1920.05.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 62α

τῆς 12ης Μαΐου 1920

Προεδρία κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 6,45′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§4Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τραυματισθέντων ἀξιωματικῶν» παρελήφθησαν αἱ παρατηρήσεις ἃς ἔκαμον, αἵτινες ἔχουν ὡς ἑξῆς: «διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δὲν λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῶν Συνταγματαρχῶν, οἵτινες τραυματισθέντες ἐν πολέμῳ ἐκρίθησαν ὑπὸ τῆς ἀνωτάτης τοῦ Στρατοῦ ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς ἀνίκανοι, διὰ μάχιμον ὑπηρεσίαν καὶ ἱκανοὶ διὰ βοηθητικὰς καὶ ἐνῶ ὁ νόμος ὑποβάλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν ἀντιστρατήγων τοὺς συνταγματάρχας τοὺς ἔχοντας τὴν ἱκανότητα διοικήσεως μεραρχίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πάντες οἱ κάτω τοῦ βαθμοῦ συνταγματάρχου κρίνονται ὑπὸ τῶν προϊσταμένων, μόνον ὁ τραυματισθεὶς συνταγματάρχης ὁ κριθεὶς διὰ βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, δὲν δύναται νὰ κριθῇ ὑπ’ οὐδενὸς κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως προβῇ εἰς δηλώσεις πῶς θὰ διορθωθῇ ἡ ἀτέλεια αὕτη τοῦ νόμου, καὶ ὑπὸ τίνος τὴν κρίσιν θὰ ὑπάγεται ὁ τραυματισθεὶς καὶ ἔχων τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου ἢ θὰ μείνῃ οὗτος ἐπ’ ἄπειρον ἄκριτος ἐπὶ βλάβῃ τῆς ὑπηρεσίας».

§5Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε εἶπον ὅτι ζητῶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν μὲν ἡ Ἑταιρεία εἶναι ὁμόρρυθμος ἢ ἑτερόρρυθμος, τὸ καταστατικὸν τῆς Ἑταιρείας, καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἀποτελούντων αὐτήν, ἐὰν δὲ εἶναι ἀνώνυμος τὸ Β.Δ. τῆς ἀναγνωρίσεως αὐτῆς. Ζητῶ δὲ ἐπὶ πλέον, ἵνα διὰ δημοπρασίας δίδωνται τὰ μεταλλεῖα ἀφοῦ μικροτέρας σπουδαιότητος ἐπιχειρήσεις δίδονται διὰ δημοπρασίας μὲ αὐστηροτάτους ὅρους.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ ὡς ἐδιορθώθησαν μετὰ τὰς παρατηρήσεις τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Οἱ κάτοικοι Σιδηροκάστρου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἄδικον κατανομὴν τοῦ Κυβερνητικοῦ δανείου. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν φυλακισθέντων ἀπεργῶν. Οἱ κολλῆγοι Ξυλοκάστρου παρακαλοῦσιν ὅπως ψηφισθῇ τὸ ἐμφυτευτικὸν νομοσχέδιον. Ἡ μήτηρ καὶ ἡ ἀδελφὴ τοῦ ἀποβιώσαντος λοχαγοῦ Μ. Ρωμάνου, παρακαλοῦσιν ὅπως χορηγηθῇ αὐταῖς μηνιαῖον τι ἢ ἐφάπαξ ἐπίδομα. Ὁ Πανελλήνιος Σύνδεσμος ἐκδοτῶν καὶ βιβλιοπωλῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τῶν διδακτικῶν βιβλίων. Πολλοὶ κολλῆγοι Δερβενίου, παρακαλοῦσιν ὅπως ἐγκριθῇ τὸ σχέδιον τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐμφυτευτικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀτελείας πυρηνελαίου πρὸς κατασκευὴν σάπωνος, καὶ ἐξαγωγὴν ἢ ἀποταμίευσιν αὐτοῦ ὑπὸ διαμετακόμισιν. Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας) ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ προσωρινῆς χορηγήσεως δικαιώματος ἀτμοπλοΐας εἰς πλοῖα φέροντα Ρωσσικὴν σημαίαν καὶ ἀνήκοντα εἰς ὁμογενεῖς πρόσφυγας ἐκ Ρωσσίας». Ὁ κ. Ι. Τσιριμῶκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ τῶν νόμων ΓΧΠ περὶ ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας κλπ.» Ὁ κ. Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας) ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 519 «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ Ἱεροῦ Ναοῦ Εὐαγγελιστρίας». 2) «Περὶ ἱδρύσεως βιβλιοθήκης ἐν Θεσσαλονίκῃ. 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ἀφορώσης τὰς μισθώσεις ἰδιωτικῶν οἰκημάτων ὡς διδακτηρίων τοῦ Κράτους Νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαστρατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν φόρων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1443 «περὶ λογιστικοῦ γραφείου παρὰ τῷ Τμήματι τῶν ἐπιταγῶν» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰουλίου Ν.Δ. διὰ τὸ ὑπαγόμενον εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῶν Δημοσίων Ἔργων προσωπικόν». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, Βιομηχανίας, ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της, ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων. «Περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος «περὶ περιορισμοῦ τῶν ὡρῶν τῆς ἐργασίας ἐν ταῖς βιομηχανικαῖς ἐπιχειρήσεσι εἰς ὀκτὼ καθ’ ἡμέραν καὶ 48 καθ’ ἑβδομάδα». «Περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ λευκοῦ (κιτρίνου) φωσφόρου ἐν τῇ βιομηχανίᾳ τῶν Πυρείων». «Περὶ κυρώσεως τῆς περὶ ἐργασίας τῶν γυναικῶν πρό καὶ μετὰ τὸν τοκετὸν διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος». «Περὶ κυρώσεως τῆς διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ διεθνοῦς Συνδιασκέψεως τῆς ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος περὶ καθορισμοῦ κατωτάτου ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀνηλίκων εἰς τὰς βιομηχανικὰς ἐργασίας». «Περὶ κυρώσεως τῆς περὶ νυκτερινῆς ἐργασίας ἀνηλίκων διεθνοῦς συμβάσεως τῆς Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος». «Περὶ κυρώσεως τῆς περὶ νυκτερινῆς ἐργασίας τῶν γυναικῶν διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς αʹ Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας τῆς Οὐασιγκτῶνος». «Περὶ κυρώσεως τῆς περὶ ἀνεργείας διεθνοῦς συμβάσεως τῆς αʹ ἐν Οὐασιγκτῶνι Συνδιασκέψεως τῆς Ἐργασίας». «Περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν». Ἐὰν δὲν ἔχωσιν ἀντίρρησιν οἱ κ.κ. βουλευταὶ νὰ ἀναβληθῶσιν αἱ ἐρωτήσεις.

§7Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ ἡ ἰδική μου ἐρώτησις νὰ γίνῃ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν κατόπιν τῶν κυκλοφορουσῶν ἀπό τινων ἡμερῶν ποικίλων διαδόσεων ἐν σχέσει μὲ τὸν σκοπὸν τοῦ εἰς Παρισίους ταξειδίου τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως, σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις πρὸς καθησύχασιν τῆς εὐλόγως προκληθείσης παρὰ τῷ κοινῷ ἀνησυχίας, νὰ προβῇ εἰς ἀνακοίνωσιν ἀναφορικῶς πρὸς τὴν σκοπιμότητα τοῦ ἐν λόγῳ ταξειδίου τοῦ Ἄνακτος καὶ ἐπίσης ἐὰν προτίθεται νὰ λάβῃ μέτρον τι πρὸς περιστολὴν τῶν ἐν μερίδι τινὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου, ἀπό τινος δημοσιευομένων σχετικῶς πρὸς τὸ περὶ οὗ πρόκειται ζήτημα.

§9Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θὰ ἀπέφευγον, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐπιληφθῶ ζητήματος τοῦ ἐξόχως σοβαροῦ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι ἴσως τοιοῦτόν τι ζήτημα συζητούμενον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ἐγένετο πρόξενον ἀπροόπτων, καὶ κατ’ ἀρχὴν θεωρῶν ὅτι ἕν ταξείδιον τοῦ Ἄνακτος εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἐὰν μὲν ἔχῃ σημασίαν πολιτικὴν ἴσως θὰ ἔθετε εἰς δυσχερῆ θέσιν τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ τὸν σκοπόν του.

§10Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς καμμίαν δυσχέρειαν δὲν τίθεται ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν σας εἰς καμμίαν δυσχέρειαν ἀπολύτως.

§11Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὡς ἐπίσης ἄν ἐπρόκειτο περὶ ἰδιωτικῆς φύσεως ταξειδίου θεωρῶ ὅτι δικαίωμα εἶναι παντὸς ἀνθρώπου νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἀτομικῆς του ἐλευθερίας, ἐφ’ ὅσον τὸ τοιοῦτον δὲν ἠδύνατο νὰ προσκρούσῃ τυχὸν εἰς ὕψιστα ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ ἐθεώρησα σκόπιμον ἢ μᾶλλον ἐπιβεβλημένον ἁπλῶς ὡς ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν ἁπλούστερον Ἕλληνα πολίτην, ἐνόμισα ἐπιβεβλημένον κατόπιν τῶν διαδόσεων καὶ τῶν ποικίλλων σχολίων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσεν ἡ αἰφνιδία ἀναχώρησις τοῦ Ἄνακτος διὰ Παρισίους, καὶ κατόπιν τοῦ δικαίως ἐν τῷ τύπῳ ἐγερθέντος θορύβου ἀποκρυσταλούσης τὴν κοινὴν ἀνησυχίαν καὶ τὴν κοινὴν περιέργειαν κατόπιν, λέγω, πάντων τούτων ἐθεώρησα ἁπλῶς, ὡς ἕν ἁπλοῦν καθῆκον ν’ ἀποτείνω τὸ ἐρώτημα τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Καὶ ἐν ᾗ μὲν περιπτώσει πρόκειται περὶ ἀποστολῆς πολιτικῆς, τῆς ὁποίας φυσικὰ ὁ σκοπὸς δὲν δύναται νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν δημοσιότητα ἕν καὶ μόνον ἐρώτημα ἔχω νὰ ἀποτείνω εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ὑπ’ αὐτὸν Κυβέρνησιν πῶς πλησίον τοῦ Ἄνακτος εὑρεθέντος ἐν κύκλῳ πολιτικῷ ἐν Παρισίοις, εἰς στιγμὰς σοβαρωτάτας διὰ τὸ ἔθνος, πῶς πλησίον τοῦ Ἄνακτος, δὲν συναπέστειλε καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡς εἴθισται εἰς τοιαύτας περιστάσεις οἱ βασιλεῖς ταξειδεύοντες εἰς ξένας Αὐλὰς νὰ συνοδεύωνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλ’ ἐν ᾗ περιπτώσει, ὅπερ φαίνεται καὶ πιθανώτερον, δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου τινὸς σκοποῦ, τότε γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ τῆς μεταβάσεως ταύτης, ὡς ἐπίσης γεννᾶται ἡ δικαία ἀνησυχία εἰς τὴν ψυχὴν παντὸς Ἕλληνος, μὴ τυχὸν εὑρισκόμενος ὁ Ἄναξ ἐν τῷ μέσῳ καὶ φίλων, ἴσως, τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ὡς συνήθως, ὡς πάντοτε καὶ ἐχθρῶν αὐτῆς ὅτι θὰ δώσῃ ἀφορμὴν ζημίας τινὸς εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν πραγμάτων ἐν τῷ κέντρῳ τούτῳ τῆς ὅλης διπλωματικῆς κινήσεως. Καὶ τρίτον θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ προβῇ πρὸς διαφώτησιν ἀορίστων φημῶν, ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὰ συγκεκριμένα σχετικῶς, διὰ τὰ διαδιδόμενα μὲ τὸν ἰδιωτικὸν βίον τοῦ Ἄνακτος, δεδομένου ὅτι ὁ Βασιλεὺς ἀντιπροσωπεύων λαὸν ὁλόκληρον, ὧν ὁ ἀνώτερος ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ, ὀφείλει εἰς τὰς πράξεις του νὰ δίδῃ τὴν ἀπαιτουμένην προσοχὴν μὴ τυχὸν ἀθῷα διαβήματα, μὴ τυχὸν ἐπιτροπαὶ διάφοροι γίνουν ἀφορμὴ σοβαρῶν διενέξεων καὶ σοβαρᾶς ἐναντίον του ὀργῆς, ἐκ μέρους τοῦ πλείστου Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐκ τοῦ πλείστου μέρους τοῦ στρατοῦ οὗ ἡγεῖται. Θεωρῶν ὅτι εἰς τὰς στιγμὰς ταύτας τὰ λαμβάνοντα χώραν ἠδύναντο κἄπως νὰ φανοῦν ἐπιζήμια εἰς τὴν ὅλην ἐξέλιξιν τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ὑποθέσεως, τῆς ὁποίας τὴν ψυχὴν ἐνσαρκώνει ὁ ἡγέτης τοῦ Ἔθνους, ὑποθέτω ὅτι διερμηνεύω κοινὸν πόθον ἐὰν ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καθησυχαστικὰς τινας δηλώσεις ἐκ μέρους αὐτοῦ.

§12Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀποδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη διατελεῖ ἐν ἀνησυχίᾳ ἕνεκα τοῦ ταξειδίου τοῦ βασιλέως. Ὁ προλαλήσας μὲ ἠρώτησε διατὶ τὸν βασιλέα δὲν συνοδεύει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἢ ὁ Πρωθυπουργός. Ἦτο περιττὸν νὰ μὲ ἐρωτήσῃ διατὶ δὲν τὸν συνοδεύει οὔτε ὁ εἷς οὔτε ὁ ἄλλος, εἶχεν ἀπαίτησιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὁ βασιλεὺς ταξειδεύει ὄχι εἰς πολιτικὸν ταξείδιον, ἀλλ’ εἰς ταξείδιον ἀναψυχῆς. Παρῆλθεν εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ βασιλεὺς ἐξεπροσώπει τὴν ἐπίσημον πολιτικὴν τοῦ Κράτους καὶ ἔχων σχέσιν μὲ τὸν Θεὸν καὶ λογοδοτῶν μετ’ αὐτοῦ, δὲν ἔδιδεν λόγον εἰς κανένα. Ὁ Βασιλεὺς ὁ νῦν— καὶ ἔχω καθῆκον καλούμενος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ δηλώσω—ἔχει ἀντίληψιν τελείως συνταγματικὴν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ. Τοῦτο τὸ περιστατικὸν ὅτι δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ὑπεύθυνον Ὑπουργὸν ἦτο φύσεως τοιαύτης, ὥστε νὰ μὴ ἀφίσῃ νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀνησυχία. Τὸ δὲ λεχθὲν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον, ὅτι εὑρισκόμενος ἐν μέσῳ φίλων καὶ ἐχθρῶν νὰ ζημιώσῃ τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ χωρὶς—δὲν θέλω νὰ εἴπω— νὰ σκεφθῇ ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἀποδώσῃ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ ἄλλος τις, ὅτι δηλαδή, ὁ βασιλεὺς ἠδύνατο νὰ ἐπιβουλευθῇ τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα διότι θὰ εὑρεθῇ εἰς τὸ Παρίσι κοντὰ ἐκεῖ μὲ Τούρκους καὶ διαφόρους ἄλλους ἐχθρούς. Αὐτὸ εἶναι ξένον ἀπὸ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. βουλευτοῦ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκφράσῃ τοιοῦτον ἐνδοιασμόν. Ὁ Βασιλεὺς μετέβη εἰς τὸ Παρίσι διὰ νὰ ἀναπαυθῇ. Ὅλοι οἱ πολῖται Ἕλληνες νομίζω ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κάμωσι καὶ ταξείδια ἀναψυχῆς, ὁ δὲ Βασιλεὺς πράγματι ἀπὸ τριετίας, ἀφ’ ἧς ἐκλήθη εἰς τὴν Ἀρχήν, ζῇ μίαν ζωὴν ἀρκετὰ περιωρισμένην. Ἀπὸ τὴν οἰκογένειάν του εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ χωρισθῇ διὰ λόγους γενικωτέρου συμφέροντος, ἐθνικοῦ συμφέροντος, ὑπέστη δὲ προθύμως τὴν θυσίαν αὐτὴν καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τοῦ ὀφείλεται ἐπαρκὴς εὐγνωμοσύνη. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἐκ μέρους μας ἀφόρητον ἐὰν καὶ ἐφέτος, ὅπου ἐφθάσαμεν νὰ θεωρῶμεν τὰ πράγματα ἀρκετὰ ὁμαλά, διὰ νὰ ἄρωμεν τὸν στρατιωτικὸν νόμον καὶ τὴν λογοκρισίαν, ἐὰν καὶ ἐφέτος ἐλέγομεν εἰς τὸν Βασιλέα, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς ἀκόμη νὰ κάμῃ ταξείδιον ἀναψυχῆς. Ὁ Βασιλεὺς ἔφυγεν νὰ κάμῃ ταξείδιον ἀναψυχῆς. Εἶναι δικαίωμά του, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν εὐτυχὴς διότι αἱ περιστάσεις ἐπέτρεψαν νὰ γίνῃ καὶ αὐτὸ τὸ ταξείδιον καὶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς δηλώσεις καὶ εἰς τὰς ἀνησυχίας τοῦ κυρίου βουλευτοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς συνδρομῆς ἐκ τοῦ δημοσίου Ταμείου ὑπὲρ τοῦ ἐν Βόλῳ Παρθεναγωγείου τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας Θετταλομαγνησίας, τῶν ἐν Χίῳ, Χανίοις, Ρεθύμνῃ καὶ Ἡρακλείῳ νυκτερινῶν Σχολῶν καὶ αὐξήσεως τῆς πρὸς τὴν Λαϊκὴν Σχολὴν Ζακύνθου χορηγίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰδικῆς γυμναστικῆς προπαιδεύσεως τῶν μελλόντων λειτουργῶν τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ λουτρῶν».

§15Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶχον ὑποβάλλει κύριε Πρόεδρε, τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὰς ὁποίας ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπιψήφισις ἡ χθεσινὴ τοῦ νομοσχεδίου ἦτο σχεδὸν παράτυπος. Δὲν θέλω νὰ ἐκφράσω πρὸς τὸ Προεδρεῖον δισταγμὸν ὡς πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας αὐτὰς ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν δὲν ἤθελε νὰ τὰς δεχθῇ νὰ δηλώσῃ διά τίνα λόγον τὰς ἀπορρίπτει. Δὲν εἶναι τροπολογίαι ἰδικαί μου, εἶναι τροπολογίαι ὑποβαλλόμεναι ἀπὸ τὰς Κοινότητας Περαχώρας. Ἐζητήσαμεν ἀντὶ νὰ κεφαλαιοποιηθῇ ἡ ἀποζημίωσις καὶ νὰ δοθῇ ἐφάπαξ νὰ δίδεται μία ἐτησία ἀποζημίωσις ὅπως δύνανται αἱ κοινότητες αὐταὶ νὰ ἐπαρκοῦν εἰς τὰς ἀνάγκας των.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν τροπολογίαν σας ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ ὡρισμένως καὶ ἡ ἀπάντησίς της ἦτο ἀρνητική.

§17Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἠρνήθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου καὶ αὐτὸ μοὶ κάμῃ ἐντύπωσιν διότι ἐγὼ οὐδέποτε ἐνοχλῶ τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν κατὰ τῶν ἀγορεύσεων.

§18Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποβληθῆ ὡμίλησα ἐπὶ 10 λεπτὰ χθές, ἔκαμα μάλιστα καὶ τὴν δήλωσιν πρὸς τὸν κ. Διαμαντίδην, ὁ ὁποῖος ἔλαβε μέρος ζωηρὸν εἰς τὴν συζήτησιν, ὅτι προκειμένου περὶ τῶν πηγῶν Λουτρακίου καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων ἰαματικῶν πηγῶν ἡ ἀπαλλοτρίωσις θὰ γίνῃ οὐχὶ διὰ Διατάγματος ἀλλὰ διὰ συμβάσεως καὶ ἑπομένως διὰ νόμου. Τότε θὰ κληθῶσιν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν μερῶν αὐτῶν νὰ ὑποβάλουν πᾶσαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ θελήσωσι καὶ θὰ δυνηθῶσι νὰ ὑποστηρίξωσι τὰς τροπολογίας των τὰς σχετιζομένας μὲ τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν των. Ἐνόμισα ὅτι προκειμένου περὶ γενικοῦ νόμου δὲν ἔπρεπε νὰ θέσω τοιαύτην εἰδικὴν διάταξιν ἐν αὐτῷ. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα συνεζητήθη κατὰ βάθος καὶ κατὰ πλάτος καὶ ὅτι οὐδόλως δικαιολογοῦνται τὰ παράπονα τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§19Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁμιλεῖ περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Διαμαντίδου, ἡ ὁποία καὶ ἐγένετο δεκτή, ἀλλὰ τὸ κύριον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφεώρα ἡ ὁμιλία μου ἦτο ὅτι αἱ λουτροπόλεις, ἰδίως στὸ Λουτράκιον ἀξιῶ ὅπως ἡ ἀποζημίωσις ἡ ὁποία θὰ δοθῇ νὰ μὴ κεφαλαιοποιηθῇ, ἀλλὰ νὰ δίδεται ἕν ὡρισμένον ποσὸν κατ’ ἔτος, τὸ ὁποῖον νὰ μεταχειρίζεται ἡ κοινότης Λουτρακίου καὶ αἱ ἄλλαι κοινότητες τοῦ Δήμου Περαχώρας διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν.

§20Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ αἴτησίς σας εἶναι τόσον γενικὴ ὥστε ἐρωτῶ τὸν συνάδελφόν μου, μήπως ὁ νόμος ἀπαγορεύει νὰ δίδεται ἡ ἀποζημίωσις δι’ ἐτησίων καταβολῶν. Ὁ κανονισμὸς τῆς τοιαύτης παροχῆς τῆς ἀποζημιώσεως εἶναι ζήτημα συμβάσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς φρονεῖ ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως δύναται νὰ ὁρισθῇ ὁ τρόπος οὗτος. Ἡ δὲ δήλωσις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δύναται νὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς αὐθεντικὴ ἑρμηνεία.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§22Κ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὡς δήλωσις τῆς Βουλῆς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς δήλωσις τοῦ Ὑπουργοῦ συναινούσης καὶ τῆς Βουλῆς.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή. Δεκτή. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Γεωργικῆς Μηχανικῆς καὶ Ὑδραυλικῆς καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ τοπογραφικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 50 ἄρθρου τοῦ νόμου ΓΥΚΖʹ τοῦ 1909 «περὶ ὁδοποιΐας» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταναστεύσεως καὶ ἀποδημίας».

§26Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ κάμω μίαν δήλωσιν. Εἰς τὸ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι διὰ Β. Διατάγματος δύνανται νὰ ὁρισθῶσι οἱ λιμένες, ἐξ ὧν μόνον ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιβίβασις μεταναστῶν καὶ ὅτι ἐν Πειραιεῖ συνιστᾶται γραφεῖον μεταναστεύσεως, θὰ ἐπιφέρω τὴν ἑξῆς τροποποίησιν, ὅτι τοιαῦτα γραφεῖα θὰ συστηθῶσι πάντως ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐν Πάτραις, δύνανται δὲ νὰ συστηθῶσι καὶ ἀλλαχοῦ.

§27Κ. ΜΕΛΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ προέτεινε νὰ μετατεθῇ ἡ ὑπηρεσία τῆς μεταναστεύσεως ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν πρότασιν αὐτήν.

§28Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα κανονίζει τὸ νομοσχέδιον ἐξήτασα ὅλας τὰς προτάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Διὰ τὸ εἰδικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄλλως νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον διασαφίζει ἐπαρκῶς καὶ τὴν σύμπραξιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§30Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θίγει δύο ζητήματα, τὸ πρόβλημα τῆς μεταναστεύσεως καθόλου καὶ τὸ πρόβλημα τῆς καταστάσεως τῶν μεταναστῶν. Τὸ πρῶτον παρουσιάζεται ὑπὸ τὰς ἑξῆς ὄψεις, φυγαδεύονται πληθυσμοὶ πολλοὶ καὶ ζημία μεγάλη ἐπέρχεται ἐκ τῆς στερήσεως τόσων τῶν χειρῶν, καὶ τὴν ἄλλην του ὄψιν τὴν καλὴν τῆς εἰσροῆς τοῦ χρυσοῦ, τὸν ὁποῖον οἱ μετανάσται ἐκεῖθεν φέρουσι. Δυστυχῶς ἡ ἄποψις αὕτη ἡ οἰκονομική, τῆς βελτιώσεως τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας διὰ τῆς εἰσπνοῆς ἐξωτερικοῦ χρήματος δὲν κατώρθωσε νὰ φέρῃ τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, διότι ἡ ζημία, ἡ ὁποία ἐπέρχεται λόγῳ τῆς φυγαδεύσεως τῶν ἐργατικῶν χειρῶν εἶναι μεγαλυτέρα. Ἑπομένως καὶ ἡ καλὴ ὄψις τοῦ ζητήματος μετριάζεται καὶ ἀπομένει τὸ μεταναστευτικὸν ζήτημα ὑπὸ τὴν κακὴν αὐτοῦ ὄψιν ὅτι ἀφ’ ἑνὸς στερεῖ τὴν χώραν ἀπὸ ἀναγκαιοτάτας ἐργατικὰς χεῖρας καὶ ἀφ’ ἑτέρου προκαλεῖ τὸν κίνδυνον τοῦ ἐξαμερικανισμοῦ τῶν μεταναστῶν αὐτοῦ καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἄποψις παρουσιάζει ζημίαν. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς μεταναστεύσεως ἐπηρέασε κατὰ πολὺ τὴν ἰδέαν τῆς κοσμοκρατορίας, ἡ ὁποία ὤθησε τὴν Γερμανίαν εἰς τὸν πόλεμον, διότι ἦτο ἡ κυρία ἀφορμή, ἐστράφη εἰς τὸν πόλεμον θέλουσα νὰ εὕρῃ ἐν Ἀσίᾳ ἀποικίαν εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μεταβαίνωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔφευγαν ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Ὥστε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ κινδύνου πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ παρ’ ἡμῶν σήμερον μάλιστα καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ μεγαλουργὸς πολιτικὴ τοῦ μεγάλου ἀρχηγοῦ τῆς Φυλῆς κατώρθωσε νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε οὐ μόνον ἡ ἐργασία νὰ μὴ λείπῃ οὐδαμῶς, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐργασίας νὰ ἐπιβάλεται χάριν αὐτῆς ταύτης τῆς ἐθνικῆς ὑπάρξεως ἐν τῷ μέλλοντι. Ἀλλ’ ἡ ἐργασία αὕτη πρέπει νὰ γίνῃ γνωστὸν ὅτι δέον νὰ εἶναι ὠφέλιμος καὶ δέον νὰ εἶναι ἐξ ἴσου ὠφέλιμος, ὅπως δυνηθῇ νὰ ἀποσπάσῃ τοὺς πληθυσμούς, τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ χάσωμεν διὰ τῆς μεταναστεύσεως. Διότι ἐφ’ ὅσον ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ἡ ἐργασία ἡ χορηγουμένη εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τούτους δὲν εἶναι ἐπαρκῶς ἱκανοποιητική, ἀναντιρρήτως οἱ πληθυσμοὶ οὗτοι θὰ μεταναστεύωσι παρ’ ὅλας τὰς ἀπαγορευτικὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ἤθελε τυχὸν διατυπώσῃ, οἱονδήποτε νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπερνικήσωμεν τὴν τάσιν τοῦ ἀνθρώπου πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀτομικῶν καὶ οἰκονομικῶν ἀναγκῶν του. Τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον εἶνε τὸ κυριαρχοῦν ἐλατήριον τῶν μεταναστῶν, δέον νὰ συνοδεύῃ πᾶσαν ἐργασίαν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δὲν ἤθελεν ἐπιτευχθῇ τοῦτο πᾶσα προσπάθεια τῆς πολιτείας θὰ ἀναγκάσῃ ἀναμφισβητήτως δι’ οἱωνδήποτε ἀπαγορευτικῶν διατάξεων καὶ ἄν ἤθελε περιφρουρηθῇ. Ἡ ὀργάνωσις λοιπὸν τῆς παραγωγικῆς ἐργασίας τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος, ὡς καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν πλουτοπαραγωγῶν πόρων τοῦ κράτους πρέπει νὰ ἀποτελέσουν τοὺς δύο ἄξονας περὶ τοὺς ὁποίους δέον νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς περιορισμὸν τοῦ κακοῦ τῆς μεταναστεύσεως. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο μάλιστα θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω πρὸς τὴν γνώμην τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐν τῇ ἐκθέσει της φρονεῖ ὅτι παρέλειψεν ἡ Κυβέρνησις τὴν δέουσαν ἐνέργειαν πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς μεταναστεύσεως κατὰ πρόσωπον. Θὰ ἔλεγον πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν κοινοβουλευτικὴν καὶ ἀπαντῶν πρὸς τὴν ἔκθεσίν της, ὅτι ἐφ’ ὅσον, καθ’ ἃς ἔχω ἀσφαλεστάτας πληροφορίας παρ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὰς στιγμὰς τῆς συντόνου ἐθνικῆς ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν εἶχε, προέβη ἐκ παραλλήλου καὶ εἰς σύντονον ἐνέργειαν περὶ αὐξήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς χώρας κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον σήμερον βλέπομεν, διότι εἰσάγονται παρὰ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀποτελέσωσι δείγματα τῆς μεγάλης προνοίας, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ στάδιον τὸ κρίσιμον, πρὸς αὔξησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς Χώρας, ἡ προσπάθεια αὐτὴ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀποτελεῖ τὸν καλύτερον τρόπον πρὸς ἀποτροπὴν τῆς αὐξήσεως τοῦ κακοῦ τούτου τῆς μεταναστεύσεως. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δι’ ἀπαγορευτικῶν διατάξεων, ὡς καὶ προηγουμένως εἶπον, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἐξακολούθησις τῆς αἱμορραγίας τῆς μεταναστεύσεως. Ἂν καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ πατρίς, πρὸς τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἔπαυσε νὰ προσβλέπῃ ὁ Ἕλλην μετανάστης καὶ ἡ ὁποία ὑπῆρξε πάντοτε τὸ ἴνδαλμα, πρὸς τὸ ὁποῖον μετὰ τὴν οἰκονομικήν του ἐξασφάλισιν θὰ ἐπανέλθῃ, πρέπει ὅμως νὰ εἶνε εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς αὐτὸν τὴν οἰκονομικήν του θέσιν. Βεβαίως δι’ ὅσων εἶπον δὲν ἐννοῶ νὰ μειώσω ποσῶς τὸν κίνδυνον τῆς δυνατῆς ἐξαμερικανίσεως τῶν ὑπαρχόντων ἐκεῖ Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν οὐδὲ τῶν νέων γενεῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἐκ τῶν πληθυσμῶν τούτων. Ἀναντιρρήτως ὅμως ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μείωσις τῆς μεταναστεύσεως θὰ ἐπιφέρῃ ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς μεταναστεύσεως εἰς Ἀμερικήν, οὐχὶ λοιπὸν αἱ ἀπαγορευτικαὶ διατάξεις οἱουδήποτε νομοσχεδίου, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ παρακολούθησις τῆς αὐξήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς χώρας εἶνε ἡ ἀσφαλεστέρα πρὸς τοῦτο ὁδός. Ὀρθοτάτη λοιπὸν κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν εἶνε ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ τὴν ἔμμεσον ὁδὸν καὶ οὐχὶ τὴν ἄμεσον, ὡς ζητοῦσιν οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ταῦτα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς γενικῆς τῆς μεταναστεύσεως καθόλου. Εἰσερχόμενος ἤδη εἰς τὴν δευτέραν ἄποψιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὴν ἄποψιν τῆς προστασίας τῶν μεταναστευόντων, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπιφέρω κατ’ ἄρθρον παρατηρήσεις τινάς, τὰς ὁποίας θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει του. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 § 2 παρατηρῶ ὅτι ἔχει. (ἀναγινώσκει) «μετανάστης θεωρεῖται πᾶς ἐπιβάτης γʹ θέσεως ἢ πᾶς ἄλλας ........... Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἀπόλυτος αὕτη ἐξουσία, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ὑπηρεσία τῆς μεταναστεύσεως νὰ καθορίζῃ μόνη αὐτὴ καὶ νὰ ἐξομοιῇ πᾶσαν ἄλλην θέσιν μεταναστεύσεως πρὸς τὴν θέσιν τὴν τρίτην εἶνε λίαν ἐπικίνδυνος, θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ κάμωμεν μίαν διάκρισιν θέσεως καὶ καταστρώματος, ὅπως ἔχουν καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καλὸν θὰ ἦτο νὰ ὁρίζεται κἄτι τι, διότι θὰ εἶνε δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία τῆς μεταναστεύσεως νὰ θεωρήσῃ καὶ τὴν αʹ θέσιν ὡς θέσιν μεταναστεύσεως. Καλὸν θὰ ἦτο διὰ τοῦ νόμου νὰ ληφθῇ εἰδικὴ πρόνοια. Δὲν βλάπτει. Δεύτερον εἰς τὸ 2ον ἄρθρον, «πᾶς πολίτης μὴ ὑπέχων στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν», θὰ ἐζήτουν νὰ ὁρίζεται κάπως καλύτερον, διότι οὐδὲ ἡ γνώμη τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, οὐδὲ ὁ καθορισμὸς αὐτὸς τοῦ φαίνεται ἐπαρκὴς νομίζω ὅτι ἀποκλείει πολλὰς ἡλικίας μεταναστῶν καὶ μάλιστα τὰς παραγωγικὰς ἡλικίας τῆς μεταναστεύσεως. Παρακαλῶ νὰ διασαφηνισθῇ τί ἐννοεῖ τοὺς καλουμένους ὑπὸ τὰ ὅπλα λόγῳ τῆς ἡλικίας των ἢ τῆς στρατευομένης καθόλου ἡλικίας μέχρι τοῦ 42 ἔτους;

§31Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐννοεῖ τὴν ἐνεστῶσαν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν. Πρέπει νὰ περιλαμβάνεται ὅμως καὶ ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν καθυστερεῖ τις τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεως.

§32Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν βάλετε, κληρωτοὺς καὶ καθυστερουμένους.

§33Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ τεθῇ «ἐνεστῶσαν ἢ καθυστερουμένην στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν».

§34Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 3 προνοεῖ ὅτι (ἀναγινώσκει) «διὰ Β. Διατάγματος μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ συμβουλίου................κλπ». Ὑποθέτω ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀναμφισβητήτως ἀφορᾷ τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους καὶ οὐχὶ τοὺς ξένους, οἱ ὁποῖοι διαβατικῶς διέρχονται ἐκ τῆς Ἑλλάδος. Κατ’ αὐτὴν τὸν τρόπον θὰ κλείσωμεν ἕνα πόρον, ὁ ὁποῖος εἶναι λίαν ἐπωφελής.

§35Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Οἱ ἐξ Ἑλλάδος μεταναστεύοντες λέγομεν.

§36Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ μεταναστεύωσιν ἐξ Ἑλλάδος καὶ ξένοι, διότι ἔρχονται σήμερον ἐξ Ἀλβανίας, οἱ ὁποῖοι μεταναστεύουν ἐκ Πατρῶν, καὶ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ θεωρηθοῦν καὶ αὐτοὶ ὡς Ἕλληνες μετανάσται.

§37Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ προερχόμενος ἐξ Ἀλβανίας εἰς Πάτρας θεωρεῖται ὅτι μεταναστεύει ἐξ Ἑλλάδος.

§38Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Βεβαίως. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ νὰ σαφηνισθῇ.

§39Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα.

§40Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ ἐγγραφῆς καὶ ἐν τῷ νέῳ μεταναστευτικῷ Γραφείῳ ἐν Πάτραις θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ πλέον εἰς ἄλλην προσθήκην εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἂν καὶ φρονῶ ὅτι ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ καθορισθῇ σαφέστερον ἡ ὑπηρεσία τοῦ λιμένος Πατρῶν, ὡς μεταναστευτικοῦ λιμένος, διότι πρέπει νὰ δηλωθῇ ὅτι ὑπάρχει φόβος, ὅτι τρέχομεν τὸν κίνδυνον ἕνεκα ὑπάρξεως μεταναστευτικοῦ λιμένος τοῦ Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος τυγχάνει ἕδρα τῆς Ἐθνικῆς Ἀτμοπλοΐας, ἀποκλεισμοῦ τῶν Πατρῶν. Ὁ φόβος οὗτος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ τόσον θόρυβον εἰς τὰς Πάτρας ἀναμφισβητήτως ἀδικαιολόγητον, διότι εἶναι ἀδύνατον ἡ Κυβέρνησις νὰ παρίδῃ τὸ μέγα δίκαιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ λιμὴν τῶν Πατρῶν, ἔστω καὶ προκειμένου καὶ περὶ ξένων Ἑταιρειῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ τοιοῦτο ἀδίκημα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων πρὸς τὸν λιμένα τῆς πρωτευούσης τῆς Πελοποννήσου. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 κ. Ὑπουργέ, δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν, νὰ ὁρίζετε μίαν ἀναλογίαν ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν, ὅπως ὁρίζετε καὶ διὰ τὰ δωρεὰν εἰσητήρια; Διότι ἡ ἀοριστία αὐτὴ εἶνε δυνατὸν νὰ φέρῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ δεχθῇ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους νὰ ταξειδεύουν δωρεάν. Καλλίτερα θὰ ἦτο νὰ ὁρισθῇ μία ἀναλογία.

§41Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶνε ὀρθὸν αὐτό.

§42Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης καὶ τὸ ἄρθρον 11 λέγει ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς μεταναστεύσεως δύνανται νὰ ἐκτελοῦν καθήκοντα ἀνακριτικῶν ὑπαλλήλων. Ἀναμφισβητήτως ἡ διάταξις αὕτη εἶνε ὀρθοτάτη, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ ἀπόλυτον αὐτὸ δικαίωμα εἶναι ἐπικίνδυνον διδόμενον εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους.

§43Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ βάλωμεν οἱ προϊστάμενοι τῶν γραφείων καὶ οἱ νόμιμοι αὐτῶν ἀναπληρωταί.

§44Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μάλιστα. Εἰς τὸ ἄρθρον 12 δὲν φρονεῖτε ὅτι ἡ διάταξις «παντὸς ἀτμοπλοίου» γενικῶς εἶναι ἐπικίνδυνος; Διότι εἶναι δυνατὸν καὶ τῶν φορτηγῶν πλοίων νὰ ἀξιωθῇ ἡ προσθήκη ἑνὸς ἰατροῦ.

§45Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐφόσον τὸ ἄρθρον λέγει παντὸς ἀτμοπλοίου μεταφέροντος μετανάστας, ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ἐκπληροῦν αὐτὸν τὸν σκοπόν. Δὲν ἐννοοῦμεν τὰ ἄλλα ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὀλίγας θέσεις.

§46Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Δύνασθε νὰ ὁρίσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιβατῶν ἄνω τῶν 25 ἢ 50, ὁπότε δύναται νὰ εἶνε ὑποχρεωτικὴ ἡ παρακολούθησις ὑπὸ ἑνὸς ἰατροῦ ἢ μᾶλλον ὑπὸ ἑνὸς ἄλλου ὑπαλλήλου, διότι περὶ τῶν ἰατρῶν ἔχομεν πικρὰν πεῖραν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἄρθρον 14, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἡ τοιαύτη ἄδεια παρέχεται εἰς Ἕλληνας πολίτας. Εἶνε λίαν ἐπικίνδυνος ἡ διάταξις αὕτη, διότι δύναται νὰ ἀποκλείσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Ἕλληνας ἐξασκοῦντας τὸ ἐπάγγελμα τοῦ πράκτορος.

§47Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) Εἶναι ἤδη ἀποκεκλεισμένοι αὐτοί.

§48Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ταὐτοχρόνως σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ὑπάρχουσιν εἰς ὡρισμένους λιμένας ξένοι ἐντιμότατοι καὶ μάλιστα ὑπήκοοι φιλτάτης Δυνάμεως, ἐξασκοῦντες τὸ ἐπάγγελμα ἐπὶ δεκάδας ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδωσαν οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὴν πολιτικὴν τὴν Ἑλληνικὴν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο ἄδικον μετὰ τόσον εὐδόκιμον ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος νὰ στερηθῶσι τοῦ ἐπαγγέλματός των. Θὰ σᾶς παρακαλέσω δι’ αὐτοὺς ἐξαιρετικῶς νὰ περιλάβετε μίαν διάταξιν, διότι τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶνε ἡ διάταξις αὕτη νὰ καταστρατηγηθῇ. Θὰ εἶνε ἄλλο ὄνομα καὶ ὄπισθεν αὐτοῦ θὰ κρύπτεται ὁ Ἄγγλος ἢ Ἰταλός. Ὑπὸ τὸν τύπον αὐτὸν εἰς τὴν Ἰταλίαν ἐδημιουργήθη μία θέσις τοῦ ἐργολάβου τῆς μεταναστεύσεως, ὁ ὁποῖος καὶ εἶνε ὑπεύθυνος δι’ ὅλα τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἤθελον συμβῆ εἰς τὸ Πρακτορεῖον. Δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ὁρίσωμεν μίαν θέσιν ὑπευθύνου ἐργολάβου ἐν τῷ Πρακτορείῳ, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀποκλείσωμεν ἀπολύτως τοὺς ξένους, ἰδίους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ δεκαετηρίδας ἐξήσκησαν τόσον ἐντίμως τὸ ἐπάγγελμά των. Ἔρχομαι κύριε Ὑπουργέ εἰς τὸ ἄρθρον 16, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ὁ ἔχων ἄδειαν πράκτορος μεταναστεύσεως δύναται ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ διορίζῃ ἀντιπρόσωπόν του.

§49Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἴσως εἶνε ἀτελὴς ἡ διάταξις, διότι θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ διορίζῃ ἀντιπρόσωπον μετὰ παροχὴν τῶν ἀπαιτουμένων ἐγγυήσεων.

§50Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Δὲν φαντάζεσθε ὅτι αὐτὸς εἶναι ἕνας τρόπος ἐπεμβάσεως τῆς Πολιτείας εἰς τὰ τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑποπρακτόρων; Καὶ εἶνε γνωστὸν πόσα ἀποτελέσματα ὀλέθρια δύναται νὰ ἐπιφέρῃ μία τοιαύτη ἐπέμβασις καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἀρκετὸν νὰ περιοριζόμεθα εἰς τὴν ἀξίωσιν ἑνὸς ἐγγυητοῦ καὶ ἂν καθιστῶμεν τὸν πράκτορα ποινικῶς ὑπεύθυνον.

§51Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀρκούμεθα εἰς τὴν ἐκ τῶν ὑστέρων εὐθύνην.

§52Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκει) «οἱ πράκτορες τῆς μεταναστεύσεως......κλπ» Εἶνε δυνατὸν ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ὑπάρξῃ μίσθωσις ἐργασίας, ἡ ὁποία νὰ εἶνε ἄγνωστος καὶ ἔχομεν παράδειγμα ὅτι ἐπέστρεψαν ἐξ Ἀμερικῆς κατὰ ἑκατοντάδας Ἕλληνες, διότι εὑρέθησαν ὑπὸ τοιαύτην ἐργασίαν προμισθωμένην.

§53Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὸ ἴδιον ἐδάφιον γίνεται μνεία περὶ ἀποζημιώσεως τῶν μεταναστῶν διὰ πᾶσαν ζημίαν ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ πράκτορος.

§54Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Προκειμένου περὶ ἀποζημιώσεως ἀλλὰ ἡ ἐπιστροφὴ δὲν εἶνε τὸ ἴδιον.

§55Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν μετὰ τὴν ἐπάνοδον.

§56Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἔχει καλῶς. Ἐπίσης εἶναι δυνατὸν κύριε Ὑπουργέ, νὰ συμβῇ καὶ τὸ ἑξῆς. Ὡς εἶναι γνωστὸν πᾶς μετανάστης ὀφείλει νὰ παραλάβῃ μεθ’ ἑαυτοῦ ὡρισμένον χρηματικὸν ποσόν. Εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τοῦ ἀτμοπλοίου νὰ μειωθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ τότε ἡ Ἀμερικὴ ἐπιστρέφει τὸν μετανάστην τοῦτον. Ἐρωτῶ: Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ ἑταιρεία ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ναύλου; Διότι ὑπάρχει διάταξις σημειώσατε καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικῆς εἰς τοὺς πλοιάρχους νὰ δέχωνται εἰς τὰ ταμεῖα τὰ ποσὰ αὐτά.

§57Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐπιτρέπεται;

§58Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὄχι. Διὰ τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου· συνεπῶς δὲν παρέχει τὸ δικαίωμα ὅπως ἐξασφαλίσῃ αὐτούς.

§59Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ παράσχω τὸ τοιοῦτον.

§60Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μίαν ἑρμηνείαν ἤθελον διὰ τὸ «εἰδήσεις ἢ ὁδηγίαι»· Ἐννοεῖται τὰς ἐγκυκλίους, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ γίνωσιν ἀπὸ τὸ πρακτορεῖον διὰ τὴν καλὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νόμου;.

§61Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὄχι βεβαίως.

§62Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Πλὴν τῶν ἐγκυκλίων, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ παρόντος νόμου. Εἰς τὸ ἄρθρον 22 παράγρ. 2 λέγεται ὅτι δικαιοῦται καὶ ὁ ἐπιβάτης κ.λ.π. Δὲν νομίζετε ὅτι τὸ ἴδιον δικαίωμα τῆς διαλύσεως τῆς συμβάσεως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐδίδετο εἰς τὸ πρακτορεῖον ἀντὶ ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν δι’ ὡρισμένου ποσοῦ νὰ τρέφῃ τοὺς μετανάστας; Μήπως θεωρηθῇ ὅτι ἔχουσι κεκτημένον δικαίωμα οἱ μετανάσται!.

§63Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἴσως θὰ εἶνε μεγίστη ἡ ἀποζημίωσις, πάντως μὲ τὸ ἀζημίωτον τοῦ μετανάστου.

§64Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὥστε ἡ μία ζημία θὰ καλύψῃ τὴν ἄλλην. Εἰς τὸ ἄρθρον 23 ἀναφέρεται «ὁ πράκτωρ (ἀναγινώσκει). Δὲν ἀναφέρεται οὔτε ἡ διάρκεια, οὔτε ποῦ πρέπει νὰ προσφύγῃ ὁ πράκτωρ τῆς μεταναστεύσεως ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐγκριθῇ τὸ τιμολόγιον, ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Νὰ ἀναγραφῇ καὶ ἄλλη διάταξις. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς ὁπωσδήποτε ἔχοντας ἰδέαν μεταναστεύσεως ὅτι εἰς τὰ ἀτμόπλοια οἱ ναῦλοι ἀρχίζουν ἀπὸ ὑψηλὰ καὶ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναχωρήσεως χαμηλώνουν. Ἡ τοιαύτη διακύμανσις δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται, εἷς ναῦλος πρέπει ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἕως εἰς τὴν τελευταίαν νὰ ὑπάρχῃ διὰ νὰ μὴ δύνανται εἰς βάρος ἐπιβατῶν τινων νὰ ταξειδεύωσιν ἄλλοι δωρεάν. Τὸ πρᾶγμα καταντᾷ ἄδικον καὶ ἀναμφισβητήτως θὰ ἔχωμεν θύματα ἐὰν ἀφίσωμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν ὡς ἔχει. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, κ. Ὑπουργέ, τὴν αὔξησιν τοῦ παρεχομένου ποσοῦ εἰς τὸ ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ἱδρύεται ἀντὶ τῶν δραχμῶν 4 νὰ γείνῃ 10 καὶ ἀντὶ τῶν 12 νὰ γείνῃ 25. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἐφρόνουν ὅμως ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἡ αὔξησις νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς ἀτμοπλοΐας, διότι ἡ ἐνίσχυσις αὐτὴ θὰ εἶναι ἐνίσχυσις ἑνὸς μεγάλου κλάδου τῆς χώρας ἀπὸ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ περιμένῃ πολλὰ ἡ μεγάλη Ἑλλὰς καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶνε δυνατὸν νὰ συνδυασθῇ καὶ τοῦτο μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀτμοπλοΐας. Πρέπει νὰ γίνῃ ὑπὸ τὸν τύπον ἐκεῖνον ὅπως εἶνε εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἀλλαχοῦ. Ἔρχομαι εἰς τὴν σελίδα 6 ἄρθρον 26 παράγραφος 2 «δικαιοῦται νὰ ἀνακαλέσῃ (ἀναγινώσκει) Δὲν νομίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἦτο μία ἐξασφάλισις ἄν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἔφεσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου;

§65Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἔφεσις αὐτὴ θὰ γίνῃ, ὁ ἀδικηθεὶς θὰ προσφύγῃ ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς.

§66Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μάλιστα ἐφόσον δὲν ἀναγράφεται ἐν τῷ νόμῳ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δύναται νὰ τοῦ ἀντιτάξῃ ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα.

§67Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ δικαστικῆς ἀποφάσεως διὰ νὰ καθορίσωμεν ἔνδικα μέσα.

§68Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 27 ἀναφέρεται (ἀναγινώσκει) .......Δὲν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ δώσητε δικαίωμα ἐφέσεως;

§69Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). 500 δραχμαί. Ἡ σημερινὴ μάλιστα ἀξία τοῦ νομίσματος εἶναι μεγάλη.

§70Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἐπικίνδυνος διάταξις, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ζωοποιήσωμεν διὰ ἄλλου τινὸς μέσου. Εἰς τὸ ἄρθρον 29 ἀναφέρεται «Πολιτικὴν Δικονομίαν κλπ.»........Εἶναι λίαν ἀπότομος ἡ διάταξις αὕτη καὶ παρακαλῶ ἄν ἦτο δυνατὸν νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§71Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Καὶ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν προέδρων.

§72Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία εἶναι πολυειδὴς σχετίζεται, μὲ ὑποπρακτορεῖα καὶ ἐργολάβους, θὰ εἶναι ἀπευθείας μὲ πρακτορεῖα διὰ νὰ ἐνεργηθῇ ὅ,τι θὰ ἐνεργηθῇ δι’ ἕν καὶ μόνον πρακτορεῖον. Καὶ καταλήγων, κ. Ὑπουργέ, λέγω ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 40 ἀναφέρεται (ἀναγινώσκει). Θὰ συνήστων ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν μετὰ ἕνα τοὐλάχιστον μῆνα μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογή, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκονται ἐν πλῷ ἀτμόπλοια καὶ ὀρθότατον θὰ ἦτο νὰ ἐδίδετο εἰς τὰ πρακτορεῖα χρονικὸν διάστημα ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύναντο νὰ προβῶσιν.

§73Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δυνάμεθα νὰ τὸ διατυπώσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 3.

§74Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ εἶχον νὰ ὑποβάλλω.

§75Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὸ ζήτημα τῶν γυναικῶν....

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ μὴ συμπεριληφθοῦν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκει).

§79Δ. ΠΕΤΡΑΚΑΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 νὰ διατυπωθῇ σαφέστερον ὅτι ἐπιτρέπεται καὶ εἰς ἀνήλικα θήλεα νὰ μεταναστεύουν. Ὅπως εἶναι τώρα εἶναι ἀσαφέστατον,

§80Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται.

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον)

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 853 «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.» Ὁ κ. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον.

§83Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν. Δὲν γνωρίζω ἄν ἐλάβατε γνῶσιν.

§84Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὴν ἀφορῶσαν τὸ Θεσσαλικὸν Ταμεῖον; Τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§85Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ Θεσσαλικὸν γεωργικὸν ταμεῖον εἶναι ἕνας θεσμὸς ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ ἀπὸ 15ετίας. Ἐννοεῖται ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς στηρίζεται εἰς ὁλόκληρον νομοθεσίαν καὶ ὁλόκληρα μέτρα ἐφαρμογῆς. Ὁ πληθυσμὸς δὲ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχουν ἐφαρμοσθῇ τὰ μέτρα αὐτά, δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι τοὐλάχιστον εἰς τὸν νομὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν καταγωγὴν εἶναι διπλάσιος τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ ἀγροτικοῦ τὸ ὁποῖον ὁ νέος νόμος ὁ ἀγροτικός, πρόκειται νὰ περιλάβῃ ὑπὸ τὴν προστασίαν του εἴτε καλῶς, εἴτε κακῶς ἀδιάφορον, ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς εὑρίσκεται ἤδη εἰς μίαν κατάστασιν παγίαν, εἰσήχθησαν νόμοι εἰς τὴν Βουλὴν διάφοροι ἀφορῶντες τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου καὶ βλέπομεν σήμερον ὅτι καὶ τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον σχεδὸν καταργεῖται ὑπαγόμενον εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν. Δὲν θέλω νὰ νομίσω ἢ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι πρέπει νὰ ἑνοποιηθῇ ἡ ὑπηρεσία ἢ ὅτι δὲν πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ ἕνα μέτρον κατὰ τὴν κρίσιν του, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ τὴν ἑνοποιήσῃ. Φρονῶ ὅμως ἀκραδάντως καὶ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅτι τὴν στιγμὴν καὶ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα μόλις εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου θελήσωμεν νὰ ἀναμίξωμεν καὶ τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον, χωρὶς κατὰ τὴν κρίσιν μου νὰ ὑπάρχῃ οὐδεὶς λόγος, θὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν διαταραχήν, μίαν νέαν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἀναντιρρήτως δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὴν ὁποίαν ἄν εἶχε ὑπ’ ὄψει του, ἀσφαλῶς δὲν ἦτο δυνατὸν ἄνευ ἀνάγκης νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰς μεταρρυθμίσεις αὐτάς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δύναται νὰ μείνῃ κεχωρισμένον τὸ ταμεῖον, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον ὅπως γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ἐπανειλημμένως ἐψήφισεν περὶ τοὺς 20 νόμους περὶ τοῦ ταμείου αὐτοῦ, ἔχει καὶ ἰδίαν περιουσίαν καλεῖται καθὼς λέγει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Ὑπουργείου τὸ ἀρχαιότερον ταμεῖον στηριζόμενον καὶ εἰς οἰκονομικὸν ὀργανισμὸν ἰδιαίτερον. Ἀφοῦ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου καὶ τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου, νομίζω ὅτι εἶναι χρήσιμον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ χρησιμώτατον διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου νὰ μείνῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος μέχρι τόσον τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου ὅσον καὶ τῶν ἀφορώντων τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον διατάξεις μέχρις ὅτου τὸ ὑπουργεῖον ἀντιληφθῇ ἤδη τὰς προκυψάσας ἐλλείψεις διὰ νὰ ἔχῃ καὶ τὴν βάσιν αὐτὴν τοῦ Θεσσαλικοῦ ἡ ὁποία ἴσως τοῦ χρησιμεύσει βραδύτερον ἐπεκτεινομένου καὶ βελτιουμένου νὰ περιλάβῃ περαιτέρω τὰς μεταρρυθμίσεις τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου τὰς ὁποίας ἐπιδιώκει. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν σχετικῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν· δὲν γνωρίζω ἄν ἁπλῶς ὑπηρεσιακὴ ἀνάγκη ἴσως καθαρῶς προσωπικὴ ἀνάγκη νὰ ὑπηγόρευσεν τὴν ἰδέαν διὰ νὰ ἑνωθῇ καὶ αὐτὸ τὸ ταμεῖον. Δὲν ζητᾷ οὔτε εἶνε δυνατὸν νὰ ζητήσῃ τίποτε, ἀφήστετο νὰ ἡγηθῇ τῆς πολιτικῆς τὸν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ, ἀφήστετο. Νὰ τὸ ἀφήσετε νὰ λειτουργῇ καὶ θὰ ἴδετε ὅτι ἐξ αὐτοῦ θὰ πορισθῆτε ὠφέλη, ἄν κάμετε τὴν συγχώνευσιν μὲ τὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν κατώρθωσεν νὰ παγιωθῇ ἐπιφέρετε μίαν ἀνωμαλίαν καὶ τοὺς ἤδη ἀνησυχοῦντας ἐν Θεσσαλίᾳ τοὺς ρίπτετε εἰς μείζονα ἀνησυχίαν ἐκείνης τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ πληθυσμοί. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ἄν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσετε τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον, ὅπως ἐσυνήθισεν νὰ λειτουργῇ. Ἀποτελεῖ ἰδιαίτερον ταμεῖον καὶ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἀπό τινος χρόνου διὰ νόμου νὰ διορίζῃ τὸ προσωπικόν του, τὸ ταμεῖον ὑπὸ τὴν ἄνω ἰδιότητα κατώρθωσε νὰ ἔχει ἄλλας ἀντιλήψεις δημιουργηθείσας ἀπὸ τὴν βάσιν τοῦ τελευταίου νόμου, διατελοῦσιν ἐν ἀγνοίᾳ πάντες τῆς νομοθεσίας τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου τῆς ἐφαρμοστέας πολιτικῆς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ φέρῃ τοιαύτην σύγχισιν καὶ κατάλυσιν καὶ διὰ τοὺς κατοίκους καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ μεγάλας περιπλοκάς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἀφεθῇ τὸ πρᾶγμα ὅπως ἔχει ὅσον ἀφορᾷ τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον, ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, δὲν γνωρίζω ποίας ἐντυπώσεως ἢ προσοχῆς θὰ τύχουν οἱ λόγοι μου, οἱ προέρχονται ἐκ γνώσεων καὶ μελέτης δεκαπενταετοῦς τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου καὶ τῆς καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν ἡ ἐφαρμογὴ ἐν τῇ ἀποκαταστάσει τῶν ἀγροτικῶν ἀρχῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἠκούσθη παράπονον, ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς πείσω καὶ νὰ πείσω καὶ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι αἱ ἁρμόδιαι τῶν Ὑπουργείων δὲν λαμβάνουσιν ὑπ’ ὄψιν των μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ μετὰ πάσης περισκέψεως τὰς εἰσηγήσεις τοιούτων μέτρων. Τὸ νομοσχέδιον τὸ συζητούμενον, κύριοι, ἐὰν λάβῃ κανεὶς ἐκ τῶν βουλευτῶν τὴν περιέργειαν νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα, θὰ ἴδῃ, ὅτι τροποποιεῖται, ἐξαλείφεται ἡ φράσις ἀπὸ τὸ δεῖνα ἄρθρον καὶ προστίθεται τὸ «ἐὰν» εἰς τὸ τάδε ἄρθρον καὶ τίποτε τὸ θετικὸν δὲν ἀναφέρεται. Ἀλλὰ ποία κατάστασις ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ὅσοι τυχὸν ἔσχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῆτε τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας καὶ ἰδίως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ κυριωτέρα ἀσχολία καὶ ἡ κυριωτέρα ἐργασία ἑκάστου ὑπαλλήλου εἶναι νὰ ἔχῃ πρὸ αὐτοῦ νομοσχέδιον ἀφορῶν πάντοτε τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ προσπαθῇ νὰ προαγάγῃ τὴν θέσιν του. Δυστυχῶς ἀνάγκαι οἰκονομικαί, ἴσως συναγωνισμὸς μεγαλείου, ἐγέννησαν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ὑπαλλήλου τὴν ἰδέαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος, ἀφοῦ τὸ Κράτος μεγαλώνει, νὰ μὴ μεγαλώνῃ καὶ αὐτός. Καὶ βλέπετε ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους εἴχατε χαιρετίσει πρό τινων μηνῶν γραφεῖς, τοὺς συναντᾶτε ἀλλοῦ μὲν διὰ τῶν διαφόρων μεθόδων τμηματάρχας, βʹ τάξεως, ἀλλοῦ διευθυντὰς καὶ ὅ,τι ἄλλο θέλετε. Διὰ νὰ ἴδητε δὲ αὐτὸ κατὰ πόσον ἔχει κυριαρχήσει τῆς ψυχῆς τοῦ ὑπαλλήλου, ἀκούσατε, κύριοι, τί συνέβη—θὰ σᾶς ἀναγνώσω—εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Πρό τινος χρόνου ἐξεδόθη νομοθετικὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον ἔγραφε τὰ ἑξῆς: ὡς γνωρίζετε, κύριοι, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δύναται νὰ τὸ βεβαιώσῃ, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἀριθμεῖ ἀπὸ τῆς διετοῦς συστάσεώς του ὀκτὼ Συμβούλια. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν παρουσιαζομένων διαφόρων ἀναγκῶν εἰσάγεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἓν Νομοθετικὸν Διάταγμα διὰ νὰ θεραπεύσῃ τὴν ἀνάγκην. Τοιοῦτόν τι Διάταγμα ἐξεδόθη. Ἀλλὰ ἐν τῇ ψυχῇ τῶν γραφόντων τὰ διατάγματα καὶ ἐν τῇ συνειδήσει τῶν εἰσαγόντων τὰς ἰδέας ἐκράτει ἄλλη σκέψις νὰ μονιμοποιήσωσι τὰς θέσεις των καὶ ἀκούσατε, κύριοι, εἰς νομοθετικὸν διάταγμα τυχὸν τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διελθὸν καὶ ἐπικυρωθὲν διὰ τῆς Βουλῆς καὶ γενόμενον νόμος τοῦ Κράτους τί ἀναγράφεται. Παρακαλῶ ἀκούσατε, διότι ψηφίζεται νόμος. Λέγει τὰ ἑξῆς: «τοῦ Διατάγματος τούτου αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι τὴν συγκρότησιν τοῦ Συμβουλίου καὶ τὰς ἀμοιβὰς δὲν δύναται νὰ τροποποιηθῶσι διὰ μεταγενεστέρου διατάγματος». Γνωρίζομεν πάντες, κύριοι, ὅτι μόνον τὸ Σύνταγμα δύναται νὰ περιορίζῃ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν εἰς ὡρισμένα πράγματα. Γνωρίζομεν πάντες, ὅτι αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν νομικὴν σημασίαν, διότι δὲν δύνανται οἱ γράφοντες τὰς διατάξεις αὐτὰς νὰ περιορίσωσι τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ μὴ μεταβάλῃ τὰς θέσεις αὐτῶν καὶ τοὺς μισθούς. Καὶ ὅμως, κύριοι, τοιαῦται εἶναι αἱ ἐνέργειαι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὥστε καὶ τῆς ὑπογραφῆς ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ τύχῃ τὸ Διάταγμα αὐτὸ καὶ τῆς Βουλῆς τὸ κῦρος νὰ φέρῃ. Παντοῦ αὐτὸ ἐνισχύει οὐδαμοῦ δεσμεύεται ἡ Βουλή. Ἐὰν εἶδε κανεὶς εἰς καμμίαν πολιτείαν, εἰς κανὲν Σύνταγμα τοῦ κόσμου νὰ ἰσχύῃ τὸ ἀντίθετον, δύναται νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ. Ἐγὼ σᾶς τὸ ἀνέφερα ὄχι διότι ἔχει συνεπείας ἄλλας, ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι φθάνουσι μέχρι τῆς Βουλῆς χωρὶς νὰ μελετηθῶσι διατάγματα τὰ ὁποῖα μᾶς ἐκθέτουσιν, ὥστε νὰ ψηφίζωμεν νόμους διὰ τοὺς ὁποίους μετά τινας χρόνους, ἐὰν τοὺς ἀναγνώσωσι τυπωμένους ἄνθρωποι ἔχοντες νομικὰς γνώσεις καὶ γνωρίζοντες περὶ νόμων, δὲν δύνανται εἰ μὴ νὰ ἐντρέπωνται.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§87Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ περιορισθῶ κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ νὰ παράσχω ἐξηγήσεις τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν ἐν σχέσει πρὸς τὰ πραγματικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Δὲν θὰ ἐπεκτείνω τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τῶν ἐπικρίσεων, τὰς ὁποίας ἐθεώρησε πρέπον μίαν ἀκόμη φορὰν ν’ ἀπευθύνῃ κατὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας. Εἶνε γνωστὴ ἡ προκατάληψις, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κατὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων. Ἀλλὰ ἂς μὴ ζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου διότι οὐδὲ εἶναι ὀρθὸν καὶ οὐδὲ κἂν αἰσθανόμεθα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπανερχόμεθα ἑκάστοτε ἐπὶ μιᾶς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν τελείως ἐξηντλημένην. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀνάγκη ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν ἵδρυσιν τῆς διευθύνσεως τοῦ ἐποικισμοῦ εἶναι τόσον προφανής, ὥστε νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς ἀναπτύσσων τὰ καθ’ αὐτήν. Ἡ Διεύθυνσις τοῦ Ἐποικισμοῦ εἶναι προωρισμένη νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς τὴν μεγαλυτέραν ἴσως ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἔχῃ τὸ Κράτος, διότι εἶνε ἡ ὑπηρεσία ἐκείνη ἡ ὁποία ἔχει ἀναλάβει τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Καὶ τὸ ἔργον αὐτῆς δὲν περιορίζεται μόνον εἰς παραχωρήσεις τῶν κτημάτων εἰς τοὺς συνεταιρισμούς, ἀλλὰ συνίσταται καὶ εἰς τοῦτο νὰ παρακολουθήσῃ ἡ ὑπηρεσία τὸν ἀποκαθιστάμενον γεωργὸν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀναπληρώσῃ τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει καὶ νὰ καταστήσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς γῆς περισσότερον προσοδοφόρον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνο τὸ τεράστιον καὶ γιγαντιαῖον αὐτῆς ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνατιθεμένον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Εἶναι ἐπίσης ἀνατιθεμένη ἡ ἐργασία τοῦ ἐποικισμοῦ ὁμοεθνῶν καὶ οἱωνδήποτε ἄλλων στοιχείων εἰς τὴν Μακεδονίαν. Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἶναι ἐπίσης ἀνατεθιμένον τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν Νέων Χωρῶν. Πόσαι πολυσχιδεῖς ἀνάγκαι πρόκειται νὰ ἱκανοποιηθῶσι μέσῳ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, εἶναι περιττὸν νὰ τὸ ἀναπτύξω εἰς ὑμᾶς. Ἐπαναλαμβάνω τὸ ὅτι εἶνε ὑπηρεσία προωρισμένη ν’ ἀποτελέσῃ μίαν μεγαλυτέραν ἂν μὴ τῶν μεγίστων διευθύνσεων τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Κράτος. Ἀλλὰ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ ἀνήκει καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου, ἀνήκει λόγῳ τῆς φύσεως αὐτοῦ, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου εἶναι ὑπηρεσία ἐποικιστική. Γνωρίζετε ὅτι τὸ Κράτος πρὸ ἐτῶν διὰ νὰ ἐγκαταστήσῃ ἰθαγενεῖς καὶ πρόσφυγάς τινας ἠγόρασε κτήματα τὰ ὁποῖα διένειμεν καὶ ἔκαμε τὴν πρώτην ἐποικιστικὴν ἐγκατάστασιν. Τὸ Θεσσαλικὸν Ταμεῖον ἦτο ἐκεῖνο ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν, τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ καὶ ἔγινε ἡ διανομὴ τῶν κτημάτων αὐτῶν, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρηκολούθησε τὴν διαχείρισιν τῶν ληψοδοσιῶν μεταξὺ Κράτους καὶ κληρούχων, τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον ἐὰν μέχρι τοῦδε, κύριοι, δὲν ἦτο αὐτοτελές, δὲν ἀπετέλει οὔτε διεύθυνσιν αὐτοτελῆ οὔτε τμῆμα ἀνεξάρτητον, ἦτο διεύθυνσις ἡ ὁποία ὑπήγετο εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν κτημάτων, συνισταμένης ἤδη τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐποικισμοῦ θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀκατανόητον καὶ ἀνακόλουθον ἐν ᾗ περιπτώσει ἠθέλομεν εἴπει ὅτι τὸ ταμεῖον τὸ Θεσσαλικόν, τὸ ὁποῖον ὑπήγετο μέχρι τοῦδε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν κτημάτων δὲν πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς ἐκείνην τὴν διεύθυνσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτοῦ, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραμείνῃ ἄσχετος ἡ ἐποικιστικὴ αὐτοῦ ὑπηρεσία ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τῶν κτημάτων ἵνα ἀποτελέσῃ τμῆμα ἀνεξάρτητον. Διὰ ποῖον λόγον, οὔτε ὁ κ. βουλευτὴς κατώρθωσε νὰ τὸ ἀποκρύψῃ οὔτε ὑπάρχει ἄλλος τις λόγος. Ἀλλ’ ἡμεῖς εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ θεωρήσωμεν ὅτι εἶναι ἀρχὴ ὀλεθρία τὸ νὰ κανονίζωμεν τὴν κατανομὴν τῶν ὑπηρεσιῶν ἐπὶ τῇ βάσει ὄχι ἀπροσώπων στοιχείων, ἀλλὰ προσωπικῶν βλέψεων καὶ διὰ τοῦτο καθορίζωμεν τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐποικισμοῦ καὶ ὑπάγομεν εἰς αὐτὸ ὅλας τὰς ὁμοειδεῖς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τῆς φύσεως αὐτῶν ἀνήκουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐποικισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἰδίαν διεύθυνσιν νὰ ἀποτελέσῃ οὔτε εἰς τμῆμα ἴδιον νὰ ἀναχθῇ. Διετυπώθη καὶ ἑτέρα αἰτίασις ὅτι πρόκειται νὰ καταργήσωμεν τοὺς νόμους τοῦ Θεσσαλικοῦ ταμείου. Ποσῶς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πράττομεν εἶναι ὅτι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου τὴν συγχωνεύομεν μὲ τὴν ὅλην ἐποικιστικὴν ὑπηρεσίαν, διότι σήμερον καθορίζοντες τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς ἐποικιστικῆς ἡμῶν πολιτικῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἰδιαίτερα τμήματα, ἰδιαιτέρας ὑπηρεσίας ἀγομένας ἀκριβῶς ἀπὸ ἄλλας ἀντιλήψεις, καθὼς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ ὁδηγήσωμεν ὅλας τὰς ἐποικιστικὰς ὑπηρεσίας πρὸς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν κατεύθυνσιν καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν χωριστὴν ὑπηρεσίαν ἐμπνεομένην ὑπὸ πεπαλαιωμένων ἀρχῶν, ἀλλ’ ἔδει νὰ ὑπαγάγωμεν καὶ ταύτην εἰς τοὺς κανόνας τῆς ἐποικιστικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν σήμερον ἀκολουθοῦμεν. Κύριοι, ὑποσχέθην εἰς ὑμᾶς ὅτι δὲν θὰ θίξω σημεῖα πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐνόμισε πρέπον νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι εἶπον εἶναι γνωστὴ ἡ προκατάληψις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κατὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας καὶ εἶπον ὅτι ἐπανειλημμένως ἤχθη τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἡ συζήτησις εἶναι τελείως ἐξηντλημένη, ἀλλὰ θὰ ἦτο ἀδύνατον ἀληθῶς νὰ ἀφήσω ἄνευ παρατηρήσεως καὶ ἐλέγχου ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον μετὰ τόσης αὐτοπεποιθήσεως ἀνέφερεν τερματίζων τὸν λόγον του ὅτι μετὰ τόσης ἀπροσεξίας συντάσσονται οἱ νόμοι ὥστε εἰς νομοθετικὸν διάταγμα ἀποστερεῖται ἡ Βουλὴ τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ μεταβάλλῃ κείμενον νόμου ἢ κειμένην διάταξιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος.

§88Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον ὅτι τόσον ἀπροσέκτως οἱ ὑπάλληλοι συντάσσουσι τοὺς νόμους ὥστε ἐνόμισαν ὅτι δύνανται νὰ ἀπαγορεύσουν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλωσι τοὺς νόμους καὶ τὰ διατάγματα τὰ Νομοθετικά. Ἀναγνώσατέ το καὶ θὰ ἰδῆτε.

§89Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἀκούσατε περὶ τίνος πρόκειται καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἡ Βουλὴ ἐφιστᾷ τὴν προσοχήν της. Ἐψηφίσθη, κύριοι, νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ ἓν συμβούλιον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα αὐτὸ ὅπως καὶ κάθε Νομοθετικὸν Διάταγμα εἶναι νόμος τοῦ κράτους ὑπὸ μίαν καὶ μόνην αἵρεσιν τῆς ἐγκρίσεως αὐτοῦ παρὰ τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸ νομοθετ. Διάταγμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω εἶναι νόμος, ἐλήφθη ἡ ἑξῆς πρόνοια ἐναντίον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἐπειδὴ καθορίζονται ἀμοιβαὶ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι μετέχουν εἰς τὰ συμβούλια καὶ ἐπειδὴ πρόκειται δι’ αὐτῶν τῶν συμβουλίων νὰ εἰσαγάγωμεν μίαν ἀποκεντρωτικὴν ὑπηρεσίαν, εἴπομεν ὅτι τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου δὲν εἰμπορεῖ ὁ Ὑπουργὸς ἑκάστοτε κατὰ τὸ δοκοῦν νὰ τὴν μεταβάλῃ καὶ νὰ καταλύῃ τοὺς ἀποκεντρωτικοὺς κανόνας οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διέπουν τὰς ὑπηρεσίας, οὔτε νὰ αὐξάνῃ τὰς ἀποδοχὰς ἑκάστοτε διὰ Διατάγματος, ἀλλ’ ὀφείλει ἐφ’ ἅπαξ δι’ ἑνὸς Β. Διατάγματος νὰ καθορίσῃ καὶ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν σύνθεσιν τῶν συμβουλίων καὶ δὲν εἰμπορεῖ νὰ ἐκδίδῃ μεταγενέστερα Β. Διατάγματα κανονίζοντα ἄλλως τὰς ἀποδοχὰς ἢ τὴν σύνθεσιν τῶν συμβουλίων. Καὶ αὐτό, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐγγύησις κατὰ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐκ μέρους τῶν Νομοθετικῶν, αὐτὸ ἦλθεν ὁ κ. βουλευτὴς καταγγέλων ἀπροσεξίαν, αὐτὸς ἀπροσέκτως καὶ ἄνευ παρασκευῆς χειριζόμενος τὸ θέμα, νὰ κατηγορήσῃ τὰς ὑπηρεσίας δι’ ἀπροσεξίαν, δι’ ἀναλγησίαν, δι’ ἀμέλειαν περὶ τὴν κατασκευὴν τῶν νομοσχεδίων. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω ποίαν θλίψιν αἰσθάνομαι ὅτι τοιαῦται ἐπικρίσεις γίνονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐν ᾧ ἁπλῆ ἀνάγνωσις τῶν νόμων θὰ ἤρκει ὅπως ἀποφεύγῃ ἡ Βουλὴ τοιαύτας συζητήσεις, διότι ἡ διάταξις ἐκείνη δὲν ἦτο τίποτε ἄλλο εἰμὴ ἐγγύησις λαμβανομένη ἐκ μέρους τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐναντίον τῆς ἐκτελεστικῆς ὅπως μὴ παρεκτρέπεται ἐκ τῆς ἀποκεντρωτικῆς κατευθύνσεως, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ νομοθετικὴ εἰς τὴν ἐκτελεστικήν, ὅπως μὴ αὐξάνῃ τὰ μισθολόγια διὰ νὰ γίνεται ἀρεστὴ ἢ διαφθείρει τοὺς ὑπαλλήλους. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν κατήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἡ μαρτυροῦσα μὲ ποίαν ἀπροσεξίαν γίνεται ὁ ἔλεγχος τῶν νομοσχεδίων ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτήν.

§90Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ὀλίγων λέξεων νὰ ἀνακεφαλαιώσω ὅ,τι εἶπον. Θὰ ἠκούσατε καὶ σεῖς, κύριοι βουλευταί, διότι ὅπως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὁ Θεὸς ἔδωκε γλῶσσαν καὶ αὐτιὰ ἔδωκε καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους, ὅ,τι ἐλέχθη, νομίζω, ὅτι δὲν ἀνέφερα κανὲν προσωπικὸν ζήτημα, σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, ἀνέφερα προσωπικὸν ζήτημα; Διότι ἂν ἤκουέ τις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὁμιλοῦντα θὰ ἔλεγεν ὅτι ἐγὼ ἦλθον ἐδῶ καὶ ἐπρόβαλα κανένα ρουσφέτι διὰ νὰ μειώσω ἴσως τὰ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐννοεῖ ποτὲ νὰ κάμῃ. Ἀλλ’ εἶπον καὶ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ ἐπαναλάβω, διότι εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δημιουργεῖται μία κατάστασις, τῆς ὁποίας κριτὴς ὑπὲρ πάντα ἄλλον καὶ αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἶμαι ἐγὼ διότι ἀφορᾷ τοὺς συμπολίτας μου μετὰ τῶν ὁποίων συναναστρέφομαι καὶ εὑρίσκομαι καθ’ ἡμέραν, διότι ἀφορᾷ ὄχι ὀλίγον ἀριθμὸν ἀλλὰ διπλάσιον ἀριθμὸν συμπολιτῶν καὶ ἀριθμὸν περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ φροντίσῃ ἢ φροντίζει ἡ νέα ἀγροτικὴ νομοθεσία καὶ ἐξηγοῦμαι. Ὑπάρχει τὸ Θεσσαλικὸν γεωργικὸν Ταμεῖον λειτουργοῦν πρὸ 15 ἐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικῆς νομοθεσίας ἀποτελούσης δύο ἢ τρεῖς τόμους μέχρι τοῦδε. Ἡ λειτουργία ἔφθασεν εἰς πέρας ἐκτὸς ἑνὸς ἢ δύο χωρίων, τῶν ὁποίων καὶ ἐκείνων ἡ διανομὴ ἔχει περατωθῇ. Ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ ἀποκατάστασις τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν ἡ πρώτη αὐτὴ ἐποικιστικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία εἶναι ἡ τοῦ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου, ἔχει δώσει ἤδη καὶ τὰ ἀποτελέσματά της καὶ δὲν ἠκούσθη κανὲν παράπονον. Καὶ ὅμως τὸ παρὸν νομοσχέδιον διαλύει τὸ Θεσσαλικὸν γεωργικὸν Ταμεῖον.

§91Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ποσῶς.

§92Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Καὶ τὸ ὑπαγάγει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἤδη συνιστωμένην. Αὐτὰ εἶπον. Προκύπτει ἐξ αὐτῶν κανὲν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον διέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ προστάτης τῶν ὑπαλλήλων ὁ διαρκῶς ὁμιλῶν περὶ ὑπαλλήλων, περὶ τρομοκρατήσεως ὑπαλλήλων καὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἰς ἐμὲ εἶναι ἄγνωστα καὶ τοσοῦτον μᾶλλον ἄγομαι διὰ νὰ ἐκθέσω τὰς ἀντιλήψεις μου περὶ τῆς δράσεως δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν συνηθίζω νὰ ζητῶ ἐκδουλεύσεις, διότι τὴν μέθοδον τῆς κολακείας τῶν ὑπαλλήλων εἴτε διὰ λόγων ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς εἴτε διὰ προσωπικῶν μειδιαμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν δὲν τὴν θεωρῶ ἀξιοπρεπῆ, ἀλλὰ θεωρῶ ὅτι ἀκριβῶς τὸ καθῆκον τοῦ βουλευτοῦ εἶναι διὰ νὰ προαγάγῃ τοὺς ὑπαλλήλους, νὰ τοὺς ἀνυψώσῃ εἰς τὸ καθῆκον καὶ τὴν περιωπήν των εἶναι νὰ τοὺς ἐλέγχῃ ὁσάκις παρουσιάζεται στιγμὴ ἢ περίπτωσις ἐλέγχου, νὰ ἀνυψώσῃ δὲ καὶ ἑαυτὸν ὅτι δὲν κατέρχεται μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀνάγκην τῆς εὐνοίας οἱουδήποτε ὑπαλλήλου. Ἀλλ’ ἐγὼ τί σᾶς εἶπον; Ὅτι τὸ Θεσσαλικὸν Ταμεῖον ἀφορᾷ πληθυσμὸν τοῦ Νομοῦ μου διπλάσιον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἀφορῶσι τὰ νέα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ταμεῖον αὐτὸ εἶναι ἰδιαιτέρα ὑπηρεσία.

§93Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ὑπάγεται εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῶν Κτημάτων.

§94Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Εὐτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν φέρει καμίαν μεταβολὴν οὔτε εἰς τὸ προσωπικὸν οὔτε εἰς ἄλλο τι. Μόνον διαλύει τὸ Ταμεῖον καὶ τὸ ὑπαγάγῃ εἰς τὴν νέαν ὑπηρεσίαν.

§95Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐὰν τὸ διαλύῃ διατί ὕστερα τὸ ὑπαγάγῃ;

§96Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ ἀμέσως· ἡ διάλυσις ἐπέρχεται βαθμηδόν. Σᾶς λέγει θὰ ἐνεργῇ ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἄλλου τμήματος.

§97Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ διαλύσεως.

§98Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἡ διάταξις λέγει ὅτι οἱ ὑπάλληλοι θὰ διατηροῦν τὰς θέσεις των ἀλλὰ θὰ μετατίθενται εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας.

§99Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν εἶνε διάλυσις.

§100Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὁ περισσότερος πληθυσμὸς τῆς Ἐπαρχίας μου, τὰ ⅔ τῶν κατοίκων τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν τοῦ Νομοῦ μας, τῆς Ἐπαρχίας μου, ζοῦν ὑπὸ ὡρισμένας συνηθείας καὶ ὅρους. Νὰ τοὺς πάρωμεν τώρα καὶ νὰ τοὺς ὑπαγάγωμεν εἰς τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἀκόμη δὲν ἐσχημάτισαν, τώρα μάλιστα ποῦ σχηματίζομεν καὶ νέαν ἐποικιστικὴν ὑπηρεσίαν μὲ τὸ νὰ θελήσωμεν νὰ τοὺς δημιουργήσωμεν ὅλα αὐτά, θὰ τοὺς φέρωμεν μεγάλην ἀναστάτωσιν καὶ τὸ προσκείμενον νομοσχέδιον. Ἔχομεν ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἐπαρχίας μου εἰς τοιαύτην θέσιν καὶ τὸ ὁποῖον θίγεται διὰ τοῦ μέτρου τούτου, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς λόγος καὶ οὐδεμία βία εἶνε νὰ γίνῃ τώρα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει κανὲν μέτρον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπ’ αὐτοῦ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ κύριε Πρόεδρε, εὑρισκόμενος τοῦ λόγου μου, εἶπον ὅτι πιθανὸν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου βλέπουσα ἄλλως τὰ πράγματα νὰ παρέστησεν ὡς ἀναγκαίαν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Ἀλλ’ εἶπον ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μᾶς ἔδωκεν ἀφορμὰς νὰ πιστεύωμεν ὅτι πρὶν χωνεύσῃ καλῶς τὰ πράγματα τὰ εἰσάγει καὶ ἀνέφερα ὅτι εἰσήγαγε νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐνέκρινε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἐκυρώθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, εἰς τὸ ὁποῖον παρείχετο ἡ ἑξῆς διάταξις: Τὴν ἐπαναλαμβάνω διὰ νὰ τὴν ἀκούσετε, διότι εἶνε συνταγματικὴ καὶ θεωρητικὴ (ἀναγινώσκει) «Τοῦ Διατάγματος τούτου αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι τὴν συγκρότησιν τοῦ Συμβουλίου.............κλπ». Τώρα παρόντος καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ἐπαναλάβω, κύριοι βουλευταί ὅτι ὁ γράψας τὴν φράσιν αὐτὴν ἠγνόει πῶς γίνονται οἱ νόμοι, ὅτι οὐσιῶδες στοιχεῖον τῶν νόμων εἶνε τὸ μεταβλητόν.

§101Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Προφανῶς περιορίζει τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Εἶνε ἐκτελεστικὸν Διάταγμα.

§102Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δυστυχῶς ὅταν κατέχῃ τις μίαν θέσιν καὶ ἔχῃ κῦρος καὶ ὁμιλεῖ μετὰ τοῦ κύρους τῆς θέσεώς του γίνεται πιστευτότερος.

§103Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶνε ὀλιγώτερον τὸ κῦρος τῆς θέσεώς σας ἀπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§104Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ ἐπαναλάβω καὶ θὰ πεισθῆτε ἀσφαλῶς, διότι προκατελήφθητε ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὸ Διάταγμα εἶνε νομοθετικόν.

§105Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν λέγει «νομοθετικόν».

§106Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Λέγει «Διατάγματος». Ἀλλ’ ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οὐδὲν Διάταγμα ἐκτελεστικὸν μὴ ὑπάρχοντος προηγουμένου νόμου νὰ δώσῃ ἐξουσιοδότησιν δύναται ἐκ τοῦ Συντάγματος νὰ δημιουργήσῃ θέσεις, νὰ δώσῃ μισθοὺς καὶ νὰ ἐκχωρήσῃ ἀμοιβὰς. Εἶναι λοιπὸν προφανὲς ὅτι πρόκειται περὶ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, διότι αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν εἶχεν ὁ ὑπάλληλος ὁ γράψας, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν καὶ εἴπω.

§107Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι δὲν θέλω νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν! Αὐτὸ εἶνε ὑπεκφυγή. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ γίνῃ Νομοθετικὸν Διάταγμα, δὲν ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ περὶ νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Αὐτὸ εἶνε στοιχεῖον τοῦ πολιτεύματός μας. Μόνο μίαν ἀτυχίαν ἔχετε, νὰ μὴ γνωρίζετε πῶς λειτουργεῖ τὸ πολίτευμά μας!

§108Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ἔπρεπε νὰ τὰ μάθετε! Ἀλλ’ ὅταν ὁμιλεῖ καὶ περὶ Β. Διατάγματος θὰ παρεκάλουν τοὺς ἰσχυριζομένους νὰ μὲ διαψεύσουν ποῖον εἶνε τὸ Σύνταγμα τὸ ἐπιτρέπον εἰς ἐκτελεστικὸν Β. Διάταγμα νὰ ὁρίζῃ ἀμοιβὰς καὶ νὰ δημιουργῇ θέσεις; Νομίζω ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ἦτο τόσον ἀρκετόν, ὥστε νὰ κάμῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀντὶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του πῶς νὰ εὕρῃ δικαιολογίας ἀβασίμους νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι εἶνε ἀπροσεξία βεβαίως τοῦ συντάξαντος ὑπαλλήλου. Ἀνέφερα τὸ περιστατικὸν τοῦτο μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δείξω ὅτι ἐν τῇ σπουδῇ ἐκ τῶν περιστάσεων τῶν σημερινῶν καὶ τῆς νεαρᾶς ἡλικίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῶν μεγάλων ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι παρίστανται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐν τῇ σπουδῇ νὰ τὰς θεραπεύσῃ διὰ Νομοθετικῶν Διαταγμάτων συνέπεσε νὰ περιλαμβάνωνται καὶ λέξεις τοιαῦται. Ἐὰν θέλητε δὲ νὰ ἐννοήσητε πῶς εἶνε δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντιληπτοὶ οἱ νόμοι, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀναγνώσητε τὸν ὀργανισμὸν τοῦτον, ὁ ὁποῖος ἀκούσατε πόσους νόμους καταργεῖ (ἀναγινώσκει). «Ἡ προτελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου τάδε καταργεῖται». Αὐτὴ τὶ λέγει, κύριε Ὑπουργέ;

§109Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ νόμος ὑπάρχει καὶ δύνασθε νὰ ἴδητε.

§110Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς παραπέμπει εἰς τὸν νόμον. Τὶ λέγει ὁ νόμος κύριε Ὑπουργέ; Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὰς γνωρίζει καὶ μᾶς παραπέμπει νὰ τὰς διαβάσωμεν.

§111Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλοτε ἐσυνειθίζετο νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὸ περιθώριον οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι καταργοῦνται. Ἀλλ’ αὐτὸ ἀνήκει εἰς παλαιὰς συνηθείας!

§112Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἀναγράφωνται οἱ νόμοι.

§113Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἵνα μὴ σᾶς κουράσω παραλείπω τὴν ἀνάγνωσιν, ἀλλ’ ὡς δύνασθε νὰ ἴδητε ὁλόκληρος ἡ σελὶς εἶνε κατάργησις καὶ προσθήκη λέξεων. Ἐὰν τις θελήσῃ ν’ ἀναγνώσῃ ἐντὸς τῶν γραμμῶν αὐτῶν θέλει ἴδῃ ὅτι ἄπειροι εἶνε οἱ λόγοι οἱ προσωπικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν νὰ ὑπαγάγωμεν ὡρισμένους ὑπαλλήλους ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἄλλων ὑπαλλήλων ἀδιαφοροῦντες περὶ τῶν συμφερόντων καὶ τῆς προστασίας ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ. Οὐδὲν ἄλλο ἐκατάλαβα ἀπὸ τὴν κατάργησιν τοῦ Θεσσαλικοῦ Ταμείου καὶ τὴν ὑποβολὴν τῆς δημιουργίας τοῦ παρόντος ταμείου ἢ μόνον ὅτι ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ δημιουργηθῶσι θέσεις καὶ ἀμοιβαὶ διὰ διαφόρους ὑπαλλήλους.

§114Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶμαι ὑπόχρεος νὰ ἐπαναλάβω ὀλίγας λέξεις, ἐκείνας τὰς ὁποίας εἶπον καὶ προηγουμένως περὶ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἄνω κατάστασιν τοῦ Θεσσαλικοῦ Ταμείου διὰ τοῦ παρόντος. Δηλαδὴ τοῦτο, ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως μιᾶς ὑπηρεσίας ἐποικισμοῦ εἶνε προφανής, διότι ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἀναλαμβάνει τὸν ἐποικισμὸν τῆς Μακεδονίας, τὴν ἀποκατάστασιν τὴν γεωργικήν, τῶν Νέων Χωρῶν. Αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία εἶνε τόσον πολυσχεδὴς ὥστε εἶνε ἀδύνατον νὰ ἐξακολουθήσῃ λειτουργοῦσα περιοριζομένη εἰς δύο ἁπλᾶ τμήματα, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἶνε προωρισμένη νὰ ἀποβῇ ἴσως ἡ μεγαλυτέρα ἀπὸ ὅσας ἔχομεν εἰς τὸ Κράτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον αὐτὸ δὲν ἀπετέλει οὔτε ἀνεξάρτητον ταμεῖον οὔτε τμῆμα· ὑπήγετο εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῶν κτημάτων καὶ ἔπρεπε νὰ προσαρτηθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ ἢ νὰ μείνῃ εἰς τὸ τμῆμα τῆς Διευθύνσεως τῶν κτημάτων. Τί ἠθέλατε, νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς διευθύνσεως τῶν κτημάτων; Δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ ὑπαγάγωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐποικισμοῦ; Διὰ τίνα λόγον; Διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν μίαν προσωπικὴν ἀνάγκην διότι αὐτὸς ὁ διευθυντὴς ἐννοεῖ νὰ ὑπαχθῇ εἰς μίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν ἀνωτέραν;

§115Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κατηργήθησαν αἱ οὐσιαστικαὶ διατάξεις αἱ διέπουσαι τὸ γεωργικὸν ταμεῖον;

§116Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Οὔτε δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις ὅτι τὸ Θεσσαλικὸν ταμεῖον θίγεται διὰ τοῦ προκειμένου νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατακλεῖδα τοῦ λόγου τοῦ κ. βουλευτοῦ ὅτι δὲν γνωρίζω τὸ Β. Διάταγμα, ἀφήνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ, ποῖος εἶνε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔφερε τὸ ζήτημα ἐνώπιον αὐτῆς ἀπροσκλήτως.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον)

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1240 περὶ ἐκδόσεως γραμματίων ἐθνικῆς ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης δραχμῶν 125 χιλιάδων δι’ ἔξοδα ἐπισκευῆς τῆς ἀποθήκης τοῦ τελωνείου Καβάλλας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν συντελεστῶν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν, δωρεῶν καὶ προικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, τῶν νόμων 1830 περὶ ὀργανώσεως τοῦ κλάδου τῶν τηλεγραφητῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ καὶ 1881». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινῶν τῆς ναυτικῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως σώματος ἠλεκτρολόγων μηχανικῶν ἐν τῷ Π. Ναυτικῷ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσπάσεως ναυτῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς δυνάμεως τῶν Λιμενικῶν Ἀρχῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δεκαπενταετοῦς ἀπαλλαγῆς ἐκ φόρου Αʹ κατηγορίας (οἰκοδομῶν) τοῦ νόμου 1640 ὡς καὶ ἐκ τοῦ φόρου ὑπερτιμήματος καὶ ὑπερεισοδήματος τοῦ νόμου 1642 τῶν ἐντὸς τῆς ἐκτάσεως τῆς κτηματικῆς ὁμάδος τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης ἀνεγερθησομένων οἰκοδομῶν κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς παγίας προκαταβολῆς τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς εἰς δραχμὰς 9 ἑκατομμυρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς Ἰσραηλιτικῆς Κοινότητος Θεσσαλονίκης πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ πυρκαϊᾶς παθόντων Ἰσραηλιτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεων καὶ χρηματικῶν ἐπιδομάτων τοῦ προσωπικοῦ τῶν Μακεδονικῶν σιδηροδρόμων».

§120Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἔχω μερικὰς παρατηρήσεις κ. πρόεδρε...

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1710 περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινοῦ Ἀρχιμουφτῆ καὶ μουφτήδων τῶν ἐν τῷ Κράτει Μουσουλμάνων καὶ περὶ διαχειρίσεως τῶν περιουσιῶν τῶν Μουσουλμανικῶν κοινοτήτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς διὰ τοῦ τελωνείου Θεσσαλονίκης παντὸς εἴδους οἰκοδομησίμου ὑλικοῦ χρησιμοποιηθησομένου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1687 περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς τοπικῆς δασικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ 5ου ἄρθρου τοῦ 1808 νόμου «περὶ κτηματικοῦ χάρτου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1308 «περὶ Ἐμπορικῶν χρηματιστηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1023 «περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ἀσφαλίσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποθηκῶν Τραπεζῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἀνωτάτης Σχολῆς Ἐμπορικῶν σπουδῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν ἄρθρων 292 καὶ 300 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων καὶ περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 6 παραγρ. 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2235 Διατάγματος τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 15 καὶ 23 τοῦ Ποινικοῦ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διὰ τοῦ νόμου 2051 κυρωθέντος Ν. Δ. τῆς 1 Αὐγούστου 1919 «περὶ ἱδρύσεως Ὀρφανοτροφείου καὶ οἰκοτροφείου, ὑπὲρ ὀρφανῶν καὶ ἀπόρων μαθητῶν ἐν Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ἔργων ὁδοποιΐας». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Μ. Μανασάκης ἔχει τὸν λόγον.

§122Μ. ΜΑΝΑΣΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶνε ἕν ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὰς κατὰ τόπους νομαρχιακὰς περιφερείας νὰ ἀναπτύξωσι τοὺς παραγωγικοὺς αὐτῶν πόρους ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁδοποιΐαν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀναμενόμενον ἀποτέλεσμα τῆς ἐκτελέσεως ἐν μεγίστῃ κλίμακι τῆς ὁδοποιΐας τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ τῆς ὁδοποιΐας τῆς δημοτικῆς. Πρώτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἱδρύει τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα περιμένει ὁ τόπος πάρα πολλά. Πρώτην φορὰν θὰ καθιερώσωμεν τὴν αὐτινόμησιν τρόπον τινὰ ὡρισμένων σχέσεων, ἡ καλλιέργεια, τῶν ὁποίων θὰ δείξῃ κατὰ πόσον αἱ κατὰ τόπους κοινότητες καὶ αἱ κατὰ τόπους ὁμάδες τῶν πολιτῶν δύνανται νὰ βελτιώσωσι πραγματικῶς τὴν τύχην αὐτῶν ἐν σχέσει μὲ τὴν ὁδοποιΐαν. Ἔχομεν ὅμως νὰ φέρωμεν τοὺς ἑξῆς παρατηρήσεις. Καὶ ἡ πρώτη παρατήρησις εἶνε ἡ ἑξῆς, ὅτι ὁ φόρος ὁ ἐπιβαλλόμενος δέον νὰ εἶνε τοιοῦτος, ὥστε, ὅπου εἶνε ἀνάγκη, νὰ εἶνε μεγαλύτερος. Καὶ ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ὡρισμένα διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ αἰῶνας ἐδούλευον ὑπὸ ζυγὸν φοβερόν, ὅπου αἱ ἀνάγκαι εἶνε μεγαλύτεραι. Ἡ φορολογία ἐκεῖ κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ εἶνε μεγαλυτέρα διὰ νὰ δύνανται νὰ εἰσπράττωσι μεγαλύτερα ποσὰ δυνάμενα νὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων περισσοτέρων παρὰ εἰς ἄλλα μέρη, τῶν ὁποίων ἔχουν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ἔχουν τὰ διαμερίσματα αὐτά. Ὥστε θὰ παρακαλέσωμεν τὰ ταμεῖα τὰ νομαρχιακά, τὰ ὁποῖα θὰ συστηθῶσιν εἰς τὰ διαμερίσματα αὐτά, νὰ προικοδοτηθῶσι διὰ τοῦ ἀπαιτουμένου ποσοῦ, ὥστε πράγματι νὰ συλλεχθῇ ποσὸν σοβαρόν, ὥστε ὁ συντονισμὸς τῆς ἐργασίας εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει καμμία συγκοινωνία, νὰ εἶνε τοιοῦτος, ὥστε τὸ πολὺ ἐντὸς 5 ἢ 10 ἐτῶν νὰ ἀναπληρώσωσι τὰ κενά, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς αὐτά, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν παρεσχέθη καιρὸς ἵνα κατασκευασθῇ ὁδοποιΐα ἐπαρχιακὴ ἢ δημοτική. Ὁρμῶμαι ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι ἐὰν διὰ τὴν Κρήτην ἡ φορολογία ἡ παρεχομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου εἶνε ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ συμπλήρωσις τῶν μέσων τῆς ἐκτελέσεως, διότι τὸ μέτρον λαμβάνεται γενικῶς καὶ ἡ παροχὴ θὰ εἶνε ἐξ ἴσου ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου εἰς ὅλα τὰ νομαρχιακὰ ταμεῖα, ἐάν, λέγω, ἡ παροχὴ αὕτη εἶνε μικρά, φθάνω εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ εἴπω ὅτι θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους δι’ ὡρισμένα ταμεῖα διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ συλέξωμεν χρήματα ἀρκετὰ διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ἡ δευτέρα παρατήρησις εἶνε ἡ ἑξῆς, ὅτι ὁ φόρος, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται, ἐπιβάλλεται μόνον εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, διότι καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον πληρωμὴν φόρου 30 λεπτῶν μέχρι 1 δραχμῆς ἐπὶ ἑκάστου φορτίου παραγομένων γεωργικῶν προϊόντων. Ὁ φόρος αὐτὸς εἶνε κατ’ οὐσίαν δίκαιος καὶ θὰ πληρώνουν εὐχαρίστως αὐτὸν οἱ κάτοικοι αὐτῶν τῶν διαμερισμάτων, ἐὰν γνωρίζωσιν ὅτι τὸ χρῆμα αὐτὸ παραμένει εἰς τὸν νομόν καὶ χρησιμοποιεῖται διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν τοῦτο, νὰ συνδυασθῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ φόρου αὐτοῦ μὲ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἕν σύστημα περιπλέον, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἔχομεν καὶ κάποιαν διαφορὰν φορολογίας, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε εἶνε ὀχληρά, διότι κυρίως εἰς τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν ἐνοικίασιν, ἐὰν συνδυασθῇ ἡ φορολογία αὐτὴ μετὰ τοῦ φόρου τῆς καθαρᾶς προσόδου, θὰ εἶνε δικαιοτέρα, διότι θὰ πληρώνουν τὸν φόρον αὐτὸν ὄχι μόνον οἱ παράγοντες γεωργικὰ προϊόντα, ἀλλὰ θὰ πληρώνουν αὐτὴν καὶ πάντες οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφελοῦνται ἀπὸ τὴν ὁδοποιΐαν. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν βιομηχανίαν, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν κτηνοτροφίαν, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅλους τοὺς πλουτοπαραγωγοὺς πόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφελῶνται ἀμεσώτατα ἀπὸ τὴν ὁδοποιΐαν αὐτὴν τὴν ἐπαρχιακὴν καὶ δημοτικήν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ κεφάλαια, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου γενικῶς ὅλην τὴν πλουτοπαραγωγὴν κίνησιν, καὶ φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶνε ὀρθόν, ὥστε νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος εἰς ὅλας τὰς τάξεις καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν τάξιν τῶν παραγωγῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ὑποθέτω ὅτι καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ τεχνῖται καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ χειρώνακτες ὠφελοῦνται καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ ἐργάται ὅπως καὶ οἱ καρραγωγεῖς καὶ ἁμαξηλάται καὶ ὅλοι οἱ ἔχοντες τὰ μέσα τῆς κινήσεως. Αὐτοὶ μάλιστα εἶνε οἱ ἀμεσώτερον ὠφελούμενοι. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι πρέπει ὁ φόρος αὐτὸς νὰ συνδεθῇ μὲ τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου μὲ τὴν διαφορὰν τὴν ἑξῆς, νὰ μὴ ἐξαιροῦνται ἀπὸ τὸν φόρον αὐτὸν οὐδὲ αὐτοὶ οἱ ἐργάται, οὐδὲ αὐτοὶ οἱ χειρώνακτες, διότι καὶ αὐτοὶ ἐμμέσως ὠφελοῦνται ἀπὸ τὴν ὁδοποιΐαν. Θὰ εἶχε λοιπὸν τοῦτο τὸ καλὸν τὸ σύστημα αὐτό, ὅτι θὰ εἴχομεν εἰσπράξεις πολὺ μεγάλας πρῶτον καὶ δεύτερον θὰ εἴχομεν δικαίαν φορολογίαν διότι ἡ βεβαίωσις καὶ ἡ εἴσπραξις τοῦ ἐπιβληθησομένου κατὰ τὸ νομοσχέδιον φόρου 30 λεπτῶν ἐπὶ ἑκάστου φορτίου παραγομένων γεωργικῶν προϊόντων θὰ δημιουργήσῃ μίαν ἐπὶ πλέον ἀνωμαλίαν ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν, ἡ ὁποία εἴσπραξις θὰ ἐπιφέρῃ δαπάνας ἀρκετάς. Ὡσαύτως εἶχον καὶ ἑτέραν παρατήρησιν, τὴν ἑξῆς. Θὰ ἐπεθύμουν ὁ καθορισμὸς τοῦ δικτύου τῶν ἁμαξιτῶν ὁδῶν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας νὰ μὴ ἐγένετο ἀποκλειστικῶς ὑπὸ τοῦ συμβουλίου τῆς ὁδοποιΐας ἑκάστου νομοῦ, ἀλλὰ νὰ ἐγένετο ὑπὸ αὐτῆς τῆς Βουλῆς, ἢ ἄν ἐγένετο ὑπὸ τοῦ συμβουλίου, τὴν προέχουσαν θέσιν νὰ ἔχῃ ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία. Θὰ ἦτο τουτέστιν ὀρθὸν προηγουμένως νὰ κανονισθῇ τὸ δίκτυον τῶν ἁμαξιτῶν αὐτῶν ὁδῶν ὑπὸ μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν ὑπ’ ὄψει τὰ γενικώτερα συμφέροντα ὅλου τοῦ διαμερίσματος, διότι τὰ κατὰ τόπους νομαρχιακὰ συμβούλια δὲν εἶνε παράξενον νὰ παρίδουν γενικώτερα συμφέροντα ἢ ἕκαστον μέλος ἑκάστου συμβουλίου νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν χάραξιν ὁδοῦ ἐξυπηρετούσης ὡρισμένα διαμερίσματα χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ἕνα δίκτυον ὡρισμένης συγκοινωνίας.

§123Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἄν ἐπέλθῃ καμμία ἀδικία, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀνατρέψῃ ἄρδην τὰ σχέδια.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον)

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἀργυρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξαγορᾶς τῆς κυριότητος ἐμφυτευτικῶν κτημάτων». Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 5ην μ. μ. τῆς προσεχοῦς Πέμπτης. (Ὥρᾳ 8.30′ μ. μ.)