1918.12.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44Η

τῆς 4 Δεκεμβρίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4. 45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴ τὰ ἑξῆς: Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Δαζέας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τῶν εἰς τὸ Κράτος περιερχομένων κληρονομιῶν». — Ὁ Βουλευτὴς κ. Κ. Σοκόλης ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ τὸν νόμον 1412 ἀφορωσῶν τὴν ὀργάνωσιν τῶν Τ.Τ.Τ.». — Ὁ ἐν Βόλῳ Σύλλογος «Ἐθνικὴ Ἄμυνα» διαμαρτύρεται διὰ τὰ ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν Ἀρ. Σίδερη καὶ Κουριὲλ λεχθέντα σχετικῶς μὲ τὴν ἀποστράτευσιν. —Ἡ χήρα Γεωργίου Ράπτη ἐκ Τσερκοβίτσης παρακαλεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ βοήθημα διὰ τὰ ἑπτὰ ἀνήλικα τέκνα της, τοῦ συζύγου της κρεμασθέντος ὑπὸ τῶν Τούρκων. —Ἡ παγκαπνεργατικὴ ὁμοσπονδία παρακαλεῖ ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας καπνοῦ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν εἰς ἣν νὰ συμμετάσχωσι καὶ δύο μέλη τῆς ὁμοσπονδίας. —Ἡ ἕνωσις τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν 3 Τ. παρακαλεῖ ὅπως τὸ ποσοστὸν τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, αὐξηθῇ εἰς 60%, συμπεριληφθῶσι δὲ ἐν αὐτῷ καὶ οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι. —Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Σ. Σῖμος ὑποβάλλει τὰ κάτωθι σχέδια νόμου: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ διοικήσεως δήμων καὶ κοινοτήτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις κειμένων διατάξεων», καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1149 περὶ Γενικῶν Διοικήσεων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». —Ἡ ἐπὶ τῆς Περιθάλψεως Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1078 Νομοθ. Διατάγματος τῆς 2 Δεκεμβρίου 1917 περὶ ἐπιτάξεως οἰκημάτων διὰ πρόσφυγας». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1103 Ν. Δ. τῆς 25ης Δεκεμβρίου 1917 περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς ἐκ πολεμικῶν κινδύνων παθόντας ἀπόρους πολίτας καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας των». 3) «Περὶ ἀλητείας καὶ ἐποπτείας». 4) «Περὶ προστασίας τῶν εἰς ἐπαιτείαν, ἀλητείαν κλπ. ἐκδότων ἀνηλίκων». Ἡ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ὑγείας Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων: 1) «Περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐπὶ σκοπῷ ἱδρύσεως ἢ ἐπεκτάσεως νεκροταφείων». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1918 Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ παροχῆς συνδρομῆς παρὰ τοῦ Δημοσίου 25 χιλιάδων δραχμῶν εἰς τὸ θεραπευτήριον ἡ «Σωτηρία». 3) «Περὶ δημοτικῆς φορολογίας καθαριότητος, ὑγιεινῆς καὶ εὐπρεπείας». —Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Πετρακάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν Ταμείων τοῦ Κράτους». —Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. Λεκανίδης, Ἀλ. Γιαννουλᾶτος, Β. Σκουλᾶς, Γ. Σταμάτης, Ν. Συριόπουλος, Ι. Γκέκας, Δ. Κατσάνος, Μιλτ. Κολώνιας, Π. Πολυχρονιάδης, Α. Κριάρης, Ι. Βαλαλᾶς, Ι. Μπουρνιᾶς, Γ. Παπαστρατῆς, Γ. Νικολαΐδης, Θ. Πετροκόκκινος, Κ. Ἀλαβᾶνος, Ι. Μακράκης, Δ. Ἀναγνωστάκης, Χρ. Μεϊντάνης Θ. Γοῦσκος, Δ. Ἀντωνόπουλος, Ν. Γαρδικιώτης, Ἀλ. Θανόπουλος, Γ. Σταμούλης, Κ. Μητσοτάκης, Γ. Μαρκαντωνάκης, Δ. Μέλφος, Δ. Γκλαβᾶς, Γ. Ἀνδρεαδάκης, Λ. Κουτσοπέταλος, Μιλτ. Δεληγιάννης, Σ. Χατζηγάκης, Π. Πετρίδης, Δ. Παπαδάκης, Μ. Σφακιανάκης, Κ. Δημοκωστούλας, Π. Ἀγγελίδης, Δ. Σαμσαρέλος, Β. Κυρέλλος, Κ. Μελᾶς, Β. Μητρέλιας, Ι. Κίγκος, Π. Γκίνης, Ἀθ. Μιαούλης, Κ. Ζαβιτζιᾶνος, Γερ. Νοταρᾶς, Μ. Βολουδάκης, Γ. Παπαβασιλείου, Α. Πάζης, Π. Φλῶρος, Δ. Χατζηγιάννης, Χ. Παμφίλης, Κ. Δ. Παπαϊωάννου, Ι. Ἀλεξανδρίδης, Ἀλ. Ἀναστασιάδης, Γ. Στρατούλης, Ι. Μάνος, Ι. Τομπάζης, Θ. Παπαϊωάννου, Δ. Μαλλιόπουλος, Κ. Λιδωρίκης, Δ. Σωτηρίου, Ἀρ. Πετμεζᾶς, Ν. Οἰκονόμου, Κ. Παζαρέντζος, Ν. Παρίτσης, Ἀθ. Χριστόπουλος, καὶ Π. Ἀραβαντινὸς, ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀναθέσεως τῆς διεξαγωγῆς τῶν δικῶν καὶ τῶν καθηκόντων τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ εἰς τὸν Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν». Ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ἀλ. Γρίβας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου ἐκκαθαρίσεως καὶ ἐξοφλήσεως τῶν ὀφειλομένων ἀπαιτήσεων παρὰ τῆς Στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἐκ μισθώσεως καὶ ἐπιτάξεως πλωτῶν ἐν γένει μέσων κλπ.».

Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Οἱ κ. κ. Κ. Σταμούλης, Α. Θανόπουλος καὶ Ν. Γαρδικιώτης ἐπὶ ἀναφορᾶς Καπνεμπορικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης.

§3Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Οἱ καπνέμποροι Καρδίτσης παραπονοῦνται ὅτι διὰ τῆς ἑρμηνείας τὴν ὁποίαν ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος δίδει εἰς τὸν νόμον 1321 δὲν τοὺς ἐπιστρέφεται τὸ καταβληθὲν τέλος τῆς ἐξαγωγῆς καπνοῦ. Μοῦ φαίνεται, ὅτι τὰ παράπονα αὐτῶν εἶναι δίκαια κατὰ τοῦτο διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 καὶ ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ ὁ νόμος πραγματεύεται ρητῶς περὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ καπνοῦ. Πᾶσα ἄλλη ἑρμηνεία εἶναι ἀδύνατος καὶ ἀντικειμένη εἰς τὸν νόμον. Εἶναι δὲ ἡ ἑρμηνεία αὕτη ἡ ὀρθοτέρα καὶ ἡ γνώμη αὕτη εἶναι ἡ ἐκ τοῦ γράμματος αὐτοῦ ἐξαγομένη, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἄρνησις πρὸς ἐπιστροφὴν τοῦ καταθληθέντος τέλους ἐκ τοῦ εἰσαχθέντος ποσοῦ εἶναι ἀσχέτως τοῦ ὅτι εἶναι παράνομος ἀλλὰ καὶ ἄδικος, διότι χαρίζεται εἰς τοὺς ἐμπόρους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐξάγουν βραδύτερον ἢ ἐξήγαγον τέλος πάντων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Διατάγματος πρὸς ἐκτέλεσιν τούτου. Ἄλλως τε ἀπηλλάγησαν ἐντελῶς παντὸς τέλους ἐνῷ εἰς αὐτοὺς ἐπὶ τέλους εἰσήγαγεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων τῶν ἄλλων καὶ αὐτοὶ εἶναι μικροὶ ἔμποροι οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν διότι εἶχον ἐλάχιστα κεφάλαια καὶ τὰ ὁποῖα διέθεσαν μὴ δυνάμενοι νὰ τὰ κρατήσωσι διότι ἤθελον νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῶν μικρῶν των κεφαλαίων καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠναγκάσθησαν νὰ ἐξαγάγουν τὸν καπνὸν αὐτῶν. Ἐν τούτοις ἐν ᾧ εἰς ἄλλους δὲν ἐπεβλήθη οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον φορολογικὸν τέλος ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς εἰς αὐτοὺς ὄχι μόνον ἐπεβλήθη τὸ τέλος ὁλόκληρον ἀλλὰ δὲν ἐκτελεῖται καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ὥστε νὰ τοῖς ἐπιστραφῇ τὸ ½ τοῦ καταβληθέντος τέλους. Νομίζω ὅτι τὸ παράπονον τοῦ Καπνεμπορικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης εἶναι δεδικαιολογημένον. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λαμβάνων ὑπ’ ὄψει τὸ δίκαιον τοῦτο παράπονον θὰ διατάξῃ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ καταθληθέντος φόρου, τοῦ ὑπολογιζομένου διὰ τοῦ νόμου 1371 δηλαδὴ τοῦ πέραν τοῦ ἡμίσεος τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θανόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§5Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἐν ᾧ ὅλοι οἱ καπνέμποροι ἐξαγωγῆς καπνῶν, δυνάμει τοῦ νόμου κατέβαλον τὸν φόρον καὶ δὲν ἐπεστράφη τὸ ἥμισυ, ἄλλοι καπνέμποροι κατέβαλον καὶ εἰς αὐτοὺς ἐπεστράφη τὸ ἥμισυ. Δηλαδὴ ὑπάρχουν δύο κατηγορίαι καπνεμπόρων. Ἡ μία ἀνεγνωρίσθη ὡς ἐξαγωγικὴ καὶ εἰς αὐτὴν ἐπεστράφη τὸ ἥμισυ τοῦ καταβληθέντος φόρου, ἡ ἄλλη δὲν ἀνεγνωρίσθη καὶ εἰς αὐτὴν δὲν ἐπεστράφη, ἀλλ’ αὕτη κατέβαλεν ὁλόκληρον τὸν φόρον. Ἡ δευτέρα αὕτη κατηγορία ἀδικεῖται, διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὅπως διορθωθῇ τὸ ἄδικον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§7Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφοράν, διότι αὕτη εἶναι δικαιωτάτη καὶ νομιμωτάτη καὶ καθ’ ὅσον ἐγένετο διάκρισις μεταξὺ τῶν διαφόρων καπνεμπόρων. Ἄλλως τε παρουσιάζεται μία ἀνισότης εἰς τὴν μίαν τάξιν τῶν καπνεμπόρων νὰ ἐπιστραφῇ τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου, εἰς τὴν ἄλλην νὰ μὴ ἐπιστραφῇ. Εἶναι ἄδικον νὰ ζημιωθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι προθυμοποιήθησαν νὰ καταβάλουν τὸν φόρον. Ἀλλὰ πλὴν τούτου δὲν ἐπωλήθησαν τὰ καπνὰ καὶ σήμερον ὑφίσταται μείωσις τῆς τιμῆς εἰς τὴν ἀγοράν.........

§8Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶμαι ἕτοιμος ν’ ἀπαντήσω, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μοὶ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Σίδερης, Δ. Γκλαβᾶς, Γ. Χατζηγεωργίου, Α. Παπαζαχαρίου καὶ Ι. Μπουρνιᾶς, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Γενικῆς Συνοσπονδίας τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Σίδερης.

§10Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία τῶν Ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Βουλευταί, ὑποβάλλεται ὑπὸ 270 Σωματείων, διεσπαρμένων εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐκπροσωπούντων 60,000 ὠργανωμένους ἐργάτας. Πλὴν τούτου ἀφορῶσι τὰ αἰτήματα ὅλους τοὺς ἐργάτας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκπροσωποῦσι 120.000 οἰκογενείας Ἑλλήνων ἐργατῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου διὰ τῆς αἰτήσεως ταύτης τοσούτου πολυπληθοῦς πληθυσμοῦ ἐκφράζεται ἡ θέλησις τῶν ἐργατῶν. Τὰ αἰτήματα ταῦτα, κ. Βουλευταί, εἶναι ἀπολύτως δίκαια καὶ ἀπολύτως δεδικαιολογημένα. Εἶναι γνωστὴ ἡ θέσις ἡ δεινή, εἰς τὴν ὁποίαν διατελοῦσι οἱ ἐργάται. Ἡ πολύωρος ἐργασία, οἱ ἀνθυγιεινοὶ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐργάζονται. Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο εἶναι μία λεπτομερὴς εἰσήγησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, περὶ διαφόρων μέτρων, τὰ ὁποῖα ζητοῦσιν οἱ ἐργάται. Νομίζω, ὅτι καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ γενικὰ μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως αὐτῶν καὶ διὰ τὰ εἰδικὰ μέτρα, διὰ τὸν μετὰ τὴν ἀποστράτευσιν χρόνον, καθ’ ὃν οἱ πλεῖστοι ἐπανερχόμενοι ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, καθ’ ὃ χρονικὸν διάστημα ἀντεκατεστάθησαν ὑπὸ ἄλλων ἐργατῶν, θέλει λάβει τὰ κατάλληλα μέτρα ἡ Κυβέρνησις, εἰς τρόπον ὥστε ἕν μέγα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, ὅπερ ὑπηρετεῖ εἰς τὸν στρατόν, ἐπανακάμπτον, νὰ μὴ εὑρεθῇ πρὸ μιᾶς δεινῆς καταστάσεως. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, κύριοι, γνωρίζετε ὅτι ἱδρύθησαν εἰδικὰ Ὑπουργεῖα ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ Κράτους, διὰ τὸν μετὰ τὸν πόλεμον χρόνον, τὰ ὁποῖα σκοποῦσι νὰ διευκολύνωσι τὴν διάβασιν ἀπὸ τὴν πολεμικὴν εἰς τὴν εἰρηνικὴν κατάστασιν τῶν Κρατῶν. Διότι ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος προσῆλθεν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐπιστρέφων εἰς τὰς ἑστίας του, δὲν εἶναι πρέπον νὰ εὑρίσκηται εἰς κατάστασιν δεινήν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἀδιαφορήσῃ τὸ Κράτος. Τὸ Κράτος ὄχι μόνον πρέπει νὰ ἀποδώσῃ εὐγνωμοσύνην εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος των, ἀλλὰ συγχρόνως πρέπει νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς παραγωγοὺς τοῦ πλούτου, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἐργασίας των συντελοῦσιν εἰς τὴν συντήρησιν καὶ εὐημερίαν τῆς Κοινωνίας. Δὲν ὑπάρχει λοιπόν, μεγαλειτέρα φροντὶς ἀπὸ τὴν ἄμεσον ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων τούτων. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ Ἐθνικὴ ὑποχρέωσις εἶναι νὰ ληφθῶσι ὑπὲρ τῶν αἰτούντων, τὰ αἰτούμενα μέτρα, διότι τὸ Ἔθνος πρωτίστην φροντίδα δέον νὰ ἔχῃ ὑπὲρ τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, ἃς ἐκπροσωποῦσιν οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι στηρίζουσιν ὁλόκληρον τὸ κοινωνικὸν οἰκοδόμημα, καὶ αἱ ὁποῖαι πάσχουσι κατὰ τρόπον γνωστὸν εἰς ὅλους ὑμᾶς. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ἡ εἰσηγηθεῖσα ἄλλοτε διάφορα ἐργατικὰ νομοσχέδια, βεβαίως θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ αἰτήματα τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος, ὥστε ὄχι νὰ ὑποτίθεται πλέον, ἀλλὰ νὰ ἀκολουθῆται αὐτὴ αὕτη ἀκριβῶς ἡ θέλησις τῶν ἐργατῶν. Εἰδικώτερον δὲ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ζητήματα τῆς ἀποστρατεύσεως, τὸν τρόπον δηλαδὴ ἐξευρέσεως ἐργασίας εἰς τοὺς ἐργάτας, ἀσφαλείας αὐτῶν, ὁρίου μισθοῦ, ὁρίου ἐργασίας καὶ τὰ ἄλλα αἰτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ καταστήσουν ἀνετώτερον τὸν βίον των. Τότε μόνον θὰ δύνανται οἱ ἐργάται μας νὰ εἴπωσιν ὅτι εὑρίσκονται εἰς πεπολιτισμένον περιβάλλον. Ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, θὰ θελήσουν νὰ ἀποδεχθοῦν ἀμέσως καὶ νὰ οἰκειοποιηθοῦν τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§12Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Οἱ Βουλευταί, ὑπήρξαμεν, ἄς τὸ εἴπωμεν μετ’ εὐχαριστήσεως, εἰλικρινεῖς φίλοι τῶν ἐργατικῶν τάξεων, τόσον ἐν τῇ Βουλῇ ὅσον καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ ὅροι τῆς ζωῆς τοῦ ἐργάτου πρέπει ἀναμφισβητήτως νὰ διαρρυθμισθῶσι, νὰ περιορισθῶσι τὰ ὅρια τῆς ἐργασίας εἰς τὸ κατώτατον καὶ νὰ αὐξηθῶσιν τὰ ἡμερομίσθια εἰς τὸ ἀνώτατον σημεῖον. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, διέγραψεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐν τῷ προγράμματί της τὴν προστασίαν τοῦ ἐργάτου, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι θὰ συμπεριλάβῃ, ὡς οὐσιῶδες κεφάλαιον τῆς ἐργατικῆς Νομοθεσίας τὴν διαρρύθμισιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς τοῦ ἐργάτου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι περιέχει τὸ ὑπόμνημα πολλὰς ἀληθείας, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθές, καὶ πρέπει νὰ εἴμεθα δίκαιοι, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἀληθειῶν τούτων περιέχει πολλὰς ἀκρότητας, αἱ ὁποῖαι ὑπεκφεύγουν τὸν κύκλον τῆς δυνατῆς ἱκανοποιήσεως. Διότι δὲν πρέπει νὰ πλακεύωμεν ἀπολύτως τὰς ἀδυναμίας τῶν Ἐργατῶν. Εἶναι τὸ ἀληθὲς πρῶτος ἐγώ, ὅτι πάντοτε ἐπολέμησα τὴν κεφαλαιοκρατίαν, καὶ παντοῦ, ὅπου τὴν συνήντησα, ὅσον τὸ ἐπ’ ἐμοὶ κατέβαλον πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως καταστήσω τὰς ὁρμὰς αὐτῆς ὀλιγώτερον κακοποιούς, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωμεν τὰς ἀκρότητας, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει δημιουργεῖται χάος ὅτε εἰς τὸ χάος ἀσφαλῶς θὰ ἐμπέσῃ καὶ ὁ ἐργατικὸς κόσμος. Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μελετῶν τὰ πράγματα τὰ ἐργατικὰ τῆς Χώρας, θὰ θελήσῃ μὲ τὰς νεωτέρας του ἀντιλήψεις καὶ ἀληθῶς μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν μόρφωσιν θὰ θελήσῃ προσεχῶς νὰ παρουσιάσῃ ἐργατικὴν νομοθεσίαν, διαγράφουσαν κύκλον τοιοῦτον, ὥστε οὔτε τὰ συμφέροντα τῶν μέν, οὔτε τῶν δὲ νὰ συγκρούωνται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἡ κοινωνικὴ λεγομένη ἀνατροπή. Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως, ἐλπίζω προσεχῶς, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ συζητήσωμεν τὰ νομοσχέδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγεωργίου ἔχει ἐπίσης τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§14Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δέν ἔχω νὰ προσθέσω πολλὰ πράγματα εἰς ὅσα εἶπον οἱ κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι ἐν Ἑλλάδι τὸ ἐργατικὸν ζήτημα ἐξελίσσεται ταχύτερον παρὰ εἰς ἄλλα Κράτη. Ἑπομένως καθῆκον μας εἶναι νὰ προλάβωμεν τὰς ἀκρότητας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦν, ἐφ’ ὅσον εἶναι μόνιμον, εἶναι καλὸν νὰ τὸ προλάβωμεν ἡμεῖς, καὶ νὰ μὴ τὸ ζητήσουν αὐτοὶ κατ’ ἄλλον τρόπον.

§15Ν. ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Τί θὰ κάμουν κατ’ ἄλλον τρόπον;

§16Γ. ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μοῦ φαίνεται ὅτι σεῖς καὶ ὅλοι μας τὸ ἀντιλαμβανόμεθα. Διατί, ἀφ’ οὗ ἠμποροῦμεν νὰ μὴ προλάβωμεν τὰς ἀκρότητας; Ἀκριβῶς, ἵνα ἀποφύγωμεν αὐτὰς πρέπει νὰ ἐργασθῶμεν, ἰδίᾳ δὲ ὑπάρχουσι ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι γεννῶνται φυσικὰ ὕστερα ἀπὸ τοὺς πολέμους. Αἴφνης ἤρχισεν, ὅπως παρατηρήσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀγών, διότι οἱ ἐργοδόται δὲν δέχονται τοὺς ἐπανακάμπτοντας ἐκ τοῦ στρατεύματος. Ἑπομένως ζητοῦν νὰ προλάβωμεν, ὅπως δοθῇ ἐργασία εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐδόξασαν τὴν πατρίδα. Ἔπειτα ὑπάρχει μία ἀπαίτησις, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἀκατεργάστου καπνοῦ, ἤτοι τὴν ἐργασίαν τῆς κατεργασίας τοῦ καπνοῦ νὰ τὴν δώσωμεν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐργατικὰς χεῖρας, ζητοῦν δὲ καὶ μερικὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πρωτίστης ἀνάγκης. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως κατασταθῇ ὁ βίος αὐτῶν ἀνθρωπινότερος διὰ καταλλήλου νομοθεσίας. Φρονῶ, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνοι εἰς τοῦτα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§18Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς ὅσα εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι δὲν ἔχω νὰ προσθέσω παρὰ ὀλίγας λέξεις. Ἔχω πρὸ παντὸς νὰ συστήσω, ὅτι εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, ὅπου ὅλοι ἀνεγνώρισαν, ὅτι τὸ Κράτος ἐξαρτᾶται ἀπὸ τῶν ἐργατικῶν χειρῶν, διότι αὐταὶ εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι αὐξάνουσι τὸν πλοῦτον τῆς χώρας, εἰς ὅλα, λέγω, τὰ πεπολιτισμένα Κράτη ἐφρόντισαν αἱ Κυβερνήσεις διὰ τὰς ἐργατικὰς αὐτὰς χεῖρας καὶ ἵδρυσαν ταμεῖα ἀσθενῶν, ἐργατικὰ οἰκήματα, ὅπου νὰ διαμένωσιν αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐργατῶν καὶ ὄχι νὰ μὴ εὑρίσκωσιν στέγην, ὅπως συμβαίνει διὰ τοὺς ἰδικούς μας ἐργάτας, χωρὶς νὰ ἔχουν κανένα νὰ φροντίσῃ δι’ αὐτάς. Ἐπίσης ὁσάκις μείνουν ἄνευ ἐργασίας, ἔχουν τὰ κοινὰ ταμεῖα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζονται, λαμβάνοντες βοηθήματα. Τὰ σπουδαιότερα ἐκ τῶν ὑποβληθέντων αἰτημάτων διὰ τοῦ Συνδέσμου τῆς Συνομοσπονδίας τῶν ἐργατῶν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δύσκολον νὰ υἱοθετήσῃ ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλουσα ἀμέσως νομοσχέδιον, ὅπως ὅπου ὑπάρχουν πολλοὶ ἐργάται, ἱδρύεται νοσοκομεῖον χάριν αὐτῶν ἴδιον, νὰ χορηγοῦνται δὲ καὶ φάρμακα εἰς αὐτοὺς καὶ ἰατροὶ, οἱ ὁποῖοι νὰ ὑποχρεοῦνται ὁσάκις ἀσθενοῦν νὰ τοὺς περιποιοῦνται. Εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη ὁ ἐργάτης καὶ ἐργοδότης, ὅπως γνωρίζῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς καλλίτερον ἀπὸ ἐμέ, καταθέτουν κατὰ μῆνα μικρὰν συνεισφορὰν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐσχηματίσθησαν μεγάλα κεφάλαια, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ ἀσθενεῖς ἐργάται καὶ τὰ φάρμακά τους λαμβάνουν καὶ τὰ πρὸς περίθαλψιν αὐτῶν. Αὐτὸ πρὸ παντὸς νομίζω καθῆκον νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δεύτερον, νομίζω, ὅτι ἔχουν δίκαιον ἐπίσης νὰ ζητοῦν οἱ ἐργάται, ἀκριβῶς τώρα, ὅπου ἀρχίζει ἡ ἀποστράτευσις, νὰ λάβῃ μέτρα ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦδε, ἵνα ἐξεύρῃ ἐργασίαν διὰ τοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπολυομένους. Δὲν ἀμφιβάλλω δ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ σκεφθῆ ἤδη τοῦτο. Ἐγὼ ὅμως ἔχω καὶ μίαν ἀξίωσιν ἀπὸ τοὺς ἐργάτας· νὰ καθαρισθῇ τὸ ἐργατικὸν σῶμα ἀπὸ τοὺς διαφόρους ἐπιτηδείους, οἱ ὁποῖοι παρεισέφρησαν εἰς αὐτὸ μόνον καὶ μόνον διὰ προσωπικὰ συμφέροντα. Δὲν γνωρίζω τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ γνωρίζω τοιαύτας περιστάσεις. Πολλοὶ ἐπιτήδειοι καὶ μάλιστα πολιτευόμενοι ἀκόμη, τοὺς ἐξεμεταλλεύθησαν, καὶ ἔγινεν ἀπεργίαι, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ λόγος ἰσχυρός, ἐν ᾧ ἠδύναντο κάλλιστα νὰ συμβιβάζωνται ἐπεμβαινούσης τῆς Κυβερνήσεως μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἐργοδοτῶν. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τοὺς ἐργάτας, ἀφ’ οὗ ἀποδεχθῇ καὶ ἐκτελέσῃ ὅσα δίκαια αἰτήματα ζητοῦν, νὰ μὴ ἀναμιγνύωνται, νὰ καθαρισθοῦν καὶ πολλοὶ ἀνάγωγοι ὑπάλληλοι. Ἔλαβον ἐγὼ ἀφορμὴν προσωπικῶς νὰ γνωρίσω τοιούτους ὑπαλλήλους εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Τροχιοδρόμων, ἔκαμα παράπονα εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Ἑταιρείας, καὶ ἡ διεύθυνσις μοῦ εἶπε: «Τί νὰ κάμω, ὁσάκις θέλω νὰ διώξω ἕνα ὑπάλληλον, ἔρχεται τὸ σωματεῖον ὁλόκληρον καὶ μοῦ δένει τὰ χέρια!» Ἀποτείνομεν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν, καὶ ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ κάμῃ τίποτε. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς διὰ νομοθετικῆς ὁδοῦ νὰ περιορισθοῦν τὰ ἄτοπα ταῦτα ἀποδιδομένης ἑκάστῳ τῆς προσηκούσης δυνάμεως.

§19Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ὑπόμνημα τῶν ἐργατῶν, καὶ τοῦτο θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγώ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§21Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ ὑπόμνημα τῶν ἐργατῶν θὰ ληφθῇ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀνέμενε τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπομνήματος, διὰ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα ὑπὲρ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἔχει ἤδη γίνει ἡ σχετικὴ ἐργασία, εἰς τοῦτο δὲ πολὺ θὰ συμβάλῃ καὶ τὸ ἱδρυόμενον ἤδη τμῆμα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Θὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως λυθῶσιν ὅλα τὰ ἐπείγοντα ζητήματα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν κατοίκων Σελιανιτίκων.

§23Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Σελιανιτίκων, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους εἶχε διορισθῆ προμηθευτὴς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἄνθρωπος, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον πλείστας ὅσας ὑποχρεώσεις, αἴφνης ὅμως ἀντικατεστάθη παρ’ ἑτέρου ἀνθρώπου, ὄχι ἀναξίου πάσης προσοχῆς, ἀλλὰ ἐπιστράτου δράσαντος κατὰ τὰ Νοεμβριανὰ γεγονότα καὶ ἐπὶ πλέον ἔχει συνεταιρισθῆ μετ’ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἔχει καταγγελθῆ ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης διὰ κατακράτησιν τῶν ἐπιδομάτων τῶν στρατευομένων. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ ἐξετάσῃ διὰ ποίους λόγους ὁ κ. Νομάρχης δὲν προβαίνει εἰς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ, ἥτις δικαίως προκαλεῖ τὰ παράπονα τῶν κατοίκων Σελιανιτίκων, οἱ ὁποῖοι ἐπικαλοῦνται τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Γ. Νικολαΐδης καὶ Κ. Παπαϊωάννου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκμισθωτῶν τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων Σάμου.

§25Γ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων Σάμου ὑπέβαλον ἀναφοράν, ὅπως ληφθῇ σχετικὴ πρόνοια παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλύθη τὸ ζήτημα.

§27Γ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ διηυθετήθη τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεφύη μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὸν Σαμιακὸν νόμον αἱ διαφοραί, αἱ ὁποῖαι ἀνεφύοντο μεταξὺ τῶν ἐνοικιαστῶν ἐλύοντο ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὁποίαν συνέπραττον καὶ δύο μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν. Ἤδη ἡ ἐπιτροπὴ ἐνεργεῖ μονομερῶς καὶ ἐνεργεῖ ἐξώσεις τῶν ἐνοικιαστῶν. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ νομοθετικοῦ μέτρου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ παραπέμπωνται αἱ ἀναφυόμεναι διαφοραὶ μεταξὺ ἐνοικιαστῶν καὶ ἐπιτροπῆς εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διότι ἐνδιαφέρεται ὁλόκληρος τάξις ἀνθρώπων καὶ ὑπάρχει φόβος διαπληκτισμῶν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Πὼπ, Γ. Μαρῆς, Δ. Γκλαβᾶς, Μ. Σακλαμπανάκης καὶ Μ. Μανασάσης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατὰ τὰ Νοεμβριανὰ παθόντων Βενιζελικῶν.

§29Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη δὶς καὶ τρὶς ἔχει ἔλθῃ εἰς συζήτησιν. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διότι τώρα ὑποβάλλουσι ζωηρότατα παράπονα ἀπὸ ἄλλοτε, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ τὴν μελετήσῃ καὶ θὰ ἐκφέρῃ γνώμην.

§30Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Περὶ ποίων;

§31Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Σχετικῶς μὲ τὰ Νοεμβριανά.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ξηρὸς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐξ Ἀμφίσσης Ἰωάννου Μοσχοκελαϊδῆ.

§33Ι. ΞΗΡΟΣ. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς δεκάτης δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια διὰ τὴν ἔκπτωσιν τῶν ἐνοικίων των, διότι ὅταν ἐνοικίασαν τὴν δεκάτην τῆς Παρνασσίδος ἐπετράπη ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικόν, ἀμέσως δὲ κατόπιν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν καὶ ἐζημιώθησαν. Διὰ τοῦτο εἶναι δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως λάβῃ μέριμναν περὶ ἐκπτώσεως τῶν ἐνοικίων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους δανείων πρὸς τοὺς ἐν ἐκ Ρουμανίας πρόσφυγας.

§35Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκανονίσθη. Ἔδωσα τὰς δεούσας διαταγὰς διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ δανείου πρὸς τοὺς ἐκ Ρουμανίας πρόσφυγας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀπεστάλη μεγαλειτέρα ποσότης ζακχάρεως καὶ καφὲ εἰς τὴν Ἤπειρον, καθ’ ὅσον ἐκ πληροφοριῶν, ἃς ἀπεκόμισεν ἐκ τῆς τελευταίας του εἰς Ἤπειρον μεταβάσεως, εἰς πλεῖστα χωρία δὲν δίδεται ζάκχαρις καὶ καφὲς καὶ μάλιστα νῦν ὅτε ἡ γρίππη μαστίζει τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἡ δὲ ζάκχαρις εἶναι χρησιμωτάτη διὰ τὴν παρασκευὴν θερμαντικῶν ποτῶν. Ἅμα δέ, ἐὰν ἐπίσης ἀπεστάλη ἄλευρον πολυτελείας ἵνα χορηγῆται εἰς τοὺς ἀσθενοῦντας, καθ’ ὅσον ὡς μὲ ἐβεβαίωσαν οἱ ἰατροί, πολλὰ παιδία ἀσθενοῦντα ἀπέθανον ἐν Ἰωαννίνοις λόγῳ τῆς κακῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου.

§37Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐξεδόθησαν διατακτικαὶ διὰ 157.000 ὀκάδας ζάχαρι καὶ διὰ καφὲ καὶ δι’ ἄλευρον.

§38Π. ΦΛΩΡΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κ. Ὑπουργέ, νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὸν χωρικὸν κόσμον ζάκχαρις δὲν δίδεται, ἐδόθη μιὰ φορὰ ἀπὸ 50 δράμια. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ ἵνα μὴ αἱ κατὰ τόπους ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν τροφίμων ἔχωσι μεγαλειτέρας κοιλίας καὶ τὴν καταβροχθίζουσι, διότι ἡ ζάκχαρις, ἡ ὁποία σήμερον ἀποτελεῖ τὸ φάρμακον, λείπει ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον.

§39Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς οὐδεμία διαμαρτυρία ὑπάρχει.

§40Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία παραλαμβάνει τὴν ζάκχαριν ἀπὸ τὸν ἐργολάβον, κατορθώνει ἐν τῷ μεταξὺ νὰ μὴ διανεμηθῇ εἰς τὸν κόσμον.

§41Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Εἰς πολλοὺς συνοικισμοὺς τῶν χωρικῶν ἡ ζάκχαρις χρησιμεύει πρὸς ἐμπορίαν· μεταβαίνουσιν εἰς τὰ μεγαλείτερα μέρη καὶ τὴν μεταπωλοῦσι καὶ διὰ τοῦτο διετάξαμεν νὰ μὴ δίδωσι παρὰ ἐφ’ ὅσον γνωρίζουσιν ὅτι ὄντως τὴν μεταχειρίζονται.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τῶν ὑπὸ τοῦ κ. Νομάρχου Ἰωαννίνων ἐνεργουμένων ἀνακρίσεων περὶ τῶν ὑγειονομικῶν ἐκτρόπων εἰς βάρος τῶν στρατιωτῶν, ἅμα δὲ νὰ καταθέσῃ τὸ πόρισμα τούτων.

§43Π. ΦΛΩΡΟΣ. Εἰς τὰ Ἰωάννινα ἡ γρίππη ἐξαιρετικῶς ἡ γρίππη, ἔχει κάμει θραῦσιν τεραστίαν. Ἕνεκα τούτου εἶχον συστήσει δύο ἀπολυμαντικὰ συνεργεῖα εἰς τὰς δύο εἰσόδους τῶν Ἰωαννίνων, ἐκεῖ δὲ πάντα στρατεύσιμον ἐκ τῶν τελευταίων κλάσεων τῶν τριῶν, τῶν γεροντοτέρων, ἀφοῦ τὸν ἐξεγύμνωναν τοῦ ἔκαναν ἐπὶ μίαν ὥραν λουτρὸ καὶ οὕτω ἐπούντιαζε, διότι οἱ χωρικοὶ εἶναι μαθημένοι τὸν Ἰούλιον νὰ φορῶσι κάπα, δὲν ἐλαμβάνετο δὲ οὐδεμία πρόνοια ἐκ μέρους τῶν Σωματαρχῶν νὰ τοὺς προφυλάξουν ἀπὸ τὴν ἀέναον συνεχῆ βροχὴν κατὰ τοὺς μῆνας Ὀκτώβριον καὶ Νοέμβριον, καθ’ οὓς ἔβρεχεν ἐν Ἰωαννίνοις, ἀλλὰ τοὺς ἀπέστελλον καὶ εἰς τὰ γυμνάσια. Ἐζήτουν εἰσιτήριον νοσηλείας καὶ δὲν τοὺς ἔδιδον, μετὰ δὲ ἀπὸ τὰς συνειθισμένας δυσκολίας ὅταν τοὺς ἔδιδον αὐτὰ τὰ εἰσιτήρια, ἀπέθνησκον τὴν ἰδίαν ἡμέραν.

§44Ι. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ διατάξω ἀνάκρισιν ἀλλ’ οὔτε καὶ καταγγελίαν οὐδεμίαν ἔχω τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα καταγγέλλετε. Ἓν γνωρίζω ὅτι ὅταν ἐνεφανίσθη ὁ ἐξανθηματικὸς τύφος μᾶς ἐζήτησαν ἰατροὺς, ἐστάλησαν ἰατροὶ καὶ ἐλήφθησαν ὅλα τὰ προφυλακτικὰ μέτρα. Ἀπόδειξις δὲ τούτων εἶναι ὅτι ἐξηλείφθη ὁ τύφος. Αὐτὰ συνέβησαν τὸ καλοκαῖρι. Ὅταν ἦλθεν ἡ γρίππη, δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀπολυμάνσεως· ἔλαβον ὅλα τὰ μέτρα τῆς καθαριότητος, ἔχω δὲ καὶ ἔκθεσιν ἰατροῦ εἰς τὴν διάθεσίν σας ἐν τῇ ὁποίᾳ οὐ μόνον δὲν καταλογίζεται ἀμέλειά τις ἢ ἀπροθυμία τῶν ἰατρῶν, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας ἐξαίρει τὴν ἀφοσίωσιν τῶν ἰατρῶν ἐργασθέντων ἵνα καταστείλωσι τὴν ἐπιδημίαν ἥτις ἦτο τρομερωτάτη.

§45Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι εἰς τὰ νοσοκομεῖα δὲν εἶχον νὰ πλύνουν τὰ σερβίτσια τῶν στρατιωτῶν καὶ τοὺς ἔδιδον μὲ τὰ ἴδια κουτάλια νὰ τρώγουν.

§46Ι. ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ (Ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Τὸ ἔχετε πιστοποιημένον τὸ γεγονός; Διότι ἐδῶ ἡ ἔκθεσις δὲν μοῦ ἀναφέρει τίποτε τοιοῦτον.

§47Π. ΦΛΩΡΟΣ. Νὰ διατάξητε ἀνάκρισιν καὶ θὰ τὸ ἐξακριβώσητε.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀληθεύῃ ὅτι διετάχθησαν αἱ διάφοροι στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ νὰ παρατείνωσι τὰς εἰς τὰς κλάσεις 1900, 1901, 1902 χορηγηθείσας τεσσαρακονταπενθημέρους ἀδείας, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μὴ ὑποχρεοῦνται οἱ ἀδειοῦχοι νὰ μεταβαίνωσιν ἐκ τῶν κατοικιῶν των εἰς τὴν ἕδραν τοῦ σώματός των πρὸς ἀνακούφισιν τούτου.

§49Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Χθὲς ἐδήλωσα ὅτι ἡ ἄδεια παρετάθη ἐπ’ ἀόριστον, ἐδόθησαν δὲ καὶ αἱ ἀναγκαῖαι διαταγαί.

§50Π. ΦΛΩΡΟΣ. Εἶναι τινὲς οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὡς ράπται εἰς τὸν Πειραιᾶ, Πάτρας, Θεσσαλονίκῃ, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὰς κλάσεις αὐτάς, αὐτοὶ ἐργάζονται 18 ὥρας τὴν ἡμέραν, ἄδειαν δὲ δὲν ἔτυχον, πρόκειται περὶ 70 ἀνδρῶν καταστηματαρχῶν οἱ ὁποῖοι καταστρέφονται, παρακαλῶ νὰ λάβουν καὶ αὐτοὶ ἄδειαν.

§51Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι γενικὴ ἡ διαταγή.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαμβούρης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διατί, ἐνῷ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ πολιτικοῦ μηχανικοῦ μὲ μικρὰν δαπάνην 60–70 χιλιάδων δραχμῶν δύναται ἡ ἁλυκὴ Καλλονῆς Λέσβου νὰ διορθωθῇ καὶ νὰ ἀποδίδῃ ἅλας 30 καὶ ἄνω ἑκατομμυρίων, οὐδὲν γίνεται καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀγοράζῃ τοιοῦτον πρὸς 250 δραχμὰς τὸν τόννον.

§53Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μελετᾶται τὸ ζήτημα τοῦτο διότι διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἁλυκῆς θὰ ἀπαιτηθοῦν πολλὰ χρήματα.

§54Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὁ νομομηχανικὸς Λέσβου εἶχε ὑποβάλει μίαν ἔκθεσιν διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγεν ὅτι δαπάνῃ 60– 70 χιλιάδων δραχμῶν θὰ ἠδύνατο εὐθὺς ἀμέσως νὰ ληφθῇ ποσότης ἅλατος 6–7 ἑκατομμυρίων ὀκάδων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κολώνιας ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν σκέπτεται νὰ λάβῃ μέτρον τι πρὸς προαγωγὴν τῶν μονίμων ὑπαξιωμαικῶν τοῦ στρατεύματος, οἱ ὁποῖοι, καίτοι πρὸ πολλοῦ συνεπλήρωσαν τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον πρὸς προαγωγὴν καὶ ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας προσήνεγκαν κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον, καὶ ὑπεραρκετὴν μόρφωσιν κέκτηνται, ἐν τούτοις δὲν προήχθησαν, ἐνῷ ἄλλοι προήχθησαν νεώτεροί των κατὰ πολύ.

§56Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸς τὸ παρὸν δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη προβιβασμῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀνθυπασπιστάς, θὰ μελετηθῇ ὅμως τὸ ζήτημα ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη, ἢ διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ μέτρου τοῦ νόμου τοῦ 1917 ἢ δι’ ἄλλου τινὸς μέτρου. Πάντως ἐκ τοῦ νόμου δὲν ἔχουν δικαίωμα, διότι ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἐκείνου ἔληξε.

§57Μ. ΚΟΛΩΝΙΑΣ. Εἶναι ὁ πάγιος νόμος περὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν.

§58Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρξῃ θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βαλαλᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἐλήφθησαν μέτρα διὰ τὴν τροποποίησιν τῶν ὅρων τῆς συγκοινωνίας μεταξὺ Θεσσαλονίκης–Φλωρίνης, ἀφοῦ ἔπαυσαν πλέον αἱ πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο στρατιωτικαὶ ἀνάγκαι καὶ ἂν ἐλήφθη μέτρον τι πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας μεταξὺ Κοζάνης καὶ Σόροβιτς.

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Καίτοι τὸ πρῶτον μέρος δὲν ἀφορᾷ ἐμὲ ἀλλὰ τὴν Διεύθυνσιν Μεταφορῶν, δίδω ὅμως τὴν πληροφορίαν ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν μου διαμονὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ παρεκάλεσα προσωπικῶς τὸν Γάλλον Ἀρχιστράτηγον νὰ διατάξῃ τὴν διάθεσιν μερικῶν βαγονίων διὰ τὴν μεταφορὰν ἐμπορευμάτων διὰ Φλώριναν καὶ ἐπιβατῶν. Ὁ Γάλλος Ἀρχιστράτηγος ὑπεσχέθη ὅτι θὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ἐπειδὴ δὲ μέχρι τοῦδε δὲν εἶχον ἀπαντήσει περὶ λήξεως τοῦ ζητήματος ἐτηλεγράφησεν ἡ Διεύθυνσις τῶν Μεταφορῶν παρακαλοῦσα ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ἱκανοποίησις τῆς ἀξιώσεως τῆς δικαίας τῶν κατοίκων τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Κοζάνης καὶ Σόροβιτς ἐζήτησα καὶ ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων καὶ τὴν παραχώρησιν τῆς γραμμῆς ταύτης, περιορισθείσης τῆς στρατιωτικῆς ἀνάγκης, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις ἦτο ὄχι ἱκανοποιητική, διότι ἀκόμη παρίσταται ἀνάγκη τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς γραμμῆς ταύτης διὰ λόγους στρατιωτικούς.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαμούζης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς πληρωμὴν τῆς πενταλέπτου διαφορᾶς τοῦ ἐπιταχθέντος σίτου παρὰ τῶν Γαλλικῶν ἀρχῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ Θεσσαλίας εἰς ἐκείνους, οἵτινες, μὴ λαμβόντες γνῶσιν ἐγκαίρως τῆς ταχθείσης πρὸς ὑποβολὴν τοιούτων αἰτήσεων μηνιαίας προθεσμίας ὑπέβαλον ἐκπροθέσμως τὰς σχετικὰς αἰτήσεις των.

§62Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ὁ κ. συνάδελφος γνωρίζει ὅτι ἡ Βουλὴ ἐψήφισε νόμον δι’ οὗ ἡ προθεσμία ἡ ἐκπνεύσασα παρετάθη μέχρι τέλους Φεβρουαρίου, ἵνα οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑποβάλωσι τὰς ἀξιώσεις των.

§63Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔδειξεν ἀδιαφορίαν καὶ λέγει ὅτι θὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια. Ἐπειδὴ δὲ αὐτὸ ἀφορᾷ τοὺς κατοίκους τῆς Θεσσαλίας, παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτήσεων τῶν ἐνδιαφερομένων.

§64Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Αἱ αἰτήσεις πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν κεκυρωμέναι ἀπὸ τὸν ἐπόπτην, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ἐὰν παρέλαβεν ἡ Ἑταιρεία καὶ ποῖον ποσόν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Νοταρᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατὶ εἰς ἐγκύκλιον ὑπ’ ἀριθμὸν 1527 τῆς 22 Νοεμβρίου 1918 τὴν κοινοποιηθεῖσαν εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς «περὶ ὑποβολῆς προτάσεων πρὸς προαγωγὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχιτεχνίτου δʹ τάξεως κτλ.» δὲν συμπεριλαμβάνονται καὶ οἱ ἐπιλοχίαι πεταλωταί, χρησιμώτατοι τῷ στρατεύματι, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀνωτέρω ἐγκύκλιος προνοεῖ περὶ σαγματοποιῶν καὶ ξυλουργῶν ἀκόμη.

§66Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πεταλωταὶ δὲν ἐζητήθησαν διότι δὲν ὑπῆρξεν ἀνάγκη δι’ αὐτούς, οὔτε πρότασις ἐγένετο, ἄλλως τε ὑπάγονται εἰς τὸ τμῆμα τῆς ἱππωνείας.

§67Γ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Εἶναι ἀδίκημα δι’ αὐτούς.

§68Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ἀδίκημα θὰ παραμείνῃ διότι δὲν ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ΓϠΛϚʹ, 767 καὶ 1454». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς λειτουργίας τοῦ κατὰ τὸν νόμον 241 αὐτοτελοῦς Γραφείου Ξένων καὶ Ἐκθέσεων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§70Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νόμος 241 ἔφερον παρατήρησιν ὡς πρὸς τὸ Γραφεῖον τῶν Ξένων, ὄχι τῶν Ἐκθέσεων, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ προσκαλῶμεν ξένους εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νόμου. Ἔρχονται μόνοι των, ὅταν θέλουν. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ κάμωμεν δρόμους βατοὺς δι’ αὐτοκινήτων. Αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει, ἀλλὰ δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην των. Συζητουμένου τοῦ 241 νόμου, ὡς εἶπον, ὑπέβαλον ἀντιρρήσεις καὶ εἶπον ὅτι οἱ ξένοι εἶναι ὑποκείμενον καὶ ἀντικείμενον διαφθορᾶς καὶ σπατάλης, διότι ἐκτὸς τῶν δρόμων οἱ ξένοι θέλουν καὶ ἄλλας ἀπολαύσεις. Δὲν εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὰς ἰδέας ταύτας, οὔτε ὑπάρχει λόγος νομοθετικῶν διατάξεων διὰ θέματα, τὰ ὁποῖα μετέβαλον μὲν τὴν Ἑλβετίαν εἰς ἀπέραντον ξενοδοχεῖον, ἀλλ’ ἡ Ἑλβετία ἔχει καταπληκτικὴν βιομηχανίαν καὶ ἐμπόριον καὶ ἑπομένως οἱ ξένοι δὲν ὑπολογίζονται. Ἐκτὸς δὲ τούτου οὗτοι ἔγειναν ἀφορμή, ὥστε τὸ ζήτημα τῆς φιλοξενίας τοῦ Ἑλβετικοῦ λαοῦ ἀπέπτη ἕνεκα τῶν παρεκτροπῶν, εἰς ἃς οἱ ξένοι συνήθως ὑποπίπτουν. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν λόγος νὰ προσκαλέσωμεν τὴν διαφθοράν. Ἔρχεται μόνη της. Περιορισθῆτε εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐκθέσεων, αἱ ὁποῖαι καίτοι θὰ εἶναι ἐλαχίστη ἡ ὠφέλειά των, πιθανὸν νὰ ὠφελήσωσι.

§71Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω ὡς πρὸς τὴν σκοπιμότητα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν σπουδαιότητα ἀπὸ πλουτοπαραγωγικῆς ἀπόψεως ἐκ τῆς ἐπισκέψεως τῶν ξένων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πρὸ τετραετίας μάλιστα ἐψηφίσθη σχετικὸς νόμος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, νομίζω δὲ τὴν σημερινὴν ἀνάγκην τοῦ νομοσχεδίου μεγαλειτέραν.

§72Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Συνιστῶ ὅπως τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἀπόψεως εἰσροῆς πλούτου θὰ εἶναι σπουδαιότατον, συνιστῶ, λέγω, ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προστεθῇ ὅτι τοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶναι πολυτελέστατον.....

§73Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν δέχομαι καμμίαν τροπολογίαν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος καὶ συμπληρώσεως νόμων τινῶν ἀφορώντων τὸν ἐπισιτισμὸν τῆς χώρας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς Στρατιωτικῆς Διευθύνσεως Συγκεντρώσεως ἐγχωρίων προϊόντων». Ὁ κ. Γκέκας ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§77Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, τὸν εἰσαγαγόντα τὸ νομοσχέδιον, νὰ μὴν εὕρῃ δισταγμοὺς καὶ ὑποβληθῇ εἰς τὰς παραπομπὰς τῆς γραφειοκρατίας. Δὲν ζητῶ νὰ ἀφαιρεθῇ τι ἀπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νὰ προστεθῇ ἐν ἐπιγνώσει τῆς ἀπολύτους ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ταχύτητα. Ἔχει σταματήσει ἡ γεωργία καὶ ἡ εἰσφορά. Εὑρίσκονται ἐκτεθειμένα τὰ γενήματα τοῦ κόσμου καὶ ἐφύτρωσαν. Τὸ ἐμπόδιον προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι δὲν ὑπάγονται εἰς μίαν Ἑλληνικὴν ἀρχήν, τὸ οἰκεῖον Ὑπουργεῖον, ἡ ὑπηρεσία αὕτη. Ἐκλιπαρῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ συγκατατεθῇ νὰ ἰσχύσῃ ἀπ’ εὐθείας ὁ νόμος οὗτος καὶ νὰ μὴ ἀνατεθῇ εἰς ἔκδοσιν Β, Διατάγματος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλει, δύναται νὰ ἀναβάλλῃ ἡμέρας τινὰς τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου, ἀλλὰ τὸ νὰ παραπέμψῃ εἰς Β. Διάταγμα ἢ πρότασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, θὰ εἶναι καταστρεπτικόν. Πρόκειται περὶ ἀμέσου καταστροφῆς τῶν προϊόντων τοῦ κόσμου, πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ὑπάγωνται αἱ ὑπηρεσίαι αὗται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν θέλῃ αὕτη δύναται ν’ ἀναβάλλῃ μόνον τὴν δημοσίευσιν. Δὲν ἐξηγῶ τοὺς δισταγμοὺς τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναλάβῃ ἐντολὴν καὶ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον τῆς παραχωρεῖ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ λαός. Ἐὰν τὸ ἐγνώριζεν ὁ λαὸς, θὰ εἶχε συγκεντρωθῆ ἔξωθεν τῆς Βουλῆς, ἵνα χειροκροτήσῃ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§79Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ εἰς τὸ τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν θὰ εὕρῃ ὠφέλειαν. Ὡς δὲν ἔφερε μέχρι τοῦδε ἐφαρμοσθέν, διότι ἡ ἐκτέλεσις τῆς συγκεντρώσεως δὲν ἦτο ἐπιτυχής. Ἤδη ὀργανοῦνται νέαι ὑπηρεσίαι καὶ εὑρισκόμεθα ἐν Δεκεμβρίῳ, περὶ τῷ τέλος τῆς εἰσφορᾶς. Αἱ μέχρι τοῦδε ἐργασίαι δὲν ἔφεραν ἀποτέλεσμα. Ἐν Κορίνθῳ σήπεται ὁλόκληρος παραγωγὴ εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ ὅμως οἱ παραγωγοὶ φωνάζουν καὶ διαμαρτύρονται ζητοῦντες σπόρον πρὸς σποράν. Αἱ ὑπηρεσίαι ἀδιαφοροῦσιν καὶ δὲν δίδουσιν ἀπάντησιν, ὅλοι δὲ οἱ κάτοικοι πένονται, διότι δὲν ἔχουσι νὰ ἀλέσωσιν τὸ ἄλευρον τῆς οἰκογενείας των, ζητοῦσιν ἀδείας, αἱ ὁποῖαι δὲν τοὺς δίδονται καὶ εὑρισκόμεθα εἰς μίαν χαώδη κατάστασιν χωρὶς ἡ συγκέντρωσις ὡς ἐγένετο νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Συνιστῶ εἰς τὸν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς νέας ὑπηρεσίας νὰ λάβῃ ταχεῖαν πρόνοιαν διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τελείας καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς. Δὲν γνωρίζω τὶ συμβαίνει ἀλλαχοῦ, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου εἶναι πλήρης ἡ καταστροφὴ τῆς παραγωγῆς, ὡς δ’ ἐγένετο ἡ συγκέντρωσις ἐπεβάρυνε περισσότερον τὸν λαόν. Ἀντὶ νὰ τὸν ἐλαφρύνῃ, διότι ἂν ἀφήνετο ἡ παραγωγὴ ἐλευθέρα, ὁ σῖτος καὶ τὰ σιτηρὰ ἐν γένει θὰ ἦσαν εἰς κατωτέραν τιμήν. Ἂς μὴ ἀναμένῃ λοιπόν, διὰ Β. Διατάγματος νὰ καθορίσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι θὰ φθάσωμεν οὕτω εἰς τὸ τέλος τῆς εἰσφορᾶς.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἔχει τὸν λόγον.

§81Γ. ΠΩΠ. Ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλεγον διοικητικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς εἰσάγει κενά τινα δαιμόνια. Συνήθως εἴθισται εἰς τὰ Κοινοβουλευτικὰ Κράτη καὶ ἰδιαιτέρως εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι Κυβερνήσεις ἐπιδειξάσας εὐλάβειαν εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ὅπως αἱ ὑπηρεσίαι ἔχωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὑπεύθυνον αὐτῶν παράστασιν. Ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς παραδόξου ταύτης ὑπηρεσίας τῆς συγκεντρώσεως τῶν προϊόντων, οὐδεὶς ὑπάρχει ὑπεύθυνος, ὅπως λογοδοτήσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, κεκαλυμμένον ὑπὸ πλήθους εὐθυνῶν, τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀρκούντως δυσάρεστον ἀλλὰ προκειμένου περὶ βουλευτῶν, πρὸς τοὺς ὁποίους διαβιβάζονται πλειστάκις δίκαια παράπονα τῶν συμπολιτῶν των, διὰ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς θὰ εἶναι εὐχάριστον, διότι θὰ δύνανται νὰ λογοδοτῶσιν πρὸς τοὺς ἐντολεῖς αὐτῶν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν περὶ τόσου σοβαρᾶς ὑπηρεσίας. Αὕτη εἶναι ἡ οὐσία καὶ ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δεικνύει ὅτι κατενοήθη τὸ λάθος καὶ προσπαθεῖ νὰ ἐπανορθώσῃ αὐτό. Ἀλλὰ δὲν ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὡς ἄμεσος ἐπανόρθωσις τοῦ γενομένου ἀτόπου, διότι ἀφίνει τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ εἰς Β. Διάταγμα. Τὸ πρακτικὸν εἶναι, τὸ κοινοβουλευτικὸν εἶναι, ὅπως εὐθὺς ἀμέσως, ἅμα τῇ ψηφίσει τοῦ νόμου τούτου ἄρξηται καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, μετὰ τὴν πάροδον τῶν νομίμων πρὸς τοῦτο προθεσμιῶν. Ἐὰν ἤθελε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διὰ Β. Διατάγματος, ὅπως μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου μεταθέσῃ καὶ πάλιν τὰς ὑπηρεσίας πρὸς ἄλλην τινὰ ἀνεύθυνον ἢ ὑπεύθυνον ὑπηρεσίαν, ἥτις τυχὸν ἤθελε δημιουργηθῆ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ ἡ Βουλή, θὰ δύναται δοθείσης εὐκαιρίας νὰ ζητῇ ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον τῆς ὑπηρεσίας ἐκείνης, νὰ λογοδοτῇ ἐνώπιον αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἐν τῷ μοναδικῷ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου ὑφισταμένη, ἐμφανίζει δειλίαν τινα πρὸς εἰσήγησιν νομοθετήματος ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἐπέδειξεν, ὅτι δειλιᾷ εἰς ἀνάληψιν εὐθυνῶν, πολὺ μεγαλειτέρων ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ τῆς δώσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, θὰ θελήσῃ νὰ εἰσακούσῃ τοὺς λόγους μου, οἵτινες νομίζω, ὅτι ἐκπροσωποῦσι καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἀφήσῃ τὸν νόμον νὰ ἰσχύσῃ ἅμα τῇ ψηφίσει αὐτοῦ καὶ ἅμα τῇ παρόδῳ τῶν νομίμων πρὸς τοῦτο προθεσμιῶν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀγγελίδης ἔχει τὸν λόγον.

§83Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὑπεύθυνος πλέον θὰ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ οὕτω οἱ κ. κ. βουλευταὶ θὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τοῦ νὰ στέλλωνται ἀπὸ τὸν Ἄναν στὸν Καϊάφα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἶναι τὸ ἑξῆς: Παρατηρῶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, θὰ εἶναι πλέον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ κανονίζῃ καὶ τὰς διαφόρους θέσεις τῶν ὑπαλλήλων, ἐπειδὴ δὲ αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ λήξουν μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ἡμερῶν, θεωρῶ καθῆκόν μου, νὰ συστήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δώσῃ μεγάλην προσοχὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ὑπαλλήλων, ἰδίως τῶν ἀνωτέρων ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διευθύνουν τὰ τμήματα αὐτὰ τοῦ ἐπισιτισμοῦ. Ἐγὼ, τοὐλάχιστον κ. Πρόεδρε, ἔχω πικρὰν πεῖραν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. Εἶχον τὴν ἀτυχίαν δὶς μόνον νὰ μεταβῶ εἰς τὸ στρατιωτικὸν γραφεῖον τοῦ ἐπισιτισμοῦ Λαρίσσης. Ἔτυχον ἐνθουσιωδεστάτης ὑποδοχῆς ἐκ μέρους τοῦ ταγματάρχου τοῦ διευθύνοντος, δηλαδὴ ἀγενεστέραν ὑποδοχὴν, οὐδέποτε συνήντησα. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δύο φορὲς μόνον ἐπῆγα εἰς τὸ γραφεῖον αὐτὸ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποῦ ἔχει συσταθῇ στὴν Λάρισσα. Δύο συμπολῖταί μου, οἱ ὁποῖοι ἐπαγγέλλονται τὸν στραγαλοποιὸν ἐζήτησαν νὰ πάρῃ ὁ καθεὶς 3.000 ὀκάδας ρεβίθια. Ἀφοῦ ἐπῆγαν τρεῖς τέσσαρας φορὰς, ἐδέησεν ὕστερα ἀπὸ τέσσαρας μῆνας νὰ τοὺς ἀποστείλῃ εἰς ἄλλο μέρος νὰ ὑπάγουν οἱ ἴδιοι νὰ εὕρουν τοὺς παραγωγούς. Καὶ ὅταν ἐπῆγα ἐκεῖ ὁ ταγματάρχης μὲ ἐδέχθη μὲ τὸ πόδι ἐπάνω εἰς τὸ ἄλλο, εἰς τὸ τέλος δὲ ὅταν ἤρχισε νὰ ὁμιλῇ καὶ ὁ συμπολίτης μου, ὁ ὁποῖος ἤρχετο ἐκεῖ νὰ τὸν παρακαλέσῃ, ὁ κ. ταγματάρχης τοῦ εἶπε: νὰ πᾷς παληάνθρωπε, διότι θὰ σὲ δέσω καὶ θὰ σὲ στείλω δεμένον. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάντησις. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, πρέπει νὰ φροντίσῃ νὰ ἐξεύρῃ ἀνθρώπους μορφωμένους καὶ γνωρίζοντας τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν ζητεῖ τίποτε ὁ πολίτης, οὔτε ὁ βουλευτὴς ἔχει ἀνάγκην νὰ γίνῃ διεκπεραιωτὴς τῶν διαφόρων αἰτήσεων τῶν πολιτῶν, ἔχει ἄλλα καθήκοντα. Ἐπειδὴ θὰ λήξουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασιν αὐτὴν, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ ἐκλέξῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θὰ στείλῃ ἐκεῖ νὰ διεξαγάγουν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§85Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ψαρρῶν νὰ μεταβληθῇ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἡ ὑπαγωγὴ τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ γίνῃ ἄμεσος, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει οὐσιαστικὴ διαφορά. Εἴτε ἀνατεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἡ ὑπαγωγὴ αὐτή, εἴτε γίνει διὰ τοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου νὰ ἀναβάλωμεν τὴν δημοσίευσιν μέχρις ὅτου μεταρρυθμισθοῦν τὰ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, τὸ πρᾶγμα εἶναι τὸ αὐτό. Οὐσιαστικὴν διαφορὰν δὲν διαβλέπω. Ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι εἶναι προτιμώτερον νὰ διατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει ἀκριβῶς διὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ αὕτη μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ὑπαγωγὴ αὐτή. Ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ τελευταῖος ὁμιλήσας, ὁ ὁποῖος διεξετραγώδησε κατὰ τίνα τρόπον λειτουργοῦν αἱ ὑπηρεσίαι αὗται, ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἀπὸ τῆς αὔριον δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας ταύτας. Πρέπει νὰ ἀφήσετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν χρόνον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῶσιν αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι, διὰ νὰ ἀναλάβῃ ὁ Ὑπουργὸς καὶ νὰ γνωρίζῃ ποίας εὐθύνας ἀναλαμβάνει ἐν ἐπιγνώσει. Ὡς πρὸς τὸν ἕτερον συνάδελφον βουλευτὴν Ψαρρῶν ὁ ὁποῖος ἰσχυρίσθη ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὑπεύθυνος τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἡ στρατιωτικὴ διεύθυνσις συγκεντρώσεως ὑπήχθη εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ διατάγματος τῆς 23ης Ἀπριλίου. Ἑπομένως ὑπάρχει ὑπεύθυνος, δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν εὐθύνην, διὰ πᾶν, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος συνάδελφος νομίζει, ὅτι δὲν ἐγένετο καλῶς. Ἐκρίθη εὔλογον νὰ ὑπαχθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, διότι εἶναι ἔν τινι μέτρῳ συναφὴς ἡ μία ἐργασία πρὸς τὴν ἄλλην. Ἐὰν τοῦτο δὲν ἐγένετο κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συστάσεως τῆς συγκεντρώσεως, τοῦτο συνέβη διότι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ αἱ ὑπηρεσίαι ἦσαν στρατιωτικαὶ, καὶ εὑρέθη εὔλογον τότε νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον εἶχε γνῶσιν καὶ τῶν ἀτόμων, τὰ ὁποῖα διετέλουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ θὰ εἶχε καὶ πειθαρχικήν τινα ἐξουσίαν μείζονα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Σήμερον αἱ ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι αἱ αὐταί, διότι ἡ συγκέντρωσις ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ συνετελέσθη, ἐλάχιστα ὑπολείπονται καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι σήμερον ὑπολείπεται ἡ διανομὴ τῶν περισσευμάτων παρὰ ἡ συγκέντρωσις. Ὀφείλω νὰ ὑπεραμυνθῶ τῆς ὑπηρεσίας, κατὰ τῆς ὁποίας τόσα ἠκούσθησαν ἐν τῇ Βουλῇ Τὸ ἔργον τῆς συγκεντρώσεως δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ἀπέτυχε, διότι ποῖος ἦτο ὁ σκοπός; Ὁ σκοπὸς ἦτο νὰ περισυλλέξωμεν τὰ περισσεύματα νὰ μὴ ἀφίσωμε τοὺς παραγωγοὺς νὰ καταναλίσκουν περισσότερα ἀπὸ ὅσα ἔπρεπε νὰ καταναλίσκουν, νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ περισσεύματα, ἵνα τὰ διανείμωμεν εἰς ἄλλας περιφερείας. Ποῖα δὲ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα; Ἡ διεύθυνσις συνεγκέντρωσεν μέχρι τῆς 31ης Ὀκτωβρίου σῖτον 28,000.000, κριθὴν καὶ βρώμην 15.000.000, σμιγῶν 520,000 καὶ ὄσπρια 4,500,000.

§86Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἰς ὅλον τὸ Κράτος;

§87Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐκτὸς τῆς Μακεδονίας. Εἶναι τὰ ποσὰ τὰ συγκεντρωθέντα εἰς τὴν Θεσσαλίαν, τὴν Φθιώτιδα, τὴν Βοιωτίαν, τὴν Ἀττικήν, τὴν Πελοπόννησον, τὴν Ἀκαρνανίαν καὶ τὰς νήσους.

§88Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἀποκέντρωσις, ἐφ’ ὅσον τὰ ἔχετε εἰς τὰς χεῖράς σας καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας.

§89Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Ἐγένετο ἡ συγκέντρωσις καὶ διενεμήθη εἰς τὰς κατὰ τόπους κοινότητας τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐχρειάζετο. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐγένετο ἡ συγκέντρωσις, ὅτι αἱ ἐπανειλημμέναι ἐπιτάξεις τῶν κτηνῶν εἶχον καταστήσει τὰς μεταφορὰς δυσχερεῖς, ὅτι οἱ σιδηρόδρομοι δὲν ἐλειτούργουν, ὅτι εἴχομεν ἔλλειψιν χειρῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι τὸ ἔργον δὲν εἶναι τόσον εὐχερές, ὅσον τὸ φανταζόμεθα ἐνταῦθα. Δὲν θέλω νὰ ἀμνηστεύσω καὶ τυχὸν παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ ἐγένοντο ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἄδικον νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν εἶναι τίποτε. Ἐὰν συνέβη ἐξ ἐλλείψεως μεταφορικῶν μέσων νὰ πάθωσι ποσὰ τινὰ ἐν τῷ συνόλῳ ἀσήμαντα, διότι ἐπὶ συγκεντρωθέντων ποσοτήτων 50.000.000 καὶ 60.000.000, ἐὰν ὑποστῶσι βλάβας 2.000.000 ὀκάδας, βλάβας ἀνεπανόρθωτους, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ρίψωμεν τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος κατὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἔκαμε πᾶν τὸ δυνατὸν μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶχεν καὶ τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα διέθετεν. Ταῦτα εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω διὰ νὰ ὑπερασπίσω μίαν ἐργασίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον ἰδικά μας ὄργανα ἀλλὰ καὶ ξένα καὶ συμμαχικὰ συνεισέφερον τὰ φῶτα των.

§90Γ. ΠΩΠ. Δὲν ὡμίλησε κανεὶς διὰ τοὺς ξένους.

§91Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Γνωρίζετε, ὅμως, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὑπηρεσίας ἦτο ξένος, πρὸς τὸν ὁποῖον ὀφείλει πολλὰς ἡ Ἑλλὰς ὑπηρεσίας, διότι καὶ κατὰ τὸ 1912 καὶ τώρα ἔκαμεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

§92Γ. ΠΩΠ. Αὐτὸ ὅλοι τὸ ὁμολογοῦμεν.

§93Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει, νὰ εἶναι δὲ βέβαιοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει τὰς βαρυτάτας εὐθύνας ἀπὸ τῆς αὔριον θὰ ἀρχίσῃ νὰ εἶναι ἐν ἐπικοινωνίᾳ μετὰ τῶν συναδέλφων, θὰ τοὺς παρεκάλουν δὲ νὰ μὲ βοηθήσουν εἰς τὸ δυσχερὲς ἔργον, ἵνα κατορθώσωμεν εἴτε τὰ ἐλαττωματικῶς γενόμενα, εἴτε τὰ ἀνεπαρκῶς γενόμενα, νὰ συμπληρώσωμεν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§95Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἡμεῖς ζητοῦντες νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως τὸ μέτρον αὐτὸ, δηλαδὴ, διὰ τοῦ νόμου νὰ ὑπαχθῇ ἡ ὑπηρεσία τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ζητοῦμεν νὰ ἀποφύγωμεν κἄτι τι, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπονοίας. Ἔχομεν ὑπόνοιαν, ὅτι θὰ γίνῃ ἀντίδρασις περὶ τὴν ἔκδοσιν τοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπαγάγῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ. Ἐὰν ὁ νόμος ἔλεγεν ὅτι ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου αἱ ὑπηρεσίαι τῆς συγκεντρώσεως θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπιστισμοῦ, τότε μόνον, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ ὅλην τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν θὰ εὕρῃ θὰ διστάσῃ νὰ μὴ δημοσιεύσῃ καὶ ἐκτελέσῃ τὸν ψηφισθέντα νόμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιμονή μας καὶ βεβαίως αἰσθανόμεθα, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐσιώδης διαφορά, ἀλλ’ ἔχομεν αὐτὴν τὴν ὑπόνοιαν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένομεν, ἵνα ἅμα τῇ ἐκδόσει τοῦ διατάγματος ὑπαχθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ.

§96Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔχουσι ληφθῇ ὅλα τὰ μέτρα περὶ τῆς ὑπαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ.

§97Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τότε λύεται τὸ πρᾶγμα μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκέκας ἔχει τὸν λόγον...

§99Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐνόμιζον, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατόπιν τῆς ἐπιμονῆς, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅπως φέρῃ εἰς γνῶσιν της ὅλα αὐτὰ τὰ συμβαίνοντα, θὰ ἔχῃ φωτισθῇ καὶ θὰ ἔχῃ ποιὰν τινὰ γνῶσιν τῶν συμβαινόντων ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ τῆς λεγομένης ὑπηρεσίας συγκεντρώσεως καὶ διανομῆς προϊόντων. Ἀτυχῶς κ. βουλευταί, καὶ τὸ λέγω μὲ μεγάλην μου λύπην, ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸν ὁποῖον διακρίνει ἀντίληψις οὐ μικρὰ ἐπείσθην ἀκραδάντως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδόλως ἔχει γνῶσιν τοῦ τί συμβαίνει ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἰδοὺ διατί, κύριοι, σᾶς ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς δικαιολογῶν τὴν δειλίαν του, δύναμαι νὰ εἴπω, διότι πρώτην φορὰν νομίζω ψηφίζομεν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ δώσῃ μίαν ἐξουσίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ δὲν τολμᾷ νὰ τὴν θίξῃ καὶ ἀφίνει μίαν διέξοδον, ἕνα Βασιλ. Διάταγμα καὶ μίαν συζήτησιν περὶ τῆς ἀποδοχῆς, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Καὶ νὰ ἴδωμεν, κύριοι βουλευταί, ἂν θὰ τολμήσῃ νὰ τὴν πάρῃ, διότι φαίνεται πῶς καίει, διὰ νὰ ἰδῆτε δὲ ὅτι καίει καὶ κατὰ πολύ, διὰ νὰ εἴπω ἄλλην λέξιν οὐχὶ εὔστοχον, λαμβάνω, ὡς παράδειγμα τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ· ἠκούσατε, ὅτι ἐπαινῶν τὸ μέτρον τῆς συγκεντρώσεως τὸ ἐφαρμοσθὲν εἰς τὴν Ἑλλάδα, σᾶς ἀνέφερε, ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτή, ἐπέδειξε τοιοῦτον ἡρωϊσμὸν τοιαύτην αὐταπάρνησιν, τόσας μεγάλας ὑπηρεσίας προσέφερεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὥστε συνεκέντρωσε περὶ τὰ 27 ἑκατομμύρια σίτου ἐκ Θεσσαλίας, Φθιώτιδος καὶ δὲν ξέρω ἀπὸ ποῦ ἀλλοῦ. Εἶναι ἀκριβὲς κ. Ὑπουργέ; τὸ εἴπατε. Ὅταν κύριοι ἡ Κυβέρνησις διαβεβαιοῖ, ὅτι κατώρθωσεν ἡ ὑπηρεσία αὕτη νὰ διασκορπίσῃ τὸ ὑπόλοιπον, ὅταν εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς οἰκοῦντας τὴν Ἑλλάδα, ὅτι μόνον ἐν Θεσσαλίᾳ παρήχθησαν 120.000 ὀκάδων σίτου, καὶ κατώρθωσε νὰ εἰσπράξῃ καὶ συγκεντρώσῃ 27.000 000, νομίζω κύριοι, ὅτι δὲν χρειάζεται πλέον ἄλλη ὁμολογία καὶ πρέπει νὰ κλαίῃ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν ἀτυχίαν τοῦ κόσμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς δὲν τὰ ἐκράτησεν, ἵνα τὰ χρησιμοποιήσῃ ἄλλοθι. Ὅσα δὲν συνεγκέντρωσε, εἶναι κατεστραμμένα, πλὴν τῆς τροφῆς, τὴν ὁποίαν καὶ μόνην τρώγουσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι σᾶς προκαλῶ νὰ εὕρητε ἕνα Θεσσαλὸν πωλήσαντα εἰς ἄλλον μίαν ὀκᾶν σίτου. Βεβαίως οἰκονόμισαν τὴν τροφήν των, ἐκτός, ἐὰν ἤθελεν ἡ πολύτιμος αὐτὴ ὑπηρεσία τῆς συγκεντρώσεως καὶ νὰ μὴ φάγουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ νήστεις νὰ θεῶνται τὰ συπόμενα καὶ καταστρεφόμενα προϊόντα των, ἤτοι ὁλόκληρον τὴν περιουσίαν των.

§100Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐπισιτισμοῦ). Ἡ Ἑταιρεία δὲν συγκεντρώνει ὅλην τὴν παραγωγήν.

§101Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἡ Θεσσαλία ἔχει ἀνάγκην 14.000.000 διὰ νὰ σπείρῃ καὶ 14.000.000 διὰ τροφήν. Τοῦτο εἶναι γνωστὸν ἐξηκριβωμένον μαθηματικῶς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ἐργάζεται ἐπὶ 3 ἔτη διὰ νὰ γίνουν αἱ σχετικαὶ στατιστικαί. Ἐγένοντο αἱ στατιστικαί, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει. Ἡ ὑπηρεσία συνετέλεσε μόνον, ὥστε ν’ ἀποκλείσῃ τὴν ἐπικοινωνίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μετὰ τῆς Κυβερνήσεώς του, διατελεῖ λοιπὸν ἐν ἀγνοίᾳ ἡ Κυβέρνησις τὸ τί πάσχει ὁ Ἑλληνικὸς λαός; Φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς καὶ ὅλου τοῦ Πανελληνίου τὸ τί γίνεται ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἐπέταξεν ἡ Κυβέρνησις τοὺς καρποὺς διὰ τὴν νομὴν τοῦ στρατοῦ καὶ ὑπεχρεώθη ἅπας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ σπείρῃ ἐπίτηδες διὰ τὴν νομὴν τοῦ στρατοῦ καὶ ἔπειτα οὐδεὶς τὴν παρέλαβεν. Ἐπετάχθησαν τὰ ἄχυρα πρὸς λεπτὰ 5 τὴν ὀκᾶν, ὑπεχρεώθησαν οἱ κάτοικοι διὰ τῆς λόγχης νὰ συσκευάσωσι τὸ ἄχυρόν των—καὶ γνωρίζετε ὅσοι ἀνεμίχθητε καὶ ἐπ’ ὀλίγον εἰς τὰ τῆς γεωργίας τὶ θὰ εἰπῇ συσκευὴ ἀχύρου ἐν τοῖς ἁλωνίοις καὶ πῶς καταρτίζεται ἡ θυμωνιὰ διὰ νὰ ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ τὰς καιρικὰς καταστροφάς—λοιπὸν μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς δυσκολίας καὶ τὰς δαπάνας συνεσκευάσθη τὸ ἄχυρον. Παρελήφθη; Ὄχι. Μεταβαίνει ἔπειτα μία ἄλλη ἐπιτροπή, ἐπιτροπὴ τῆς συγκεντρώσεως, ἐπιτροπὴ τῶν Τραπεζῶν, διάφορα παιδάρια, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χιλιάδας δραχμῶν μηνιαίως διὰ νὰ περιφέρωνται ἀνὰ τὴν χώραν. Ἦλθαν αὐτὰ εἰς τὴν Θεσσαλίαν, μεταβαίνουν καὶ ἐρωτοῦν τοὺς ἰδιοκτήτας. Ἐπώλησας; Ἐπώλησα. Θὰ μᾶς πληρώσετε λεπτὰ 5 κατ’ ὀκᾶν. Διατί; Δικαίωμα τῆς Τραπέζης, δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως. Φορολογία ἀνήκουστος, φορολογία τὴν ὁποίαν δὲν ἐψήφισε κανείς. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο κύριοι· παραλαμβάνουν τὸν σῖτον ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας μὲ 1,10 καὶ τὸν χορηγοῦν ἐντὸς τοῦ ἰδίου κτήματος, μόνον διότι ἐσημείωσαν ὅτι τὸν παρέλαβον ὁ Α πρὸς 1.40.

§102Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πρὸς 1.20.

§103Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Παρ’ ὑμῖν δυνατὸν νὰ τὸν χορηγῶσι πρὸς 1.20 διότι αὐτὸ γίνεται ὁμοιομόρφως ἐν Ἑλλάδι, ἀλλ’ εἰς τὴν Θεσσαλίαν γίνεται ὅπως λέγω ἐγὼ τὸν χορηγοῦσιν πρὸς 1.40. Λοιπὸν μάθετε ὅτι πληρώνουν 25 λεπτὰ ἐπὶ πλέον καὶ ὅταν λάβετε ὑπ’ ὄψιν παραγωγὴν 100 ἑκατομμυρίων κάμετε τὸν λογαριασμὸν τὶ φόρος ἔχει ἐπιβληθῆ. Καὶ ἔρχεται ἡ ἐποχὴ τῆς σπορᾶς καὶ ἑτοιμάζει ὁ γεωργὸς μὲ ὅλας τὰς δυσκολίας κατὰ τῶν ὁποίων ἔχει νὰ παλαίψῃ σήμερον ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν χειρῶν, τῆς ἐλλείψεως τῶν κτηνῶν, τῶν μέσων μεταφορᾶς κλπ., ἑτοιμάζει τὸν ἀγρόν του διὰ νὰ σπείρῃ, ἀλλ’ οἱ στρατιῶται περιέρχονται τὰ χωρία καὶ τὸν ἐμποδίζουν νὰ σπείρῃ τὸν ἀγρόν του καὶ τὸν σῖτόν του καὶ τὸν ἀναγκάζουν μὲ τὴν λόγχην νὰ σπείρῃ βῖκον· καὶ διὰ τίνα σκοπόν, διὰ τίνα λόγον; ἄγνωστον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ διεκτραγουδήσω τὴν τραγικότητα τῶν περιστάσεων τούτων καὶ τὸ τὶ ὑφίσταται ὁ κόσμος δὲν εἶχον καμμίαν ὄρεξιν οὔτε πρόθεσιν νὰ προβῶ εἰς ἔλεγχον, ἀπέβλεπεν ὅμως ἡ ὁμιλία μου εἰς τὸ νὰ γίνῃ συζήτησις ἵνα μάθῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ τὸ τὶ γίνεται καὶ νὰ ληφθῇ μία πρόνοια διὰ τὸν δυστυχῆ Ἑλληνικὸν λαόν. Σᾶς ἀνέφερα προχθὲς ὅσα ἠκούσατε περὶ αὐτῶν. Ὑπεσχέθησαν οἱ κ. Ὑπουργοὶ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅτι θέλουσιν σπεύσει νὰ διατάξωσι τηλεγραφικῶς νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ ληστρικὸν μέτρον. Ἔχετε ἰδέαν, ὅτι διετάχθη τι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς; ὄχι. Ἐὰν θέλετε ἂς ἀναγνώσῃ ὁ κ. Γραμματεὺς τὰ τηλεγραφήματα αὐτὰ διὰ νὰ ἴδετε τὶ ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται. Καὶ ζητεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἀνεύρῃ τὸν ὑπεύθυνον καὶ ὁ ὑπεύθυνος δὲν ὑπάρχει. Τόσην ὥραν συζητοῦμεν ἐδῶ καὶ τόσας ἡμέρας γίνεται λόγος ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ οὐδένα ἴδωμεν ἐκ τῶν ἁρμοδίων νὰ ἐγερθῇ καὶ ὁμιλήσῃ περὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ν’ ἀναλάβῃ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς σᾶς ἀναφέρει ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἔχει ἀνατεθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον προϊστάμενον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ἀναγνώσητε θὰ ἴδητε ἕνα περίεργον, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐπισιτισμοῦ, ὑπεύθυνος εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὗτος ὅμως διατελεῖ εἰς παντελῆ ἄγνοιαν, κατὰ τὴν γνώμην μου ὅμως δὲν μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ διάταγμα αὐτὸ ἔχει ὑπεύθυνον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν γνωρίζω τίνες σκέψεις ἐπεκράτησαν καὶ τίνες ἰδέαι, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπαντᾷ ἓν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ὅλα τὰ καθήκοντα τῆς συγκεντρώσεως προμηθειῶν καὶ λοιπὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἀνατίθενται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἢ εἰς ἐκεῖνον καὶ μόνον, εἰς ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον θὰ διατάξῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὅστις ἅπαξ διαταχθεὶς καὶ ἀναλαβὼν τὴν ἐντολὴν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἐνεργεῖ αὐτοβούλως καὶ αὐθαιρέτως δυστυχῶς δὲ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ ἀνεξελέγκτως καὶ ἀνευθύνως!! Τίς δὲ εἶναι οὗτος χωρὶς νὰ τὸν ἀναφέρω ἐγὼ τὸν γνωρίζετε πάντες κύριοι, δηλαδὴ ἐκεῖνος καὶ μόνον ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον θὰ διατάξῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅπως εἶναι συντεταγμένον, κύριοι, τὸ Διάταγμα θὰ ἴδητε ὅτι δὲν ἐνοεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀλλὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἴσως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Διότι φαίνεται ὅτι θὰ ἀπηξίου τὴν ὑπόθεσιν ἡ ὑπηρεσία νὰ τὴν ὑπαγάγῃ εἰς ὑπηρεσίαν Ὑπουργείου καὶ ἐντεῦθεν ἐπῆλθε τὸ χάος. Καὶ ἠκούσατε τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν λέγοντος ὅτι δὲν γνωρίζει καὶ ὅτι ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν θὰ πληροφορηθῇ, ὅτι θὰ γράψῃ, θὰ διατάξῃ ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ὑποθέσεων τῶν λεγομένων ἐν τῇ Βουλῇ διὰ νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ παύσῃ ἡ ἀνησυχία τῆς Βουλῆς γνωρίζετε πάντες κάλλιον ἐμοῦ πόση ἀπόστασις ὑπάρχει, δὲν θὰ ὑπάρξῃ δὲ κανεὶς ὅστις νὰ μὴ γνωρίζῃ ὅτι πολὺ σπανίως ἔφθασεν εἰς πέρας διαταγὴ ἢ ὑπόσχεσις δοθεῖσα εἰς τὴν Βουλήν.

§104Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εὑρέθη ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ἁρμόδιος;

§105Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Στρατηγὸς ἐκ τῶν Συμμάχων. Δὲν μέμφομαι, κύριοι, τοῦ διευθύνοντος τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ὅστις βεβαίως καὶ μυριάδας ποδῶν καὶ ἂν εἶχε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα νὰ πράξῃ ὅ,τι ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι ἐργαζόμεναι ἰδιαιτέρως ἔπραττον ἐν τῷ συνόλῳ. Πταίει τὸ σύστημα, ὅτι διενοήθησαν ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἢ μία ὑπηρεσία ἐκ τοῦ προχείρου σχηματιζομένη, νὰ ἀντικαταστήσῃ πᾶσαν κοινωνικὴν οἰκονομίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐντεῦθεν ἐπῆλθεν τὸ χάος, ἀλλὰ μοῦ ἐπιβάλλεται νὰ σκεφθῶμεν νὰ σταματήσῃ τὸ συμβαῖνον, ἀφ’ οὗ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναζητήσωμεν τὸν Γάλλον στρατηγόν, τὸν εὑρισκόμενον ἐν Λονδίνῳ ἢ ἐν Παρισίοις ἢ νὰ ἀπασχολήσωμεν τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπησχολημένον εἰς μεγαλύτερα ζητήματα ἐν Εὐρώπῃ καὶ ὅτι πρέπει ἀμέσως νὰ ὑπάρξῃ μία ὑπηρεσία, ἡ ὁποία νὰ ἐπιληφθῇ ἐκ τοῦ προχείρου, ὄχι νὰ βελτιώσῃ, τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν, ὄχι νὰ σώσῃ τὸν κόσμον, ἀλλὰ νὰ σταματήσῃ τὸν κατήφορον καὶ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐπέρχεται ῥαγδαίως. Κατεστράφη ἡ παραγωγὴ τὴν ἄνοιξιν, διότι οὔτε θεριστικὰ μέσα κατωρθώθη νὰ προσκομισθῶσιν, ὅπως ἂν ἐνθυμοῦμαι ἓν ζήτημα σπάγγου, λόγῳ τῆς ἀτελείας τῆς συγκομιδῆς καὶ τῆς συγκεντρώσεως. Ἀλλά, πρὸς Θεοῦ, δέκα ἡμέραι ἀκόμη λείπουν ἀπὸ τὴν σπορὰν καὶ δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπὸ τῆς αὔριον ἀναλαμβάνει αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν νὰ τὴν διευθύνῃ, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον εἶναι ἄνευ κεφαλῆς, διότι οὔτε ὁ Πρωθυπουργὸς οὔτε ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς ὑπάρχουν ἐνταῦθα, καὶ μᾶς λέγουν νὰ σκεφθῶμεν, ὅταν συνεδριάσωμεν, ὅταν δὲν θὰ ἔχωμεν πονοκέφαλο καὶ θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα νὰ ἐκδώσωμεν τὸ διάταγμα, ὅταν δὲν θὰ εἶναι καιρὸς ὄχι διὰ σῖτον ἀλλ’ οὔτε δι’ ἀραβόσιτον. Διατὶ δειλιᾶτε λοιπόν; Ποία εἶναι ἡ ἀπόκρυφος σκέψις, ἥτις σᾶς κάμνει νὰ δειλιᾶτε, ἐκτὸς ἂν εἶναι ἡ ἄγνοια τοῦ ὅ,τι συμβαίνει ἐν Ἑλλάδι καὶ ποία καταστροφὴ συντελεῖται, τῆς ὁποίας τὰς συνεπείας δὲν θὰ παρέλθῃ πολὺς καιρὸς ἀτυχῶς καὶ θὰ τὰς ἴδωμεν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§107Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Δύο λόγια μόνον ἐπὶ τῶν πραγματικῶν θεμάτων, διότι τὰ ὅσα διεκτραγῳδεῖ ὁ κύριος συνάδελφος τὰ ἠκούσαμεν ἐπανειλημμένως ἐπὶ τόσας ἡμέρας καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἐπανερχόμεθα. Αἱ ἐκτιμήσεις τῆς ὑπηρεσίας τῆς συγκεντρώσεως εἶναι αἱ ἑξῆς: Ἡ περιφέρεια τῆς Θεσσαλίας ὑπελογίσθη εἰς 122 ἑκατομμ. ἀρτοποιήσιμων ὑλῶν—εἶναι ὁ ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κύριος συνάδελφος—ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς Θεσσαλίας ὑπελογίσθησαν εἰς 100 ἑκατομμ., ἑπομένως δὲν προκύπτει περίσσευμα πρὸς συγκέντρωσιν παρὰ 22 ἑκατομ. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἔχομεν πίνακα, ὅτι συνεγκεντρώθησαν 20.700.000· δὲν ἠμποροῦμεν λοιπὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ ἔργον ἀπέτυχεν, ἐφ’ ὅσον ἔφθασεν εἰς τὰ 90%.

§108Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μήπως ἡ ἐκτίμησις τῶν ἀναγκῶν τῆς Θεσσαλίας εἶναι ἐσφαλμένη;

§109Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ). Κατόπιν ἐργασίας τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Γάλλος στρατηγὸς Μπονιὲ κατόπιν συνεργασίας μετὰ ἐποπτῶν ἀγρονόμων, τοὺς ὁποίους παρέσχεν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας μετὰ διευθυντῶν τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος, μὲ ὅλους τοὺς θεωρουμένους εἰδικοὺς ἐν Ἑλλάδι, κατηρτίσθησαν δύο πίνακες, εἷς πίναξ τῶν πόρων καὶ ἕτερος τῶν ἀναγκῶν. Λοιπὸν τὴν Θεσσαλίαν τὴν καταγράφει ὡς ἔχουσαν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον. Τὴν Φθιώτιδα ὡς ἔχουσαν πόρους 43.000.000, ἀνάγκας 38.000.000, περίσσευμα 5 ἑκατομμύρια, τὴν Βοιωτίαν ὡς ἔχουσαν πόρους 20 ἑκατομμύρια, ἀνάγκας 8, περίσσευμα 12 ἑκατομμύρια. Ἐν συνόλῳ περίσσευμα ἀρτοποιήσιμων ὑλῶν 35 ἑκατομμύρια. Λοιπὸν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν δὲν εἴμεθα πολὺ μακρὰν ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον 120 ἑκατομμύρια ὑπελόγισε τὴν Θεσσαλίαν, 122 ἑκατομμύρια τὴν ὑπελόγισε καὶ ἡ στρατιωτικὴ διεύθυνσις· ἴσως διαφέρουν οἱ ἀριθμοὶ τῶν ἀναγκῶν, διότι ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὡμίλησε περὶ 14.000.000 σπορᾶς καὶ 14 ἑκατομμυρίων ἀναγκῶν. Ἑπομένως ἀνεξαρτήτως τῶν λεπτομερειακῶν παρεκτροπῶν, τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τῆς συγκεντρώσεως ὑπῆρξεν οἷον σᾶς τὸ παρέστησα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§111Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς δικαίας διαμαρτυρίας ἐνίων συναδέλφων, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἠτύχησεν, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ κ. Ὑπουργὸς ἀντετάχθη ἰσχυρισθείς, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀπέτυχεν, ἀλλὰ καὶ δίκαιον εἶναι νὰ ἐπισύρῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν διαφόρων γεωργικῶν πληθυσμῶν, δὲν ἐδίστασε δὲ νὰ διατυπώσῃ εὐχὴν, ὅτι εὐγνωμοσύνην ὀφείλει ἡ παραγωγὴ εἰς τοὺς διαχειρισθέντας τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν. Δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον ἐλειτούργησεν ἡ ὑπηρεσία τῆς συγκεντρώσεως τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ἀλλ’ ἐξ ὅσων ἤκουσα εἶναι διεπιστωμένον τοῦτο, ὅτι πολλὰ ἑκατομμύρια ὀκάδων δημητριακῶν καρπῶν παραμένουν ἐκτεθειμένα, ὡς μὴ συγκεντρωθέντα Ἐπίσης κατεδείχθη τοῦτο, ὅτι δὲν ἐπληρώθησαν οἱ παραγωγοὶ καὶ ἡ ὑπηρεσία τῆς συγκεντρώσεως στερεῖ τούτους τῆς περιουσίας των. Ἀπεδείχθη δὲ ἐπὶ πλέον καὶ τοῦτο, ὅτι οἱ δημητριακοὶ καρποί, χάρις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς συγκεντρώσεως, δηλαδὴ ὁ σῖτος, μὲ τὸν ὁποῖον τρέφεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐπεβαρύνθη μὲ ἀφάνταστον βάρος. Ἀπὸ 1.10 ὅπου ἀγοράζει τὸ Δημόσιον ἀπὸ τοὺς γεωργούς, τὸν πωλεῖ πρὸς τὸν λαὸν πρὸς 1.35. Αὐτὰ τὰ δύο εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀπεδείχθησαν. Ἐπίσης εἶναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ καρποὶ μένουν ἐκτεθειμένοι καὶ ὅτι ὁ σῖτος κατέστη διὰ τῶν διαφόρων δαπανῶν ἀκριβότερος ἀπὸ ὅ,τι ἔπρεπε νὰ εἶναι.

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ 25%.

§113Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ πράγματος καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ ἀπαντήσῃ. Νὰ πείσῃ τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν παραμένει ὁ σῖτος ἢ οἱ ἄλλοι δημητριακοὶ καρποὶ ἐκτεθειμένοι, ὅτι εἶναι ἀποθηκευμένοι, ἀλλ’ ἦτο διατεθειμένος νὰ εἴπῃ, ὅτι κατὰ 35 λεπτά, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπεβαρύνθη ὁ σῖτος δὲν εἶναι ὑπερβολικὴ δαπάνη. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ νὰ ἐξακριβωθῶσι καὶ τὰ δύο αὐτά, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ διακρίνῃ μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τοῦ παραληφθέντος καὶ τοῦ μὴ παραληφθέντος. Δηλαδὴ νὰ μᾶς δηλώσῃ πόσος σῖτος παρελήφθη καὶ πόσος εἶναι ἀδιάθετος, ἀδιάφορον, ἂν εἶναι ἐκτεθειμένος εἰς τὸ ὕπαιθρον. Ἐξ ἄλλου νὰ μᾶς πείσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὰ 35 λεπτά, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπεβαρύνθη ἑκάστη ὀκᾶ τοῦ σίτου εἶναι δεδικαιολογημένη ἐπιβάρυνσις. Εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου, ὅτι δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον ἐλειτούργησεν ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἀλλὰ χωρὶς νὰ γνωρίζω,—ὑποθέτω—ἐξ ὅσων ἤκουσα, ἐδημιουργήθη μία πολυτελεστάτη ὑπηρεσία, ὅτι ἀπεσπάσθη ὁλόκληρον στρατόπεδον στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ὑπαλλήλων, ἁδρότατα μισθοδοτουμένων. Ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ εἴτε ἀξιωματικοὶ εἶναι ἀπεσπασμένοι, καὶ δὲν ἠξεύρω πῶς εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ τοιαύτη ἀπόσπασίς των, εἴτε πολῖται, μισθοδοτοῦνται μὲ 500 δραχμὰς κατὰ μῆνα, οὐδὲν ἄλλο ἔργον ἐκτελοῦντες παρὰ μόνον νὰ ἐμφανίζωνται ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑταιρείας παρακολουθοῦντες πᾶσαν μεταφορὰν καὶ συγκέντρωσιν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ γίνεται ἁπλῶς ἡ ὑπηρεσία τῆς μεταφορᾶς καὶ συγκεντρώσεως, ἀλλὰ καταστροφὴ τῶν προϊόντων τῶν γεωργικῶν. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι εἰς τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν δὲν μένει ξένη καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἡ ὁποία εἶναι καὶ ὁ χρηματοδότης τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν ὅτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἶναι ἀναμεμιγμένη καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μὲ τὰ κεφάλαιά της.

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλαι αἱ Τράπεζαι εἶναι ἀναμεμιγμέναι.

§115Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπα παραπλεύρως πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν εἶναι καὶ ἄλλη ἑταιρεία τῶν Τραπεζῶν ἡ ὁποία χορηγεῖ τὰ χρήματα διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν προϊόντων καὶ πληρωμῶν τοῦ ἀποσυρομένου σίτου. Ἂν δὲν καλῶς γνωρίζω ἡ ἑταιρία τῶν Τραπεζῶν λαμβάνει 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι ¼ τοῦ λεπτοῦ.

§117Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ αἱ Τράπεζαι εἶναι ἀναμεμιγμέναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Θὰ ἤθελον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐπισιτισμοῦ νὰ μᾶς πείσῃ κατὰ τίνα τρόπον δικαιολογεῖται τὸ κέρδος αὐτὸ τῶν Τραπεζῶν τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον προσπίπτει εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν ὅτι εἶναι πλέον ἢ μέγα.

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ¼ τοῦ λεπτοῦ λαμβάνει ἡ ἑταιρία, τὰ ἄλλα περιέρχονται εἰς τὸ Κράτος.

§119Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Τράπεζα δικαιολογεῖ τὸ δεκάλεπτον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀπέναντι τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας ὑφίσταται διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν Ἀλλὰ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον συγκεντροῦται εἰς ὀλίγα ἑκατομμύρια. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι δικαιολογεῖται ἡ Τράπεζα ὅτι διαθέτει τοῦτο εἰς τὰ ἔξοδά της, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιωρίσῃ τοὺς μεγάλους μισθοὺς εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐπιβαρύνηται ὀλιγώτερον ἡ ὀκᾶ τοῦ σίτου; Ἄν ἡ Τράπεζα διεχειρίζετο οἰκονομικώτερον τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν βεβαίως θὰ ἐπήρχετο ἐλάττωσις τῆς τιμῆς ἑκάστης ὀκᾶς σίτου... Δὲν θὰ ἔπαιρνε τότε ὁλόκληρον τὸ ¼. Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι εἰς τὸ Α χωρίον οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς συγκεντρώσεως παρελάμβανον τὸν σῖτον ἀπὸ τὴν ἀποθήκην τοῦ Α χωρικοῦ καὶ τὸν παρέδιδον εἰς τὸ αὐτὸ χωρίον εἰς τὴν ἀποθήκην τοῦ Β χωρικοῦ, χωρὶς νὰ ὑποστοῦν τὴν ἐλαχίστην δαπάνην. Ἐν τούτοις ἐλάμβανον δι’ ἔξοδα, ἐνῷ οὐδὲν ἀπολύτως ἐξώδευαν. Τὸ μόνον λοιπὸν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς συγκεντρώσεως διὰ τῶν περιττῶν δαπανῶν ἐπιβαρύνει τὸν σῖτον ὅσον δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν ἐπιβαρύνῃ, αὐτό, νομίζω, τὸ ζήτημα εἶνε πλέον ἢ ἀρκετόν, ὥστε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, καὶ ὄχι διὰ τῆς παρεμβάσεως Β. Διαταγμάτων. Εἶνε τόσον ἐπεῖγον καὶ σοβαρὸν τὸ ζήτημα, ὥστε οὐδεμία δικαιολογία χωρεῖ εἰς τὴν ἀντίληψιν κανενὸς ὅτι εἶνε δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τώρα ὁ νόμος καὶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐφαρμογή του μέχρις οὗ ἐκδοθῇ τὸ σχετικὸν Β. Διάταγμα. Κάθε δισταγμὸς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως προκειμένου περὶ τοῦ σίτου, προκειμένου περὶ τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία εἶνε τὸ μόνον προϊὸν σχεδὸν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, τῶν περισσοτέρων μελῶν τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ λείψῃ. Ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ σπεύσῃ εὐθὺς ἀμέσως εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Πᾶσα παρέλκυσις εἶναι ἀδικαιολόγητος.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§121Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐξ ἀφορμῆς συζητήσεως ἁπλουστάτου νομοσχεδίου, σκοποῦντος νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν συγκεντρώσεως τῶν ἐγχωρίων προϊόντων, ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις, ἢ ἐξετράπη ἡ συζήτησις εἰς ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐξέδοτο νομοθετικὸν διάταγμα εἰς παρῳχημένην ἐποχὴν καὶ συνέστησε τὴν διεύθυνσιν τῆς συγκεντρώσεως τῶν ἐγχωρίων προϊόντων καὶ διότι συνεβλήθη μεθ’ Ἑταιρείας Τραπεζῶν, ὅπως ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἐφ’ ὡρισμένῳ τιμήματι, ἐνεργήσῃ τὴν ἀποθήκευσιν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων. Κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἔλαβον χώραν ὑπερβασίαι τινές, ὅτι κατεδηλώθη ποῦ καὶ ποῦ εἴς τινα μέρη ἀδράνειά τις ἢ ἀδιαφορία περὶ τὴν ταχύτητα τῆς συγκεντρώσεως τῶν προϊόντων. Ἀλλὰ κανεὶς δὲν πρέπει νὰ λησμονήσῃ ὅτι τὸ μέτρον τῆς συγκεντρώσεως τῶν προϊόντων ἦτο ἐπιβεβλημένον, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως ἤθελεν ἐπιτύχει ἀσφαλέστερον τὴν συγκέντρωσιν τῶν προϊόντων, ἡ δὲ συγκέντρωσις τῶν προϊόντων ἀπεσκόπει εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ ἐπαρκεστέραν τὴν χώραν καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ τὸ προϊὸν τὸ ὁποῖον παρήγετο νὰ ἀποκρυβῇ, ὅπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀγοράσῃ τὸν σῖτον μετὰ ταῦτα εἰς τιμὰς ὑπερβολικάς, εἰς ὅσας ἠγοράζετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅπου κατήντησε νὰ πωλῆται πρὸς 3 καὶ 3½ δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ὁ σῖτος ὁ ἀποκρυπτόμενος.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πέντε κατ’ ὀκᾶν.

§123Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ μέριμνα αὕτη τῆς Κυβερνήσεως, ἐπεβάλετο καὶ δι’ ἄλλους λόγους, διότι ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὸ νὰ τραφῇ ἡ ἰδία διὰ τῶν δημητριακῶν καρπῶν καὶ ὅτι ἔξωθεν εἰσάγεται τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θέλει τὴν καταστήσῃ ἐπαρκῆ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παράγουν παρέχουν τὰ ποσὰ ταῦτα ἔπρεπε δὲ νὰ ἔχουν ἀσφάλειαν καὶ ἐγγύησιν ὅτι καὶ τὸ παραγόμενον ἐν Ἑλλάδι ποσὸν δὲν ἀποκρύπτεται, ἀλλὰ διανέμεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐξ ἴσου. Ἔφερε λοιπὸν ἡ μέριμνα αὕτη εἰς τὴν ἀνάγκην τὴν Κυβέρνησιν, νὰ συστήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων. Ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία τὸ πρῶτον ἐλειτούργησεν, ἡ ὑπηρεσία ἡ ὁποία ἐλειτούργει ὑπὸ τοιαύτας ἐθνικὰς περιστάσεις, δὲν ἦτο φυσικὸν νὰ παρουσιάσῃ δυσχερείας, νὰ παρουσιάσῃ ἀτελείας, νὰ παρουσιάσῃ πολυμέλεια; Ἀλλὰ αὐταὶ αἱ δυσχέρειαι, αὐταὶ αἱ ἀτέλειαι, αὐταὶ αἱ πολυμέλειαι αὐταὶ αἱ ὑπερβασίαι τῶν ὀργάνων ποῦ καὶ ποῦ δίδουσι μὲν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Βουλευτὰς νὰ ἐλέγχωσι τὴν Κυβέρνησιν, ὑπεύθυνοι δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς ὑπερβασίας, καὶ μάλιστα νὰ ἐλέγχωσι ἐὰν παρέλειψε τὸ καθῆκόν της εἰς τὸ νὰ καταδικάσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀδιαφόρησαν ἢ ἠμέλησαν, πλὴν ὅμως τούτου δὲν παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς καὶ πρὸ πάντων εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης αὐτῶν κατέστησαν τὴν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν καὶ δυναμένην διὰ νομοθετικῶν μέτρων, ὅταν ἡ Βουλὴ ἀπουσιάζει, νὰ λαμβάνῃ τοιαύτην πρόνοιαν καὶ τοιαῦτα μέτρα. Ἡ συγκέντρωσις, λέγουσι, τῶν προϊόντων, ἡ καταστροφὴ τῶν προϊόντων. Καὶ τὶς ἀρνεῖται ὅτι δὲν ἐπετεύχθη πλήρως ἡ συγκέντρωσις καὶ δὲν ἐναποθηκεύθησαν ὅλοι οἱ δημητριακοὶ καρποί; Ἀλλὰ μήπως ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἂν ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἐγίνετο ἀπὸ πολίτας ὑπαλλήλους ἀντικαθισταμένων τῶν στρατιωτικῶν τοιούτων καθ’ ὑπόδειξιν τῶν κυρίων Βουλευτῶν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων τοὺς ὁποίους αὐτοὶ ἤθελον ὑποδείξῃ θὰ εἶχον τὰ μέσα οὗτοι ὥστε νὰ ἐναποθηκεύσωσι ὅλους τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς ἐγκαίρως. Ἐλησμονήσαμεν ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἐμπολέμου καταστάσεως, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι ζῶα, ὅτι ὅλα εἶναι ἐπιτεταγμένα, ὅτι εἶναι ἀτελῆ τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας; Διὰ τίνος μαγικῆς δυνάμεως ἤθελον ἐνεργήσει ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ συγκέντρωσις αὕτη τῶν προϊόντων ὥστε νὰ μὴ γεννηθῇ δυσφορία; Δὲν ἐπαινεῖ κανεὶς λοιπὸν τὰς πλημμελείας, δὲν ἐπαινεῖ κανεὶς τὴν διεύθυνσιν τῆς συγκεντρώσεως διὰ τὰ κακά, τῶν ὁποίων ἐγένετο πρόξενος ἐκ τῆς ἀδιαφορίας της. Ἀλλὰ ὅταν ὁ κ. συνάδελφος λέγει ὅτι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι εἰργάσθη καθ’ ἑαυτήν, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του ὅλας τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας συναντᾷ ἡ συγκέντρωσις ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς. Βεβαίως οὔτε ἀρνοῦμαι, οὔτε θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὴν ἀκρίβειαν τῶν λεγομένων ὑπὸ τῶν κ. κ. βουλευτῶν δι’ ὡρισμένας περιφερείας. Ἀλλ’ εἶπον ὅτι δὲν καταδικάζονται τὰ συστήματα καὶ οἱ ὀργανισμοὶ ἐκ τῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν καὶ μάλιστα, ὅταν τὸ πρῶτον ἐφαρμόζωνται καὶ ὅταν εἶναι ἀδυσώπητος ἡ ἀνάγκη νὰ ἐφευρεθῇ εἷς τρόπος συγκεντρώσεως, ἓν σύστημα συγκεντρώσεως. Παραλλήλως πρὸς τὴν συγκέντρωσιν ταύτην βαίνει ἡ ἑταιρεία τῶν Τραπεζῶν, καὶ ὀλίγου δεῖν νὰ πιστεύσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ ἑταιρεία αὕτη ἐργάζεται αἰσχροκερδῶς, κερδοσκοπικῶς, διὰ λογαριασμόν της καὶ πῶς τὴν ἀνέχεται ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις συνεβλήθη μὲ μίαν ἑταιρείαν Τραπεζῶν καὶ διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διορίσῃ αὕτη ὑπαλλήλους καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν ἐνήργησε ἡ ἑταιρεία τῶν Τραπεζῶν, οὐδὲ ἦτο ἱκανὴ νὰ τὸ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις. Φαντασθεῖτε μάλιστα ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διενοεῖτο νὰ συλλέξῃ αὐτή, νὰ ἐξαγοράσῃ διὰ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ νὰ συλλέξῃ αὐτὴ τὰ προϊόντα καὶ νὰ τὰ ἐναποθηκεύσῃ εἰς τοὺς ἀποθηκαρίους καὶ λοιποὺς νὰ τοὺς διορίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἔγινε λοιπὸν ἡ Ἑταιρεία καὶ ἡ Ἑταιρεία λαμβάνει τὸ ¼ τοῦ λεπτοῦ ὡς δικαίωμά της. Ἐὰν ὅμως πωληθῇ ὁ σῖτος ἐκτὸς τῆς κοινότητος 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ ἂν ἀποθηκευθῇ 25 λ. κατ’ ὀκᾶν, τὶ εἶναι τὰ χρήματα αὐτά; Τὰ χρήματα ἀνήκουν στὸ Κράτος. Τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ πληρωθῇ διὰ τὴν διαχείρισιν αὐτήν. Διὰ νὰ πληρωθῇ ὀφείλει νὰ λάβῃ, ἡ ἑταιρεία εἴτε ὁ φορεὺς, τὸ δίδει, τὸ πέρνει, τὸ ξαναδίδει, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι τὸ Κράτος μπορεῖ νὰ πληρώσῃ ἐπὶ πλέον ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξῃ. Ὅσας ζημίας ὑφίσταται τὸ Κράτος ἐκ τῶν δημητριακῶν καρπῶν, πῶς θὰ τὰς ἀντικρίσῃ διὰ τοῦ μέσου αὐτοῦ. Τίνα λόγον λοιπὸν ἔχει ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς ἑταιρείας; Εἶναι ἐντελῶς ἄδικος ἡ μομφὴ αὐτή. Ἐὰν τὸ προσωπικὸν εἶναι πολυτελές; Δὲν εἶναι πολυτελές, ἡ Κυβέρνησις παρακολουθεῖ καὶ αὐτό.

§124Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος διορίζει τοὺς ὑπαλλήλους;

§125Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ Ἑταιρεία.

§126Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος τοὺς μισθοδοτεῖ;

§127Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἡ Ἑταιρεία.

§128Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ μισθοὺς δίνει; Δίνει καὶ 500 δραχμάς.

§129Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Παρεμβαίνω λοιπὸν στοὺς κ. κ. βουλευτὰς διὰ νὰ εἴπω ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀποσκοποῦντος ἀκριβῶς εἰς τὸ νὰ διορθώσῃ τὰς τυχὸν ὑπαρχούσας πλημμελείας, ἀναλαμβάνοντος τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν, ὁ ὁποῖος ἀσχολεῖται εἰδικώτερον περὶ τὰ ζητήματα ταῦτα, παρὰ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ξένος πρὸς αὐτά, δὲν μοῦ φαίνεται ὅτι ἡ συζήτησις ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν τροπήν, ἣν ἔλαβεν. Λέγει ὁ κ. βουλευτὴς Ψαρρῶν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει δειλίαν νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὴν διεύθυνσιν.

§130Γ. ΠΩΠ. Εἶπον ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικῶς κανεὶς ὑπεύθυνος, εἶπον δὲ ὅτι ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐνδείκνυται καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν μεταφορῶν ὅτι ἡ ἀνάληψις τῆς εὐθύνης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτική, καὶ πρὸς ρύθμισιν τῶν κακῶς διεξαγομένων συγκεντρώσεων καὶ πρὸς ἐμφάνισιν ὑπευθύνου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις δειλιᾷ καὶ θέτει τὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ὑπὸ τὴν κύρωσιν μελλοντικοῦ διατάγματος. Τοῦτο δὲν εἶναι κοινοβουλευτικόν.

§131Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζῃ τὸ νομοσχέδιον, τίνα σκοπὸν ἔχει: Ἐὰν ἐδειλία, διατὶ νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ πρὸς τίνα νὰ δειλιάσῃ; Ἀπέναντι τῶν ἰδίων αὑτῆς ὑπηρεσιῶν; Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία, ὡς εἴπατε, γνωρίζει νὰ ἀναλαμβάνει μεγίστας εὐθύνας, σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἔχει πλήρη τὴν συνείδησιν καὶ τῶν εὐθυνῶν τούτων καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὸ βάρος ὅλων αὐτῶν τῶν εὐθυνῶν καὶ ὅταν ἔλθῃ νὰ λογοδοτήσῃ ἐν καιρῷ διὰ τὰς πολλαπλᾶς αὐτὰς εὐθύνας θὰ λογοδοτήσῃ μαζὺ μὲ ὅλα τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα τυχὸν ἐκ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς ἐπῆλθον. Διότι δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλὰ δὲν ἀγνοεῖ καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατρέξωμεν τόσον κρίσιμον στάδιον καὶ τόσας μεγάλας ἐθνικὰς περιστάσεις, ἄνευ πλημμελειῶν, ἄνευ βλαβῶν καὶ ζημιῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Εἰς οἱονδήποτε μέρος τοῦ κόσμου, εἰς οἱανδήποτε κοινωνίαν ἀγγέλων, εἰς οἱονδήποτε πολιτισμένον κράτος αὐτὰ παρομαρτοῦσιν, ὅταν πρόκειται νὰ διέλθετε περίοδον πολεμικὴν ὑπὸ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ τὰς διῆλθεν. Ἀλλ’ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέγει, ὅτι διὰ Β. Διατάγματος θέλει ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος, μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν σπουδαιολογεῖτε λέγοντας ὄχι διὰ Β. Διατάγματος, ἀλλὰ ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ νόμου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπεύθυνος δὲν δημοσιεύσῃ τὸν νόμον οὔτε σήμερον οὔτε αὔριον, ἀλλ’ ὅταν θέλῃ, καὶ θὰ δώσῃ λόγον ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ὅπως καὶ ὅταν δημοσιεύσῃ τὸ διάταγμα, ποῖα εἶναι ἡ διαφορά; Ἀλλὰ διατὶ θὰ διστάσῃ νὰ δημοσιεύσῃ τὸ διάταγμα καὶ δὲν θὰ διστάσῃ νὰ δημοσιεύσῃ τὸν νόμον; Μήπως δὲν εἶναι εἰς χεῖρας αὐτῆς νὰ ὑποβάλῃ τὸν νόμον πρὸς κύρωσιν; Σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον προῆλθεν εἰς τὴν σκέψιν καὶ ἀπεφάσισε νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀκριβῶς διότι ἐπιθυμεῖ νὰ ἀναλάβῃ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, ἀφοῦ τέλος πάντων ἡ διεύθυνσις τῆς συγκεντρώσεως ἐλειτούργει μέχρι σήμερον καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος κανεὶς νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ λειτουργοῦσα οὕτω πως διότι ἡ συγκέντρωσις καλῶς ἢ κακῶς ἐπῆλθε. Τοῦτο λοιπὸν ἀπεφάσισε τὸ Συμβούλιον καὶ τοῦτο δηλῶ καὶ ἐγὼ καὶ λέγω ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις ταύτας μοῦ φαίνεται ὅτι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν ὅπως ἡ διεύθυνσις συγκεντρώσεως περιέλθῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐπισιτισμοῦ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν καλυτέραν καὶ ταχυτέραν συγκέντρωσιν, ἔχουσι τὸ αὐτὸ συμφέρον νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, ἐν τῇ βεβαιότητι ὅτι τὸ Β. Διάταγμα θέλει ἐπακολουθήσῃ εὐθὺς ὡς ἐκλείψωσιν αἱ δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφίστανται καταργουμένης μιᾶς ὑπηρεσίας καὶ ἀνατιθεμένης εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Γραφείου πληροφοριῶν διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν στρατιωτικῶν, καὶ Γραφείου πρὸς μεταβίβασιν τῶν κληρονομιῶν αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 816 τῆς 31 Αὐγούστου 1917 περὶ τῆς Διοικήσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ καὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1918 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν ἐκτάκτων κερδῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιδιδομένων δηλώσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Συγκοινωνίας, Γεωργίας καὶ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου τῆς χρήσεως 1918». Ἐπὶ τοῦ συνόλου ἑκάστου θέλει διεξαχθῆ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ 1918 τῶν ἄνω ἀναφερομένων Ὑπουργείων ψηφίζουσιν εἰς τὸ «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουσιν εἰς τὸ «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Α. Μπασιᾶς καὶ Θ. Γοῦσκος. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἰδιαιτέρως ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου Ὑπουργείου ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Θ. Γούσκου καὶ Α. Μπασιᾶ, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφίσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 151 ἅπαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῶν ἀνωτέρω προϋπολογισμῶν. Ἑπομένως ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Συγκοινωνίας, Γεωργίας καὶ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου τῆς χρήσεως 1918. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξόδων παραστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ). (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς δαπάναις τοῦ Δημοσίου ἐν Ὕδρᾳ βατῆς ὁδοῦ ἀπὸ Παλαμηδᾶ εἰς Λιμενίσκον Βόλου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1184 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρᾳ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 247 τῆς 20)26 Ἀπριλίου 1914 περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΔΝΔʹ τοῦ 1912 ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 423 τοῦ 1914». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ζαβιτζιᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§137Κ. ΖΑΒΙΤΖΙΑΝΟΣ. Ἐλαχίστας παρατηρήσεις, κύριοι βουλευταί, θὰ διατυπώσω πρὸς τὴν Βουλήν, κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Αἱ παρατηρήσεις αὗται βεβαίως δὲν στρέφονται κατὰ τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ἴσως εἶναι ἡ ὀρθοτέρα πάσης ἄλλης φορολογικῆς βάσεως. Κατ’ ἀνάγκην αἱ παρατηρήσεις στρέφονται ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, διότι ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται ἡ φορολογία τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως τοῦ ἀκινήτου, ἡ ἐπερχομένη ἀνεξάρτητος πρὸς τὴν συμβολὴν τὴν ὁποίαν δύναται νὰ φέρῃ ὁ ἰδιοκτήτης ἀσφαλῶς ἀποτελεῖ βάσιν ὀρθήν, βάσιν ἐπιβεβλημένην. Εἶναι μάλιστα, φρονῶ, κύριοι, τόσον ἐπιβεβλημένη ἡ φορολογία αὕτη ὥστε ἀποβαίνει ἄπορον πῶς δὲν ἐπεκράτησε παντοῦ καὶ μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ, Γερμανίᾳ καὶ τελευταίως ἐν Γαλλίᾳ ἐπεβλήθη ὁ νόμος οὗτος. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἐστερημένον βάσεως, ὁ νόμος αὐτὸς θίγει τὰς εὐπόρους τάξεις πλέον ἴσως πάσης ἄλλης φορολογίας καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐξάγεται ὁ λόγος ἕνεκεν τοῦ ὁποίου δὲν ἐπεβλήθη, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ ἐπιρροὴ καὶ ἡ δύναμις τὴν ὁποίαν παντοῦ καὶ πάντοτε ἐξήσκησαν αἱ εὔποροι τάξεις κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἀπορῇ τις ὄχι πῶς δὲν ἐπεβλήθη εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, ἀλλὰ πῶς δὲν ἐπεκράτησεν εἰς ἐκεῖνα τὰ τρία. Ἀλλ’ ἡ φορολογία αὕτη ὀρθῶς διαχειριζομένη, ἔχει ἀξίαν ὄχι μόνον ταμιευτικήν, ἀλλ’ ἀσφαλῶς δύναται νὰ ἀποβῇ καὶ ὡς σπουδαῖον κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν ὄργανον, κυρίως διότι δι’ αὐτοῦ δύναται ἀποτελεσματικῶς ἴσως νὰ παταχθῇ κερδοσκοπία διενεργουμένη συνήθως εἰς τὰ κέντρα τὰ τείνοντα πρὸς τὴν πρόοδον ἐπὶ τῶν ἀκινήτων, κερδοσκοπία ἡ ὁποία τείνει εἰς τὴν δέσμευσιν τῆς γῆς, διὰ τῆς τοποθετήσεως κεφαλαίων ἐπὶ τῆς ἀκινησίας τῆς γῆς, κερδοσκοπία, ἡ ὁποία ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς διὰ τῆς τοποθετήσεως τῶν χρημάτων συνεπάγεται κέρδη μεγάλα, καθυστερεῖ σημαντικῶς τὴν πρόοδον τοῦ τόπου. Ἐὰν τώρα οἱ διάφοροι ἰδιοκτῆται ἐγνώριζον, ὅτι ἐπὶ τῆς αὐτομάτου ἐπερχομένης προσαυξήσεως τῆς ἰδιοκτησίας αὐτῶν θὰ ἐπλήρωνον φόρον τινά, τότε καὶ ἡ κερδοσκοπία ἤθελε μειωθῆ καὶ τὸ ἐκ τούτου κοινωνικὸν κέρδος θὰ εἶναι μέγα. Ταῦτα, κύριοι, ἔχων ὑπ’ ὄψει δὲν ἐδίστασα νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην ὅτι ἡ βάσις τῆς φορολογίας αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθοτέρα ἴσως πάσης ἄλλης φορολογικῆς βάσεως, καὶ ἑπομένως αἱ παρατηρήσεις μου στρέφονται κατ’ ἀνάγκην ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἤδη ἀμέσως ἀναπτύσσω. Ὡς ἐκ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι γνωστόν, καὶ ὡς ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐξάγεται, δύο εἶναι οἱ τρόποι τῆς φορολογίας τῆς αὐτομάτου ὑπερτιμήσεως. Ὁ μὲν πρῶτος εἶναι ὁ ἔμμεσος κατὰ τὸν ὁποῖον φορολογεῖται ἡ αὐτόματος ὑπερτίμησις κατὰ τὴν ἐκποίησιν τῶν ἀκινήτων, ἐξευρισκομένης κατόπιν συγκρίσεως μεταξὺ τοῦ τιμήματος τῆς ἀποκτήσεως καὶ τοῦ τιμήματος τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ὁ ἄλλος τρόπος εἶναι τῆς ἀμέσου φορολογίας κατὰ τὸν ὁποῖον διενεργεῖται κατὰ χρονικὸν διάστημα περιοδικὸν ἐκτίμησις ἐπὶ ὅλων τῶν ἀκινήτων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἑκάστοτε γενομένης ἐκτιμήσεως καταβάλλεται φόρος. Ἐκ τῶν δύο τρόπων ἀσφαλῶς ὁ προτιμώτερος εἶναι ὁ δεύτερος, διότι ὁ δικαιότερος καὶ εἶναι ἴσως δι’ ὅλους καὶ ἔχει τακτικωτέραν τὴν πρόσοδον διὰ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἀλλ’ ὁ δεύτερος οὗτος τρόπος συνεπάγεται βεβαίως δυσχερείας μεγάλας, αἱ ὁποῖαι συχνότατα ἀποβαίνουν ἀνυπέρβλητοι, ἐφ’ ὅσον προϋποθέτει ἐκτίμησιν γενικὴν καὶ διατυπώσεις αἱ ὁποῖαι παντοῦ μὲν εἶναι δυσχερεῖς, παρ’ ἡμῖν δὲ θὰ εἶναι ἴσως ἀνυπέρβλητοι. Ἀλλ’ οἱ δύο οὗτοι τρόποι ὁ ἔμμεσος καὶ ὁ ἄμεσος οὔτε δίκαιον εἶναι, οὔτε πρέπον εἶναι νὰ συνυπάρχουν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη μου παρατήρησις. Ἐὰν θέλωμεν δικαίως νὰ νομοθετῶμεν, καὶ ἂν θέλωμεν νὰ μὴ καταβάλλεται δὶς, ἕνεκα τῆς αὐτῆς αἰτίας ὁ αὐτὸς φόρος ἐπὶ ἀμέσου φορολογίας, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος καταβάλλει ἀνελλιπῶς τὸ βαρῦνον αὐτῷ διὰ τὴν ἐπελθοῦσαν ὑπερτίμησιν τοῦ ἀκινήτου ἐξεπλήρωσε τὸ καθ’ ἑαυτὸν, καλούμενος δὲ νὰ πληρώσῃ κατὰ τὴν τυχὸν ὑπ’ αὐτοῦ γενομένην ἐκποίησιν ἀσφαλῶς καλεῖται νὰ πληρώσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤδη κατέβαλεν. Ἐὰν ἡ φορολογία εἶναι μικρὰ, ἐὰν δὲν ἀποδίδῃ τὰ ὅσα ἐκ τῆς φύσεως αὐτῆς καὶ ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Δημοσίου πρέπει ν’ ἀποδώσῃ, ἂς αὐξηθῇ ἡ φορολογία, διότι τότε καταβάλλουν ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται ἐξ ἴσου, ἀλλὰ νὰ ζητῶμεν νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἀπομένον παρὰ μιᾶς τάξεως ἰδιοκτητῶν τῶν ἐκποιούντων τὰ κτήματά των, κατ’ ἐμὲ εἶναι ἄδικον, ἀσύμφορον τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἡ τάξις αὕτη συνήθως εἶναι ἡ ἀτυχὴς τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν, ἡ ὁποία προβαίνει συχνὰ εἰς ἀναποτρέπτους ἀνάγκας εἰς τὴν ἐκποίησιν τῶν ἀκινήτων. Ὑφισταμένου ἑπομένως τοῦ ἀμέσου τρόπου τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς αὐτομάτου ἐπερχομένης ὑπεραυξήσεως, δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται συγχρόνως καὶ ὁ ἔμμεσος, διότι συνεπάγεται σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ ἐμπόδιον εἰς τὰς συναλλαγάς. Διὰ τοῦτο οὐδαμοῦ ἐν Εὐρώπῃ ὅπου ἐπεκράτησεν ἡ φορολογία αὕτη ἐφηρμόσθησαν συγχρόνως ἀμφότεροι οἱ τρόποι αὐτοί. Ἐν Γερμανίᾳ ἐπεκράτησεν ὁ ἔμμεσος φόρος καὶ μόνος αὐτὸς, ἐν Γαλλίᾳ ἐπεκράτησεν ὁ ἄμεσος τρόπος καὶ μόνος αὐτὸς, ἐν Ἀγγλίᾳ ἐπεκράτησαν καὶ οἱ δύο τρόποι, ὄχι ὅμως ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀκινήτων, διότι ἐπεκράτησεν ὁ ἔμμεσος τρόπος, ὡς πρὸς δὲ τὸν ἄμεσον τρόπον ἐπεκράτησεν οὗτος μόνον ἐπὶ τῶν ἀκινήτων τῶν νομικῶν, τῶν ἠθικῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα μὴ ἐκποιούμενα ἐκεῖ θὰ διαφεύγουν ἄνευ τοῦ ἀμέσου τούτου τρόπου πᾶσαν φορολογίαν. Τώρα εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ὑποδεικνύονται ἀμφότεροι οἱ τρόποι, ὁ μὲν ἔμμεσος κατὰ τὴν ἐκποίησιν δηλαδὴ τῶν ἀκινήτων, ὁ δὲ ἄμεσος κατὰ τρόπον ἀληθῶς πρωτότυπον καὶ εὐφυᾶ καὶ ὄντως πρακτικὸν. Δὲν φορολογεῖται δηλαδὴ ἡ ὑπεραύξησις τοῦ ἀκινήτου τοῦθ’ ὅπερ δὲν ἀπῄτει καὶ ἐκτιμήσεις καὶ διατυπώσεις πολλάς, ἀλλὰ φορολογεῖται τὸ εἰσόδημα, τὸ ὑπερεισόδημα. Ἐρωτῶ ὅμως φορολογουμένου σήμερον τοῦ ὑπερεισοδήματος, θὰ εἶναι δυνατὸν μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν νὰ συμβαδίσῃ καὶ ὁ ἕτερος τρόπος τῆς ἀμέσου πληρωμῆς, δηλαδὴ ὁ τρόπος ὁ ἔμμεσσος ὁ ἐφαρμοζόμενος κατὰ τὴν ἐκποίησιν τῶν ἀκινήτων; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Κατ’ ἐμὲ ἀσφαλῶς ὄχι, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξα ἐφαρμοζομένης τῆς ἀμέσου φορολογίας, διότι ὡς εἶναι τοῦτο τὸ ζήτημα, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατέβαλε τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος κατέβαλε καὶ κατ’ οὐσίαν καὶ τὸν φόρον ἐπὶ τῆς ὑπεραυξήσεως τοῦ κτήματός του. Πολλοὶ δὲ μεταγενέστεροι ἰδιοκτῆται ἀκινήτων καλοῦνται νὰ πληρώσουν ἐκ νέου ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατέβαλλον ἢ μᾶλλον θὰ τὸ πληρώσουν δὶς, διπλοῦν φόρον πράγματι, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἄδικον ἅμα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης αὐτοῦ εἶναι ἀτυχὴς ἰδιοκτήτης ὁ ἐξαναγκασθεὶς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκποίησιν τοῦ κτήματός του. Ἕν παράδειγμα θὰ καταστήσῃ ἁπτότερα τὰ ἀποτελέσματα τῆς συμβαδίσεως τῆς συγχρόνου ἐφαρμογῆς τῶν δύο αὐτῶν τρόπων τῆς φορολογίας, ἐφ’ ἑνὸς τῶν ἀκινήτων· λόγου χάριν κτῆμα ἑκατὸν χιλιάδων δραχμῶν παραμένον εἰς τὴν αὐτὴν κυριότητα ἐπὶ εἰκοσαετίαν καὶ τριπλασιαζόμενον, περίπτωσις συνηθεστάτη, ἐκποιούμενον δὲ ἐν τέλει δὲν θὰ πληρώσῃ τὸ 10% ὡς ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται ἐκ τῆς ὑπεραυξήσεως, ἀλλὰ θὰ πληρώσῃ 33 ὑπολογιζόμενον κατ’ ἄμεσον τρόπον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὑποθέτω δὲν εἶναι σύμφωνον οὔτε πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ συντάκτου τοῦ νομοσχεδίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἐπεθύμουν νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ φορολογία αὐτὴ συγχρόνως θὰ προτιμήσωμεν δηλαδὴ ἢ τὸν ἄμεσον τρόπον ἢ τὸν ἔμμεσον. Ἐὰν ἐγὼ ἤθελον ἐρωτηθῆ δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ ταχθῶ ἀπροκαλύπτως μὲ τὴν γνώμην, ὅτι ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ ὁ ἔμμεσος ὁ πρωτότυπος αὐτὸς, ὁ ὑποστηριζόμενος τρόπος, ἀλλὰ ὁ πρακτικὸς καὶ λίαν εὐφυής. Διότι εἶναι δικαιώτερος καὶ ἴσος πρὸς ὅλους. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ ὑποβάλλω. Ἡ δευτέρα παρατήρησις συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ ἐπιδιωκόμενη φορολογία κατὰ τὴν ἐντύπωσιν τὸ πρῶτον ἐφαρμοζομένης εἶναι βαρεῖα, εἶναι δὲ ἐξόχως βαρεῖα ἐφ’ ὅσον ἡ φορολογία τοῦ ἀκινήτου ἀπὸ ἐμμέσου πρόκειται νὰ γίνῃ ἄμεσος. Ὡς δύνασθε νὰ ἐννοήσητε, φορολογία τὸ πρῶτον εἰσαγομένη πρέπει νὰ εἶναι ἐλαφρά· τοῦτο ἀποτελεῖ, ὄχι μόνον ἀρχὴν εὐεργετικὴν, ἀλλὰ καὶ σκόπιμον. Διότι ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐλαφρὰ ἡ φορολογία αὕτη δὲν θὰ θίξῃ ἀμέσως ὅλας τὰς τάξεις, πρὸς τὰς ὁποίας ἀπευθύνεται, τοῦτο δὲ δὲν θὰ ἀποτελέσῃ ἐμπόδιον εἰς τὴν συναλλαγὴν τῶν ἀκινήτων, ἀλλὰ θὰ συντελέσῃ τὰ μέγιστα νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς αὐτὴν, πάντως δὲ δὲν θὰ καταβληθῇ προσπάθεια πρὸς ἀπόκρυψιν τῶν διαφόρων ὑπερτιμήσεων. Ἀπεναντίας διὰ τῆς ἐλαφρᾶς φορολογίας θὰ σπεύσωσιν εὐχερέστερα οἱ πάντες νὰ δηλώσωσι τὰ κτήματά των, ὑφιστάμενοι τὴν ὑπερτίμησιν, ὥστε οἱ κατάλογοι εὐχερῶς, ταχέως καὶ ἀσφαλῶς νὰ σχηματισθῶσιν. Τότε ἀσφαλῶς καὶ αὔξησις δύναται νὰ ἐπέλθῃ βαθμιαία μέν, ἀλλ’ ἀσφαλής. Αἱ ἀποκρύψεις παντοῦ καὶ πάντοτε εἶναι εὐχερέσταται, κατὰ μείζονα λόγον παρ’ ἡμῖν, ὅπου ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία δὲν εἶναι ὀργανωμένη, ἐξ ἧς καὶ μόνης θὰ ἠδυνάμεθα νὰ πληροφορηθῶμεν περὶ τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν· ἐφ’ ὅσον δὲν διοργανοῦται εὐπρόσωπος στατιστικὴ ὑπηρεσία ὄχι μόνον δικαίως δὲν δυνάμεθα νὰ φορολογήσωμεν, ἀλλ’ οὔτε καὶ δικαίως δυνάμεθα νὰ ἀπολαύσωμεν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν φόρων. Ἐὰν ἐν Εὐρώπῃ ἐφηρμόσθησαν λυσιτελέστερον οἱ φόροι οὗτοι, τοὺς ὁποίους ἐκεῖ ἐνόμιζον ὀρθοὺς καὶ ἂν ἐκεῖ τὸ ποσοστὸν δὲν ὑπερέβη τὸ ἥμισυ τοῦ ζητουμένου ἤδη εἰς τὰ προηγούμενα ἐκεῖνα Κράτη ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία διοργανώθη οὕτως ὥστε νὰ παρέχῃ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, ὅτι καμμία ὑπερτίμησις δὲν θὰ εἶναι τόσον εὔκολος ν’ ἀποκριβῇ. Ἡ τρίτη παρατήρησις, ὅτι νομίζω ἀπαραίτητον νὰ ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἡ διάταξις καθ’ ἣν ἡ ὑπερτίμησις δὲν ἐξευρίσκεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰσοδήματος τοῦ πρώτου ἔτους τῆς δεκαετίας. Ἡ διάταξις αὕτη κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀπαληπτέα. Ἀφ’ οὗ ὁ φόρος θὰ καταβάλληται κατ’ ἔτος εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ὑπερτίμησις ἡ καθοριζομένη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰσοδήματος τοῦ προηγουμένου ἔτους. Διότι ἐὰν δὲν τηρήσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν καὶ ἐπιμείνωμεν ὅπως τὸ εἰσόδημα ἐξευρίσκηται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰσοδήματος τοῦ πρώτου ἔτους τῆς δεκαετίας, διὰ μίαν δεκαετίαν, τότε ἑκάστη ὑπερτίμησις θὰ φορολογηθῇ πλειστάκις. Σᾶς φέρω παράδειγμα, διὰ νὰ γίνω καταληπτός. Ἕν εἰσόδημα ἐκ 1000 φράγκων κατ’ ἔτος, τὸ πρῶτον ἔτος τῆς δεκαετίας μᾶς δίδει 1000 φράγκα, αὐξάνεται εἰς τὸ δεύτερον ἔτος κατὰ 100 φράγκα, εἶναι προφανές, ὅτι ὁ φόρος θὰ ὑπολογισθῇ καὶ ἐπὶ τῶν 100 φράγκων τῆς ὑπερτιμήσεως. Ἐὰν κατὰ τὸ τρίτον ἔτος αὐξάνηται κατ’ ἄλλα 100 φράγκα καὶ γίνουν 200, τότε ἐφαρμοζομένου τοῦ ἄρθρου 2 πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν 200 φράγκων. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἄδικον, διότι ὑπερτίμησις πρέπει νὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν 100 φράγκων καὶ ἂν συνεχισθῇ μέχρι τέλους τὸ αὐτὸ σύστημα, τότε ἡ πρώτη ὑπερτίμησις θὰ φορολογηθῇ δεκάκις, ἡ δευτέρα ἐννεάκις, ἡ τρίτη ὀκτάκις κλπ. καὶ μόνον ἡ τελευταία ἅπαξ, ὡς ἐμπρέπει εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὴν θέλησιν τοῦ συντάκτου τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἡ ἀδικία αὐτὴ νὰ πληρώνηται πλειστάκις ὁ φόρος ὑπερτιμήσεως δὲν συμβαίνει οὔτε εἰς τὸν ἔμμεσον τρόπον, διότι ἐκεῖ πληρώνεται ἐφ’ ἅπαξ, οὔτε εἰς τὸν ἄμεσον, τὸν ἐν Εὐρώπῃ ἐφαρμοζόμενον, διότι ἐκεῖ ἐπιβάλλεται καθ’ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα, κεχωρισμένα ἀπ’ ἀλλήλων ἅπαξ. Ἐὰν δὲ εἰς τὰς νομοθεσίας ἐκείνας ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν λαμβάνεται ὡς ὅρος τῆς συγκρίσεως τὸ 1ον ἔτος τοῦ ὡρισμένου ἐκείνου χρονικοῦ διαστήματος, ἡ διάταξις αὕτη ὑπάρχει ἐκ τοῦ λόγου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ κατ’ ἀνάγκην φορολογία ἐκείνη ἐπιβάλλεται κατὰ χωρισμένα χρονικὰ διαστήματα, δηλαδή, εὑρίσκεται τὸ ἔτος τῆς πληρωμῆς τῆς πρώτης ἢ τῆς δευτέρας καὶ τὸ διάμεσον ἀποτελεῖ τὴν ὑπεραύξησιν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν συμβαίνει τοιοῦτόν τι, ἐφ’ ὅσον ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ὑπερεισοδήματος θὰ καταβληθῇ κατ’ ἔτος, πρέπει νὰ λαμβάνηται ὡς ὅρος συγκρίσεως τὸ προηγούμενον τῆς καταβολῆς ἔτος. Ἀποκρούων πάσῃ δυνάμει τὴν διάταξιν, ὅπως ὁ φόρος τοῦ ὑπερεισοδήματος καθορίζεται ἐπὶ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς δεκαετίας, κατ’ ἀνάγκην ἀποκρούω τὴν ἑτέραν διάταξιν τοῦ ἐδαφ. 3 τοῦ ἄρθρου 2, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος ἐκδιδομένου κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τηρῆται κατὰ τὴν φορολογικὴν περίοδον ἡ βάσις τῆς προηγουμένης περιόδου. Ἡ τετάρτη παρατήρησις εἶναι οὐχὶ πᾶσα ὑπερτίμησις δέον νὰ φορολογῆται, δηλαδή, καὶ αὐτὴ ἡ ἐλαχίστη. Πρέπει νὰ τηρῆται ὅριόν τι, πέραν τοῦ ὁποίου νὰ φορολογῆται ἡ ὑπερτίμησις αὕτη. Εἶναι ἐνδεδειγμένον καὶ ἔπραξαν αὐτὸ ἄλλαι νομοθεσίαι κυρίως ἐκ τῆς ἐντοπίσεως τῆς δημοκρατικοποιήσεως τῆς ἰδιοκτησίας νὰ καταστῇ δυνατὸν οἱ μικροὶ κεφαλαιοῦχοι νὰ ἀνακουφίζωνται καὶ θὰ ἀνακουφίζωνται ἐφ’ ὅσον οὐχὶ πᾶσα ὑπεραύξησις φορολογεῖται. Θὰ εἶναι ἐνδεδειγμένον ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῶν ἀλλαχοῦ ἰσχυσάντων νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ 10% καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς ὑπερτίμησιν μόνον ὅ,τι ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν τῶν 10%, ὡς ἀλλαχοῦ ἐγένετο καὶ εἶναι ὀρθόν. Ἡ πέμπτη καὶ τελευταία παρατήρησίς μου εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ὑποβάλλονται οἱ φόροι αὐτοί, διαφεύγουσιν κατ’ ἀνάγκην πᾶσαν φορολογίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκποιοῦνται οἰκόπεδα καὶ ἐν γένει αἱ μὴ χρησιμοποιούμεναι καὶ μᾶλλον ἀκινητοποιούμεναι γαῖαι. Κατ’ ἐμὲ τοῦτο εἶναι λυπηρόν, ὅπως εἶπον καὶ ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου. Διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ μόνον σκοπὸς ταμιευτικός, ἀλλὰ πρέπει τὸ μέτρον αὐτὸ ν’ ἀποβῇ καὶ θέσῃ μίαν ὡρισμένην κίνησιν κοινωνικήν, ὥστε νὰ στρέφηται κατὰ τῆς στάσεως, ἡ ὁποία ἄγει εἰς ἀκινησίαν τῶν γαιῶν καὶ εἰς τὴν ἐντεῦθεν ὑπερτίμησιν τῆς ἀξίας τῶν γαιῶν. Ἡ τοιαύτη ἀκινησία τῆς γῆς εἶναι πρὸ παντὸς ἀντικοινωνική. Ἡ κίνησις τῆς γῆς πρέπει νὰ εἶναι συνεχὴς καὶ ἀπόλυτος, τοῦτο ἀποτελεῖ πρώτη ἀνάγκη, καὶ ταύτην ἐκμεταλλεύονται διάφοροι τοποθετοῦντες κεφάλαια μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἀκινητοποιηθῇ ἡ γῆ ἐπὶ μεγίστῃ κοινωνικῇ ζημίᾳ, συχνὰ δὲ καὶ μὲ τὸ ἀναπόφευκτον ἀποτέλεσμα τὸ νὰ φυγαδεύωνται ἐν τῷ μεταξὺ τὰ κεφάλαια καὶ τρέπονται πρὸς ἄλλας ἀγοράς. Κατὰ τῆς κινήσεως ταύτης ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ ὑποβληθῇ ἄμεσος φορολογία καὶ ἔχουσα προοδευτικὸν χαρακτῆρα. Τώρα ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ σύνθεσις τῶν παρ’ ἡμῖν ὑπηρεσιῶν δὲν ἐπιδρᾷ, τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ παρόντος ὅπως ἐπιβληθῇ μία ἄμεσος προοδευτικὴ φορολογία ἐπὶ τοῦ εἴδους τούτου τῆς ἰδιοκτησίας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ ὑπηρεσία πρέπει νὰ ἀδρανήσῃ, ἵνα σὺν τῷ χρόνῳ ἐφαρμοσθῇ μία τοιαύτη φορολογία. Ἡμεῖς ἐν τῷ μεταξὺ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλλομεν τοὐλάχιστον εἰς τὰ κτήματα αὐτὰ τὸν ἔμμεσον αὐτὸν τρόπον, ἀλλὰ προοδευτικῶς, δηλαδή, ἡ φορολογία θὰ εἶναι τόσον μεγαλειτέρα ἀπὸ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἀποκτήσεως τοῦ ἀκινήτου μέχρι τῆς ἀπαλλοτριώσεως εἶναι μεγαλείτερον. Νομίζω, ὅτι πάντες πρέπει νὰ συναισθανθῶμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκτησίας ὅσον καὶ ἂν εἶναι σεβαστὸν καὶ πρέπει ἀπολύτως νὰ εἶναι σεβαστόν, ἀσφαλῶς πρέπει νὰ προσαρμόζηται πρὸς τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας καὶ τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παραβαίνει τὰς ἀρχὰς ταύτας πρέπει νὰ ἐξαναγκασθῇ, ὑπάρχει, εὐτυχῶς, πρόχειρον τὸ μέσον τοῦ ἐξαναγκασμοῦ διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου. Ὁ φόρος ἀποδίδει ἐμμέσως εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς εὐθείας ὁδοῦ δὲν ἠθέλησε νὰ συνεισφέρῃ ἀμέσως ὁ μὴ σεβόμενος τὰς ἀντιλήψεις αὐτὰς καὶ ζημιώνων τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα. Τὰς ὀλίγας ταύτας παρατηρήσεις, δηλαδή, πέντε τὸν ἀριθμόν, ἠθέλησα νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι νὰ συντελέσω ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών μου εἰς τὴν πληρεστέραν ἐφαρμογὴν τοῦ ἔργου. Εὔχομαι νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει, ἵνα μὴ ναυαγήσῃ ἔργον, τὸ ὁποῖον, ἀσφαλῶς, κατὰ τὰ λοιπὰ, εἶναι ἄξιον πολλῶν ἐπαίνων καὶ πολλῶν συγχαρητηρίων.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λοιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§139Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐδήλου σαφῶς, ἂν ὁ φόρος οὗτος, ὅπως ἄλλως τε ὁρίζεται ἐν τῷ αʹ ἄρθρῳ, ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς αὐτομάτου αὐξήσεως, τοῦ ἐξ ἐκμισθώσεως καθαροῦ εἰσοδήματος παντὸς ἐν Ἑλλάδι κειμένου ἀκινήτου καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ πάσης γεωργικῆς ἐκμεταλλεύσεως, διότι ἐκ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως προκύπτουν μερικαὶ ἀμφιβολίαι.

§140Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὸ διασαφηνίσω.

§141Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις. Ἔχω τὴν ἀτυχίαν κ. βουλευταί, νὰ μὴ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα συνάδελφον, περὶ τοῦ ἀπαραιτήτου τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχεδίου, ὄχι διότι δὲν φρονῶ, ὅτι ὑπερτίμημα ἢ ὑπερεισόδημα, πραγματοποιηθὲν ἰδίως κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν δὲν πρέπει νὰ φορολογηθῇ καὶ δὴ σοβαρῶς, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅτι φόρος τοιοῦτος πάγιος καθιστάμενος δὲν ἔχει νὰ ἀποδώσῃ ἐσοδεία, ἡ ὁποία ν’ ἀντισταθμίζῃ τὰς ποικίλας δύναμαι νὰ εἴπω δυσκολίας καὶ τὰς ποικίλας, προσθέτω, ἐνασχολήσεις, τὰς ὁποίας θὰ δημιουργήσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Κυρίως τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται ἐπὶ τῆς γνώμης, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἐσημειώθη καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν ἀκμὴ οἰκονομικὴ τοσαύτη, ὥστε νὰ δύναται νὰ δικαιολογηθῇ φορολογία ὑπερεισοδήματος ἢ ὑπερτιμήματος. Ἐν τούτοις κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν ἄν τις ἤθελεν παρακολουθήσει, καὶ ἐξαιρεῖ τὸ φαινόμενον τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως, ἄν τις ἤθελεν παρακολουθήσῃ τὴν προπολεμικὴν ἐποχὴν, καὶ ἄν τις ἤθελεν ἐξετάσῃ καὶ ἐρευνήσει περὶ τῶν εἰσοδημάτων ἢ τῶν τιμῶν τῶν ἀκινήτων καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἐκτὸς μιᾶς ἰδιαιτέρας οἰκονομικῆς περιφερείας, τῆς περιφερείας τῶν Ἀθηνῶν, ἥτις φοβοῦμαι, ὅτι ἑκάστοτε ἐπιδρᾷ σπουδαίως εἰς τὰς σκέψεις τῶν κ. Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν λέγω ἤθελον παρακολουθήσει καὶ ἤθελον ἐρευνήσει οὕτως τὴν κατάστασιν ἤθελεν πεισθεῖ φρονῶ, ὅτι δὲν παρουσιάζεται καὶ τοσαύτη ὑπερτίμησις καὶ τόσα ὑπερεισοδήματα, ὥστε νὰ μᾶς δικαιολογοῦν μὲ τὴν ἐπιβολὴν παγίως τῆς προκειμένης φορολογίας. Καὶ ἔλεγεν προχθὲς ὁ εἰσηγητὴς ἄλλου νομοσχεδίου, διαπορῶν, ὅτι ὁ φόρος τοῦ εἰσοδήματος δὲν ἀποδίδει εἰμὴ 400000 δραχμάς. Τί ἀπεδεικνύει τοῦτο; Ἀποδεικνύει ἄρα ἀτέλεια τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν.

§142Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι, ὁ νόμος εἶναι ἀτελής.

§143Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δηλαδὴ ἔχει μικρὸν ποσοστόν.

§144Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐπιτρέπει τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου παρὰ σχετικῶς πρὸς τὸ ἐνοίκιον, ὥστε δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀνακαλύψωμεν ποῖον εἶναι τὸ εἰσόδημα.

§145Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κατ’ ἐμὲ καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχει μεγάλη ἰδιοκτησία ἀποδίδουσα τόσα ἔσοδα ὥστε νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἐπιβολὴ καὶ τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιβάλλωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἤθελον βεβαίως ἐγκρίνει καὶ τῆς ψήφου μου, ἐὰν προσωρινῶς ἐφορολογεῖτο τὸ ὑπερεισόδημα καὶ τὸ ὑπερτίμημα, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη ὄχι μόνον ἐξ ἀκινήτων, ἀλλὰ καὶ κινητῶν κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν ἢ καὶ τὸ πραγματοποιηθησόμενον ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἐτῶν ἀκόμη· δὲν δύναμαι ὅμως νὰ δεχθῶ, ὅτι τὸ ὑπερτίμημα καὶ τὸ ὑπερεισόδημα τῶν ἀκινήτων ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐξαιρῶ τὴν οἰκονομικὴν περιφέρειαν τῆς Ἀττικῆς ἢ τινα ἄλλην θὰ εἶναι τοσοῦτον ὥστε νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον ἔσοδον ἀντισταθμίζον τὰ ποικίλα ἐλαττώματα τοῦ φόρου, ὡς ἐνδεικτικὸν δὲ τούτων ἀναφέρω τὴν διάταξιν καθ’ ἥν καὶ διὰ τὴν πώλησιν οἱουδήποτε ἀκινήτου ἀπαιτεῖται βεβαίωσις τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, τοῦτο δὲ σπουδαίως δύναται νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν συναλλαγῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἡ φορολογία τῶν ἀκινήτων θὰ περιορισθῇ εἰς τὰς αὐξήσεις τοῦ ἐκ μισθώσεως καθαροῦ εἰσοδήματος παντὸς ἐν Ἑλλάδι κειμένου ἀκινήτου, ὁμολογῶ, ὅτι περιορίζει τὸ πρᾶγμα.

§146Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν μίσθωσιν εἰς χρῆμα.

§147Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἔστω.

§148Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δύναται νὰ εἶναι εἰς εἴδη γεωργικὰ, τὰ ὁποῖα δὲν συμπεριλαμβάνονται.

§149Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ.

§150Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὸ διασαφηνίσω.

§151Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἡ δήλωσις λέγω, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐξαιρεῖ τῆς φορολογίας αὐτῆς μέγαν κύκλον γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἐκμεταλλεύσεων καὶ κατὰ τοῦτο μειοῖ τὸ βάρος, ἂς εἴπωμεν οὕτω, τὸ ἐξ αὐτῆς· ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει καὶ ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον φρονῶ, ὅτι παρουσιάζει ἀτελείας τινὰς, τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ σημειώσω. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος κ. συνεδέλφου, ὡς ἀτυχῆ τὴν διάταξιν, καθ’ ἥν ἐπιβάλλεται ὡς ὅρος συγκρίσεως τοῦ ὑπερεισοδήματος τὸ εἰσόδημα τοῦ πρώτου ἔτους τῆς παρελθούσης δεκαετίας, ὄχι μόνον δι’ οὓς λόγους ἰσχυρίσθη ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ἀλλὰ καὶ διότι φρονῶ, ὅτι οὕτως ἡ φορολογία καθίσταται τρόπον τινὰ τυχαία, εἶναι ἐνδεχόμενον ἀκίνητόν τι κτῆμα κατὰ τὸ 1909 νὰ ἔπαθε’ βλάβην τῆς συγκομιδῆς οὕτως, ὥστε τὸ εἰσόδημα τοῦ κτήματος κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο νὰ ἦτο ἐλάχιστον καὶ νὰ προκύπτῃ οὕτω κατὰ τοῦ δημοσίου ζημία. Εἶναι ὅμως ἐνδεχόμενον νὰ συνέβη τὸ ἀντίθετον, ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις νὰ ἐβοήθησαν, ὥστε τὸ εἰσόδημα τοῦ κτήματος κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο νὰ ἦτο ἐξαιρετικὸν, νὰ ἦτο εἰσόδημα ἔκτακτον. Δύναται μάλιστα νὰ συμβῇ, ἐὰν θέσωμεν ὡς ἔτος συγκρίσεως τὸ ἔτος 1909, δύο κτήματα γειτονικὰ ὅμοια νὰ σημειώσουν τὸ ἓν ἐσοδείαν, τὸ ἄλλο ὄχι. Θὰ παρουσιασθῇ οὕτω τὸ φαινόμενον ὁ εἷς τῶν γειτόνων ἰδιοκτητῶν νὰ φορολογηθῇ βαρύτερον, ὁ δὲ ἄλλος κατὰ πολὺ περισσότερον. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα σκεφθῇ περὶ τῆς διορθώσεως.

§152Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ὅταν τὸ κτῆμα δὲν ἦτο εἰς χεῖρας τοῦ ἰδίου ἰδιοκτήτου κατὰ τὸ 1909, τὶ γίνεται;

§153Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Φορολογεῖται μὲ τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἀγορᾶς. Ἐπίσης κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα. Εἷς ἰδιοκτήτης ἐπὶ πολλὰ ἔτη πληρώνει φόρον ὑπερεισοδήματος, ἐὰν οὗτος μετά τινα ἔτη ἐκποιήσῃ τὸ κτῆμά του θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἀκόμη καὶ μὲ φόρον ὑπερτιμήματος. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι σφάλμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ γεννᾷ ἀδίκημα. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα περιστατικὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ καταστήσωσιν ἄδικον τὴν φορολογίαν αὐτήν, ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὡς βάσιν τὸ ἔτος 1909. Ἄς ὑποθέσωμεν, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο εἷς ἰδιοκτήτης ἔχει μίαν νεαρὰν φυτείαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκμισθώσει· τὸ μίσθωμά της ἐκεῖνο θὰ εἶναι μικρόν, ἐνῷ μετὰ δέκα ἔτη θὰ ἀποδώσῃ μίσθωμα πολὺ μεγαλείτερον, τὸ μέγιστον ἴσως τῶν εἰσοδημάτων. Νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν φορολογοῦμεν τὸν ἰδιοκτήτην ὑπεράγαν, διότι δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως λόγῳ βελτιώσεως τοῦ κτήματος, ἀλλὰ περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος, ἡ ὁποία ἐπῆλθε βαθμιαίως λόγῳ τῆς μεγαλειτέρας ἀποδόσεως, τῆς φυσικῆς, δὲν ἀποτελεῖ δι’ αὐτὴν αὐτόματον ὑπερτίμησιν. Τοῦτο δύναται νὰ συμβῇ ἐπὶ τῶν ποικίλου εἴδους φυτειῶν, ἀμπέλων, σταφιδαμπέλων, ἐλαιώνων καὶ ἄλλων, ὥστε φρονῶ, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἐὰν λάβωμεν ὡς βάσιν τὸ ἔτος 1909, θὰ ἔχωμεν κάκιστον ὁδηγόν. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἄλλας τινὰς παρατηρήσεις νὰ φέρω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Παρατηρῶ ἀπό τινος καὶ ἐν τῇ σειρᾷ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα τόσῳ φιλοπόνως ἐξεπόνησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἰδιάζουσάν τινα τάσιν πρὸς φορολογίαν μόνον τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. Διέγνωσα μάλιστα καὶ εἴς τινα εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, δύναμαι νὰ εἴπω, καὶ ἀρχάς τινας ἐντελῶς σοσιαλιστικάς, ἐκ τῶν ὁποίων ὅμως φαίνεται, ὅτι ἐμπνέεται μονομερὴς κατεύθυνσις τῆς φορολογίας πρὸς τὴν ἀκίνητον ἰδιοκτησίαν μόνον. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες θὰ ἐπικροτήσουν τὰς ἀρχὰς ταύτας. Τό γε νῦν ἔχον, δὲν φρονῶ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρισκομένη εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς κοινωνικῆς καὶ πολιτικῆς αὐτῆς προόδου, ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχουσι φθάσει, ἄλλα κράτη διελθόντα διὰ μέσου αἰώνων τὰς διαφόρους περιόδους καὶ βαθμίδας τοῦ πολιτικοῦ αὐτῶν καὶ κοινωνικοῦ βίου, ὥστε νὰ σκεφθῶμεν νὰ στραφῶμεν κατὰ τῆς ἰδιοκτησίας. Ἀντιθέτως δύναμαι νὰ εἰπῶ, ὅτι διαφεύγει τοῦ δημοσίου ταμείου σοβαρὸν ἔσοδον, καθόσον τὸ νομοσχέδιον δὲν στρέφεται καὶ κατὰ τοῦ ὑπερεισοδήματος καὶ ἐξ ἄλλων πηγῶν, ἀλλὰ μόνον τοῦ ἐκ τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. Γνωρίζετε πόσα ἄλλα εἰσοδήματα κινητῶν ἀξιῶν ποικίλλης φύσεως ὑπάρχουσι καὶ τὰ ὁποῖα μὴ ἀντιπροσωπεύοντα, μήτε μόχθους, μήτε ἱδρῶτας τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἀκινήτων, δύνανται κάλλιστα νὰ φορολογηθῶσι καὶ δύνανται ν’ ἀποτελέσωσιν ἄξιον λόγου κεφάλαιον τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἔχει καὶ μεταβατικὴν διάταξιν ὅτι ἐπιβάλλεται ὁ φόρος καὶ ὀπισθοδρομικῶς ἐπὶ τῶν ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1915 ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων. Κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι βεβαίως ὑπὲρ τῆς ὀπισθοδρομικότητος τῶν φορολογικῶν νόμων. Εἶναι γνωστὰ τὰ ἐλαττώματα τῆς φορολογίας ταύτης, ὥστε νὰ εἶναι περιττὸν νὰ τὰ ἐπαναλάβω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, φρονῶ ὅμως συμφωνῶν ἐν τοσούτῳ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι κατὰ τὴν λήξασαν αὐτὴν διετίαν ἔκτακτα συνέβησαν ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως περιστατικά, τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν τὴν διάταξιν καὶ συνεπῶς τὴν παραβίασιν τῆς περὶ μὴ ὀπισθοδρομικότητος τῶν φορολογικῶν νόμων ἀρχῆς. Ἀλλὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατί ἆρα γε ἡ ὀπισθοδρομικότης θὰ ἰσχύῃ μόνον διὰ τὸ ὑπερτίμημα καὶ ὄχι διὰ τὸ ὑπερεισόδημα; Νομίζω ὅτι ἂν ἐπραγματοποιήθησαν κυρίως ὑπερβολικὰ εἰσοδήματα ἐπραγματοποιήθησαν ἀκριβῶς κατὰ τὴν λήξασαν τριετίαν...

§154Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν τὸν νόμον περὶ φορολογίας τῶν ἐκτάκτων κερδῶν.

§155Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἰς τὸν νόμον τῶν ἐκτάκτων κερδῶν ἠδύνασθε νὰ περιλάβητε καὶ πολλὰς ἄλλας διατάξεις τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν νομοσχεδίου, διότι ἐγὼ ἐφρόνουν ὅτι ἂν εἰς τὸν νόμον περὶ ἐκτάκτων κερδῶν καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ οἰκοδομῶν ἠθέλετε εἰσηγηθῆ νέας τινας διατάξεις θὰ ἐπερίττευε κὰν — ἀναχωρῶ δὲ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι ὡς πάγιον τὸ νομοθέτημα δὲν εἶναι σκόπιμον — θὰ ἐπερίττευε κἂν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἐπειδὴ ὅμως φρονῶ ὅτι ὁ φόρος τῶν ἐκτάκτων κερδῶν δὲν δύναται, ἕνεκα πολλῶν λόγων, τοὺς ὁποίους θὰ ἐπερίττευε νὰ ἀναπτύξω ταύτην τὴν στιγμὴν, νὰ περιλάβῃ τάξιν ὅλην ὑπερεισοδημάτων ἴσως, ἂν πιστεύσωμεν καὶ ἂν ἐλπίσωμεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καθιστάμενον νόμος θὰ τύχῃ ἐφαρμογῆς ὅσον ἔνεστιν ἀκριβοῦς, ἠδύναντο νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ὅτε ἀντὶ τοῦ ἐξ αὐτῶν ἐσόδου ἠδυνάμεθα ν’ ἀποφύγωμεν τὴν φορολογίαν τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπέβαλεν εἰς τὰ κτήνη τοῦ ἀγρότου καὶ εἰς ἄλλα διάφορα μικρὰ εἰσοδήματα. Ταῦτα τὰ ὀλίγα εἶχον, κύριοι Βουλευταί, νὰ εἴπω κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Φρονῶ ὅτι εἰς τὴν περίστασιν δυνάμεθα βελτιοῦντες ἄλλον νόμον νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ ἔσοδα τοῦ δημοσίου τὰ ὁποῖα ὑποχρεούμεθα νὰ ἀντλήσωμεν ἕνεκα ἐκτάκτων γεγονότων καὶ ἕνεκα ἐκτάκτων περιστατικῶν. Εἶναι περιττὸν νὰ δημιουργῶμεν παγίους νόμους, ὅπως εἶναι ὁ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, οἵτινες ἐφαρμοζόμενοι κατὰ τὴν κρίσιν μου τοὐλάχιστον ἐνῷ δὲν μέλλουσι νὰ ἔχωσιν ἀντίρροπον σοβαρὰ ἔσοδα τοὐναντίον θὰ δημιουργήσωσι σοβαρὰς ἐνοχλήσεις εἰς τοὺς φορολογουμένους.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον. Ἂν θὰ ὁμιλήσητε κ. Σίδερη ἐπὶ πολὺ νὰ διακόψωμεν.

§157Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ὄχι, ὀλίγα λεπτά.

§158Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ κανονισθῇ ὥστε νὰ συνερχώμεθα ἐνωρίτερον διὰ νὰ μὴ ἐρχώμεθα ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας τῆς ὑγείας τῆς πόλεως μετὰ τὸ δεῖπνον.

§159Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται τώρα νὰ κανονισθῶσιν αἱ ὧραι τῆς ἐργασίας. Ἂν ἐκ τῆς προόδου τῶν ἐργασιῶν παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἐπανερχώμεθα θὰ τὸ κάμωμεν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἐξακολουθήσωμεν λοιπόν. Ὁρίστε κ. Σίδερη.

§161Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί· μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα ἡ ταραχὴ τοῦ προλαλήσαντος συναδέλφου ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐμπνέεται ἀπὸ τὰς σοσιαλιστικὰς ἀρχὰς καὶ ὅτι νομίζει ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι ὥριμος, ὡς εἶπε, διὰ τοιαύτας ἰδέας. Ἐὰν ἀναλογισθῇ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1918 καὶ ἐκ τῶν προϋπολογισθέντων ἐσόδων ἐκ 239.000.000 τὰ 40.000.000 εἰσπράττονται ἐξ ἀμέσων φόρων, τὰ 14 ἑκατομμύρια ἐκ τῶν προσόδων τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας τοῦ Κράτους, τὰ δὲ λοιπὰ 180 ἑκατομμύρια ἐκ τῶν ἐμμέσων φόρων, δηλαδὴ ἐκ τῶν μονοπωλίων καὶ Τελωνείων τοῦ Κράτους, δηλαδὴ ἐκ φόρων ἐπὶ τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, ἂν ἀναλογισθῇ ἐπίσης ὁ κ. συνάδελφος τὰ αἰτήματα τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία τῶν Ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ 120.000 πασχούσας οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι συνεισφέρουν περισσότερον τοῦ δέοντος εἰς τὰ βάρη τοῦ Κράτους, ἐὰν συγχρόνως ἀναλογισθῇ ὁ κ. συνάδελφος τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα, ὅπερ τόσον ὀξὺ προβάλλον προεκάλεσεν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἀναλογισθῇ τὸ μεταναστευτικὸν ζήτημα, τὴν ἐγκατάλειψιν δηλαδὴ τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ τῶν ἀναγκαιοτέρων χειρῶν καὶ τὴν ἐπιστροφὴν ὀλίγων ἐκ τῶν πολλῶν μεταναστῶν φυματιώντων καὶ δυστυχῶν, θὰ πεισθῇ ὁ κ. συνάδελφος βεβαίως τότε, ὅτι ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τῆς ἰδέας, ὅτι αἱ εὐπορώτεραι τάξεις πρέπει νὰ προσφέρωσιν ἂν ὄχι τὸ μέγιστον ἀλλὰ πάντως πολὺ περισσότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον προσφέρουσιν ἤδη εἰς τὸ Κράτος, ἤτοι νὰ ἐπηρεασθῇ καὶ πρέπει νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὰς σοσιαλιστικὰς ἰδέας, αἵτινες ἀντιστοιχοῦσιν εἰς τὰς ἀναφερθείσας ἀνάγκας καὶ ὀξύτητα τοῦ κοινωνικοῦ ζητήματος ὑπὸ τὰς ἄνω μορφὰς, εἶναι ἐπιβεβλημέναι, βεβαίως ἐπιβεβλημέναι καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§162Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι συνήγορος τῶν ἰδεῶν αὐτῶν. Ἀλλ’ εἶπον, ὅτι διακρίνω εἰς τὰ νομοσχέδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐχθρικὰς ἰδέας κατὰ τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας καὶ ὅτι φρονῶ ὅτι ἐν Ἑλλάδι δὲν πρέπει νὰ στραφῶμεν ἀκόμη ἐκεῖ......

§163Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν βλέπω τοιαύτην ἐχθρότητα, ἐκτὸς ἐὰν ἐννοεῖτε τὴν ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεως τοῦ φόρου. Βεβαίως πᾶς φόρος εἶναι ἐχθρὸς τῆς ἰδιοκτησίας. Τὸν κ. συνάδελφον παρεπλάνησεν ἡ διατύπωσις ἴσως τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῇ αἰτιολογικῇ αὐτοῦ ἐκθέσει ποιεῖται λόγον καὶ ἀναφέρει συγγραφεῖς πράγματι ἐχθρευθέντας τὴν ἰδιωτικὴν ἰδιοκτησίαν καὶ μάλιστα ἀναφέρει τὸν Ἀμερικανὸν οἰκονομολόγον Henry George, ὁ ὁποῖος ἐπρότεινε κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον, ἤτοι φόρον δι’ οὗ ἐνόμιζεν ὅτι δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ κατάργησις τῆς ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας, ἐπὶ τῶν μεγάλων γαιῶν καὶ τοῦτο εἶναι τὸ σοσιαλιστικόν. Καθὼς γνωρίζετε, ὁ οἰκονομολόγος οὗτος ἐνόμισεν ὅτι μέσον, μέσον βεβαίως οὐτοπικὸν, διότι τὸ κοινωνικὸν ζήτημα εἶναι πολὺ πολυπλοκώτερον, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ λυθῇ τὸ κοινωνικὸν ζήτημα εἶναι ἡ παρὰ τοῦ Κράτους κατάσχεσις τοῦ ἀπροσδουλεύτου ἐπαυξήματος τῆς ἀξίας τῆς ἐγγείου ἰδιοκτησίας. Ἐὰν ἡ αὔξησις αὕτη ὀφείλεται, λέγει, εἰς λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς ἐνεργείας τοῦ ἰδιοκτήτου, εἰς λόγους ἀφορῶντας τὴν πρόοδον, τὸν πολιτισμὸν τοῦ ὅλου κοινωνικοῦ περιβάλλοντος, ἔργον τοῦ συνόλου τῆς κοινωνίας, εἶναι φανερὸν ὅτι ταύτην δέον νὰ ἀπολαύσῃ τὸ σύνολον τοῦτο διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ καὶ συνεπῶς τὸ Κράτος ὡς ἐκπροσωποῦν τὸ σύνολον τοῦτο δικαιοῦται καὶ πρέπει νὰ κατάσχῃ τὴν ἐπὶ πλέον ἐπαύξησιν ταύτην. Ἀλλὰ ταῦτα οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι βεβαίως τοιοῦτο τὸ πρόγραμμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ φόρος οὗτος οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ φόρος τῶν ἐκτάκτων κερδῶν ἐπὶ τῶν ἀκινήτων. Ἀφοῦ ἐφορολογήσαμεν τὰ ναυτικὰ ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ κέρδη, διατὶ δὲν θὰ φορολογήσωμεν καὶ τὸ ἔκτακτον κέρδος; Εἶναι ὅθεν ὁ φόρος οὗτος πληρέστατα δεδικαιολογημένος. Ἀφοῦ ἡ ἀκίνητος ἰδιοκτησία ἐσχάτως, ὅπως λέγεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἔσχεν ὑπερτίμησιν καὶ ὑπερτίμησιν μεγάλην, πρέπει νὰ εἰσφέρῃ ἐκ τῶν κερδῶν τούτων π. χ. ἐν Ἀθήναις θὰ φορολογηθῇ περισσότερον, εἰς ἄλλας ἐπαρχίας ὀλιγώτερον.

§164Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κατὰ τὴν λήξασαν τριετίαν, παντοῦ ἐπῆλθεν ἐπαύξησις.

§165Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἀλλὰ εἰδικώτερον ἔρχομαι εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν ἔχει τὸν δικαιολογητικὸν λόγον ὃν ἐξέθεσα, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ φόρος εἶναι δίκαιον καὶ πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ, καὶ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέφρασα, ἤτοι τῆς παρ’ ἡμῖν ὑπαρχούσης ἀναλογίας καὶ σχέσεως μεταξὺ τῆς ἐπιβαλλομένης ἐμμέσου καὶ ἀμέσου φορολογίας, δὲν πρέπει νὰ ἀποκρούομεν τὸν φόρον αὐτὸν καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν θὰ ἐξευρεθῶσιν αἱ περιουσίαι καὶ ὅτι ὁ ἐπιβαλλόμενος φόρος εἶναι βαρὺς, καὶ τὰ τοιαῦτα ἀφοῦ θὰ καταλήξῃ εἰς ἕνα φόρον 6 ἢ 7%. Ὁ φόρος ἀλλοῦ εἶναι μεγαλήτερος, χωρὶς καὶ ἐκεῖ νὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῇ ἡ Σοσιαλιστικὴ κοινωνία. Λοιπὸν ὄχι μόνον πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία αὕτη, ἀλλ’ ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον καὶ τὴν αὔξησιν αὐτῆς ἀκόμη, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν τοὺς ἐργάτας παραπονουμένους, ὅτι πληρώνουν αὐτοὶ μόνον καὶ ὄχι οἱ πλούσιοι, ὄχι μόνον λοιπὸν τὴν τοιαύτην αὔξησιν θὰ ἐπρότεινον, ἀλλὰ καὶ ὁ συνδυασμὸς τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατὰ τὸ νομοσχέδιον δεκτός. Διότι ἐνῷ τὸ ἓν σύστημα φορολογεῖ τὴν αὔξησιν τοῦ ὑπερεισοδήματος, τὸ ἄλλο φορολογεῖ τὴν αὔξησιν τῆς ἀξίας τῶν ἀκινήτων. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι, καὶ χωρὶς νὰ εἶναι τις σοσιαλιστής, ὅπως βεβαίως δὲν εἶναι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ δεχθῇ ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἐπιβάλλεται ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης, ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως νεωτερισμοῦ. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς δικαιοσύνης ἐπεβλήθη καὶ ἀλλαχοῦ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Γερμανίᾳ. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς δικαιοσύνης ἐπιβάλλεται καὶ ἐνταῦθα, ἵνα πραγματικῶς φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι συνεισφέρομεν ὅλοι, ὄχι τύποις καὶ γράμμασιν, ἀλλὰ οὐσίᾳ καὶ πράγματι, εἰς τὰ βάρη τοῦ Κράτους ὡς θεσμοῦ ἐξυπηρετοῦντος τὸ σύνολον τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη.

§167Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν θὰ ἀπαντήσω κ. Πρόεδρε.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§169ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἰσχυόντων νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου κλπ. νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἐμμίσθου Προξενείου ἐν Παρισίοις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσμετρήσεως τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἐμποροπλοιάρχων ἐπὶ συμμαχικῶν πλοίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ ἀποδοχῶν τῶν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Χωροφυλακῆς ἀποσπασθέντων ὑποδεκανέων καὶ στρατιωτῶν τῶν ἀπογραφῶν 1912 καὶ 1914 κλπ.». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1410 «περὶ κατασκευῆς τῶν ὁδῶν Φαλήρου–Βουλιαγμένης καὶ Σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Μενιδίου–Πάρνηθος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διοικητικῶν ὑπαλλήλων πρὸς θεωρητικὴν καὶ πρακτικὴν ἄσκησιν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ 1ου ἐδαφίου τοῦ 1 ἄρθρου ΓΩϞΓʹ νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ νόμου ΣΙΒʹ τοῦ 1852 «περὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ ἐξόδων» καὶ «περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῶν ἀφορώντων τὰς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως τοῦ Χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς ἰδιοκτήτας ἀπολεσθέντων πλοίων τελούντων ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως».

§171Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἐτροποποιήθη τὸ νομοσχέδιον αὐτά;

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§173Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Πῶς;

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀνομάζεται τὸ πλοῖον.

§175ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτων ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποσβέσεως ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ κινήσεως τῶν γενικῶν λογαριασμῶν τοῦ Κράτους κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ ἔτους 1917 καὶ τῶν ὑπὸ τὰς ὁμάδας 16, 18, 7 καὶ 8 σημειουμένων ὑπολοίπων εἰς χρεωπίστωσιν αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩΟʹ «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφοριῶν τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς νόμους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 731 νόμου «περὶ προνομιακῆς παραχωρήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως συγκοινωνίας δι’ αὐτοκινήτων ἐπὶ τῶν ὁδῶν τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1917 ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 2.377.481 καὶ ἔκτακτοι ἐκ δραχμῶν 591.600». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 10 Νοεμβρίου 1918 Β. Δ. «περὶ θεραπείας πάσης φύσεως ἀναγκῶν ἐν γένει ἐν τῇ ἀνακαταληφθείσῃ Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 7 Ἰουνίου καὶ 4 Σεπτεμβρίου 1918 δύο Βασιλικῶν Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν πέντε δωδεκατημόρια ἐκ τῶν πιστώσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν τῆς χρήσεως 1918, πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ μηνὸς Ἰουλίου μέχρι τέλους Νοεμβρίου τῆς χρήσεως ταύτης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον 1240 «περὶ ἐκδόσεως γραμματίων Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς ἔκδοσιν γραμματίων τοῦ Κράτους τῶν δραχμῶν 5». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1917 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ὑπαγωγῆς ὑπὸ ἔλεγχον τῆς ὑφ’ οἱονδήποτε τύπον ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως συναλλάγματος ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαχειρίσεως τῶν Ἀποθηκῶν Μονοπωλείου ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Καπνεργοστασίων τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1103 Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 25ης Δεκεμβρίου 1927 «περὶ παροχῆς βοηθήματος εἰς τοὺς ἐκ πολεμικῶν κινδύνων παθόντας ἢ εἰς τὰς οἰκογενείας των». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 928 «περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιθεωρήσεως διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἐκ πολεμικῶν γεγονότων παθόντας δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ πληρωμῆς ἀσφαλίστρων διὰ τὰς ἀποσκευὰς αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων 873 «περὶ ἀπονομῆς ὑποτροφιῶν εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν διδασκαλείων ἀρρένων Θεσσαλονίκης καὶ Κοζάνης καὶ τὰς μαθητρίας τοῦ νηπιαγωγείου Θεσσαλονίκης» καὶ 936 «περὶ ἀναστολῆς τῆς λειτουργίας τοῦ Διδασκαλείου ἀρρένων Κοζάνης καὶ περὶ τῶν ὡρισμένων ὑποτροφιῶν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν δανείου ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου μέχρι δραχμ. 75 ἑκατομμυρίων πρὸς κάλυψιν ἐλλειμμάτων ἀναγομένων εἰς κεκλεισμένας χρήσεις καὶ τὴν χρῆσιν τοῦ 1917». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1122 τῆς 4ης Ἰανουαρίου 1918 «περὶ προσωρινῆς κτηματογραφήσεως τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ὀκτωβρίου 1918 Νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ διατηρήσεως τοῦ βαθμοῦ καὶ τίτλου ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου καὶ πληρεξουσίου Ὑπουργοῦ καὶ Προσέδρου Ὑπουργοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας πιστώσεων 70.000 δραχμῶν διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ Ἐθνολογικοῦ Μουσείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 381 ὡς πρὸς τὰ περὶ λειτουργίας ἀνωτέρου τμήματος ἐν τῷ Διδασκαλείῳ νηπιαγωγῶν Καλλιθέας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ ἐγκρίσεως κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Κοζάνης–Καρατζαλὰρ καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς ταῦτα ἐνεργειῶν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Κοζάνης —Φλωρίνης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ μελέτης καὶ ἐκτελέσεως ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Ἠπείρῳ ἔργων ὁδοποιΐας καὶ συγκοινωνίας ἐν γένει ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων Ἔργων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος περὶ ἐπισκευῆς τῆς ἐν Ἀθήναις Ἱερατικῆς Σχολῆς, ἄνευ διατυπώσεων τῶν κειμένων νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1918–1919 τῶν ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καταγομένων μαθητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Σεπτεμβρίου 1918 ἀναγκαστικοῦ Διατάγματος περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν εἰς κρίσιν ἀναγνωστικοῦ βιβλίου τῆς γʹ. τάξεως τῶν Δημοτικῶν σχολείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ρυμοτομίας ἐν τῷ ἀποτεφρωθέντι τμήματι τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Βʹʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου 1074 «περὶ κατασκευῆς ἔργων ὁδοποιΐας καὶ ἐν Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ».

§177Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἔχει ὑποβληθῆ ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογία.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Βʹʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν ταμείων τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον), Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος διατάξεων τινῶν τῆς ἀπὸ 8 Ἰουλίου 1905 Σταφιδικῆς Συμβάσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ ἰδίων ἐπιθεωρητῶν διὰ τὰ Μουσουλμανικὰ σχολεῖα τῆς Νέας Ἑλλάδος». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 25ης Σεπτεμβρίου 1918 «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἐδαφίου 11 τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ νόμου 1073». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τῆς 10ης Σεπτεμβρίου 1918 «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 670 «περὶ προσωρινῆς ρυθμίσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ τσιφλικίων καὶ τῶν ἐπιμόρτων καλλιεργητῶν μέχρι τῆς 31ης Αὐγούστου 1916». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῶν νομοπαρασκευαστικῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐπὶ σκοπῷ ἱδρύσεως ἢ ἐπεκτάσεως νεκροταφείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1222 «περὶ ἀσκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1439 «περὶ δοκιμασίας πρὸς μονιμοποίησιν προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθηκῶν εἰς τὸν νόμον 276 περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Συγκοινωνίας καὶ εἰς τὸν νόμον 1412 ἀφορωσῶν τὴν ὀργάνωσιν τῶν

Τ.Τ.Τ.».

(Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνασυστάσεως τῶν ἐκ τῆς Βουλγαρικῆς εἰσβολῆς τοῦ Αὐγούστου 1916 καταστραφέντων ἀρχείων τῶν δικαστικῶν γραφείων τῶν περιφερειῶν, τῶν Πρωτοδικείων Σερρῶν, Δράμας καὶ Καβάλλας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1273 τῆς 10ης Ἀπριλίου 1918 «περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς δικαστικῆς καὶ τῆς τοῦ Ποινικοῦ Μητρώου ἐν τοῖς Δικαστηρίοις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐν Ἀθήναις Εἰρηνοδικείου καὶ Πταισματοδικείου. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπογραφῆς ἀνυπογράφων ποινικῶν ἀποφάσεων, βουλευμάτων καὶ πρακτικῶν αὐτῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ μεταρρυθμίσεως τῶν ἄρθρων 173 καὶ 223 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης ἄρθρου 7α εἰς τὸν νόμον «περὶ δικηγόρων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Νομοθ. Διατάγματος «περὶ ἀεροπορικῆς Ταχυδρομικῆς Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1450 τῆς 7 Ἰουνίου 1918 Ν. Δ. περὶ κανονισμοῦ τοῦ βαθμοῦ καὶ τῶν ἀποδοχῶν τοῦ εἰς τὸ Σύνταγμα τῶν τηλεγραφητῶν ἀποσπωμένου ἀνωτέρου καὶ κατωτέρου προσωπικοῦ τῆς Τηλεγραφικῆς καὶ Τηλεφωνικῆς Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Χορηγήσεως ἀδειῶν ἕνεκα ἀσθενείας εἰς τοὺς νοσηλευθέντας ἐν ναυτικοῖς Νοσοκομείοις καὶ ἐν ξηρᾷ θεραπευτηρίοις ὑπαξιωματικοὺς καὶ ναύτας κλπ. διαρκοῦντος τοῦ παρόντος πολέμου.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ χρόνου τῆς παύσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἀπὸ 10 Ἰουλίου 1917 Β. Δ. περὶ προσθέτου μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ κλπ. κλπ.» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐν Λονδίνῳ Ἀνατολικῆς Τηλεγραφικῆς Ἑταιρείας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Ἰουνίου 1918 Νομοθ. Διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου ΧΜΖʹ περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ Δικαστηρίου τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἄλλων τινῶν σχετικῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 8 Σεπτεμβρίου 1918 Β. Δ. περὶ προσθήκης δευτέρας παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 27 τοῦ νόμου 602 «περὶ συνεταιρισμῶν καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ αὐτοῦ νόμου.» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Ν. Δ. τῆς 16 Νοεμβρίου 1918 «περὶ ἁρμοδιότητος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας πρὸς ἔκδοσιν ἀδειῶν ὑλοτομίας τῶν περιφερειῶν Σερρῶν πλὴν Θάσου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνταλλαγῆς τῆς χρήσεως οἰκίας τοῦ Δημοσίου ἐν τῇ πόλει τῆς Ζακύνθου πρὸς ἄλλην οἰκίαν.» (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ὁμολογιῶν τῶν ἐκδιδομένων διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀπαλλοτριουμένων ἀγροτικῶν κτημάτων».

§179Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Αὐτό παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν καὶ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1350 «περὶ ὑποχρεωτικῆς σπορᾶς νομῆς διὰ στρατιωτικὰς ἀνάγκας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως Δελτίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημ. Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς 3ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 909 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου 1368». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1184 νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουνίου 1917 Ν. Δ. περὶ τοῦ ἐξ εἰσιτηρίων εἰσπράξεως φόρου τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Ἀθηνῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 186 τοῦ 1914 περὶ ἐξελέγξεως τῶν πρὸ τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ ὑποβεβλημένων αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους τοῦ τριακονταδράχμου ἐπιδόματος καὶ καθ’ ὃν χρόνον ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατόν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 350 καὶ τοῦ σχετικοῦ 887 ὡς καὶ τοῦ 1746 Διατάγματος Προσωρινῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐγκαταστάσεως ἐποίκων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 747 «περὶ ἀγροφυλακῆς» Διατάγματος τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Κρήτης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς συνδρομῆς εἰς τὴν Γεωργικὴν Ἑταιρείαν Μακεδονίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς διατάξεών τινων τοῦ νόμου 513 τοῦ 1914 «περὶ παραγωγῆς τῆς σηροτροφίας κλπ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὁδοιπορικῶν ἐξόδων καὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν σχολείων καὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συγκροτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 409 τοῦ 1914 καὶ 712 τοῦ 1916 περὶ ἐκπτώσεων μέρους ἐκ τῶν ἐνοικίων τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν προσόδων τῶν ἐτῶν 1914 καὶ 1915». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεων πιστώσεων διὰ τὰ ἔργα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ διὰ τὴν ἐκποίησιν σχεδίων τοπογραφικῶν κτηματολογικῶν καὶ ρυμοτομιῶν πόλεως Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 816 τῆς 31ης Αὐγούστου 1917 «περὶ τῆς Διοικήσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ καὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης δραχμ. 236.680 διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἑξῆς φάρων. αʹ) Ἐπὶ τῆς παρὰ τὴν Σκίαθον ὑφάλου «Λευθέρη». βʹ) Ἐπὶ τῆς Νησίδος «Μανδήλι». γʹ) Ἐπὶ τῆς νήσου Φολεγάνδρου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦΕʹ (3305) τῆς 31 Δεκεμβρίου 1909». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Σεπτεμβρίου 1918 Νομοθετικοῦ Διατάγματος, «περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου ἐκτάκτων κερδῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιδιδομένων δηλώσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Νομοθ. Διατάγματος τῆς 3ης Νοεμβρίου 1918 «περὶ συντομεύσεως τῶν προθεσμιῶν τοῦ νόμου 184 «περὶ ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως καὶ ἑτέρου χρηματικοῦ ποσοῦ ὑπὸ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς ἀνακαινίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Πειραιῶς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1348 «περὶ ἐποπτείας ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης διὰ τὴν προσθήκην ὀρόφου ἐν τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν).

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κύριε Πρόεδρε...

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4ην μ. μ. αὔριον. (Ὥρᾳ 8.10′ μ. μ.)