1928.04.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65η

ΤΗΣ 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1928

Προεδρία κ. Θ. Σοφούλη

(Ὥρα 5.20 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ κυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ Καπνεργατικὸς κόσμος Ἀλεξανδρουπόλεως διαμαρτύρεται διὰ τὴν σύλληψιν καὶ ἐκτόπισιν συντρόφων του. Παντοπῶλαι γηγενεῖς καὶ πρόσφυγες ἐνοικιασταὶ ἀνταλλαξίμων κτημάτων παρακαλοῦν τὴν δι’ ἐκτιμητικῶν ἐπιτροπῶν παραχώρησιν τῶν κτημάτων καὶ τὴν διὰ προσφυγικῶν ὁμολογιῶν ἀποπληρωμήν των. Οἱ γεωργικοὶ πιστωτικοὶ συνεταιρισμοὶ Κριεκουκίου, Ἡρακλείας, Σπηλιᾶς Τζεφερεμινῆς Μουδρίζης καὶ Κοπανακίου διαμαρτύρονται διὰ τὰς συκοφαντικὰς ἐνεργείας τῶν μεσιτῶν Πατρῶν ἐναντίον τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Δοξάτου καὶ ὁ γεωργικὸς πιστωτικὸς συνεταιρισμὸς Ἁλμυροῦ διαμαρτύρονται κατὰ τῆς μελετωμένης προσθέτου φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἐγγείου φόρου καπνοῦ. Ἡ Εὐθυμία Βλασοπούλου Ζωγράφου ὑποβάλλει αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖ ὅπως ἀγορασθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τὴν βιβλιοθήκην της μία μεγάλη προσωπογραφία τοῦ ἀειμνήστου Κωνσταντίνου Σάθα. Ὁ σύλλογος ἐπαγγελματιῶν Οἰχαλίας ὑποβάλλει παράκλησιν περὶ καταργήσεως καταβολῆς φόρου τῶν ἐπαγγελματιῶν εἰς τὸ ἐν Καλάμαις ἐμπορικὸν ἐπιμελητήριον. Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Μεσσήνης ὑποβάλλει τὴν παράκλησιν ὅπως ἐπαναφερθῇ ἐν ἰσχύϊ τὸ Ν. Δ. τῆς 2 Φεβρουαρίου 1923 περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλείας καὶ ἀγροφυλακῆς. Ὁ ἱερεὺς Νικ. Πολλάκης κάτοικος Φορτέτσας Ἡρακλείου διαμαρτύρεται διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐποικισμοῦ προσφύγων τοῦ ἀφήρπασε βιαίως ἀγρὸν ἀξίας ἑκατὸν χιλιάδων, ἄνευ ἀποζημιώσεως, καὶ παρακαλεῖ ὅπως τῷ δοθῇ ἀνάλογος ἀποζημίωσις ἢ ἰσότιμος τουρκικὸς ἀγρός. Φορολογούμενοι πολῖται Κομοτινῆς παρακαλοῦν ὅπως ἀκυρωθοῦν ἐκδοθεῖσαι ἀποφάσεις φόρου κεφαλαίου καθόσον αὗται ὑπερβαίνουν τὰς οἰκονομικὰς δυνάμεις των. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Καλαμῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν συνεχιζομένην νοθείαν τοῦ ἐλαίου καὶ παρακαλεῖ ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ πώλησις ὑπὸ τοῦ ἰδίου καταστήματος ἐλαίου καὶ σπορελαίου. Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Πιστωτῶν παρακαλεῖ ὅπως ἀνασταλῇ ἡ καταβολὴ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τοῦ ἀραβοσίτου μέχρι τέλους Ἰουνίου. Ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος Μεσσήνης ὑποβάλλει ἀπόφασιν τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖ ὅπως μὴ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου Ἡ Πανελλαδικὴ ὁμοσπονδία ἐργατῶν ἠλεκτρισμοῦ, μεταφορῶν, κινήσεως καὶ φωταερίου ὑποβάλλει ὑπόμνημα διὰ τοῦ ὁποίου καταγγέλλει τὰς νομικὰς παραβάσεις τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ ἑδρευούσης Ἑταιρείας Τροχιοδρόμων καὶ Ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπέμβῇ καὶ κηρύξῃ ἀπαράδεκτον τὴν ἐκδοθεῖσαν παρ’ αὐτῆς ἀπόφασιν σχετικῶς μὲ τὸ προσωπικόν της. Οἱ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι τῆς κοινότητος Γαργαλιάνων ὑποβάλλουν ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦν ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ μονιμοποιήσεως τῶν Δημοτικῶν ὑπαλλήλων περιληφθοῦν καὶ οἱ κοινοτικοὶ ὑπάλληλοι. Τὸ Πανσιδηροδρομικὸν Συνέδριον Βόλου παρακαλεῖ ὅπως υἱοθετηθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν αἰτιολογικὴ ἔκθεσις περὶ τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως Δημοσίου καὶ

ΣΠΑΠ.

Οἱ Πρόεδροι προσφυγικῶν Συνδέσμων Ξάνθης παρακαλοῦν ὅπως μὴ γίνουν δεκταὶ αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἐνοικιαστῶν ἀκινήτων ἀνταλλαξίμων ὅπως πωληθῶσιν ἄνευ δημοπρασίας εἰς τοὺς κατόχους των. Οἱ ἰδιοκτῆται Καλαμῶν ζητοῦν ὅπως ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν διαβιβάζει εὐχὴν ὅπως εἰς τὴν καταρτιζομένην νέαν σύμβασιν ἡ σταφὶς ὑπαχθῇ εἰς τὴν βʹ ἀντὶ τῆς μέχρι σήμερον κλάσεως αʹ. Ἔμποροι Χανίων παρακαλοῦν νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ καταργοῦντος τὸ 5ον ἄρθρον τοῦ νόμου 3421. Ἡ Πανεπαγγελματικὴ Ἕνωσις Καζακλὰρ διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην νέαν ἐπιβαρυντικὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ. Ὁ ἐφεδρικὸς κόσμος Ἀχυροχωρίου (Ὀρεστιάδος) ἐπαναλαμβάνει τὴν παράκλησίν του περὶ ἀπομακρύνσεως τοῦ προϊσταμένου τοῦ γραφείου ἐποικισμοῦ, ὡς δεικνύοντος ἀνάρμοστον διαγωγὴν πρὸς τοὺς πρόσφυγας. Οἱ πανδοχεῖς οἱ ἔχοντες καταστήματα ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Λαμίας–Καρπενησίου ζητοῦν ὅπως τοῖς χορηγηθῇ ἀνάλογος ἀποζημίωσις καθόσον λόγῳ τῆς δι’ αὐτοκινήτου συγκοινωνίας ἀδυνατοῦν πλέον νὰ συντηρήσουν τὰ πανδοχεῖα των. Οἱ ἐπαγγελματίαι Ναυπλίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπεργίαν τῶν ἐπαγγελματιῶν Ἀθηνῶν καὶ ζητοῦν νὰ ἀρθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ὁ Γεωργικοπιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Στρέφι ἀποδοκιμάζει τὰς ὑπονομευτικὰς ἐνεργείας τῶν μεσιτῶν Πατρῶν κατὰ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Κορινθίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας ἐπὶ τῆς σουλτανίνας. Τὰ ἐργατικὰ Σωματεῖα Λαρίσης ὑποβάλλουν ψήφισμα διαμαρτυρίας διὰ τὴν μελετωμένην διάλυσιν τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων. Ὁ Πρόεδρος τῆς Γενικῆς Ἑνώσεως τῶν ἐν Χίῳ προσφύγων παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐκποίησις τῶν κατεχομένων δημοτικῶν οἰκοπέδων ὑπὸ τῶν προσφύγων ἢ νὰ πωληθοῦν ταῦτα εἰς τοὺς κατέχοντας πρόσφυγας ἔναντι λογικοῦ τιμήματος. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνεταιρισμοῦ καπνοπαραγωγῶν Ἁλμυροῦ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς μελετωμένης νέας φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ καπνοῦ. Ὁ δημοδιδάσκαλος τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς Μεσολογγίου ὑποβάλλει αἴτησιν περὶ τῆς προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν Γραμματέως αʹ τάξεως. Κτηνοτρόφοι Ὀρεστιάδος παρακαλοῦν τὸ Ὑπουργεῖον ὅπως ἐκδώσῃ διαταγὰς περὶ τοῦ νομίμου δικαιούχου εἰς ὃν ὀφείλουν νὰ ἀναφερθῶσι διὰ τὸ ζήτημα τῶν βοσκῶν, καθόσον μέχρι τοῦδε αἱ ἐνέργειαι τῶν ἀρχῶν ἀλληλοσυγκρούονται. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Θρακικοῦ Συλλόγου Καβάλλας παρακαλεῖ ὅπως ἡ ἐκποίησις τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων γίνῃ διὰ δημοπρασίας, συμφώνως μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ὁ Πρόεδρος τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Ἀμαλιάδος παρακαλεῖ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων ὅπως ἀνασταλῇ ἡ μετάθεσις τοῦ καθηγητοῦ τῆς Ἱερατικῆς Σχολῆς Ἰωάννου Παπαχρήστου. Ἡ Ἐθνικὴ ὀργάνωσις «Παῦλος Μελᾶς» Κοζάνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν οἰκοπέδων τῶν Μακεδονομάχων Θεσσαλονίκης. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Σωματείου ἁλιέων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ἀρθοῦν αἱ διατιμήσεις τῶν ἰχθύων καὶ ἐκ τῆς ἀγορᾶς ταύτης. Οἱ ἐν Βερροίᾳ ὑπηρετοῦντες κατώτεροι δικαστικοὶ λειτουργοὶ ὑποβάλλουν αἴτησιν διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦν πως ληφθῇ σοβαρὰ μέριμνα πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Μητσοτάκης ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ λαοῦ τῶν ἐπαρχιῶν Κυδωνίας καὶ Κισσάμου διὰ τοῦ ὁποίου διαμαρτύρεται διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε ὑπ’ ὄψιν τὰς διαβιβασθείσας διαμαρτυρίας τοῦ οἰνοπαραγωγικοῦ κόσμου πρὸς προστασίαν αὐτοῦ. Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Μητσοτάκης ὑποβάλλει ὑπόμνημα τῆς ἑνώσεως τῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θράκῃ προσφύγων τέως δημοσίων ὑπαλλήλων Τουρκίας διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦν ὅπως προσμετρηθῇ ὁ χρόνος τῆς ἐν Τουρκίᾳ ὑπηρεσίας των καὶ τοῖς ἀπονεμηθῇ ἡ δέουσα σύνταξις. Ὁ Βουλευτὴς κ. Σ. Σωτηριάδης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συλλόγου Φιλοπροόδων Ἀγουλινίτσης διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ ὅπως ληφθοῦν κατάλληλα ἀντιπλημμυρικὰ μέτρα καθόσον ἡ καλλιέργεια τῶν κτημάτων των θὰ καταστῇ ἀδύνατος. Ὁ Συνεταιρισμὸς Τριφυλλίας, Κυπαρισσίας καὶ Κοπανακίου παρακαλεῖ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ χαλκοθείου. Οἱ Πρόεδροι ἐπαγγελματιῶν Ἡρακλείας, Γεωργικοὶ συνεταιρισμοὶ Μακεδονίας, ἡ Κοινότης Εὐηνοχωρίου καὶ ὁ Συνεταιρισμὸς Λεκμόνα (Λακωνίας) παρακαλοῦν ὅπως ληφθοῦν σύντονα μέτρα πρὸς κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν πλημμυροπαθῶν καὶ ἀποζημίωσιν τῶν παθόντων. Οἱ σταφιδικοὶ συνεταιρισμοὶ Ζούρτσης, Πύργου, Κυπαρισσίας ἀποδοκιμάζουν τὰς ἐνεργείας τῶν σταφιδομεσιτῶν κατὰ τοῦ αὐτονόμου σταφιδικοῦ ὀργανισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τρικούπης καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Συλλόγου Μεσολογγίου ζητοῦντος τὴν διαγραφὴν τῶν φορολογιῶν τῶν χρήσεων 1919 –25 λόγῳ τῆς μαστιζούσης τοὺς φορολογουμένους οἰκονομικῆς δυσπραγίας. Ἡ ἐργατικὴ ὀργάνωσις Λαρίσσης διαμαρτύρεται διὰ τὰς καταπιέσεις καὶ συλλήψεις ἐργατῶν. Ἡ Ὁμοσπονδία ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Μεσσήνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑποβολὴν ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου ζητοῦντος τὴν ἐντελῆ κατάργησιν τοῦ λιμενικοῦ φόρου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Παγγεωργικῆς Ἑνώσεως Σερρῶν παρακαλεῖ ὅπως τὸ Κράτος ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τοὺς πλημμυροπαθεῖς. Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Α. Ἀγγελόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἰδιοκτητῶν Αἰγίου, ἀξιούντων ἄμεσον ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ἀγγελόπουλος καταθέτει αἴτησιν τοῦ Συλλόγου ὁ Πανάγιος Τάφος διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖ ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἔλθῃ ἀρωγὸς πρὸς ἀνοικοδόμησιν, ἀναστήλωσιν καὶ ἐπισκευὴν τοῦ καταστραφέντος ἐκ τοῦ σεισμοῦ τρούλου τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως τῶν Ἱεροσολύμων. Ὁ ἰδιοκτητικὸς κόσμος Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ κ. Παπαναστασίου ἀποπειρωμένου διὰ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου νὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν ἀναρχικήν. Ὁ Κτηματικὸς Σύνδεσμος ἰδιοκτητῶν Νεμέας ζητεῖ τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἐπιτροπὴ ἰδιοκτητῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ψάρρας ὑποβάλλει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν περὶ ἀναστολῆς εἰσπράξεως 10% ὑπὲρ ταμείου ἐποικισμοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ξ. Μαυρομμάτης καὶ Α. Δούλης ὑποβάλλουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως φαρμακευτικῶν συλλόγων» (ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν). Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης ὑποβάλλει ὑποτροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 13 Σεπτεμβρίου 1926 περὶ συστάσεως Συμβουλίου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Δαρβέρης συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ἀναγγελθεισῶν σοβαρῶν πλημμυρῶν Μακεδονίας, ἀνακουφίζουσα οὕτω τοὺς πλημμυροπαθεῖς καὶ διὰ χρηματικῶν βοηθημάτων καὶ δι’ ἀναστολῆς τῶν φορολογιῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Μάξιμος καταθέτει διαμαρτυρίαν διότι παρὰ τὸν «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν συντακτῶν καὶ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐφημερίδων» νόμον οὐδεμία ἀποζημίωσις ἐδόθη εἰς τοὺς τυπογράφους. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ ἐνεργείας προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν θήραν ἄρθρων τοῦ Δασικοῦ κώδικος». Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φαρικῶν καὶ ἀγκυροβολίας τελῶν τῶν μεταφερόντων περιηγητὰς ἀτμοπλοίων». Ἡ Ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς κοινότητος Τζάγεζι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λαρίσσης». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Μάξιμος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως ἐφημερίδων». Οἱ κ.κ. Γ. Μαρῆς (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) καὶ Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 12 Νοεμβρίου 1927 περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 11 Φεβρουαρίου 1926 Ν. Δ. περὶ ταμείου ἀρωγῆς ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν χωροφυλακῆς». Ὁ κ. Α. Μυλωνᾶς (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ μειώσεως ἀξίας μεταλλικῆς δραχμῆς τοῦ δασμοῦ τῶν ὑπὸ ἀποταμίευσιν εὑρισκομένων κενῶν βαρελίων». Ἡ ἐπὶ τῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἐν Χίῳ Βιβλιοθήκης Κοραῆ».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Συνεχίζεται ἡ ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν ἐπερώτησις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§3Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὅτι θὰ ἦτο καλύτερον νὰ ἀπαντήσῃ τελευταῖος;

§4Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀκούσῃ πάσας τὰς ἀπόψεις.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δικαίωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ κανονίσῃ τὴν σειράν του.

§6Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἐκφράζω τὴν λύπην μου διότι ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν νὰ τερματίσῃ τὰς ἐργασίας της χωρὶς νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὥστε καθ’ ὃ εἶχε καθῆκον νὰ δώσῃ ἄμεσον ἀπάντησιν εἰς τὰ λεχθέντα παρ’ ἑνὸς τῶν κυρίων Συναδέλφων καὶ νὰ ἀνασκευάσῃ ταῦτα, ἂν ὄχι ἐν πᾶσι, τοὐλάχιστον ἐν πολλοῖς. Αἰσθάνομαι λοιπὸν ἐντεῦθεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσω παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἄδειαν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀπαντήσω σήμερον. Καὶ οὕτως ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ ἐκπληρώσω διπλοῦν καθῆκον πρὸς τὴν Βουλήν. Νὰ παράσχω τουτέστιν εἰς τὸ Σῶμα ὅλας τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας τὰς στηριζομένας ἐπὶ ἀναμφισβητήτων ἐγγράφων, ὅσαι θὰ εἶναι κατὰ τὴν κρίσιν μου χρήσιμοι ἵνα σχηματίσῃ ἀσφαλῆ γνώμην προκειμένου περὶ τόσον σπουδαιοτάτης ὑποθέσεως. Ἀλλ’ ἐπίσης καθῆκον ἐκπληρῶ ἐρχόμενος ν’ ἀπολογηθῶ, ἂς εἴπω τὴν φράσιν, καὶ διὰ πράξεις καὶ ἐνεργείας δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ πράξεις καὶ ἐνεργείας προσώπων πολιτικῶν, ὡς τὰ διευθύνοντα μέχρι τοῦδε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καίπερ ἀσχέτων πρὸς ἐμέ. Διότι ὁ προϊστάμενος μιᾶς ὑπηρεσίας πρέπει νὰ ἔχῃ πλήρη συναίσθησιν τῶν καθηκόντων του, καὶ νὰ μὴ ἀφήνῃ ἀκαλύπτους ἐκείνους οἵτινες πρὸ αὐτοῦ διηύθυναν τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν καὶ οἵτινες σήμερον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μετέλθωσιν ὅλα τὰ μέσα τῆς ἀμύνης κατὰ τῶν κατηγοριῶν. Πρὸ τοῦ ὅμως εἰσέλθω, Κύριοι, εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔχει διπλῆν τὴν μορφὴν καὶ διφυῆ τὴν οὐσίαν, διότι στρέφεται, τοῦτο μὲν περὶ τὴν ἔρευναν καθαρῶς τεχνικῶν ζητημάτων, τοῦτο δὲ περὶ τὴν ἔρευναν πράξεων καὶ ἐνεργειῶν, αἵτινες δύνανται νὰ παραγάγωσιν εὐθύνας διὰ τὸν μὴ μετασχόντα αὐτῶν, πρὶν λέγω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ διφυοῦς αὐτοῦ θέματος, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω τινὰ μὴ σχετιζόμενα ἀμέσως πρὸς τὸ θέμα. Καὶ λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι ἔρχομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω τινά, τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ θεωρηθοῦν περιαυτολογία. Λυποῦμαι δὲ διότι δὲν ἐσυνήθισα οὐδέποτε, Κύριοι, νὰ περιαυτολογῶ. Ἐσυνήθισα εἰς πάσας τὰς πράξεις μου νὰ ἀφίνω νὰ ὁμιλοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα, χωρὶς νὰ γίνωμαι ἐγὼ συνήγορος τῶν ἰδίων μου ἐνεργειῶν. Εὑρίσκομαι ὅμως εἰς τὴν λυπηρὰν ἀνάγκην νὰ εἴπω τινά, διὰ νὰ προδιαθέσω τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τὰς πράξεις ἐκείνας αἵτινες θὰ δύνανται νὰ καταλογισθῶσιν ἀτομικῶς εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον. Κύριοι, ἀφ’ ἧς μοὶ ἐγένετο ἡ ὑψηλὴ τιμὴ νὰ μοὶ ἀνατεθῇ ἡ διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, διὰ τὴν ὁποίαν, ὁμολογῶ, καμμίαν προπαρασκευὴν δὲν εἶχον, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι μετὰ πολλοὺς δισταγμοὺς ἐδέχθην τὴν προσφερομένην μοι τοιαύτην ὑψηλὴν θέσιν ἕνεκα τούτου ἀκριβῶς τοῦ λόγου. Καὶ ἐπιμαρτύρομαι εἰς τοῦτο τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν Φιλελευθέρων...

§7Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀναμφισβήτητον.

§8Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν).... καὶ δευτερευόντως νὰ προσθέσω, ὅτι μετὰ πολλοῦ δέους εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὡς προϊστάμενος αὐτοῦ, μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ μὴ προβῶ εἰς καμμίαν ἀπολύτως ἐνέργειαν προτοῦ ἐντοπισθῶ εἰς τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα συνεπήγετο δι’ ἐμὲ ἡ θέσις αὐτή, προτοῦ ψηλαφίσω τὰ πράγματα ἰδίᾳ χειρὶ καὶ σχηματίσω ἰδίαν ἀτομικὴν γνώμην περὶ μιᾶς ἑκάστης ὑποθέσεως. Ἴσως τοῦτο εἶναι ἀπόρροια ἰδιοσυγκρασίας ἀτομικῆς, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μετὰ πολλῶν δισταγμῶν ἐπελήφθην τοῦ ἔργου τὸ ὁποῖον μοὶ ἀνετέθη. Προσθέτω δὲ, ὅτι ἴσως τὸ αἴσθημα τοῦτο τοῦ δισταγμοῦ θὰ πρέπῃ νὰ ἐμπνέῃ πάντα τὸν ἀναλαμβάνοντα ὑπευθύνως οἱανδήποτε δημοσίαν λειτουργίαν, ὥστε ἐντεῦθεν νὰ τῷ ἐπιβάλλεται ἄκρα προσοχή. Καὶ δύναμαι ἐπίσης νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε μία κἄν ὑπόθεσις ἡ ὁποία νὰ ἐτέθη ὑπὸ τὰς ὄψεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀπὸ τῆς 17ης Αὐγούστου καὶ ἐντεῦθεν, ὡς δεομένη τῆς προνοίας αὐτοῦ, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔτυχε παρ’ ἐμοῦ πλήρους καὶ ἀκεραίας καὶ λεπτομεροῦς ἐξακριβώσεως. Ἡ μέριμνά μου ἐπροχώρει καὶ μέχρι τοῦ σημείου ὥστε, ὅταν εἰσήγοντο παρ’ ἐμοὶ ὑποθέσεις ἄκρως σοβαραὶ ἢ ὑποθέσεις ἀναγόμεναι εἰς ζητήματα προσωπικά, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ γνωρίζει πόσον δυσχερῆ εἶναι εἰς τὴν διευθέτησιν αὐτῶν, νὰ μελετῶ αὐτὰ μετὰ πάσης καὶ ἐντεταμένης προσοχῆς, νὰ καταρτίζω δὲ ἐνίοτε καὶ τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις ἰδίᾳ χειρί, διὰ νὰ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔσφαλεν, ὥστε ἂν ἐγένετο σφάλμα νὰ εἶναι τοῦτο ἰδικόν μου. Εἶναι ἴσως τοῦτο ὑπερβολὴ προνοίας, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἴσως ἦτο ζήτημα ἰδιοσυγκρασίας δι’ ἐμὲ ἡ πρόνοια αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὸν ἐνδεχόμενον κίνδυνον νὰ περιπέσω εἰς σφάλματα. Διότι ὁμολογῶ, Κύριοι, ὁμολογῶ δημοσίᾳ, ὅτι δὲν καυχῶμαι, δὲν ἐκαυχήθην ποτέ, προκειμένου περὶ διαχειρίσεως ξένων ὑποθέσεων πρὸς τὰς συνηθείας μου τὰς ἐπαγγελματικὰς καὶ ἀλλοτρίων πρὸς τὴν κεκτημένην ἐν τῇ πολιτικῇ ζωῇ πεῖραν μου, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιπέσω εἰς σφάλματα, ὅταν ἡ εἰσήγησις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἦτο πεπλανημένη, ἡ δὲ ἀπόφασις ἐλαμβάνετο ἐν σπουδῇ ἕνεκα τυφλῆς ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν εἰσήγησιν ταύτην. Καὶ διὰ τοῦτο εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἔθεσα ἐκποδὼν τὴν τυφλὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς οἱονδήποτε. Καὶ διὰ τοῦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν, ἦτο νὰ μὴ περιπίπτω ἢ εἰς σφάλματα ἀνώδυνα καὶ ἐλάχιστα, ἂν ἐπέπρωτο νὰ περιπέσω εἰς τοιαῦτα. Τούτου ἕνεκα καὶ εἰς τοιαύτην ἀρχὴν ἑπόμενος, καθ’ ὅλον, Κύριοι, τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δὲν μετέβαλον πορείαν καὶ τακτικήν. Δὲν ἐφείσθην οὔτε κόπων, οὔτε πάσης προσπαθείας, καὶ μὲ πᾶσαν ἐντεταμένην προσοχὴν καὶ ἐπιμέλειαν καὶ κάθε ἡμέραν καὶ εἰς κάθε ὑπόθεσιν χρῄζουσαν ἰδιαιτέρας μελέτης πᾶν ὅ,τι ἐγένετο ὑπῆρξεν ἀπόρροια τῆς ἰδικῆς μου ἀτομικῆς ἀντιλήψεως καὶ σκέψεως, τὴν ὁποίαν καὶ αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου συνεμερίζοντο καὶ ἀπεδέχοντο ὡς ὀρθήν, καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἑκάστοτε ἐπιβαλλομένην. Κατὰ τὸν κανόνα, λοιπόν, τοῦτον καὶ ὑπὸ τοιαύτην τάξιν διεξήγοντο πάντοτε καὶ διεξάγονται καὶ νῦν ἔτι αἱ ὑποθέσεις τοῦ Ὑπουργείου, κατ’ ἀρχὴν ἀπαράβατον. Ἀλλὰ δὲν παρῆλθον, Κύριοι, πολλαὶ ἡμέραι, ἀπὸ τῆς εἰσόδου μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὅτε ἐξερράγη ὁ θόρυβος, ὑπὸ τύπον περὶ βαρυτάτου σκανδάλου καὶ ἀνέκυψεν εἰς τὴν δημοσιότητα ἡ ὑπόθεσις τῆς προμηθείας τορπιλλῶν τῆς παραγγελίας 1924. Ἔχω ἐδῶ, Κύριοι, ὁρμαθὸν ἐφημερίδων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης.

§9Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Τοῦ 1924;

§10Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Μάλιστα. Ἀρχίζει ἡ προαναγγελία τοῦ σκανδάλου ἀπὸ τὰς 3 Αὐγούστου, ἀλλ’ ἐπακολουθοῦν τὰ δημοσιεύματα τῆς 28, 29, 30 Αὐγούστου.

§11Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πρὶν γίνετε Ὑπουργὸς σεῖς;

§12Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ναί, ἀλλ’ ὅταν ἔγινα Ὑπουργὸς ἐξερράγη πλέον ἐκδήλως τὸ λεγόμενον σκάνδαλον τῆς προμηθείας τῶν τορπιλλῶν. Ἐξηγέρθη δὲ καὶ συνεκινήθη βαθύτατα ἡ δημοσία γνώμη, ἐξ ὅσων ἀνέγραφε καθημερινῶς ὁ τύπος. Ὡς ἔστιν εὐνόητον, τὸ Ναυτικὸν συνεκινήθη βαθύτερον ἔτι, ἀπὸ τὰς καταγγελίας αἵτινες διετυποῦντο σαφῶς καὶ ἐκδήλως ἐν τῷ τύπῳ κατὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου ἢ κατὰ ὡρισμένων ἀξιωματικῶν. Εὔλογον εἶναι, λοιπόν, νὰ ἐπιληφθῇ εὐθὺς ἀμέσως ὁ Ὑπουργὸς τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως ἐμφανιζομένης ὑπὸ τοιαύτην μορφὴν δημοσίου σκανδάλου. Καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι εὐθὺς ἅμα τῇ ἐκρήξει τοῦ σκανδάλου τούτου, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν ὁλόκληρον τὸν ὀγκωδέστατον φάκελλον, ἢ μᾶλλον τοὺς φακέλλους τῆς ὑποθέσεως, διὰ νὰ λάβω γνῶσιν αὐτῆς καὶ διὰ νὰ ἴδω ἂν διεπράχθησαν σφάλματα ἐν τῇ ἐνεργείᾳ ταύτῃ τοῦ Κράτους διὰ τὴν προμήθειαν τορπιλλῶν, ἢ ἄν τυχὸν διεπράχθησαν καὶ ἀδικήματα ποινικῶς κολάσιμα.

§13Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας ἔλαβεν ἀφορμὴν διὰ νὰ κινηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον;

§14Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Μάλιστα. Καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ ἀγνοῶ τὰ τῆς ὑποθέσεως, προτοῦ ἀναλάβω τὸ Ὑπουργεῖον. Νομίζω ὅτι εὔλογον ἦτο ν’ ἀπευθυνθῶ εἰς τὰς συγκεκροτημένας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, τὰς ὁποίας δὲν συνεκρότησα ἐγώ, ἀλλ’ εὑρῆκα ὠργανωμένας καὶ συγκεκροτημένας ἀπὸ τῆς εἰσόδου μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Μοὶ ἐδόθησαν οἱ φάκελλοι τῆς ὑποθέσεως καὶ ἠρεύνησα αὐτούς. Ἐκ τῆς ἐρεύνης ταύτης ἐπορίσθην τὰ ἑξῆς συμπεράσματα. Ὅτι ἡ γενομένη προμήθεια τορπιλλῶν κατεκρίνετο τόσον ἐν τῷ τύπῳ ὅσον καὶ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ὡς κακῶς γενομένη διὰ δύο διαφόρους λόγους, ἤτοι αʹ) διότι τὸ συμβόλαιον τὸ ὁποῖον συνήφθη μὲ τὸ ἐργοστάσιον «Ἄρμστρογκ» διὰ τὴν κατασκευὴν 50 τορπιλλῶν, ἦτο ἐλλιπὲς καὶ ἐλαττωματικόν, πάσχον ἔλλειψιν στοιχειώδους προνοίας πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ βʹ) ὅτι ἡ ἐπιστασία κατὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τορπιλλῶν, ἐν Ἀγγλίᾳ, παρὰ τῆς ἐντεταλμένης πρὸς τοῦτο ἐπιτροπῆς κακῶς ἐγένετο, καὶ ὅτι κακῶς ἐγένετο ἡ παραλαβὴ τῶν τορπιλλῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ συμβόλαιον, ἠγνόουν τὸν συντάκτην αὐτοῦ. Βεβαίως συνετάγη ἀπὸ τὴν τεχνικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ δὴ ἀπὸ τὸ τμῆμα τῶν τορπιλλῶν. Ἀλλ’ ἠγνόουν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης τὶς ἦτο ὁ συντάξας τὸ συμβόλαιον περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλῶ. Ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εἶχον, ἀπεκόμισα τὴν γνώμην, ὅτι ἀληθῶς τὸ συμβόλαιον δὲν προὐνόησε περὶ ὅλων τῶν δεομένων προνοίας, καὶ μάλιστα ὅταν γίνεται παραγγελία ὅπλων πολεμικῶν ἐπὶ δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου, ἀνερχομένῃ εἰς ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, ὡς συνέβαινεν ἐν προκειμένῳ. Ἀληθὲς εἶναι, Κύριοι, ὅτι παρεστάθη προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 πλεονεκτεῖ κατὰ πολὺ ἑτέρου ὁμοειδοῦς συμβολαίου, γενομένου τῷ 1914, διὰ προμήθειαν τορπιλλῶν συστήματος Σβάρτσκοφ. Ἀλλὰ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, περὶ τοῦ ἄν ὑπερέχῃ τὸ συμβόλαιον τοῦτο τὸ νεώτερον ἀπὸ τὸ προγενέστερον ἢ ὑστερεῖ αὐτοῦ ἐν πολλοῖς. Καὶ ἰδού, Κύριοι, ἡ σύγκρισις μεταξὺ τῶν δύο συμβολαίων. Ἐπὶ ὅρου οὐσιώδους, περὶ τοῦ ὁποίου ὤφειλε νὰ ἔχῃ ληφθῇ πᾶσα ἀναγκαία πρόνοια, κατὰ τὸ μὲν συμβόλαιον τοῦ 1914 «μία τορπίλλη (ἀναγινώσκει) θέλει συνδεθῇ ἐκ τεμαχίων διαφόρων τορπιλλῶν καὶ ἐκσφενδονισθῇ εἰς 6.000 μέτρα». Ἐν δὲ τῷ συμβολαίῳ τοῦ 1924 οὐδεμία τοιαύτη πρόνοια λαμβάνεται. Τὸ ὅτι θέλει συνδεθῇ μία τορπίλλη ἐκ διαφόρων τεμαχίων δὲν εἶναι μειονέκτημα τοῦ συμβολαίου, ὡς εἰκάζω, ἀλλὰ τοὐναντίον.

§15Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Σημαντικώτατον πλεονέκτημα.

§16Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Μὲ ὅλην τὴν μετριοφροσύνην, ἡ ὁποία μοῦ ἐπιβάλλεται, προκειμένου περὶ ἐξόχως τεχνικοῦ ζητήματος, ἐφ’ ὅσον, καίτοι ἐστερημένος τῶν τεχνικῶν γνώσεων, δύναμαι νὰ κάμω χρῆσιν ἄλλων μέσων, εὑρίσκω ὅτι πλεονεκτικὸς ἦτο ὁ ὅρος τοῦ 1914 μὴ συμπεριληφθεὶς εἰς τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924. Ἐπίσης τὸ συμβόλαιον 1914 διὰ τὰς τορπίλλας τῶν 150 ἀτμοσφαιρῶν προνοεῖ καὶ περὶ ἐκσφενδονίσεων ἄνευ θερμαντῆρος καὶ γυροσκοπίου, κατὰ δὲ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 διὰ τὰς τορπίλλας τῶν 170 ἀτμοσφαιρῶν, μήκους 6.5 καὶ διαμέτρου 53 οὐδεμία τοιαύτη δοκιμὴ προβλέπεται, ὥστε καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ τὸ νεώτερον συμβόλαιον καταδεικνύεται μειονεκτοῦν τοῦ παλαιοτέρου. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 (ἀναγινώσκει) «50% τῶν τορπιλλῶν θὰ ὑποστῶσι μίαν ἐκσφενδόνισιν εἰς τὰ 4.000 μέτρα» κατὰ δὲ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 (ἀναγινώσκει) «20% τῶν τορπιλλῶν θὰ ὑποστῶσι μίαν ἐκσφενδόνισιν ὑπὸ γωνίαν». Ἔπεται ὁμοία συνέχεια τῶν ὅρων τῶν δύο συμβολαίων. Οὕτως ἔχομεν κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 (ἀναγινώσκει) «δύο συνεχεῖς—τονίζω δὲ τοῦτο ἰδιαιτέρως, ὅτι αἱ ἐκσφενδονίσεις θὰ εἶναι συνεχεῖς—ἐκσφενδονίσεις 50% ἐκ τῶν τορπιλλῶν εἰς 2000 μέτρα» ἐνῷ κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 ἔχομεν «μίαν μόνον ἐκσφενδόνισιν τῶν 30% τῶν τορπιλλῶν εἰς 8000 μέτρα». Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 14 ἡ ἐκσφενδόνισις ἢ δοκιμαστικὴ τῶν 10.000 μέτρων γίνεται ἐν θαλάσσῃ κατὰ δὲ τὸ τοῦ 24 ἡ αὐτὴ ἐκσφενδόνισις γίνεται μόνον ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου. Καὶ οὕτω καθεξῆς εἰς τρόπον ὥστε αἱ 50 τορπίλλαι Οὐάϊτχεδ παραλαμβανόμεναι συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου τοῦ 1914 θὰ ἔπρεπε νὰ διεξέλθωσιν 185 ἐκσφενδονίσεις ἐπιτυχεῖς ἐνῷ κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 διεξῆλθον μόνον 125. Καὶ παρεστάθη ἐντεῦθεν ὅτι εἶναι σχεδὸν ἀνόητος ὁ ὅρος τῶν δύο συνεχῶν ἐπιτυχῶν ἐκσφενδονίσεων, διότι εἶναι ἀπροσδιόριστος ὁ ὅλος ἀριθμὸς τῶν ἐκσφενδονίσεων. Διότι μέσα εἰς 50–100 ἐκσφενδονίσεις εἶναι δυνατὸν δύο συνεχεῖς ἐκσφενδονίσεις νὰ ἐπιτύχουν. Ἀλλὰ ἐὰν τοῦτο ἀποτελεῖ μειονέκτημα τοῦ συμβολαίου τοῦ 1914, μὴ τάχα δὲν ἔγκειται βαρύτερον ἔτι καὶ ἐν τῷ συμβολαίῳ τοῦ 1924 τὸ αὐτὸ μειονέκτημα, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ μίαν μόνον ἐπιτυχῆ ἐκσφενδόνισιν; Διότι τόσον εἰς τὸ ἕνα συμβόλαιον ὅσον καὶ εἰς τὸ ἄλλο, ἀπροσδιόριστος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁλικῶν ἐκσφενδονίσεων, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐπιτευχθοῦν κατὰ μὲν τὸ πρῶτον δύο συνεχεῖς ἐπιτυχεῖς ἐκσφενδονίσεις, κατὰ δὲ τὸ δεύτερον μία μόνον.

§17Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὅταν λέγεται δύο συνεχεῖς βολαί, ἐννοεῖται αἱ δύο πρῶται, τοῦ παραλαμβάνοντος καὶ τοῦ παραδίδοντος, καὶ οὐχὶ δύο οἱαιδήποτε βολαί. Διότι βέβαια, ὅταν ἀποτύχουν 20 βολαὶ καὶ ἐπιτύχουν ἡ 21η καὶ ἡ 22α, τοῦτο δὲν εἶναι λόγος πρὸς παραλαβὴν τῶν τορπιλλῶν.

§18Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 ὁ ὅρος ἔλεγε τὰς δύο πρώτας βολάς.

§19Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Κατὰ τὸ ἕνα συμβόλαιον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐκλήθη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς παραλαβῆς γίνονται δύο καὶ μόνον ἐκσφενδονίσεις. Ὅταν πρόκειται περὶ δύο καὶ μόνον ἐκσφενδονίσεων εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι συνεχεῖς;

§20Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Δύναμαι ἐπισήμως νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ ἐν ἔτει 1911, παραγγελθεῖσαι παρ’ ἐμοῦ, ὄντος τμηματάρχου, αἱ τορπίλλαι Σβάρτσκοφ τῶν 45, διὰ τῶν ὁποίων ἐγένετο ὁ πόλεμος 1912–1913, ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ δύο πρῶται βολαί.

§21Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Σᾶς διαψεύδω, κ. Ναύαρχε, αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἔχω τὸ ἔγγραφον δυνάμει τοῦ ὁποίου αἱ τορπίλλαι Σβάρτσκοφ, αἱ παραγγελθεῖσαι τῷ 1911, παρελήφθησαν ἐπιτυχῶς κατὰ τὴν 28 καὶ 29 ἐκσφενδόνισιν καὶ ὄχι εἰς τὰς δύο πρώτας ἐκσφενδονίσεις.

§22Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Κακῶς παρελήφθησαν.

§23Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Θέλετε νὰ ἔχετε ὑποδείγματα τὴν παραγγελίαν Σβάρτσκοφ καὶ τὴν παραλαβὴν ἐκείνην. Καὶ τώρα μᾶς λέγετε, ὅτι κακῶς παρελήφθησαν.

§24Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἀφ’ ἧς ἐκλήθη ὁ παραλαμβάνων καὶ παρουσίᾳ αὐτοῦ ἐγένετο ἡ παραλαβή, ὁ ὅρος «δύο συνεχεῖς βολὰς» ἐννοεῖ ὅτι θὰ παραληφθοῦν αἱ τορπίλλαι μὲ δύο συνεχεῖς βολάς. Τὰς πρώτας βολάς, ἐννοῶ.

§25Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Χωρὶς νὰ προσφύγω εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου, ἐὰν συνομολογήθησαν δύο συνεχεῖς ἐπιτυχεῖς, καὶ ὡς τοιαῦται ἦσαν αἱ δύο πρῶται ἢ οἱαιδήποτε συνεχεῖς κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐκσφενδονίσεων, χωρὶς νὰ καταφύγω εἰς αὐτό, θὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς τοῦτο καὶ παρακαλῶ νὰ κάμῃ σύγκρισιν ἐπὶ τῶν ὅρων τούτων. Κατὰ τὰ δύο συμβόλαια ἐξ ἑνὸς ἔχομεν δύο συνεχεῖς ἐπιτυχεῖς ἐκσφενδονίσεις, ἐξ ἄλλου ἔχομεν μίαν ἐπιτυχῆ. Ἀλλὰ προσθέτω, κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἀντιλεγόντων, ὅτι καὶ εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν καὶ εἰς τὴν ἄλλην τοῦτο νοεῖται, ὑπὸ ἀπεριόριστον ἀριθμὸν ὁλικῶν ἐκσφενδονίσεων. Καὶ ἐρωτῶ ποῖος εἶναι ἐπωφελέστερος διὰ τὴν παραγγελίαν ὁ ὅρος τοῦ 1914 ἢ τοῦ 1924; Ἀλλὰ ἐλέχθη ἐνταῦθα, Κύριοι, ὅτι τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 ἠκολούθησεν ἕτερον σύστημα. Ἐζήτησε νὰ γίνῃ ἐνώπιον τοῦ παραλήπτου ἡ δοκιμὴ μὲ μίαν ἐπιτυχῆ ἐκσφενδόνισιν.

§26Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 80 τορπίλλη παρελήφθη μὲ τοὺς ἀριθμοὺς 3 ὡς ἐπιτυχίαν καὶ 10 ὡς ἐπιτυχίαν.

§27Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸ συμβόλαιον διὰ νὰ ἴδετε ὅτι πρόκειται περὶ δύο μόνον.

§28Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 30 τορπίλλη πῶς παρελήφθη;

§29Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Τώρα ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ συμβολαίου, δὲν πρόκειται περὶ τῆς παραλαβῆς.

§30Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τότε κακῶς παρελήφθησαν.

§31Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Κατὰ τὸ συμβόλαιον ἑκάστη τορπίλλη «doit faire deua Tires».

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν αἱ διακοπαί.

§33Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ, πρὸς διαφώτισιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν κ. Σακαλῆ νὰ ἀναγνώσῃ τὸ μέρος τοῦ συμβολαίου ἐκ τοῦ ὁποίου φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ δύο μόνον ἐκσφενδονίσεων.

§34Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἂν ἡ συζήτησις διεξαχθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον μᾶλλον σύγχυσις τῶν πραγμάτων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄς ἀναγνωσθῇ μετὰ τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§36Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐλέχθη ἐντεῦθεν ὅτι ἠκολούθησε τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 ἕτερον σύστημα, τὸ σύστημα νὰ γίνουν αἱ δοκιμαὶ ἐνώπιον τοῦ παραγγελέως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι νέον τι διὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924, εἶναι τύπος καθιερωμένος εἰς ὅλα τὰ συμβόλαια, ἄρα καὶ εἰς τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914, ὅτι ἡ δοκιμὴ θὰ γίνῃ ἐνώπιον ἀντιπροσώπου τοῦ παραγγελέως καὶ τοῦτο ἐγένετο ὁσάκις ἐδόθησαν τοιαῦται παραγγελίαι. Δὲν ἠκολούθησε λοιπὸν νέον σύστημα τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 ὥστε νὰ πλεονεκτῇ κατὰ τοῦτο.

§37Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ γίνῃ μία ἐπανόρθωσις ὡς πρὸς τὰς ἐκσφενδονίσεις.

§38ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ διακόπτετε.

§39Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἐπανορθώσεως καταφώρου σφάλματος.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§41Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Ἠγέρθη μία μικρὰ ἀμφισβήτησις ἂν τὸ συμβόλαιον λέγῃ δύο συνεχεῖς ἐκσφενδονίσεις. Δὲν ἔχει παρὰ ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ κείμενον, διὰ τὸ ὁποῖον μάλιστα ἔγινε καὶ πρόκλησις.

§42Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παρακολουθῶμεν τὰς ἀντεγκλήσεις. Ἂς γίνῃ ἡ ἐπανόρθωσις αὐτὴ καὶ ἂς σταματήσουν αἱ διακοπαί.

§43Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐπειδὴ προκαλοῦμαι εἰς ἐπανόρθωσιν μιᾶς ἀνακριβείας, προθύμως θὰ ἔκαμνα τὴν ἐπανόρθωσιν αὐτὴν ἂν ἄκων εἶχα περιπέσει εἰς ἀνακρίβειαν τινά, σχετικῶς μὲ τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου τοῦ 1924. Δυστυχῶς δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα, διότι τὸ συμβόλαιον τοῦ 24 δὲν ὁμιλεῖ περὶ δύο συνεχῶν ἐκσφενδονίσεων, ἀλλά, προκειμένου περὶ βεληνεκοῦς 4000 μέτρων, ὁμιλεῖ ἁπλῶς περὶ δύο ἐκσφενδονίσεων. Καὶ ἰδοὺ ἐπὶ λέξει πῶς ἔχει τὸ συμβόλαιον: Chaque torpille (ἄρα πᾶσαι αἱ τορπίλλαι) doit faire les tires suivants en mer; seux tires sur un parcours de 4000 mètres donnant une vitesse d'an moins 41 noeuds». Καὶ ἕπονται μετὰ ταῦτα οἱ ὁρισμοὶ περὶ τῶν λοιπῶν δοκιμῶν, αἱ ὁποῖαι ὁρίζονται ἐπὶ ποσοστοῦ μόνον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν τορπιλλῶν, καθὼς καὶ προλαβόντως εἶπον. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι τὸ συμβόλαιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ συνεχῶν ἐπιτυχῶν δοκιμῶν, ἀλλὰ περὶ δύο ἐκσφενδονίσεων ἁπλῶς ἐν ἀπροσδιορίστῳ ὁλικῷ ἀριθμῷ ἐκσφενδονίσεων.

§44Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Λοιπὸν τὸ συμβόλαιον λέγει τὸ ἑξῆς: «δύο ἐκσφενδονίσεις εἰς ἀπόστασιν 4.000 μ. μὲ ταχύτητα τοὐλάχιστον 41 κόμβων». Ἀπαιτεῖ ὅμως νὰ ἔχῃ κάθε μία βολὴ τὸ μάξιμουμ τῆς ἀποδόσεώς της 41 κόμβους.

§45Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ ποῖον συμβόλαιον;

§46Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924.

§47Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ποῦ εἶναι τὸ «μόνον»;

§48Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ ἑταιρεία ἐπιφυλάσσει ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς ἑαυτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτελέσῃ κ.λ.π.». Εἶναι λοιπὸν αἱ προκαταρκτικαὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀόριστοι. Καὶ εἶπεν ὅταν τὸ ἐργοστάσιον πεισθῇ ὅτι εἶναι ἕτοιμον ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὰς δοκιμὰς τῶν δύο αὐτῶν βολῶν, ὁρίζει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἔναρξιν τῆς διπλῆς ἐκσφενδονίσεως.

§49Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὲ συγχωρήσετε διὰ τὴν διακοπήν. Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πειραιῶς, τότε εἶναι ἀκατανόητον πῶς ἐγένετο ἡ παραλαβὴ τῶν τορπιλλῶν αὐτῶν, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται ὅτι ὁ παραλαβὼν αὐτὰς εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ τάξει.

§50Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Συζητοῦμεν περὶ συμβολαίου.

§51Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἕν συμβόλαιον. Δὲν εἶναι ἄλλο. Ἐδῶ λέγει ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 30 ἐλειτούργησε καλῶς κατὰ τὴν τρίτην καὶ δεκάτην ἐκσφενδόνισιν. Ἐὰν ἦσαν δύο μόνον δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ τρίτη καὶ δεκάτη ἐκσφενδόνισις. Αὐτὸ λέγει ἡ λογική.

§52Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.) Εἶναι ὅμως ζήτημα συμβολαίου. Ἄλλο ζήτημα συμβολαίου, καὶ ἄλλο ζήτημα ἐκτελέσεως.

§53Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Πλὴν τούτου αὐτὴ ἡ ἔκφρασις τοῦ συμβολαίου, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε, δὲν δίδει τὸ δικαίωμα νὰ θεωρήσωμεν ὅτι περὶ 2 «μόνον» ἐκσφενδονίσεων πρόκειται;

§54Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τὸ πρακτικὸν τῆς παραλαβῆς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καταθέτει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 30 ἔχει δύο ἐπιτυχίας, δύο πειραματικὰς ἐκσφενδονίσεις καὶ δύο ἀφλογιστίας.

§55Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 30 τορπίλλη ἔχει 6 δοκιμαστικὰς, 2 πειραματικὰς καὶ 2 ἐπιτυχίας.

§56Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς παραλαβῆς.

§57Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ συμβόλαιον οὕτως ἔχει: 2 συνεχεῖς κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 καὶ 2 μὴ συνεχεῖς κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924. Εἶναι λοιπὸν εὐνόητον — καὶ ταῦτα λέγων ἀπαντῶ εἰς τὴν ἀπορίαν τοῦ συναδέλφου κ. Ράλλη — διατί ἡ ὑπ’ ἀριθ. 30 τορπίλλη ἐδοκιμάσθη εἰς πολλὰς ἐπανειλημμένας ἐκσφενδονίσεις, ἐξ ὧν ἐπέτυχε μόνον ἡ τρίτη καὶ ἡ δεκάτη. Ἤτοι δύο βολαὶ μὴ συνεχεῖς.

§58Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν πρόκειται νὰ ἀναγνώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ἐπίσημα ἔγγραφα, δὲν ἔχετε οὐδὲν δικαίωμα ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ διαστρέφετε τὸ κείμενον αὐτῶν. Τὸ κείμενον λέγει δύο, μόνον δύο.

§59Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν λέγει «μόνον».

§60Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον λέγετε ὅτι ἐγὼ ἐννοῶ νὰ διαστρέψω τὴν ἀλήθειαν, σᾶς λέγω ὅτι σεῖς διαστρέφετε τὰ γεγονότα ὅταν λέγετε «μόνον».

§61Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὅταν λέγει «δύο» δὲν ἐννοεῖ 30.

§62Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἠξεύρω τίς εἶναι ὁ διαστρέφων τὰ πράγματα. Ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ ἐπίσημα ἔγγραφα ἢ ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ μνήμης διὰ νὰ παραγάγῃ ἐντυπώσεις; Τὸ συμβόλαιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ δύο «μόνον» συνεχῶν ἐπιτυχῶν ἐκσφενδονίσεων, ἀλλὰ ἁπλῶς περὶ δύο ἐπιτυχῶν ἐκσφενδονίσεων ἔστω καὶ κατὰ διαστήματα καὶ ἐν ἀριθμῷ ἀπροσδιορίστῳ ὁλικῶν ἐκσφενδονίσεων. Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου αὐτολεξεὶ τὸ συμβόλαιον Ἕτερος ὅρος. «10% τῶν τορπιλλῶν θὰ ὑποστοῦν δύο ἐκσφενδονίσεις εἰς ἀπόστασιν 8.000 μέτρων.» Ἄλλαι 30% μίαν ἐκσφενδόνισιν εἰς 8.000 μέτρα». Ἤτοι εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν ἔχομεν δύο ἐκσφενδονίσεις, εἰς τὴν ἄλλην εἶναι μία μόνον ἐκσφενδόνισις. Ἐλέχθη, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 δὲν ἐπρονοήθη ἡ ἐκσφενδόνισις τῶν τορπιλλῶν εἰς ἀπόστασιν 10.000 μέτρων. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν, διότι κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 εἰς 10.000 μέτρα 10% τῶν τορπιλλῶν θὰ ὑποστοῦν μίαν ἐκσφενδόνισιν, ἐὰν τοῦτο καταστῇ δυνατόν.

§63Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ τὸ ἀνεγνώρισε καὶ ὁ κ. Σακαλῆς.

§64Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐκατηγόρησεν ὅμως τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914, ὡς μὴ περιλαμβάνον τὸν ὅρον αὐτόν.

§65Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐκατηγόρησε τοὺς κατηγοροῦντας τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914. Ἐγὼ μάλιστα εἶπον ὅτι προβλέπεται ἀλλ’ ὑπὸ μίαν αἵρεσιν, ἐὰν καταστῇ δυνατόν, καὶ ἐκατηγόρησα τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924, διότι δὲν προβλέπει ποσῶς τὰς ἐκσφενδονίσεις τῶν 10.000 μέτρων.

§66Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ δὲν εἶμαι γνώστης τῆς ὑποθέσεως, ἀλλ’ ὅ,τι γνωρίζω τὸ γνωρίζω ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐγγράφων. Ἤκουσα ὅμως τὸν κ. Σακαλῆν ὁ ὁποῖος ἀνέγνωσε τοῦτο καὶ ἔδωσε τὴν ἑρμηνείαν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ἀναιρέσεως τοῦ ὅρου αὐτοῦ. Τὰ πρακτικὰ δὲν τὰ ἀνέγνωσα οὔτε ἀναγινώσκω ποτὲ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Ἐνθυμοῦμαι ὅμως, ὅτι ὁ κ. Σακαλῆς ἀνέγνωσε τὸν ὅρον.

§67Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ βλέπω ὅτι ἐκατηγόρησε τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 ὡς μὴ προνοοῦν περὶ τοῦ ὅρου αὐτοῦ. Ἀλλὰ τὸ παρατρέχω.

§68Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἠκούσαμεν τὸν κ. Σακαλῆν. Περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν καὶ τῶν ἄλλων κ. συναδέλφων. Οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιώσῃ ὅτι δὲν ἀνέγνωσε τὸν ὅρον αὐτὸν ὁ κ. Σακαλῆς.

§69Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ παρατηρῶ ὅτι ὑπῆρχε ἀμφοτέρωθεν τόση ἀντίθεσις καὶ τόση ἐπιμονὴ νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, ὥστε ἐμποδίζετο νὰ σχηματίσῃ ἡ Βουλὴ μίαν ἰδέαν καὶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀντιλήψεων τῶν διαφόρων λαβόντων μέρος εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν, νὰ ἐννοήσωμεν πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Ἔχομεν δὲ τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὡς ἁρμόδιος καὶ ὡς ὑπεύθυνος περὶ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος, ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, εἶναι ὁ μόνος κατάλληλος νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλήν.

§70Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ ἤθελον νὰ πιστοποιηθῇ ἓν γεγονὸς, ὅτι ἡ ρήτρα αὕτη ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὸν κ. Σακαλῆν προχθές. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὸν φάκελλον ὑπ’ ὄψιν μου οὔτε τὸν ἀνέγνωσα οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ἀναγνώσω. Μόνον ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἡ ρήτρα αὐτὴ ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὸν κ. Σακαλῆν καὶ ἔχω προσέτι τὴν ἀνάμνησιν καὶ τοῦ ὅρου αὐτοῦ τοῦ προσθέτου.

§71Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸν ἐτόνισα διότι τὸν ἀπέκρυπτεν ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν.

§72Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἀποκρύπτει τίποτε ὁ τμηματάρχης τῶν τορπιλλῶν, ἐφόσον ἐγώ, ὡς Ὑπουργός, θέτω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς τὸ συμβόλαιον ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγράφεται ὁ ὅρος οὗτος. Ὑπάρχει ἑτέρα διαφορά, ὡς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τῶν δύο συμβολαίων. Αἱ τορπίλλαι Οὐάϊτχεδ μὲ δυναμόφρενα παρηγγέλθησαν συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου τοῦ 24 καὶ ὤφειλα, νὰ ὑποστοῦν ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν ἐκσφενδονίσεων. Ἄν συνωμολογεῖτο ὁ ὅρος τοῦ συμβολαίου τοῦ 1914 θὰ ἔπρεπε κατὰ τὸ συμβόλαιον νὰ ὑποστοῦν 180–185 ἐκσφενδονίσεις. Κατὰ τὸ συμβόλαιον ὅμως τοῦ 1924, αἱ ἐκσφενδονίσεις αὐταὶ περιορίζοντο εἰς 125. Προβαίνω περαιτέρω κατὰ πρῶτον ἔρχομαι εἰς τὴν ἀνεκτὴν ἐκτροπὴν τῆς τορπίλλης εἰς βάθος. Ταῦτα εἶναι τεχνικὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα, ὁμολογῶ, ὅτι δὲ κατέχω ὡς οἱ εἰδικοὶ περὶ τὰ τοιαῦτα. Ἔλαβον ὅμως ἀφορμὴν νὰ μελετήσω ταῦτα καὶ νὰ ἐξετάσω ποία δύναται νὰ εἶναι ἀζημίως ἡ ἐκτροπὴ κατὰ βάθος τῆς τορπίλλης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐκσφενδονισθῇ κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου. Εἶναι φυσικὸν ὅτι, αἱ τορπίλλαι, ἅμα τῇ ἐκσφενδονίσει, ὑφίστανται μίαν βύθισιν, καὶ διαγράφουν μίαν καμπύλην, ὑπὸ τὴν θάλασσαν, καὶ κατόπιν ἀνέρχονται πάλιν εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ρυθμισμένη ἡ πλεῦσις αὐτῶν, ἵνα ἀκολουθήσουν τὴν τροχιὰν διὰ νὰ ἐπιτύχουν τοῦ σκοποῦ αὐτῶν. Καὶ ἡ καμπύλη αὕτη προσδιορίζεται ἐν τῷ συμβολαίῳ, εἶναι δὲ προσδιορισμένη ἐν ἀκριβείᾳ ἡ ἀκτὶς τῆς καμπύλης αὐτῆς, εἶναι δὲ προσδιορισμένη ἐν ἀκριβείᾳ διότι ἐὰν ἡ καμπύλη ἐπεκταθῇ ἐπὶ πολὺ καὶ πέραν τοῦ ἀνεκτοῦ, ὑπάρχει κίνδυνος ἡ τορπίλλη σχηματίζουσα μίαν μεγάλην ἀκτῖνα καμπυλότητος, νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν πυθμένα τῆς θαλάσσης, ἢ νὰ φθάσῃ εἰς βάθος τροχιᾶς μὴ χρήσιμον διὰ τὸν περιορισμόν της. Λοιπὸν κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 μὲ ρύθμισιν τριῶν μέτρων τροχιᾶς, τὸ βάθος τῆς καμπύλης δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ, ἀπὸ ἐκτάσεως 200–300 μέτρων, τὰ 1, 5 μέτρα ἐπὶ ἐκτάσεως δὲ 400–500 μέτρων δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ἓν μέτρον (ἀναγινώσκει) «Pendant les premières 300 mètres de la trajectoire la torpille reqlée pour une profondeur de 3 m. ne devra pas plonger plus de 6.5 m. La déviation de la profondeur réglée ne devra pas dépasser 1. 5 m. Pour la distance de 300 à 400 m. 1.0 m, pous la distance de 400 à 500 m. et 0.6 m, pous la distance supérieure à 500 m.». Γίνεται ἐντεῦθεν καταφανὲς ὅτι τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 προσδιώριζεν ἐν πάσῃ ἀκριβείᾳ τὴν βύθισιν καὶ τὴν ἀκτῖνα τῆς καμπύλης τῆς βυθίσεως ἀναλόγως τῆς ἐκτάσεως. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924, μετὰ τὰ 250 μέτρα τῆς τροχιᾶς μὲ ρύθμισιν τροχιᾶς 40)ο, ἡ τορπίλλη δύναται νὰ ἔχῃ μίαν παρέκκλισιν περίπου ἑνὸς μέτρου. Ἰδοὺ δὲ πῶς ἔχει τὸ σχετικὸν μέρος τοῦ συμβολαίου τοῦ 1924 (ἀναγινώσκει): «La profondeur d'immersion pous laquelle les torpilles seront réglées sera de 4 mètres et la déviation de la profondeur de réglage ne devra pas excéder plus en moins un miétre après avoir parcours les premières 250 mètres». Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ καταφανές, μειονέκτημα τοῦ συμβολαίου. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὴν ἀνεκτὴν ἐκτροπὴν ἀπὸ τὴν εὐθεῖαν τροχιὰν τῆς πλεύσεως καὶ τοῦ στόχου καθ’ οὗ βάλλεται καὶ ἔχομεν κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 δι’ ἀπόστασιν 8.000 χιλιάδ. μέτρων ἐκτροπὴν 60 μέτρων, ἀνεκτὴν, κατὰ τὸν κανονισμὸν τῶν τορπιλλῶν, ἀπὸ τοῦ στόχου. Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924, μετὰ τὰ 20) μέτρα τῆς τροχιᾶς, ἐπὶ 8.000 χιλιάδων μέτρων, ἔχομεν ἀνεκτὴν ἐκτροπὴν 95 μέτρων, ἀπὸ τοῦ στόχου.

§73Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἰς τὴν καταβύθισιν ἦσθε;

§74Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐκτροπὴ γίνεται πρύμνηθεν ἢ πρώραθεν. Ὅταν σκοπεύῃ ἡ τορπίλλη ἕνα πλοῖον πρέπει νὰ βάλλῃ τὸν στόχον εἰς τὸ κέντρον. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι πάντοτε δυνατὸν διότι εἶναι ἔργον ἀνθρωπίνων ὑπολογισμῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ παρεκκλίνῃ δεξιὰ ἢ ἀριστερὰ καὶ ἐνδέχεται μὲ τὴν ἔκκλησιν νὰ προσκρούσῃ εἰς τὴν πρύμνην ἢ τὴν πρῶραν. Ὑπολογίζεται δὲ ἡ ὅλη αὐτὴ ἔκτασις τοῦ στόχου ἴση πρὸς τὴν ἔκτασιν τοῦ πλοίου, κατὰ τοῦ ὁποίου βάλλεται ἡ τορπίλλη. Ἡ ἔκτασις δὲ αὐτὴ ὑπολογίζεται εἰς 60 μέτρα διότι μὲ ἐκτροπὴν ἀπὸ τοῦ στόχου 60 μέτρων, εἶναι δυνατόν, εἶναι πιθανόν, εἶναι σχεδὸν βέβαιον, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ αὐτῆς. Ἀλλὰ ἐὰν, ὅμως ἡ ἐκτροπὴ εἶναι 85 μέτρων ἀποβαίνει κατ’ ἀνάγκην ὀλιγώτερον βέβαιον, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ ἡ τορπίλλη τοῦ σκοποῦ αὐτῆς, διότι σπανίως τὰ πλοῖα ἔχουν ἔκτασιν κατὰ μῆκος ὑπερβαίνουσαν τὰ 170 μέτρα. Λοιπὸν ἐπὶ 8000 μέτρων ἔχομεν 60 μέτρα παρεκτροπῆς, ἐν συνόλῳ, ἤτοι δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ ἐπὶ 2.000 μέτρων, ἔχομεν κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 (ἀναγινώσκει). «Ἀνεκτὴ παρεκτροπὴ κατὰ τὴν διεύθυνσιν: ἐπὶ 8000 μέτρων τὸ πολὺ 60 μέτρα, ἐπὶ 6000 μέτρων τὸ πολὺ 45 μέτρα καὶ ἐπὶ 2.000 μέτρων τὸ πολὺ 15 μέτρα». Κατὰ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 ἔχομεν ἀνεκτὴν ἐκτροπὴν ἀπὸ τῆς εὐθείας διευθύνσεως (ἀναγινώσκει). «Ἐπὶ 8.000 μέτρων ἐκτροπὴ τὸ πολὺ 85 μέτρα, (ἤτοι 25 μέτρα πλέον τοῦ παλαιοῦ συμβολαίου), ἐπὶ 6000 μέτρων ἐκτροπὴ τὸ πολὺ 65 μέτρα (ἤτοι 20 ἐπὶ πλέον) καὶ γενικῶς 1% τοῦ διανυθέντος διαστήματος», (ἄρα καὶ κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην ἐκτροπὴ μεγαλυτέρα). Κατόπιν τῆς ἐξακριβώσεως αὐτῶν τῶν ἐλαττωμάτων, τὰ ὁποῖα πολὺ πιθανὸν ὀφείλονται εἰς ἐσπευσμένην ἐνέργειαν καὶ ἀτελὴς κατάρτισιν τοῦ συμβολαίου, δὲν θέλω νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον περαιτέρω. Ἠρώτησα, Κύριοι, ἐγγύτερον τὰ πράγματα, διὰ νὰ ἴδω τί ἦτο δυνατὸν νὰ καλύπτῃ αὐτὴ ἡ ἐπιφάνεια, ἡ ἐλαττωματικὴ τοῦ συμβολαίου καὶ εὑρίσκομαι ἀπέναντι κατηγοριῶν σαφῶν. Τὸ συμβόλαιον χαρακτηρίζεται — τὰ λέγω αὐτὰ διότι θὰ μὲ ἀγάγουν εἰς ἓν συμπέρασμα, σχετικῶς μὲ τὰς ἀτομικὰς πλέον ἐνεργείας μου ἐπὶ τῶν ναυτικῶν πραγμάτων, — ὡς σκανδαλωδῶς εὐνοϊκὸν διὰ τὸ κατάστημα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς εὐνοίας ταύτης, ἐπωφελεῖται σήμερον καὶ ἀπέναντι τῶν ὅσων ἔλαβον χώραν, ἐπικαλεῖται πρὸς δικαιολογίαν του αὐτοὺς τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου τοὺς ὑπογραφέντας ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ δεσμεύοντας συμβατικῶς τὸ Κράτος. Καὶ διὰ τὴν εὐκολίαν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν σύγκρισιν τῶν δύο συμβολαίων ὄπισθεν αὐτῶν παρατίθεται σχετικῶς ὁ πίναξ οὗτος ὅστις εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων.

§75Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ τελευταῖον συμβόλαιον;

§76Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ τελευταῖον εἶναι τοῦ 1924.

§77Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀπὸ ποῖον χαρακτηρίζεται;

§78Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἀπὸ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ναυτικοῦ. Μὴ νομίζητε ὅτι λέγω ταῦτα ἀμυνόμενος τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου μου, πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ καταδείξω εἰς τὴν Βουλήν, ἀπέναντι ὁποίων δεδομένων εὑρέθην, καλούμενος νὰ λάβω ἓν μέτρον, καὶ νὰ προβῶ εἰς μίαν ἐνέργειαν πρὸ τῶν δεδομένων τούτων. Ἕτερον σφάλμα τοῦ συμβολαίου ὅπως ἐξετέθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἶναι ὅτι δὲν προεβλέπετο ἐν τῷ συμβολαίῳ διπλοῦς ἀναπτήρ. Παρεστάθη δὲ προχθὲς ὅτι ἡ ἔλλειψις αὕτη εἶναι ἀσήμαντος, διότι ἐλέχθη ὅτι τὸ συμβόλαιον δὲν προβλέπει μέν, ἀλλὰ εἶναι ζήτημα ἑνὸς μόνον ἡμερομισθίου, ὁ διπλοῦς ἀναπτήρ, ὥστε τὸ πρᾶγμα διευθετούμενον ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως νὰ καταντᾷ ἀνάξιον λόγου. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα ἔχει καὶ ἄλλην σημασίαν, δὲν ἔχει τὴν Οἰκονομικὴν μόνον· ἔχει τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει σήμερον ἡ προσθήκη ἑνὸς δευτέρου ἀναπτῆρος, καὶ ὁ δεύτερος ἀναπτὴρ ὅπως πολὺ καλὰ ἐννοεῖτε εἶναι ὁ προλαμβάνων τὴν ἀφλογιστίαν. Ἔχει σημασίαν, διότι σήμερον ἐμφανίζεται ὡς ἀμφίβολος ἡ δυνατότης τῆς τοποθετήσεως νέου ἀναπτῆρος, ἐνῷ ἐὰν τὸ πρᾶγμα προεβλέπετο ἐξ ἀρχῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς κατασκευῆς τῶν τορπιλλῶν νὰ ὑπάρχουν οἱ διπλοῖ τοιοῦτοι ἀναπτῆρες. Ἐπηκολούθησαν ὅμως, Κύριοι, μετὰ ταῦτα, καὶ ἄλλα σφάλματα, σφάλματα πλέον διοικητικά. Παρεστάθη ἐντεῦθεν ὅτι ἕνας πεπειραμένος ἀξιωματικὸς, ὁ τεχνικὸς ἀξιωματικὸς κ. Ἀνδρέου, κατώτερος μὲν ἀξιωματικὸς ἀλλ’ ἄκρως πεπειραμένος, εἰς τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἐξέφρασα τὴν εὐαρέσκειάν μου διὰ τὰς δοκιμὰς τῶν τορπιλλῶν, κ. Ἀνδρέου, ὁ ὁποῖος ἀπετέλεσε μέλος τῆς ἀποσταλείσης εἰς Ἀγγλίαν Ἐπιτροπῆς τῶν τορπιλλῶν, ἀνεκλήθη ἀτόπως καὶ ἀντικατεστάθη ἀπὸ ἄλλου μὴ εἰδικοῦ εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§79Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Διὰ ποῖον λόγον ἀντικατεστάθη;

§80Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἠξεύρω, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐξάρω τὸ ἑξῆς γεγονός, ὅτι κατηγορήθησαν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι ὡς δυσμενῶς διακείμεναι κατὰ τοῦ Ἀνδρέου ἐνῷ τοὐναντίον αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι δι’ ὅσων ἔλεγον ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῶν ἐξαίρουν τὴν ἱκανότητα τοῦ Ἀνδρέου, κατακρίνουν δὲ τὸ μέτρον τὸ διοικητικὸν τῆς ἀνακλήσεώς του ἀπὸ τῆς εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἀποστολῆς.

§81Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ποῖος ὑπεστήριξε τὸ ἐναντίον; Πρὸς Θεοῦ κ. Ὑπουργέ! Εἰς 72 ὥρας ξεχνᾶμε τί λέγομεν; Κρῖμα!

§82Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ζητεῖται μάλιστα ἀπὸ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας νὰ ἐνεργηθοῦν διὰ τοῦτο καὶ διοικητικαὶ ἀνακρίσεις, τόση ἦτο ἡ μέριμνα τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου ὅπως διεξαχθῇ καλῶς καὶ ἀσφαλῶς ἡ ὑπηρεσία τῆς ἐπιστασίας ἐν τῇ κατασκευῇ τῶν τορπιλλῶν.

§83Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὥστε αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι ἐζήτησαν τὴν παραμονὴν τοῦ Ἀνδρέου;

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ παύσουν αἱ διακοπαί. Προχωρῆστε κ. Ὑπουργέ.

§85Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Ναυτ.). Προχωροῦσα περαιτέρω, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία λέγει ταῦτα: (Ἀναγινώσκει). «Τὸ Ὑπουργεῖον οὐδὲν γνωρίζει περὶ τῆς κωμῳδίας ἥτις ὡς φαίνεται διεξήχθη ἐν Weymoutt» πλὴν παραπόνων του διὰ τὴν ταχύτητα ὡσεὶ τοῦτο ἦτο τὸ μόνον ἐλάττωμα». Δὲν νομίζω δὲ ὅτι εἶναι ἀξία ψόγου ἡ ὑπηρεσία ἥτις τόσον ζηλοτύπως διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ναυτικοῦ συνιστᾷ ὅπως ἐνεργηθῇ εὐρεῖα ἀνάκρισις, ἥτις καὶ διετάχθη ἐπὶ ἄλλων Ὑπουργῶν, διακοπεῖσα ἀτυχῶς πεντάκις παρεπεμφθῇ δὲ ἡ ὅλη ὑπόθεσις ἐπ’ ἐσχάτων εἰς τὸ Ἐφετεῖον διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἂν πράγματι τὸ συμβόλαιον τοῦτο, εἶναι «σκανδαλωδῶς εὐνοϊκὸν διὰ τὸ ἐργοστάσιον» ὡς πιστεύει ἡ ὑπηρεσία καὶ ἂν ἡ παραλαβὴ ἐγένετο καλῶς.

§86Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Σεῖς τὰ υἱοθετεῖτε αὐτὰ κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν γνωρίζει τὸ Ὑπουργεῖον;

§87Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διατί διακόπτετε σεῖς;

§88Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν συνετάσσετο ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἐγνώριζε ἢ δὲν ἐγνώριζέ τι περὶ τῶν δοκιμῶν τῶν γεγομένων, ἐὰν ὑπεβλήθησαν πρακτικὰ δοκιμῶν.

§89Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶναι ἡ τελευταία διακοπή. Ἀλλὰ τί σημασίαν ἔχει αὐτό;

§90Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται ἀνακρίβειαι χωρὶς διακοπάς.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ θὰ ἀπαντήσητε.

§92Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Θὰ ἀπαντήσητε ὅταν δοθῇ εἰς ὑμᾶς ὁ λόγος, ἀλλ’ ἐπειδὴ μὲ ἐρωτᾶτε ἀπαντῶ ἀμέσως ὅτι πράγματι δὲν ὑπάρχουν πλήρη τὰ ἀποτελέσματα τῆς παρακολουθήσεως τῶν δοκιμῶν.

§93Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἄλλο ὅτι δὲν ὑπάρχουν πλήρη τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἄλλο ὅτι δὲν γνωρίζει τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ὑπεβλήθησαν ἀποτελέσματα δοκιμῶν.

§94Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ γίνῃ ἡ ἀπάντησίς μου ἀρχὴ νέων διαλογικῶν συζητήσεων.

§95Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Διότι ἔχω τρεῖς ἀναφορὰς ἐδῶ.

§96Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τί εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκετε;

§97Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εἶναι ἡ ἔκθεσις τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ἡ ὁποία εἶναι ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι ψεύδονται ἢ ἐὰν σφάλλωνται εἶναι ἐλευθέρα ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ἐξακριβώσῃ· ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς εἶπον, ἐπαναλαμβάνω δὲ καὶ δευτέραν φοράν, ὅτι ταῦτα τὰ λέγω, ὄχι διὰ νὰ ὑπεραμυνθῶ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, ὄχι διὰ νὰ εἴπω ὅτι δὲν σφάλλουσιν ἴσως αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι, ἀλλὰ διότι μοῦ εἶναι χρήσιμον νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλὴ ὑπὸ ποίας συνθήκας, ὑπὸ ποίας ἐντυπώσεις, ὑπὸ ποίας εἰσηγήσεις, ὑπὸ ποίας πληροφορίας εὑρέθην ὅταν ἐξερράγη τὸ σκάνδαλον τῶν τορπιλλῶν, διότι θέλω νὰ καταλήξω εἰς ἓν συμπέρασμα τὸ ὁποῖον μοὶ εἶναι χρήσιμον, εἶναι δὲ χρήσιμον καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Προτείνουν λοιπὸν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι (ἀναγινώσκει) «ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῆς συμβολῆς καὶ τῶν ἐντυπώσεων τῶν Ἑλλήνων ὑπαξιωματικῶν καὶ τεχνιτῶν οἵτινες μετὰ τοῦ προέδρου παρηκολούθουν τὴν κατασκευὴν δέον νὰ γίνῃ εὐρυτάτη ἀνάκρισις. Ὡς ἔτι χαρακτηριστικώτερον τῆς καταστάσεως ἀναφέρω ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 49 τορπίλλη, μὴ ἐκσφενδονηθεῖσα ποσῶς, εὑρέθη μετὰ ἀεροθαλάμου πλήρους ὕδατος καὶ μὲ τρύπιον δοχεῖον πετρελαίου». Βεβαιοῦται δὲ οὕτως ὅτι καὶ τορπίλλη, μὴ δοκιμασθεῖσα ποσῶς κατὰ τὴν παραλαβήν, καὶ κατὰ τὴν ἄφιξίν της ἐδῶ μὴ θιχθεῖσα ποσῶς διὰ νὰ ἐκσφενδονισθῇ, ἤτοι τορπίλλη μὴ ἐκσφενδονισθεῖσα εὑρέθη μὲ ἀεροθάλαμον πλήρη ὕδατος καὶ μὲ διάτρυτον τὸ δοχεῖον τοῦ πετρελαίου. Ἡ μὴ ἐκσφενδονισθεῖσα ἡ ὑπ’ ἀριθ. 49.

§98Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν πληροφορίαν σᾶς ζητῶ.

§99Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὁρίστε.

§100Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἐὰν ἐπερατώσατε τὴν σύγκρισιν τῶν στοιχείων τῶν δύο συμβολαίων τοῦ 1914 καὶ τοῦ 1924, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ τὸ εἰπῆτε, διότι ἔχω μίαν ἐρώτησιν τὴν ἐπερατώσατε;

§101Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐν καιρῷ. Ἡ ἐλαττωματικότης δέ, Κύριοι, τῶν ὑλικῶν ἐκ τῶν ὁποίων κατεσκευάσθησαν αἱ τορπίλλαι δὲν εἶναι μόνον κατηγορία ἀπορρέουσα ἀπὸ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας, εἶναι σφάλμα ἀνομολογούμενον ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον, διότι ὅταν ἦλθεν ἐδῶ ἐν μηνὶ Ἰουλίῳ, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐργοστασίου καὶ σχεδιαστὴς τῶν τορπιλλῶν μας τῶν 53 κ. Jones ἐδοκίμασε τρεῖς τορπίλλας χωρὶς νὰ ἐπιτύχῃ εὐνοϊκὰ ἀποτελέσματα. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀνήγγειλε ταῦτα εἰς τὸ ἐργοστάσιον. Τὸ ἐργοστάσιον ἐκ τούτου ἐθορυβήθη, διότι αὐτὸς ὁ ἀντιπρόσωπός του κ. Jones ἀνεγνώρισε τὴν ἀποτυχίαν ὡς ὀφειλαμένην εἰς τὴν κακὴν κατασκευὴν καὶ τὰ ἐλαττωματικὰ καὶ ὑλικά. Καὶ τὸ ἐργοστάσιον ἀπαντᾶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀναγνωρίζον τὴν κακὴν ποιότητα τῶν ὑλικῶν. Καὶ ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐργοστασίου (ἀναγινώσκει) «Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν διαφόρων τεμαχίων, τοῦτο φαίνεται ὅτι ὀφείλεται ἐν μέρει εἰς τὴν ἀνωτέρω αἰτίαν (δηλαδὴ κακὴ ρύθμισις, σκωρία ἐξ ἐπιδράσεως θαλασσίου ὕδατος κλπ.) καὶ ἐν μέρει εἰς κρυφὰ ἐλαττώματα τῶν μετάλλων».

§102Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Πειραιῶς χθὲς ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἔλεγεν ὅτι ἐπλάσθη ὁ μῦθος αὐτὸς κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ἄγγλος ἀντιπρόσωπος τοῦ ἐργοστασίου εἶπεν αὐτῷ, ἀλλ’ οὐδαμόθεν προκύπτει τοῦτο. Ἐπειδὴ δὲ ἐπεκαλέσθη τὸ ζήτημα αὐτὸ, εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον διὰ νὰ διευκολύνω καὶ ὑμᾶς, νὰ ἀναφέρω τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Ρουσσέν;

§103Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τίνος Ρουσσέν.

§104Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦ πλοιάρχου ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι ἔχομεν τὸ δεδομένον (ἀναγινώσκει).

§105Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἐν ἐγγράφῳ δηλώσει τοῦ Ἄγγλου μηχανικοῦ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Εἶναι στοιχεῖον αὐτό;

§106Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τί ἐν ἐγγράφῳ;

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περίεργον· δὲν πρέπει νὰ διακόπτητε. (Θόρυβος).

§108Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπητε διακοπὰς ὅπου θέλετε καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπητε διακοπὰς πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τοῦτο εἶναι ἕνας πρωτοφανὴς τρόπος διὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Εἶσθε ὑποχρεωμένος ἀπεναντίας νὰ μὴ ἀπαγορεύητε τὰς διακοπὰς αἱ ὁποῖαι ἐνισχύουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εὑρισκόμενον ἐν ἀληθείᾳ.

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ὑπάρχουν διακοπαὶ ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν οὔτε διακοπαὶ πρὸς ἐνίσχυσίν του.

§110Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ταῦτα εἶναι ἀληθῆ, τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὑρίσκεται σύμφωνος μὲ τὴν ἀταξίαν, διότι προηγουμένως διεμαρτυρήθη διότι δῆθεν ἐξεφράσθην κατὰ τῶν διακοπῶν.

§111Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἔχει ἀνάγκην οἱασδήποτε ἐνισχύσεως.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμα μικρὰν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. Μπούμπουλην.

§113Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς ἐμέ;

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι σὲ σᾶς.

§115Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐγὼ δὲν ἀποδίδω οὐδεμίαν πολιτικὴν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα.

§116Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ὑπάρχει πολιτικὴ σημασία. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν εἶναι νὰ φωτισθῶμεν καὶ νὰ τιμωρηθῶσιν ἀμειλίκτως οἱ ἔνοχοι.

§117Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Τοῦτο εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ράλλη ὁ ὁποῖος διακρίνει ἀντιπολίτευσιν ἢ συμπολίτευσιν. Δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι διῃρημένη εἰς δύο στρατόπεδα προκειμένου περὶ τοῦ ὁπλισμοῦ ἡμῶν.

§118Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ παρατήρησις ἡ ὁποία ἐγένετο εἶχε τὴν σημασίαν ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα πολιτικῆς φύσεως εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἀλλ’ ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν νὰ τιμωρηθῶσιν αὐστηρῶς οἱ ἔνοχοι ὁπουδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκωνται. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐννοήσω διατί ἐγένετο εἰς τὴν διακοπὴν αὐτὴν ἡ παρατήρησις αὐτή.

§119Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπερατώσατε τὴν σύγκρισιν τῶν Συμβολαίων...

§120Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐνθυμοῦμαι τί ἐζητήσατε, κ. Συνάδελφε, καὶ θὰ ὁμιλήσω σχετικῶς ἐν καιρῷ.

§121Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσα ἀκόμη τὴν διακοπήν μου· σᾶς ἠρώτησα ἐὰν ἐπερατώσατε τὴν σύγκρισιν τῶν δύο συμβολαίων.

§122Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι ἀκόμη.

§123Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοὶ εἴπετε περὶ τῶν προδιαγραφῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου.

§124Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εἰς αὐτὸ τὸ θέμα εἰσέρχομαι. Εἶναι ἡ τελευταία σύγκρισις τὴν ὁποίαν κάμνω τῶν δύο συμβολαίων. Αἱ προδιαγραφαὶ ὑλικῶν τοῦ συμβολαίου τοῦ 1924 ἔχουν πλεονεκτικοὺς ὅρους ἀπέναντι τοῦ παλαιοτέρου, ὡς παρεστάθη, διότι ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑλικὰ τῶν τορπιλλῶν ταῦτα θὰ γίνωνται πῶς; μὲ ποῖον γνώμονα χρησιμότητος; Τὸ συμβόλαιον λέγει «Μὲ τὸν γνώμονα τὸν βαρυσήμαντον τῶν προδιαγραφῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου» ἐνῶ τὸ συμβόλαιον τοῦ 1914 δὲν ὁρίζει ὅρον τοιοῦτον, ἀλλ’ αὐτὰ τὰ ὑλικὰ προσδιορίζονται κατὰ τὴν σύστασίν των. Ἐὰν ἐξετάσητε τὴν οὐσίαν, θὰ ἴδητε ὅτι δὲν λέγει ὁ ὅρος ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ, καὶ οὕτως ἀπομένει κενὸς ἐννοίας.

§125Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις τὸν ἐζητήσατε σεῖς.

§126Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Κακῶς τὸν ἐζήτησα. Ἐὰν τὸν ἐζήτησα, ὅπερ ὅμως ἀμφισβητῶ. Διότι προκειμένου περὶ πολεμικοῦ ὑλικοῦ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον, δηλαδὴ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, δὲν θὰ δώσῃ τὰ ἀπόρρητα τῆς συγκροτήσεως τῶν ὅπλων της εἰς οἱανδήποτε ξένην δύναμιν, καὶ τὰ κρατεῖ ζηλοτύπως διὰ τὸν ἑαυτόν της, ὡς εἶναι εὐνόητον, καὶ δὲν ἀνακοινεῖ τίποτε εἰς οὐδεμίαν ἄλλην δύναμιν ἀπὸ πᾶν ὅτι ἐνδιαφέρει τὴν συγκρότησιν τοῦ Ἀγγλικοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τὸν ὁπλισμὸν του. Καὶ μόνον ἐὰν πρόκειται περὶ ὁπλισμοῦ πεπαλαιωμένου καὶ μὴ ἐν χρήσει πλέον, μόνον διὰ τὰ ἀναγόμενα εἰς τοιοῦτον ὑλικὸν θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον νὰ δώσῃ εἰς ἡμᾶς τὰς προδιαγραφάς του. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ὁ ὅρος τῶν ἀγγλικῶν προδιαγραφῶν δὲν λέγει τίποτε.

§127Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τὰ ἔδωσε τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον, ἅμα διαβάσητε τὸν φάκελλον θὰ ἰδῆτε.

§128Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὁμιλῶ περὶ τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου καὶ εὑρίσκω μειονεκτικὸν τὸν ὅρον τοῦτον ἀπέναντι τοῦ ἄλλου ὅρου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐδίδετο ἐκ τῶν προτέρων ἐπακριβῶς, ἐν αὐτῷ τῷ συμβολαίῳ ἡ προδιαγραφὴ τῶν μετάλλων, ὥστε νὰ μὴ δύναται τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὸ ὁποῖον παρηγγέλθησαν αἱ τορπίλλαι νὰ ἀλλοιώσῃ τὰ ὑλικὰ ἢ νὰ δώσῃ ἄλλα ὑλικὰ ἐκτὸς ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ τὸ Συμβόλαιον. Θὰ ἴδωμεν δὲ περαιτέρω ἂν τὸ Ἀγγλικὸν Ναυαρχεῖον ἔδωσε τὸ ἰδικόν του, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τῇ βάσει ἀνεπισήμων καὶ μὴ ἐξηκριβωμένων πληροφοριῶν.

§129Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ἤθελον μίαν ἁπλῆν πληροφορίαν, κ. Ὑπουργέ. Τὰ συμβόλαια συνετάχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προδιαγραφῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου ἢ ὄχι;

§130Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι. Τὰ συμβόλαια δὲν συντάσσονται ἐπὶ τῇ βάσει προδιαγραφῶν, ἀλλὰ τὰ ὑλικὰ δίδονται ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων προδιαγραφῶν.

§131Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὡς προκύπτει ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἑπομένως φρονῶ ὅτι εἶναι ζήτημα ἁπλῶς ἱκανότητος τῶν ἀξιωματικῶν. Εἰς τὰ συμβόλαια δὲν ὑπάρχουν ὅρια ἐλαστικότητος καὶ θραύσεως τῶν μετάλλων;

§132Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι.

§133Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι, κ. Συνάδελφε, διότι ὡς πρὸς τὰ ὑλικά — εἶπον — τὸ συμβόλαιον ἀναφέρεται εἰς τὰς προδιαγραφὰς τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου, ἤτοι εἰς γνώμονα ἀνύπαρκτον.

§134Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβάλλει ὁ κ. Ἀρβανίτης γράφει ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἡ δοκιμασία τῶν χρησιμοποιηθέντων μετάλλων ἐγένετο ὡς συνήθως διὰ δειγμάτων τῶν μετάλλων...»

§135Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν παρεδόθησαν αἱ προσδιαγραφαί, δὲν ἐζητήθησαν κἄν, αὐτὸ εἶναι τὸ ἔγκλημα.

§136Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παραλαβὴ ὑλικοῦ, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ὅρια ἐλαστικότητος καὶ θραύσεως τοῦ μετάλλου; Συμβόλαια ἐν Ἑλλάδι οὐδεὶς εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάνῃ.

§137Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Αὐτὸς δὲν εἶναι τρόπος τῆς συζητήσεως, καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ ἐπιδοκιμάζει ἡ Βουλὴ, σημαίνει, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν διάθεσιν νὰ μοῦ ἀφαιρέσῃ τὸν λόγον.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ.

§139Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορηθῶ τὸ συμπέρασμα· ἡ παραλαβὴ συμφώνως μὲ τὰς προδιαγραφὰς τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου εἶναι ὅρος τοῦ συμβολαίου τοῦ 1924;

§140Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι. Τὸ συμβόλαιον τοῦ 1924 δὲν ὁμιλεῖ περὶ παραλαβῆς τῶν τορπιλλῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προδιαγραφῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου, ἀλλὰ λέγει ὅτι τὰ χρησιμοποιηθησόμενα ὑλικὰ κατὰ τὴν κατασκευὴν θὰ εἶναι σύμφωνα μὲ τὰς προδιαγραφὰς τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου· ἕτερον ἑκάτερον. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ προσθέσω ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὅτι δὲν καυχῶμαι ὅτι κατέχω τὴν ὑπόθεσιν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ καὶ ἐνδέχεται, μᾶλλον εἶναι πολὺ πιθανὸν ὅτι ὡς πρὸς τὸ τεχνικὸν μέρος αὐτῆς πολλαὶ λεπτομέρειαι νὰ μοὶ διαφεύγουν καὶ ἐνδέχεται νὰ ἀπομείνωσι σκοτεινά τινα σημεῖα εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Δὲν ὑπάρχει ὅμως λόγος νὰ ἀνησυχῶμεν καὶ ἐντείνωμεν τὴν προσπάθειαν ἡμῶν εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς ἐσχάτης λεπτομερείας, ἐνῷ ἀναφύονται τὰ κεφαλαιώδη μέρη τῆς ὑποθέσεως, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν νὰ ἐπισύρουν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ὡς ἱκανὰ διὰ νὰ σχηματίσῃ τὴν κρίσιν αὐτῆς. Προβαίνω ἤδη περαιτέρω εἰς τὴν ἐξιστόρησιν τῆς ὑποθέσεως, ἐκθέτω γεγονότα λαβόντα χώραν πολὺ πρὶν εἰσέλθω ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἀναφερόμενα δὲ εἰς τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς καὶ τὴν παραλαβὴν τῶν τορπιλλῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κατηρτίσθη ἐπιτροπὴ τῆς 8 Σεπτεμβρίου 1926, ἀπὸ τοὺς κ. κ. Καραβίδαν, ἀντιπλοίαρχον, καὶ τοὺς Πλωτάρχας, Παπαγιαννίδην, Χατζόπουλον καὶ Καζάκον, ἥτις συνερχομένη μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης καὶ λαμβάνουσα γνῶσιν ἁπάντων τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν μέχρι τοῦδε ἐκσφενδονίσεων θέλει προβῇ εἰς μεθοδικὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἀναγκαίου ἀριθμοῦ ἐκσφενδονίσεων.

§141Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Μετὰ πόσον χρόνον ἀπό τήν ἄφιξιν τῶν τορπιλλῶν εἰς τὸν Πειραιᾶ συνέστη ἡ ἐπιτροπὴ τῆς παραλαβῆς;

§142Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εἶπα εἰς τὰς 8 Σεπτεμβρίου 1926.

§143Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Μετὰ πόσον χρόνον ἀφ’ ἧς ἔφθασαν εἰς τὸν Πειραιᾶ;

§144Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν μπορῶ νὰ προσδιορίσω, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι αἱ τορπίλλαι ἔφθασαν μεσοῦντος τοῦ 1925 εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ προτοῦ γίνουν αἱ δοκιμαί, αἱ ὁποῖαι ἀνετέθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, τὸ Ὑπουργεῖον προεκάλεσε τὸν προϊστάμενον τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πᾶν ὅ,τι σχετικὸν πρὸς τὰς δοκιμὰς εἶχε νὰ ἀναγγείλῃ ὡς προϊστάμενος τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἡ γνώμη αὕτη τοῦ ἀντιπλοιάρχου κ. Καραβίδα ἐξήρθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς ἐνέχουσα ὑψίστην σημασίαν καὶ ἔχει πραγματικῶς σημασίαν. Καίτοι διετύπωσε γνώμην ἐν τῇ ἀναφορᾷ τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε προτοῦ ληφθῇ τὸ πρωτόκολλον τῶν γενομένων δοκιμῶν παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ὁλοκλήρου, ὁ κ. Καραβίδας ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ὑποβάλλει παρατηρήσεις αἵτινες εἶναι ἐντελῶς ἀτομικαί, καὶ αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ μεταβληθοῦν εἰς τὴν ἔκθεσιν, ὅταν αὗται θὰ ἐξητάζοντο ὑπὸ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ περαιτέρω λέγει ἐν τέλει, ὑπὸ μορφὴν γενικωτέραν, ὁ κ. Καραβίδας «ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐσχηματίσαμεν τὴν γνώμην ὅτι αἱ τορπίλλαι αὗται δύναται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ὑλικὸν ἀξιόμαχον καίτοι ὑστεροῦν τῶν σημερινῶν ἐν χρήσει τορπιλλῶν». Τὸ μέρος τοῦτο τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Καραβίδα παρελήφθη κατὰ τὴν σχετικὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ ἐγγράφου. Συνιστᾷ δὲ περαιτέρω ἐν τῇ ἀναφορᾷ του ὁ κ. Καραβίδας ὅτι «εἰς τὸ μέλλον δέον νὰ καταβάλλεται ἀνάλογος προσοχὴ κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν συμβολαίων, νὰ μεταβληθῇ δὲ καὶ ὁ τρόπος τῆς παρακολουθήσεως τῆς κατασκευῆς» οἱονεὶ ἀναγνωρίζων τὴν ἐλαττωματικὴν παραλαβήν. Αὕτη εἶναι ἡ ἀτομικὴ γνώμη τοῦ κ. Καραβίδα, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ τὰς τορπίλλας ἀξιομάχους μὲν ἀλλ’ ὑστερούσας τῶν ἐν χρήσει παρ’ ἡμῖν εὑρισκομένων. Καὶ ἐπακολουθεῖ δεύτερον ἔγγραφον τοῦ κ. Καραβίδα ἐμμένοντος εἰς τὴν γνώμην τῆς χρησιμότητος τῶν τορπιλλῶν καὶ λέγοντος ταῦτα (ἀναγινώσκει). «Καίτοι αἱ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἀπὸ 14 Μαρτίου ἀναφορᾶς μου ἐκτελεσθεῖσαι δοκιμαστικαὶ ἐκσφενδονίσεις ἔδωκαν χειρότερα τῶν προηγουμένων ἀποτελέσματα, ἡ γνώμη μου παραμένει ὡς εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἀναφοράν μου». Ἀλλὰ πάντα ταῦτα εἶναι ἀτομικὴ γνώμη τοῦ κ. Καραβίδα εἰς τὴν ὁποίαν προσθετέα καὶ ἑτέρα ἀναφορὰ ἀπὸ 22 Μαΐου 1927 κατὰ τὴν ὁποίαν: «Ἡ τορπίλλη 13 βυθισθεῖσα δὲν ἀνευρέθη εἰσέτι. Ἡ ἀπωλεσθεῖσα τορπίλλη ἔσχεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μεγάλα ἅλματα. Ἀπέκλινε ἀπὸ τὴν σκοπευθεῖσαν τροχιὰν πολὺ πρὸ τῶν 100) μέτρων, ἀλλάσσουσα συχνὰ πορείαν καὶ ἀποδίδουσα καπνόν». Πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ὡς οἱ εἰδικώτεροι γνωρίζουν εἶναι μειονέκτημα σημαντικόν, διότι ἐν ἡμέρᾳ τοιαύτῃ τορπίλλη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα,

§145Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἀνευρέθη αὐτή;

§146Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι. Ἀπωλέσθη ὥστε, ἐκ τῶν ἰδίων 50 τορπιλλῶν ἀπέμειναν μόνον 49. Ἐρχόμεθα μετὰ ταῦτα καὶ μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἀτομικῶν γνωμῶν τοῦ κ. Καραβίδα, εἰς τὰ πορίσματα τὰ ὁποῖα συνεκόμισεν ἐκ τῶν δοκιμῶν ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ πενταμελής. Τὴν ἐμελέτησα ὁλόκληρον, ἀλλὰ δὲν θὰ κουράσω τὴν Βουλήν, θὰ σᾶς ἀναγνώσω μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς, ἵνα σχηματίσῃ μίαν γνώμην ἡ Βουλή. Ἤτοι ἐτέθησαν διάφορα ἐρωτήματα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ὁποίων ὤφειλεν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἀπαντήσῃ μετὰ τὰς δοκιμάς. Ἡ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὰ ἑξῆς συμπεράσματα. (Ἀναγινώσκει). «Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀνωτέρω παρατηρήσεων γνωμοδοτοῦμεν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος, ἤτοι ἂν θεωρῇ ἀσφαλῆ τὴν χρησιμοποίησιν ἐν πολέμῳ τῶν ἐξεταζομένων τορπιλλῶν, ὡς ἑξῆς». «Ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας εἶναι ὅτι ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἐκσφενδονίσεων καταφαίνεται ὅτι ἡ ἐν πολέμῳ χρησιμοποίησις τῶν τορπιλλῶν τούτων δὲν εἶναι ἀσφαλὴς διότι ἡ ἀναλογία τῶν ἐπιτυχῶν βολῶν εἶναι πολὺ μικρά. Ἡ ἀξία τῶν τορπιλλῶν ἐλαττοῦται λόγῳ καταφανοῦς φθορᾶς τοῦ ὑλικοῦ προερχομένης εἴτε ἐκ κακῆς ποιότητος αὐτοῦ εἴτε ἐκ κακῆς ἐργασίας». Ἐπακολουθεῖ ἡ γνώμη τῆς μειοψηφίας ἥτις εἶναι καὶ γνώμη τῶν κ. Καραβίδα καὶ ἡ ὁποία εἶναι (ἀναγινώσκει). «Δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα ἂν ἡ χρῆσις τῆς τορπίλλης ταύτης θὰ εἶναι ἀσφαλὴς ἐν πολέμῳ, διότι οὐδεμία τορπίλλη παρέχει τοιαύτην ἀσφάλειαν». Εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα ἀπαντᾷ ἡ Ἐπιτροπὴ οὕτω (ἀναγινώσκει). «Ποῖα τὰ ἐλαττώματα τῶν νέων τορπιλλῶν». Καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαντᾷ (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐξεταζομένη τορπίλλη ὑστερεῖ αʹ) εἰς βεληνεκὲς καὶ ταχύτητα, βʹ) εἰς ὁμαλότητα τροχιᾶς, γʹ) εἰς ἔκτασιν ἀνωμάλου τροχιᾶς, δʹ) εἰς ἁπλότητα συντηρήσεως, εʹ) εἰς ἀκρίβειαν βολῆς καὶ στʹ) εἰς ὁρατότητα τροχιᾶς».

§147Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐνήμερος τῆς ὑποθέσεως ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι κάθε βλῆμα παράγει ἕνα ὡρισμένον ἔργον. Αὐτὸ εἶναι τὸ κυριώτερον προσὸν ἑνὸς βλήματος. Καὶ ἐρωτῶ τὸ παραγόμενον καταστρεπτικὸν ἔργον ὑπὸ τῆς τορπίλλης τοῦ 1924 εἶναι ἀνώτερον τοῦ παραγομένου ἔργου ὑπὸ τῆς τορπίλλης τοῦ 1914;

§148Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τοιοῦτον ἐρώτημα πρέπει νὰ συγκρίνω δύο πράγματα ἀνόμοια τῶν τορπιλλῶν τοῦ 1924 μὲ τὴν τορπίλλην τοῦ 1914, τῶν πρώτων τῶν 53 μὲ τὴν ἑτέραν τῶν 4, τὴν πρώτην ὑπὸ ἀμφισβήτησιν μὲ τὴν παλαιὰν τὴν δεδοκιμασμένην. Ἀλλὰ γενικώτερον λέγω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς ἐρώτημα οὕτω ἀπολύτως τιθέμενον. Συνεχίζω τὸ ἱστορικόν. Ὅταν ἐγένοντο αἱ δοκιμαὶ αὐταὶ καὶ ἦλθον εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου τὰ ἀποτελέσματα τῶν δοκιμῶν διὰ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου, τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔμεινε ἀσυγκίνητον. Ἐπρόκειτο ὄχι μόνον νὰ πᾶνε χαμένα 50 καὶ πλέον ἑκατομμύρια τοῦ Δημοσίου πλούτου, ἀλλὰ ὅπερ τὸ χείριστον, εὑρισκόμεθα ἐνώπιον τοῦ κινδύνου νὰ εὑρεθῶμεν τελείως ἄοπλοι, ἀπὸ ἀπόψεως τορπιλλῶν ὑλικοῦ, νὰ ἔχωμεν τὰ ἀντιτορπιλλικὰ ἡμῶν πλοῖα καὶ τὰ ὑποβρύχια, τὰ ὁποῖα εἴχομεν παραγγείλει, ἄοπλα, μὴ ἔχοντες ἄλλας προμηθείας εἰμὴ τὰς παλαιάς. Τὸ Ὑπουργεῖον, λοιπόν, δὲν ἔμεινεν ἀσυγκίνητον, ἀλλ’ εὐθὺς ἀμέσως τὰ δυσάρεστα ταῦτα ἀποτελέσματα ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸ ἐργοστάσιον ζητοῦν λογοδοσίαν καὶ εὐθύνας διότι ἐπρομήθευσεν τοιοῦτον πολεμικὸν ὑλικόν. Τὸ ἐργοστάσιον ἀπήντησε, ὅτι ἀποστέλλει τὸν τεχνικὸν ἀντιπρόσωπόν του τὸν κ. Τζώνες εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ παράσχῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις καὶ ὁδηγίας, ἐὰν ἦτο ἀναγκαῖον, διὰ τὸν χειρισμὸν τῶν τορπιλλῶν καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα εἰς ὃ σημεῖον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἐὰν ἐγίνετο ὁ πρέπων χειρισμὸς τῶν τορπιλλῶν. Αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχε ἡ ἀποστολὴ τοῦ κ. Τζώνες εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐπὶ τούτῳ τὸ Ὑπουργεῖον συνέστησεν καὶ δευτέραν μεγάλην Ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἀξιωματικοὺς εἰδικωτάτους ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ εὐγενεστὰτου Ναυάρχου κ. Πανά (καὶ ἀπορῶ διατὶ εἰρωνικῶς ἀπεδίδετο ἡ προσωνυμία αὕτη) συνισταμένη ἐξ αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν πλοιάρχου Νικοτσάρα, ἀντιπλοιάρχων Χατζηδημητρίου.

§149Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὅλοι εἶναι ὑπεύθυνοι.

§150Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). (Ἀναγινώσκει). Ἰωαννίδου καὶ Καραβίδα, καὶ τῶν πλωταρχῶν Μανωλάτου. Παπαγιαννίδου καὶ Πρωτοπαπᾶ», εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ἡ ἐντολὴ (ἀναγινώσκει). «Σκοπὸς τῆς συστάσεως Ἐπιτροπῆς ἐν τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργείου καθωρίζετο ἡ παρουσία τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐργοστασίου (τοῦ κ. Τζώνες) καὶ ἡ ἐξέτασις λεπτομερῶς τοῦ ὑλικοῦ τῶν νέων τορπιλλῶν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς λειτουργίας καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ποιότητος ὑλικοῦ». Οὗτος ἦτο ὁ σκοπὸς τῆς νέας Ἐπιτροπῆς, ἵνα ἴδωμεν πλέον, ἐνώπιον τοῦ κατασκευαστοῦ τῶν τορπιλλῶν, ἐὰν αἱ τορπίλλαι αὐταὶ ἦσαν σύμφωνοι πρὸς τὴν δοθεῖσαν παραγγελίαν, ἐὰν ἐξεπλήρουν τὸν προορισμόν των, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ βασίζωμεν τὴν πεποίθησίν μας τὴν πολεμικὴν εἰς τοιοῦτον ὑλικόν. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπόν, ἐκθέτει τὰς ἐνεργείας της λέγουσα (ἀναγινώσκει): «Ὑπ’ ὄψει τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐτέθη ὁλόκληρος ὁ φάκελλος τῆς ὑποθέσεως ὡς καὶ τὸ πρωτόκολλον τῆς προηγουμένης συσταθείσης ἐπιτροπῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνέπτυξεν εἰς τὸν ἀφιχθέντα μηχανικὸν τοῦ ἐργοστασίου κ. Τζώνες τὸ ἀποτελέσματα τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων δοκιμῶν καὶ τὰς παρατηρήσεις της ὑπ’ αὐτῶν κλπ». Καὶ προχωρεῖ περαιτέρω ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ Ἄγγλος μηχανικός, ὄχι μόνον δὲν κατώρθωσε νὰ ἑτοιμάσῃ ἱκανοποιητικῶς πρὸς ἐκσφενδόνισιν τορπίλλην, ἔστω καὶ μίαν μόνον, ἀλλὰ ἐκ τῶν τριῶν μηχανῶν ἃς ἀπεπειράθη νὰ ρυθμίσῃ ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου, μία μὲν διερράγη κατὰ τὴν σύνδεσιν τῶν κυλίνδρων τῶν ἀεροσυρτῶν, ἑτέρας ἀπεκολλήθησαν οἱ κύλινδροι τῶν συρτῶν, διαπιστωθέντος μάλιστα ὅτι ἦσαν συγκεκολλημένος διὰ λευκῆς κολλήσεως, τρίτης δὲ λειτουργησάσης ἄνευ θερμαντῆρος, ἐπαρουσιάσθη δι’ ἐλάχιστον τμῆμα τῆς τροχιᾶς ἐξαιρετικῶς σημαντικὴ καταγάλωσις ἐλαίου λιπάνσεως». Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰ τελικὰ συμπεράσματα τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἔχουν οὕτως. Ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος, κατὰ πόσον αἱ τορπίλλαι εἶναι ἀξιόμαχοι ὡς ἔχουν σήμερον, ἀπαντᾷ ἡ Ἐπιτροπὴ «ὄχι αἱ τορπίλλαι δὲν εἶναι ἀξιόμαχοι». Ἐπὶ τοῦ δευτέρου. Τοῦτο ἀφορᾷ τὸ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ ἡ σημερινὴ κατάστασις διὰ μετασκευῆς. Ἐπὶ τοῦ τρίτου ἐρωτήματος (ἀναγινώσκει). «Ποῖαι ἐλλείψεις ὀφείλονται εἰς ἀπειρίαν τοῦ ἡμετέρου προσωπικοῦ» ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαντᾷ (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν φρονεῖ ὅτι αἱ ἐλλείψεις τῶν τορπιλλῶν προέρχονται ἐξ ἀπειρίας τοῦ προσωπικοῦ εἰς ἐπαρκῆ βαθμόν, καθ’ ὅσον εἶναι τόσαι αἱ ζημίαι αἱ προερχόμεναι ἐκ τῆς κακῆς ποιότητος τῶν μετάλλων καὶ τῆς γενομένης ἐργασίας, ὥστε αὐταὶ καὶ μόνον ἀρκοῦσιν ὅπως μὴ ὦσιν ἀξιόμαχοι αἱ τορπίλλαι ὑπὸ τὴν σημερινὴν των κατάστασιν». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ τετάρτου ἐρωτήματος ἀπαντᾷ (ἀναγινώσκει) «Θεωρεῖ ὅτι οἱ ἐν τῷ συμβολαίῳ καθοριζόμενοι ὅροι παραλαβῆς δὲν εἶναι ἐπαρκῶς αὐστηροὶ καὶ ἀνάλογοι πρὸς τὸ νέον τοῦτο ὑλικόν, κατώτεροι δὲ τῶν καθοριζομένων εἰς τὰ συμβόλαια τῶν παλαιῶν Γερμανικῶν τορπιλλῶν, ἤτοι τοῦ 1914. Καὶ τέλος ἐπὶ τοῦ πέμπτου ἐρωτήματος ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαντᾷ (ἀναγινώσκει) «Ἡ Ἐπιτροπὴ παραλαβῆς ὤφειλε νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ὑπηρεσίας ἐπὶ ὅρων τοῦ συμβολαίου ἀνεπαρκῶν, ὑπάρχει δὲ εὐθύνη συγκεκριμένως διὰ τὴν παραδοχὴν δευτέρου ἐλατηρίου διὰ τὴν ἀπόστασιν 10,000 μέτρων. Ἡ Ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν ὑποβάλλει τὴν γνώμην, ὅπως ὁ ἀντιπλοίαρχος Ἀρβανίτης ἀνακληθῇ ἀμέσως, ἐπεληφθῇ τῆς βολῆς τῶν τορπιλλῶν καὶ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς ἐν γένει παρουσιαζομένης καταστάσεως τούτων. Οἱ πλοίαρχοι Νικοτσάρας καὶ ἀντιπλοίαρχος Ἰωαννίδης λέγουν ὅπως ὁ Ἀρβανίτης ἀνακληθῇ ἀμέσως καὶ λογοδοτήσῃ διὰ τὰ ἐν τῇ παραγράφῳ εʹ. (κακὴ παραλαβὴ) διατυπούμενα καὶ διὰ τὴν ἐν γένει κατάστασιν τῶν τορπιλλῶν».

§151Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ποῖα εἶναι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς.

§152Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Νὰ τὰ ἐπαναλάβω. «Ναύαρχος Πανᾶς, πλοίαρχος Νικοτσάρας, ἀντιπλοίαρχοι Χατζηδημητρίου, Ἰωαννίδης, Καραβίδας καὶ πλωτάρχαι Μανωλᾶτος, Παπαγιαννίδης, Πρωτοπαπᾶς». Οὕτω προχωροῦσα περαιτέρω ἐπὶ τοῦ 4ου καὶ 5ου ἐρωτήματος ἡ Ἐπιτροπή, ἀναγνωρίζει καὶ τὴν πλημμελῆ σύνταξιν τοῦ συμβολαίου καὶ τὴν πλημμελῆ καὶ κακὴν παραλαβήν, εἰς τρόπον ὥστε καὶ μόνον αἱ ἐντεῦθεν ἐνδείξεις νὰ ἐπιβάλλωσιν εἰς εὐσυνείδητον Ὑπουργὸν καὶ τὴν δικαστικὴν διερεύνησιν τῆς ὅλης ὑποθέσεως, ἀφοῦ οἱ ἐκ τῶν μελῶν Νικοτσάρας καὶ Ἰωαννίδης ἀποφαίνονται ὅπως ὁ Ἀρβανίτης ἀνακληθῇ ἀμέσως καὶ λογοδοτήσῃ διὰ τὰ ἐν τῇ παραγράφῳ 5 διατυπούμενα καὶ διὰ τὴν ἐν γένει κατάστασιν τῶν τορπιλλῶν. Ἡ ἔκθεσις αὐτή, Κύριοι, εἶναι ἔργον μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία περιέλαβεν ἐν ἑαυτῇ...

§153Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τέσσαρας ὑπευθύνους.

§154Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.)...... τοὺς εἰδικωτάτους ἐξ ὅσων ἔχομεν παρ’ ἡμῖν, οὐδένα δὲ ὑπεύθυνον, ἐκτὸς ἂν θεωρῆται τοιοῦτος ὁ καὶ πρότερον γνωμοδοτήσας κ. Καραβίδας. Δὲν δύνανται ἴσως οὗτοι νὰ διδάξουν ὡς διδάσκαλοι τὴν χρῆσιν τῶν τορπιλλῶν, ἀλλὰ ὅ,τι ἄριστον ἔχει τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν ὑπὸ ἔποψιν ἱκανότητος περιελήφθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ταύτῃ ὑπὸ τὴν προεδρίαν ἑνὸς Ναυάρχου διὰ νὰ ἀποφανθῇ, ἀφοῦ ἐπὶ παρουσίᾳ τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κ. Τζῶνες θὰ ἔκαμνε τὰς δοκιμάς του, περὶ τῆς χρησιμότητος τῶν τορπιλλῶν. Τὸ παράδοξον δέ, Κύριοι, εἶναι—καὶ τοῦτο τονίζω ἰδιαιτέρως— ὅτι συνέβη, κατὰ σύμπτωσιν βεβαίως, νὰ ἀποσιωπηθῇ ἕν γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκ τῶν τορπιλλικῶν ἀξιωματικῶν ὁ μόνος ὅστις εἶχε τὴν γνώμην ὅτι αἱ τορπίλλαι τῆς τελευταίας προμηθείας δύνανται νὰ εἶναι χρήσιμοι καὶ νὰ εἶναι ἀξιόμαχοι, καίτοι ὑστεροῦν τῶν παλαιῶν, ὁ μόνος, λέγω, ἀξιωματικὸς ὅστις περιελήφθη ἐν τῇ μεγάλῃ ἐπιτροπῇ, συντάσσεται παραδόξως, καμφθεὶς ἀπὸ τὴν εὐγένειαν ἴσως τοῦ ναυάρχου κ. Πανᾶ, συντάσσεται καὶ οὗτος μὲ τὴν γνώμην τῆς ὁλότητος τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν καὶ συνυπογράφει ἀνεπιφυλάκτως τὴν ἔκθεσιν τὴν καταδικάζουσαν τὰς τορπίλλας, καθ’ ὃν τρόπον σᾶς ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς ἐγγράφοις—δὲν τὸ ἔχω πρόχειρον τὴν ὥραν ταύτην, ἀλλὰ δίδω τὴν ὑπόσχεσίν μου εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὸ προσκομίσω, ἴσως αὔριον, ἔγγραφον, ἀγγλιστὶ συντεταγμένον, τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐργοστασίου, ἀναγνωρίζοντος τὰς ἀτελείας τῶν μετάλλων καὶ τὰς ἀτελείας τῆς κατεργασίας.

§155Α. ΠΑΧΝΟΣ. Νὰ σᾶς τὰ διαβάσω.

§156Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Κύριε Συνάδελφε ἐκ Χίου, μὴ νομίζετε, διότι συνυπεγράψατε μετ’ ἄλλων συναδέλφων τὴν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπερώτησιν, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν ἐντεῦθεν νὰ κατηγορήσετε ὅπως–ὅπως τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως καὶ ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ὑπεραμυνθῶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅπως–ὅπως, τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἢ καὶ ἐμοῦ αὐτοῦ ἀκόμη, ὅταν τίθενται ἐν κινδύνῳ ὕψιστα ἐθνικὰ συμφέροντα, ὅπως ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐκ τοιούτων σκέψεων ἐμφορούμενος, Κύριοι, ὅταν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἀνῆλθον ὄχι διὰ λόγους ἀμύνης ἐναντίον ἀδίκων καὶ ἐμπαθῶν αἰτιάσεων, ἀλλὰ διὰ νὰ καταλήξω εἰς ἓν πόρισμα, εἰς τὸ ὁποῖον μὲ ἄγει ἡ μελέτη τῆς ὑποθέσεως, καὶ τὸ ὁποῖον, ἄν τὸ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλή, ἴσως ἀγάγῃ ὑμᾶς εἰς σκέψεις χρησίμους διὰ τὴν περίστασιν καὶ αἱ ἀποφάσεις, αἵτινες πιθανὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν, ἐμοῦ μὴ εὑρισκομένου ἴσως πλέον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν, ἀλλ’ ἀποκομίζοντες ἐκ τῆς ἐξελίξεως τῆς ὅλης ὑποθέσεως καὶ ἐκ τῶν ὅσων εἶπον ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, τὸ εὐάρεστον συναίσθημα ὅτι συνετέλεσα, ἔστω καὶ ἀσθενῶς, ἵνα διαλευκανθῇ μία δημοσία ὑπόθεσις τόσῳ μεγάλου ἐνδιαφέροντος ἀπὸ πολλαπλῆς ἀπόψεως. Ἀλλὰ δὲν σταματᾷ τὸ πρᾶγμα ἐδῶ. Ἐπακολουθεῖ ἡ ἔκθεσις τῆς ὑποβρυχίου Ἀμύνης, τήν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ ἀναγνώσω ὁλόκληρον, ἵνα μὴ κουράσω τὴν Βουλήν. Περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ ἀνακοινώσω τὸ πόρισμα. Πιστοποιεῖται καὶ ἐνταῦθα τὸ ἀποτέλεσμα τῶν δοκιμῶν τοῦ Ἄγγλου κ. Τζώνες. «Κατὰ τὴν δοκιμὴν τῆς δευτέρας μηχανῆς εἰς τὸ δυναμόφρενον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17 τορπίλλης ἠλάττωσεν ἔτι περισσότερον τὰς ροὰς κιτρελαίου καὶ ἐλαίου καὶ ρυθμίσας ταύτην διὰ τὴν ἀπόστασιν 800) μέτρων μετὰ θερμαντῆρος (ὁ κ. Τζώνες) λόγῳ ὑπερθερμάνσεως τῶν ἀεροσυρτῶν καὶ μηχανῆς, παρεμορφώθη ὁ εἷς ἀεροσύρτης ἐτάκησαν δὲ ὅλαι αἱ συγκολλήσεις ἐκ κασσιτέρου τῶν κυλίνδρων τῆς μηχανῆς». Καὶ ἀλλαχοῦ ἡ Ὑποβρ. Ἄμυνα βεβαιώνει (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐν καιρῷ πολέμου ἀποτελεσματικὴ χρησιμοποίησις τῶν τορπιλλῶν τούτων καθίσταται λίαν προβληματικὴ καὶ ἡ πιθανότης ἐπιτυχίας αὐτῶν μόλις πλησιάζει τὰ 30%, καθ’ ὅτι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ κακὴ ποιότης τῶν ὑλικῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ μὴ ἐπιμεμελημένη ἐργασία ἐπιφέρει τοιαύτας σοβαρὰς βλάβας, κατὰ τὴν λειτουργίαν ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε νὰ μὴ ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην διὰ τὴν ἐν καιρῷ πολέμου χρησιμοποίησίν των». Καὶ ἀλλαχοῦ (ἀναγινώσκει). «Ἡ Ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ὑπὸ εἰδικῶν ἀξιωματικῶν τορπιλλητῶν, κατόπιν ἐπισταμένης ἐξετάσεως τῶν τορπιλλῶν τούτων, ἀναφέρει πάσας τὰς παρατηρηθείσας παρεκτροπάς, βλάβας, βυθίσεις, ἐμφανίσεις καπνοῦ κλπ. καὶ ἀποφαίνεται ὅτι δὲν θεωρεῖ ἀξιομάχους διὰ τὴν ἐκ καιρῷ πολέμου χρησιμοποίησίν των».

§157Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἐλάττωμα;

§158Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἐγὼ ἀνακοινῶ τί ἔχω νὰ ἀνακοινώσω, ἵνα σχηματίσῃ γνώμην ἡ Βουλή. Θὰ εἴπω τελικῶς τὴν γνώμην μου. Προχωρεῖ περαιτέρω ἡ ἔκθεσις οὕτως. (Ἀναγινώσκει). «Ἐξ ὅλων τῶν ἀνωτέρω μετατροπῶν καὶ ρυθμίσεων οὐδὲν τὸ οὐσιαστικὸν ἀποτέλεσμα ἐπέφερεν ὁ κ. Τζῶνες εἰς τὰς τορπίλλας ταύτας, μὴ δυνηθεὶς οὐδεμίαν ἐκ τῶν μηχανῶν νὰ θέση ἐν λειτουργίᾳ εἰς τὸ δυναμόφρενον ἄνευ σοβαρᾶς βλάβης, προσέτι δὲ οὐδεμίαν νὰ ἐνεργήσῃ ἐκσφενδόνισιν ἐν τῇ θαλάσσῃ». Καὶ τελικῶς (ἀναγινώσκει) «Ἐν συμπεράσματι, καὶ κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην, ἡ ἐν καιρῷ πολέμου ἐκσφενδόνισις τῶν ὡς ἄνω τορπιλλῶν δὲν δύναται νὰ παρέξῃ τὰ ἀσφαλῆ ἐχέγγυα βεβαιότητος ἐπιτυχίας, ἡ δὲ στατιστικὴ τῶν ἤδη ἐκτελεσθεισῶν ἐκσφενδονίσεων ἄγει ἡμᾶς εἰς τὸ λυπηρὸν συμπέρασμα ὅτι αἱ τορπίλλαι αὗται οὐδόλως εἶναι ἀξιόμαχοι.» Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἡ δευτέρα Ἐπιτροπὴ ἐπρότεινε τὴν ἀνάκλησιν τοῦ ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη καὶ τὴν παραπομπήν του εἰς τὴν δικαιοσύνην. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον συνεπείᾳ τῆς γνωματεύσεως ταύτης ἀνακαλεῖ τὴν 28ην Ἰουλίου 1927 τὸν κ. Ἀρβανίτην, Κυβερνήτην τοῦ ὑποβρυχίου «Λάμπρος Κατσώνης», εὑρισκόμενον τότε ἐν Γαλλίᾳ. Τὸ ἱστορικὸν τοῦτο μέρος, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐξέθεσα πρὸς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἐπικουρίαν τῶν ἐγγράφων, διότι ἄλλως δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ διαφωτισθῇ ἡ ὑπόθεσις, τὸ ἱστορικὸν τοῦτο μέρος ἐξικνεῖται μέχρι τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβα τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Εἰσελθὼν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εὑρέθην, ὡς εἶπον, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἔναντι βαθυτάτης συγκινήσεως τοῦ δημοσίου φρονήματος, ἐξ ὅσων ἐγράφοντο ἐν τῷ τύπῳ, βαθυτάτης συγκινήσεως ἐν τῷ κόσμῳ τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν δι’ ὅσα ἐλέγοντο κατὰ πάσας τὰς διευθύνσεις περὶ τῆς προμηθείας τῶν τορπιλλῶν, καὶ ἐκαλούμην, ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων μου, νὰ προνοήσω διὰ τὴν κατάστασιν ταύτην. Θὰ εἴπω μετ’ ὀλίγον ποῖα μέτρα ἔλαβον καὶ ποῖοι λόγοι μοῦ ὑπηγόρευσαν τὰ μέτρα αὐτά. Ἀλλ’ ὀφείλω ἐν συνεχείᾳ νὰ προσθέσω, προτρέχων δὲ ἔν τινι μέτρῳ τῶν γεγονότων, ὅτι μετὰ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐνόμισα ὅτι καὶ ἡ συνείδησίς μου καὶ τὸ καθῆκον μου πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ἰδιαιτέρως τὸ καθῆκον μου πρὸς τὸ Ναυτικὸν καὶ πρὸς τὴν ὑπόληψίν του μοῦ ἐπέβαλε νὰ λάβω, μετὰ τὴν λῆψιν τῶν μέτρων τούτων ἐπηκολούθησαν νεώτερα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ ἐκθέσω προτοῦ προχωρήσω εἰς τὴν ἐξήγησιν τῶν ληφθέντων μέτρων. Ἡ ἰδική μου ἀπόφασις ἀνάγεται εἰς τὴν χρονολογίαν τῆς 29 7βρίου 1927.

§159Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς παραπομπῆς δηλαδή;

§160Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Θὰ εἴπω ἐν καιρῷ ποία εἶναι ἡ ἀπόφασις ἡ ἰδική μου.

§161Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Σᾶς ζήτησα τὸ ἔγγραφον καὶ δὲν τὸ κατεθέσατε.

§162Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἀρχομένου τοῦ μηνὸς 8βρίου, περιῆλθεν ὑποβαλλομένη ἀπὸ τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε τοποθετηθῇ ὁ κ. Ἀρβανίτης ἐπανελθὼν εἰς τὴν Ἑλλάδα, περιῆλθεν αἴτησις τοῦ κ. Ἀρβανίτη, ζητοῦντος νὰ καταρτισθῇ νέα Ἐπιτροπὴ δοκιμῆς ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ κ. Ἀρβανίτης: «... Ταὐτοχρόνως ἐπληροφορήθην ὅτι καθ’ ὃν χρόνον ἀπουσίαζον εἰς Γαλλίαν ἔλαβον χώραν κατὰ καιροὺς ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ 1926 μέχρι τοῦ Ἰουνίου 1927 λόγῳ γυμνασίων καὶ δοκιμῶν ἐκσφενδονίσεις 43 τορπιλλῶν ἐκ τῶν 50 ἐν ὅλῳ τοιούτων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν κομισθῆ ἐνταῦθα πρὸ δύο ἀκριβῶς ἐτῶν, καὶ ὅτι κατὰ τὰς ἐκσφενδονίσεις ταύτας παρετηρήθησαν ἀνωμαλίαι τροχιῶν, ὀλιγώτεραι τὸ πρῶτον, περισσότεραι βραδύτερον.» Ἐπὶ τούτοις προτείνει ὅπως τὸ δυναμόφρενον τεθῇ ἐπὶ κτισμένης βάσεως καὶ γίνῃ καὶ ἐπιτροπὴ δοκιμῶν.

§163Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν εὐθύνεται ὁ Ἀρβανίτης ἐὰν δὲν ἔγινε αὐτό.

§164Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Καταλήγει εἰς τὴν αἴτησίν του, νὰ συσταθῇ μία Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ κάμῃ τὰς δοκιμὰς ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου. Ἡ Ὑποβρύχιος Ἄμυνα ἀποκρούει τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Ἀρβανίτη, θεωροῦσα περιττὴν τὴν νέαν δοκιμήν.

§165Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἀρνεῖσθε εἰς τὸν κατηγορούμενον νὰ δώσητε τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀθωότητός του;

§166Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν διαβάζετε τὴν ἔκθεσιν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐκτίθενται οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἀποκρούεται ἡ αἴτησις;

§167Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης· τοὐναντίον, μοῦ εἶναι χρήσιμον νὰ ἀνακοινώσω ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐθεώρησα περιττὰς τὰς νέας δοκιμάς, ὄχι μόνον δὲν ἠρνήθην εἰς τὸν κατηγορούμενον νὰ δώσῃ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀθωότητός του, ἀλλὰ τοὐναντίον προθύμως τῷ παρέσχον τὰ μέσα. Καὶ μολαταῦτα ἀνεφέρθη ἐδῶ ἀντίθετος ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσεν αἰτίασιν καὶ κατ’ ἐμοῦ καὶ κατὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι ἠρνήθην τουτέστι νὰ συνδράμω τὸν κ. Ἀρβανίτην τοῦ νὰ ἐπιχειρήσῃ τὰς δοκιμὰς τὰς ὁποίας ἠξίου καὶ ἔλεγεν ὅτι δύναται νὰ τὰς ἐπιχειρήσῃ ἐπιτυχῶς. Αἱ παραστάσεις τοῦ κ. Ἀρβανίτη μοῦ ἐφάνησαν τόσον εὔλογοι, ὥστε, καὶ παρὰ τὴν ἐναντίαν γνώμην τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ἐξέδωκα τὴν διαταγὴν ὑπ’ ἀριθ. 107 τῆς 12 Ὀκτωβρίου 27, μόλις ἐλήφθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ αἴτησις τοῦ κ. Ἀρβανίτη περὶ δοκιμῶν. Ἐν τῇ διαταγῇ δὲ ταύτῃ, καίτοι ὁ κ. Κρεμεζῆς νομίζει ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἠρνήθη νὰ ἀκούσῃ τὸν κ. Ἀρβανίτην, ρητῶς λέγεται (ἀναγινώσκει). «Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος αὐτοῦ τὴν καθ’ ἡμᾶς ὑπηρεσίαν ἐνδιαφέρει ἡ καλὴ λειτουργία τῶν τορπιλλῶν, ὁπωσδήποτε καὶ ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ αὕτη. Διὰ τοῦτο δέον νὰ παρασχεθῶσιν εἰς τὸν ἀντιπλοίαρχον Ἀρβανίτην πάντα τὰ δυνατὰ μέσα». Διότι ὀφείλω νὰ προσθέσω, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ προχθές, ὅτι προτοῦ περιέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ αἴτησις αὕτη τοῦ κ. Ἀρβανίτη, ὁ κ. Ἀρβανίτης ἐζήτησε νὰ τύχῃ ἀκροάσεως παρ’ ἐμοὶ καὶ προθυμότατα, ὅπως καὶ εἰς πάντα ἄλλον ἀξιωματικόν, τῷ παρέσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ μοὶ κάμῃ οἵας ἐνόμιζεν ὅτι πρέπει νὰ μοὶ κάμῃ ἀνακοινώσεις καὶ εὐθὺς ἀμέσως τὸν ἐδέχθην εἰς ἀκρόασιν. Ὁ κ. Ἀρβανίτης, ὅτε τὸ πρῶτον ἐγνώρισα αὐτόν, κατὰ τὴν παρουσίασιν, μοὶ ἔκαμε τὴν ἐντύπωσιν σεμνοῦ ἀξιωματικοῦ, μετὰ ἠρέμου λογικῆς ἐκθέτοντος τὰς σκέψεις του, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μοὶ ἐνεποίησεν ἐντύπωσιν ἀγαθὴν διὰ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον. Τὸν ἐδέχθην εἰς ἀκρόασιν καὶ ἤκουσα τὸ παράπονόν του, συνιστάμενον ἐν τούτῳ, ὅτι ἐνῷ αὐτὸς καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν κατασκευῶν ἐν Οὐάϊτχεδ ἀντεπροσώπευε τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν καὶ ἐξετέλει ἕνα συμβόλαιον, ἦτο δὲ κατὰ φυσικὸν λόγον ὑπεύθυνος διὰ τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου, καταναλώσας χρόνον πολὺν ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐν τούτοις, ὅταν ἐστάλησαν ἐδῶ αἱ τορπίλλαι αἱ ὑπ’ αὐτοῦ παραληφθεῖσαι ὡς καλῶς ἔχουσαι, δὲν ἐκλήθη, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἡ στοιχειώδης φρόνησις καὶ ἡ στοιχειώδης δικαιοσύνη ἐπέβαλλον, δὲν ἐκλήθη, λέγω, ἵνα παραστῇ κατὰ τὰς δοκιμὰς αἵτινες ἐγένοντο ἐδῶ, ἐνῷ ἦτο ὁ δοσίλογος διὰ τὴν παραλαβήν, εἰς ὃν θὰ κατελογίζοντο αἱ ἐλλείψες τῶν τορπιλλῶν. Τὸ παράπονον, Κύριοι, μοὶ ἐφάνη, ὡς εἶπον καὶ προχθές, λογικώτατον καὶ ἄξιον πάσης προσοχῆς καὶ δεόμενον ἀμέσου θεραπείας. Ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Ἀρβανίτην, «ἐφ’ ὅσον προΐσταμαι ἐγὼ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, θὰ σᾶς δώσω πάντα τὰ μέσα καὶ κάθε δυνατὴν εὐχέρειαν ἵνα ἐνεργήσητε τὰς δοκιμάς, αἱ ὁποῖαι λέγετε καὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι θ’ ἀποδώσουν καλὰ ἀποτελέσματα. Δὲν θὰ εὕρετε οὐδὲν ἐμπόδιον οὔτε παρ’ ἐμοῦ οὔτε παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ὑπ’ ἐμέ, ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ ἔργου σας, καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ χαρῶ μεθ’ ὑμῶν, ἴσως καὶ περισσότερον ὑμῶν, ἄν κατορθώσητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πάντες ποθοῦμεν, ὥστε αἱ νέαι δοκιμαὶ νὰ ἔχουν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα διὰ τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν.» Μετὰ τὰς ὑποσχέσεις ταύτας ἐπηκολούθησεν ἡ ὑποβολὴ ἀναφορᾶς του τὴν ὁποίαν, παρὰ τὴν γνώμην τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης, ἀπεδέχθην προθυμότατα καὶ ἐξέδωκα τὴν διαταγὴν περὶ τῆς ὁποίας σᾶς εἶπον, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1107 τῆς 12 8)βρίου. Εἶναι μακρὰ καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω μόνον τὰ ἐνδιαφέροντα μέρη, διὰ νὰ μεταπεισθοῦν καὶ οἱ τυχὸν πιστεύοντες ὅτι εἰς τὸν κ. Ἀρβανίτην ἠρνήθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ν’ ἀποδείξῃ τὴν ἀθωότητά του, καὶ ὅπερ σπουδαιότερον, νὰ ρυθμίσῃ ἱκανοποιητικῶς τὰς τορπίλλας. Ἰδοὺ ἐπὶ πλέον τί λέγει ἡ διαταγὴ τῆς 12 Ὀκτωβρίου. (ἀναγινώσκει). «Οὐδεμία δικαιολογία ὑπάρχει ὅπως αὗται (αἱ τορπίλλαι) μὴ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐκσφενδονίσεις ἄνευ οἱασδήποτε νέας ρυθμίσεως» (ἤτοι ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τοῦ κ. Ἀρβανίτη καὶ παρὰ τὴν γνώμην τῆς ὑποβρυχίου Ἀμύνης). Εἶναι γνωστὰ ἤδη εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐγένετο καὶ προχθὲς λόγος περὶ τούτων, τὰ εὐάρεστα ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἀπέδωκαν αἱ δοκιμαὶ αἱ γενόμεναι παρὰ τοῦ κ. Ἀρβανίτη ἐπὶ τριῶν τορπιλλῶν, ἐκ τῶν ἀθίκτων παραμεινασῶν ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Ναυστάθμου καὶ μὴ δοκιμασθεισῶν παντάπασι, καὶ ἐπὶ μιᾶς ἑτέρας ἐκ τῶν δοκιμασθεισῶν, ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει ἀκόμη τὸ πρωτόκολλον τῶν δοκιμῶν τῆς τορπίλλης ταύτης, διότι δὲν συνεπληρώθη ἡ ὁριστικὴ δοκιμή, συνισταμένη εἰς δύο ἐκσφενδονίσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἐγένετο μέχρι τοῦδε ἡ πρώτη ἐπιτυχῶς, ὑπολείπεται δὲ ἡ ἑτέρα. Μοὶ φαίνεται ὅτι ὄχι μόνον ὁ ὁμιλήσας προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος, ἀλλ’ οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν, καὶ πρῶτος ἐγώ, ὀφείλομεν νὰ χαρῶμεν, ἂν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο τῶν νέων δοκιμῶν τῶν θεωρουμένων μέχρι τοῦ νῦν ἀχρήστων τορπιλλῶν καὶ ἤδη ἀποδεικνυομένων χρησίμων, τὸ ὀφειλόμενον εἰς τὸν κ. Ἀρβανίτην, γενικευθῇ εἰς πάσας τὰς τορπίλλας. Ἐγὼ ἀδιαφορῶ πῶς ὀνομάζονται οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ δοκιμάσαντες ἐκ νέου τὰς τορπίλλας μὲ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Ἕν δὲ μόνον μὲ ἐνδιαφέρει ὅτι εἶναι Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ ἀνήκοντες εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν. Αὐτά, λοιπόν, εἶναι τὰ γεγονότα· καὶ διὰ ν’ ἀποκαταστήσωμεν κατὰ δίκαιον τρόπον τὰ πράγματα εἰς τὴν ἀληθῆ αὐτῶν κατάστασιν, πρέπει νὰ ἐπανορθώσωμεν κἄποιαν ἀνακρίβειαν ἡ ὁποία παρεισέφρυσε κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν. Ἔγιναν ἐπιτυχεῖς ἐκσφενδονίσεις καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ἐλαίου, τοῦ ὁποίου ἐγένετο χρῆσις. Διότι ἄλλου ἐλαίου ἐγένετο χρῆσις κατὰ τὰς πρώτας δοκιμὰς καὶ ἄλλου κατὰ τὰς τελευταίας, τὰς ἐπιχειρηθείσας κατ’ αἴτησιν τοῦ κ. Ἀρβανίτη. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἐλαίου τῶν τορπιλλῶν ἔχει οὕτως. Ὁ κ. Ἀρβανίτης εὑρισκόμενος ἀκόμη ἐν Ὀβάϊτχεδ συνέστησε τὴν προμήθειαν εἰδικοῦ ἐλαίου διὰ τὴν λίπανσιν τοῦ ἐσωτερικοῦ τῶν τορπιλλῶν.

§168Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ Πανᾶ, ὅταν ἐδώσατε τὸν φάκελλον τῶν τορπιλλῶν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν Πανᾶ, ὥστε αὐτὸ τὸ ἔγγραφον καὶ τὸ ἄλλο τοῦ Ἀρβανίτη ποὺ ἔλεγε τί ἔλαιον θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ, τὸ ἔχει λάβει ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπή.

§169Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Καὶ δυστυχῶς ἔκαμε χρῆσιν τοῦ ἐλαίου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ὡς μοναδικὸν ὑπεδεικνύετο ἀπὸ τὸν κ. Ἀρβανίτην. Κύριοι συνάδελφοι, βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν ὁμιλῶ ἐν πνεύματι ἀντιθέσεως κατ’ οὐδενός, οὔτε κατὰ τοῦ ὁμιλήσαντος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τόσον ὀξέως. Ὁμιλῶ ὅμως ἀντικειμενικῶς, καὶ μὲ τὴν διάθεσιν νὰ διαφωτίσω, ἂν δύναμαι, ἐν τῷ μέτρῳ τῶν μικρῶν μου δυνάμεων, τὸ Σῶμα, ὥστε νὰ ὁδηγηθῇ εἰς λῆψιν συμφερουσῶν ἀποφάσεων. Δὲν ἀντιτίθεμαι οὕτω καθ’ ὑμῶν, οὔτε καὶ ἐκείνων τοὺς ὁποίους παρέπεμψα ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, οἵτινες μοῦ εἶναι—δύναμαι νὰ προσθέσω—πολὺ συμπαθεῖς. Λοιπόν, ὁ κ. Ἀρβανίτης, ἐν Weymouth εὑρισκόμενος, ἔγραψε τὴν 30 Ἰουλίου 1925 καὶ ὑπεδείκνυε, ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐλαίου λιπάνσεως καὶ ὅτι τὸ ἐργοστάσιον δὲν ἐγγυᾶται ὅτι αἱ τορπίλλαι εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσουν καλῶς, ἂν δὲν γίνῃ χρῆσις ὡρισμένου τύπου ἐλαίου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἐδῶ ἐν τῷ ἐγγράφῳ τούτῳ τοῦ κ. Ἀρβανίτη, ἐν τῷ ὁποίῳ μάλιστα ἀναφέρεται ὅτι τὸ ἔλαιον τοῦτο ὑπέδειξε καὶ τὸ ἐργοστάσιον κατασκευῆς. Ἔχω τὴν μετάφρασιν τοῦ ἀγγλικοῦ κειμένου τοῦ ἐγγράφου τοῦ ἐργοστασίου, τὸ ὁποῖον ἔγγραφον συνιστᾶται ἰδιαιτέρως παρὰ τοῦ κ. Ἀρβανίτη. Ἰδοὺ αὐτὸ (ἀναγινώσκει). «Ἡ ποιότης τῶν ἐλαίων παίζει σπουδαιότατον ρόλον εἰς τὴν ταχύτητα τῆς τορπίλλης καὶ εἰς τὴν κατάστασιν τῆς μηχανῆς... μόνον δὲ ἓν ἔλαιον ἔδωσε καλὰ ἀποτελέσματα μὲ τεραστίαν διαφορὰν ἀπὸ τὰ ἄλλα, καὶ τὸ ἔλαιον αὐτὸ εἶναι τὸ Axiom Heavy Torpoil... Τὸ ἔλαιον πιέσεως δὲν δύναται ν’ ἀντικατασταθῇ ὑφ’ ἡμῶν δι’ ἄλλου». Καὶ τελικῶς δίδει καὶ τὴν διεύθυνσιν τοῦ καταστήματος τοῦ ἐλαίου τούτου «155. Fenenuel Street, Loudon E C 3». Λοιπὸν συνιστᾶται διὰ τοῦ ἐγγράφου τοῦ ἐργοστασίου, καὶ τοῦ κ. Ἀρβανίτη ἡ χρῆσις τοῦ ἐλαίου τούτου, τὸ ὁποῖον ἐν τεχνικῷ ὅρῳ ὀνομάζεται τορπιλλέλαιον. Καὶ μόνον τούτου εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνῃ χρῆσις κατὰ τὸ Ἐργοστάσιον καὶ τὸν κ. Ἀρβανίτην.

§170Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐνόσῳ ἡ ταχύτης δὲν μεταβληθῇ.

§171Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ νὰ ἐννοήσω καὶ ἐγώ, ἀναγνώσατε παρακαλῶ, τὴν περικοπὴν τοῦ ἐγγράφου τοῦ κ. Ἀρβανίτη.

§172Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἔγγραφον τῆς 30–7–25, «λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω ὑμῖν ὅτι κλπ. ἕπονται αἱ συστάσεις τοῦ Axion Heary Torpoil, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλήν, εἰλημμέναι αὐτολεξεὶ ἐκ τοῦ ἐγγράφου τοῦ κ. Ἀρβανίτου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς 30 Ἰουλίου 1925, ὅμοιαι πρὸς τὰς τοῦ ἐργοστασίου Οὐάϊτχεδ. Μετὰ τὸ ἔγγραφον τοῦτο αἱ δοκιμαί, κύριοι, τῶν τορπιλλῶν δὲν ἐγένοντο τότε, διότι εἰσηκούσθη ἡ ὑπόδειξις τοῦ κ. Ἀρβανίτη καὶ τοῦ ἐργοστασίου περὶ χρήσεως ἐλαίου εἰδικοῦ, ὡς εἶναι τὸ τορπιλλέλαιον ὡρισμένου τύπου καὶ ὡρισμένης μάρκας. Ἀνεβλήθη ἐπὶ δίμηνον λοιπὸν ἡ δοκιμασία τῶν τορπιλλῶν, καὶ ὅταν ἐλήφθη τὸ ἔλαιον, ἐγένετο χρῆσις αὐτοῦ καὶ μόνου διὰ τὴν λίπανσιν τῶν τορπιλλῶν.

§173Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι ἔκαμον τὰς δοκιμάς, τὰς ἔκαμον μὲ τὸ ἔλαιον αὐτό;

§174Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἀναντηρρήτως καὶ πάντοτε.

§175Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Διαβάστε καὶ τὸ ἔγγραφον τῆς 30 Ἰουλίου 1925 τοῦ κ. Ἀρβανίτη.

§176Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Αὐτὸ ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου. Εἶναι ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐλαίων, καὶ τοῦτο ἵνα ἐπανορθωθῇ ἡ πεπλανημένη ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἔχει ἴσως ἡ Βουλὴ σχηματίσει, ἐκ τῆς προχθεσινῆς συζητήσεως καὶ ἐπὶ τῶν ἀνακριβῶς λεχθέντων. Ἡ ἐντύπωσις ὅτι αἰτία τῆς ἀποτυχίας εἶναι δῆθεν ἡ χρῆσις ἄλλου ἐλαίου καὶ ὄχι τοῦ τορπιλελαίου, τοῦ ὑποδειχθέντος ἐξ ἀρχῆς ὡς μόνου καταλλήλου, ὡς εἶπον, ἤτοι τοῦ Τορπουάλ, ἐνῷ τούτου ἀκριβῶς ἐγένετο χρῆσις. Ὥστε ἀποδεικνύεται ἀνακριβὲς τὸ ὅτι δῆθεν δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ λειτουργήσουν αἱ τορπίλλαι διότι δὲν ἐγένετο χρῆσις τοῦ προσήκοντος ἐλαίου.

§177Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελλος ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ κ. Κρεμεζῆ.

§178Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κ. Κρεμεζῆν τὸ ἔγγραφον τῆς 30 Ἰουνίου 1925 καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ ἀναγνώσετε.

§179Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν ἐγένετο ὅμως χρῆσις τοῦ ἐλαίου τούτου καὶ κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον καθ’ ὃν ὁ κ. Ἀρβανίτης ἐπεχείρησε τὰς νέας δοκιμὰς ἐν τῷ Ὑποβρυχίῳ Ἀμύνη, διότι μέχρι τότε χρῆσις τοῦ ἐλαίου αὐτοῦ εἶχε γίνει μὲ δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Καὶ ἴσως ἐν τούτῳ ὀφείλεται ἔπαινος εἰς τὸν κ. Ἀρβανίτην, ὅτι ἀντικατέστησε τὸ ἔλαιον τὸ ὁποῖον αὐτὸς οὗτος εἶχε συστήσει. Δὲν θέλω ὅμως νὰ μείνῃ ἡ Βουλὴ μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ ἐξεύρεσις ἑτέρου τινὸς ἐλαίου εἶναι ἔργον τοῦ κ. Ἀρβανίτη ἀποκλειστικῶς. Διότι συνετέλεσαν εἰς τοῦτο αἱ προηγούμεναι ἀποτυχίαι. Δὲν θέλω νὰ ψέξω τὸν ἀξιωματικόν, κάθε ἄλλο, ἀλλὰ θέλω ν’ ἀποδώσω τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι. Ὅτι ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ἀρβανίτην δὲν θὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ κανείς, καὶ πρῶτος ἐγώ, ἀλλ’ ὅτι ἀνήκει εἰς ἄλλον θὰ δοθῇ εἰς τὸν ἄλλον ποῦ ἀνήκει. Λοιπὸν καθ’ ὃν χρόνον ὁ κ. Ἀρβανίτης δὲν εἶχε ἀφιχθῇ ἀκόμη ἀπὸ τὴν Τουλὼν καὶ δὲν εἶχεν ὑποβάλῃ αἴτησιν νὰ ἐπιχειρήσῃ νέας δοκιμὰς μετὰ τρεῖς μῆνας ὑποβάλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν τορπιλλῶν. Λοιπὸν, βλέπετε ὅτι τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, καὶ ἡ ἀναζήτησις ἄλλου χρησίμου ἐλαίου, εἶναι πολὺ πρὸ τῆς ἐποχῆς διὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖ τὸ ἔγγραφον. Καὶ ἐγένετο ἀληθῶς νέα χρῆσις ἐλαίου πυκνωτέρου, μὴ ἀναλυομένου ὑπὸ τὴν ἀτμοσφαιρικὴν θερμοκρασίαν τῶς ἡμετέρας Χώρας, καὶ ἐκπληροῦντος τὸν προορισμὸν τῆς λυπάνσεως.

§180Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἔλαιον τὸ ὁποῖον προέκρινεν ὁ Ἄγγλος ἀντιπρόσωπος, ποῖον εἶναι;

§181Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ ἔλαιον Axiom Heary Torpoil τὸ συσταθὲν ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀρβανίτην. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἐὰν εἶσθε ὡς καὶ ἐγὼ εἰς τὴν θέσιν τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἐπειθόμεθα εἰς τὴν εἰδικήν του γνώμην. Διότι ὁ κ. Ἀρβανίτης εἶδεν ἐμπράκτως τὴν χρησιμότητα τοῦ ἐλαίου. Καὶ ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ λόγου συνέστησεν τὸ ἔλαιον αὐτό.

§182Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ πιστοποιηθῇ τὸ ἑξῆς. Ὅτι τὸ ἔλαιον τὸ ὁποῖον προέκρινεν ὁ Ἄγγλος ἀντιπρόσωπος, ἦτο αὐτὸ τοῦτο τὸ ἔλαιον τὸ ὑπὸ τοῦ ἐργοστασίου ὑποδειχθὲν διὰ τοῦ κ. Ἀρβανίτου;

§183Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Μάλιστα.

§184Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τὸ ἐργοστάσιον διεβίβασεν ἔγγραφον πρὸς αὐτὸν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔλαιον, εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήματος τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ ἴδιος ὁ Ἀρβανίτης. Ἔχει ὅμως ἔκθεσιν τῆς 30 Ἰουλίου 1925 εἰς τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύει ἄλλο ἐντελῶς ἔλαιον.

§185Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Διαβάστε τὸ τρίτον ἐδάφιον τῆς ἀναφορᾶς, τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει).

§186Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ποῖον ἔλαιον λέγει ἐκεῖνο τὸ ἔγγραφον καὶ ποῖον λέγει τὸ ἄλλο;

§187Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις. Εἶναι ἔλαιον τῆς ἐξωτερικῆς, καὶ ἕτερον ἔλαιον τῶν ἐσωτερικῶν λιπάνσεων καὶ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν λίπανσιν πρότεινε τὸ ἔλαιον Axiom Haovy Torpoil τοῦ ὁποίου ἐγένετο χρῆσις.

§188Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴμεθα λοιπὸν σύμφωνοι.

§189Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ σᾶς ἐρωτήσω. Ὅταν ἐγένοντο αἱ δοκιμαὶ τῶν τορπιλλῶν καὶ κατεστράφησαν, ἐχρησιμοποιεῖτο τὸ λάδι τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν εἰς τὰς 30 Ἰουλίου ὁ Ἀρβανίτης;

§190Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Σᾶς εἶπα ἀνεβλήθησαν αἱ δοκιμαὶ ἐπίτηδες, ἐπὶ δίμηνον ἴσως καὶ πλέον, μέχρις ὅτου σταλῇ ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν τὸ ἔλαιον τὸ συνιστώμενον ἐκεῖθεν ἀπὸ τὸν κ. Ἀρβανίτην.

§191Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἐπρότεινα, ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι, νὰ ἐρωτηθῇ καὶ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης.

§192Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Κύριοι, ἐνδέχεται νὰ περιπέσωμεν εἰς σφάλματα· ἐνδέχεται νὰ μὴ εἶναι πλήρη τὰ ἔγγραφα, ἐνδέχεται νὰ λείπουν τινά, τὰ ὁποῖα εἶμαι πρόθυμος, ζητούμενα παρὰ τῶν κ. συναδέλφων, νὰ προσαγάγω. Ἀλλὰ μίαν ἀξίωσιν ὑποβάλλω. Νὰ μὴν ἀμφισβητήσετε τὴν εἰλικρίνειαν, τῶν προθέσεών μου τὴν ἀγαθὴν πρὸς διαφωτισμὸν τῆς ὑποθέσεως.

§193Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τὴν ἰδικήν σας τὴν εἰλικρίνειαν οὐδεὶς σᾶς τὴν ἠμφισβήτησε.

§194Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐκ πεπλανημένης ἀντιλήψεως δύναμαι νὰ δώσω ἐσφαλμένας πληροφορίας, ἀλλὰ ἐσκεμμένως, οὐδέποτε. Οὔτε ὁ κ. Κρεμέζης θὰ δεχθῇ νὰ μοῦ ἀμφισβητήσῃ τὴν εὐθύτητα τῆς διαθέσεως. Ἀλλ’ οὔτε δύναται τοῦτο καὶ ὁ κ. Σακαλῆς.

§195Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν ὑμᾶς, ἀμφισβητοῦμεν τὴν ἀκρίβειαν τῶν πληροφοριῶν τῶν ὀργάνων σας.

§196Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ἐπίσημα ἔγγραφα· ἐπλαστογραφήθησαν τὰ ἔγγραφα;

§197Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐὰν δὲ ὑπάρχουν τυχὸν οἱ ἀμφισβητοῦντες τὴν βεβαίωσιν τὴν ὁποίαν δίδω εἰς τὴν Βουλὴν ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, καὶ νομίζουσιν ὅτι τοῦτο πράττοντες ἀκολουθοῦν καὶ τὴν ἄγουσαν εἰς τὸ κατάστημα τῆς ὁδοῦ Παπαρρηγοπούλου, εἶναι πολὺ πεπλανημένοι (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ, κύριοι, ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ ἄλλα τινά, διότι τὰ γεγονότα ἐπέρχονται ἀλλεπάλληλα ἀνακινοῦντα τὰς ὑπονοίας ἡμῶν καὶ δὴ ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ της κακῶς, διεξήχθη ἡ ὑπόθεσις τῶν τορπιλλῶν. Ὀφείλω δὲ ὅλα αὐτὰ ὄχι μόνον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὴ τὰ ἀποκρύψω, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ ἐμφανίσω καὶ τὰ φωτεινὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα τυχὸν παρουσιάζει ἡ ὑπόθεσις, ἐλάχιστα, δυστυχῶς, μέχρι τοῦδε, καὶ νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἕτερον ἔγγραφον. Ἐγένετο, κύριοι, ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξακρίβωσιν καὶ διαπίστωσιν τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη μιὰ ἐκ τῶν ρηφθεισῶν τορπιλλῶν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της διὰ νὰ ἐξακριβωθοῦν τὰ αἴτια τῶν ζημιῶν καὶ τῆς κακῆς λειτουργίας τῆς ὑπ’ ἀριθ. 18 τορπίλλης. Καὶ ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπὶ τούτῳ συσταθείσης ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκει). «Ἡ παρατηρηθεῖσα βλάβη εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1 κυλινδρικῆς εὐθυντηρίας τῆς ὑπ’ ἀριθ. 18 τορπίλλης τῶν 0.53 δὲν προέρχεται ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ προσωπικοῦ, δὲν πταίει τὸ ἐλαττωματικὸν τοῦ μηχανισμοῦ ἢ σχήματος, ἀλλ’ ἡ ἐλαττωματικὴ κατεργασία τοῦ μετάλλου ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ζυγώματος (σταυροῦ) καὶ τὴν τόρνωσιν τῆς εὐθυντηρίας, περισσότερον τοῦ δέοντος, ἐξ οὗ προέκυψαν καὶ οἱ κτύποι τοῦ ζυγώματος ἐπὶ τῆς εὐθυντηρίας». Λοιπὸν τοῦτο πιστοποιεῖται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, διαβιβάζεται δὲ ἡ ἔκθεσις διὰ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης ἥτις βεβαιώνει, ὅτι καὶ αἱ διαστάσεις ἔχουν οὕτω (ἀναγινώσκει «Διάμετρος ὀρειχαλκίνου κυλίνδρου ὑπ’ ἀριθ. 1–91 χιλιοστά. Διάμετρος χαλυβδίνης εὐθυντηρίας ὑπ’ ἀριθ. 1–89 χιλιοστά». Εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν διαφορὰν ὀφείλονται καὶ οἱ κτύποι καὶ αἱ προκύψασαι βλάβαι. Προκύπτει ἐντεῦθεν 2½ χιλιοστῶν διαφορὰ ἐντὸς τῶν ὁποίων προκαλεῖται ἡ κύμανσις τοῦ ἐμβόλου, οἱ κτύποι, οἱ ὁποῖοι παράγονται εἰς τὸ ὄργανον καὶ τὰ ἀτελῆ ἀποτελέσματα. Ἀναφέρω ταῦτα διότι σχετικῶς ἠρωτήθην πρὸ ὀλίγου καὶ ἐξακολουθῶ ἀκόμη νὰ σημειῶ τὰ σκιερὰ μέρη τῆς ὑποθέσεως. Καὶ ἔρχομαι τώρα νὰ ἀπαντήσω εἰς μίαν ἐρώτησιν, ἡ ὁποία μοῦ ἐγένετο πρὸ ὀλίγου. Ἠρώτησαν ἂν ἡ κακὴ ποιότης τῶν ὑλικῶν ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ ἐργοστασίου. Ἔχω, λοιπὸν, εἰς χεῖρας μου, κύριε, τὸ Ἀγγλικὸν κείμενον τῆς ἐπιστολῆς τοῦ κ. Τζώνες, χρονολογουμένης ἀπὸ 19 Ἰουλίου, τὸ ὁποῖον λέγει ἐν μεταφράσει ἐν δευτέρᾳ σελίδι τὰ ἑξῆς: Θὰ τὰ ἀναγνώσω ὄχι ἐκ τοῦ Ἀγγλικοῦ, διότι δὲν ἀναγινώσκω Ἀγγλικά, ἀλλὰ ἐκ μεταφράσεως ἐχούσης τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει).

§198Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Νὰ κατατεθῇ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ παρακαλοῦμεν.

§199Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ἄγγλος μηχανικὸς ἢ Ἕλλην;

§200Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εἶναι ὁ κ. Τζώνες τὸν ὁποῖον τὸ ἐργοστάσιον ἔστειλεν ὅταν ἀνεκοινώθησαν εἰς τὸ ἐργοστάσιον ἐντεῦθεν τὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα καὶ ἐζητήθησαν εὐθύναι, τὸ ἐργοστάσιον ἀπήντησεν—τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν—καὶ ἔσπευσε νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον θορυβηθὲν βέβαια διότι ἡ φήμη του ὑφίστατο μείωσιν, ἔσπευσε νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι εἶναι πρόθυμον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν κακῶς γενομένων. Ἔστειλε δὲ καὶ εἰδικὸν μηχανικόν, τὸν κ. Τζώνες διὰ νὰ δοκιμάσῃ τὰς τορπίλλας ὑπ’ εὐθύνην τοῦ ἐργοστασίου πλέον διὰ τὰ ἀποτελέσματα. Αὐτοῦ τοῦ κ. Τζώνες, τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἐν προκειμένῳ, τὸ ἐργοστάσιον, εἶναι ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ καὶ τὴν ὁποίαν κατ’ αἴτησιν τοῦ κ. συναδέλφου καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τὴν παράκλησιν ἐπειδὴ εἶναι ἔγγραφον μοναδικὸν καὶ χρήσιμον ἴσως διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, δὲν ἐπιθυμῶ...

§201Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Διατί γίνεται χρῆσις ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον δὲν κατετέθη;

§202Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Διότι δὲν ἐζητήθη. Ἄν, κ. Βουλευταί, κατετίθεντο ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰδικὸν μέσον διὰ τὴν μεταφοράν των εἰς τὴν Βουλήν· διότι εἰς ἕνα ὄγκον ἐγγράφων τοιούτων, βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκύψῃ εἰς διάστημα 2–3 ὡρῶν διὰ νὰ ἀνεύρῃ τὰ χρήσιμα. Δι’ αὐτὸ συνέλεξα ὅσα ἦσαν χρήσιμα. Ἀλλὰ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ καταθέσω ἐν ἀντιγράφῳ κεκυρωμένῳ ἢ καὶ ἐν πρωτοτύπῳ. Ἀλλὰ τότε θὰ παρεκάλουν τὸν παραλαμβάνοντα αὐτὸ συνάδελφον, ἀφοῦ τὸ μελετήσῃ νὰ τὸ ἐπιστρέψῃ ἐγκαίρως εἰς τὸν προορισμόν του, ἐπειδὴ εἶναι μοναδικόν.

§203Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Μή εἰσέρχεσθε εἰς μεγάλας λεπτομερείας, κ. Ὑπουργέ, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι τεχνικὸν Σῶμα.

§204Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐξήντλησα τὰς λεπτομερείας. Δὲν ἦσαν δέ, νομίζω περιτταὶ καὶ αἱ λεπτομέρειαι. Ἦσαν κεφαλαιώδη στοιχεῖα τῆς ὅλης ὑποθέσεως, τῆς ὁποίας ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Πολὺς λόγος ἐγένετο, Κύριοι, περὶ τοῦ δυναμοφρένου καὶ κατελογίσθη ἴσως δικαίως εὐθύνη εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς συγκροτήσαντας τὴν ἐπιτροπὴν τῶν εἰδικῶν.

§205Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μᾶς δίδετε τὸ σχέδιον τῆς μεταφράσεως.

§206Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι. Ἡ μετάφρασις μοὶ ἐδόθη ἀπὸ ἀγγλομαθῆ· ἂν εἶναι ἐσφαλμένη ἔγινα θῦμα τῆς καλῆς μου πίστεως. Θὰ σᾶς τὴν εἴπω ἀμέσως καὶ ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει) «ὅσον ἀφορᾷ τὴν θραῦσιν τεμαχίων κλπ. Ἐὰν δὲν εἶναι καλὴ ἡ μετάφρασις δὲν εἶμαι ὁ ὑπεύθυνος μεταφραστής. Ἐζήτησα τὴν ἐπικουρίαν ἀγγλομαθοῦς, ὁ ὁποῖος μοὶ ἔδωκε τὴν μετάφρασιν ταύτην. Ἐπανέρχομαι, Κύριοι, εἰς τὰ ἀφορῶντα τὸ δυναμόφρενον. Ἐγένετο κατηγορία κατὰ τῶν ἐκτελεσάντων τὰς δοκιμὰς τῶν τορπιλλῶν, ὅτι παρὰ τὰς ἐξ Ἀγγλίας ὑποδείξεις ἐγένετο χρῆσις τῶν τορπιλλῶν κατὰ τὰς δοκιμὰς προτοῦ αὗται δοκιμασθῶσιν ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου. Τὸ δυναμόφρενον εἶναι ὄργανον δεικνῦον, ὅταν καταλλήλως χρησιμοποιηθῇ, τὰς τυχὸν ὑπαρχούσας ἀτελείας εἰς τὰς τορπίλλας. Ἔχει δὲ διάφορα μανόμετρα, τὰ ὁποῖα σημειώνουν μίαν ἑκάστην ἀτέλειαν τῆς τορπίλλης, ἤτοι ποῦ κεῖται ἡ ἀτέλεια αὐτή, ποία εἶναι ἡ πηγὴ αὐτῆς τῆς ἀτελείας τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ τορπίλλη καὶ οὕτως εὑρίσκομεν τὸ πλημμελῶς λειτουργοῦν σημεῖον τῆς τορπίλλης καὶ ἀποκαθίστανται τὰ πράγματα. Εἶναι, ὡς εἶπον, ὁ δοκιμαστὴς τῶν ἰδιοτήτων τῆς τορπίλλης. Ἠκούσθη, λοιπόν, ἡ κατηγορία, ὅτι δὲν ἐγένετο χρῆσις τοῦ δυναμοφρένου, καίτοι τὸ δυναμόφρενον ὑπῆρχε. Καὶ ὑπῆρχεν ἀληθῶς, πρὸ πολλοῦ σταλὲν ἐξ Ἀγγλίας καὶ παραληφθέν, χωρὶς νὰ γίνῃ χρῆσις αὐτοῦ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, Κύριοι, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν πόθεν ἐγεννήθη ἡ σκέψις, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ γίνῃ χρῆσις τοῦ δυναμοφρένου κατὰ τὰς δοκιμὰς τῶν τορπιλλῶν. Ὑποθέτω—αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν δύναμαι νὰ εὕρω καὶ νὰ δώσω εἰς τὸ γεγονὸς—ὑποθέτω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῶν δοκιμῶν, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν της καὶ τὰς ἀνακοινώσεις τὰς ἐξ Ἀγγλίας ἐλθούσας ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρβανίτου, ὅτι αἱ δοκιμασθεῖσαι τορπίλλαι ἐκτὸς τῶν ἐκσφενδονίσεων ἐν θαλάσσῃ ὑπέστησαν καὶ δοκιμὰς ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου, συνήγαγεν ἐντεῦθεν ὅτι δὲν ὑπῆρχε πλέον περαιτέρω ἀνάγκη δοκιμῆς νέας τῶν τορπιλλῶν ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου. Αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν δίδω, τουλάχιστον ἐγώ, εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἐγένετο χρῆσις τοῦ δυναμοφρένου. Ὁπωσδήποτε, ὅμως, ἐὰν παρελείφθη ἡ δοκιμὴ αὕτη πρὸ τῆς ἐκσφενδονίσεως, ὑπάρχει ὑπεύθυνος τῆς τοιαύτης παραλείψεως καὶ ζητητέος εἶναι ὁ λόγος παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρέλειψαν ἕνα μέτρον προνοίας, ὁποῖον εἶναι ἡ χρῆσις τοῦ δυναμοφρένου πρὸ τῆς ἐκσφενδονίσεως. Ἀλλὰ τὸ παράδοξον εἶναι ὅτι ὁ κ. Ἀρβανίτης, ὁ ὁποῖος εἶχε ζητήσει πρὸ μηνὸς ὡς ἔλεγε τὴν προμήθειαν δυναμομέτρου δὲν ἐπέμεινεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ, διότι—ἔλεγε εἰς τὴν ἐπιστολήν του (ἀναγινώσκει) «χωρὶς ὅμως νὰ παραστήσω τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην τῆς ἀποκτήσεως τοῦ μηχανήματος τούτου, διότι δὲν ἔχομεν ἀκόμη τὴν πεῖραν τῶν συμβαινόντων κατὰ τὰς δοκιμὰς τῶν τορπιλλῶν» τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἀπέκτησεν, ἀπέκτησεν ὁ κ. Ἀρβανίτης καὶ ἡμεῖς ἐδῶ καὶ οἱ ἀξιωματικοί, ἐκ τῶν δοκιμῶν τῶν γενομένων ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα μένει ἀσαφὲς καὶ ἴσως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἐν καιρῷ καταλλήλῳ καὶ δι’ ἐρεύνης ἐπιτηδείας, ἐὰν ὑπάρχῃ τις ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν παράλειψιν τῆς χρήσεως τοῦ μηχανήματος αὐτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προλάβωμεν ζημίας τῶν τορπιλλῶν, ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστημεν ἤδη.

§207Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπέστησαν ζημίας διότι δὲν ἐγένετο χρῆσις τοῦ δυναμοφρένου;

§208Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Εἶπα ποίας ζημίας ὑπέστησαν.

§209Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ κ. Ὑπουργέ, δὲν ἀναγινώσκετε εἰς τὴν Βουλὴν τὰ δύο ἔγγραφα ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν τοῦ κ. Ἀρβανίτου ὅταν ἐχάλαγε τὸν κόσμον νὰ πάρωμεν τὸ δυναμόφρενον καὶ λέγει, ὅτι δὲν ἀποδίδει ἀξίαν εἰς τὸ δυναμόφρενον.

§210Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Ἰδοὺ αὐτά, ἀφοῦ σᾶς ἐνδιαφέρουν (ἀναγινώσκει). «Καὶ πρὸ μηνὸς ἔχω ἀναφέρει ὑμῖν ἐπὶ τῆς προμηθείας δυναμοφρένου, χωρὶς ὅμως νὰ παραστήσω τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην τῆς ἀποκτήσεως τοῦ μηχανήματος τούτου διότι δὲν εἶχον ἀκόμη τότε, τὴν πεῖραν τῶν συμβάντων κατὰ τὰς δοκιμὰς τῶν τορπιλλῶν». Χρονολογεῖται ἀπὸ 18 Αὐγούστου 1925.

§211Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τρεῖς φορὲς ἔγγραψεν ὁ ἄνθρωπος, διὰ νὰ ἀφυπνισθοῦν αἱ ὑπηρεσίαι.

§212Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Τοῦτο εἶναι ἀναληθὲς διότι τὸ Ὑπουργεῖον ὅταν ἔλαβεν γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ κ. Ἀρβανίτη, ἔσπευσε νὰ παραγγείλῃ τὸ δυναμόφρενον. Καὶ ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου ὑπ’ ἀριθ. 8105 τῆς 23 Ὀκτωβρίου 1925 ἔχουν οὕτως: «Ἐνεκρίθη συνάλλαγμα λιρῶν 1700 διὰ προμήθειαν δυναμοφρένου κλπ».

§213Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκαν ἀξιωματικοὶ ἐξάγεται, ὅτι τὸ δυναμόφρενον εἶναι ὄργανον διὰ τοῦ ὁποίου δοκιμάζεται μία τορπίλλη, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐκσφενδόνισιν παρουσιάζει ἀτελείας.

§214Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ὄχι, ἄλλοτε ἐπιστεύετο τοῦτο, σήμερον ἄλλα νομίζονται.

§215Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Τὸ δυναμόφρενον, ὅπως ἐξήγησα καὶ ἐγὼ ὁ μὴ κάτοχος τῶν γνώσεων τούτων τῶν εἰδικῶν, τὸ δυναμόφρενον εἶναι μηχάνημα διὰ τοῦ ὁποίου δοκιμάζεται ἡ καλὴ λειτουργία τῆς τορπίλλης, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἂν ἀποδίδῃ ὅλα τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν ἀπ’ αὐτήν, δηλ. τὴν βύθισιν εἰς βάθος, τὴν κανονικὴν λίπανσιν κλπ. ὅλα αὐτὰ τὰ μαρτύρια τὰ δεικνύοντα τὴν καλὴν τορπίλλην, τὸ δυναμόφρενον εἶναι μία βάσανος τῆς τορπίλλης προτοῦ γίνῃ χρῆσις αὐτῆς ἐν τῇ θαλάσσῃ ἀλλὰ ἡ ὁποία εἶναι χρήσιμος πολλάκις καὶ μετὰ τὴν ἐν θαλάσσῃ ἐκσφενδόνισιν τῆς τορπίλλης, ἄν κατ’ αὐτὴν παρουσιασθοῦν ἀτέλειαι, διὰ νὰ προσδιορισθοῦν ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου ποῦ ὀφείλονται αἱ παρουσιασθεῖσαι ἀτέλειαι.

§216Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὄχι πάντοτε πρὸ τῆς ἐκσφενδονίσεως, τὸ δυναμόφρενον δὲν εἶναι ὄργανον τοῦ ὁποίου ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ γίνῃ χρῆσις πρὸ πάσης ἐκσφενδονίσεως. Εἶναι ἓν μηχάνημα διὰ τοῦ ὁποίου δοκιμάζεται μία τορπίλλη, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐκσφενδόνισιν παρουσιάζει ἀτελείας.

§217Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ὄχι πάντοτε καθ’ ἃ ἀντιλαμβάνομαι ἐγώ. Εἶναι μηχάνημα, εἰς τὸ ὁποῖον πρὸ πάσης ἐκσφενδονίσεως πρέπει νὰ γίνῃ καὶ δύναται νὰ γίνῃ ἡ δοκιμή, ὥστε νὰ εὑρεθῶσιν αἱ τυχὸν ἀτέλειαι αἱ ἐγκλειόμεναι ἐν τῇ τορπίλλῃ, νὰ ἐπιδιορθωθῶσιν αἱ ἀτέλειαι αὗται εἰς τρόπον ὥστε ἡ τορπίλλη νὰ λειτουργήσῃ καλῶς. Ἀλλὰ καὶ κατόπιν ἂν ἐκ τῶν ὑστέρων παρουσιασθοῦν ἀτέλειαι;

§218Ι. ΡΑΛΛΗΣ. Ἕν δυναμόφρενον ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ εἰπῆτε, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἐκσφενδόνισιν την τορπιλλῶν, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰπῆτε εἰς τὸν ἐχθρὸν σταθῆτε μίαν στιγμὴν διὰ νὰ φέρω τὸ δυναμόφρενον;

§219Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ναυτ.). Δὲν θὰ εἰπῆτε βεβαίως τοῦτο εἰς τὸν ἐχθρόν. Ἀλλ’ ὅταν ἀποδυώμεθα εἰς πόλεμον ὑποτίθεται, ὅτι ἔχομεν ὅλα τὰ ὄργανά μας ἕτοιμα καὶ τὴν πυρίτιδα στεγνὴν καὶ τὸ ὅπλον ἕτοιμον διὰ νὰ λειτουργήσῃ. Ὅταν ἀποδυώμεθα εἰς πόλεμον ὑποτίθεται ὅτι ἔχομεν ὅλα τὰ ὄργανά μας ἕτοιμα καὶ τὴν πυρίτιδα στεγνὴν καὶ τὸ ὅπλον ἕτοιμον, ἵνα λειτουργήσῃ καὶ ὑποτίθεται ὅτι καὶ αἱ τορπίλλαι μας εἶναι ἕτοιμοι καθ’ ὅλα διὰ τὴν ἐκσφενδόνισιν. Τὸ δυναμόφρενον εἶναι μηχάνημα διὰ νὰ δοκιμάζονται πρὸ τῆς ἐκσφενδονίσεως καὶ ἂν ἔχουν βλάβας νὰ διορθώνονται ἐνίοτε δὲ καὶ μετ’ αὐτάς. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ τονίσω ἰδιαιτέρως, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῶν ὑποδείξεων τοῦ κ. Ἀρβανίτη, ὡς πρὸς τὴν χρησιμότητα τοῦ δυναμοφρένου, τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, καὶ ἐπειδὴ ἠρωτήθην πρὸ ὀλίγου περὶ τῶν ζημιῶν αἵτινες προέκυψαν ἐκ τῆς μὴ χρήσεως τοῦ δυναμοφρένου πρὸ τῶν ἐκσφενδονίσεων, εἶναι τοῦτο, καὶ τοῦτο ἔχει κεφαλαιώδη σημασίαν διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἀξιομάχου τῶν τορπιλλῶν, ὅτι αἱ ζημίαι τῶν τορπιλλῶν, καὶ αἱ ἀτέλειαι αὐτῶν ἦσαν βασικαὶ κατὰ τὴν κατασκευὴν αὐτῶν, ὡς ἐπιστοποιήθη ἤδη ἀποχρώντως καὶ παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἐργοστασίου, ἕνεκα κακῆς ποιότητος τῶν μετάλλων καὶ κακοτεχνίας κατὰ τὴν κατασκευήν. Ὥστε καὶ ἡ χρῆσις τοῦ δυναμοφρένου θὰ ἐβεβαίωνε μὲν ταύτας τὰς ἀτελείας τὰς βασικὰς, ἀλλ’ καὶ οὐδὲν θὰ συνετέλει διὰ νὰ καταστήσῃ ἱκανὰς τὰς ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς κατασκευῆς μὴ ἀξιομάχους τορπίλλας. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς ἓν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον ν’ ἀντιπαρέλθῃ ἐν σιγῇ περιοριζόμενος μόνον νὰ καταστήσω, ἐφ’ ὅσον θὰ ἦτο δυνατόν, ἐνήμερον τὴν Βουλήν, τῶν γενομένων καὶ νὰ τὴν κάμω ὥστε νὰ θέσῃ τὸν δάκτυλον ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων καὶ νὰ ψηλαφίσῃ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ πράγματα ὡς ἔχουν ἐν τῇ ἀληθείᾳ. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ τερματίσω τὸν λόγον μου εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, χωρὶς κἂν νὰ ὁμιλήσω ἀμυνόμενος ὑπὲρ ἰδικῆς μου ἀτομικῆς ἐνεργείας ὡς Ὑπουργοῦ, τῆς ἐνεργείας ἥτις ἐγένετο καὶ ἀφορμὴ τῆς ἐπερωτήσεως. Καὶ θὰ ἐτερμάτιζον τὸν λόγον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, χωρὶς οὐδὲν νὰ ἐπικαλεσθῶ ὑπὲρ τῆς ἐνεργείας μου, μὲ τὴν ἑδραίαν πεποίθησιν ὅτι ἡ Βουλή, ἥτις ἤκουσε, δι’ ὅσων ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς δώσω, τὴν ὅλην, τὴν ἀληθινὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως τῶν τορπιλλῶν, θὰ ἐδικαίωνε καὶ ἐμὲ καὶ θὰ ἐπεκρότει τὴν ὑπ’ ἐμοῦ γενομένην ἐνέργειαν τὴν παραπομπὴν τῆς ὅλης ὑποθέσεως τῶν τορπιλλῶν εἰς μίαν δικαστικὴν ἀναμφισβητήτου κύρους ἔρευναν. Ἀλλ’ ἂν ἐτερμάτιζον τὸν λόγον ἕως ἐδῶ θὰ ἐπελαμβανόμην ἴσως ὅτι ἀναγνωρίζω ὡς βάσιμον, τὴν αἰτίασιν. Ὀφείλω, λοιπόν, ἂν οὐχὶ δι’ ὁλόκληρον τὸ Σῶμα, ἀλλὰ διὰ τοὺς κ.κ. Βουλευτὰς τοὺς κατακρίνοντας τὴν ἐνέργειάν μου, νὰ προσθέσω ὀλίγα τινά, διὰ νὰ πεισθῶσι καὶ οὗτοι ὅτι ἡ ἐνέργεια ἐπεβάλλετο ἐξ ἀναποδράστου ἀνάγκης χάριν αὐτοῦ τοῦ Ναυτικοῦ. Εἶναι δὲ λυπηρόν,—βεβαιωθῆτε περὶ τοῦ συναισθήματός μου τούτου, Κύριοι συνάδελφοι— ὅτι εὑρίσκεταί τις εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπεραμυνθῇ ἰδίων ἑαυτοῦ πράξεων, τὰς ὁποίας οὔτε πλάγιαι εἰσηγήσεις, οὔτε δόλιαι ὑποδείξεις ἐπροκάλεσαν, ἀλλ’ ἀπορρέουσα ἐξ ἰδίας σκέψεως καὶ πρωτοβουλίας τοῦ ἐνεργήσαντος ὑπουργοῦ. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εὗρον πανταχόθεν διασταυρουμένας ἐν τῇ δημοσιότητι τὰς φήμας διὰ τὸ σκάνδαλον τῶν τορπιλλῶν. Ἡ δημοσία γνώμη συνεκινεῖτο βαθύτατα. Ἀνακρίσεις διοικητικαὶ εἶχον διαταχθῆ καὶ διεξαχθῆ διὰ τὴν προμήθειαν καὶ τὴν παραλαβήν. Κατ’ ἐπανάληψιν αἱ ἐπιτροπαὶ τῶν εἰδικῶν εἶχον καταδικάσῃ τὰς τορπίλλας ὡς ἀναξιομάχους. Ἀλλ’ ὁ σάλος δὲν κατέπαυε καὶ μία μόνη ὁδὸς ἠδύνατο νὰ ἀγάγῃ εἰς τὸ τέρμα τῆς ὑποθέσεως, ἡ δικαστικὴ ὁδός. Καὶ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτὴν ἔφερα τὴν ὑπόθεσιν ἀδιαφορῶν διὰ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἐκαλοῦντο τυχὸν νὰ λογοδοτήσουν ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, διότι νομίζω ὅτι, τῆς Δικαιοσύνης διεξαγούσης τὴν ἔρευναν ὄχι μόνον ζημία τὶς δὲν θέλει προσγείνῃ εἰς τὸ Σῶμα τοῦ Ἑλληνικοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, ἀλλὰ τουναντίον, καὶ ἐκ τῶν λόγων μου καὶ ἐκ τῆς ἐνεργείας μου ὄφελος ἠθικὸν ἀνυπολογίστου ἀξίας ἦτο δυνατὸν, νὰ ἐπέλθῃ. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ ἀντιπαρέλθω ἐν σιγῇ καὶ τὴν ἀποδοθεῖσαν ἀτομικῶς εἰς ἐμὲ κατηγορίαν διὰ τὴν μόνην μου πρᾶξιν ἐν τῇ ὅλῃ μακρᾷ ἱστορίᾳ τῆς ὑποθέσεως τῶν τορπιλλῶν, ἐν τῇ μόνῃ πράξει εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἐγὼ μετοχὴν τινὰ ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς ὑποθέσεως καὶ συνεκόμισα τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας εἶμαι πρόθυμος ν’ ἀναλάβω καὶ νὰ λογοδοτήσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐλέγχεται ἡ πρᾶξίς μου, κύριοι, κατηγορεῖται ἡ ἀπόφασίς μου ὅπως μίαν ὑπόθεσιν τοιαύτην ἐν τῷ συνόλῳ της, ὑπόθεσιν, ἡ δημοσία ἐμφάνισις τῆς ὁποίας ἐπροξένησεν ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα σκάνδαλα καὶ συνεκίνησαν μέχρι μυχίων τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν, καὶ συνεκλόνισε ὁλόκληρον τὸ πολεμικὸν ἡμῶν ναυτικόν, μίαν ὑπόθεσιν λέγω τοιαύτην παρέπεμψες ἐκεῖ ὅπου θὰ εὕρισκε τὴν μόνην πρέπουσαν λύσιν, τὴν μόνην, ἀσφαλῆ καὶ ἀσάλευτον διεύθυνσιν, εἰς τρόπον ὥστε ἐὰν δὲν ὑπῆρχον πράξεις κολάσιμοι εἰς τὴν ὅλην ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως, παρ’ οἱουδήποτε διαπραχθεῖσαι, νὰ διακηρυχθῇ τοῦτο δημοσίᾳ καὶ ἂν ὑπῆρχον ὑπεύθυνοι, νὰ προσδιορισθοῦν ὡς πράξεις κολάσιμοι καὶ νὰ ἀνευρεθοῦν οἱ ὑπεύθυνοι δι’ αὐτὰς καὶ νὰ δώσουν λόγον τῶν πράξεών των. Ἂν δὲ δὲν ὑπάρχουν οὔτε ἀδικήματα, οὔτε συνεπῶς καὶ ὑπόλογοι, νὰ ἀποκατασταθῇ κατὰ τρόπον ἀναμφισβητήτου κύρους καὶ ἀληθείας ἡ ὑπόληψις, ὄχι μόνον τῶν ἀξιωματικῶν περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος ὡς τάχα ἐνεχομένων εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν τορπιλλῶν, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὀφείλομεν νὰ μεριμνῶμεν πάντες καὶ πρῶτος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἦτο ἔργον λοιπὸν ἐπιβαλλόμενον ἐκ τῆς στοιχειώδους συναισθήσεως τοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἕνας Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὡς προϊστάμενος τοῦ συγκροτήματος τούτου τοῦ ἐθνικοῦ, ἦτο καθῆκον αὐτοῦ νὰ ὑπεραμυνθῇ τῆς ὑπολήψεως ὁλοκλήρου τοῦ Στρατοῦ τῆς θαλάσσης καὶ ἡ μόνη ὁδὸς ἡ ἄγουσα εἰς ἀσφαλῆ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῷ σκοπῷ τὸν ὁποῖον προετιθέμην ἦτο ἡ ἄγουσα εἰς τὸ ἐφετεῖον καὶ οὐχὶ εἰς τὴν διοικητικὴν δικαιοσύνην. Κατεκρίθην, κύριοι, διότι τὴν ὑπόθεσιν δὲν παρέπεμψα εἰς τὴν ναυτικὴν δικαιοσύνην. Ἀλλὰ ἂν ἀπορρέῃ, ἀνυποληψία τις, ὅπερ δὲν δέχομαι οὐδαμῶς, ἂν πρόκειται, λέγω, ἀνυποληψία τις καὶ ἐλάττωσις τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως οἱουδήποτε ἀνθρώπου, καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ἀξιωματικοῦ, διότι καλεῖται νὰ ἐξηγηθῇ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ταύτης ἐλάττωσις τῆς ἠθικῆς καταστάσεως θέλει προέλθει εἴτε εἰς τὴν κοινὴν δικαιοσύνην παραπεμφθῇ ἡ ὑπόθεσις, εἴτε εἰς τὴν εἰδικὴν δικαιοσύνην τοῦ Ναυτικοῦ, ἐφόσον βάσις τῆς ἐρεύνης θὰ εἶναι δι’ ἑκατέραν δικαιοδοσίαν ἡ ἐνδεχομένως ἀνακαλυφθησομένη παράβασις ποινικῶν νόμων. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι κινδυνεύει νὰ πάθῃ ὀλιγώτερον ἡ ὑπόλειψις οἱουδήποτε ἀξιωματικοῦ. Ἐὰν ἡ ὑπόθεσις τυχὸν παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ναυτικὴν Δικαιοσύνην. Ἡ αὐτὴ ζημία, ἐὰν ζημία εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθῃ ἐκ τούτου, ἡ αὐτὴ ζημία θὰ προήρχετο, εἴτε τὴν μιὰν ὁδὸν λάβῃ ἡ ὑπόθεσις εἴτε τὴν ἄλλην. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ διαμαρτυθῶ ἐντονώτατα κατὰ τῆς ἀντιλήψεως ταύτης καὶ νὰ τονίσω, ὅτι οὐδεμία ἄδικος ζημία εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθῃ εἰς οἱονδήποτε πολίτην, ἢ δι’ αὐτὸν ἀκόμη τὸν ἀξιωματικόν, ὅταν ζητεῖται ἡ ἐπικουρία τῆς ἀνεξαρτήτου καὶ αὐτοτελοῦς ἀρχῆς, ἥτις λέγεται Δικαστικὴ ἐξουσία, ὅταν ζητεῖται, λέγω, ἡ ἐπικουρία τῆς τοιαύτης ἀρχῆς, διὰ νὰ διαπιστώσῃ, ὅτε μὲν ὅτι διεπράχθη ἀδίκημα, ὅτε δὲ ὅτι δὲν διεπράχθη τοιοῦτόν τι. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐξαίρεται ἔτι μᾶλλον ἡ ὑπόληψις ἐκείνου, ὅστις καλεῖται νὰ διασαφηνίσῃ τὰ ἀμφίβολα σημεῖα μιᾶς ὑποθέσεως ἐνώπιον τοῦ δικαστοῦ, ὅταν ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀπόφασις ἡ ἀποκαθιστῶσα τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων καὶ διακηρύττουσα τὴν ἀθωότητα τοῦ ἀθώου, ἀφοῦ οὗτος δώσῃ τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε νὰ δύναται ὁ κηρυχθεὶς ἀνεπίληπτος νὰ χαρακτηρίζῃ εἰς τὸ μέλλον ὡς συκοφάντην, πάντα ὅστις θὰ ἐτόλμα νὰ ὑπαινιχθῇ πρᾶξιν διαλευκανθεῖσαν κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Δύναμαι, λοιπόν, νὰ ἐρωτήσω τί ἔχει νὰ πάθῃ ἡ ὑπόλειψις οἱουδήποτε πολίτου — καὶ δὲν γίνεται διάκρισις ἐν τούτῳ μεταξὺ τῶν ὑψηλὰ ἢ χαμηλὰ ἱσταμένων, διότι ὅλοι εἴμεθα ἴσοι ἐνώπιον τοῦ Νόμου καὶ τῆς Δικαιοσύνης — τί ἔχει νὰ πάθῃ ἡ ὑπόλειψις τοῦ πολίτου ὅταν καλεῖται ἡ δικαστικὴ ἐξουσία νὰ διευκρινίσῃ μίαν ὑπόθεσιν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ προσδιορισμοῦ τῶν γεγονότων, προσδιορισμοῦ καὶ χαρακτηρισμοῦ τῶν πράξεων, διὰ νὰ εὑρεθῇ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀδίκημα κατὰ τοὺς νόμους ἡμῶν τοὺς ὁποίους ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπεχειροῦν νὰ κατακρίνωσι τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅταν κατὰ τοὺς νόμους ἡμῶν παραπέμπονται εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν ὄχι μόνον κατηγορούμενοι διὰ νὰ ἀποδειχθοῦν ὡς τοιοῦτοι, ἀλλὰ διὰ νὰ παράσχουν καὶ τὰς ἀναγκαίας δικαιολογήσεις αἵτινες αἴρουσι τὸν ἀξιόποινον χαρακτηρισμὸν μιᾶς πράξεως; Ὑπάρχουν, κύριοι, διατάξεις νόμου ἡμῶν, τὰς ὁποίας δὲν ὀφείλουν νὰ ἀγνοοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὸ ἀνάστημά των ἐπὶ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὡς συνήγοροι δῆθεν ἀδικουμένων ἀξιωματικῶν, ἀδικουμένων ὅμως περισσότερον παρ’ αὐτῶν τῶν συνηγόρων των παρὰ ὑπ’ ἐκείνου ὅστις τὴν ὑπόληψιν τῶν ἀξιωματικῶν, ἐφόσον εἶναι Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, τήν θεωρεῖ, ὡς θίγουσαν καὶ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ὑπόληψιν. Ταῦτα, κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω σχετικῶς πρὸς τὴν ἰδικήν μου ἐνέργειαν. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπάρχῃ ὑπερβολή τις ἐν τῇ προθέσει τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ ἔχω νὰ διατηρήσω πάντοτε, ὡς προϊστάμενος τοῦ Ναυτικοῦ, ἀλώβητον καὶ ἀκεραίαν καὶ ἀπρόσβλητον τὴν τιμὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ναυτικοῦ, δεινῶς συκοφαντουμένου ἐν τῇ ὁλότητι αὐτοῦ, ἐὰν ὑπῆρξεν ὑπερβολὴ πρὸς προστασίαν τῆς ὑπολήψεως τοῦ Ναυτικοῦ, ἥτις μὲ ἔφερεν εἰς μίαν ἐνέργειαν, ἥτις δύναται ἴσως νὰ χαρακτηρισθῇ σκληρά. Ἀλλὰ ἐλέγοντο μετὰ τόσου τόννου τὰ ὅσα ἠκούσατε κατὰ τῆς ἐνεργείας τῆς ἰδικῆς μου, ὥστε καὶ ἐγὼ αὐτός, ἤρχισα πρὸς στιγμὴν ἀμφιβάλλων καὶ διστάζων, ἐὰν ἐνήργησα καλῶς ἐν τῇ προθέσει μου ταύτῃ, καὶ μοῦ ἐγεννήθη δισταγμὸς μὴ τυχὸν ἐξωλίσθησα ἐξ ὑπερβολικῆς προνοίας εἰς σφάλμα ἀσυγχώρητον. Ἀλλὰ μελετήσας καὶ πάλιν τὸ πρᾶγμα, κύριοι, ἐμφανίζομαι σήμερον ἐνώπιον ἡμῶν, ἐμμένων εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν τότε εἶχον καὶ ἤδη διατηρῶ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν Βουλὴν ὁμιλῶν πρὸς δικαιολογίαν μου, μιᾶς πράξεως ἡ ὁποία, ἐκ στοιχειώδους καθήκοντος, μοῦ ἐπεβάλλετο. Ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου, Κύριοι, δὲν θὰ ὁμιλήσω περαιτέρω, ἀπαντῶν εἰς ἀνοικείους χλευασμούς, οἱ ὁποῖοι, οὔτε εἰς ἄλλας συγκεντρώσεις, εἰς ἄλλους τόπους, εἰς τόπους διασκεδάσεων, δὲν θὰ εἶχον τὴν θέσιν των, ποτὲ δὲ μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποτίθεται, ὅτι πρυτανεύει πάντοτε ἡ καλὴ πίστις καὶ ἡ καλὴ ἀνατροφὴ ἐν τοῖς λόγοις, εἰς χλευασμοὺς περὶ ἀνακοινωθέντων ἐκδοθέντων, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, τὰ ὁποῖα, ὁμιλοῦντα τάχα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν τορπιλλῶν, ἔλεγον ὅτι 3 τορπίλλαι δοκιμασθεῖσαι ἀπὸ τὸν Ἀρβανίτην ἔδωσαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Ἀντιπαρέρχομαι, κύριοι, καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ μὲ δικαιώνει εἰς τοῦτο. Ἀντιπαρέρχομαι μὲ τὸ εὔλογον αἴσθημα ποῦ μᾶς γεννοῦν οἱ τοιοῦτοι χλευασμοί, προσθέτω μόνον ὅτι, ἐὰν οἱ ὀχυρούμενοι εἰς ἓν ἀνακοινωθὲν εἶχον τὴν ἀξίωσιν νὰ εἴπω ἐν ἐπισήμῳ ἀνακοινωθέντι ὅτι αἱ δοκιμαὶ τριῶν τορπιλλῶν μὲ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα προκρίνουν τὴν χρησιμότητα τῶν ὑλικῶν πασῶν τῶν τορπιλλῶν, οἱ ταῦτα ἀξιοῦντες θὰ ἦσαν ἄξιοι τῆς χλεύης τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ ἐγὼ δὲν αἰσθάνομαι ἀκόμη τὴν τόλμην νὰ βεβαιώσω διότι τρεῖς ἐκ τῶν τορπιλλῶν ἀπέδωσαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης Ἀρβανίτην, Βάσκον καὶ Ἀνδρέου, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνάγεται ἐντεῦθεν ἀσφαλῶς ἡ τελευταία χρησιμότης πασῶν τῶν τορπιλλῶν. Λέγω δὲ τριῶν, ἐνῷ προχθὲς ἔκαμα λόγον περὶ τεσσάρων, διότι τῆς μιᾶς δὲν συνεπληρώθη εἰσέτι ἡ δοκιμασία. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, δυνατὸν, νὰ θεμελιώσω γνώμην καὶ νὰ ἀνακοινώσω αὐτὴν εἰς τὸ κοινὸν διὰ τοῦ τύπου περὶ τοῦ ὅτι καλῶς ἔχουν τὰ τῶν τορπιλλῶν, ὅτι αἱ ἀλλεπάλληλοι γνωματεύσεις περὶ τοῦ μὴ ἀξιομάχου αὐτῶν καὶ ἡ παρὰ τοῦ κατασκευαστοῦ ἀναγνώρισις τῶν ἐλαττωμάτων των ἦσαν γνῶμαι πεπλανημέναι, ὅτι οὕτως ἐξέλιπε πλέον κάθε κίνδυνος ζημίας καὶ ὅτι τὰ πάντα ἄριστα ἔχουσιν εἰς τὸν ἄριστον τῶν κόσμων. Δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ τὸ εἴπω. Προτιμῶ νὰ εἶμαι, Κύριοι, ἐπιφυλακτικὸς διὰ νὰ ἀφήσω τὰ πράγματα νὰ ὁμιλήσουν, χωρὶς νὰ σπεύσω εἰς ἀνακοινώσεις παρακεκινδυνευμένας, προτοῦ πιστοποιηθῇ κατὰ τρόπον ἀποχρῶντα ἂν εἶναι δυνατὸν αἱ περαιτέρω δοκιμαὶ νὰ δώσωσιν ὅμοια ἀποτελέσματα. Ἀλλά, Κύριοι, δὲν περιωρίσθη ὁ ἔλεγχος εἰς ταῦτα μόνον. Ἠκούσατε ἔλεγχον κατ’ ἐμοῦ ἐνεργούμενον ὄχι μόνον διὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, τῆς 29 Σεπτεμβρίου, ἀλλ’ ἠκούσατε ἐλεγχόμενον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διότι ἐν πνεύματι ἐχθρότητος καὶ δυσμενείας, ἡ ὁποία ἄγνωστον εἶναι πόθεν προέκυπτε προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους οὐδὲ κἂν κατ’ ὄψιν ἐγνώριζε μέχρις ἐσχάτων, ἐν πνεύματι ἐχθρότητος καὶ δυσμενείας ἐνήργησεν ἀπέναντι αὐτῶν καὶ ἐζημίωσε καὶ ἠδίκησεν αὐτούς, καὶ δὲν παρέσχεν εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα ἵνα ἀνακτήσωσι πλήρη τὴν ὑπόληψιν αὐτῶν καὶ διατηρήσωσι πλήρη τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν. Ἔ, Κύριοι, διὰ νὰ ἴδητε ἂν ὑπάρχῃ οἱαδήποτε ἐχθρότης ἢ δυσμένεια πρὸς ὡρισμένα πρόσωπα, ἀρκεῖ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι δὲν ἐπηκολούθησεν ἓν οἱονδήποτε γεγονὸς ἀπὸ τῆς 29 Σεπτεμβρίου, τὸ ὁποῖον νὰ τείνῃ εἰς συνηγορίαν ἐκείνων, οἵτινες καλῶς ἢ κακῶς θεωροῦνται ὑπεύθυνοι, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔσπευσα εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἀναγγείλω εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Ἐπίσης δέ, ὅταν ἐνεφανίσθη ὁ ἀντιπλοίαρχος Ἀρβανίτης ἐνώπιον προβάλλων εὔλογον παράπονον, ὡς ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, ἔσπευσα ἀμέσως, αὐθημερόν, νὰ ἐκδώσω διαταγὴν πρὸς τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν καὶ τὴν Διοίκησιν τοῦ Ναυστάθμου ἵνα παράσχῃ ὅλα τὰ μέσα νὰ ἐκτελέσῃ ὁ παραπονούμενος ἀξιωματικὸς τὰς νέας δοκιμάς. Ἠλέγχθην, Κύριοι, διότι ἐσταμάτησα τὰς δοκιμὰς τοῦ Ἀρβανίτη. Καὶ τὸ εἶπον προχθές, Κύριοι. Ναί, τὰς ἐσταμάτησα, ἀλλ’ ἐν πνεύματι προνοίας ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἀρβανίτη καὶ οὐχὶ ἐν πνεύματι ἐχθρότητος κατ’ αὐτοῦ. Ἀναγνωρίζων τὸ βάσιμον τῶν παραπόνων του, ὅτι, ἐνῷ ἦτο ὑπεύθυνος διὰ τὴν παραλαβὴν τῶν τορπιλλῶν, αἱ πρῶται δοκιμαὶ ἐγένοντο ἐν ἀπουσίᾳ του, ἀναγνωρίζων ὅτι εἶχε δικαίωμα νὰ ἀποπειραθῇ νέας δοκιμὰς ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ἀποδόσεως καλῶν ἀποτελεσμάτων, ἐξέδωκα τὴν διαταγὴν τῶν νέων δοκιμῶν. Ἀλλ’ ὁ Ἀρβανίτης ἦτο πρὸ καιροῦ τοποθετημένος κυβερνήτης τοῦ «Κατσώνη» καὶ δὲν τὸν ἀπεμάκρυνα ἐγώ. Ἡ διαταγὴ ἡ ἀπομακρύνουσα τὸν Ἀρβανίτην ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν τοῦ «Κατσώνη» φέρει τὴν ὑπογραφὴν ἄλλου Ὑπουργοῦ καὶ ὄχι ἐμοῦ.

§220Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καὶ τῆς μεταβάσεως;

§221Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Ἀπήντησα ἐπαρκῶς εἰς τοιαύτην διακοπήν. Εἶπον, ὅτι δὲν διέκοψα ἐν πνεύματι ἐχθρότητος ἀλλ’ ἐν πνεύματι προνοίας ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἀρβανίτη τὰς περαιτέρω δοκιμάς. Ἤτοι ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον τῆς Τουλὼν εἰδοποιήθημεν, ὅτι τὸ ὑποβρύχιον «Κατσώνης» ἦτο ἕτοιμον πρὸς ἀπόπλουν καὶ ἔπρεπε συνεπῶς νὰ κυβερνηθῇ διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, κυβερνήτης δὲ παρακολουθήσας τὴν κατασκευὴν τοῦ «Κατσώνη» ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν ὁ ἀντιπλοίαρχος Ἀρβανίτης καὶ οὗτος ἦτο διωρισμένος καὶ ὁ κατάλληλος ἵνα ὁδηγήσῃ τὸ πλοῖον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐχρειάσθη, λοιπόν, ἵνα μὴ καὶ ὑπερημερίας πληρώσωμεν εἰς τὸ ἐργοστάσιον, νὰ ἀποστείλωμεν τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον εἰς τὴν Γαλλίαν διὰ νὰ παραλάβῃ τὸ ὑποβρύχιον καὶ τὸ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πρὸ τούτου εἶχεν ἐκδοθῆ ἡ διαταγή, μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς πρώτης διὰ μίαν τορπίλλην, ἡ διαταγὴ τῆς Νοεμβρίου ἔχουσα οὕτως: (ἀναγινώσκει). «Ἐκ συνεχείᾳ τῆς ἡμετέρας ἐμπιστευτικῆς 107)435 ἀπὸ 12)10)27 προέβητε εἰς παραλαβὴν δύο εἰσέτι τορπιλλῶν ἐκ τῶν μὴ θιχθεισῶν ἀπὸ τῆς ἐξ Ἀγγλίας ἀφίξεώς των παρὰ τοῦ Ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη καὶ ἀναφέρατε σχετικῶς». Ἐπρόκειτο, λοιπόν, νὰ γίνουν δοκιμαὶ ἐπὶ τῶν δύο ἑτέρων τορπιλλῶν καὶ αὗται ἐγένοντο. Ἀλλ’ ἐπηκολούθησεν ἡ ἀναχώρησις τοῦ Ἀρβανίτη. Ἐν τῇ προνοίᾳ, λοιπόν, ὡς εἶπον, ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἀρβανίτη, διέταξα τὴν ἀναστολὴν τῶν περαιτέρω δοκιμῶν διὰ νὰ μὴ γίνουν αὗται ἀπόντος τοῦ Ἀρβανίτη, ἀλλ’ ἐπὶ παρουσίᾳ αὐτοῦ.

§222Γ. ΚΑΚΟΥΛΙΔΗΣ. Ἄριστα.

§223Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Διέταξα, λοιπόν, διὰ νέας διαταγῆς ὑπ’ ἀριθ. 351)2043 τῆς 13 Φεβρ. 28 (ἀναγινώσκει)· «τοῦ ἀντιπλοιάρχου Ἀρβανίτη διαταχθέντος νὰ ἀπέλθῃ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν θέλετε διακόψει πᾶσαν δοκιμὴν ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν τῶν 53 κατὰ τὴν ἀπουσίαν του.» Καὶ ἤδη ἐρωτῶ, δύναται νὰ ὑπάρξῃ σαφεστέρα ἀπόδειξις, ὅτι τοιαύτην ἐκδίδων διαταγὴν ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἐνεπνέετο ἀπὸ αἴσθημα ἐχθρότητος, ἀλλ’ ἐκ προθέσεως ἀγαθῆς ὑπὲρ τοῦ Ἀρβανίτη; Προσθέτω ἀκόμη ὅτι ἐκλήθη ὁ Ἀρβανίτης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εὐθὺς ἀμέσως ἐπηκολούθησεν ἡ νεωτέρα διαταγή, ἐκλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ τῷ ἀνακοινωθῇ ὅτι αἱ δοκιμαὶ θὰ συνεχισθῶσι μετὰ τὴν ἐπάνοδόν του καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ αὐτοῦ εἰς τὴν Ὑποβρύχιον Ἄμυναν. Μοὶ ἀπήντησεν οὕτως: «Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχω τοιαύτην ἀξίωσιν· ὁ κ. Λάσκος καὶ ὁ κ. Ἀνδρέου εἶναι εἴπερ τινες καὶ ἄλλοι ἱκανοὶ νὰ ἐνεργήσωσιν ἐπιτυχῶς τὰς περαιτέρω δοκιμὰς καθ’ ὃν τρόπον τὰς ἔκαμα καὶ ἐγώ, ὥστε ἀπὸ ἐμὲ οὐδὲν ὑπάρχει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν κώλυμα νὰ διατάξῃ τὴν συνέχισιν τῶν περαιτέρω δοκιμῶν. Καὶ εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τοῦτο ἐξέδωκα τὴν ὑπ’ ἀριθ. 610)35 24 τῆς 14 Μαρτίου 28 διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας (ἀναγινώσκει) «ἀνακαλοῦντες τὴν ἡμετέραν διαταγὴν ὑπ’ ἀριθ. 351)2043 ἀπὸ 13)2)28 ἐπιτρέπομεν τὴν ἐκτέλεσιν δοκιμῶν καὶ ἐκσφενδόνισιν τορπιλλῶν τῶν 53, θέλετε δὲ ἑκάστοτε ὑποβάλλει ἡμῖν ἰδίαν ἔκθεσιν περὶ τῶν ἐπιτευχθέντων ἀποτελεσμάτων ἑκάστης τορπίλλης.» Καὶ τοῦτο ἀκόμη ἐκ προνοίας ἀγαθῆς ὑπὲρ τοῦ Ἀρβανίτη καὶ τοῦ τορπιλλικοῦ ὑλικοῦ, ὥστε εἰς ἣν περίπτωσιν μία οἱαδήποτε τορπίλλη δὲν ἔδιδεν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα σταματήσωμεν τὴν περαιτέρω ἐνέργειαν δοκιμῶν, ἔστω καὶ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Λάσκου καὶ τοῦ Ἀνδρέου, οὓς ἐνεπιστεύετο καὶ αὐτὸς ὁ Ἀρβανίτης κατὰ τὴν δήλωσίν του. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐχθρότης, Κύριοι, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξα κατὰ τοῦ Ἀρβανίτη. Ἐὰν αἱ λέξεις ἔχωσιν ἔννοιάν τινα διὰ λογικὸν ἄνθρωπον θὰ πρέπῃ τότε ἡ λέξις ἐχθρότης νὰ ἐξηγηθῇ μὲ τὴν ὅλως ἀντίθετον ἔννοιαν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν συνήθως ἀποδίδομεν εἰς αὐτήν, ἀφοῦ ἐκ τῶν ἀναμφισβητήτων γεγονότων μαρτυρεῖται, ὅτι ἐλήφθη πᾶσα δυνατὴ πρόνοια, ἵνα μὴ ἀδικηθῇ ἀξιωματικὸς ζητῶν, καὶ δικαίως ζητῶν, νὰ τοῦ χορηγηθοῦν τὰ μέσα τῆς νομίμου ἀμύνης κατὰ τῶν ἐναντίον του αἰτιάσεων. Κύριοι, ὁ ἔλεγχος δὲν ἐσταμάτησε δυστυχῶς ἐπὶ τῶν πεπραγμένων, ἀλλὰ ἔλαβεν χαρακτῆρα καὶ προληπτικοῦ ἐλέγχου, ἐπεξετάθη δηλαδὴ καὶ περαιτέρω τῶν πεπραγμένων, ἐπὶ μελλουσῶν ἐνεργειῶν καὶ ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Σφοδρῶς κατηγορήθην ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἡ κατηγορία διὰ μελλούσας ἐνεργείας, ἔλαβε καὶ τὴν χροιὰν τῆς εἰρωνείας τῶν ὑπηρεσιῶν μὲ τὴν προσπάθειαν νὰ παραχθῇ ἡ ἐντυπωσιακὴ ἀντίληψις παρὰ τῇ Βουλῇ. Διότι ὅταν γίνεται λόγος περὶ μελετωμένης τάχα προμηθείας τορπιλλῶν εἰς τιμὰς εὐκαιρίας τὰ λεγόμενα δὲν δύνανται νὰ ἔχουν ἄλλον σκοπὸν ἢ τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἔστω καὶ ψευδοῦς ἐντυπώσεως, ὅτι ὅπως–ὅπως πρόκειται νὰ ἀγοράσωμεν ἢ νὰ ζητήσωμεν τορπίλλας occasion διὰ νὰ πλουτίσωμεν δι’ αὐτῶν τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὴν χρησιμότητα αὐτῶν καὶ ἀποβλέποντες μόνον εἰς τὴν εὐθηνίαν τῶν τιμῶν. Καὶ μὲ ὅλην τὴν καλὴν προαίρεσιν καὶ ἐν τούτῳ, ἐν τῇ ἐνεργείᾳ ταύτῃ τῇ μελλούσῃ,—διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἐνέργεια καὶ σχετικὴ ἀπόφασις εἰλημμένη, —καὶ ἐν τῇ μελλούσῃ ταύτῃ ἐνεργείᾳ τοῦ Ὑπουργείου εὗρον οἱ καλοθεληταὶ τοῦ Ὑπουργείου αἰτίαν κατακρίσεως καὶ ἐπιχειρήματα διὰ νὰ καταδικάσωσι τὴν τεχνικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι ἐμπνέονται ἀπὸ δυσμένειαν ἀδιάλλακτον ἐναντίον ἀξιωματικῶν τινων.

§224Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Καὶ ἐργοστασίων.

§225Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτικῶν). Καὶ λέγουν πρὸς τὴν Βουλήν, πρὸς ἀπόδειξιν τῶν αἰσθημάτων τῆς ἐχθρότητος, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐμφορεῖται ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, καὶ διὰ νὰ ἀποδείξουν ὅτι θεωρεῖ καταδικασθείσας ἐσαεὶ καὶ ὁριστικῶς τὰς 50 τορπίλλας καὶ μετ’ αὐτῶν τοὺς εἰς τὴν προμήθειαν καὶ τὴν παραλαβὴν αὐτῶν μετασχόντας ἀξιωματικούς, προβαίνει ἤδη εἰς τὴν προμήθειαν νέων τορπιλλῶν occasion διὰ ν’ ἀντικαταστήσῃ δι’ αὐτῶν τὰς ἀχρήστους. Δὲν παρέλειψαν δὲ καὶ νὰ ἀρτύσουν τὸ πλάσμα τοῦτο τῆς φαντασίας των καὶ μετὰ πολλῆς εἰρωνείας, ἕνεκα τῆς φανταστικῆς occasion. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος, οὔτε καὶ ἱκανὸς ἴσως, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ μυθεύματα αὐτά. Προτιμῶν νὰ ἐκθέτω τὰ πράγματα ὅπως ἔχουν καὶ νὰ λέγω τὰ σῦκα σῦκα καὶ τὴν σκάφην σκάφην, ὀφείλω ἐν τούτοις νὰ εὐχαριστήσω τοὺς ἐπερωτῶντας, διότι καὶ ἐν τῇ ἐνεργείᾳ ταύτῃ τῆς μελλούσης καὶ ἐνδεχομένης παραγγελίας νέων τορπιλλῶν μοὶ δίδεται ἀφορμὴ νὰ ἐπαινέσω δημοσίᾳ τὸν ζῆλον εἰς τὸ καθῆκον καὶ τὴν πρόνοιαν τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου. Ἐπίσης ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδέποτε ἐγένετο ἢ ἐμελετήθη ἡ προμήθεια τορπιλλῶν ἐν τῇ ἐννοίᾳ ἡ ὁποία ἐδῶ λέγεται, ἀπὸ τοὺς μὴ γνωρίζοντας τὰ πράγματα. Ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ὀφείλω νὰ σταματήσω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, διὰ λόγους εὐνοήτους. Ἄν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὸ μέλλον ὀφείλω νὰ διαπιστώσω πρὸς τὴν Βουλήν, κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον, ὅτι ἡ πρόνοια αὕτη περὶ προμηθείας τορπιλλῶν δὲν λαμβάνεται ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι αἱ 50 τορπίλλαι ἔχουσι καταδικασθῆ ὅτι τοὐναντίον ἡ πρόνοια αὕτη λαμβάνεται ἀσχέτως ὅλως πρὸς τὴν χρησιμότητα τῶν τορπιλλῶν τῶν 0.53 ὡς ἐπιβεβλημένη διὰ τὸν πλήρη ὁπλισμὸν τῶν ναυτικῶν ἡμῶν μονάδων. Δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ἀναλύσω εὐρύτερον τὰ περὶ τοιούτων θεμάτων καὶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ εἴχομεν μυστικὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, θὰ εἶχον νὰ εἴπω πολλὰ πράγματα ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦτο. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ διαπιστώσω καὶ πάλιν ἅπαξ ἀκόμη ὅτι ἡ πρόνοια αὕτη εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰς ὁποίας στοιχειῶδες καθῆκον ἐπιβάλλει εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Ναυτικοῦ. Τὰ λεγόμενα δὲ περὶ προμηθείας τῶν τορπιλλῶν εἰς τιμὰς εὐκαιρίας, καὶ αὐτά, Κύριοι, ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι ἔχουν ἐντελῶς διαφορετικὰ ἀπὸ τὰ φαιδρολογήματα τῶν ἐπικριτῶν καὶ ὅτι ἀποτελοῦν ἐπίσης ἐπαινετὴν πρόνοιαν τοῦ ἡμετέρου Ἐπιτελείου καὶ τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν σκοπούντων νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς ἀνάγκας ἐνεστώσας, καὶ ἀσχέτως, ὡς εἶπον, πρὸς τὰς ὑπαρχούσας τορπίλλας. Ἡ συμπλήρωσις λοιπὸν τοῦ ὁπλισμοῦ τοῦ τορπιλλικοῦ ἡμῶν στόλου ἐπέβαλλε τὴν πρόνοιαν τοῦ Ἐπιτελείου πρὸς εὕρεσιν τορπιλλῶν, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἄοπλος ὁ Στόλος ἡμῶν. Ἔχομεν ἤδη τορπίλλας τύπου «Σθάρτσκοπφ» τῶν 0.45. Καὶ ἂν ἐν τῇ προσδοκίᾳ νέας παραγγελίας τορπιλλῶν τῶν 0.53 ἠθέλαμεν ἀμελήσει τὸν ὁπλισμόν μας, ἔστω καὶ διὰ τορπιλλῶν «Σβάρτσκοπφ», ἠθέλαμεν πράξει ἔργον ἐπιμηθέων. Καὶ ἐν τῇ προβλέψει ταύτῃ ἐγένετο σκέψις περὶ ἀναζητήσεως τοιούτων τορπιλλῶν, αἵτινες μόνον ἴσως ἐν ταῖς Σκανδιναυϊκαῖς Χώραις κατασκευάζονται σήμερον. Καί ἐντεῦθεν ὁ θρῦλος περὶ τορπιλλῶν εὐκαιρίας. Καὶ ἐάν ποτε ἤθελον ἀποδειχθῇ ὡς μὴ πληροῦσαι τὸν σκοπόν των αἱ τορπίλλαι τῶν 0.53, θὰ ἦτο ἄξιον τῆς ἐσχάτης καταδίκης τὸ Ἐπιτελεῖον ἡμῶν, ἐὰν δὲν ἐπρονόει ἀπὸ τοῦδε διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην τῆς ἀχρηστίας τῶν τορπιλλῶν τῶν 0.53, διὰ τὸν ἔγκαιρον ἐξοπλισμὸν τοῦ Ναυτικοῦ ἡμῶν. Ὁ δὲ ἔγκαιρος ἐξοπλισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐν τῇ προσδοκίᾳ νέας παραγγελίας τορπιλλῶν τῶν 53, κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ καθ’ ὃν τρόπον προνοεῖ τὸ Ἐπιτελεῖον καὶ αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι. Στρέφεται, λοιπόν, καὶ πολὺ ὀρθῶς, ἡ προσοχὴ τοῦ Ἐπιτελείου εἰς τὴν ἀναζήτησιν, ἐν περιπτώσει ἐλλείψεως τοῦ νέου τούτου τύπου τορπιλλῶν τῶν 53 ἑκατοστῶν, εἰς τὴν ἀναζήτησιν ἔστω καὶ τοῦ παλαιοτέρου τύπου τορπιλλῶν Σθάρτσκοπφ, οὐχὶ ἀγνώστου εἰς τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν. Ὀφείλω δὲ νὰ προσθέσω ὅτι συντρέχουν πάντες οἱ οὐσιώδεις λόγοι, ἵνα τὸ Ἐπιτελεῖον στρέψῃ τὰς σκέψεις του καὶ τὴν προσοχήν του πρὸς τὴν διεύθυνσιν ταύτην τοῦ δυνατοῦ τῆς προμηθείας τορπιλλῶν Σθάρτσκοπφ, διότι καὶ αἱ γενόμεναι τότα δοκιμαὶ τῶν τορπιλλῶν ἔδωκαν κάλιστα ἀποτελέσματα καὶ ἡ ἐν χρόνῳ προσήκοντι ἐκτέλεσις παραγγελίας νέας διὰ τορπίλλας τῶν 53 ἦτο ἀδύνατος, καὶ διότι ὁ ἄρτιος ἐξοπλισμὸς τοῦ τορπιλλικοῦ Στόλου ἡμῶν ἀπαιτεῖ ἀριθμὸν τορπιλλῶν κατὰ πολὺ ὑπέρτερον τῶν 49 τοιούτων, τῶν δυστυχῶς ὑπὸ δοκιμὴν ἀκόμη εὑρισκομένων. Καὶ ἡ τοιαύτη σκέψις, Κύριοι, τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἐθεωρήθη ἐπιλήψιμος, διότι ἐστρέφετο εἰς ἐνδεχομένην προμήθειαν ἄμεσον, τὴν ὁποίαν οἱ καλοθεληταὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἀρέσκονται νὰ ὀνομάζουν προμήθειαν τορπιλλῶν ὀκαζιὸν ἐπὶ τὸ φαιδρότερον. Καί, ἐὰν ἐρχώμεθα ἐδῶ νὰ συζητήσωμεν ἀπηλλαγμένοι πάσης ἀτομικῆς προκαταλήψεως καὶ ἄνευ τοῦ ἀποκρύφου ἐλατηρίου παντὸς εὐσεβοῦς πόθου φιλοδοξίας ἀξιεπαίνου ἄλλωστε, δὲν τὴν κατακρίνω, ἐὰν ἐρχώμεθα λέγω, ἐκ τοιούτου πνεύματος καὶ ἐκ τοιούτων εἰλικρινῶν προθέσεων ἐμφορούμενοι νὰ ἐρευνήσωμεν τί εἶναι τὸ συμφερότερον διὰ τὸ Κράτος, προκειμένου μάλιστα περὶ ὀργανώσεως Στρατιωτικῆς, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι θέλομεν εὑρεθῇ πάντες σύμφωνοι διϊστάμενοι ἴσως ἐνίοτε ἕνεκα ἐσφαλμένων πληροφοριῶν, ἐπαρκῶν. Ἀλλ’ οὐδέποτε ἐν τῇ προθέσει ἡμῶν θὰ εὑρίσκετο ἡ προβεβουλευμένη ἀδιαλλαξία διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἄλλα συμφέροντα κρύφια, ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν ὁποίων δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, κύριοι, βεβαιωθῆτε καὶ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ νὰ μεταδώσω εἰς τὴν ψυχὴν ὑμῶν τὴν διάθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχω ἵνα μὲ ὅλας μου τὰς δυνάμεις καὶ δὴ ὅσον ἀσθενεῖς εἶπον, νὰ συντελέσω ὅσον τὸ ἐπ’ ἐμοὶ εἰς τὴν διαφώτισιν ὑποθέσεως οὕτω μεγάλου ἐνδιαφέροντος— βεβαιωθῆτε ὅτι δὲν μὲ ἐμπνέει εἰμὴ ὁ πόθος νὰ διαλευκανθῇ ἡ ὅλη ἀλήθεια καὶ μέσα εἰς τὰ ἄπειρα περιστατικὰ μιᾶς τριετίας ὁλοκλήρου καὶ μέσα εἰς τὰς ἀντιθέτους πληροφορίας ἀποκατασταθῇ ἡ ἀλήθεια τῶν πραγμάτων, διὰ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας, διὰ λύσεως, πλήρως ἀνταποκρινομένης εἰς τὰς ἀνάγκην τῶν περιστάσεων. Ἐὰν ἔσφαλλα, καὶ δὲν καυχῶμαι διὰ τὸ ἀλάθητον, εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἐπανορθώσω τὴν πεπλανημένην ἀντίληψίν μου, ὅταν σοφώτεροι ἐμοῦ ἀποδείξουν, ὅτι ἐσφαλμένας ἀντιλήψεις συνεκόμισα ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε ἐργασίας καὶ τῆς ἐρεύνης μου. Ἀλλὰ κατ’ ἀρχὴν δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι οὐδεὶς εἶναι ἀπηλλαγμένος σφαλμάτων εἰς μίαν ὑπόθεσιν τόσον περίπλοκον καὶ διεξοδικὴν ἱστορίαν ἔχουσαν, ἡ ἔρευνα, τῆς ὁποίας θὰ χρειασθῇ ἴσως ν’ ἀπασχολήσῃ τὸν μελετητὴν αὐτῆς ἐπὶ ἡμέρας καὶ ἑβδομάδας καὶ μῆνας ἴσως. Καὶ ὁ πεπροικισμένος ἀκόμη μὲ τὰς ἀναγκαίας τεχνικὰς καὶ ἐπιστημονικὰς γνώσεις, δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ σφάλλῃ. Δι’ αὐτό, κύριοι, μὲ ὁλόψυχον τὴν διάθεσιν τοῦ νὰ ἐπιχυθῇ πλῆρες φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν τορπιλλῶν καὶ διὰ τῆς ἐρεύνης ν’ ἀσφαλισθῶσιν, τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, θὰ ἐπρότεινον εἰς τὴν Βουλὴν, ἐγὼ αὐτός, καίτοι Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅπως στέρξῃ νὰ συγκροτήσῃ ἐπιτροπὴν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων διὰ νὰ ἐρευνήσῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν.

§226Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι μόνον τῶν τορπιλλῶν ἀλλὰ γενικῶς.

§227Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Νὰ ἐρευνήσῃ, λέγω, τὴν ὅλην ὑπόθεσιν, νὰ φέρῃ τὸ πόρισμα τῆς ἐρεύνης της εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα αὕτη ἐν μυστικῇ συνεδριάσει λάβῃ τὰς ἐνδεικνυομένας καὶ τὰς μᾶλλον συμφερούσας ἀποφάσεις. Εἶναι πολὺ πιθανὸν αἱ ἀποφάσεις αὗται νὰ ἐκτελεσθῶσιν ὑπὸ τὴν ὑπουργίαν ἄλλου ὑπουργοῦ καὶ οὐχὶ ἐμοῦ. Εἶναι πικρόν, κύριοι, τὸ ποτήριον τὸ ὁποῖον ὁ διαχειριζόμενος τὰ δημόσια πράγματα εἶναι ὑποχρεωμένος ἐνίοτε νὰ κενώσῃ καὶ μάλιστα ὅταν τοῦ προσφέρεται τοῦτο διότι πράττει τὸ καθῆκον του καὶ μόνον τὸ καθῆκον του ἀδιαφορῶν, διὰ τὰ πρόσωπα. Ἀλλὰ τὶ νὰ σᾶς εἴπω; χρειάζεται ἴσως πολλὴ ἀντοχὴ εἰς παρομοίας περιστάσεις, τὴν ὁποίαν ὀλίγοι ἔχουν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅμως θέλω νὰ συστήσω καὶ πάλιν εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι τοῦτο, νὰ σπεύσῃ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἐπιτροπῆς ἐξεταστικῆς, ἡ ὁποία, ἐλπίζω, ὅτι ἐμφορουμένη ὑπὸ πνεύματος ἀπηλλαγμένου προκαταλήψεως καὶ κινουμένη μόνον ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσκομισθῶσι τὰ ἄριστα τῶν πορισμάτων ἐν τῇ ἐρεύνη τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω. Ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἷς σωφρονῶν στρατηγὸς τῆς ἀρχαιότητος ἔλεγεν εἰς τὸν Δῆμον τῶν Ἀθηναίων «ταῦτα ἐγὼ φρονῶ, καὶ πιστεύω ὡς συμφέροντα εἰδήτῳ εἰ δέ τινι ἄλλως δοκεῖ παρίημι αὐτῷ τὴν ἀρχήν».

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 11 μ.μ. Μετὰ τὴν διακοπὴν.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κρεμεζῆς.

§230Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον.

§231Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Σύμφωνα μὲ τὴν τάξιν πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Γούδας.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὁ κ. Γούδας ἐδήλωσεν, ὅτι ἀναδέχεται ἐκχωρηθέντα αὐτῷ δικαιώματα παρὰ τοῦ κ. Κακουλίδου. Ἀλλὰ τοιαῦτα δικαιώματα δὲν ἐκχωροῦνται.

§233Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγένετο καὶ ἄλλοτε τοῦτο: ὁ κ. Γούδας ὑποχωρήσαντος τοῦ κ. Κακουλίδου ἔλαβε τὴν θέσιν του.

§234Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τί θὰ εἴπῃ ἔλαβε τὴν θέσιν του;

§235Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ εἴπῃ ὅτι ἡ παραχώρησις ἐγένετο καὶ τῇ συναινέσει σας.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται ὁ κ. Γούδας νὰ ὑποκαταστήσῃ τὸν κ. Κακουλίδην.

§237Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐνεγράφη τῇ συναινέσει σας.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνεγράφη διὰ νὰ ὁμιλήσῃ, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ τοῦ ἀρνηθῶ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ.

§239Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ τοῦτο ἂν ὑποτεθῇ καὶ ὁ κ. Σακαλῆς καὶ ὁ κ. Κρεμεζῆς ὡμίλησαν ἤδη.

§240Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα.

§241Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὡμιλήσατε προχθές. Ἔρχεται λοιπὸν ἡ σειρὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Γούδας. Ἄν τώρα δὲν θέλετε νὰ δώσητε τὸν λόγον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δύνασθε νὰ τὸ πράξητε, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν.

§242Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κατὰ τὰ κεκανονισμένα οὐδεμία συνεννόησις μεταξὺ βουλευτῶν ἐγγεγραμμένων καὶ ἑτέρου βουλευτοῦ, ἀκόμη δὲ καὶ τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσῃ τὴν κατὰ τὸν Κανονισμὸν τάξιν καὶ τὴν σειρὰν τῶν ῥητόρων. Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ τοῦτο ἐπιτρέπεται, οὔτε ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ οὔτε ἐκ τῶν ἐθίμων τῆς Βουλῆς. Πρώτην φορὰν ἀκούω ὅτι ἐγένετο συνεννόησις μεταξὺ τοῦ κ. Κακουλίδου, κ. Γούδα καὶ Ὑμῶν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔκαμεν καμμίαν συνεννόησιν.

§244Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Μὴ μὲ διαψεύδετε.

§245Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἐπιτρέπεται λοιπὸν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ λόγου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει τὴν μεταβολήν, οὔτε κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ οὔτε κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε κρατήσαντα εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἐπιτρέπεται, νὰ μεταβληθῇ ἡ σειρὰ τῶν ῥητόρων, ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος, ὅτι ἡ ἐπερώτησις στρέφεται τυπικῶς ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ δὲν εἶναι τώρα πάλιν κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τοὺς ἀντιλέγοντας. Ὑπάρχει λοιπὸν διττὸς λόγος ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῶν ἐγγεγραμμένων. Ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπεται ἵνα διὰ συμφωνίας γίνῃ μεταβολὴ τῆς σειρᾶς τῶν ὁμιλούντων καὶ ἡ ἑτέρα διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἀλλαγή τῶν ῥητόρων ἐπὶ τοῦ θέματος μεταξὺ τῶν ἀντιλεγόντων.

§246Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν εἶχε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσῃ ὁλόκληρον τὴν παρατήρησίν μου καὶ νὰ προσέξῃ εἰς ὅσα εἶπα, δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν θέσιν νὰ ὑποστηρίξῃ ὅσα ὑποστηρίζει, διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ἐκτὸς τῆς συμφωνίας αὐτῆς, ἡ ὁποία κατὰ τοὺς μάρτυρας ἐγένετο τῇ συναινέσει σας...

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνετε τὸ «τῇ συναινέσει σας» ἃς λέγει ὅτι συνήνεσα εἰς τὸ νὰ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος. Ὀφείλω ὅμως νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν, ἐπειδὴ ἐπαναλαμβάνετε συναινέσεις. Ἡ συναίνεσίς μου ἐδόθη εἰς τοῦτο μόνον τὸ σημεῖον. Ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ὁμιλοῦν μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι καὶ εἶναι τυπωμένα τὰ ὀνόματά των. Ὁ κ. Γούδας ἐζήτησε τὸν λόγον μετὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν ὀνομάτων καὶ μετὰ τὴν ἐγγραφὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν καὶ συνήνεσα νὰ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος.

§248Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ.

§249Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ προκύπτει καὶ ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅτι ὁ κ. Κρεμεζῆς ὡμίλησεν ἤδη ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§250Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὄχι, δὲν ὡμίλησα.

§251Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Παρατηρήσατε τὰ πρακτικὰ καὶ ἂν εὑρεθῇ ὅτι ὁ κ. Κρεμεζῆς ὡμίλησε, τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις. Πρέπει τότε νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Γούδαν.

§252Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς 22 Μαρτίου.

§253Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ὡμίλησε ποσῶς ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§254Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὡμίλησεν ὁ κ. Κρεμεζῆς. Εἶναι ἀδιάφορον τώρα ἂν θέλωμεν νὰ παίξωμεν μὲ τὰ λόγια. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι ἔλεγχος καὶ δίδει δικαιώματα πρὸ παντὸς εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Αὐτὴ ὅμως ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως διεξάγεται παρὰ φίλων τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι πᾶν ἄλλο ἢ ἔλεγχον ἐξασκοῦν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δύνασθε νὰ κανονίσητε ὡς θέλετε τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ διαμαρτύρεται πάντοτε ὅτι κατεπατήθησαν τὰ δικαιώματά της.

§255Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δύνασθε ν’ ἀλλάξητε τὴν σειρὰν τῶν ρητόρων. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἐπειδὴ ἔθιξα τὸ θέμα τῶν τορπιλλῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διαμαρτυρόμενος ἠρώτησε ἂν συζητήσωμεν ἐπερώτησιν, ἀπήντησα ὅτι ἔχω ἐγγράψει ἐπερώτησιν καὶ κατὰ πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀπεφασίσθη νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων.

§256Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὄχι.

§257Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις προηγεῖται καὶ ἑπομένως ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς ἐμὲ ὁ λόγος.

§258Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ προκαταρκτικὴ συζήτησις παρατείνεται ὑπὲρ τὸ δέον.

§259Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡμεῖς ἐκάμαμεν τὴν συγκατάβασιν ὅπως κατὰ τὰς ἡμέρας ἐπερωτήσεων μὴ συζητηθῶσιν ἐπερωτήσεις ἀλλὰ νὰ συζητηθῇ ὁ Προϋπολογισμός.

§260Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ ἐπερώτησις διεξάγεται ὑπὸ τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ὁπωσδήποτε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Κρεμεζῆν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν του εἰς τὸν κ. Γούδαν.

§261Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐπειδὴ μοῦ κάμετε τὴν σύστασιν αὐτήν, κατέρχομαι τοῦ βήματος. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω ὅτι ἔπρεπε οἱ ἐπερωτῶντες νὰ διατυπώσωσι τὴν Κατηγορίαν καὶ ἔπειτα νὰ ἔλθουν οἱ ἄλλοι νὰ κρίνουν. Δὲν δύναται νὰ δημιουργοῦνται αὐτὰ τὰ προθύστερα.

§262Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν δύναται νὰ παρουσιάζεται μία ὁμὰς βουλευτῶν τῆς συμπολιτεύσεως, ἡ ὁποία νὰ παριστᾷ τὴν ἀντιπολίτευσιν, διότι εἰς ἓν εἰδικὸν ζήτημα διαφωνεῖ πρὸς ἕνα Ὑπουργόν.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γούδας.

§264Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Κατὰ παράδοξον τρόπον ἐλέχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅτι γίνεται ἔλεγχος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Τοῦτο εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετον πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Οὐδεὶς τοιοῦτος ἔλεγχος γίνεται κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ παραγγελία τῶν τορπιλλῶν χρονολογεῖται ἀπὸ τοῦ 1924, ἡ παράδοσις ἐν Ἀγγλίᾳ ἐγένετο τὸν Αὔγουστον τοῦ 1925, ἡ ἄφιξις συμπίπτει μετὰ ἕνα ἢ δύο μῆνας μετὰ τὴν ἐν Ἀγγλίᾳ παράδοσιν ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἡμέρας τινὰς μετὰ τὴν 15 Αὐγούστου τοῦ 1927, ὁπότε δύο ὁλόκληροι ἐνιαυτοὶ εἶχον παρέλθει ἀπὸ τῆς παραδόσεως τοῦ ὑλικοῦ τούτου, βεβαίως ὁ ἔλεγχος δὲν δύναται νὰ στρέφεται κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Εἶναι ἔλεγχος ἐπὶ πράξεως παρῳχημένης, ὁ ὁποῖος ὀρθῶς γίνεται καὶ σήμερον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τοῦ δηλώσω, ὅτι ὁ ἔλεγχος ἀφορᾷ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας αὐτὸς οὗτος προΐστατο, διότι, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, κατὰ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1924 ἀνερρήθη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς διαδεχθεὶς τὸν κ. Βενιζέλον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§265Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. 15 ἡμέρας ἔμεινε.

§266Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Αἱ 15 ἡμέραι ἤρκεσαν διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ἁμαρτωλῆς ἐκείνης συμβάσεως τῆς ὁποίας ἠκούσαμεν τὰ ἀποτελέσματα.

§267Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἡμεῖς ἠλέγξαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν διὰ τὰς ἐνεργείας του, ὄχι τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου καὶ τὴν Κυβέρνησιν Καφαντάρη.

§268Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν αἰσθάνομαι, Κύριε Συνάδελφε, τὸ νύγμα οὐδενὸς ἀπολύτως ἐλέγχου. Ἄν ἀποδειχθῇ ὅτι αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας μου κατήρτισαν κακῶς μίαν παραγγελίαν, θὰ τὸ ἀναγνωρίσω ἐγὼ πρῶτος. Δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, οὔτε δι’ ἕνα Πρωθυπουργόν, οὔτε διὰ μίαν Κυβέρνησιν νὰ εἰσέρχεται εἰς τὰς λεπτομερείας τὰς τεχνικάς. Ἑπομένως ἂν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν ἔγιναν παραγγελίαι ἄστοχοι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὤφειλω νὰ κάμω εὐθὺς ὡς ἀντελήφθην μίαν κατάχρησιν, ἦτο νὰ τὴν καταστείλω καὶ νὰ μὴ τὴν συγκαλύψω.

§269Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Τοῦτο ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν.

§270Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐὰν τὸ ἔπραξε, τόσον τὸ καλύτερον διὰ τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Τόση εἶναι ἡ προσπάθειά μας νὰ συγκαλύψωμεν οἱανδήποτε κατάχρησιν, ὥστε ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τοῦ κόμματός μας τὴν παρέπεμψε εἰς τὴν δικαιοσύνην. Αὐτὸ εἶναι ὁλόκληρον πρὸς τιμήν μας.

§271Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὑπάρχει ἓν λόγιον τὸ ὁποῖον λέγει «οὐδὲν καλὸν ἀμιγὲς κακοῦ». Τοῦτο δυνάμεθα νὰ τὸ ἀντιστρέψωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν καὶ οὐδὲν κακὸν ἀμιγὲς καλοῦ. Ἐν προκειμένῳ ἐγένετο ἓν κακόν, μία προμήθεια κακοῦ ὑλικοῦ, ἀλλὰ προέκυψεν ἓν ἀγαθόν, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἠλέχθησαν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι παρουσιάσθησαν τορπιλληταὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης σπουδάσαντες εἰς Ἀνωτέρας σχολάς.

§272Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πολιτικοὶ τορπιλληταί.

§273Μ. ΓΟΥΔΑΣ. ... καὶ ὑποδείξαντες ὅτι ὁλόκληρον τὸ ὑλικὸν τοῦτο ἐκακοποιήθη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἢ ὑπὸ τῶν εἰδικῶν. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐξακολουθήσῃ νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του, διότι ἀπὸ τοῦ δήματος τούτου ἠκούσθη καί τις ὑπαινιγμὸς περὶ παραιτήσεως αὐτοῦ.

§274Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν περὶ παραιτήσεως;

§275Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Εἶπεν ὅτι ὁ διάδοχός μου θὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§276Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀπολογηθῶ καὶ πάλιν. Εἶπα ἀναπτύσσων τὴν ὑπόθεσιν ὅτι θὰ καταλήξω ἐν τέλει εἰς συμπεράσματα καὶ κρίσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸς λῆψιν ἀποφάσεων χρησίμων. Πότε θὰ ληφθοῦν αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις, καὶ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἀποφάσεις, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ προσδιορίσω. Ἴσως νὰ εἶναι ἄλλος ὑπουργός, ὁ ὁποῖος νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτάς.

§277Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐπιπροσθέτως, λέγω, ὅτι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπεδείχθη παρ’ ὑμῖν εἰς μίαν διακοπὴν περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§278Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶμαι λίαν εὐτυχὴς διότι τὴν σύστασίν μου τὴν ὁποίαν ἐσκέφθην νὰ κάμω πρὸς τὸν διάδοχόν του, τὴν κάμω ἀκεραίαν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ βουλευτὴν ἐκ Μεσσηνίας, εἶναι δὲ αὕτη ὅτι πρέπει νὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα νομοσχέδιον καὶ νὰ κατατάξῃ τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀναφανέντας νέους τορπιλλητὰς εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ναυτικοῦ διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰς τάξεις ἐκείνων τῶν ἀνικάνων ἢ ἀμελῶν εἰδικῶν οἱ ὁποῖοι ἐξ ἀμελείας των κατέστρεψαν τὸ ὑλικὸν αὐτό. Ἡ παραγγελία τῶν τορπιλλῶν, τὸ λέγω τοῦτο διὰ τὴν ἱστορικὴν ἀλήθειαν, ἐγένετο κατ’ Ἰανουάριον τοῦ 1924, ὑπεγράφη δὲ τελικῶς ἡ σύμβασις εἰς τὰς 28 Ἰανουαρίου τοῦ 1924. Ἔχω νὰ παρατηρήσω κάτι τί.

§279Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουρ. Οἰκον.). Τότε δὲν ἤμην Πρωθυπουργός.

§280Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὁ κ. Καναβὸς τὴν ὑπέγραψεν.

§281Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Διότι καὶ εἰς αὐτὸ κάνετε λάθος. Ἦτο ὑπουργὸς καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου.

§282Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἀδιάφορον, δὲν κάμωμεν ἔλεγχον σημερινόν, ἀλλὰ παρελθούσης ἐποχῆς...

§283Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὁ ἔλεγχος γίνεται διὰ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως.

§284Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ ἔλεγχος γίνεται διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ τί εἶναι αὐταὶ αἱ τορπίλλαι. Τοῦτο τὸ ἐδήλωσα κατ’ ἐπανάληψιν.

§285Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην συναγωνίσθησαν 4 ἐργοστάσια διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τορπιλλῶν διαμέτρου 53% διὰ πρώτην φορὰν καὶ λέγω διὰ πρώτην φορὰν διότι ὅταν τὸ πρῶτον κατὰ τὸ 1915 εἶχε ζητηθῇ ἡ κατασκευὴ ὁμοίων τορπιλλῶν παρὰ τῆς Γερμανίας καὶ εἶχε ὑπογραφῇ ἡ σχετικὴ σύμβασις, ἐματαιώθη ἡ ἐκτέλεσις τῆς παραγγελίας ἐκείνης λόγῳ τοῦ ἐκραγέντος πολέμου τέσσαρα λοιπὸν ἐργοστάσια συναγωνίσθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διὰ τὴν προμήθειαν τῶν 50 τορπιλλῶν· τὸ ἐργοστάσιον Ἄργοστον καὶ τρία ἄλλα ἐργοστάσια, ἐπροτιμήθη δὲ διὰ πολιτικοὺς λόγους ὡς ἐλέχθη τὸ Ἀγγλικὸν τοῦτο ἐργοστάσιον.

§286Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ποῖος τὸ εἶπε διὰ πολιτικοὺς λόγους; Διὰ πολιτικοὺς λόγους δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ παραγγελία εἰς Ἰταλικὰ ἐργοστάσια.

§287Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐγένετο λοιπὸν ἡ παραγγελία εἰς τὸ Ἀγγλικὸν ἐργοστάσιον, ἢ ἐὰν ἡ μνήμη δὲν μὲ ἀπατᾷ, ἔχω ἀκούσῃ ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ ἦτο κατά τι ἀνωτέρα τῆς τιμῆς τῶν ἄλλων ἐργοστασίων. Τὸ παράδοξον εἶναι, ὅτι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιεῖτο ὑπὸ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἦσαν τορπίλλαι τῶν ὁποίων αἱ κινητήριοι μηχαναὶ ἦσαν διατεταγμένοι κατὰ ἐγκαρσίαν τομὴν τῆς τορπίλλης. Διὰ πρώτην φορὰν ἐγένετο παραγγελία τορπιλλῶν, τῶν ὁποίων αἱ κινητήριοι μηχαναὶ δὲν ἦσαν κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον διατεταγμέναι, δὲν ἦσαν διατεταγμέναι ἐπὶ ἑνὸς ἐγκαρσίου ἐπιπέδου καὶ δὲν μετεδίδετο ἡ κίνησις ὑπὸ τῶν μηχανῶν αὐτῶν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν ἄτρακτον τῶν ἑλίκων τῆς τορπίλλης ἀλλὰ μετεδίδετο δι’ ἑνὸς πολυπλόκου συστήματος ὀδοντωτῶν τροχῶν οἱ ὁποῖοι μεταβάλλουν τὴν κίνησιν ἑνὸς ἐγκαρσίου ἄξονος, εἰς κίνησιν τῆς διαμήκους ἀτράκτου τῶν ἑλίκων.

§288Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εἶναι ἐλαττωματικὸν τὸ σύστημα;

§289Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὄχι. Λέγω ὅτι ἦτο νέον σύστημα, διότι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἴχομεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στόλου ἄλλο σύστημα καὶ προκειμένου περὶ μεταβολῆς συστήματος ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ σύνταξις τοῦ συμβολαίου θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μετὰ πολλῆς προσοχῆς, ὥστε νὰ μὴ προκύψουν ἄτοπα ἢ παρερμηνεῖαι ἐκ τῆς κακῆς διατυπώσεως τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Διὰ νὰ μὴ κουράσω τὴν Βουλὴν δὲν θὰ ἐξετάσω καθ’ ὅλον τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀνέπτυξεν αὐτοὺς κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νομίζω ὅτι παρέλκει πᾶσα συζήτησις περαιτέρω. Μετὰ τὴν παραγγελίαν τῶν τορπιλλῶν ἀπεστάλη τὸν Μάϊον τοῦ 1924 ὁ ἀντιπλοίαρχος Ἀρβανίτης ὅπως ἐπιστατήσῃ εἰς τὸν τρόπον τῆς κατασκευῆς τῶν τορπιλλῶν καὶ παραλάβει ταῦτα ἅμα κατασκευαζομένας. Ἐλέχθη κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς ὅτι τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὸ ὁποῖον παρηγγέλθησαν αἱ τορπίλλαι διὰ πρώτην φορὰν κατασκεύαζε, ὄχι μόνον τοιαύτας τορπίλλας, ἀλλὰ καὶ γενικῶς τορπίλλας. Αἱ δὲ τορπίλλαι τὰς ὁποίας παρέδωκε πρὸς ἡμᾶς φέρουσι αὔξοντας ἀριθμοὺς ἀπὸ 1–5), ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχει κατασκευάσῃ περίπου 190 ἐν ὅλῳ τορπίλλας. Ἐκ τούτων αἱ 50 εἶναι αἱ συζητούμεναι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἕτεραι 50 παρηγγέλθησαν ἀπὸ τὴν Ὁλλανδίαν καὶ αἱ λοιπαὶ 90 ἀνὰ 10–15 ἀπὸ διάφορα κράτη μὴ ἔχοντα ἰδίαν βιομηχανίαν. Ἔχω ἀκούσῃ ὅτι καὶ εἰς τὴν Ὁλλανδίαν συνέβησαν τὰ ἴδια.

§290ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπερρίφθησαν;

§291Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Δὲν γνωρίζω ἔχω ἀκούσῃ ὅτι καὶ ἐκεῖ παρουσιάσθησαν ἄτοπα. Καὶ ἔχω νὰ σημειώσω προσέτι καὶ σχετικῶς μὲ τὴν παραγγελίαν τῶν τορπιλλῶν τούτων ὅτι τὸ σύστημα τῶν δικυλίνδρων μηχανῶν δὲν ἔχουν εἰσέτι παραδεχθῆ τὰ μεγάλα ναυτικὰ κράτη) ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία ἀλλ’ ἐξακολουθοῦν ἀκόμη νὰ ἔχουν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτῶν τορπίλλας μὲ 4 ἐκτινωτὰς μηχανὰς κατὰ τὸ ἐγκάρσιον ἐπίπεδον. Ἴσως ἡμεῖς εἴμεθα φαίνεται περισσότερον προηγμένοι ἀπὸ τὰ μεγάλα ναυτικὰ κράτη καὶ ἀμέσως ἐδέχθημεν τὴν καινοτομίαν αὐτήν. Αἱ τορπίλλαι παρελήφθησαν κατὰ τὸ 1925, ἐφορτώθησαν ἐπὶ βοηθητικοῦ πλοίου καὶ ἔφθασαν ἐνταῦθα τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1926. Ἐβλήθη ὑπὸ τοῦ Πάνθηρος ἡ πρώτη τορπίλλη, ἐκ τῆς προμηθείας ταύτης, ἡ ὁποία ἐβυθίσθη, ἀστοχήσασα καὶ ἠγρεύθη κατόπιν. Συνεπείᾳ τῆς τοιαύτης καταβυθίσεως ἠρευνήθη ἂν καὶ αἱ ἄλλαι εἶναι εἰς θέσιν νὰ βληθοῦν μὲ καλὰ ἀποτελέσματα καὶ ὄντως ἐγένοντο ἐκσφενδονίσεις τοιαῦται ἐν τῇ μοίρᾳ τῶν ἐλαφρῶν πλοίων, τῇ διοικουμένῃ ὑπὸ τοῦ πλοιάρχου κ. Κολιαλέξῃ. Ὑπάρχει, καὶ ὁ κ. Σακαλῆς θὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ὅτι εἶναι ἡ ἔκθεσις τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη προηγουμένως, ὑπάρχει ἔκθεσις, ἡ ὁποία ἔχει κατατεθῇ ἐδῶ, περιέχουσα γνώμας τοῦ κ. Κολιαλέξη ἐπὶ τῶν τορπιλλῶν τούτων. Ἐπειδὴ ἡ ἔκθεσις αὕτη δὲν ἀνεγνώσθη παρὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω ἐγώ: (639 ἀπὸ 24–6–27, τμῆμα τορπιλλῶν ἀριθ. 1392 φάκελ. Α 5). «Αἱ ἐλάχιστοι ἐκτελεσθεῖσαι ἐκσφενδονίσεις —λέγει ὁ πλοίαρχος κ. Κολιαλέξης—κατέδειξαν πόσον εὔκολα ἀρχίζουν νὰ γίνωνται κακαὶ οἱ τροχιαὶ μόλις αὐξήσουν σημαντικῶς αἱ ταχύτητες». Καὶ περαιτέρω. «Αἱ τορπίλλαι νὰ ἐκσφενδονισθοῦν ὅλαι εἰς ὅλας τὰς χρησιμοποιηθησομένας ταχύτητας. Εἰς μεγάλην ταχύτητα νὰ γίνουν δύο διαδοχικαὶ ἐκσφενδονίσεις ὅλων τῶν τορπιλλῶν χωρὶς νὰ κοπῇ ἢ καθαρισθῇ ἡ τορπίλλη. Ἀριθμὸς τις τορπιλλῶν νὰ ἐκσφενδονισθῇ ἀφ’ οὗ τηρηθῇ ἕτοιμος ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα. Νὰ ληφθοῦν τὰ διαγράμματα ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἐκσφενδονίσεων πρὸς ἐξαγωγὴν συμπερασμάτων διαγωγῆς». Καὶ περαιτέρω ἀκόμη μεταξὺ ἄλλων ἐλαττωμάτων τῶν τορπιλλῶν λέγει ὁ πλοίαρχος κ. Κολιαλέξης. «Οἱ συνδετικοὶ κοχλίαι ἀεροθαλάμου, κώνου, ὀπισθίου πλητῆρος κτλ. εἶναι πολὺ εὔθραστοι. Πρέπει νὰ ἀλλαχθοῦν. Πρέπει νὰ ἀλλαχθοῦν δι’ ἄλλων σκληροτέρων μετάλλων. Ὁ ἐλαιοσύρτης τοῦ ρυθμιστοῦ χαμηλῆς πιέσεως στερεῖται τῆς ἀπαιτουμένης ἀντοχῆς· νὰ κατασκευασθῇ ἐκ μετάλλου μεγαλυτέρας ἀνθεκτικότητος». Ὅταν ἐξέφερε τὰς γνώμας ταύτας ὁ κ. Κολιαλέξης εἶχεν ἐκτελέσει 24 ἐκσφενδονίσεις, αἱ ὁποῖαι παρουσίασαν ἀποτελέσματα οὐχὶ εὐχάριστα. Καὶ διὰ νὰ γράφῃ ἀξιωματικὸς τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Κολιαλέξη κατὰ τοιοῦτον τρόπον...

§292Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Ὅτε παρελήφθησαν αἱ τορπίλλαι τῶν θωρηκτῶν «Κιλκὶς» «Λῆμνος», τὰς συνώδευσεν κανεὶς εἰδικὸς τοῦ κατασκευάσαντος αὐτὰς ἐργοστασίου; Ὅτε παρηγγέλθησαν αἱ τορπίλλαι τῷ 1911, ἐνθυμεῖσθε ἂν εἶχε συμβῆ τὸ ἴδιον, ἂν τὸ ἐργοστάσιον ἀπέστειλε εἰδικὸν τεχνίτην διὰ νὰ διδάξῃ τὸν χειρισμὸν τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος καὶ ἔφυγε εἰς τὰ 1914 ὅταν ἐκηρύχθη ὁ πόλεμος; Αὐτὴν τὴν φορὰν μήπως ἐλάβατε ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσετε ἂν ὑπῆρχε σκέψις ἀφοῦ ἐπρόκειτο περὶ νέου ὅπλου μὴ παραδεδεγμένου ἀκόμη οὔτε ἐν Γαλλίᾳ οὔτε ἐν Ἀγγλίᾳ, ἂν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον νὰ τὰς συνοδεύσῃ εἰδικὸς τεχνίτης διὰ νὰ διδάξῃ τὴν χρησιμοποίησιν;

§293Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὑπεγράψατε τὴν σύμβασιν. Ἂν ἐνομίζατε ὅτι ἔπρεπε νὰ συνοδευθῇ τὸ παραγγελθὲν ὑλικὸν ὑπὸ εἰδικοῦ τεχνίτου ἂς περιελαμβάνετε ἐν τῇ συμβάσει εἰδικὸν πρὸς τοῦτο ὅρον.

§294Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Δὲν περιελαμβάνετο καὶ εἰς τὰς προηγουμένας συμβάσεις τοιοῦτος ὅρος. Ἐδιαβάσατε τὴν σύμβασιν τοῦ 1914;

§295Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς ἐλέγχω, διότι δὲν ἦλθεν ὁ εἰδικὸς τεχνίτης. Ὁ διάδοχός σας ἂς ἐμερίμνα νὰ φέρῃ εἰδικὸν τεχνίτην, ἀλλὰ δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι ὅταν ὑπεγράφατε τὴν σύμβασιν, ἂν εἴχατε τὴν σκέψιν ταύτην τὴν ὁποίαν νῦν ἔχετε, ἠδύνασθε νὰ ἀναγράψητε τότε ἕνα τοιοῦτον ὅρον.

§296Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Κανὲν ἐκ τῶν συμβολαίων τῶν προηγουμένων, ἀκόμη καὶ ἐκεῖνο τὸ ὑποδειγματικὸν τοῦ 1914, δὲν περιέχει αὐτὸν τὸν ὅρον. Ἐν τούτοις τὸ ἐργοστάσιον τῇ συνεννοήσει μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἀπέστειλε εἰδικὸν τεχνίτην, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τριετίαν ὁλόκληρον ἐδίδασκε τὸν χειρισμόν.

§297Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐκθέτων τὸ ἱστορικὸν εἶπεν ὅτι ἀπέστειλεν ἐδῶ τὸ ἐργοστάσιον εἰδικὸν τεχνίτην.

§298Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἔστειλε κατόπιν.

§299Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις μόλις ὁ εἰδικὸς αὐτὸς τὰς ἐδοκίμασε ἐκάησαν ἀμέσως τρεῖς.

§300Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Μετὰ τὴν κακοποίησιν τῶν τορπιλλῶν τότε ἐστράφησαν πρὸς τὸ ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν ἕνα τεχνίτην, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς ἐδοκίμασε τὰς τορπίλλας.

§301Γ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Αἱ ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ τεχνίτου τοῦ ἐργοστασίου δοκιμασθεῖσαι τορπίλλαι δὲν εἶχον δοκιμασθῆ πρότερον;

§302Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Εἶχον δοκιμασθῆ.

§303Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὄχι, δὲν εἶχον δοκιμασθῆ. Ἐλέχθη, καὶ ἐκακίσθη μάλιστα, ὅτι ἐκ τῶν 50 τορπιλλῶν ἐβλήθησαν αἱ 44. Ἐλέχθη ὅτι ἐκ τῶν 50 τορπιλλῶν ἐβλήθησαν αἱ 44 καὶ ἐθεωρήθη τοῦτο ὡς μέγα ἔγκλημα. Πρῶτον δὲν ἐβλήθησαν 44 διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ κρατήσῃ 10 τορπίλλας μὴ βληθείσας ἵνα παρατηρήσῃ ταύτας ὁ τεχνίτης τοῦ ἐργοστασίου. Ἐκ τῶν 10 δὲ τούτων τορπιλλῶν παρέλαβε τὰς τρεῖς ὁ Ἄγγλος μηχανικός, ὁ ὁποῖος καὶ τὰς ἔκαυσεν εἰς τὸ δυναμόφρενον. Ἑπομένως 10 ἐκρατήθησαν. Κατὰ συνέπειαν ἀπομένουν 40 ἐκ τῆς παραγγελίας ὡς βληθεῖσαι τορπίλλαι. Ἀλλὰ πῶς ἠθέλατε νὰ μὴ βληθῶσιν αἱ 40 τορπίλλαι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς πᾶσαν ἐκσφενδόνισιν τορπίλλης παρουσιάζοντο τὰ μειονεκτήματα ἐκεῖνα, τὰ ἀτοπήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀνέπτυξε στηριζόμενος ἐπὶ ἐκθέσεων καὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα τοῦ ὑπέβαλον ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἀκόμη δὲν ἀντικατεστήσατε, κ. Σακαλῆ, διότι δὲν ὑπεβλήθη ὁ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ μετατεθῆτε εἰς τορπιλλητήν. Ἐγὼ συνέστησα τοῦτο ἀλλ’ ἀκόμη ἀτυχῶς δὲν ἔσχε τὸν καιρὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἀναμείνατε καὶ θὰ τὸ ὑποβάλῃ.

§304Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὰ χρονόμετρα τὰ φτιάνει ὁ Καΐνιχ ὁ τεχνίτης καὶ ὄχι ὁ ἀστρονόμος ὁ Αἰγινήτης.

§305Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Εὐχαριστῶ ποὺ μοῦ τὸ διδάσκετε.

§306Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην.

§307Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Θὰ συνίστων νὰ μελετήσητε τὰ περὶ χρονομέτρων ἵνα μὴ τὰ ἀναμιγνύετε μὲ τὰς τορπίλλας. Λοιπόν, ὁ ἀριθμὸς τῶν τορπιλλῶν, ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποιήθη εἰς τὸ Πολεμικὸν Ναυτικὸν εἶναι ὁ ἑξῆς. Δώδεκα τορπίλλαι παρεδόθησαν εἰς τὰ ἀντιτορπιλλικὰ τῆς Μοίρας Κολιαλέξη καὶ ἐγένοντο αἱ 24 ἐκσφενδονίσεις, τὰς ὁποίας προηγουμένως ἀνέφερον, καὶ κατόπιν τῶν οἰκτρῶν ἀποτελεσμάτων ὁ πλοίαρχος Κολιαλέξης διέταξε νὰ παύσουν αἱ ἐκσφενδονίσεις, διότι παρετήρησεν ὅλα τὰ ἄτοπα ὅσα προηγουμένως ἀνέφερον. Τρεῖς τορπίλλαι παρεδόθησαν εἰς τὰ ὑποβρύχια εἰς τὸ Τουλών. Δύο εἰς τὸ ἡμέτερον ἀντιτορπιλλικὸν «Πάνθηρ» ὥστε μέχρι τοῦδε ἔχομεν 17. Δύο εἰς τὴν τορπιλλικὴν Σχολὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν τοῦ προσωπικοῦ, διότι ἔπρεπε νὰ διδαχθῇ τὸ προσωπικὸν τὴν διασκευήν, τὸν μηχανισμὸν καὶ τὴν λύσιν καὶ συναρμολόγησιν τῶν τορπιλλῶν. Δέκα τορπίλλαι παρεδόθησαν εἰς τὸν στόλον τοῦ ναυάρχου κ. Μακκᾶ, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν τὴν αὐτὴν τύχην τῶν τορπιλλῶν τῆς μοίρας Κολιαλέξη, αἱ λοιπαὶ ἐβλήθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ κ. Καραβίδα μία μάλιστα τούτων κατὰ τὰς δοκιμὰς καὶ ἀπωλέσθη, τὰς τελευταίας δὲ δέκα τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε νὰ μὴ ἐκσφενδονισθῶσιν. Ἐκ τούτων τῶν δέκα, αἱ τρεῖς εἶναι αἱ καεῖσαι ἐπὶ τοῦ δυναμοφρένου ὑπὸ τοῦ Ἄγγλου εἰδικοῦ μηχανικοῦ τοῦ ἐργοστασίου. Ἡ ἀπωλεσθεῖσα κατὰ τὰς δοκιμὰς τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ κ. Καραβίδα τορπίλλη, ἐστοίχισεν εἰς τὸ Δημόσιον ἕν ὁλόκληρον ἑκατομμύριον, ἐδαπανήθησαν δὲ καὶ ἀρκεταὶ δεκάδες χιλιάδων δραχμῶν μέχρι τοῦδε διὰ τὴν ἀνεύρεσιν αὐτῆς, ἀλλ’ ἀτυχῶς μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν κατωρθώθη εἰσέτι ν’ ἀνευρεθῇ αὕτη. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκσφενδόνισιν ἢ μὴ τῶν τορπιλλῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Σακαλῆς, ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ κ. κ. Συνάδελφοι, οἱ λαβόντες μέρος μετὰ τόσης εὐκολίας εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν, νὰ τοὺς εἴπω δύο λέξεις. Πιθανὸν νὰ εἶναι ἐνημερότεροι ἐμοῦ, ἀλλὰ δὲν θὰ χάσωσι τίποτε ἂν ἀκούσουν καὶ τὴν γνώμην μου. Ἡ τορπίλλη εἶναι τὸ λεπτότερον τῶν ὅπλων. Εἶναι ἓν ὅπλον, τοῦ ὁποίου τὴν χρῆσιν σπανιώτατα θὰ δυνηθῇ νὰ κάμῃ εἷς ἀξιωματικὸς ἐν καιρῷ πολέμου. Ἀφ’ ἧς δὲ ἐνεφανίσθησαν αἱ τορπίλλαι ὡς ὅπλον τοῦ ναυτικοῦ ἀπὸ τοῦ 1880, ὁπότε ἐνεφανίσθη ἡ πρώτη αὐτόνομος τορπίλλη τῶν 36, μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, τρεῖς τορπίλλαι ἔχουν βληθῆ ὑπὸ Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν ἐν πολέμῳ. Ἐκ τούτων ἡ μία εἶναι γνωστή, εἶναι ἡ τορπίλλη τὴν ὁποίαν ὁ ὑποναύαρχος Βότσης ἔβαλε κατὰ τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἠγκυροβολημένου θωρηκτοῦ «Φετὶχ–ι–Μπουλέντ».

§308Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τρεῖς τορπίλλας ἔρριψεν. Ἐγὼ ἔκαμα ἀνακρίσεις, ὡς Λιμενάρχης, μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς Θεσσαλονίκης ὑπὸ τοῦ τότε διαδόχου Ἀρχιστρατήγου Κωνσταντίνου.

§309ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δύο ἔρριψεν.

§310Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω δύο. Ἡ μία προσέβαλε τὸ «Φετὶχ–ι–Μπουλὲντ» καὶ ἡ ἄλλη ἔπεσεν εἰς τὸν κυματοθραύστην.

§311Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἀλλὰ ἔρριψε τρεῖς. Ἡ πρώτη προσέβαλε τὸ «Φετὶχ–ι– Μπουλὲντ», ἡ ἄλλη ἐξερράγη εἰς μίαν ἀποθήκην καὶ ἔρριψεν ἕνα κομμάτι τοῖχον.

§312Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ὁ κ. Βότσης ἔρριψε μίαν τορπίλλην εἰς τὸ σκότος καὶ μὴ γνωρίζων τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τορπίλλης του ταύτης ἔρριψε καὶ δευτέραν ἢ καὶ τρίτην, τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτυχὴς τορπίλλη τοῦ κ. Βότση ἠρίθμει ἤδη πρότερον 100 ἄλλας ἐκσφενδονίσεις χάριν γυμνασίων, χωρὶς νὰ χάσῃ τὴν μαχητικήν της ἀξίαν, λέγω δὲ τοῦτο διὰ τοὺς κακίσαντας τὰς πολλὰς ἐκσφενδονίσεις εἰς ἃς ὑπεβλήθησαν αἱ τελευταῖαι τορπίλλαι τῶν 53.

§313Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Ἄριστα ἔκαμε.

§314Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἄλλην τορπίλλην ἐχρησιμοποίησεν ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ἐπίσης ἀπόστρατος ὑποναύαρχος κ. Ἀργυρόπουλος, ὑπὸ συνθήκας πολὺ διαφορετικὰς ἀπὸ τὰς συνθήκας τοῦ κ. Βότση, διότι προσέβαλε μίαν κανονιοφόρον ἐγκαταλελειμμένην, τὴν ὁποίαν ἀπεπειράθη πρῶτον νὰ ἀπαγάγῃ καὶ μὴ δυνηθεὶς νὰ πράξῃ τοῦτο ἐχρησιμοποίησε πρὸς καταστροφήν της μίαν τορπίλλην. Καὶ τρίτη τορπίλλη εἶναι ἡ τορπίλλη, τὴν ὁποίαν ἔβαλεν ὁ ὑποναύαρχος Παπαρρηγόπουλος, τότε πλωτάρχης καὶ κυβερνήτης τοῦ ὑποβρυχίου «Δελφίν», ἀποτυχοῦσαν καὶ αὐτήν. Ἐπειδὴ δὲ τόσος λόγος ἐγένετο περὶ τορπιλλῶν καὶ περὶ τῆς ποιότητος αὐτῶν καὶ μετὰ τόσης εὐκολίας ἐξηνέχθησαν γνῶμαι, ὅτι ἐπὶ τέλους τὸ ὑλικὸν αὐτὸ εἶναι καλόν, καίτοι ἔχομεν δεδομένον ὅτι καὶ οἱ ἀεροθάλαμοι τοῦ ὑλικοῦ τούτου διέρρεον καὶ ἡ στεγανότης τοῦ ὑλικοῦ εἴς τινας τορπίλλας δὲν ἦτο καλή, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξιστορήσω ἕνεκα τίνων λόγων ἀπέτυχεν ἡ τορπίλλη τοῦ τότε πλωτάρχου Παπαρρηγοπούλου, διὰ νὰ σχηματίσῃ μίαν γνώμην περὶ τῆς ἀπολύτου καλῆς ποιότητος την ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ ὑλικὸν τὸ χρησιμοποιούμενον ἐν καιρῷ πολέμου καὶ εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐκυβέρνων τὸν «Κανάρην», ὁ ὁποῖος ἦτο τὸ πλοῖον ἀνεφοδιασμοῦ τῶν τορπιλλικῶν σκαφῶν τοῦ στόλου. Ἔφεραν ἑπομένως ὁ «Κανάρης» ὁλόκληρον τὸ τορπιλλικὸν ὑλικὸν τοῦ Στόλου εἰς τὰς ἀποθήκας του. Μετά τινα χρόνον ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ στόλου εἰς Μοῦδρον, ἐξετάζων τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον μοὶ ἦτο ἐμπεπιστευμένον, παρετήρησα ἔκπληκτος ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων τορπιλλῶν εἶχον ἐπὶ τοῦ «Κανάρη» καὶ τὰς εἰδικὰς διὰ τὲν «Δελφῖνα» τορπίλλας. Ἐν τούτοις ὁ «Δελφὶν» καταπλεύσας ἐκ τοῦ Ναυστάθμου εἰς τὸ πεδίον τῶν ἐπιχειρήσεων, ἦτο ἐφωδιασμένος μὲ τορπίλλας. Ἤμην ὑποχρεωμένος ν’ ἀναφέρω εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τὴν παρατήρησίν μου ταύτην καὶ ἀμέσως δι’ ἐγγράφου μου ἀνέφερα εἰς τὸν νῦν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας καὶ τότε Ἀρχηγὸν τοῦ στόλου κ. Κουντουριώτην, ὅτι αἱ τορπίλλαι τοῦ «Δελφῖνος» εὑρίσκοντο εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ «Κανάρη», ἐζήτουν δὲ τὰς διαταγάς του ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Εἶπον προηγουμένως ὅτι ἦσαν εἰδικαὶ τορπίλλαι διὰ τὸν «Δελφῖνα», διότι ἦσαν τορπίλλαι εἰδικῆς στεγανότητος, γερμανιστὶ untervasser (ὑποθαλάσσιοι) ὀνομαζόμεναι καὶ εἰδικῶς διὰ τὰ ὑποβρύχια κατασκευαζόμεναι. Διότι αἱ τορπίλλαι τῶν ἀντιτορπιλλικῶν παραμένουσιν κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπὶ τοῦ καταστρώματος τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ, ἐν τῇ θαλάσσῃ δὲ εὑρίσκονται μόνον ὀλίγα λεπτὰ κατὰ τὰ ὁποῖα θὰ διανύσουν τὴν τροχιάν των ἐκσφενδονιζόμεναι, εἴτε ἐν καιρῷ γυμνασίων, εἴτε καὶ ἐν καιρῷ ἐπιθέσεως κατὰ τὸν πόλεμον, ἐνῷ αἱ τορπίλλαι τοῦ ὑποβρυχίου, ὅταν τοῦτο εἶναι ἐν καταδύσει εὑρίσκονται ὑπὸ πίεσιν μεγάλην καὶ ἔχουν ἀνάγκην εἰδικῆς στεγανότητος, διαφόρου τῆς τῶν τορπιλλῶν, τῶν χρησιμοποιουμένων ὑπὸ τῶν ἀντιτορπιλλικῶν. Ὁ Ναύαρχος Κουντουριώτης μὲ διέταξε νὰ μεταβῶ εἰς Τένεδον καὶ ν’ ἀντικαταστήσω τὰς τορπίλλας τοῦ «Δελφῖνος». Ὁ κυβερνήτης ὅμως τοῦ «Δελφῖνος» ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ τὰς τορπίλλας, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι αἱ τορπίλλαι τὰς ὁποίας εἶχε παραλάβει εἶχον γυροσκόπιον καλλίτερον. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζητε ὅτι τὸ γυροσκόπιον εἶναι τὸ μηχάνημα, τὸ ὁποῖον κατευθύνει τὴν τορπίλλην. Τοῦ ἠξίωσα νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ἐγγράφως, ἔλαβον δὲ τὴν ἀπάντησιν καὶ ἀπῆλθον. Μετὰ δύο ἀκριβῶς ἡμέρας ὁ «Δελφὶν» ἐτορπίλλισε τὸ ἐξελθὸν ἐκ τῶν στενῶν τοῦ Ἑλλησπόντου τουρκικὸν καταδρομικὸν «Μετζητιὲ» καὶ ἀπέτυχε, διότι ἡ τορπίλλη, τὴν ὁποίαν ἐξεσφενδόνισε, μὴ ἔχουσα τὴν ἀπαιτουμένην στεγανότητα καὶ παραμείνασα ἐπὶ δίμηνον ὑπὸ τὸ ὕδωρ εἶχεν ἐμπλησθῆ ὕδατος καὶ δὲν ἔφθασεν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον. Βλέπετε, λοιπόν, κ. Συνάδελφοι, πόσον μεγάλην σημασίαν ἔχει ἡ ποιότης τοῦ ὑλικοῦ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐν καιρῷ πολέμου. Αἱ τορπίλλαι, λοιπόν, τῶν 53, αἱ ὁποῖαι παρελήφθησαν προσφάτως ὑπὸ τῆς ναυτικῆς μας ὑπηρεσίας, καὶ τῶν ὁποίων ἡ κακὴ ποιότης καὶ ἡ κακὴ αὐτῶν κατάστασις γίνεται προσπάθεια ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὴν κακοπάθησιν αὐτῶν ὑπὸ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἐκσφενδονίσαντος αὐτάς, ἐλέχθη δὲ καὶ ἡ φράσις «μπάμ καὶ μπλούμ», αἱ τορπίλλαι αὗται, ἰδοὺ κατὰ τίνα τρόπον παρελήφθησαν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μερικὰ ἐξηκριβωμένα σημειώματά μου. (ἀναγινώσκει). «... τῆς ὑπ’ ἀριθ. 44 τορπίλλης τὸ σῶμα τῆς μηχανῆς ἦτο προσκεκολλημένον μὲ τὰ πώματα τῶν συρτῶν διὰ μολυβδοκολλήσεως (καλάϊ), πρᾶγμα ἀπολύτως ἀπαγορευόμενον λόγῳ τῆς ὑψηλῆς θερμοκρασίας (1200) ὑπὸ τὴν ὁποίαν λειτουργεῖ ἡ μηχανὴ τῆς τορπίλλης. Τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16 τορπίλλης εὑρέθη τὸ μέταλλον τῆς μηχανῆς ἔχον φυσαλλίδας ἐμπεφραγμένας διὰ μολυβδοκολλήσεως. Τῆς ὑπ’ ἀριθ. 36 τορπίλλης ὁ ἀεροθάλαμος διέρρεε πρὸς τὸ μέρος τοῦ ὑδροθαλάμου. Τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12 τορπίλλης τὸ δοχεῖον τοῦ πετρελαίου εἶναι ἐξ ὑπαρχῆς καὶ ἀπὸ τῆς παραλαβῆς αὐτῆς διάτρητον. Ἑτέρα τορπίλλη εἶχε τὸν ἀεροθάλαμον διαρρέοντα. Ἑτέρα εἶχεν ἀνίσους τοὺς δύο κυλίνδρους τῆς κινητηρίου μηχανῆς αὐτῆς. Εἰς πλείστας ἐθραύοντο οἱ κοχλίαι (παξιμάδια) τῆς συνδέσεως κατὰ πάντα χειρισμὸν, λόγῳ τῆς κακῆς ποιότητος τοῦ μετάλλου. Εἰς πάσας ὀξειδοῦνται τὰ μέταλλα τοῦ γυροσκοπίου κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καθίσταται τοῦτο ἄχρηστον καὶ ἐν ὀλιγοημέρῳ ἀκόμη διαμονῇ τῆς τορπίλλης ἐπὶ πλοίου». Ἐπειδὴ δὲ τὸ γυροσκόπειον εἶναι τὸ ὄργανον διὰ τοῦ ὁποίου πηδαλιουχεῖται κατὰ διεύθυνσιν ἡ ἐκσφενδονισθεῖσα τορπίλλη, ἡ τελευταία αὕτη ἀτέλεια εἶναι σοβαρωτάτη. Ἀντὶ νὰ βληθῇ τὸ σκοπευόμενον πλοῖον δύναται νὰ βληθῇ ἄλλο, καὶ ἀντὶ νὰ βληθῇ ὁ ἐχθρὸς εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ βληθῇ ἕν ἐκ τῶν πλοίων τῆς παρατάξεως τοῦ μαχομένου στόλου. Ἐκ τοιαύτης δὲ αἰτίας εἰς τὰ ἐν Φαλήρῳ τελεσθέντα γυμνάσια, διὰ τῶν τορπιλλῶν τούτων, κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1927, ἀντὶ νὰ βληθῇ ὁ στόχος ἐβλήθη τὸ θωρηκτὸν «Κιλκίς». Εὐτυχῶς ὅτι ἐγίνετο χρῆσις κώνων γυμνασίων· φαντασθῆτε τί ἠδύνατο νὰ συμβῇ ἐν καιρῷ πολέμου μὲ κῶνον μάχης εἰς τὰς τορπίλλας...

§315Σ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐπίσημοι πληροφορίαι σας;

§316Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Ἀπὸ ἐπίσημα ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.

§317Γ. ΣΑΚΑΛΗΣ. Σωστά, ἀλλὰ νὰ ἴδωμεν τίνος εἶναι καμώματα αὐτά.

§318Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἐκακοποίησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὰς τορπίλλας ταύτας. Εἰς τὰς τορπίλλας αὐτὰς ὡς εἰς πάσας τὰς τορπίλλας τῶν 53, διὰ τὰς ὁποίας ἐπεζητήθη ἡ αὔξησις τοῦ διαρρηκτικοῦ γεμίσματος, διότι διὰ τοῦτον τὸν λόγον μετέθησαν ἀπὸ τοῦ διαμετρήματος τῶν 45 εἰς τὸ διαμέτρημα τῶν 58, ἡ πλειονότης εἶναι ἀρνητική, δηλαδὴ ἂν ἀφεθοῦν εἰς τὸ ὕδωρ ἄνευ κινήσεως βυθίζονται, παραμένουν δὲ εἰς τὸ βάθος, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν προτέρων ὁρίζεται διὰ τὴν τροχιὰν αὐτῶν μόνον ἐφ’ ὅσον αἱ μηχαναὶ αὐτῶν εὑρίσκονται ἐν κινήσει Συμβαίνει καὶ μὲ τὰς τορπίλλας ταύτας τὰς ἐχούσας ἀρνητικὴν πλευστότητα κἄτι τι ἀνάλογον πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει μὲ τὸ ἱπτάμενον ἀεροπλάνον, τὸ ὁποῖον ἰσορροπεῖ ἐν τῇ ἀτμοσφαίρᾳ, ἐφόσον κινοῦνται αἱ μηχαναὶ αὐτοῦ, εὐθὺς δ’ ὡς αὗται παύσωσι κινούμεναι καταπίπτει ἐπὶ τοῦ ἐδάφους. Ὁμοίως καὶ αἱ τορπίλλαι τῶν 53, ὡς καὶ πᾶσαι αἱ τορπίλλαι αἱ ἔχουσαι ἀρνητικὴν πλευστότητα, εὐθὺς ὡς σταματήσῃ ἡ κίνησις αὐτῶν βυθίζονται, καθόσον τὸ βάρος των εἶναι μεγαλύτερον τοῦ βάρους τοῦ ὑπ’ αὐτῶν ἐκτοπιζομένου ὕδατος.

§319Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ναυτ.). Ἤθελον παρακαλέσει νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Βουλήν. Μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως σᾶς ἀκούω, ἀλλ’ ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας μου εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν μοὶ ἐπιτρέπει τὴν παραμονὴν ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐὰν ἐστέργετε νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις δι’ ἄλλην ἑσπέραν, θὰ μὲ ὑπεχρεώνατε.

§320Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶναι ἀσθενής, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν.

§321Μ. ΓΟΥΔΑΣ. Δὲν ἔχω καὶ ἐγὼ καμμίαν ἀντίρρησιν.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§323Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Παρακαλοῦμεν νὰ μὴ ὁρισθῇ τὴν Παρασκευὴν τὸ ζήτημα τοῦτο ὡς πρῶτον, διότι ἔχομεν καὶ ἄλλο ζήτημα σοβαρώτατον. Διὰ νὰ εἴμεθα δὲ ἐν τάξει δηλοῦμεν ὅτι θὰ ζητήσωμεν νὰ προταχθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5 μ. μ. (ὥρα 1 μετὰ μέσον.)