν’ αὐξηθῇ ἡ ἀναγκαιοῦσα συμπληρωματικὴ προμήθεια τῶν 60 τορπιλλῶν εἰς 100;

§170Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐγὼ σᾶς ἔλεγα ἐπὶ ἀνακριβείας σχετικῆς μὲ τὴν ἐπισκευήν.

§171Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πάλιν νὰ τὰ ξαναποῦμε θέλετε; Καὶ τελειώνω, κύριοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πῶς ἀντιμετωπίζει τὸ ζήτημα; Μᾶς τὸ εἶπεν εἰς τὸ δημοσιευθὲν ἐν τῇ Ἑστίᾳ ἀνακοινωθέν. Ἐνῷ χαιρετᾷ τὰ πλήρως ἐπετυχόντα ἀποτελέσματα τῆς νέας δοκιμῆς τῶν τριῶν τορπιλλῶν, τὰ χαρακτηρίζει συγχρόνως ἀπροσδόκητα. Εἶχε μείνει δηλαδὴ τὸ Ὑπουργεῖον ἐμβρόντητον πρὸ τῶν ἐπιτυχῶν αὐτῶν δοκιμῶν. Δὲν τὰς ἐπερίμενε. Τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε μορφώσει ὁριστικὴν καὶ ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν περὶ τῆς ἀχρηστίας τῶν τορπιλλῶν. Καὶ ἦρθαν τ’ ἀποτελέσματα τῶν μετ’ ἐμπειρίας γενομένων δοκιμῶν νὰ ἀνατρέψουν τὰς τοιαύτας πεποιθήσεις του. Ἐκπλήσσεται λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον βλέπον τὰ λαμπρὰ τῶν δοκιμῶν τούτων ἀποτελέσματα.

§172Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔμεινεν ἐμβρόντητον, ἀλλὰ ἐχαρακτήρισε τ’ ἀποτελέσματα ὡς ἀπροσδόκητα, ἐφ’ ὅσον τόσαι προηγούμεναι δοκιμαὶ δὲν ἔδωκαν καλὰ ἀποτελέσματα.

§173Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἀλλὰ μήπως μετεστράφησαν πράγματι αἱ πεποιθήσεις τοῦ Ὑπουργείου, σχετικῶς μὲ τὴν ποιότητα τῶν τορπιλλῶν; Ὑπάρχει λέγει τὸ ἀνακοινωθέν, ὑπάρχει λοιπὸν ἡ βάσιμος ἐλπὶς ὅτι παρόμοιαι δοκιμαί, ἐπεκτεινόμεναι καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν τορπιλλῶν, θὰ ἀποδώσουν τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα». Δὲν ἔκαμε ὅμως τίποτε ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ συνεχισθοῦν αἱ δοκιμαὶ αὐταί, ἐνῷ μάλιστα ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα δηλοῖ ὅτι ἀναλαμβάνει ὑπευθύνως τὴν ἐπισκευὴν ὅλων τῶν τορπιλλῶν αἱ ὁποῖαι μὲ τὰς ἀδεξίας προηγουμένας δοκιμὰς εἶχον βλαβῆ.

§174Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν εἶναι ἀκριβές. Διέταξα νὰ συνεχισθῶσιν αἱ δοκιμαί.

§175Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πότε, Κύριε Ὑπουργέ; Περὶ τοῦ χρόνου πρόκειται.

§176Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου. Ὅταν ἐβεβαιώθην ὅτι καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ἀρβανίτη δύναται νὰ γίνουν δοκιμαί, τότε διετάχθη νὰ ἐξακολουθήσουν.

§177Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πόσα τεσσαρακονθήμερα παρῆλθον ἔκτοτε καὶ δὲν εἴδομεν τὴν συνέχειαν τῶν δοκιμῶν, ἐνῷ μιὰ δωδεκὰς ἐκ τῶν βεβλαμμένων τορπιλλῶν ἔχει ἑτοιμασθῆ πρὸ τόσου χρόνου διὰ τὰς δοκιμάς.

§178Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἔπρεπε νὰ γίνωσιν αἱ δοκιμαί. Οὔτε ὅμως ὑποχρέωσιν...

§179Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ πνεῦμα κρατεῖ γενικῶς. Ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα δηλοῖ ὅτι περιλαμβάνει τὴν ἐπισκευὴν καὶ τῶν 43 βεβλαμμένων ἀπὸ τὰς ἐκσφενδονήσεις τορπιλλῶν διότι ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα κατόπιν τῆς μετὰ τοῦ Ἀρβανίτη συνεργασίας, κατέστη πλέον κάτοχος τοῦ ζητήματος. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου συνιστᾷ ὡσαύτως τὴν πρότασιν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης. Πότε δὲ ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τί ἀπήντησε, θὰ τὸ ἀκούσωμεν ἀφοῦ παρέλθουν μερικὰ ἀκόμη τεσσαρακονθήμερα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξακολουθεῖ νὰ θεωρῇ ἁπλῶς ἐνδεικτικὰ τὰ ἐκ τῆς νέας δοκιμῆς τῶν τριῶν τορπιλλῶν ἀποτελέσματα, μὴ θέλων νὰ ἀπορρίψῃ ὡς ψευδῆ τὰ ἐκ τῶν παλαιῶν ἀδεξίων καὶ ἀστόχων δοκιμῶν ἀποτελέσματα, μολονότι πλήρης ὑπῆρξεν ἡ περὶ τούτου ἀπόδειξις, καὶ λέγει ὅτι ἐλπίζει νὰ εἶναι εὐχάριστα καὶ τ’ ἀποτελέσματα τῶν ὑπολειπομένων τορπιλλῶν.

§180Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι φρασεολογία.

§181Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἁπλοῦς τρόπος τοῦ λέγειν, κ. Συνάδελφε. Ἡ ὑπονοουμένη ἐκ τῆς φρασεολογίας ταύτης δυσπιστία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν στερεῖται σημασίας. Εἶχε συνεπείας σοβαρωτάτας. Εἶχε ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη διασύρονται ὡς ἀπεμολήσαντες τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα.

§182Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὸ ἀνακοινωθὲν ἐγράφη ἰδίᾳ χειρὶ ὑπ’ ἐμοῦ. Εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἔχω τόσην τόλμην ἐγὼ καὶ νὰ εἴπω μετὰ δοκιμὴν τριῶν τορπιλλῶν, ὅτι ἡ δοκιμὴ θὰ ἀπέδιδεν ἄριστα ἀποτελέσματα; Εἶπον ὅτι ἔχω τὴν βάσιμον ἐλπίδα. Ψέγετε, κ. Βουλευτά, τὴν ἔκφρασιν ταύτην;

§183Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὴν ψέγω διὰ τὰς συνεπείας της, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν. Διότι τί λέγετε καὶ τί ἐπακολουθεῖ τοὺς λόγους σας; Λέγετε ὅτι τὰ καλὰ τῆς νέας δοκιμῆς τῶν τριῶν τορπιλλῶν ἀποτελέσματα σᾶς παρέχουν τὴν ἐλπίδα, ὅτι καὶ ἐπὶ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἄλλων τορπιλλῶν ἐπεκτεινόμεναι αἱ δοκιμαὶ αὐταί, θὰ δώσουν καλὰ ἐπίσης ἀποτελέσματα. Ἀλλὰ πόθεν ὁ δισταγμός, ἔστω ὁ ἐλαφρότατος, ὅτι ὅλαι ἀνεξαιρέτως αἱ τορπίλλαι δὲν ἦσαν ἀξιόμαχοι, ἐκ τῶν γενομένων ἐνταῦθα παλαιῶν δοκιμῶν; Ἀλλ’ ἀπεδείχθη φανερώτατα ὅτι αἱ δοκιμαὶ αὐταὶ εἶχαν γίνει ἀδεξιώτατα παρὰ τοὺς κανόνας τῆς τέχνης. Αἱ τοιαῦται δοκιμαὶ δὲν ἔπρεπε νὰ λαμβάνωνται καθ’ ὅλου ὑπ’ ὄψει. Καὶ ὅμως μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς αὐταὶ αἱ δοκιμαὶ λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ κατὰ τὸ ἐξαγόμενόν των ρυθμίζονται αἱ ἐνέργειαί σας, κ. Ὑπουργέ. Διότι μέχρι σήμερον ἐξακολουθεῖ νὰ ἐρευνᾶται δικαστικῶς ἂν καὶ κατὰ πόσον εἶναι ὑπεύθυνοι ὁ Φωκᾶς καὶ ὁ Ἀρβανίτης διὰ τὸ μὴ ἀξιόμαχον τῶν τορπιλλῶν. Πότε λοιπὸν θ’ ἀποκατασταθῇ τῶν διαβληθέντων ἀρίστων τούτων ἀξιωματικῶν ἡ διασυρομένη ὑπόληψις; Κρατεῖ λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μετέωρον τὴν ὑπόληψιν ἐντιμοτάτων ἀξιωματικῶν μέχρις οὗ ἀποδειχθῇ ὅτι καὶ αἱ 50 τορπίλλαι εἶναι ἀξιόμαχοι, κατὰ τοῦ ἀξιομάχου τῶν ὁποίων μαρτυροῦν τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐγκληματικῶν αὐτόχρημα δοκιμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνηργήθησαν ὑπὸ ἀδεξίων χειριστῶν. Τότε λοιπὸν μόνον κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπιτρέπεται νὰ παύσῃ ἡ ἔρευνα, ἡ ἐνεργουμένη ὑπὸ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Καὶ ποίας; Τῆς ναυτικῆς μήπως δικαιοσύνης, τῆς ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐνδεδειγμένης ὅπως βεβαιώσῃ ἂν ὑπάρχῃ κολάσιμος πρᾶξις ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ; Ὄχι, ἀλλὰ τοῦ δικαστηρίου τοῦ τεταγμένου νὰ ἐπιλαμβάνεται τῶν ἀτιμωτικῶν πράξεων, τῶν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καταχρήσεων Λέγων δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς—διότι καὶ τοῦτο ἀκόμη εἶπεν— ὅτι δὲν παρέπεμψεν εἰς τὸ δικαστήριον τῶν καταχραστῶν οἱονδήποτε ἀξιωματικόν, ἀλλὰ μόνον τὴν ὑπόθεσιν, χλευάζει τὴν κοινὴν νοημοσύνην. Ἐὰν δὲν εἴχετε, κ. Ὑπουργέ, τὴν ὑπόνοιαν ὅτι κατάχρησις ἔλαβεν χώραν ἐκ μέρους τοῦ Φωκᾶ καὶ τοῦ Ἀρβανίτη, δὲν ἠδύνατο νὰ σᾶς περάσῃ ἀπὸ τὸν νοῦν νὰ διατάξετε ἀνάκρισιν κατ’ αὐτῶν ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν καταχραστῶν. Κρατεῖτε, λοιπόν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, μετέωρον τὴν ὑπόληψιν τοῦ πλοιάρχου Φωκᾶ καὶ τοῦ ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη καὶ πρὸς τούτοις τὴν ὑπόληψιν τῶν μετὰ τοῦ Φωκᾶ συμπραξάντων, τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Καναβοῦ καὶ τοῦ τότε διευθυντοῦ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν πλοιάρχου κ. Κλεομένους, ἀνδρῶν ὡς εὐρύτατα γνωστῶν ἐξόχων διὰ τὸ ἦθός των. Ἡ ὑπόληψις τούτων ἐν πάσῃ περιπτώσει ἑδράζεται εἰς μακρὸν βίον ἄσπιλον, πλήρη τιμῆς, καὶ δὲν σαλεύει μὲ τὰς οἱασδήποτε, μὲ τὰς ἐξ οἱουδήποτε ἐλατηρίου κινουμένας ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν Ὅ,τι σαλεύει δὲν εἶναι ἡ τοιούτων ἀνδρῶν ἡ ὑπόληψις, ἀλλὰ εἶναι ἡ πρὸς τὴν ἀνωτάτην διοίκησιν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ ἐμπιστοσύνη. Διότι καὶ ἐάν, κύριοι Βουλευταί, οὐδεὶς ὑπάρχει πλέον ὁ ἀμφιβάλλων ὅτι ἐπανεῦρον αἱ τορπίλλαι τὴν τροχιάν των, οὐδεὶς ἀντιστοίχως δὲν ἐλπίζει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανεύρῃ τὴν ἐπὶ τῆς εὐθείας τροχιὰν ἡ ἀνωτάτη διοίκησις τοῦ Ναυτικοῦ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5ην μ. μ.