1918.12.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45Η

τῆς 5 Δεκεμβρίου 1918

ΠΡΟΕΔΡΙΑ κ. Θ. ΣΟΦΟΥΛΗ

(Ὥρᾳ 4 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: — Οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῆς περιφερείας Μεσσηνίας ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα «περὶ βελτιώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως». — Οἱ παραγωγοὶ Μεσσηνίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ παραλαβὴν εἰσέτι τοῦ ἐπιταχθέντος ἀραβοσίτου. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν καπνεμπόρων Φθιώτιδος παρακαλεῖ, ὅπως τὸ μέτρον τῆς μειώσεως τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου καπνοῦ ἐπεκταθῇ ἀναδρομικῶς καὶ ἐπὶ τοῦ ἐξαχθέντος πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου. — Οἱ εἰς Κύθνον ἐκτοπισθέντες ἐξόριστοι, παρκαλοῦσιν ὅπως ἐπιτραπῇ αὐτοῖς ἡ ἐπάνοδος εἰς τὰς ἑστίας των. — Ὁ Σύνδεσμος τῶν Μηχανικῶν τοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου ὑποβάλλει ὑπόμνημα, σχετικῶς μὲ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐκπονήσεως σχεδίου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν». — Τὸ τμῆμα μηχανικῶν τῆς Λέσχης τῶν Ἐπιστημόνων ὑποβάλλει ἐπίσης ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω ζητήματος. — Ὁ Χαρ. Καραγεωργόπουλος, ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων Ἀμφίσσης, παρακαλεῖ ὅπως μειωθῇ τὸ ποσὸν τῆς ἐνοικιάσεως. — Ἡ ἐνταῦθα ἑδρεύουσα Ἑταιρεία ὑπὸ τὸν τίτλον «Κόσμος», ὑποβάλλει ὑπόμνημα σχετικῶς πρὸς τὴν φορολογίαν τῶν ἐκτάκτων κερδῶν. — Ὁ Βουλευτὴς κ. Ν. Συριόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διοικητικῶν ὑπαλλήλων πρὸς θεωρητικὴν καὶ πρακτικὴν μόρφωσιν». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Π. Κουντουριώτης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κατατάξεως ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ τεσσάρων ἀρχειοφυλάκων». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας κ. Α. Παπαναστασίου ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων πόλεων διὰ τὴν παραγωγὴν καὶ χορήγησιν ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν μέχρι τῆς 30 Νοεμβρίου 1919 ἀεριόφωτος». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Μ. Νεγροπόντης ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τῆς ἐν Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ Διεθνοῦς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Δ. Δίγκας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προσωπικοῦ καθηγητῶν τῆς Γαλλικῆς γλώσσης». Ὁ Βουλευτὴς κ. Θ. Βελλιανίτης ζητεῖ ἀόριστον ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἀλλοδαπήν. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Περιθάλψεως κ. Σ. Σῖμος ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 1233 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου 713 κυρωθέντος Ν. Δ. τῆς 8 Φεβρουαρίου 1917 «περὶ παροχῆς περιθάλψεως εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα ὑπηρετούντων ἀνδρῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. Ἀλαβᾶνος, Κ. Καλομενόπουλος, Γ. Γαϊτάνος, Δ. Ζαμᾶνος κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νόμων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Μ. Καταπότης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1410 περὶ κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Φαλήρου–Βουλιαγμένης καὶ Σιδηροδρομικοῦ Σταθμοῦ Μενιδίου–Πάρνηθος». Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Ι. Λεκανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§3Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ ἀλλὰ ἁπλῶς θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐπιστολὴν, ἡ ὁποία μᾶς ἀπευθύνεται ἐκ τοῦ μετώπου, προερχομένη ἀπὸ νέους ὑπαξιωματικοὺς προελθόντας ἀπὸ τὸν οὐλαμὸν τῶν Ἀθηνῶν καὶ θὰ ἀφήσω τὴν Βουλὴν νὰ σχολιάσῃ μόνον τὸ περιεχόμενον καὶ ἤδη ἐὰν πράγματι ἔχουν δίκαιον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ παραπονοῦνται καὶ νὰ διαμαρτύρωνται. (Ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολήν). Πρόκειται περὶ τῶν διδασκάλων τοὺς ὁποίους εἰσηγάγομεν πέρυσιν εἰς τὸν οὐλαμόν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὅπως γνωρίζετε ὅλοι εἶχον ἀγωνισθῆ, εἶχον προσέλθει ὡς ἐθελονταὶ εἰς τοὺς πολέμους τοῦ 1912 καὶ 1913 καὶ ἔλαβον μέρος εἰς ὅλας τὰς μάχας καὶ ἕνεκα τῶν προσόντων αὐτῶν.....

§4Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πότε ἐξῆλθον ἀπὸ τὸν οὐλαμόν;

§5Ι. ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ. Τὸν Μάϊον νομίζω. Δὲν εἶναι ἀπὸ τοὺς τελευταίους εἶναι ἀπὸ τοὺς προγενεστέρους. Ὅλοι δὲ αὐτοὶ ἐκτὸς τῶν 5 οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν καὶ νὰ προαχθῶσι, διότι ἔμειναν εἰς τὰς Ἀθήνας, εἰς τὸ 14ον Σύνταγμα, ὅλοι οἱ ἄλλοι ἀπεστάλησαν καὶ ἀποτελοῦσι μέρος τῆς Μεραρχίας Ἀρχιπελάγους, Σερρῶν καὶ Κρήτης. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἔχουσι φονευθῆ, πολλοὶ ἔχουν τραυματισθῆ καὶ νομίζω ὅτι ἔχουν δίκαιον νὰ παραπονοῦνται ὅταν βλέπωσιν ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξῆλθον τῆς πόλεως, νὰ προάγωνται.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§7Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπεθύμουν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα τοῦ ἐν Παρισίοις Πρέσβεως τῆς Ἑλλάδος κ. Ρωμάνου, τὸ ὁποῖον ἔλαβον αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τὸ ὁποῖον ἀναφέρει περὶ τῆς ἀποδράσεως τῶν Δ. Γούναρη, Ι. Μεταξᾶ καὶ Σ. Μερκούρη ἐκ τῆς Κορσικῆς. Τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Ρωμάνου ἀναφέρει ὅτι κατ’ ἀναφορὰν τοῦ Νομάρχου Κορσικῆς πρὸς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν οἱ Δ. Γούναρης, Ι. Μεταξᾶς καὶ Σ. Μερκούρης ἀπέδρασαν τὴν 7ην Δεκεμβρίου, φαίνεται δὲ ὅτι οἱ δραπέται συνελήφθησαν εἰς τὴν Σαρδηνίαν τὴν 11ην Δεκεμβρίου ἐ. ἔτους.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν Τ.Τ.Τ.

§9Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀναφορὰν τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν Ταχυδρομείων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν μίαν αὔξησιν ὅπως ἐπρότεινεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ 60% τοῦ μισθοῦ των, διότι ἡ θέσις των εἶναι ἀθλία, ὁπωσδήποτε δὲ καὶ ἂν αὐξηθῇ ὁ μισθὸς αὐτῶν πάλιν ἡ θέσις των θὰ εἶναι τραγική, διότι λαμβάνουν 100 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ τὸ δεχθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Σταμούλης καὶ Α. Θανόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Παγκαπνεργατικῆς Ὁμοσπονδίας.

§11Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἡ αἴτησις τῆς Καπνεργατικῆς Ὁμοσπονδίας εἶναι νὰ ληφθῶσι καὶ αὐτοὶ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἐπεξεργαζομένης τὸ νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ σιγαροχάρτου», διότι νομίζουσιν ὅτι παραβλάπτονται τὰ συμφέροντά των διὰ τῶν διατάξεων τῶν ἀφορωσῶν τὰ μηχανοποίητα σιγαρέττα. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐκαλοῦντο εἰς ἢ δύο ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ὁμοσπονδίας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἵνα λάβωσι γνῶσιν τῶν συζητήσεων τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ συνεισφέρωσι καὶ αὐτοί, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, τὰ φῶτά των ἐπὶ τῆς βελτιώσεως τῆς τύχης των.

§12Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἰδίαν σύστασιν κάμνω καὶ ἐγώ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Κριάρης καὶ Α. Μπασιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ διδασκάλων τεχνικῶν μαθημάτων.

§14Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Εἶναι κλάδος πολὺ ἀδικημένος· καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, διὰ τοὺς καθηγητὰς καὶ διδασκάλους. Καμμιὰ δεκαπενταριὰ εἶναι αὐτοί, δὲν ἐλήφθη δὲ οὐδὲν μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν, ἔλαβον δὲ μόνον σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα πρὸ μηνῶν ἓν ἐπίδομα, ἀλλὰ ἡ μισθοδοσία των εἶναι ἡ αὐτὴ ποὺ ἐδίδετο εἰς τὰ 1830.

§15Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ξεύρετε τὶ μισθοδοσίαν λαμβάνουν;

§16Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. 100 καὶ 40, 140 τὸ ὅλον.

§17Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τί θέλετε νὰ πάρουν;

§18Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Καλά, θὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτῶν, ὅταν ὁμιλήσω περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, τώρα συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν μὲ τὴν παράκλησιν νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γιαννοπούλου ἢ Γιαννιᾶ.

§20Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τοῦ κ. Γιαννοπούλου ἢ Γιαννιᾶ, ἐπὶ τῆς ὁποίας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ γενόμενον ἀδίκημα εἰς αὐτὸν ὑπηρετοῦντα ὡς ἔφεδρον ἀνθυπίατρον, τοῦ ὁποίου ἡ προαγωγὴ δὲν ἐγένετο ἐνῷ κατὰ νόμον ὤφειλε νὰ γίνῃ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Καταπότης παρακαλεῖ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τὶ ἀπεφασίσθη διὰ τὸ κληροδότημα Ἰωάννου Καμπάνη πρὸς τὸ Πολυτεχνεῖον Λασηθίου Κρήτης καὶ τὸ ὁποῖον ἀνερχόμενον εἰς ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν κινδυνεύει, παρὰ τὰς πρὸ ἔτους ἐπανειλημμένας αἰτήσεις τῶν βουλευτῶν τοῦ νομοῦ καὶ τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας, νὰ ἐξατμισθῇ.

§22Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον προβλέπει καὶ περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ψηφισθῇ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, καθισταμένου νόμου, θὰ ληφθῇ τὸ μέτρον πρὸς διαφύλαξιν τοῦ κληροδοτήματος τούτου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀργυρὸς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἂν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνονται ἢ μέλλουν νὰ ληφθοῦν ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, ἐπεκτείνονται ἢ μέλλουν νὰ ἐπεκταθοῦν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει καὶ ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑποδιοικήσεως τῆς Νιγρίτης, τῆς μὴ καταπατηθείσης μὲν ὑπὸ τῶν Βουλγάρων, δοκιμασθείσης ὅμως σημαντικῶς ὡς ζώνης πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων. Καὶ αὐτῆς οἱ πληθυσμοὶ εἶχον ἐκτοπισθῆ καὶ παντοειδεῖς ὑπέστησαν οὗτοι ὑλικὰς καταστροφάς.

§24Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι τὸ ἐρώτημα παρέλκει, διότι βεβαίως ἡ Κυβέρνησις προβλέπει περὶ ὅλων τῶν κατοίκων ὅλης τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας.

§25Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὴν ἑρμηνείαν, ἀλλὰ ἤθελα νὰ δοθῇ αὕτη ἐν πλήρει γνώσει τοῦ πράγματος, καὶ τοῦτο διότι ἡ Νιγρίτα ἐκτείνεται εἰς τὴν δεξιὰν ὄχθην τοῦ Στρυμῶνος εἰς τὴν ὁποίαν ὡσαύτως ὅμως εἶχεν ἐπεκταθῆ ἡ στρατιωτικὴ ζώνη καὶ ἑπομένως εἶναι δίκαιον νὰ ἐπεκταθῶσι καὶ ἐκεῖ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνονται ὑπὲρ τῶν κατοίκων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας.

§26Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Γενικῶς θὰ ἐπεκταθῶσι.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ε. Βελλιανίτης καὶ Α. Μπασιᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ ποῖον λόγον δὲν ὡρίσθη θέσις ταξινόμου αʹ τάξεως διὰ τοῦ οἰκείου Β. Διατάγματος ἐν τῷ Ἀνταλλακτηρίῳ Κερκύρας καὶ οὕτω δὲν προήχθη ὁ ἀρχαιότερος καὶ εἷς ἐκ τῶν ἱκανοτέρων συναδέλφων του Ἰωάννης Ματσούκας, ταξινόμος βʹ τάξεως, ἀδικηθεὶς προφανῶς, ἀφοῦ δυνάμει τῶν δύο νόμων τοῦ 1914 ἐδικαιοῦτο νὰ προαχθῇ ἔκτοτε, ἔχων τὴν δέουσαν ἀρχαιότητα καὶ προσόντα ἐκλογῆς.

§28Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἠδύνατο νὰ ὁρισθῇ θέσις ταξινόμου αʹ τάξεως, διότι δὲν ὑπάρχει νομοθετημένη τοιαύτη.

§29Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑπέβαλλα τὴν ἐρώτησιν ταύτην ἀκριβῶς, διὰ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπέμβασιν σας, ὅπως ἐπανορθωθῇ ἕν ἄτοπον. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἐψηφίσθη νόμος κατὰ τὸ 1914, ὁ ὁποῖος καθόριζεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ταξινόμων Αʹ τάξεως καὶ τὸν προβιβασμὸν 8 ταξινόμων Βʹ τάξεως. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται Ἰωάννης Ματσοῦκας ἦτο πρῶτος μεταξὺ ὅλων καὶ ἱκανώτατος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀλλὰ δυστυχῶς τότε ἡ ὑπηρεσία προήγαγε μόνον τοὺς 7 καὶ ἀφῆκε τοὺς λοιπούς. Δὲν ἔφθανε δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ὀλίγους μῆνας κατόπιν ὁρίζει δι’ ἑτέρου νόμου ἄλλας τινὰς θέσεις καὶ ἀτυχῶς πάλιν προάγονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἤδη πρότερον προαχθῆ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ λάβῃ κάποιαν πρόνοιαν περὶ τοῦ ἀδικημένου καλοῦ ὑπαλλήλου.

§30Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλω ἐξετάσει τὸ ζήτημα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς παρακαλεῖ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς ταχυτέρας κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπολύσεως ἢ μακροχρονίου ἀδείας τῶν ἐχόντων ἀναβολὴν κατατάξεως φοιτητῶν τῶν Πανεπιστημίων, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ συνεχίσωσι τὰς σπουδάς των, ἀφοῦ τὸ Κράτος, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, ὡς φαίνεται, δὲν ἔχει ἀνάγκην ὅλων τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, ὅτε καὶ μόνον καλεῖ τούτους ὑπὸ τὰ ὅπλα.

§32Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Εἰς τὸ στράτευμα ὑπηρετοῦσι σήμερον πλεῖστοι φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ πολλοὶ τελειόφοιτοι. Οὗτοι ἐκλήθησαν ὅτε ὑπῆρχεν ἄμεσος καὶ μεγάλη ἀνάγκη τῆς ἐπιστρατεύσεως, σήμερον ὅμως ὅτε εὐτυχῶς τὸ Ὑπουργεῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ παρέχῃ ἀθρόας ἀδείας νομίζω ὅτι πρωτίστως πρέπει νὰ δοθῇ ἄδεια εἰς αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν στρατιωτῶν οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκ τοῦ νόμου ἔχουν τὴν ἀναβολὴν κατατάξεως, ἐκλήθησαν δὲ μόνον λόγῳ τῆς ἀνάγκης.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Γιαμούζης καὶ Α. Κασσαβέτης παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατὶ δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸν πίνακα τῶν μονιμοποιηθέντων ὁ ἐκ τοῦ λόχου οὐλαμοῦ Ἀμύνης Θεσσαλονίκης ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ Μηχανικοῦ κ. Γεώργιος Δημάδης, οὐδὲ ἐπανορθώθη τὸ εἰς αὐτὸν προσγενόμενον ἀδίκημα, καίτοι ἐστάλη συμπληρωματικὴ πρότασις μονιμοποιήσεως μὲ ἀριθμὸν Ε. Π. Ἀναπληρωματικῆς Διοικήσεως Σώματος Στρατοῦ Ἐθν. Ἀμύνης 3333 καὶ ἡμερομηνίαν 20 Ὀκτωβρίου 1918 καὶ ἑτέρας τοιαύτης ὑποβληθείσης παρὰ τῆς αὐτῆς Διοικήσεως δι’ ἐμπιστευτικῆς διαταγῆς ὑπ’ ἀριθ. Πρωτ. 3084. Βέβαιοι ὄντες ὅτι ἡ παράλειψις ὀφείλεται εἰς παραδρομήν, παρακαλοῦσι τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως εὐαρεστούμενος προβῇ εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος εἰς ἀξιωματικὸν προσχωρήσαντα ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὸ Ἐθνικὸν κίνημα καὶ παρασχόντα τὰς ὑψίστας ὑπηρεσίας.

§34Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Ἡ Ἀναπληρωματικὴ Διοίκησις Σώματος Στρατοῦ Ἀμύνης Θεσσαλονίκης συνέστησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν μονιμοποίησιν τοῦ παραλειφθέντος ἀνθυπολοχαγοῦ κ. Γεωργίου Δημάδη δικαιολογοῦσα τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν κατωρθώθη νὰ ὑποβληθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τοῦ εἰρημένου ἀξιωματικοῦ. Ἡ διαταγὴ αὕτη δὲν ἐλήφθη καθόλου ὑπ’ ὄψιν ἀλλ’ ἐπεστράφη εἰς τὴν διοίκησιν ἐπὶ τῇ βάσει ἀνωτέρας διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἡ ὁποία ἀπηγόρευε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς σχετικῆς διατάξεως. Ἡ διοίκησις τοῦ σώματος στρατοῦ Ἀμύνης ἐδικαιολόγησε τὴν μὴ ὑποβολὴν τῶν ἐγγράφων διότι ὁ τότε διοικητὴς ἀντισυνταγματάρχης Τρικκαλιώτης ἀπουσίαζεν ἐπ’ ἀδείᾳ εἰς Σπάρτην καὶ συνεπῶς τὰ σχετικὰ ἔγγραφα εὑρίσκοντο ἐν τῷ γραφείῳ του, ἔσπευσε δὲ νὰ ὑποβάλῃ ταῦτα ἅμα τῇ ἐπανόδῳ του δικαιολογῶν τὴν μὴ ἔγκαιρον ὑποβολήν. Συγχρόνως ἡ αὐτὴ διοίκησις διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 3734 διαταγῆς της ἐπανέλαβε τὴν σύστασιν.

§35Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω τοῦ κόπου σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἐδήλωσα πρὸ ἡμερῶν ὅτι θὰ συστηθῇ συμβούλιον τὸ ὁποῖον θὰ ζητήσῃ ὅλας τὰς προτάσεις αἱ ὁποῖαι ἐπεστράφησαν ὡς ἐκπρόθεσμοι καὶ θὰ ἐπανορθώσῃ τὰ ἀδικήματα τὰ γενόμενα.

§36Ι. ΓΙΑΜΟΥΖΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. Μόνον μίαν σύστασιν σᾶς κάμω ὑπὲρ τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ἔσπευσεν εἰς Θεσσαλονίκην νὰ καταταχθῇ ὡς ἐθελοντὴς καὶ κατόπιν νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Σχολήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Α. Παπαζαχαρίου καὶ Γ. Χατζηγεωργίου παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποίαν ἐνέργειαν ἔκαμε παρὰ τῷ ἀρχιστρατήγῳ τῶν Συμμαχικῶν στρατευμάτων τῆς Ἀνατολῆς πρὸς ἐπάνοδον εἰς Μακεδονίαν τῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐλευθερωθέντων ἐκτοπισμένων Μακεδόνων εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ ἂν ἔλαβε μέτρον τι πρὸς συντήρησιν αὐτῶν ὅσοι παραμένουσιν ἐνταῦθα.

§38Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Εἰς τοὺς πρόσφυγας ἐπετράπη μετὰ δεκαπενθήμερον παραμονὴν ἐνταῦθα ὑπὸ τοῦ Ἀρχιστρατήγου νὰ ἐπανέλθουν. Ἐμποδίζεται ὅμως ἡ ἐλευθέρα ἐπικοινωνία τοῦ λαοῦ τῆς Μακεδονίας πρὸς τὸν λαὸν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ὑποβάλλομεν λοιπὸν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ κάμῃ κάποιαν ἐνέργειαν ἀφ’ οὗ σήμερον ἡ Θεσσαλονίκη δὲν εἶναι κέντρον στρατιωτικῶν κινήσεων, ἀφ’ οὗ δὲν εἶναι ἐμπόλεμος ἡ κατάστασις, ὅπως ἦτο πρότερον, νὰ ἀρθῇ πᾶς περιορισμός, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει μεταξὺ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ Παλαιᾶς Ἑλλάδος ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κατοίκους Θεσσαλονίκης. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ὑποβάλομεν διότι κάμνει κακὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαὸν ὅταν ἐμποδίζηται νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ὁ ἀρχιστράτηγος ὡσὰν ἡ Μακεδονία νὰ μὴ εἶναι χώρα Ἑλληνική...

§39Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Αὐτὸ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν διεθνῆ στρατεύματα ἐν Θεσσαλονίκῃ τὰ μέτρα ἀσφαλείας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ λαμβάνωνται κατὰ συνεννόησιν συμμαχικήν. Ἂν λοιπὸν δὲν ἤρθη αὐτὸ τὸ ἐμπόδιον, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖται δυσφόρως τὸ βλέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις, τοῦτο σημαίνει ὅτι ὑπάρχουν λόγοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπέτρεψαν μέχρι τοῦδε νὰ ἀρθῇ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κοκκινάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνας λόγους δὲν ἐπληρώθησαν εἰσέτι εἰς πάντας τοὺς δικαιουμένους διδασκάλους Κρήτης αἱ προσαυξήσεις τῶν ἐτῶν 1911, 1912, 1913, 1915 καὶ 1916, ἀφοῦ οὗτοι ὑπέβαλον πρὸ πλείστων μηνῶν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας πάντα τὰ σχετικὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, συγχρόνως δὲ νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων πρὸς ταχίστην ἔκδοσιν τῶν ἐνταλμάτων ἵν’ πληρωθῶσιν οἱ δικαιοῦχοι, ἀφοῦ ὡς γνωστὸν οἱ διδάσκαλοι ἐξ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους ἀμείβονται γλισχρότατα.

§41Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐκανονίσθη τὸ ζήτημα καὶ θὰ πληρωθῶσιν ὅλοι.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνας λόγους δὲν ἀνεγνωρίσθη εἰσέτι εἰς τοὺς καθηγητὰς τῶν Ἐμπορικῶν Σχολῶν τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωσι τοὺς μισθούς των προσηυξημένους, ἀναλόγως τῶν ἐτῶν κατὰ τὰ ὁποῖα ὑπηρέτησαν ὡς καθηγηταὶ ἐν τοῖς Γυμνασίοις τοῦ Κράτους, ἀφοῦ ὁ ἰσχύων νόμος ΒΠΞΑʹ ἐν ἄρθρῳ 4 ὁρίζει ὅτι, «οἱ δὲ καθηγηταὶ ἔχουσι βαθμὸν καὶ μισθὸν καθηγητῶν τῶν Δημοσίων Γυμνασίων», εἶνε δὲ ἀναμφισβήτητον ὅτι αἱ προσαυξήσεις εἶνε μισθός.

§43Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ δοθῇ εὐνοϊκὴ ἑρμηνεία, θὰ ληφθῇ ὅμως μέριμνα διὰ νομοσχεδίου ὑποβληθησομένου, ὅπως μὴ ὑποστῶσι ζημίαν οἱ δικαιούμενοι.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐὰν ἤδη ληξάσης τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως θὰ δύνανται οἱ καλλιεργηταὶ νὰ φυτεύσουν καπνὰ ἐλευθέρως.

§45Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ βάσις τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, διότι ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις δὲν ἔλειξεν· ὁ πόλεμος λήγει μὲ τὴν ὑπογραφὴν τῆς εἰρήνης.

§46Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἐφέτος δὲν ἐσπάρησαν πολλοὶ ἀγροὶ ἕνεκα τῆς ἀσθενείας, ἑπομένως συμφέρει νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὁ κόσμος νὰ φυτεύσῃ καπνά.

§47Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Οἱ λόγοι, οἱ προκαλέσαντες τὸ Διάταγμα ὑφίστανται· Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Μ. Σφακιανάκης καὶ Μ. Μακράκης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ παρασχεθῶσι χημικὰ λιπάσματα εἰς τοὺς γεωργούς, τοὐλάχιστον μέχρι τῆς προσεχοῦς ἀνοίξεως, διότι ἄνευ τούτων ἡ παραγωγὴ μεγάλως περιορίζεται. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λασσηθίου τοῦ ὁμωνύμου νομοῦ, παραδείγματος χάριν, κατὰ τὸ ἔτος 1917 παρήχθησαν 4.000 000 ὀκάδες γεώμηλα, ἐν ᾧ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος παρήχθησαν μόνον 3.000.000 ὀκάδες, καίτοι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο οἱ γεωργοὶ ἔσπειραν 50% πλειότερα γεώμηλα ἢ κατὰ τὸ 1917. Ἡ μείωσις τῆς παραγωγῆς προῆλθεν ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν λιπασμάτων. Ὅθεν συνιστῶμεν ἐνθέρμως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅπως μεριμνήσῃ συντομώτατα διὰ τὴν παρασκευὴν χημικῶν λιπασμάτων.

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους παρήχθησαν ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας Λιπασμάτων καὶ διετέθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου 700 τόννοι λιπασμάτων μικτῶν. Ὑπολείπονται εἰσέτι πρὸς διάθεσιν 45 τόννοι. Ἐκ τῶν 700 τόννων διετέθησαν ἐν Κρήτῃ 76 τόννοι. Ἡ ἔξωθεν εἰσαγωγὴ ἑτοίμων λιπασμάτων ἦτο ἀδύνατος, ἕνεκεν ἐλλείψεως. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἐν τῇ μερίμνῃ του ἠγόρασε 2800 τόννους φωσφορικῶν διὰ τὴν παρασκευὴν ἐνταῦθα φωσφορικῶν λιπασμάτων. Νιτρικὸν νάτριον καὶ θειϊκὴ ἀμμωνία ἐπίσης παρηγγέλθη, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀγορασθῇ. Ἐκ τῶν φωσφοριτῶν παρεδόθησαν εἰς τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων πρὸς ἐπεξεργασίαν 800 τόννοι. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ Ἑταιρεία στερεῖται τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ τὴν παρασκευὴν λιπασμάτων θειϊκοῦ ὀξέος λόγω ἐντελοῦς καταπαύσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ μεταλλείου σιδηροπυρίτου Ἑρμιόνης, γίνεται ἐνέργεια ὅπως χορηγηθῶσι τοιοῦτοι πυρῖται ἐκ τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας τῶν μεταλλείων Κασσάνδρας. Μετὰ τὴν παρασκευὴν τοῦ θειϊκοῦ ὀξέος θὰ παρασκευασθῶσι ἁπλᾶ φωσφορικὰ λιπάσματα, εἰς ἐπαρκῆ ποσότητα διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς γεωργίας.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Τερζάκης, παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πῶς δικαιολογεῖται ἡ ἀπαγόρευσις τῆς χρησιμοποιήσεως ὡς καυσίμου ὕλης τῶν ἐλαιοπυρίνων.

§51Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ἀπαγόρευσις τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἐλαιοπυρίνων, ὡς καυσίμου ὕλης ἐγένετο πρὸς προστασίαν τῆς βιομηχανίας τῆς σαπωνοποιΐας, λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς καυσίμου ὕλης.

§52Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐρώτησιν ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μετὰ τὰς δηλώσεις τὰς γενομένας πρό τινων ἡμερῶν περὶ τῆς ὑπερπαραγωγῆς τοῦ ἐλαίου ἐν Ἑλλάδι. Ἔκαμα τὴν σκέψιν, ὅτι, ὅταν ἔχωμεν ἐν Ἑλλάδι παραγωγὴν τοῦ ἐλαίου τοιαύτην, ὥστε νὰ γίνῃ, κατ’ ἐμέ, τὸ σφάλμα νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου, ἐν ᾧ δι’ αὐτοῦ ἠδύνατο νὰ θεραπευθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς σαπωνοποιίας, ὥστε κατὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, καὶ ἰδίως κατὰ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλην τὴν Ἑλλάδα μαστίζει ἡ γρίππη, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθῶσιν οἱ ἐλαιοπυρῆνες ὡς καύσιμος ὕλη. Ἐπὶ πλέον δὲ ἔβλεπα, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ Ἀεριόφωτος κατήντησε νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ Ἀνατολικὸν ζήτημα, διότι εἶδον, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἀεριόφωτος, παρὰ τὴν γνωμοδότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐνετάλη νὰ γνωμοδοτήσῃ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἡ ὁποία ἐγνωμοδότησεν, ὅτι τὸ ἀεριόφως θὰ στοιχίσῃ 55 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον, εἶδον ὅτι διετιμήθη πρὸς 1 δραχμὴν καὶ 20 λεπτὰ κατὰ κυβικὸν μέτρον. Ὅταν εἶδον τὸ δεύτερον τοῦτο καὶ ἀπέβλεψα εἰς τὸ ὅτι τὰ καυσόξυλα διετιμήθησαν ἐν Ἀθήναις πρὸς 40 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὅτι τὸ οἰνόπνευμα κατέστη σπάνιον ἐν Ἀθήναις, ἐνόμισα, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἠδύνατο νὰ παραβλέψῃ τὴν σαπωνοποιΐαν καὶ νὰ δώσῃ ἐλευθερίαν εἰς τὸν ἐλαιοπυρῆνα διὰ νὰ θερμάνῃ τοὺς δυστυχεῖς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι κυρίως ἀπὸ ἔλλειψιν φωτιᾶς κινδυνεύουν. Ὑποθέτω, ὅτι ἀφ’ οὗ ἡ σαπωνοποιΐα ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιηθῇ διὰ τῆς ὑπερπαραγωγῆς τοῦ ἐλαίου, θὰ ἦτο δυνατὸν τοὐλάχιστον νὰ προμηθευθῶμεν τὸ ἀεριόφως οὐχὶ πρὸς 1.20 τὸ κυβικὸν μέτρον, ἀλλ’ εὐθυνότερον, διότι στοιχίζει 55 λεπτά.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν διὰ 5 λεπτὰ τὴν συνεδρίασιν.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται διὰ 5 λεπτὰ ἡ συνεδρίασις.

(Ὥρᾳ 4.45′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρᾳ 5 μ. μ.)

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Δ. Τερζάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, δυνάμει ποίας διαταγῆς καὶ διὰ τίνα λόγον ὁ ἐνοικιαστής τῶν δημοσίων ἰαματικῶν πηγῶν Μεθάνων, ἔκλεισε διὰ τοίχου τὴν Κοινοτικὴν ὁδὸν τὴν διερχομένην διὰ τῆς παραλίας καὶ πρὸ τοῦ καταστήματος τῶν δημοσίων λουτρῶν καὶ ἀπέκλεισεν οὕτω ἀπὸ τῶν κτημάτων των τοὺς κατοίκους Μεθάνων;

§57Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ ὑπόθεσις εἶναι πολὺ παλαιὰ. Δυστυχῶς εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου δὲν εὑρέθη ὁ σχετικὸς φάκελλος, ἠναγκάσθην νὰ τηλεγραφήσω εἰς τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ περὶ τῆς ὑποθέσεως. Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶναι παλαιά.

§58Δ. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ ἀποτελεῖ σκάνδαλον ἡ ὑπόθεσις δι’ ἐμὲ νὰ μὴ ζητήσητε πληροφορίας ἀπὸ τὸν μηχανικόν, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ σᾶς παράσχῃ, ἀλλὰ νὰ στείλετε ἄνθρωπον νὰ ἐξετάσῃ ἐκεῖ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλῶρος, παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀπεφασίσθη νὰ μονιμοποιηθῶσιν οἱ ἀγροτικοὶ διανομεῖς Ἠπείρου.

§60Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἐλήφθη ἀκόμη ἀπόφασις.

§61Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία ἔλεγεν, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μονιμοποιηθῶσιν.

§62Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὄχι ἀκόμη.

§63Π. ΦΛΩΡΟΣ. Αὐτοὶ ἐργάζονται ὑπερανθρώπως, ὅλοι γνωρίζουν γράμματα, νὰ μὴ γίνῃ οὐδεὶς διαγωνισμὸς παρὰ νὰ μονιμοποιηθῶσιν ἐκεῖνοι ὑπὲρ τῶν ὁποίων συντρέχουσιν ἄριστα αἱ ἐκθέσεις.

§64Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μάλιστα.

§65Π. ΦΛΩΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ μονιμοποιηθῶσιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐρωτᾶται παρὰ τοῦ κ. Π. Φλώρου, ὅτι πλεῖστοι Ἠπειρῶται ἔχουν καταθέσεις χρηματικὰς παρὰ ταῖς ἐνταῦθα Τραπέζαις. Ἀποκλεισθέντων τούτων ἐν Ρουμανίᾳ, Αἰγύπτῳ κλπ. λόγῳ τοῦ πολέμου, αἱ Τράπεζαι ἀρνοῦνται νὰ καταβάλωσι τοὺς δεδουλευμένους τόκους εἰς τὰς ἐν Ἠπείρῳ οἰκογενείας τούτων ἐλλείψει νομιμοποιήσεως. Παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργόν, νὰ δηλώσῃ τῇ Βουλῇ, ἐὰν εὑρίσκῃ σκόπιμον νὰ συστήσῃ εἰς τὰς Διοικήσεις τούτων ἵνα, λαμβανομένων τῶν σχετικῶν ἐξασφαλίσεων πρὸς ἀποφυγὴν πάσης τυχὸν ζημίας εἰς τὰς Τραπέζας, καταβάλλωνται οἱ τόκοι εἰς τοὺς νομιμοποιημένους ὅσον ἀφορᾷ τὸν βαθμὸν τῆς συγγενείας, συζύγου καὶ ἀνηλίκων τέκνων.

§67Π. ΦΛΩΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Πολλοὶ Ἠπειρῶται ἔχουσι καταθέσει χρήματα εἰς διαφόρους Τραπέζας ἐν Ἀθήναις καὶ δὴ εἰς τὴν Ἐθνικὴν καὶ εἰς τὴν τῶν Ἀθηνῶν. Δυστυχῶς αὐτοὶ χωρὶς νὰ λάβωσι πρόνοιαν ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκλεισθῶσι λόγῳ ἐμπολέμου καταστάσεως εὑρίσκονται ἄνευ πληρεξουσίων ἵνα λάβωσι τόκους παρὰ τῶν Τραπεζῶν ἐπειδὴ εἶναι ἀποκλεισμένοι εἰς τὴν Ρουμανίαν, εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὴν Αἴγυπτον ἢ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ ἐξωτερικοῦ. Οἱ ὅλοι τόκοι ὅλων τῶν ἐτῶν ἀπὸ τοῦ 1915 μέχρι τοῦ 1918 παραμένουσιν εἰς τὰ ταμεῖα τῶν Τραπεζῶν. Αἱ Τράπεζαι νομιμώτατα ἀρνοῦνται νὰ δώσωσιν αὐτοὺς εἰς τὰς οἰκογενείας εἴτε συζύγους εἴτε εἰς τὰ παιδιὰ καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἑξῆς τρομεροῦ γεγονότος, αἱ οἰκογένειαι τῶν πλουσίων νὰ πένωνται, διότι λείπει μία τυπικὴ διατύπωσις. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐφόσον μάλιστα ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα ἐψήφισε νόμον δυνάμει τοῦ ὁποίου χορηγοῦνται δάνεια εἰς τοὺς ἀποκλεισθέντας ἐκ Ρουμανίας πρόσφυγας καὶ εἰς ἄλλους, νὰ ἐκφράσῃ σύστασιν εἴς τε τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικὴν καὶ τῶν Ἀθηνῶν νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὰς νομίμους διατυπώσεις, δηλαδὴ πιστοποιητικὸν τοῦ Παρέδρου ὅτι εἶναι σύζυγος τοῦ ἐν Ρουμανίᾳ διαμένοντος ἢ ὅτι εἶναι κληρονόμος ἐν περιπτώσει τυχὸν θανάτου, οὕτως ὥστε νὰ λάβωσιν ὅλα τὰ μέτρα τοῦ ἐξασφαλισμοῦ διὰ νὰ μὴ διατρέχωσι τὸν κίνδυνον νὰ δίδωσιν αἱ Τράπεζαι εἰς τοὺς μὴ δικαιουμένους τόκους. Ἐκτὸς τούτου συντρέχει νομικὸν στοιχεῖον, ὅτι δίδουσα τὴν συντήρησιν τῆς οἰκογενείας, θὰ ἔχῃ δικαίωμα ἡ Τράπεζα ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως τοῦ καταθέτου ὅτι δὲν ἔδωσεν εἰς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἢ εἰς τὰ παιδιὰ δι’ ἀγωγῆς νὰ ζητήσῃ αὐτὰ καὶ νὰ κατάσχῃ αὐτὰ εἰς χεῖρας των. Τί δικαιότερον; Αἱ Τράπεζαι εἴτε διότι θέλουσι νὰ παραμένωσιν οἱ τόκοι εἰς αὐτὰς, εἴτε διότι δὲν φέρουν τὸ ζήτημα εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀποφεύγουσι νὰ πληρώσωσι τὸν τόκον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς τοιαύτην σύστασιν εἶμαι βεβαιότατος, ὅτι πολλαὶ οἰκογένειαι εὑρισκόμεναι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας θὰ διευκολυνθῶσιν.

§68Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Θὰ προβῶ εἰς τὰς δεούσας συστάσεις παρὰ τὰς Τραπέζας ὅπως ἀρθῶσι τὰ τυπικὰ κωλύματα ἐφόσον ἱκανοποιοῦνται νομίμως τὰ οὐσιαστικά.

§69Π. ΦΛΩΡΟΣ. Εὐχαριστῶ πάρα πολύ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πὼπ παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα, ὅπερ προσγίνεται εἰς τὸν τραυματίαν ἀνθυπολοχαγὸν Ἀντώνιον Τσομπάκην.

§71Α. ΓΡΙΒΑΣ. (Ὑπουρ. τῶν Στρατ.). Θὰ τὸ μελετήσω τὸ ζήτημα, πρέπει νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα. Δὲν δύναται αὐτὸς νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν διαθεσίμων ἕνεκα τραυμάτων ἐν ὑπηρεσίᾳ.

§72Γ. ΠΩΠ. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, τὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ αὐτοῦ, ὅστις ἔλαβε μέρος εἰς τὴν μάχην τοῦ Ραβινὲ καὶ φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Γαλιανοῦ, χαρακτηρίζεται ὡς γενναῖος, ὡς ὁρμητικὸς καὶ προτρέπων διὰ τῆς ὁρμῆς του τοὺς ἄνδρας πυροβολῶν πρὸς παραδειγματισμόν. Αὐτὸς ἐτραυματίσθη, μετὰ τὴν σύστασιν δὲ τοῦ Γαλιανοῦ προήχθη ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης ἀμέσως, σήμερον ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἀπώλεσε τὸν ἕνα τῶν ὀφθαλμῶν ὑπέστη εἰς τὸν ἕτερον ὀφθαλμὸν συμπαθητικὴν ὀφθαλμίαν, διατρέχει δὲ τὸν ἑξῆς κίνδυνον νὰ μὴ δύναται νὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία συνεστήθη δυνάμει τοῦ νόμου 660 διότι ἐὰν ἐτραυματίζετο δύο ὥρας ἀργότερον μετὰ τὸν προβιβασμὸν θὰ εἶχε δικαίωμα νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Πρόκειται περὶ τούτου, ὁ νόμος ἔχει εὐτυχῶς πρὸς κύρωσιν ὅλων τῶν ἄλλων καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος ἀπαντῶν εἰς αἴτησιν τοῦ διακριθέντος στρατιώτου λέγει ὅτι πρὸς ἱκανοποίησιν τῆς δικαίας ἀπαιτήσεως τοῦ ἀναφερομένου — λέγει ὁ κ. Βενιζέλος ἀπευθυνόμενος διὰ τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου πρὸς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν — ἀναμφισβητήτως ἐνυπάρχει κώλυμα τι τοῦ νόμου, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ κώλυμα δὲν εἶναι οὐσιαστικὸν καὶ ἔπαυσε νὰ ὑφίσταται ὡς τοιοῦτον, διότι ἂν λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ ἐρευνήσητε τὴν ὑπηρεσίαν τῶν στρατιωτικῶν, θὰ μάθητε τοῦτο, ὅτι πλῆθος ἀξιωματικῶν τραυματισθέντων κατὰ τὸν πόλεμον 1912 καὶ 1913, ὑπαξιωματικῶν ἄλλων τότε ἀκόμη, ἀξιωματικῶν μεταγενεστέρως ἡ θέσις ἐβελτιώθη, διότι ἐστάλησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου καθοριζομένην.

§73Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πότε ἐστάλησαν.

§74Γ. ΠΩΠ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως. Ὅταν ἠρωτήθη ἡ ὑπηρεσία διατὶ ἔπραξε τοῦτο εἶπεν ἡ ὑπηρεσία, ὅτι μᾶς διέταξεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν Γιαννακίτσας. Θὰ ἦτο περίεργον πῶς προκειμένου περὶ τοῦ κ. Γιαννακίτσα, ὁ ὁποῖος πεντήκοντα κατώρθωσεν ὑπαξιωματικοὺς νὰ φέρῃ δικαίως, ἀναμφισβητήτως διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διεκρίθησαν καὶ εἰς τοὺς μεταγενεστέρους πολέμους εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν ὡς ὑπαξιωματικοὶ θὰ ἔλεγον πῶς εἶνε δυνατὸν νὰ παρατείνητε τὴν θέσιν αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἠναγκασμένου νὰ ἀναμένῃ τὴν ἐνίσχυσιν ἑνὸς νομοθετήματος, ἐὰν πρόκειται αὔριον νὰ τὸ εἰσηγηθῆτε· ἀναμφισβήτητον εἶνε ὅταν θὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον ὑμῶν τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ αἰτοῦντος ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος θὰ ἐπιδοκιμάσῃ μιμουμένη κατὰ τοῦτο αὐτὴν ταύτην τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἀπόντος κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ἀκραδάντως πεπεισμένος ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ ἀμέσως εὐθὺς νὰ ψηφίσῃ τροποποίησιν τοῦ νόμου 680, διότι ἀληθῶς εἶναι δικαιοτάτη· δύνανται καὶ ἄλλοι νὰ εὑρεθῶσι, τῶν ὁποίων ἔμαθον ἐξωδίκως ἐντελῶς τὴν θέσιν καὶ ἐγὼ τὸν παρεκάλεσα ἵνα μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὴν εἰσηγηθῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι κρίνω ἀκραδάντως ὅτι ὁ βουλευτὴς καὶ ὁ πολίτης ἐκεῖνος ὅστις δὲν ἀντιλαμβάνεται ὡς ἴδιον ἀδίκημα τὸ ἄδικον τὸ προσγενόμενον εἰς ἄλλον τινὰ δὲν ἐκπληροῖ οὔτε εὐόρκως οὔτε ἐπαρκῶς τὸ καθῆκόν του. Θὰ παρακαλέσω δὲ μετὰ τὸ οἷον ἐδείξατο ἐνδιαφέρον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσηγηθῇ αὔριον ἢ μεθαύριον διὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἐφ’ ὅσον θέλετε οὕτω στενῶς νὰ ἑρμηνεύσητε τὸν νόμον, τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§75Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὀφείλω νὰ προσθέσω ὅτι ὁ νόμος 680 ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ 911 τοῦ 1917 καὶ ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, διετηρήθη ἡ διατύπωσις ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὅτι οὐχὶ «τραυματισθέντες» τεταγμένοι εἰς ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ μόνον οἱ ἐν πολέμῳ περιλαμβάνονται.

§76Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ δὲν θέλω οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον τὴν συνείδησίν σας ἐνώπιον τῆς εὐλαβείας τοῦ νόμου νὰ τὴν ἐξαναγκάσω ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δικαιοτάτης ὑποθέσεως, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ μὲ ὑποστηρίξῃ, ὅπως εἰσηγηθῆτε τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθητε καὶ ἐπιτελοῦντες οὕτω ἔργον ὑπερτάτης δικαιοσύνης.

§77Α. ΓΡΙΒΑΣ (Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν τὴν ὑπεσχέθην εἶπον ὅτι θὰ τὴν μελετήσω.

§78Γ. ΠΩΠ. Ὁπωσδήποτε καὶ αὐτὸ εἶναι μία ὑπόσχεσις.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Καλδῆς, Α. Παπαγεωργίου, Α. Σιφναῖος καὶ Π. Βαμβούρης ἐρωτῶσι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τίνα μέτρα ἔλαβεν καὶ εἰς ποίους ἐνεργείας προέβη ὅπως παύσουν πλέον τὰ δεινοπαθήματα τῶν ἐν Τουρκίᾳ ὁμογενῶν ὧν τὰ μαρτύρια ἐξακολουθοῦσιν ἀκόμη τὸ μὲν ἐκ τοῦ συστηματικοῦ διωγμοῦ τῶν τούρκων, τὸ δέ, ἐκ τοῦ λιμοῦ καὶ τῶν ἀφαντάστων στερήσεων.

§80Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου). Τὸ ριζικώτερον τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ἦτο ὁ πόλεμος κατὰ τῆς Τουρκίας. (Χειροκροτήματα). Καὶ τὸ μέτρον τοῦτο ἐλήφθη! Σήμερον εὑρισκόμεθα ἐν ἀνακωχῇ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι τὰ δεινοπαθήματα τῶν Ἑλλήνων τῆς Τουρκίας ἐξακολουθοῦν εἰσέτι. Ἀτυχῶς δι’ αὐτούς, ὑπό τινα ἔποψιν, ἴσως δὲ ὄχι ἀτυχῶς διὰ τὸ σύνολον τῶν ζητημάτων, τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ τούτῳ ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε καὶ καταβάλλει πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν ὅπως κατωρθώσῃ νὰ φθάσῃ μέχρι τῶν ταλαιπωρουμένων ἐκείνων Ἑλλήνων ἡ ἀναγκαία ἐπικουρία καὶ περίθαλψις. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ γίνῃ, φυσικά, ἀμέσως. (Χειροκροτήματα).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξόδων παραστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς δαπάναις τοῦ Δημοσίου ἐν Ὕδρᾳ βατῆς ὁδοῦ ἀπὸ Παλαμηδᾶ εἰς Λιμενίσκον Μώλου. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς ἰδιοκτήτας ἀπολεσθέντων πλοίων τελούντων ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς Προσωρινῆς Κυβερνήσεως. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΙΩΟʹ «περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφοριῶν τοῦ Κράτους» (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς νόμους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον) Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθέτου ἐπιδόματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν»

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸν λόγον, τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§83Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§85Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα, κύριοι βουλευταί, ἀκριβῶς ἡ ἀθρόα ζήτησις τοῦ λόγου παρὰ πολλῶν ἐκ τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν Προβλέπω ὅτι ἔχουν νὰ ὑποστηρίξουν χωρὶς νὰ γνωρίζω τὰς κατὰ μέρος των προτάσεις τὰς ὁποίας ἕκαστος ἐκ τῶν βουλευτῶν θὰ καταλήξῃ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ἀφοῦ προηγουμένως ἐμελετήθη ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους καὶ ὅτι τελευταίως, ὅτε ἐφθάσαμεν εἰς ὁριστικὴν ἀπόφασιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου παρόντος ἀκόμη τότε ἐδῶ ἐθεωρήσαμεν ὅτι δὲν ἦτο προσῆκον ἐπικειμένης τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἡ ὁποία ἠλπίζετο ταχύτερον τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἐπανελήφθησαν αἱ ἐργασίαι, ἐθεωρήθη λέγω ὅτι καθῆκον εὐλαβείας πρὸς τὴν Βουλὴν ἐπέβαλε ἀντὶ νὰ γίνῃ νόμος διὰ νομοθετικοῦ διατάγματος νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ σκέψις αὐτὴ ἐπεκράτησε καὶ γενικῶς ἀπὸ τὴν εὐλάβειαν τὴν ὁποίαν πᾶσα Κυβέρνησις ὀφείλει πρὸς τὴν Βουλὴν προκειμένου περὶ ἐξασκήσεως νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς σκέψεως ὅτι ἦτο πιθανὸν ἀντιρρήσεις μᾶλλον νὰ ὑπάρχωσι παρὰ προτάσεις πλειοδοτικαί. Ὀφείλω μάλιστα νὰ προσθέσω ὅτι ἡ ἀρχικὴ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν περιελάμβανε κἂν τόσην αὔξησιν ὅσην παρουσιάζει τὸ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον. Τὸ ποσοστὸν τῶν αὐξήσεων, ἦτο μικρότερον κατὰ τὴν ἀρχικὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπόντος δὲ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατόπιν διαφόρων παραστάσεων γενομένης καὶ νέας μελέτης τοῦ ζητήματος ὑπὸ τῶν ὑπολοίπων μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐθεωρήθη ὅτι ἔργον δικαιοσύνης ἐπιβάλλει νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσοστὸν καὶ νὰ μεταβάλωμεν καὶ ἄλλας τινὰς σχετικὰς διατάξεις νὰ ἀνακοινώσωμεν δὲ τὸ πόρισμα τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὸν ἀπόντα τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο καὶ ἐγένετο παρασταθέντος εἰς τὸν κ. Πρόεδρον ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εὑρίσκει ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ προβῇ περαιτέρω εἰς τὴν κλίμακα τῶν αὐξήσεων. Ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη, ἀλλ’ ἐλήφθη ἵνα ἀνακοινωθῇ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν εὑρίσκει, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὴν νὰ ἐκταθῇ πέραν τοῦ ὁρίου τὸ ὁποῖον καθορίζεται εἰς τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν νομοσχέδιον. Τὴν δήλωσιν ταύτην ἐθεώρησα, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία ἄλλως τε ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρόκειται πάντοτε περὶ προσωρινῆς θεραπείας τῆς καταστάσεως ἢ μᾶλλον περὶ μέτρου προσωρινοῦ ἀντιστοίχου πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπιπροσθέτως τὰς σχετικὰς τὰς ὁποίας ἐδημιούργησαν αἱ περιστάσεις, ὅτι δὲ προκειμένου περὶ τοῦ καθορισμοῦ τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει, τῶν ὁποίων πρέπει νὰ καθορίσῃ τὸ κράτος, ἐὰν θέλῃ νὰ ἔχῃ ὑπηρεσίας λειτουργούσας κατὰ τὰς ἀξιώσεις καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινωνίας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, λέγω, ἔχει ὑπ’ ὄψιν ὅτι τοῦτο θὰ καθορισθῇ, ὅταν λήξῃ ἡ ἀνώμαλος κατάστασις, ὁπότε καὶ διοικητικῶς θὰ περισυλλεγῶμεν, διότι καὶ πολλαὶ ὑπηρεσίαι θὰ ἐκλείψωσιν ἐκ τῶν ὑφισταμένων σήμερον, θὰ εἶναι δὲ δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις καὶ θετικώτερον νὰ ἔχῃ τὸ ἔδαφος τὸ οἰκονομικὸν καὶ μᾶλλον καθορισμένον τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, τὴν τύχην τῶν ὁποίων ὀφείλει νὰ κανονίσῃ. Σήμερον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ προταθεισομένας τυχὸν αὐξήσεις, δεδομένου ἄλλως τε, ὅτι πρόκειται περὶ προσωρινοῦ μέτρου, διότι ἡ μισθοδοσία τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ κανονισθῇ ὁριστικῶς, ὅταν παρέλθῃ ἡ σημερινὴ ἐμπόλεμος κατάστασις. (Χειροκροτήματα).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κριάρης ἔχει τὸν λόγον.

§87Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν συνεφώνουν μὲ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐγὼ θέλω αὔξησιν, ἀλλὰ τοὐλάχιστον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος, νὰ μὴ δεχθῇ αὐξήσεις, ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον ἄλλο τι σύστημα, ὄχι πολύπλοκον οὔτε ἐλλειπὲς ὅπως εἶναι τὸ παρουσιαζόμενον νομοσχέδιον. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον νὰ διπλασιασθῇ ἡ ὀργανικὴ μισθοδοσία ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ δύο τρεῖς κλάδους, τοὺς ὁποίους παραλείπει τὸ νομοσχέδιον. Ἐν πρώτοις τὸν κλάδον τῶν χωροφυλάκων καὶ ὑπαξιωματικῶν αὐτῆς. Ἐὰν θέλητε χωροφύλακας μὲ ἄσπιλον τὸ μέτωπον καὶ ἀκηλιδώτους τὰς χεῖρας, καὶ ἐκπληροῦντας τὰ καθήκοντά των, πρέπει νὰ τοὺς ἱκανοποιήσητε, διότι δὲν δύνανται νὰ τὰ ἐκτελοῦν πεινῶντες. Δεύτερον κλάδον βλέπω τὸν τῶν στρατιωτῶν ὑπαλλήλων, τὶ εἶναι αὐτοί; Οἱ μὲν στρατιωτικοὶ τοὺς θεωροῦν ὡς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ δὲν τοὺς περιλαμβάνουν εἰς τὰς διατάξεις των, οἱ δὲ πολιτικοὶ ὡς στρατιωτικούς, καὶ οὕτω οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἐργαζόμενοι ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας λαμβάνουσιν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν μισθόν. Οὔτε ἐπίδομα οὔτε τίποτε. Ἐπίσης ἤθελον παρακαλέσει καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κοινωφελοῦς Ταμείου Κρήτης, ν’ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία καὶ τούτων κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Ἐγὼ, ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἐν γένει δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ παρουσιασθῇ ἕνα τοιοῦτον πολύπλοκον νομοσχέδιον, διότι ἠδύναντο νὰ καταργηθοῦν τὰ ἐπιδόματα καὶ αἱ ἐπιχορηγήσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τοὺς τμηματάρχας, διευθυντὰς κλπ., μαζὺ μὲ τὸν μισθόν των καὶ νὰ διπλασιασθῇ μὲ ἕνα ἄρθρον καὶ μόνον ἡ μισθοδοσία ἡ ὀργανικὴ ἁπάντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων καὶ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους προέτεινα διότι οὕτω τὸ Κράτος θὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, ἀφοῦ θὰ ἦτο μάλιστα καὶ προσωρινὸν τὸ μέτρον.

§88Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἀναλαμβάνετε νὰ συνηγορήσητε ὑπὲρ τῶν ὀργανικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ προέτεινον διπλασιασμὸν ὅλων τῶν φόρων, ἵνα καλυφθῶσιν οἱ μισθοὶ αὐτοί;

§89Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ὁ διπλασιασμὸς θὰ ἐγίνετο μέχρι τῆς μελλούσης Βουλῆς.

§90Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Νὰ ἀφήσωμεν λοιπὸν καὶ αὐτὴν νὰ λύσῃ τοὺς λογαριασμούς.

§91Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Μέχρι τῆς μελλούσης Βουλῆς, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προβῇ εἰς νέαν ὀργάνωσιν αὐτῶν. Λοιπὸν πόσος καιρός, θὰ ἦτο; Πόσα ἔξοδα θὰ ἀπητοῦντο, 5 ἢ 10 ἑκατομμύρια; Δὲν εἶναι καὶ μεγάλη δαπάνη. Οἱ ὑπάλληλοι ἀποτελοῦν μέγα μέρος τοῦ Κράτους, εἶναι τὸ τρίτον ἢ τέταρτον αὐτοῦ. Ὡς τώρα ἐπεινοῦσαν. Διὰ τῆς νέας ὀργανώσεως θὰ καταργηθοῦν πολλαὶ θέσεις καὶ θὰ περιωρισθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι. Ἡμεῖς ἐν Κρήτῃ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα εἴχαμεν ὀλιγίστους ὑπαλλήλους. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχεν 8 ὑπαλλήλους καὶ ἡ Κρήτη εἶχεν 300.000 κατοίκων. Ἡ ἀναλογία πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἦτο μικροτάτη. Σεῖς ἔχετε δημιουργήσει τόσας ὑπηρεσίας καὶ τοιαύτην γραφειοκρατίαν.......

§92Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Διατὶ δὲν μᾶς φέρετε ἕνα ἰδικόν σας ὀργανισμόν;

§93Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μας εἶχεν ἕνα γενικὸν γραμματέα, δύο ὑπογραμματεῖς, ἕνα πρωτοκολλητήν, τέσσαρας λογιστὰς κλπ.

§94Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅταν ὅμως ἤμουν εἰς τὴν Κρήτην, ὅλο θεσούλες μοῦ ζητοῦσες.

§95Α. ΚΡΙΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν σοῦ ζητοῦσα, σὺ τὰ ἐδημιούργησες, διότι ἦσο μαθημένος ἀπὸ τὰ ρουσφέτια στὴν Ἑλλάδα. Ὁ κ. Πρόεδρος, μᾶς ἔκοψε τὸν βῆχα μὲ τὸ μαχαῖρι. Τὶ θὰ γίνουν λοιπόν οἱ χωροφύλακες μὲ τὰς 112 δραχμὰς ποῦ πέρνουν;

§96Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ τῆς χωροφυλακῆς δὲν εἶναι ζήτημα δημοσίων ὑπαλλήλων, εἶναι τελείως ἀνεξάρτητον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§98Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θεωρῶ καθῆκόν μου ἵνα ἀνακοινώσω καὶ ἐγὼ, ὅτι ὅλοι οἱ ἀντιπολιτευόμενοι βουλευταὶ, οἱ μετέχοντες τῆς Βουλῆς ταύτης προσβλέπουσι πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις μετὰ πάσης συμπαθείας, διότι θεωροῦν, ὅτι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης ἡ ἀποκατάστασις ἑνὸς βίου ἀνεκτοῦ ὁπωσδήποτε διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Προσθέτω, ὅτι ἀναγνωρίζω πληρέστατα τὴν ὀρθότητα τῶν ὅσον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ βάσις τῆς ὀρθῆς ὀργανώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν διὰ τὸ μέλλον εἶναι βάσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐρεισθῇ ἐπὶ μισθῶν ἀνεκτῶν. Εἶναι ὀρθὸν νὰ προστεθῇ, ὅτι ὅσον εἶναι ἀπαραίτητον, ἵνα οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι ἀνεκτοὶ καὶ ἐξασφαλίζωσι βίον ἀνεκτὸν καὶ βίον παρακωλύοντα πάντα πειρασμὸν λόγῳ τῶν ἀνθρωπίνων ἀναγκῶν, τόσον ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἐπιβεβλημένον ἵνα καὶ οἱ ὀργανισμοὶ τοῦ μέλλοντος περιορίσωσιν εἰς τὸ κατώτατον ὅριον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀπαιτουμένων ὑπαλλήλων. Πρὸς τοῦτο ἤθελον συστήσει καὶ εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, διότι καὶ ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ πολλάκις συντελοῦμεν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, ἵνα τὰ ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια τὰ ὀργανικὰ, ὅσον τὸ δυνατὸν χαρακτηρισθῶσι διὰ φειδοῦς περὶ τὸν ὁρισμὸν τῶν θέσεων, διότι καὶ διὰ ψυχολογικοὺς λόγους θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ἀποκοπῶσι λόγῳ τοῦ πλήθους τῶν ἀνθρώπων, οἵτινες διὰ τῆς ἐγχειρήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν μοιραίως θὰ ἀναγκασθῇ ἕνεκα οἰκονομικῶν λόγων νὰ προβῇ τὸ Κράτος ἡμέραν τινά. — ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον.

§99Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, καθ’ ὅσον θεωρῶ τοῦτο ὡς ἕν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Καὶ αἱ δηλώσεις βεβαίως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἠδύναντο, ἐν τισι νὰ ληφθῶσι σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει ἀλλὰ προκειμένης συζητήσεως νομοσχεδίων, φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε τελευταίως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις προκειμένου νὰ συζητήσῃ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν προτέρων ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν νὰ μὴ δεχθῇ καμμίαν τροποποίησιν αὐτοῦ. Ὅτι λέγω, τὸ σύστημα τοῦτο, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ γνώμη νὰ εἴπω, ὅτι ἀπέχει ὀλίγον τῆς Κοινοβουλευτικότητος, διότι ἡ Κυβέρνησις ὁσάκις θεωρεῖ, ὅτι ὀφείλει νὰ ἐμμείνῃ εἰς μίαν της γνώμην, δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο, μὴ περιορίζουσα ὅμως τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τοῦ λόγου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Διότι ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀνέλθει τὸ βῆμα τοῦτο καὶ προδιαθέσει τὴν Βουλὴν ἐκ τῶν προτέρων εἰς τὴν ρητὴν του δήλωσιν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ οὐδεμίαν τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὡσὰν νὰ λέγῃ εἰς τοὺς βουλευτάς, Κύριοι, θὰ ἀνέλθητε ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, διὰ νὰ περιττολογήσητε καὶ οὐδὲν πλέον. Λέγω τοῦτο, διότι καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπὶ ἄλλων νομοσχεδίων παρετηρήθη τὸ τοιοῦτον. Ἐν τέλει ὅμως ἡ Κυβέρνησις καίτοι ἐκ τῶν προτέρων εἶχε δηλώσῃ, ὅτι δὲν θὰ ἐδέχετο οὐδεμίαν τροπολογίαν ἢ ὑποχώρησιν ἔν τισι τοῖς σημείοις ἑνὸς συζητουμένου θέματος ἐν τούτοις ἐν τέλει βεβαίως ὑπέκυψε εἰς τὴν ἐκφραζομένην ἐνταῦθα κοινὴν γνώμην καὶ εἰς ὀρθὰς παρατηρήσεις ἐδέχθη πάνυ ἀξιεπαίνως νὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ πολλάκις ἀνέβαλε καὶ τὴν ἐφαρμογὴν νομοσχεδίων σοβαρωτάτων διὰ ὡρισμένα διαμερίσματα τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶπον αὐτὰ τὰ ὀλίγα, διότι ἀναμφιβόλως ἡ Βουλή, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, θὰ εἴπῃ πᾶς ἀνερχόμενος τὸ βῆμα τοῦτο, ἀνέρχεται διὰ νὰ εἴπῃ ἴσως λέξεις περιττάς. Εἰσερχόμενος εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου καὶ ἐξετάζων ἐπὶ τῶν γενικῶν αὐτοῦ ἀρχῶν, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅτι λίαν ἀξιέπαινος βεβαίως ὑπῆρξεν μέχρι τοῦδε ἡ πρόνοια τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ μέτρων γενικῶν διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ἀπὸ πρώτης ἀπόψεως ἐξεταζόμενον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γεννᾷ ἀμέσως τὸ ἐρώτημα: Πληροῖ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν; φέρει μίαν βελτίωσιν ριζικὴν εἰς τὰ τοῦ κλάδου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων; Ἀπὸ ἐτῶν ὁλοκλήρων ἀπὸ τοῦ 1833 δύναμαι νὰ εἴπω εὑρισκόμεθα ὑπὸ συνθήκας λίαν δυσχερεῖς. Ὅλοι γνωρίζετε κ. βουλευταί, ὅτι οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, εἶναι ἀνεπαρκεῖς, οὐ μόνον ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐξερράγη ὁ Εὐρωπαϊκὸς πόλεμος, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐδημιουργήθη μία ὑπεραύξησις πασῶν τῶν τιμῶν πάντων τῶν εἰδῶν. Ἀλλ’ ἦσαν ἔκτοτε ἀνεπαρκεῖς καὶ δὴ καὶ εἰς τὴν προπολεμικὴν ἐποχήν· καὶ τοῦτο διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὑμᾶς τὸ Διάταγμα τοῦ 1833 τὸ γενόμενον ἐπὶ βασιλείας τοῦ Ὄθωνος, βεβαίως συνετάγη εἰς ἐποχὴν τὰ μάλλα ἀπέχουσα τῆς σήμερον καὶ ὑπὸ συνθήκας ἰδιωτικὰς ἐντελῶς διαφόρους τῶν σημερινῶν. Ἀλλὰ πλὴν τῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐπεβάλετο ὅπως οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων μεταρυθμισθῶσι καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, δυνάμεθα νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὴν μεταπολεμικὴν ἐποχήν, ἡ ὁποία μεταπολεμικὴ ἐποχὴ δὲν προοιωνίζεται κατὰ πολὺ καλυτέρα τῆς παρούσης. Ὡς εἶδεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ γίνεται λόγος περὶ αὐξήσεως δηλαδὴ περὶ προσθέτου ἐπιδόματος εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ὁ πόλεμος καὶ ἐρωτῶ: Μετὰ τὸ πέρας τοῦ πολέμου τί θὰ γίνῃ; Διατί νὰ τεθῇ αὐτὴ ἡ φράσις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἐνῷ ἐπὶ ἄλλων βάσεων κυρίως ἀναμένομεν τὴν σύνταξιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται; Ὅ,τι κυρίων ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἦτο νὰ θεσπισθῇ ἐφ’ ἅπαξ ὁ νόμος, οὐχὶ προνοῶν μόνον περὶ τῆς μεταβολῆς τῆς καταστάσεως τῶν ὑπαλλήλων ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις, ἡ ὁποία εἶναι περὶ τὸ τέρμα της, ἀλλὰ νὰ προβλέψωμεν τὴν μόνιμον αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν, θεωρουμένου τοῦ τοιούτου, ὡς ἀμέσου πλέον ἀνάγκης κατόπιν τῶν βιωτικῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ βελτιωθῶσι καὶ κατὰ πολὺ καὶ λήγοντος τοῦ πολέμου, διότι καθὼς προεῖπον καὶ ἐπανέλαβον πολλάκις, μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, αἱ βιωτικαὶ ἀνάγκαι διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Θὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ αὐταί, ἐὰν τὸ παρὸν νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὡς ἔχει καὶ ἂν δὲν ψηφισθῇ μία ὁριστικὴ ἀπόφασις λαμβάνουσα ριζικὰ μέτρα, πλέον νόμιμα διὰ τὸν δημόσιον κλάδον τῆς Ἑλλάδος. Τὸ νὰ ἀναφέρω τὸ τί λαμβάνει χώραν εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, τὸ τοιοῦτον τὸ θεωρῶ ἴσως πάντι περιττόν, καθ’ ὅσον θὰ μοῦ εἴπητε τὰ Κράτη ἐκεῖνα εἶναι μεγάλα, ἔχουν περιθώριον προϋπολογισμοῦ μέγα. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ζητῶ νὰ δώσητε τοὺς μισθοὺς, τοὺς ὁποίους δίδει ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἀγγλία, ἀλλὰ ζητῶ νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς βάσεως, τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν συνεδριάζομεν, τοῦ διπλασιασμοῦ ὅλων τῶν ἀπολαυῶν. Καὶ διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἱεραρχικῶς, ἀρχόμεθα ἀπὸ τοῦ νομοθετήματος τοῦ ὑποβληθέντος διὰ τὸν μισθὸν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν. Πάνυ δικαίως ὑπάρχει νομοσχέδιον προνοοῦν περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν Ὑπουργῶν. Τὸ θεωρῶ δικαιότατον, καὶ μάλιστα νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ διπλασιασμός, διότι διπλασιασμὸς εἶναι ἀπὸ 800 εἰς 1500, εἶναι ἀνεπαρκὴς διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, ὁπωσδήποτε ἐκεῖ βλέπω, ὅτι ἐκπορευόμεθα ἐκ τῆς βάσεως τοῦ διπλασιασμοῦ τῶν ἀπολαυῶν. Ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐκεῖ βλέπομεν πάνυ δικαίως τὴν ἐπαύξησιν τῆς ἀποζημιώσεως, ἡ ὁποία φθάνει εἰς τετραπλασιασμόν.

§100Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ποῦ τὸ εἴδατε;

§101Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐγένετο λόγος· ὁμιλῶ περὶ τῆς γενομένης ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ προτάσεως. Τρίτον, κύριοι, ἐξετάζω τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ εἶναι ἐπιβεβλημένη. Καὶ ἐπ’ αὐτῆς παρατηρεῖται ἡ αὐτὴ βάσις τοῦ διπλασιασμοῦ. Ταῦτα τὰ ἀναφέρω διὰ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ὅπως ἔγινεν εἰς αὐτά, οὕτω θεωρῶ δίκαιον προκειμένου περὶ ὁλοκλήρου τοῦ κλάδου τῶν δημοσίων λειτουργῶν τῆς χώρας νὰ τεθῇ ἡ αὐτὴ βάσις, διότι καὶ ὁ ἀνώτατος λειτουργὸς καὶ ὁ κατώτατος προσφέρει ἕκαστος ἐν τῷ κύκλῳ του πολυτίμους ὑπηρεσίας.

§102Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ὑποθέτω, ὅτι θὰ σᾶς ἐξαγάγω ἀπὸ μίαν πλάνην. Εἴπατε ὅτι ἡ αὐτὴ βάσις πρέπει νὰ τεθῇ καὶ ὡς πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, ὁποία ἐτέθη εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν Ὑπουργῶν, ἡ ὁποία αὔξησις θὰ μείνῃ οἵα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ πρότασις ἄλλη, διότι ἤκουσα, ὅτι ἐγένοντο προτάσεις καὶ περαιτέρω αὐξήσεως· ἀλλ’ αὐτὴ ἡ βάσις τῆς σκέψεώς σας εἶναι σφαλερά. Διατί αὐξάνεται ἡ μισθοδοσία τοῦ Ὑπουργοῦ; Διὰ δύο λόγους: Διότι ὑπάρχουν καὶ δύνανται νὰ ὑπάρχουν Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἄλλα κεφάλαια, ὄντες δὲ Ὑπουργοὶ δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν ἄλλως διὰ νὰ ἀπολαύουν τὰ πρὸς τὸ ζῆν καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ περιωρίζωνται αἱ θέσεις τῶν Ὑπουργῶν εἰς ἐκείνους, οἵτινες δύνανται νὰ ἐξοδεύουν ἐξ ἰδίων, ὄντες Ὑπουργοί. Ἀλλ’ ἐλησμονήσατε καὶ κἄτι ἄλλο. Ὑποθέσατε ἕνα δικηγόρον γενόμενον Ὑπουργόν· αὐτὸς τὸ κλείει τὸ γραφεῖόν του καὶ δὲν ἀποζημιώνεται βεβαίως δι’ ὅσα στερεῖται κλείων τὸ γραφεῖόν του, ἀλλὰ τοῦ δίδετε τὰ ἔξοδα συντηρήσεως, ἐν ᾧ ὁ ὑπάλληλος λαμβάνει τακτικὰ τὸν μισθόν του, αὕτη εἶναι ἡ δουλειά του, εἶναι τὸ ἐπάγγελμά του, καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ λέγει, ἐπειδὴ ὅσα κερδίζεις ἀσκῶν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, τὰ θεωρῶ ἀνεπαρκῆ τὰ αὐξάνω μέχρι τοῦ δεῖνα ποσοῦ. Τελείως διάφορος εἶναι ἡ δικαιολογικὴ βάσις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τὴν δικαιολογικὴν βάσιν τοῦ ἄλλου, δὲν θὰ ὑπάρξῃ δὲ τίποτε μᾶλλον σόλικον, ἀπὸ τοῦ νὰ ἀφομοιωθῇ εἷς νόμος ὁμιλῶν περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τὴν αὐτὴν βάσιν μὲ νόμον ἀφορῶντα τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν Ὑπουργῶν.

§103Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διακόπτων με καὶ ἐξετάζων τὸ θέμα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, ἐλησμόνησεν ἴσως νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ ἀνθρώπινος ὀργανισμὸς ἐκ διαπλάσεως ἔχει εἰς ὅλον τὸ ἀνθρώπινον γένος μικρὰς διαφοράς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς διαστάσεις τῶν διαφόρων ὀργάνων τοῦ σώματος καὶ οἵας ἀπαιτήσεις ἔχει ὁ στόμαχος τοῦ Ὑπουργοῦ τὰς αὐτὰς ἀπαιτήσεις ἔχει καὶ ὁ στόμαχος τοῦ τελευταίου δημοσίου ὑπαλλήλου, ὅπου ἀγοράζουν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τὰ τρόφιμα, τὰ ἀγοράζουν καὶ οἱ ἄλλοι.

§104Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἔχει ἔξοδα παραστάσεως ὁ γραμματεὺς ὅσα ἔχει ὁ Ὑπουργός;

§105Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ θεωρῶ ἀνεπαρκῆ καὶ τὴν ἐπαύξησιν τοῦ μισθοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει καὶ ἔξοδα παραστάσεως, ἔχει εὐκολίας, ἔχει τὸ μέσον τῆς κινήσεως. Κύριοι βουλευταί, εἶπον πάντα ταῦτα, καθ’ ὅσον θεωρῶ, ὅτι μία μηχανὴ ὅπως ἡ Κυβερνητικὴ μηχανὴ ἑνὸς τόπου, διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἀπταίστως, δέον ὅπως ἅπαντα τὰ μικρότερα μηχανήματα, ἅπαντα τὰ ἐλατήρια τὰ κινοῦντα τὴν μεγάλην μηχανὴν νὰ εὑρίσκονται εἰς τὴν εὐχάριστον κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν δέον νὰ εὑρίσκεται τὸ σύνολον, ἵνα λειτουργήσῃ ἀπολύτως μία μεγάλη μηχανή. Εἶναι κοινῶς ἀνεγνωρισμένον, ὅτι ζητοῦνται ἐνταῦθα πράγματα ἀπραγματοποίητα. Διότι ἠκούσαμεν τὸ ἐπιχείρημα, τὸ πολὺ δίκαιον, ὅτι λόγῳ τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν βαρῶν, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποβεβλημένον τὸ Κράτος καὶ ἡ αὔξησις κατὰ 23 ἑκατομμύρια τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν παροχὴν τοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, εἶναι μία μεγάλη θυσία διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἐδῶ δὲν γίνεται θυσία, κύριοι, ἀλλ’ ἐπιτελεῖται μία ἀνάγκη ἐπιβεβλημένη. Τὸ νὰ θελήσητε νὰ καταστήσητε τὴν θέσιν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου ἀνεπηρέαστον παντὸς πειρασμοῦ, τὸ νὰ καταστήσητε τοῦτον ἀξιοπρεπῆ, δὲν εἶναι ρουσφέτι, δὲν εἶναι χάρισμα, ἀλλ’ εἶναι ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τοῦ ὅλου Κυβερνητικοῦ συστήματος. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς θεωρῶ τὸν διπλασιασμὸν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους ὡς ἀπαραίτητον, φθάνω μέχρι τοῦ σημείου νὰ εἴπω, ὅτι ἠδύνατο τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως ἔχει φροντίσει δι’ ὅλα, ἠδύνατο ἐφ’ ἅπαξ λύον τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ θέση πραγματικῶς τὴν λειτουργίαν τοῦ Κυβερνητικοῦ συστήματος εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἐτῶν ἀναμένομεν καὶ τὸ ὁποῖον πάντες παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων ἀναμένομεν τελειωτικῶς. Εἰσέρχομαι ἤδη εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Κύριοι βουλευταί, βλέπω, ὅτι ἄρθρα τινὰ τούτου ἀλληλοσυγκρούονται, π. χ. τὸ ἄρθρον 3ον καὶ τὸ ἄρθρον 4ον, ἐφ’ ὧν γίνεται ἡ συζήτησις, καὶ διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ὑποβολὴ πιστοποιητικῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐπιδόματος. Διὰ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ζητεῖται τὸ πιστοποιητικὸν καθίσταται πολὺ ταπεινωτικὴ ἡ θέσις τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ βλέπομεν, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἔχει ἀνάγκην τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου, τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, τοῦ Δημάρχου κλπ. διὰ τὴν πιστοποίησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας του. Πάντα ταῦτα θὰ ἀπαιτήσουν μακρὸν χρόνον διὰ νὰ γίνουν. Θὰ ἦτο δυνατόν, ὅπως προνοεῖται ἐν τῷ 4ῳ ἄρθρῳ περὶ πληρωμῆς τοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ περὶ ποινῆς ἐπιβαλλομένης εἰς τοὺς δηλοῦντας τυχὸν πλείονα τέκνα, νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο καὶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὰ πιστοποιητικὰ καὶ νὰ ἀποστείλετε τὸν δημόσιον ὑπάλληλον τὸν Ἀνώτατον νὰ ἐξευτελίζηται ἀπὸ τοὺς χωροφύλακας.

§106Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Εἶναι ἐξευτελισμός, κύριε συνάδελφε, τὸ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸν χωροφύλακα;

§107Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὄχι ἐξευτελισμός, ὅπως τὸν ἐννοοῦμεν, ἀλλὰ ἀργοπορία. Θεωρῶ, λοιπὸν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὰ ἄρθρα περὶ πιστοποιητικῶν ἠδύναντο νὰ ἐξαλειφθοῦν τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον 5ον τὸ προνοῶν περὶ ποινῶν τῶν τυχὸν δηλωσάντων ψευδῶς ἀριθμὸν μείζονα τῶν τέκνων. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ Κοινοβουλευτική, ἡ ὁποία ἐμελέτησεν εὐρύτερον τὸ θέμα, ἡ ὁποία καὶ κατέληξεν εἰς τὴν γνώμην τῆς ἀνάγκης τοῦ διπλασιασμοῦ τῶν μισθῶν πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν πρώτων ἀναγκῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐξέφρασε πολὺ ὀρθῶς τὴν γνώμην καὶ περὶ τοῦ χρόνου, ἀπὸ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ πληρωθῇ τὸ ἐπίδομα τοῦτο. Τάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην ταύτην. Θεωρῶ, ὅτι εἶναι βραχὺ τὸ διάστημα ἀπὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου καὶ προτείνω ἀπὸ τῆς 1ης Αὐγούστου νὰ παρασχεθῇ τὸ ἐπίδομα. Ὑπάρχουσι καί τινες λεπτεμέρειαι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, περὶ τοῦ ζητήματος δ’ αὐτοῦ ἔχω ὑποβάλει καὶ ἐρώτησιν. Ἀλλὰ ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν ὅπως γίνῃ ἀφομοίωσις τῶν ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, πᾶς δέ τις δύναται νὰ κατανοήσῃ τὴν ἀνάγκην τοῦ μέτρου τῆς ἀφομοιώσεως· οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ ἡ πρόνοια πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἐπὶ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, τῶν ὑπηρετούντων εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας, περὶ τῶν ὁποίων ἡ ἀπάντησις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἦτο ἀόριστος. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἔχω νὰ εἴπω, κύριοι βουλευταί, ὑποστηρίζων τὸ δίκαιον τῆς ἐπὶ ἄλλης βάσεως ὑποβολῆς πρὸς ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ὡς ἔχει, τὸ θεωρῶ μὴ ἐκπληροῦν τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§109Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μετὰ τοὺς λόγους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, λαμβάνω τὸν λόγον καὶ ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον, καὶ διότι θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήριά μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔσπευσε νὰ πληρώσῃ μεγίστην ἀνάγκην, καθόσον τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἀπολύτως ἀπαραίτητον. Ἐνταῦθα ὅμως αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν μετὰ τοὺς λόγους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου νὰ κρούσω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου πρὸ τῆς ἀπειλουμένης ὑποστάσεως αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους. Ὄχι μόνον τὸ συμφέρον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ τὸ συμφέρον αὐτῆς ταύτης τῆς Πολιτείας ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν μέτρων τόσον περὶ τῆς παγίας αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, ὅσον καὶ περὶ τῆς χορηγίας εἰς τούτους προσωρινοῦ ἐπιδόματος κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον. Ἡ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1833 ὁρισθεῖσα μισθοδοσία τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἔκτοτε ἐν πολλοῖς μέχρι σήμερον διατηρηθεῖσα ἀποδεικνύουσιν ἀδικαιολόγητον στασιμότητα, ἐφ’ ὅσον αἱ κοινωνικαὶ καὶ βιωτικαὶ συνθῆκαι ἤλλαξαν ἔκτοτε ἁλματωδῶς, παρ’ ἡμῖν ἀποβαίνει δ’ ἀληθῶς ὀπισθοδρομική, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἡ ἐπὶ ¾ τοῦ αἰῶνος μὴ παρακολούθησις ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας τῆς οἰκονομικῆς ὑποστάσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν κατὰ τὸ παρελθὸν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἦσαν τὸ λάφυρον νικῶντος κόμματος, ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ παραμέλησις αὕτη ἐλαχίστην ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἐπίδρασιν, καθόσον ἐπρόκειτο περὶ προσωρινῶν ὑπαλλήλων ἐρχομένων καὶ παρερχομένων. Ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἡ λαϊκὴ ἐπανάστασις τοῦ 1909 καὶ ἡ ταύτην ἐπακολουθήσασα Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων ἀνεκήρυξαν ὡς ἀρχὴν τὴν χειραφέτησιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ κομματισμοῦ καὶ ἀφ’ ὅτου ἡ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ ἐπεσφράγισε ταύτην διὰ τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων, ἐπεβάλλετο ἡ τροποποίησις τοῦ μισθολογίου τοῦ 1833 πρὸς συγχρονισμὸν τούτων πρὸς τὰς νεωτέρας κοινωνικὰς ἀνάγκας τοῦ βίου. Τὴν ὅλως δ’ ἰδιαιτέραν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἀποδίδει ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ θεσμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, δύναταί τις νὰ κατανοήσῃ ἐκ τοῦ ὅτι καὶ ἐν αὐτῷ τῷ προγράμματι, τὸ ὁποῖον ὁ μεγάλος μας Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων διετύπωσεν ἐν Βόλῳ, ἀνέφερε τὴν ἀνάγκην συστάσεως καὶ λειτουργίας Σχολῆς πολιτικῶν ἐπιστημῶν, πρὸς μόρφωσιν καὶ προαγωγὴν τοῦ κλάδου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἂν δ’ οἱ Βαλκανικοὶ πόλεμοι ὡς καὶ ὁ ἐπακολουθήσας τούτους Εὐρωπαϊκὸς ἀνέκοψαν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τῶν Φιλελευθέρων ὡς πρὸς τὴν ἵδρυσιν Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν, εἶμαι βέβαιος ὅτι εὐθὺς ὡς εἰσέλθομεν εἰς τὴν εἰρήνην δὲν θὰ βραδύνῃ ἡ ἡμέρα τῆς πραγματώσεως τῆς ὑποσχέσεως ταύτης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ δυνηθῇ ἐν λίαν προσεχεῖ μέλλοντι νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἵδρυσιν τοιαύτης Σχολῆς τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν χάριν τῆς ἐξυψώσεως τοῦ ὑπαλληλικοῦ κλάδου. Ἀκριβῶς δ’ ἕνεκα τῆς ἀντιλήψεως ταύτης τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ ἐπιδειχθέντος ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τοῦ ὑπαλληλικοῦ κόσμου ὁ διπλασιασμὸς τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος μετὰ τοὺς ἐπιτυχεῖς Βαλκανικοὺς πολέμους δὲν προσέκοψεν εἰς ἐξεύρεσιν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἀλλ’ ὁ ἐπελθὼν Εὐρωπαϊκὸς πόλεμος κατέστησε τὴν δυσαναλογίαν αἰσθητοτέραν τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς τὰς ἀνάγκας τούτων. Καὶ περὶ τούτου βεβαίως ἡ ἀπολυταρχία τοῦ ἀπαισίου ἐκείνου παρελθόντος ἡ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν στερήσεων τοῦ πολέμου εὑρεθεῖσα εἰς τὴν ἀρχὴν δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ μέριμναν καίτοι διὰ τῆς ἄφρονος πολιτείας της ἐπέφερε τὸν ἀποκλεισμὸν ὅστις ἐπεδείνωσε τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν πάντων καὶ ἰδίᾳ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως τῶν τοῦ βίου καθόσον ὡς μόνην μέριμναν εἶχε, τὴν διαφθορὰν πάντων καὶ αὐτῆς ἔτι τῆς διοικήσεως. Τὸ δὲ ἐπακολουθῆσαν ταύτην καθεστὼς τῆς σήμερον ἀπορροφηθὲν τελείως εἰς τὴν διάσωσιν τῆς Πατρίδος ἐκ τοῦ βαράθρου εἰς ὃ εἶχεν ὁδηγήσει ταύτην ἡ ἀπολυταρχία ἐκείνη, ἔστρεψε πᾶσαν τὴν προσοχήν του εἰς τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἀνθρωπότητος καὶ δὲν ἠδυνήθη ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἐναρμόνισιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων πρὸς τὰς βιωτικὰς τούτων ἀνάγκας. Συνεπῶς ἡ παράτασις ἕνεκα τῶν ἄνω λόγων τῆς ἀβελτηρίας ταύτης θὰ ἐπέφερεν ἐπίτασιν τοῦ κακοῦ ἀπειλοῦσαν πλὴν τῆς ὑπάρξεως τῶν ὑπαλλήλων καὶ αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τῆς Πολιτείας. Ἡ καθ’ ὅλην ὅθεν τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου μέχρι σήμερον διατήρησις τοῦ μισθολογίου τοῦ 1833 ἀφῆκεν ἀνεπούλωτα ἴχνη καὶ ἐδημιούργησε τὸ οἰκονομικὸν ναυάγιον παντὸς ὑπαλλήλου. Οἱ ὑπάλληλοι —τὰ οἰκονομικὰ ταῦτα ἐρείπια—καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο ἐπέδειξαν, κύριοι, ἀντοχὴν εἰς τὴν οἰκονομικὴν βιοπάλην ἀξιέπαινον. Ἐὰν δὲ κατὰ τὸν λήγοντα ἤδη ἐθνικὸν ἀγῶνα ὁ στρατὸς ἡμῶν ἀπέδειξε μαχόμενος ἀπὸ τῶν ἐθνικῶν ἐπάλξεων ἥρωας οὐχ ἧσσον καὶ ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος δύναται ἐξ ἴσου νὰ καυχηθῇ ὅτι ἐπαρουσίασεν ἐθνικοὺς μάρτυρας ἀγωνισθέντας ἀπὸ τῶν ἐπάλξεων τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν ἐξ ἴσου ἐθνικὸν ἀγῶνα. Διότι τί ἄλλο, κύριοι, ἢ μάρτυρας καὶ θύματα τοῦ καθήκοντος παρουσιάζουσιν αὐτὰ ταῦτα τὰ ἐν ἐπισήμοις ἐγγράφοις ἀναφερόμενα; (ἀναγινώσκει): «Ἡ τηλεγραφικὴ διεύθυνσις Ἀθηνῶν ἐν ἐγγράφῳ της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας περὶ τῆς ὑγιείας τῶν ὑπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ὑπαλλήλων ἀναφέρει μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «Διατελοῦντος τοῦ κλάδου ἐν ἐπιστρατεύσει προσεφύγομεν εἰς τὴν ὑγειονομικὴν τοῦ Στρατοῦ ὑπηρεσίαν ἥτις ἐξετάσασα πολλοὺς ὑπαλλήλους, διέγνωσεν εἰς πλείστους ἐξ αὐτῶν (οὐγκιστὰς) ἐκδεδηλωμένην φυματίωσιν, εἰς ἄλλους ἄλλας ἐπιπολαζούσας ἐπιδημικὰς ἢ ἐνδημικὰς νόσους, εἰς πάντας δὲ σχεδὸν ἀναιμίαν, ἐξάντλησιν, ῥοπὴν καὶ δεκτικότητα πρὸς πᾶσαν ἀσθένειαν, τόσον ὥστε ἐπροξένησεν ἐντύπωσιν ἡ ὀδυνηρὰ αὕτη κατάστασις εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, ὅπερ ἀπέστειλεν ἐπίτηδες ἰατρὸν ἵνα ἀντιληφθῇ ἐπιτοπίως ὑπὸ ποίους ὅρους ὑγιεινῆς ἐργάζονται οἱ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι. Αἱ εἰς εὐρὺν κύκλον τῶν ὑφ’ ἡμᾶς ὑπαλλήλων ἐκδηλωθεῖσαι ποικίλαι αὗται νόσοι ὀφείλονται κυρίως εἰς τὴν ἔλλειψιν μέσων διαίτης ὁσημέραι αὐξάνουσαν ἀτονίαν τοῦ ὀργανισμοῦ των. Εἰς τὰς δημιουργηθείσας ὅμως ἐκ τῆς γενικῆς ὑπερτιμήσεως βιωτικὰς ἀνάγκας πῶς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνταποκριθῇ διὰ τοὺς ἄνευ ὑποχρεώσεων μισθοδοσία 150 δραχμῶν πολλῷ δὲ μᾶλλον διὰ τοὺς οἰκογενειάρχας; Ἐκ τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν καὶ μόνον κατὰ τοὺς 3–4 τελευταίους μῆνας προσεβλήθησαν 15 ἀπὸ φυματίωσιν συνεπείᾳ σωματικῆς ἐξαντλήσεως, οἱ τρεῖς δ’ ἐκ τούτων ἀπέθανον. Εἰς ἓν μόνον τμῆμα τὸ τῆς Διεκπεραιώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἐν βραχυτάτῳ χρόνῳ ἐπαρουσιάσθησαν μεταξὺ τῶν 30 αὐτοῦ ὑπαλλήλων, ἕξ περιπτώσεις αἱμοπτύσεως, ἂν καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ἀρτισυστάτου τούτου Ὑπουργείου ἐργάζονται ἐν πάσῃ ἀνέσει εἰς λαμπροὺς θαλάμους». Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, κύριοι βουλευταί, ἐρχόμεθα νὰ ἀποδώσωμεν ὀφειλόμενον φόρον εὐγνωμοσύνης πρὸς τὰ θύματα ταῦτα τοῦ καθήκοντος, τοὺς μάρτυρας τούτους, τοὺς καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ μεγάλου πολέμου δεινῶς δοκιμασθέντας καὶ ἐξαντληθέντας τελευταῖον εἰς σημεῖον ὥστε νὰ μὴ δύνανται ἐπὶ πλέον ν’ ἀνθέξωσι, διὰ τοὺς ὁποίους μάλιστα σήμερον ὀφείλει νὰ λεχθῇ, ὅτι ἂν ὑφίσταται Ἑλληνικὸν Κράτος λειτουργοῦν ὡς λειτουργεῖ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν αὐτοθυσίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἵτινες ἐγκαταλειφθέντες ὑπὸ τῆς Πολιτείας πεινῶντες καὶ γυμνητεύοντες ἐξηναγκάσθησαν νὰ ἐξαντλήσωσι πάσας τὰς ἀποταμιεύσεις των, νὰ ἐκποιήσωσι καὶ αὐτὰ τὰ ἔπιπλα καὶ τὰ κοσμήματά των, τινὲς δὲ τούτων κατέληξαν εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἀνεπαρκείας ὥστε ἠναγκάσθησαν ἐν ἀπογνώσει νὰ θέσωσι τέρμα εἰς τὸν βίον των, ὅπως συνέβη εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν Χαλκίδος. Σήμερον κ. βουλευταί, πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ἡ ἀλήθεια ὁσονδήποτε πικρὰ καὶ ἂν εἶναι, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ προλεταριᾶτον ἐν Ἑλλάδι, τοῦτο ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἡ ἀπόγνωσις αὕτη τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐπιφέρῃ φυσικῷ τῷ λόγῳ τὴν συμπάθειαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς πρὸς τούτους, ὧν ἡ ἐντιμότης ἐν συνόλῳ μετ’ ἐθνικῆς ὑπερηφανείας ἐξαιρομένη δέον νὰ προκαλέσῃ ταχίστην καὶ ἀποτελεσματικὴν λῆψιν μέτρων. Τὸ ἀπασχολοῦν δὲ ἡμᾶς, κύριοι, ζήτημα τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων παρουσιάζεται ὑπὸ μορφὴν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν τῆς παγίας αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τούτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν τῆς ἐπιβαλλομένης κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πολέμων παροχῆς ἐπιχορηγήσεως προσωρινῆς τοιαύτης. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν παγίαν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας εἶπεν ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐν βραχεῖ μέλλοντι θέλει ληφθῆ ἡ δέουσα πρόνοια. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτραπῆ νὰ κάμω μίαν σύγκρισιν —ὄχι πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν ἄλλων Κρατῶν, διότι δύναται νὰ ἀντιταχθῇ ὅτι εἶναι ἄλλαι αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι παρ’ ἡμῖν καὶ ἄλλαι αἱ τῶν ξένων Κρατῶν — ἀλλὰ πρὸς τὸ μισθολόγιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τοῦ ἀνωτάτου τούτου οἰκονομικοῦ ἱδρύματος τῆς Χώρας μας, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Ἀπὸ τοῦ 1901 καὶ μετὰ ταῦτα ἐὰν παρακολουθήσῃ κανεὶς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν θὰ ἴδῃ ὅτι μέχρι τοῦ 1918 ηὔξησε τοὺ μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς κατὰ 30%. Οὕτω: οἱ διευθυνταὶ καὶ οἱ τμηματάρχαι πρώτης τάξεως οἱ μὲν ἀπὸ δραχ. 600 ἔλαβον 825 δραχ., οἱ δὲ ἀπὸ δραχ. 500 ἔλαβον 710 δραχ., κατὰ τὴν ἰδίαν δὲν ἀναλογικὴν κλίμακα ηὐξήθησαν καὶ οἱ μισθοὶ ὅλων τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς. Ἐὰν δ’ εἰς ταῦτα προσθέσωμεν καὶ τὰ χορηγηθέντα κατὰ τὴν αὐτὴν χρονικὴν περίοδον ἐπιμίσθια 65% καὶ ἄνω, θὰ ἴδωμεν τοὺς ἀρχικοὺς μισθοὺς διπλασιαζομένους, χωρὶς εἰς ταῦτα δὲ νὰ προσθέσωμεν τὰ ἀπὸ Μαΐου 1917 χορηγηθέντα κατὰ διαφόρους ἐποχὰς τέσσαρα τὸν ἀριθμὸν ἔκτακτα δάνεια ἴσα πρὸς μισθοδοσίαν ἑνὸς μηνὸς καὶ λήγοντα ἕξ μῆνας μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου, ὁπότε βεβαίως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ δωρήσῃ καὶ ταῦτα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους της, ὀφείλομεν νὰ προσθέσωμεν ὅτι καὶ ἔκτακτον δάνειον ἕνεκα τῆς γρίππης ἐχορηγήθη ἐσχάτως τούτοις ὅπως δυνηθῶσι νὰ τονώσωσι τοὺς ὀργανισμούς των καὶ ἀντιστῶσιν εἰς τὴν φθορὰν ἀληθῶς τῆς ἀνθρωπότητος προκαλέσασαν γρίππην. Ἂν ὅθεν μόνον κατὰ τὴν τελευταίαν εἰκοσαετίαν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐδιπλασίασε τοὺς μισθούς της καὶ ἔλαβε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ἔκτακτα μέτρα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν τούτων, πῶς τὸ Κράτος δύναται μέχρι σήμερον νὰ διατηρῇ τὸ μισθολόγιον τοῦ 1833; Ἀνέφερον τὸ οἰκονομικὸν τοῦτο ἵδρυμα, ὅπερ ὡς τοιοῦτον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τῶν μετόχων του, ὅπως ἀποδείξω τὴν συναίσθησιν τῆς ἀνάγκης τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν, τὴν κρατοῦσαν παρ’ ἡμῖν. Ἂν δὲ τοιαῦται σκέψεις κρατοῦσιν εἰς τὰ ἰδιωτικὰ οἰκονομικὰ ἱδρύματα, πολλῷ μᾶλλον δέον νὰ κρατήσωσιν εἰς τὸ Κράτος, ὅπερ ὄχι μόνον δι’ ἴδιον συμφέρον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας ὁλοκλήρου ὀφείλει νὰ παρακολουθήσῃ εἰς τοῦτο, καθόσον ἡ ἀναπόφευκτος ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει διαφθορὰ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θέλει κατ’ ἀνάγκην διαφθείρει καὶ τὰς λοιπὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δὲ τῆς κατὰ τὸν πόλεμον ἀνάγκης τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν, ἥτις πανταχοῦ ἐπεβλήθη, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι διπλασίως ἐπεβάλλετο αὕτη ἐν Ἑλλάδι. Διότι δυστυχῶς ὡς γνωστὸν ἡ ἄφρων πολιτικὴ τοῦ καταλυθέντος καθεστῶτος ἐπέφερε τὸν ἀποκλεισμόν, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἐπῆλθε σπάνις τροφίμων, καὶ συνεπῶς ἐπῆλθε τοιαύτη ὑπερτίμησις τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης, οἵα δὲν ἐπῆλθεν εἰς τὰς μαχομένας χώρας. Ἡ δ’ ἐξάντλησις πάσης παρακαταθήκης κατὰ τὸν ἀποκλεισμὸν —ἐπιπροστιθεμένη εἰς τὴν ἔλλειψιν μεταφορικῶν μέσων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ— ὑπερετίμησεν ἔτι μᾶλλον τὰ εἴδη τοῦ βίου. Ὥστε, κύριοι, ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην χώραν ἡ ὑπερτίμησις παρ’ ἡμῖν ἦτο μεγαλειτέρα, ἴσως πρέπει μάλιστα νὰ λεχθῇ ὅτι εἴμεθα καὶ οἱ μόνοι, οἵτινες δὲν ἀνεγνωρίσαμεν τὰς ἀνάγκας ταύτας εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῶν διαφόρων διατιμήσεων τὸ Κράτος συνήργει εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν τοῦ βίου. Οὕτω δ’ ἐν ᾧ τὸ Κράτος ἀφ’ ἑνὸς μὲν συνήργει ὡς ἄνω εἰς τὴν ὑπερτίμησιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τῶν ἐπιβληθεισῶν παρὰ τούτου αὐξήσεων τῶν μισθῶν τῶν σιδηροδρομικῶν, τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων καὶ πασῶν σχεδὸν τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, ηὔξανε τὸ ἐπίπεδον τῶν βιωτικῶν ὅρων, μόνον δὲ πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ἐξηκολούθησε διατηροῦν τοὺς ἀπηρχαιωμένους μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, διατηροῦν τοὺς ἀπηρχαιωμένους μισθοὺς τοῦ 1833, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς πάντα τὰ λοιπὰ κράτη. Διότι καὶ αὐτὴ ἔτι ἡ Τουρκία ηὔξησε τοὺς μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ 50% εἰς χρυσὸν, τοῦθ’ ὅπερ ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν ὑπάρχουσαν ἐν Τουρκίᾳ ἐπικαταλλαγὴν εἰς 150%, μὲ τὸ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα, ἐπὶ πλέον δ’ ἐχορήγει εἰς τούτους ποσότητα τροφίμων εἰς προπολεμικὰς τιμάς. Παρὰ πάντα ταῦτα ἡ Ἑλλὰς ἔδειξεν ἀσύγγνωστον ἀδιαφορίαν πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὀφειλομένην εἰς τὰ ἐν ἀρχῇ ἀναφερθέντα αἴτια. Περὶ τούτου δὲ σήμερον ὅτε καλούμεθα ὡς ἐπιμυθεῖς νὰ λάβωμεν πρόνοιαν, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ παρίδωμεν τὸ παρελθὸν ἀλλὰ συναισθανόμενοι τὰ κατὰ τοῦτο συμβάντα καὶ τὰ οἰκονομικὰ ἐρείπια ἅτινα ἔχει δημιουργήσει τὸ παρελθὸν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, νὰ σπεύσωμεν νὰ θεραπεύσωμεν κατὰ τὸ ἑνιαῖον τὰς χαινούσας οἰκονομικὰς πληγὰς τούτων, δίδοντες ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὸν νόμον τῆς παροχῆς τοῦ ἐπιδόματος. Βεβαίως θὰ ἀκουσθῶσι καὶ ἀντιρρήσεις ὡς πρὸς τοῦτο ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ εἰς ταύτας ἀπαντῶ ὅτι τὸ Κράτος, ὄχι μόνον δύναται, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ ἐξεύρῃ τὰ πρὸς τοῦτο μέσα, ἐκτὸς ἂν σκέπτηται νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέσου τῆς σεισαχθείας, ὅπερ μόνον ἀπομένει ὅπως δυνηθῶσιν οὗτοι νὰ βιώσωσιν ἐν τῷ μέλλοντι. Ὡς πρὸς τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως ταύτης φρονῶ ὅτι δέον νὰ ὁρισθῇ οὐχὶ κατώτερον τῶν 50%, συμφώνως πρὸς τὰ καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη γενόμενα. Ἐπανερχόμενος δ’ εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἀναδρομικῆς δυνάμεως τῆς χορηγήσεως τοῦ ἐπιδόματος θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ αὖθις τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν γενομένων σχετικῶς παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἥτις ηὔξησε τὴν πολεμικὴν ἐπιχορήγησιν ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου 1916. Καὶ βεβαίως δὲν θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποστηρίξῃ τοῦτο καὶ διὰ τὸ κράτος ἀλλὰ ἀναμφισβητήτως νομίζω ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἐπιδόματος τοῦ Κράτους ὀφείλει νὰ χορηγηθῇ ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου 1917, ἐποχῆς δηλαδὴ ἀφ’ ἧς ἡ Ἑλλὰς εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐμπόλεμον κατάστασιν. Τὸ ἀπασχολῆσαν ἡμᾶς σήμερον νομοθέτημα τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οὐδ’ ἐκ τῶν συνήθων τυγχάνει, οὐδ’ ἐκ τῶν δυναμένων ἀτιμωρητὶ νὰ παραβλεφθῶσιν. Ἡ διαρρύθμισις τῆς μισθοδοσίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων —τῆς τε παγίας καὶ πολεμικῆς—πρόκειται νὰ ἀποδείξῃ, ἐὰν ἡ Πολιτεία ἐννοεῖ νὰ ἔχῃ ὑπαλλήλους ἀνταποκρινομένους εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς συγχρόνου κοινωνίας καὶ τὰς βιωτικάς των ἀνάγκας ἢ ὑπαλλήλους ἐξηυτελισμένους. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναφέρω παραδείγματα τινὰ, ἅτινα ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἰδίαν μου ἀντίληψιν. Εἶδον, κύριοι, ὑπάλληλον ἀνώτερον περιοδεύοντα πεζῇ καὶ παρὰ τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν ἐλλείψει τῶν μέσων, ὅπως ἐπιβῇ τοῦ τραίνου, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως εἶδον καὶ ἄλλον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ἐξέθηκεν εἰς πλειοδοσίαν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου. Ὡς ἐκ τούτου μεταξὺ τῶν δύο τούτων ἐπιβάλλεται νὰ ἐκλέξωμεν ἐν περιπτώσει μὴ ἐπαρκοῦς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας. Ὁ κίνδυνος ὁ ἐπαπειλῶν τὴν πολιτείαν εἶναι μέγιστος ἐκ τῆς μὴ καλῆς διαρρυθμίσεως τοῦ ζητήματος τούτου, διότι πλὴν τῆς μὴ ἀφοσιώσεως τῶν ὀργάνων τοῦ Κράτους εἰς τὸ καθῆκον των, λόγῳ τῆς μικρᾶς ἀντιμισθίας, διατρέχει καὶ ἡ κοινωνία τὸν κίνδυνον, τὴν διαφθορὰν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νὰ ἴδῃ διαδιδομένην καὶ εἰς τὰς λοιπὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις. Ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ἐν τῇ διακρινούσῃ ταύτῃ μερίμνῃ ὑπὲρ τοῦ ποιοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ εἰς τοῦτο δὲν θέλει διστάσει νὰ λάβῃ τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν, ἀκριβῶς δ’ ἕνεκα τούτου δὲν πρέπει νὰ διαφύγῃ τὴν προσοχὴν πάντων ἡμῶν τὸ γεγονὸς τῆς μὴ προσελεύσεως ὑποψηφίων εἰς τοὺς προκηρυσσομένους διαγωνισμοὺς τῶν διαφόρων Ὑπουργείων—ὀφειλόμενον εἰς τὴν μὴ ἱκανοποιητικὴν ἀμοιβὴν τούτων—λίαν δ’ ἀνησυχητικὴν διὰ τὴν ἐν τῷ μέλλοντι διοίκησιν τῆς ἐκ τοῦ Συνεδρίου τῆς Εἰρήνης ἀναγεννωμένης Μεγάλης Ἑλλάδος. Ἐφ’ ὅσον ὅθεν τὸ Κράτος δὲν παρακολουθεῖ οὐδὲ πόρρωθεν οὐ μόνον τὸ μισθολόγιον τῶν λοιπῶν Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων ἐν Ἑλλάδι, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποκτήσῃ προσωπικὸν ἐπιστημονικῶς μεμορφωμένον, ἀφοσιωμένον καὶ πιστῶς ἐκπληροῦν τὸ καθῆκόν του. Οὐ μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ μέλλοντι ν’ ἀποκτήσῃ κατάλληλον προσωπικόν, ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπάρχον θέλει μεταφερθῇ εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐν Ἑλλάδι ἐπιχειρήσεις, αἵτινες ἔσπευσαν ν’ ἀναγνωρίσωσι τὰς ἀνάγκας τῶν ὑπαλλήλων των. Ἡ αἱμορραγία αὕτη τῶν κλάδων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θέλει ἀποβῆ ὀλεθρία διὰ τὸ Κράτος, διότι θέλει ἀφαιρέσει πᾶν ὑγιὲς στοιχεῖον καὶ θέλουσι παραμείνει μόνον οἱ ἀνίκανοι καὶ ἄχρηστοι ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι. Οὐδὲ πιστεύω, ὅτι σοβαρῶς δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς αἱμοστατικὸν τῆς αἱμορραγίας ταύτης ἐγκύκλιός τις ἑνὸς τῶν κ. Ὑπουργῶν ἀπειλήσαντος διὰ ταύτης ποινὰς κατὰ τῶν παραλαμβανουσῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν των παραιτηθέντας δημοσίους ὑπαλλήλους. Διότι ἡ ἐγκύκλιος αὕτη, ὡς ἄντικρυς ἀνελεύθερος καὶ περιοριστικὸν τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἀνθρώπου θέλει ἀφ’ ἑαυτῆς καταρρεύσει, ὡς ἀντικειμένη εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τὰς συγχρόνους φιλελευθέρους ἀντιλήψεις τῶν πολιτειῶν. Μόνον παρακολούθησις ἐπισταμένη τῶν χορηγουμένων μισθῶν παρὰ τῶν ἄλλων Κρατῶν καὶ παρ’ ἡμῖν τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων δύναται νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἀναχαίτισιν τῆς αἱμορραγίας ταύτης, καὶ διατήρησιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὴν παρὰ τῶν συγχρόνων πολιτειῶν ἀξιουμένην περιοπὴν μετ’ ἐφοδίων ἐπιστημονικῶν ἀνταποκρινομένων εἰς τὰς συγχρόνους ἀνάγκας τῶν πολιτειῶν. Καταλήγων ἐκφράζω τὴν πεποίθησιν εἰς τὴν εὐθυκρισίαν τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων ἥτις μετ’ ἰδιαιτέρας στοργῆς ἀποβλέψασα πάντοτε πρὸς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον δὲν θέλει ἀφίσει τοῦτον ἔκθετον εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ βίου τῆς σήμερον, ἐξ οὗ θέλουσι κινδυνεύσει νὰ ματαιωθῶσι πάντα τὰ ὑπὸ ταύτης χορηγηθέντα πλεονεκτήματα εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πρὸς ἀνύψωσιν τούτων εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν περιωπήν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§111Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἐπιψηφίσεως οἰκονομικῶν νομοσχεδίων τὴν κρατοῦσαν γνώμην πρέπει καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶναι ἡ μόνη ἁρμοδία, ἡ ὁποία γνωρίζει τὸ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον τῆς χώρας. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ μαρτύριον τῶν ὑπαλλήλων εἶναι τραγικόν, ἡ δὲ Βουλὴ εἶναι συμπαθῶς διατεθειμένη, ἂν δὲ ἐξηρτᾶτο ἀπὸ αὐτήν, ἡ Βουλὴ θὰ ἔδιδεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεγνώρισεν εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κόσμον, διότι, ὡς εἶπε καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφός μου, τὰ πάντα ἀληθῶς διέθεσεν ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος πλὴν τῆς τιμῆς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀμέσων ἀναγκῶν τοῦ βίου. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος τὴν προσέλευσίν του ἔχει πρὸ παντὸς ἀπὸ τὰς λαϊκὰς τάξεις, διότι μὰ τὴν ἀλήθειαν θὰ ἦτο μικρὸς ὁ υἱὸς τοῦ τραπεζίτου ἢ τοῦ χρηματιστοῦ ἢ τοῦ ἐφοπλιστοῦ νὰ τραπῇ εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν ἱεραρχίαν, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ Γολγοθᾶ, ὅταν ἔχῃ ὅλα τὰ μέσα τῆς ζωῆς κατὰ τρόπον λίαν ἱκανοποιητικὸν νὰ τραπῇ εἰς τὸ ἐμπόριον, εἰς τὴν βιομηχανίαν ἢ εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις. Δι’ αὐτὸ ὤφειλε νὰ τὸ ἔχῃ ἀναγνωρίσῃ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ εἶχεν ἔλθει ἀρωγὸς εἰς τὸν δοκιμαζόμενον ὑπαλληλικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς διέρχεται στιγμὰς ἢ μᾶλλον ἡμέρας τραγικάς. Ἡ ἱστορία αὐτὴ εἶναι ἀπὸ τοῦ 1833 ἱστορία ἀληθῶς μαρτυρική, κατέστη δὲ τραγικωτέρα, λόγῳ, κύριοι, τῶν ἐξαιρετικῶν περιπτώσεων, διότι σημειωτέον, ὅτι ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος εἰσῆλθεν εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν ἱεραρχίαν δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ πρὸ παντὸς τὰς ἀτομικὰς ἀνάγκας. Ἡ πολιτεία τὸν θέλει μορφωμένον, ἡ πολιτεία τὸν θέλει καὶ ἔγγαμον, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον πᾶς πολίτης, ὁ ὁποῖος εἶχε νὰ διαθέσῃ μίαν μικρὰν περουσίαν κατώρθωσε νὰ σπουδάσῃ ἐγκυκλοπαιδικῶς τὸ παιδί του, εἰσῆλθεν εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κλάδον καὶ ὁ πατὴρ μὲ τὴν ἀδελφήν του ἔχουν τὴν ἀντίληψιν, ἢ μᾶλλον ἔχουν τὴν ἀπαίτησιν, ἵνα τὸ παιδὶ αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησαν ὅλην αὐτῶν τὴν περιουσίαν, χρησιμεύσῃ ὡς οἰκογενειακὸς στυλοβάτης. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἁπλοῦ ὑπαλλήλου, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς οἰκογενείας, ἡ ὁποία, ὡς εἴπομεν πᾶν ὅ,τι εἶχε τὸ ἐδαπάνησεν ὑπὲρ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ. Ἀληθῶς θὰ ἦτο ματαιοπονία καὶ ὄχι ἐξυπηρέτησις τοῦ νομοσχεδίου ἀξιοπρεπής, ἐὰν ἐξακολουθήσω νὰ ὁμιλῶ εὐρύτερον. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν συμπεριλαμβάνονται καὶ τάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε κατὰ τὴν γνώμην μου νὰ συμπεριλαμβάνωνται. Δὲν εἶναι τάχα ἄνθρωποι οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι; Δὲν εἶναι τάχα ἄνθρωποι οἱ ἀναπληρωταὶ τῶν στρατευθέντων ὑπάλληλοι ἢ ὁπωσδήποτε ὑπηρετοῦντες τὰς διαφόρους λειτουργίας τοῦ Κράτους; Μοὶ ἔλεγον, ὅτι εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει διορισθῇ εἷς ὑπάλληλος ἀπὸ ὀκταετίας, διαχειρίζεται δὲ συνεπείᾳ τοῦ τελευταίως ψηφισθέντος νόμου καὶ τεθέντος εἰς ἐφαρμογὴν περὶ τὰς 850.000 δραχμῶν, λέγεται ἔκτακτος καὶ λαμβάνει 200 δραχμάς· αὐτὸν δὲν τὸν συμπεριλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον.

§112Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Συμπεριλαμβάνονται οἱ ἔχοντες ὡρισμένον μισθὸν ὄχι οἱ ἀναπληρωταί.

§113Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν εἶναι τάχα ὑπάλληλοι οἱ ἔκτακτοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας; Αὐτοὶ λαμβάνουσι 4 δραχ. τὴν ἡμέραν.

§114Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Συνεννοήθην μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν ὑποβολὴν τροπολογίας.

§115Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐν γένει δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζει λιτότητα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐταὶ εἶναι αἱ ἀντιλήψεις μου, μετὰ δὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν θὰ θιχθῇ ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κηρυχθῶμεν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπειδὴ ὅμως γνωρίζετε πάντες τὰς ἡμέρας, τὰς ὁποίας διέρχεται ὁ κόσμος, ὑπάρχει τροπολογία, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη διὰ τοῦ προτελευταίου ἐδαφίου καὶ δι’ ἧς παρέχεται τὸ δέκατον ὡς ποσοστὸν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους Θεσσαλονίκης, Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Καὶ θὰ ἠρώτων τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τελευταῖον θὰ ἀπευθυνθῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ θὰ ἔλεγον δὲν φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὰς τάξεις αὐτὰς καὶ αἱ Πάτραι; Μήπως τάχα οἱ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι τῶν Πατρῶν, τοῦ Πρωτοδικείου π.χ. Πατρῶν δὲν ἔχουσι στόμα;

§116Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ μᾶς φέρετε κρασὶ ἀπὸ τὰς Πάτρας;

§117Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ὅμως ἔχουν πεῖναν καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐπισιτισμοῦ, προκειμένου περὶ κρέατος ὑπάρχει ἔλλειψις κρέατος, συνεκροτήθη μάλιστα συλλαλητήριον καὶ τοὺς εἶπεν ὁ κ. Νομάρχης, ὅτι θὰ τὰ κανονίσῃ. Ἀλλὰ φρονεῖτε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσιν αἱ Πάτραι, αἱ ὁποῖαι εἶναι πόλις δευτερεύουσα;

§118Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὰ ἔχετε αὔξησιν ἐνοικίων, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ Ἀθῆναι;

§119Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καταπληκτικήν.

§120Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἔχω ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν Πατρῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ μὴ ἐπιβάλω φόρον ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, διότι δὲν ηὔξησαν τὰ ἐνοίκια.

§121Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Αὐτοὶ δὲν ἔχουσι σπίτια, πρόκειται περὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§122Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Εἶναι ἡ δευτερεύουσα πόλις τῆς Ἑλλάδος· τὶ πρέπει νὰ γίνῃ;

§123Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἄλλως τε τὴν θέλομεν δευτερεύουσαν πόλιν τῆς Ἑλλάδος. Πρόκειται περὶ τῶν ὑπηρεσιῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ποιοῦμαι ἔκκλησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς Πάτρας, διότι εἶναι δίκαιον.

§124Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Τὰς Πάτρας καὶ τὴν Λάρισαν κ. συνάδελφε.

§125Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐὰν θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ πόλιν εἰς πόλιν......

§126Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ τόπος ὁ ὁποῖος ζῇ ὑπὸ οἰκονομικῶς αὐστηροὺς ὅρους, ὁ τόπος οὗτος εἶναι ἡ Μυτιλήνη. Ὅλοι δύνανται νὰ τὸ ὁμολογήσουν ὅτι δὲν εὑρίσκουν νὰ στείλουν ὑπάλληλον, διότι φοβοῦνται ὅλοι τὴν οἰκονομικὴν ὑπερτίμησιν, τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Αὐτὸ εἶναι πλέον φανερόν. Ἡ Μυτιλήνη ἔχει καὶ ἰδιαιτέρους λόγους. Ἐνῷ ἡ παραγωγὴ εἶναι μικρὰ, ἔχει διπλάσιον πληθυσμόν.

§127Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εὐμενῶς ἤκουσα τὰ παράπονά σας. Ἐπὶ πλέον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἀναδρομικὴν δύναμιν ἀπὸ 1ης Αὐγούστου, ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου,

§128Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς νὰ γίνεται πρότασις διὰ 15 ἡμέρας ἢ διὰ 25 ἡμέρας. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ εἶναι εὐάρεστον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτὸ τὸ ταπεινωτικὸν πρᾶγμα.

§129Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐγὼ ἐμμένω εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν διότι φρονῶ, ὅτι καὶ ὁ μὴν αὐτὸς θὰ εἶναι ἀνακουφιστικός.

§130Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δι’ αὐτοὺς ὁ μὴν θὰ εἶναι ἐλάχιστα ἀνακουφιστικός, ἐνῷ τὸ σύνολον διὰ τὸ Κράτος θὰ εἶναι ὁπωσδήποτε ἐπιβαρυντικὸν τόσον ὥστε νὰ μὴ ἀντιστοιχῇ ἡ ἀνακούφισις τῶν ὑπαλλήλων πρὸς τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ἐξ αὐτῆς τῆς ἀφορμῆς θὰ εἴπω διὰ κἄτι τι ποῦ ἐγράφη προκειμένου περὶ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου. Εἶχε γραφῆ ὅτι τάχα προκειμένου περὶ ἐξόδων παραστάσεως τῶν βουλευτῶν αὕτη χορηγεῖται, ἐνῷ διὰ τοὺς ἄλλους δημοσίους ὑπαλλήλους χορηγεῖται μόνον ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου. Τὸ διατί ἐγένετο αὐτὸ τὸ γνωρίζει καὶ ἡ Βουλή: διότι ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψει τὰς τριμηνίας. Ἐθεώρησα ἀναγκαίαν τὴν ἀπάντησιν, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ λεχθῇ καὶ πάλιν τὸ ἑξῆς: Βλέπετε, ἡ Βουλὴ προκειμένου περὶ αὐτῆς ὥρισεν ἀπὸ τοῦ Σ)βρίου, προκειμένου περὶ ἡμῶν τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ Ὀ)βρίου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν εἶναι εὐάρεστον δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὸν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων αἱ ἐπικλήσεις τῆς αὐξήσεως ἡμίσεος μηνός, οὔτε ἡ θέσις συγκινήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως δὲν εἶναι εὐάρεστη ἡ θέσις των, δὲν εὑρίσκονται ὅμως καὶ εἰς τὴν οἰκτρότητα τοῦ σημείου εἰς ὃ θέλουσι νὰ παραστήσωσι τινές, διότι ἐὰν ἦτο τόσον οἰκτρὰ ἡ θέσις τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῆς Ἑλλάδος, τότε θὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος θὰ ἦτο οἰκτρά.

§131Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὡς ἐτέθη τὸ ζήτημα ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου βεβαίως δὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω τίποτε ἄλλο. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω τελευτῶν εἶναι τὸ ἑξῆς: Κύριε Ὑπουργὲ ἐξασφαλίσατε τὰ μέσα τῆς ζωῆς ἐὰν θέλετε νὰ ἔχετε ἀκεραίαν τὴν ὑπηρεσιακὴν τιμὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§132Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅταν ἡ συμπολίτευσις καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις εὑρίσκωνται σύμφωνοι εἰς τὸ ὅτι τὸ ἐπίδομα τὸ παραχωρούμενον τοῖς Δημοσίοις ὑπαλλήλοις ὑπὸ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι γλίσχρον......

§133Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐδηλώθη τοιοῦτόν τι ὑπὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§134Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Δηλοῦται ταύτην τὴν στιγμὴν δι’ ἐμοῦ διότι καὶ ἐγὼ μέλος τῆς ἐν τῇ Βουλῇ ἀντιπολιτεύσεως ἀποτελῶ. Δὲν ἀνέμενον λέγω ἀπόψε νὰ θέσῃ ὡς ἔθεσε τὸ ζήτημα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατηγορηματικῶς ὅτι καὶ ἐὰν συζητήσωμεν καὶ ἐὰν δὲν συζητήσωμεν δὲν θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ γνώμη μας, ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι αὐτὴν τὴν δήλωσιν τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος διότι ἔχει παραπλεύρως καθήμενον τὸν θησαυροφύλακα τοῦ Κράτους, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν: ἂς κάμωμεν ἀρνητικὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ διαμαρτυρηθῇ καὶ παραστήσῃ ἐντόνως τὰ δίκαια τῶν ὑπαλλήλων δι’ ἀπηχήσεως ἐντὸς τῆς Βουλῆς τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἐν γένει ὅλου τοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος ποθεῖ τὸν διπλασιασμὸν τοῦ ἐπιδόματος τῶν ὑπαλλήλων τότε ἄς κάμῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν ὑποχώρησιν δεχομένη μίαν αὔξησιν τοῦ ἤδη διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθοριζομένου ἐπιδόματος κατὰ 10% ἀπὸ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Σκέπτομαι οὕτω διότι ἐὰν ἐγνώριζον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπολύτως θὰ ἐπιμείνῃ καὶ δὲν θὰ προσθέσῃ κἄτι τι εἰς τὸ ἐπίδομα, εἶναι περιττὸν νὰ ὁμιλῶ καὶ νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν τόσον ἐγὼ ὡς καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Πρὸ 14 μηνῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔρριψα πρῶτος κραυγὴν ζητήσας τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀτυχῶν δημοσίων ὑπαλλήλων (χειροκροτήματα) καὶ ἠγέρθη τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως — καλὴ του ὥρα ἐκεῖ ποῦ εἶναι — (χειροκροτήματα) ἠγέρθη λοιπὸν καὶ ἀπήντησε ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν ἡ στάσις μου ἐκείνη· ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως τοῦ διαρρεύσαντος δεκατετραμήνου ἔκτοτε διαστήματος αἱ κοιλίαι τῶν πλείστων ὑπαλλήλων ἔπαιξαν ταμπουρᾶν!! (χειροκροτήματα ἐκ τῶν Θεωρείων). Κύριε Πρόεδρε εἶναι περιττὸν νὰ διεκτραγῳδήσω τὰ δεινὰ τῶν πλείστων πτωχῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους διότι εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους μας· ἀρκοῦμαι μόνον νὰ εἴπω ὅτι εἶναι μάρτυρες, κύριοι, διότι πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἔχουσιν ὑποθηκεύσει πᾶν ὅ,τι τιμαλφὲς εἶχον εἰς τὰ ἐνεχυροδανειστήρια καὶ ἄλλοι ἔχουσι προεξοφλήσει καὶ τὰς ἀποδείξεις πολλῶν μηνῶν. Ὅλοι εἰς τὰς ἐκτάκτους αὐτὰς παγκοσμίους περιστάσεις ἃς διερχόμεθα ἐπέτυχον αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματός των καὶ οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ φαρμακοποιοὶ καὶ οἱ δικηγόροι καὶ οἱ παντὸς ἄλλου κλάδου ἐπιστήμονες, βιομήχανοι καὶ ἐργάται, ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ ἀτυχεῖς τίποτε, οὐδεμίαν αὔξησιν μισθοῦ ἔλαβον. Κυκλοφορεῖ ἡ φήμη ἔξω ὅτι ἀναχωρῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε νὰ μὴ θιχθῇ ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο δὲν θὰ εἶναι ἀληθὲς διότι ἐὰν ἦτο ἐδῶ θὰ προσέθετε 20%, ὄχι 10 ποῦ ζητοῦμεν ἡμεῖς, ὅταν ἔβλεπε τοσοῦτον ζωηρῶς ἐξωτερικευμένην ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὴν ὁμόθυμον ὑποστήριξιν τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου. Δὲν ἔχομεν ἐπὶ τέλους νὰ πάθωμεν ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως τίποτε διότι ὁ βρεγμένος δὲν φοβᾶται ἀπὸ τὴν βροχὴν δὲν εἶναι σπουδαῖον διὰ τὸ κατάχρεων ἤδη Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ βάλωμεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους καὶ 5 ἢ 10 ἑκατομμύρια ἀκόμη διὰ τοὺς ὑπαλλήλους μας οἱ ὁποῖοι τοσοῦτον δεινῶς οἰκονομικῶς πάσχουσι. (Χειροκροτήματα).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§136Ι. ΒΑΛΑΛΑΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μία ἐκ τῶν εὐχῶν τὰς ὁποίας διετύπωσεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ, ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ αἰτηθῇ ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πιστοποιητικὸν πρὸς βεβαίωσιν τῆς οἰκογενειακῆς καταστάσεως Ὅπως βλέπετε εἶναι ζήτημα ἀξιοπρεπείας τῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ νὰ κάμουν ὑπευθύνους δηλώσεις καὶ οἱ προϊστάμενοι νὰ βεβαιώσωσι τὴν οἰκογενειακὴν κατάστασιν ἢ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων νὰ ἐλεγχθῶσι. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι οἱ ὑπάλληλοί μας θὰ καταθέσωσι ψευδῆ πιστοποιητικά, ἄλλως τε ἐὰν ὑποβληθοῦν τοιαῦτα εἶναι εὔκολον νὰ ἀνακαλυφθοῦν καὶ θὰ ἐπέλθῃ τότε τὸ καλὸν ὅτι θὰ ἀπολυθῶσιν οἱ τοιοῦτοι ὑπάλληλοι καὶ θὰ ἀπαλλαγῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§138Α. ΑΡΓΥΡΟΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ σημείου τινὸς τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ διέφυγε τὴν προσοχήν της. Ἡ πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ ὑπεδέχθη τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελοῦν περιφανὲς τεκμήριον τοῦ ἐνδιαφέροντος, τῆς ἐκτιμήσεως, τῆς συμπαθείας τῆς πολιτείας πρὸς τὸν κόσμον τῶν ὑπαλλήλων τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ διέφυγε τὴν προσοχήν των. Δὲν ἀποτελῶ βεβαίως ἐξαίρεσιν εἰς τὰ αἰσθήματα ταῦτα τῆς Βουλῆς ἀλλὰ θὰ ἤθελον τὸν λόγον περὶ τούτων νὰ κλείσω ἀμέσως μὲ μίαν εὐχὴν ὅπως οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους ἀνταποκριθοῦν διὰ τοῦ ζήλου των εἰς τὰ αἰσθήματα ταῦτα τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐν ᾧ ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει πρωτοβουλίαν ὑπὲρ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλων της νομίζω ὅτι διαπράττει παράλειψιν ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ ὀνομασθοῦν οἱ ἀπόμαχοι τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἐννοῶ τὴν τάξιν τῶν συνταξιούχων πολιτικῶν ὑπαλλήλων, κ. βουλευταί. Ὁ δικαιολογητικὸς λόγος ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἔχει πλήρη καὶ ἀπόλυτον καὶ περισσοτέραν δύναμιν νὰ θέση ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῆς τάξεως τῶν συνταξιούχων. Ὁ συνταξιοῦχος δὲν εἶναι μόνον ἀπόμαχος τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ὁ συνταξιοῦχος εἶναι ἀπόμαχος καὶ πάσης κοινωνικῆς δράσεως. Ὁ ὑπάλληλος ἴσως θὰ δυνηθῇ νὰ αὐξάνῃ τοὺς πόρους του καὶ δι’ ἐργασιῶν προσαρμοζομένων μὲ τὴν θέσιν αὐτοῦ ἀλλ’ ὁ συνταξιοῦχος ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας του εἶναι ἀδύνατον νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν εἰς αὐτὸν οἰκονομικῶς ἡ Πολιτεία, καὶ ἡ πολιτική. Ἐὰν ἡ πολιτεία θεωρεῖ ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἀποσυρόμενος τῆς ὑπηρεσίας δικαιοῦται νὰ λαμβάνῃ μέρος τοῦ μισθοῦ, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη σήμερον εἰς τὴν ἔκτακτον αὐτὴν περίστασιν νὰ αὐξήσῃ ἐπίσης τὸ μικρὸν χορήγημα τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς πλείστους συνταξιούχους, νὰ προστεθῇ δηλαδὴ τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ εἰς τοὺς συνταξιούχους.

§139Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως διασαφίσετε τὸ ἄρθρον 8, διότι ὅπως εἶναι διατετυπωμένον, φαίνεται ὅτι ὡρισμένη τάξις δημοσίων ὑπαλλήλων, μισθοδοτουμένη ἐκ κληροδοτημάτων, δὲν θὰ λάβῃ ἐπίδομα.

§140Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Προστίθεται καὶ αὐτό.

§141Κ. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ ηὐχόμην ἐπίσης ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον περιληφθῇ καὶ ἡ τάξις τῶν δικαστικῶν, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρέπεμψεν εἰς ἄλλο νομοσχέδιον.

§142Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Περιλαμβάνονται καὶ αὐτοί.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαποστόλου ἔχει τὸν λόγον.

§144Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀρκετὰ ἐλέχθησαν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ὁμολογουμένως ἡ Πολιτεία ἐγκατέλειψε, ὑπέφεραν δὲ δεινῶς, δεινότατα καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς κατώρθωσαν νὰ ἀνταπεξέλθουν, κατὰ τὸ πλεῖστον ἀξιοπρεπῶς. Σήμερον ἡ Πολιτεία ἔρχεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀναγνωρίζουσα μὲ μίαν σύντομον ἔκθεσιν καὶ ὁμολογοῦσα τὴν μεγάλην ἀδικίαν, τὴν ὁποίαν διέπραξε ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων της, τοὐλάχιστον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη 1916, 1917 καὶ 1918 ἢ τοὐλάχιστον κατὰ τὰ δύο τελευταῖα, κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ βίος ἐν Ἑλλάδι ἔγινεν ἀβίωτος διὰ τοὺς μὴ παραγωγοὺς ἢ μὴ ἐμπόρους. Ἐνῷ δὲ ὁμολογεῖ ἡ Πολιτεία διὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀδικίαν ταύτην καὶ πάντες γνωρίζομεν ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἔδει νὰ ἐνισχυθῶσιν οἰκονομικῶς καὶ κατὰ τὸ 1916 καὶ 1917 καὶ ἐνῷ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου φαίνεται ἄλλως τε ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ρυθμίσῃ σταθερῶς τὸν μισθὸν τῶν ὑπαλλήλων, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον διακρίνεται ἐκ τῆς ἀντιθέσεως τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον ἐν σχέσει μὲ τοὺς δημοδιδασκάλους, διὰ τοὺς ὁποίους λέγει ὅτι ἄλλο νομοσχέδιον θὰ εἰσαχθῇ. Ἀλλὰ μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ὁ παρὼν νόμος εἶναι προσωρινὸς νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία εἶναι ἀνακόλουθος πρὸς ἑαυτήν, ὅτι δὲν ἀπονέμει δικαιοσύνην πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, τῶν ὁποίων ἡ θέσις εἶναι δεινή, δεινοτάτη εἶναι οὗτοι σχεδὸν γυμνοί. Ἐν Καρδίτσῃ ἐγνώρισα καθηγητὴν τοῦ Γυμνασίου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐνδεδυμένος, παρ’ ὅλην τὴν γρίππην, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ἐκεῖ, μὲ τοιαῦτα ἐνδύματα, ὥστε νομίζετε ὅτι ἦτο αἰχμάλωτος εἰς τὸ Βουλγαρικὸν στρατόπεδον. Τοιαύτη ἦτο ἡ ὄψις του. Λέγω λοιπόν ὅτι μὲ τὸ μέτρον αὐτὸ διακόπτομεν μόνον τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους χωρὶς ὅμως νὰ τοὺς ἀποκαθιστῶμεν. Γνωρίζετε πρὸ παντὸς ὅτι τὰ ἔτη 1917 καὶ 1918 ἦσαν φοβερὰ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους. Ἐὰν θέλωμεν λοιπὸν νὰ εἴμεθα συνεπεῖς, ὀφείλωμεν νὰ ἐνισχύσωμεν αὐτοὺς καὶ διὰ τὸ 1917 καὶ διὰ τὸ 1918, θὰ χρειασθοῦν βεβαίως ἑκατομμύρια, ἀλλὰ τότε θὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἐφρόντισε καὶ ἐπανέφερεν ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε τοὺς ὑπαλλήλους διὰ μιᾶς θυσίας πολὺ μεγάλης, ἀλλ’ ἐν σχέσει μὲ ὅλα τὰ ἔξοδα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔπεσε τὸ Κράτος δὲν νομίζω ὅτι βαρύνει πολὺ ἡ πλάστιγξ ἂν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἄλλα 20.000,000 διὰ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐκράτησαν τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι ἐφάνησαν ἥρωες, ὅπως οἱ στρατιῶται εἰς τὸν πόλεμον.

§145Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Νομίζετε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει κλεισμένα ἑκατομμύρια στὸ δημόσιον Ταμεῖον καὶ καλεῖτε τὴν Κυβέρνησιν νὰ πάρῃ μερικὰ ἀπ’ αὐτὰ ποῦ ἔχει κλεισμένα; Δὲν ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἀναγνωρίζῃ τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὅτι διὰ νὰ ἔχετε καλοὺς ὑπαλλήλους, πρέπει νὰ μισθοδοτοῦνται καλῶς, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἀναγνωρίζῃ ὅτι πᾶν ὅ,τι ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις σήμερον εἶναι τὸ μόνον δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν ὅρων εἰς τοὺς ὁποίους εὑρίσκετο τὸ Κράτος.

§146Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἡμεῖς ἐνισχύομεν τὴν Κυβέρνησιν διότι νομίζομεν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀκόμη νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ὑπαλλήλων. Διότι παρέλειψα νὰ σᾶς εἴπω, κ. Πρόεδρε, παρέλειψαν δὲ νὰ σᾶς τὸ εἴπουν καὶ εἰδικώτερον ὅτι παραγωγοὶ καὶ ἔμποροι ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὰ τρία ἔτη ἐφάνησαν σκληρότατοι, καὶ ἂν θὰ ζητήσῃ ἡ Βουλὴ νέους φόρους διὰ νὰ συγκρατήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὴν θέσιν των δὲν δύνανται νὰ παραπονεθῶσιν. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φορολογήσητε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκέρδησαν.

§147Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θεωρεῖτε εὔκολον εἰς τὰ 23 ἑκατομμύρια διὰ τὰ ἐπιδόματα τῶν ὑπαλλήλων νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλα τόσα; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μᾶς ὑποδείξητε καὶ τοὺς πόρους ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀποβλέψωμεν.

§148Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Αὐτοὺς θὰ τοὺς εὕρῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία πρέπει ἐξάπαντος νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς ὑπαλλήλους πρὶν τοὺς χάσει ἐντελῶς.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σίδερης ἔχει τὸν λόγον.

§150Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοστοῦ, διότι ἐδηλώθη ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι τοῦ Κράτους δὲν ἐπιτρέπουσιν αὔξησιν πέραν τοῦ ὁρίου τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ζήτημα ὅμως ἐφ’ οὗ ζητῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς δὲν ἀφορᾷ οὔτε αὔξησιν οὔτε ἐπιβάρυνσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ πέραν τοῦ ὁρίου τούτου. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ θέσις τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων εἶναι πραγματικῶς τραγικὴ ἀντιθέτως πρὸς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως .......

§151Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἶπον ὅτι δὲν εἶναι τόσον τραγικὴ ἡ θέσις των ὅσον ζωγραφίζεται.

§152Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Εἶναι τραγική. Ἔκθεσις ἀφορῶσα κατωτέρους ὑπαλλήλους, βοηθοὺς δευτέρας τάξεως χειριστάς, λέγει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς προκειμένου περὶ θανάτων ἐκ φυματιώσεως ἐξ ἐλλείψεως μέσων (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν). Ἐπίσης ἀναφέρω πλείστους δημοδιδασκάλους παθόντας ἐκ φυματιώσεως. Ἐπειδὴ ὑπάρχει μεγάλη κατηγορία ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι μισθοδοτοῦνται μὲ 100 δραχμὰς δυνάμεθα νὰ εἴμεθα καὶ ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὸ αὐτὸ ποσὸν καὶ νὰ κάμωμεν κατηγορίαν τῶν κάτω τῶν 2000 δραχ. ἐτησίως, ν’ αὐξήσωμεν τὸ ποσοστὸν αὐτῶν καὶ νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ ποσοστὸν τῶν λαμβανόντων ἄνω τῶν 6 χιλιάδων ἐτησίως. Αὐτοὶ οἱ βοηθοὶ δευτέρας τάξεως, ὅλοι οἱ δημοδιδάσκαλοι, διανομεῖς, κλητῆρες, κόσμος ὁλόκληρος οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι κάτω τῶν 2 χιλιάδων ἐτησίως εἶναι περισσότεροι. Ἂς γίνῃ λοιπὸν κατηγορία τῶν λαμβανόντων ἀπὸ 1000–2000 δρ.

§153Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν δύναμαι νὰ κάμω τίποτε.

§154Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐν τούτοις αὐτοὶ οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι εἶναι καὶ περισσότεροι.

§155Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ὅμως οἰκογενειάρχαι, ἀλλὰ ἐργάζονται ἐπιπροσθέτως. Οἱ ἄλλοι εἶναι ὑπάλληλοι ἔχοντες μεγάλην ἡλικίαν καὶ ἔγγαμοι. Οἱ ὑπάλληλοι τοὺς ὁποίους ἀναφέρετε ἔχουσι συνήθως ἡλικίαν μικράν.

§156Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Πολλοὶ γραφεῖς καὶ διανομεῖς ταχυδρομικοὶ εἶναι ἔγγαμοι· εἰς τὴν Ἑλλάδα παντρεύονται συνήθως οἱ πτωχότεροι. Προτείνω λοιπὸν νὰ κάμητε 4 κατηγορίας ἀντὶ τῶν τριῶν τὰς ὁποίας ἔχετε ἄνευ διαφορᾶς δαπάνης λαμβάνοντες τὸ περιπλέον ποσοστὸν τῶν κατωτέρων ἐκ τοῦ ἐπιδόματος τῶν ἀνωτάτων. Δι’ αὐτοὺς, εἰς τὸν κύκλον ποῦ ζοῦν καὶ 10 καὶ 20 δραχμαὶ μηνιαίως εἶναι κάτι τι.

§157Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ τῶν 1000 δραχ. ἔχουσι καὶ 30 δραχ. ἐπίδομα κατὰ μῆνα.

§158Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Αὐτὸ ποῦ τοὺς δίδετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου;

§159Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι, αὐτὸ εἶναι αὔξησις ἐπὶ τοῦ μισθοῦ.

§160Α. ΣΙΔΕΡΗΣ. Ἐὰν εἶναι ἔτσι πολὺ καλά.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται ὅπως ψηφισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον;

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ ἄρθρα 2–10).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11ον. (Ἀναγινώσκει). Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Γερμανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§164Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Μίαν προσθήκην θέλω διὰ μίαν τάξιν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία δὲν ἔλαβε τὸ 30δραχμον ἐπίδομα, οὔτε διὰ τοῦ 1087 Διατάγματος, ἢ τῶν χειριστῶν τοῦ τηλεγραφείου, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ συμπεριληφθῇ καὶ αὕτη.

§165Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ 11ον ἄρθρον;

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 11ον ἄρθρον, ἀναγινώσκονται δὲ καὶ ψηφίζονται καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν εἰδικῶν Προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν, Περιθάλψεως, Ἐπισιτισμοῦ, Δικαιοσύνης, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου, Κληροδοτημάτων, Ταμείου Ἀντιφυλλοξυρικῆς Ἀμύνης καὶ κατασκευῶν, ἐπισκευῶν κλπ. Διδακτηρίων. Ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τούτων θέλει διεξαχθῆ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ψήφισιν ἑνὸς ἑκάστου ἐκ τῶν Προϋπολογισμῶν τούτων, ψηφίζουσιν εἰς τὸ «Ναί». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουσιν εἰς τὸ «Ὄχι». Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Θ. Γοῦσκος καὶ Γ. Βαμβούρης. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Διενεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ἰδιαιτέρως ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἀνωτέρω προϋπολογισμῶν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Θ. Γούσκου καὶ Γ. Βαμβούρη, τοῦ κ. Γραμματέως ἐκφωνοῦντος τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατὰ περιφερείας καὶ κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται ἡ διαλογὴ ὑπὸ τῶν ψηφολεκτῶν).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ διαλογή. (Ἀναγινώσκει): Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 152, ἅπαντες εἰς τὸ «Ναί». Ἑπομένως ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοὶ τῶν ἐξόδων χρήσεως 1918 τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Περιθάλψεως, Ἐπισιτισμοῦ, Δικαιοσύνης, Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας, Ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου, Κληροδοτημάτων, Ταμείου Ἀντιφυλλοξηρικῆς Ἀμύνης καὶ κατασκευῶν ἐπισκευῶν κλπ. Διδακτηρίων. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν εἰδικῶν ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1918». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσαυξήσεως ἀμέσων τινῶν φόρων καὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ φόρων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ε. Θεοδωρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§171Ε. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κ. Πρόεδρε, καὶ δὴ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν παρέχεται δίμηνος προθεσμία ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ φόρου τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ὅπως ὑποβάλωσι τὰς αἰτήσεις των. Ἡ τροπολογία αὕτη ἔχει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἐγένετο δὲ δεκτὴ καὶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§172Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα, κ. Πρόεδρε. Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λοιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§174Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως περὶ φορολογίας ἵππων, ἡμιόνων καὶ ὄνων, διότι θεωρῶ ὅτι ὁ ἵππος, ὁ ὄνος καὶ ὁ ἡμίονος εἶναι ὄργανα παραγωγικά, ἄνευ ἑνὸς ζώου τοιούτου εἶναι ἀδύνατον ὁ χωρικὸς νὰ μεταφέρῃ τὸν σπόρον εἰς τὸν ἀγρόν του, εἶναι ἀδύνατον νὰ συγκομίσῃ τὰ προϊόντα του, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ ἄλλως εἰς τὰς ἀνάγκας ταύτας. Κατ’ ἐμὲ κριτήν, οὐδ’ ἡ ὑφισταμένη φορολογία εἶναι ἡ ἐπιστημονικῶς ὀρθή, πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν ἤθελον συναινέσει εἰς πᾶσαν ἐπίτασιν τῆς φορολογίας ταύτης. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι σοβαροὶ λόγοι ἀναγκῶν τοῦ Δημοσίου Ταμείου ἐξαναγκάζουσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀνεύρῃ πόρους νέους. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ἐπεζητεῖτο εἰς οἱονδήποτε ἄλλο σημεῖον ἡ ἀνεύρεσις πόρων, οὐδέποτε δὲ νὰ ἐζητεῖτο ἡ πληρωμὴ φόρων ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μᾶλλον ἀνάγκην προστασίας τῆς Πολιτείας. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἤθελον ταῦτα πείσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς νέαν φορολογίαν τοῦ ἀγρότου, ἤθελον προτείνει τοὐλάχιστον ἵνα, ἀνὰ ἓν ἐκ τῶν ζώων τούτων, ὡς ἐντελῶς ἀπαραίτητον καὶ καθαρῶς παραγωγικὸν ὄργανον, ἐξαιρεθῇ τῆς φορολογίας ταύτης. Συγχρόνως δὲ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν εἰς τὴν φορολογίαν ταύτην ὑπάγονται οἱ ἵπποι καὶ τὰ ἄλλα ζῶα τὰ χρησιμοποιούμενα εἰς τὴν ἀροτρίωσιν τοῦ ἐδάφους.

§175Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον «περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν».

§176Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐπειδὴ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ τὰ ζῶα ταῦτα περὶ ὧν πρόκειται εἶναι τῆς αὐτῆς σπουδαιότητος διὰ τὸν ἀγρότην, καὶ μεγαλειτέρας, δύναμαι νὰ εἴπω, τοὐλάχιστον ἀνὰ ἓν ζῶον δι’ ἕκαστον ἀγρότην, δι’ ἑκάστην οἰκογένειαν, ἤθελον παρακαλέσει θερμῶς, ἤθελον συστήσει θερμῶς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συναινέσωσι καὶ ἐξαιρεθῇ τῆς φορολογίας τῆς ἐπιβαλλομένης διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Ἐπειδὴ ὅμως βλέπω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διστάζοντα πρὸς τοῦτο, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω δι’ ὀλίγων ὑπὸ ποίας περιστάσεις, ὑπὸ ποίας ἀνάγκας, ὑπὸ ποίας δυσχερείας τελεῖ καὶ ἐργάζεται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ εἴπω, ἀποτελεῖ τὴν δύναμιν καὶ τὰ νεῦρα τῆς Πολιτείας, ἐκεῖνος, ὅστις καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τοῦ ἔτους ἀσχολεῖται εἰς τὴν ὑψίστην τῶν λειτουργιῶν, εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς καλλιεργείας τῆς μητρὸς γῆς, ὅταν δὲ σημάνῃ ἡ σάλπιγξ τοῦ πολέμου, πρῶτος ἔρχεται καὶ πυκνώνει τὰς φάλαγγας τῶν μαχητῶν καὶ πρῶτος συγκομίζει τὰς δάφνας τῶν μαχῶν. Ἐπανέρχεται ὅμως εἰς τὸν τόπον του ἄγνωστος, οὐδὲν ἄλλο ἀπαιτῶν παρὰ τῆς Πολιτείας, παρὰ νὰ ἔχῃ τὴν στοιχειώδη ἀσφάλειαν καὶ τὴν στοιχειώδη ἡσυχίαν εἰς τὰ εἰρηνικὰ ἔργα του. (Εὖγε καὶ χειροκροτήματα). Ἀντὶ τούτου τὶ συμβαίνει; Πρὶν ἀκόμη ἐπανέλθῃ εἰς τὸν ἀγρόν του καὶ πρὶν ἀρχίσῃ τὴν ἐργασίαν του, ἐμφανίζεται ὁ χωροφύλαξ κομιστὴς ἐντάλματος τοῦ Ταμείου, ἐντάλματος προσωπικῆς κρατήσεως. Διατὶ δ’ ἐξεδόθη τὸ ἔνταλμα; Διότι ὁ ταμίας περιωρίσθη διὰ γενικῆς προσκλήσεως, ἀγνώστου εἰς τὸν χωρικόν, νὰ τὸν καλέσῃ ἐντὸς βραχείας προθεσμίας εἰς τὴν πληρωμὴν χρέους του εἰς τὸ Δημόσιον, ἀντὶ νὰ στείλῃ ὡς ὤφειλε τὸν εἰσπράκτορα πρὸς εἴσπραξιν τούτου. Γνωρίζετε δὲ, καὶ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἐσχάτως οἱ εἰσπράκτορες κατήντησαν εὐγενεῖς κύριοι, διαμένοντες διαρκῶς εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας καὶ δὲν ὑποβάλλονται εἰς τὸν κόπον νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰ χωρία πρὸς εἴσπραξιν τῶν φόρων παρὰ τῶν χωρικῶν, ἀντ’ αὐτῶν πηγαίνει ὁ χωροφύλαξ μὲ τὸ ἔνταλμα καὶ ἀπάγει τὸν χωρικὸν ἀπὸ τὴν ἐργασίαν του καὶ τὸν μεταφέρει εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας διὰ νὰ πληρώσῃ, διότι δὲν ἐπιτρέπεται, τοὐλάχιστον νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος, οὐδ’ εἰς τὸν εἰσπράκτορα δύναται, ἀφοῦ οὗτος ἀπουσιάζει. Μετὰ ἐλεύθερον βίον 100 ἐτῶν, κύριε Πρόεδρε, οἱ ἀγρόται στεροῦνται, δυστυχῶς, ἀκόμη καὶ τῶν στοιχειωδεστέρων ἐλευθεριῶν. Διότι μετὰ 100 ἐτῶν ἐλεύθερον βίον, ἀκόμη δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ ἀγρότου ἀπὸ τῶν διαφόρων ἐπιδρομέων. Καὶ ἀργεῖ ὁ Δημόσιος κατήγορος ἄνευ ἐλέγχου τινὸς νὰ εἰσάγῃ τὰς διαφόρους μηνύσεις ἐπὶ ἀγροζημίᾳ, καὶ μετὰ μακρὰν πάροδον χρόνου ἔρχεται ὁ Εἰρηνοδίκης, ἵνα καὶ οὗτος δικάσῃ. Καὶ ὑπῆρξεν ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Εἰρηνοδίκης καὶ ἠθώωνε τὸν ζημιωτὴν, διότι ἦτο ὄργανον τῆς φατρίας. Πολλάκις ὁ ἀγρότης ἄγεται καὶ φέρεται ὑπὸ τοῦ χωροφύλακος ἢ τοῦ δασοφύλακος εἰς τὴν Ἀστυνομίαν ἄνευ λόγου, καὶ πολλάκις παραβιάζεται τὸ ἄσυλον τῆς οἰκίας αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐνῷ δὲν ἔχει τὰς στοιχειώδεις ταύτας ἐλευθερίας, μήπως ἔχει τοὐλάχιστον ἐλευθέραν συγκοινωνίαν; Γέφυραι εἰς πολλὰ μέρη δὲν ὑπάρχουν καὶ ὁ δυστυχὴς πνίγεται εἰς τοὺς χειμάρρους καὶ κατατσακίζεται εἰς ἀρχεγόνους δρόμους. Αὐτὸν τὸν ἀγρότην, αὐτὸν τὸν χωρικὸν τὸν τελοῦντα ὑπὸ τὰς δυσμενεστέρας τῶν συνθηκῶν ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων πολιτῶν, ἀρνεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσβλέψῃ μετ’ εὐμενείας καὶ τὸν ἀπαλλάξῃ ἑνὸς φόρου, ὁ ὁποῖος κατὰ πᾶσαν θεωρίαν οἰκονομολογικὴν καὶ πᾶσαν ἀρχὴν ἐπιστημονικὴν εἶνε παράλογος, διότι ἐπιβάλλεται ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ παραλογικοῦ ὀργάνου καὶ γνωρίζετε πάντες ποίαν σημασίαν ἔχει διὰ τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν ὁ ὄνος, ὁ ἡμίονος, ὁ ἵππος. Εἶνε ὄργανα εἰς αὐτὸν ἀπαραίτητα· ἄνευ αὐτῶν εἶνε ἀδύνατον νὰ τελέσῃ τὴν στοιχειωδεστέραν τῶν γεωργικῶν ἐργασιῶν αὐτοῦ. Καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρξε Πολιτεία ἄστοργος ἐπιβαλοῦσα ἅπαξ φόρον τινά, ἐρχόμεθα σήμερον καὶ λέγομεν: Θὰ τριπλασιάσωμεν καὶ θὰ τετραπλασιάσωμεν τὸν φόρον αὐτόν. Εἰς ποίαν δὲ ἐποχήν, κύριε Πρόεδρε; Καθ’ ἣν στιγμὴν ἐψηφίσαμεν ἡμεῖς ἐνταῦθα νομοσχέδια εἰσαχθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιβαρύνοντα τὸ Δημόσιον Ταμεῖον μὲ 1.600.000 δραχμῶν δαπάνας νέας. Εἰς τοιαύτην στιγμὴν καὶ ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις δὲν δύναμαι παρὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως, δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἐπιμείνω μὲ ὅσην ἔχω δύναμιν, ὅπως ἀπαλλαγῇ ὁ δυστυχὴς οὗτος τῆς Ἑλλάδος πολίτης τοῦ φόρου τούτου.

§177Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Νομίζω ὅτι ἔχει κἄποιαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον ἀναδρομικῆς ἰσχύος διὰ τὴν φορολογίαν τῶν ζώων τῶν παρελθόντων ἐτῶν. Δὲν γνωρίζω πόσον νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ εἰσπράξῃ, ἀλλὰ δὲν θὰ εἰσπράξῃ τίποτε, διότι εἶνε φύσει ἀνεκτέλεστον, διότι εἶνε ἀδύνατον νὰ εὕρῃ τρόπον εἰσπράξεως, ἐκτὸς ἂν ψηφισθῇ εἷς νόμος καὶ εἴπωμεν ὅτι δημιουργοῦμεν ἕνα νόμον, ἵνα πιάσωμεν τὸν κόσμον καὶ τὸν βάλωμεν εἰς τὰς φυλακάς. Διότι πρῶτον τὰ περισσότερα τῶν ζώων τὰ ἐπῆρε τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν. Τὸ ποσὸν ἐπλήρωσε τὸ Κράτος δι’ αὐτὰ καὶ τί ἔγινε, δὲν εἶνε τοῦ παρόντος νὰ συζητήσωμεν· ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἡ διάταξις αὕτη τῆς ὀπισθοδρομικῆς δυνάμεως, νὰ δηλώσωσι, καὶ δὴ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, μοὶ φαίνεται ὅτι δύναται νὰ ἐξαλειφθῇ.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον.

§179Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ὅσων εἶπον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ τὰ ὁποῖα ἐξάγω ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ φόρος αὐτὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἀνέλθῃ, κατὰ τὰς προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς 350.000 δραχ. δικαιολογεῖται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἀξία τῶν κτηνῶν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐπενταπλασιάσθη. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ μηδαμῶς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου τούτου, διότι διὰ νὰ εἶναι δικαία ἡ ἐπιβολὴ τῆς φορολογίας ταύτης, ἔπρεπε νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει τὰ ἑξῆς: Ὁ φόρος αὐτὸς ἐπιβάλλεται σήμερον, ἐπιβάλλεται δὲ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶνε κάτοχοι τῶν ζώων, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Οἱ κάτοχοι αὐτοί, ἀφοῦ προηγουμένως ὑπέστησαν τὴν ἐπίταξιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἠναγκάσθησαν εἰς τὴν πενταπλασίαν ἀξίαν νὰ προμηθευθῶσι νέα κτήνη. Τὸ Κράτος δὲν εὑρέθη ποτὲ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ καταβάλῃ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν τὴν πραγματικήν των ἀξίαν. Ἑπομένως οἱ κύριοι αὐτοὶ τῶν κτηνῶν τί ὑπέστησαν; Ἀφ’ ἑνὸς μίαν ζημίαν λόγῳ τῆς ἐλλιποῦς ἐκτιμήσεως τοῦ κτήνους, τὸ ὁποῖον ἀφῄρεσε τὸ Κράτος, ἐπίταξεν αὐτό, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν ζημίαν τοῦ ὅτι διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ νέου κτήνους κατέβαλε πράγματι τὴν πενταπλασίαν ἀξίαν. Καὶ τὸ κτῆνος αὐτὸ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις εὑρισκόμενον ἔρχεται νὰ φορολογήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δικαιολογῶν ὅτι ἐπενταπλασιάσθη ἡ ἀξία του. Ποία ἀξία, ἐκείνη ποῦ τὸ ἠγόρασεν ὁ κάτοχος αὐτοῦ, ἢ ἐκείνη ποῦ τὸ ἐπῆρε τὸ Κράτος; Εἶνε ἀδικώτατον. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι 350.000 δραχ. πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν δικαιολογεῖται μηδαμῶς τὸ μέτρον τοῦτο, δύναται δὲ κάλλιστα νὰ διαγράψῃ τὸ ἐδάφιον αὐτό, ἀνεξαρτήτως τοῦ πόσον θὰ εἰσπράξῃ, ἀφοῦ θὰ ἐνεργήσῃ ὀπισθοδρομικῶς. Εἶνε δίκαιον δι’ ἐκεῖνον ποῦ κατέβαλε τὸ πενταπλάσιον ἵνα ἀγοράσῃ ἓν κτῆνος νὰ πληρώσῃ φόρον; Τουλάχιστον ἂς ἐδέχετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοῦτο, «ὅσων τὰ κτήνη ἐπετάχθησαν καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἀγοράσωσιν ὑπὸ τὰς σημερινὰς τιμὰς νέα κτήνη εἰς ταῦτα νὰ μὴ ἐπιβληθῇ φόρος». Τότε θὰ ἦτο δίκαιον, διότι μόνον εἰς τοὺς κατέχοντας τὰ κτήνη ἐξ ἀρχῆς καὶ μὴ ἀναγκασθέντας νὰ ἀγοράσωσιν ἄλλα, εἰς αὐτοὺς θὰ ἐδικαιολογεῖτο κἄπως ἡ φορολογία. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὸ ἠγόρασαν ὑπὸ τὰς σημερινὰς τιμὰς διατὶ νὰ φορολογηθῶσι; Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ αὐτὸ τὸ ἐδάφιον.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§181Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν κ. κ. συναδέλφων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ ἔχῃ κανένα δισταγμὸν ἀπολύτως νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς δυστυχισμένους χωρικοὺς ἀπὸ τοῦ φόρου τοῦ ἐπιπροσθέτου διὰ τὰ ζῶα των, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι εἶνε τὰ μόνα ὄργανα τῆς ζωῆς των. Ἄλλως τε αὐτὰ τὰ ζῶα τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ φορολογήσητε καὶ τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται εἰς τὰς μεγάλας ἐργασίας τῶν γεωργῶν, αὐτὰ εἶνε τὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖτε σεῖς ὁσάκις παρουσιασθῇ ἀνάγκη.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§183Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶνε ὀλίγον τι περίεργος πραγματικῶς ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀντιλαμβάνεται τὰς χρηματικὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου, τὰς ὁποίας σπεύδει νὰ καλύψῃ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε. Λαμβάνει 100.000 ἀπ’ ἐδῶ 300 χιλιάδες ἀπ’ ἐκεῖ, 500.000 ἀπ’ ἐκεῖ, περίπου 900 χιλιάδες ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, καὶ προσπαθεῖ νὰ παρουσιάσῃ ἓν οἰκονομικὸν σύνολον, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται μὲν ὅτι στηρίζεται ἐπὶ ἐπιστημονικῆς βάσεως, πράγματι δὲ δὲν στηρίζεται παρὰ μόνον ἐπὶ μιᾶς βάσεως, πῶς καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ αὐξηθοῦν τὰ ἔσοδα τοῦ Δημεσίου. Ὁ τρόπος καὶ τὰ μέσα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, αὐτὸ εἶναι τελείως ἀδιάφορον. Ἐνθυμοῦμαι πρὸ ἐτῶν ὅτι, πρὸς κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐφορολογήθησαν οἱ σκύλλοι. Σήμερον ἐνθυμούμεθα τοὺς ὄνους.

§184Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὑφίσταται ἡ φορολογία.

§185Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ποία φορολογία;

§186Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τῶν σκύλλων.

§187Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τῶν ὄνων ὑπὸ ποίαν μορφήν; Πολλάκις ἀκούομεν ἐδῶ μέσα, καὶ πολὺ δικαίως, διότι καὶ ἐγὼ συμμερίζομαι αὐτὰς τὰς ἰδέας, τὴν φωνὴν ὅλων τῶν ὠργανωμένων ὁμάδων προκειμένου νὰ θίξωμεν αὐτάς. Ἀλλ’ ἐφόσον πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν ἀγρότην, διότι οὗτος δὲν εἶναι ὠργανωμένη ὁμάς, ἁπλούστατα διότι ἡμεῖς ὅλοι ἐδῶ τὸν ἐκπροσωποῦμεν, τὸν κτυπῶμεν, τὸν ἐπιβαρύνωμεν, ὡσὰν νὰ εἶναι ἐχθρός. Σᾶς εἶπεν ὁ κύριος ἐκ Φθιώτιδος βουλευτής, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ κανεὶς, ὁ ὁποῖος φέρει τὰ βάρη, ὄχι μόνον τὰ χρηματικά, ἀλλὰ καὶ τοῦ αἵματος, αὐτὸς εἶναι ὁ ἀγρότης. Διότι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι πόσοι εἴμεθα; Πόσοι εἶναι οἱ ἐργάται ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸ σύνολον τῆς Ἑλλάδος; Ἐν τούτοις αὐτὸς μένει διαρκῶς ἄνευ ὑποστηρίξεως. Αὐτὴν τὴν φορὰν δὲ, βλέπομεν τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τιθεμένην ποῦ; Ὅπως τὸ ἐπρόσεξε πολὺ ὀρθῶς ὁ κύριος βουλευτής, εἰς τὰ ζῶα, οὐχὶ εἰς τὸν παραγωγόν. Ἀλλὰ τότε πῶς θὰ ἐργασθοῦν; Πῶς θὰ ἐργασθῇ ὁ χωρικός, ἂν δὲν ἔχει τὸν ὄνον; Εἰς μέρη δὲ ὀρεινὰ, ὅπως τὰ ἰδικά μας, ἔχομεν καθῆκον νὰ αὐξήσωμεν αὐτὰ τὰ μέσα. Ἐπὶ τέλους ἠδύνατό τις νὰ ἔχῃ ἐνδοιασμοὺς τινὰς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μεγάλου ποσοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ 250 καὶ 300 χιλιάδων δραχμῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ πιεσθῇ αὐτὸς ὁ δυστυχὴς ἀγρότης, τὸν ὁποῖον διαρκῶς λησμονοῦμεν καὶ δὲν τὸν ἐνθυμούμεθα, παρὰ μόνον ὅταν πρόκειται νὰ τὸν ἐπιβαρύνωμεν; Δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἀλλάξητε γνώμην ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ἀκριβῶς αἱ δεύτεραι σκέψεις εἶναι πάντοτε σοφώτεραι.

§188Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὑφίσταται ἢ ὄχι φόρος ἐπὶ τῶν ζώων;

§189Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ σήμερον αὐξάνεται. Εἶμαι ἐναντίον τῆς αὐξήσεως, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ἔχετε δὲ τὸ μέσον νὰ ἀναπληρώσητε αὐτὸ τὸ μικρὸν ποσόν. Δυστυχῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι λαὸς ἐστερημένος ἐλαττωμάτων, δὲν σᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἔχητε πολὺ μεγάλον φόρον ἀπὸ τὰ οἰνοπνευματώδη ποτά, ὡς συμβαίνει ἀλλαχοῦ. Διότι, καθὼς γνωρίζετε καλλίτερα ἀπὸ ἐμέ, ὁ μεγαλείτερος φόρος εἰς πολλὰ Κράτη εἶναι ὁ εἰσπραττόμενος ἀπὸ τὰ ἐλαττώματα τοῦ λαοῦ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει μόνον προτερήματα καὶ ἑπομένως ἀφ’ ἧς στιγμῆς δὲν πρόκειται νὰ εἰσπράξητε ἕνα μεγάλο ποσόν, βασιζόμενος ἐπὶ τῶν ἐλαττωμάτων αὐτοῦ, λάβετε ἐκεῖνα τὰ κονδύλια, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐπιτρέπουν νὰ φορολογήσητε βαρέως, καὶ τοιαῦτα εἶναι οἱ φόροι τῶν κληρονομιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς ἀποδώσουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναμένομεν. Διότι τοῦτο συνέβη καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅπου ἡ ἀπόδοσις τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν ὑπῆρξε τριπλασία ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἀνέμενον. Δὲν πιστεύω δὲ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χαθῇ ὁ κόσμος διὰ 300.000 δραχ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων, ἐλπίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ μετριάσῃ τὴν φορολογίαν αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρακαλῶ, τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ ἐξαίρεσιν διὰ τὴν τάξιν ἐκείνην τῶν χωρικῶν, ἡ ὁποία εἰς διάστημα μιᾶς πενταετίας ἐπεστρατεύθη τετράκις. Εἶναι ἄδικον ἐπιστρέφοντες ἀπὸ τὸν στρατὸν νὰ εὑρεθῶσι πρὸ φορολογίας τοιαύτης.

§190Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφ’ οὗ ἡ Βουλὴ ἐπιμένει, ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ μετὰ δυσκολίας τὸ κάμνω, δέχομαι νὰ διπλασιασθῇ μόνον ὁ φόρος, ἀντὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι. Ὁμολογῶ, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν τάσιν, τὴν ὁποίαν δεικνύομεν, νὰ μὴ φορολογῶμεν τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ καλύψωμεν τὰ ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§191Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω παρὰ τοῦτο μόνον, ὅτι εἶναι ἀνάγκη πλὴν τῆς ἐξευρέσεως τῶν πόρων νὰ ἐμφανίσωμεν καὶ ὅλας τὰς τάξεις φορολογουμένας, καθ’ ὃν μέτρον προβάλλεται εὔλογος ἀξίωσις νὰ παρουσιάζῃ τὰς τάξεις αὐτὰς φορολογουμένας καὶ ἡ Ἑλλάς. Βεβαίως εἶναι τοῦτο ἐκ λόγων κατ’ ἐμέ, καὶ ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, θὰ ἔλεγον δὲ, καὶ πολιτικῆς παιδαγωγήσεως πρὸς αὐτὸν τὸν λαὸν, διότι ἄλλως τὸν καθιστᾶται ἀναλόγως καὶ ἀδιάφορον πρὸς τὰ πράγματα τῆς πολιτείας. Πλὴν ὅμως τούτου, ὑφίσταται, ὅπως εἶπον, καὶ ἄλλος λόγος, διατὶ τάχα νὰ μὴ τὸ εἴπωμεν; Διὰ νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς οἰκονομικὰς ἡμῶν ἀνάγκας, ὡς Κράτος, ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὴν πίστιν ἡμῶν τὴν ἐσωτερικήν· ἐφ’ ὅσον δὲ ἡ ἐσωτερικὴ ἡμῶν πίστις δὲν ἐπαρκῆ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν μέσων, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν διοίκησιν τῆς χώρας, κατ’ ἀνάγκην καταφεύγομεν εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πίστιν, ἔχομεν δὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴν ἀφίνωμεν νὰ πιστεύηται, ὅτι ὑπάρχουν τάξεις ἐν Ἑλλάδι, αἱ ὁποῖαι δὲν φορολογοῦνται, ὅτι ἡ Ἑλλὰς διὰ λόγους κομματικῆς πολιτικῆς ἀφίνει ὡρισμένας τάξεις ἀφορολογήτους. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ παρέχωμεν οὐδὲν ἐπιχείρημα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ἰσχυρίζονται, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν φορολογεῖται ἐπαρκῶς. Θέλω λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ὅπως ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της καὶ ταύτην τὴν ὑποχρέωσιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις, εὑρίσκεται ἄρα καὶ ἡ Ἑλλάς. Δὲν πρόκειται περὶ σπουδαίου ποσοῦ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι ἐὰν εὑρισκόμεθα ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις, ἴσως καὶ ἐμὲ θὰ εὑρίσκετε σύμφωνον, εἰς τὴν τελείαν κατάργησιν τοῦ φόρου. Ἀλλὰ σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι ἂν τοῦτο εἶναι μικρὸν δι’ ἡμᾶς παριστάνεται ὡς μέγα, ἔχομεν δὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὄχι μόνον νὰ ἐπιζητῶμεν τοὺς δυνατοὺς πόρους ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐμφανιζώμεθα ὡς ἀδιαφοροῦντες πρὸς τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν κάμνουν τὰ φορολογικὰ μέτρα εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ λαοῦ, καὶ ὡς ἐπιζητοῦντες νὰ φορολογήσωμεν πᾶσαν τάξιν μέχρι τῆς τελευταίας δυνάμεως τοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, διότι τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, ὅπως ἐνισχυθῇ ἡ ἀπαραιτήτως ἀναγκαία πίστις τοῦ Κράτους.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λοιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§193Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Θὰ προσθέσω ὀλίγα τινά, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὁ ἀγρότης δὲν φορολογεῖται. Αἱ φωναὶ τοῦ ἀγρότου καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ἀπὸ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν βλέπουν, διότι αὐταὶ ἐνδεικνύουσιν, ὅτι ἡ φορολογία ἐπιτείνεται εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ἀποσπάσῃ τὰς κραυγὰς τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ. Ὧστε καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ὠφελεῖ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία γίνεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§194Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπον ὅτι δὲν ὠφελεῖ ἡ συζήτησις.

§195Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἀλλ’ οὐδὲ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ, νομίζω, ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο θέλω νὰ τονίσω, διὰ νὰ μὴ πιστευθῇ παρ’ ἄλλων τάξεων καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀστῶν, ὅτι ὁ ἀγρότης δὲν φορολογεῖται. Δὲν πιστεύω, ὅτι δύναται νὰ φαντασθῇ τις ἐξ ὑμῶν, ὅτι ὁ ἀγρότης εἶναι ὄν τι, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ἀξίνην εἰς τὸν ὦμον του καὶ τίποτε ἄλλο. Ὁ ἀγρότης εἶναι καλλιεργητής, καλλιεργεῖ τὴν σταφίδα του, εἶναι ἀμπελοκτήμων, εἶναι ἰδιοκτήτης ἐλαιοδένδρων καὶ λειβαδίων καὶ πολλῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα φορολογοῦνται ἀμέσως διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω τοὺς ἐμμέσους φόρους ποῦ πληρώνῃ. Ὧστε οὔτε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ γνώμη, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις δὲν φορολογεῖται καὶ ὅτι ἡμεῖς ζητοῦμεν τὸ ἀφορολόγητον αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἔχει ἐξαντληθῇ πλέον καὶ μετὰ τὴν συγκατάβασιν, τὴν ἔστω οὐχὶ ἐπαρκῆ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν συζήτησιν λήξασαν.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκει).

§197Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.). Διπλασιάζεται τὸ ποσόν.

§198ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. (Ψηφίζεται τὸ 1ον ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 2, 3, 4 καὶ 5).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6ον. (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ν. Γερμανὸς ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον.

§201Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προκειμένης τῆς ἐπιψηφίσεως νομοσχεδίου, ὄχι μόνον περὶ προσαυξήσεως, ἀλλὰ καὶ περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ φόρων, ἐνόμισα καθῆκον μου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐφ’ ἑνὸς φόρου ἐπαχθεστάτου καὶ βαρύνοντος ἀποκλειστικῶς τοὺς κατοίκους τῆς Μακεδονίας καὶ θὰ παρακαλέσω, ὅπως θελήσῃ ἂν ὄχι νὰ τὸν καταργήσῃ, τοὐλάχιστον νὰ τὸν μειώσῃ εἰς τὸ ἥμισυ, καὶ πρὸς τοῦτο ὑπέβαλον σχετικὴν τροπολογίαν ἐγκαίρως εἰς τὸ Προεδρεῖον. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἄλλοτε ἀκριβῶς, κατὰ τὴν πρώτην Σύνοδον τῆς παρούσης Βουλευτικῆς Περιόδου ἔλαβον τὴν τιμὴν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ τονίσω, ὅτι εἰς τοὺς ἐλευθερωθέντας κατοίκους τῶν Νέων Χωρῶν ὑπῆρχον καὶ ἐξηκολούθουν νὰ ὑπάρχωσι καὶ κατὰ τὸ 1915 φόροι ἄμεσοι βαρύτατοι, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ εἰσπράττωνται, ἐν ᾧ ἀντίστοιχοι φόροι δὲν εἰσπράττονται ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Οἱ φόροι αὐτοὶ ἦσαν οἱ τῆς Δεκάτης, οἱ τῶν ἰχθυοτροφείων, οἱ τῶν ἁλιευομένων ἰχθύων ἐκ τῆς θαλάσσης, οἱ τῶν μελισσίων, οἱ τῶν γαιῶν καὶ ἄλλοι τινὲς, τοὺς ὁποίους παραλείπω νὰ ἀναφέρω. Ἦτο δὲ καὶ τότε εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ δὲν κατόρθωσεν νὰ μεταβληθῶσιν οἱ ρηθέντες φόροι. Ἔκτοτε παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας μου παρὰ τοῖς διαφόροις Ὑπουργοῖς, καὶ Ὑπουργοῖς μάλιστα οἱ ὁποῖοι εἶχον καὶ ἰδιαιτέρας σχέσεις πρὸς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσωσι περὶ καταργήσεως ἢ ἐλαττώσεως αὐτῶν, δὲν κατωρθώθη τίποτε. Εἶναι διὰ τοῦτο λίαν εὐχάριστον καὶ λίαν τιμητικὸν διὰ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι οὗτος πρῶτος διὰ νόμου ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἠλάττωσε τὸν φόρον τῆς δεκάτης ἀπὸ 12½ εἰς 8 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, κατήργησε δὲ ὁλοσχερῶς τὸν φόρον τῶν μελισσῶν. Ἐν τούτοις, κύριοι βουλευταὶ, ἐξακολουθεῖ ὑφιστάμενος εἰσέτι ἐν Μακεδονίᾳ καθὼς καὶ εἰς ὅλας τὰς λοιπὰς Νέας Χώρας, ἐξαιρέσει τῆς Κρήτης, φόρος βαρύτατος, πρωτάκουστος, ὁ τῶν ἁλιευομένων ἰχθύων εἰς τὰς θαλάσσας, εἰς τὰς λίμνας καὶ εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ δὲν ἀνέρχεται οὔτε εἰς 5% οὔτε εἰς 10%, ἀλλὰ εἰς 20%. Ἁλιεὺς, ἁλιεύων 100 ὀκάδας ἰχθύων, θὰ πληρώσῃ εἰς τὸ Δημόσιον 20 δραχμὰς ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου προϊόντος. Ἀκούσατε κύριοι, 20 ἐπὶ τοῖς 100. Εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα δὲν ὑπῆρξε ποτὲ τοιοῦτος φόρος, καὶ δικαίως διὰ τοῦτο ἐξεγείρονται οἱ κάτοικοι τῶν Νέων Χωρῶν καὶ ἐρωτοῦν «εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐλεύθεροι Ἕλληνες ἰσότιμοι πρὸς τοὺς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος ἢ ὑπήκοοι ἄλλου τινὸς Κράτους διὰ νὰ ὑφιστάμεθα τοιαῦτα βάρη, τὰ ὁποῖα μόνον ἡ Τουρκικὴ τυραννία ἐπέβαλεν εἰς ἡμᾶς; Εἴμεθα πρόθυμοι εἰς πᾶσαν θυσίαν ὑπὲρ τῆς πατρίδος, εἰς πᾶσαν οἱανδήποτε φορολογίαν μικρὰν ἢ μεγάλην, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται καὶ οἱ λοιποὶ Ἕλληνες δυνάμει τῶν ἰσχυόντων νόμων, ἀλλὰ φορολογία ἴση διὰ πάντας, ὄχι δὲ νὰ μεταχειρίζεται τὸ Κράτος δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, ἄλλα διὰ τοὺς Ἕλληνες τοῦ Παλαιοῦ Βασιλείου καὶ ἄλλα διὰ τοὺς τῶν Νέων Χωρῶν». Διὰ τοῦτο ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ συναινέσῃ καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε ὁ φόρος τῶν ἁλιευομένων ἰχθύων, ἐὰν μὴ καταργηθῇ τοὐλάχιστον νὰ ἐλαττωθῇ εἰς τὸ ἥμισυ. Ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς Μακεδονίας δὲν πληρώνουσιν ἐνοίκιον διὰ τὴν ἁλιείαν ἐν ταῖς λίμναις, ἐν ᾧ εἰς τὸ Παλαιὸν Βασίλειον αἱ λίμναι ἐνοικιάζονται καὶ οἱ ἐκμεταλλευόμενοι ταύτας πληρώνουν ἀντὶ φόρου ἐνοίκιον.

§202Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Ἐνοικιάζονται.

§203Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Μήπως θέλετε τὸ ἐνοίκιον καὶ εἰς τὰς λίμνας τῆς Μακεδονίας;

§204Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ὄχι, κ. βουλευτά· θὰ καταλήξω νὰ εἴπω τὶ θέλω. Κατὰ πόσον τὸ Κράτος ἔχει δικαίωμα νὰ ἐνοικιάζῃ τὰς λίμνας καὶ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ οὐδὲν μέτρον, οὔτε περὶ τῆς καταστροφῆς, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τοὺς ἰχθῦς, οὔτε περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἁλιέων, οὔτε περὶ τῶν μέσων τῆς ἁλιείας, οὔτε περὶ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὸ Κράτος, οὔτε τὴν ἔκτασιν τῶν ἐνοικιαζομένων λιμνῶν, οὔτε τὸ ποσὸν καὶ τὸ εἶδος τῆς ἐνιαυσίας παραγωγῆς καὶ χωρὶς ἐν γένει νὰ ἀσκῇ οὐδεμίαν ἐπωφελῆ καὶ πραγματικὴν ἐποπτείαν, ἀλλὰ μόνον πῶς νὰ εἰσπράττῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ἐνοίκια, αὐτὸ εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετασθῇ ἐν καιρῷ. Ὁπωσδήποτε τὸ Κράτος διατείνεται, ὅτι αἱ λίμναι ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι εἶναι ἰδιοκτησία του καὶ τὰς ἐνοικιάζει, ὅπως καὶ ὅσον θέλει. Ἐν Μακεδονίᾳ ὅμως δὲν συμβαίνει τὸ αὐτό. Ἐκεῖ αἱ λίμναι διατελοῦσιν ὑπὸ ἄλλας συνθήκας. Ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὴν λίμνην Λαγκαδᾶ. Ἡ περιοχὴ αὐτῆς διαιρεῖται εἰς 22 περίπου ἰχθυοτροφεῖα, ὧν ἕκαστον ἔχει ὡρισμένην ἔκτασιν καὶ ὡρισμένα ὅρια, καὶ τῶν ὁποίων τὰ 15 εἶναι ἰδιοκτησία διαφόρων ἀτόμων Ἑλλήνων ἢ Ὀθωμανῶν, μόνον δὲ περὶ τὰ 6–7 εἶναι τοῦ Δημοσίου. Οἱ ἐκμεταλλευόμενοι τὰ 15 ἰδιόκτητα ἰχθυοτροφεῖα πληρώνουν ἐνοίκιον εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ὅπως καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν λιμνοθαλασσῶν Μεσολογγίου, π. χ. ἐν Παλαιᾷ Ἑλλάδι, ἀλλὰ συγχρόνως πληρώνουν ἐπὶ πλέον καὶ φόρον 20 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὸ ἁλιευόμενον προϊόν. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν λίμνην Ἀχινοῦ καὶ εἰς τὴν τῶν Γιαννιτσῶν κλπ. Εἶναι δίκαιον ὁ ἁλιεὺς τῆς λίμνης τοῦ Λαγκαδᾶ νὰ πληρώνῃ καὶ ἐνοίκιον εἰς τὸν ἰδιοκτήτην καὶ ἐπὶ πλέον φόρον εἰς τὸ Δημόσιον καὶ μάλιστα 20 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν; Βεβαίως ὄχι. Ἐὰν ὅλα τὰ ἰχθυοτροφεῖα ἐκεῖ ἦσαν τοῦ Δημοσίου, τότε μάλιστα, ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ 20 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν θὰ ἦτο ὑπέρογκον. Δὲν εἶναι περίστασις νῦν, οὔτε καιρὸν ἔχει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξακριβώσῃ ποῖα ἰχθυοτροφεῖα εἶναι τοῦ Δημοσίου καὶ ποῖα εἶναι ἰδιωτικὰ καὶ πόσοι φόροι εἰσπράττονται, καὶ πόσον ἐνοίκιον, ἐὰν ἐνοικιάζωνται μόνον τὰ ἰδιωτικὰ ἢ καὶ τὰ τοῦ Δημοσίου κλπ., ἐν τούτοις διὰ νὰ μετριασθῶσι τοὐλάχιστον τὰ δίκαια παράπονα τῶν Νέων Χωρῶν, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ὡμολογουμένως ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν εὐγνωμοσύνην, διότι ἠλάττωσε τὸν φόρον τῆς δεκάτης, καὶ κατήργησε τῶν μελισσῶν, νομίζω, λέγω, ὅτι θὰ πράξῃ ἔργον μεγίστης δικαιοσύνης, ἐὰν δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ ἥτις ἔχει οὕτω: (Ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§205Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Καὶ εἰς τὰς θαλάσσας;

§206Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς καὶ διὰ τὴν ἁλιείαν ἐν ταῖς θαλάσσαις προβλέπει ἡ τροπολογία, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ, ὅτι εἶναι ἀποδεκτὴ αὕτη.

§207Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Βεβαίως ὁ φόρος τῶν ἰχθύων εἰς τὰς Νέας Χώρας πρέπει νὰ μελετηθῇ καὶ νὰ ἴδῃ κανεὶς κατὰ πόσον θὰ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ὁ φόρος οὗτος. Τοῦτο εἶναι ζήτημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι αὐτὸς βεβαιοῖ τὸν φόρον αὐτόν. Πρέπει νὰ γίνῃ μία μελέτη.

§208Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δύνασθε νὰ κανονίσητε τὸν φόρον, ὅπως θέλετε, νὰ ὁρίσητε ὅμως 10%. Ἂς ἀπαντήσῃ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος αὐτός· ἀφοῦ εἰσπράττονται ἑκατομμύρια τὸ 20% εἶναι δήμευσις τῆς περιουσίας τοῦ βιοπαλαιστοῦ ἁλιέως.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλδῆς ἔχει τὸν λόγον.

§210Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐπειδὴ γίνεται συζήτησις περὶ αὐξήσεως καὶ ἀπαλλαγῆς τοῦ ὑπάρχοντος φόρου, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἴπῃ, ἐὰν πρὸ καιροῦ δὲν ἔχῃ ἐπεκταθῆ ὁ νόμος περὶ ἁλιείας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας, καὶ ἐὰν διὰ τῆς ἐπεκτάσεως αὐτοῦ, καταργηθέντων ὅλων τῶν τοπικῶν νόμων περὶ ἁλιείας, δὲν συγκατειργήθη καὶ ὁ νόμος περὶ φορολογίας τῶν ἰχθύων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ν’ ἀπαντήσητε, κ. Ὑπουργέ.

§211Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὸ πνεῦμα τῆς νομοθεσίας εἶναι νὰ ἐφαρμοσθῇ αὕτη εἰς ὅλον τὸ Κράτος.

§212Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Τὸ Διάταγμα λέγει, ὅτι καταργοῦνται ἄλοι οἱ Ὀθωμανικοὶ νόμοι, οἱ σχετικοὶ πρὸς τὴν ἁλιείαν. Λοιπὸν εἷς νόμος ὑπάρχει, μέσα δὲ εἰς τὸν πάγιον αὐτὸν νόμον ὑπάρχει καὶ διάταξις φορολογική· ἐφ’ ὅσον ὅμως διὰ τῆς γενικῆς αὐτῆς φράσεως οἱ Τουρκικοὶ νόμοι καταργοῦνται, δὲν γίνεται ἐξαίρεσις δὲ διὰ τοὺς φορολογικοὺς νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συζητοῦμεν.

§213Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ Β. Δ)τος νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος.

§214Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπέκτασις τῶν φόρων τῶν ἰσχυόντων εἰς τὴν Παλαιὰ Ἑλλάδα, γίνεται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος;

§215Ν. ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Δεχθῆτε τὸ 10% διὰ τὰς θαλάσσας καὶ τοὺς ποταμοὺς τουλάχιστον καὶ ἀφήσατε τὰ ἰχθυοτροφεῖα.

§216Γ. ΚΑΛΔΗΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι εἶναι ἐνοικιασμένα, θὰ ἐκτεθοῦν δὲ εἰς ζημίας κολοσσιαίας ἀπέναντι τῶν ἐνοικιαστῶν.

§217ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δύνανται νὰ ζητήσουν τὴν διάλυσιν τῶν συμβολαίων ὁποτεδήποτε θελήσουν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαζαχαρίου ἔχει τὸν λόγον.

§219Α. ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λέσβου συνάδελφος ἐξήγησε, ὅτι ἀφοῦ κατηργήθησαν οἱ ἄλλοι νόμοι, καὶ αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι κατηργημένος, καὶ πρέπει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δεχθῇ τὸ αἴτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι δικαιότατον. Ἀφοῦ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζει τὸ Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου κατηργήθη ὁ νόμος αὐτός, τότε νὰ γίνῃ κἄτι ἄλλο, νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς καὶ ὄχι εἰς τοὺς πτωχοὺς ἁλιεῖς, οἱ ὁποῖοι ὁλόκληρον τὴν νύκτα ἐργάζονται νὰ βγάλουν 5 ὀκάδες ψάρι καὶ ἐξ αὐτῶν πρέπει νὰ δώσουν τὸ 5ον εἰς τὸ Κράτος, καὶ ἐνῷ οὐδεμία προστασία δίδεται εἰς τοὺς ἁλιεῖς, ἐνῷ εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς πολλάκις ἐδόθη. Συνιστῶ λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν δὲν θέλῃ τὴν ἀπάλειψιν, τὴν ὁποίαν πολὺ ὀρθῶς ἡρμήνευσεν ὑπάρχουσαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, νὰ ἐλαττώσῃ ἀπὸ 20 εἰς 10% καὶ νὰ τὸν ἐπιβάλῃ τὸν φόρον εἰς τοὺς ἐνοικιαστάς, διότι κατ’ ἄλλον τρόπον, προστατεύομεν τὴν ἀστικὴν τάξιν καὶ ἀφίνομεν τὸν λαὸν νὰ ἐργάζεται μὲ ψωμὶ ξερό.

§220Μ. ΣΑΚΛΑΜΠΑΝΗΣ. Πρέπει νὰ κατανοηθῇ ὅτι ἐφ’ ὅσον ὀφείλομεν τόσα ἑκατομμύρια πρέπει διὰ νὰ πληρώσωμεν νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἐρχώμεθα καθ’ ἡμέραν ζητοῦντες ἀπαλλαγήν.

§221Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν δύναται ἡ αὔξησις νὰ γίνῃ ὅπως καὶ εἰς τὸν ἄλλον νόμον;

§222Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ γίνεται δεκτὸν, μάλιστα.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§224ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ἐπιτηδευμάτων». Ὁ κ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§226Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον εἰς τὰς πόλεις τὰς ἄνω τῶν 20,000 κατοίκων, δύναται νὰ τριπλασιασθῇ ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τῆς δευτέρας κατηγορίας, τὴν προσαύξησιν τὴν ἐνεργεῖ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, παρακαλῶ νὰ προστεθῇ καὶ εἷς ἐκ τῶν ἐπιτηδευματιῶν τῆς δευτέρας κατηγορίας, διότι πρέπει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ ἄποψις τῶν φορολογουμένων.

§227Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Συμπεριλαμβάνεται αὐτὴ ἡ τροπολογία.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λοιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§229Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συναινέσει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4ου, ἵνα μὴ ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ τῶν κατασκευαστῶν ξυλίνων πτύων.

§230Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ διαγράφω.

§231Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Νὰ μὴ ὑπάγωμεν ἀπὸ τὴν μίαν κατηγορίαν εἰς τὴν ἄλλην.

§232Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἂς τὸ προσέξῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§233Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἶναι ἡ βιομηχανία τῶν ἀρότρων.

§234Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω νὰ διασαφηνίσῃ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς πωλητὰς ρικῶν. Ἐννοῶ καὶ τοὺς πωλοῦντας τοῦτο.

§235Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§236Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ διασαφηνισθῇ διὰ τοὺς ἐργοστασιάρχας κατασκευῆς πετάλων. Συμβαίνει νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰς ἐπαρχίας πεταλωτήρια μὲ 2–3 ἐργάτας. Αὐτοὶ φτιάνουν τὰ πέταλα καὶ μετὰ ταῦτα τὰ καρφώνουν. Ἐννοεῖ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τούτους ὁ κ. Ὑπουργός;

§237Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ κλείσουν ὅλα τὰ σιδηρουργεῖα.

§238Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτοὶ δὲν εἶναι κατασκευασταὶ πετάλων.

§239Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ἐργοστάσια αὐτά.

§240Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς τεθῇ μία ἑρμηνεία εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι δὲν συμπεριλαμβάνονται.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§242Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἡ ἀναδρομικὴ ἰσχὺς ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦ 1917, διότι δὲν θίγει ὡρισμένα ἐπιτηδεύματα, ἀλλὰ καὶ γενικῶς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ εἶναι ἄπειροι αὐτοί.

§243Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§245ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, δωρεῶν, προικῶν καὶ κερδῶν λαχείων». Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§247Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίας μου τινὰς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε διὰ νὰ τὰς διεξέλθω ὅλας ἤδη διὰ νὰ μὴ ἐπανέρχωμαι εἰς τὸ βῆμα.

§248Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ διάταξις τοῦ ὑπάρχοντος νόμου εἶναι ὅτι ἁρμόδιος ἔφορος εἶναι ὁ τῆς κατοικίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖται τοῦτο πρὸς εὐκολίαν ὅλων τῶν φορολογουμένων.

§249Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐκ τῆς δικηγορικῆς μου πείρας καὶ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου καὶ ὑπὲρ τῶν φορολογουμένων, ἐὰν εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ φορολογούμενος νὰ κοινοποιήσῃ τὴν δήλωσιν εἰς τὸν ἔφορον τῆς περιφερείας. Ἑπομένως δύο ἄτοπα παρουσιάζονται καὶ διὰ τὸν φορολογούμενον καὶ διὰ τὸ Δημόσιον. Διὰ τὸν φορολογούμενον, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου δὲν θὰ εὕρῃ νομικὸν σύμβουλον κατάλληλον διὰ νὰ διατυπώσῃ τὴν δήλωσιν, ἀλλὰ κἄποιον δικαστικὸν κλητῆρα. Ἀλλὰ καὶ ὁ κατώτερος ἔφορος δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν δηλώσεων. Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις φέρει τὴν καινοτομίαν τῆς ὑποβολῆς εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργείου. Λέγει δὲ ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ σύστημα τῆς κοινοποιήσεως δηλώσεων εἰς τοὺς μικροτέρους ἐφόρους θὰ γυμνάσῃ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς καὶ ὅταν προβιβασθῶσιν εἰς ἐφόρους πρωτευουσῶν νομοῦ θὰ εἶναι καλλίτερον κατηρτισμένοι, εἰς τὰ κληρονομικά. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐκτεθῇ τὸ Δημόσιον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἵνα μάθῃ ὁ κατώτερος ὑπάλληλος. Ἐνῷ, ἐὰν ἀπ’ ἀρχῆς κριθῇ ἡ δήλωσις ἐκ τοῦ ἐφόρου τοῦ νομοῦ, ὑπάλληλον ἀνώτερον, πεπειραμένον, ἔχοντα παρ’ ἑαυτῷ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ συμβουλευθῇ, τότε ὁ ἔλεγχος χάριν τοῦ Δημοσίου εἶναι ἀσφαλέστερος. Δευτέρα παρατήρησις εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ νόμος παρεισάγει μεταξὺ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς δηλώσεως, τοῦ φορολογουμένου καὶ τοῦ Πρωτοδίκου ὁ ὁποῖος θὰ δικάσῃ, τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητήν· καὶ λέγει τώρα, ἐὰν δὲν δεχθῇ τὴν δήλωσιν ὁ ἔφορος, κάμνει ἀντίρρησιν, ἐὰν ὁ φορολογούμενος δὲν δεχθῇ τὴν ἀντίρρησιν, κάμνει ἔγγραφον ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδίκου, ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζεται μεταξὺ τοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ Πρωτοδίκου ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητής. Τί θὰ ἐπακολουθήσῃ λοιπόν; Πρέπει νὰ ζητήσῃ νὰ κάμῃ ἔνστασιν προσφυγῆς ὁ φορολογούμενος εἰς τὸν ἐπιθεωρητήν. Οὗτος ἔχων τοιαύτην περιφέρειαν καὶ ἀπασχολούμενος ἀπὸ πλεῖστα ὅσα ζητήματα τῆς δικαιοδοσίας του, ἔχει νὰ δικάσῃ καὶ τὴν προσφυγήν. Δὲν εἶναι δὲ καὶ ὁ καθ’ αὑτὸ ἁρμόδιος νὰ δικάσῃ προσφυγήν, διότι χρειάζεται δικαστικὴ ἰδιότης πρὸς τοῦτο, νὰ δημιουργηθῇ δὲ καὶ διαδικασία ἐπιβαρυντική. Τὸ νομοσχέδιον ἐπίσης δὲν κάμνει λόγον πῶς θὰ δικάζωνται αἱ προσφυγαί. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος ἐντὸς ποίας προθεσμίας πρέπει νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του: Θὰ ἐξετάζῃ μάρτυρας; Θὰ κρίνῃ ἐκ τῶν ἐνόντων; Ἐκεῖ θὰ καταντήσῃ, ἐπιβαρυνόμενος μὲ σωρείαν προσφυγῶν. Δύο ἢ τρεῖς ὑπάλληλοι ἄλλοι ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ διεκπεραιώνουν τὰς προσφυγὰς καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τῆς ἐγγράφου προσφυγῆς κατὰ τῶν ἀντιρρήσεων τοῦ ἐφόρου, δὲν θὰ κερδίσῃ τίποτε ὁ φορολογούμενος, διότι δὲν ἀσφαλίζονται τὰ δικαιώματά του, οὔτε τὸ Δημόσιον θὰ κερδίσῃ, διότι θὰ δημιουργηθῇ πολυάσχολος ὑπηρεσία ἄνευ οὐδενὸς κέρδους. Διὰ τοῦτο κ. Ὑπουργὲ θὰ παρεκάλουν ὑμᾶς, ὅπως ἐκτιμήσητε τὰς μικρὰς ταύτας παρατηρήσεις καὶ διαγράψητε τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητὴν ἀπὸ τὴν διαδικασίαν αὐτήν, καθ’ ὅσον ἡ παρουσία του εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς φορολογίας δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ αὐξήσῃ τὴν γραφειοκρατίαν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου.

§250Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐμελέτησα τὰς τροπολογίας, ἀλλὰ ὅλον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται ἐπὶ νέας βάσεως, ἐκ τῆς ὁποίας σεῖς ἐξέρχεσθε, ἡ βάσις δ’ αὕτη εἶναι ἡ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιτρόπου. Ὁ οἰκονομικὸς ἐπίτροπος δὲν εἶναι ὁ οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητής, ὅπως νομίζετε. Εἶναι μία νέα οἰκονομικὴ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἵδρυσα ἐπίτηδες διὰ τὰ διάφορα μέρη τοῦ Κράτους, ἵνα μὴ ὅλαι αἱ ὑποθέσεις ἔρχωνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶναι μία ἀρχὴ ἀποκεντρώσεως τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας. Ἐστέλλοντο τὰ χαρτιὰ τοῦ ἐφόρου εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐγνωμοδοτοῦσε καὶ ἐπήγαιναν εἰς τὸν ἔφορον κατόπιν. Ὡς πρὸς τὸν ἔφορον τῶν μικρῶν πόλεων τὸν ἐθεωρήσαμεν ἀπαραίτητον, διότι ἡ πεῖρα μᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ συγκέντρωσις τῶν ὑποθέσεων ἐπιφέρει καταστροφὴν τῶν ὑποθέσεων.

§251Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συμβαίνει καὶ ἄλλο. Τὸ νομοσχέδιον ἀπαλλάσσει τοῦ φόρου κληρονομιῶν καὶ κληροδοσιῶν τὰ ἱδρύματα, δὲν ἀπαλλάσσει δὲ αὐτὰ ἀπὸ τὸν φόρον τῶν δωρεῶν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εὔλογον θὰ ἦτο καὶ τὰ ἱδρύματα νὰ ἀπηλλάσσοντο τοῦ φόρου τῶν δωρεῶν. Διατὶ νὰ τὰ ἐπιβαρύνωμεν; Εἶναι πτωχὰ τὰ ἱδρύματα ἐν Ἑλλάδι.

§252Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Νὰ τεθῇ μία διάκρισις μέχρι ὡρισμένου ποσοῦ.

§253Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εὔλογον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐπιβαρύνοντο, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ἀπηλλάσσοντο καὶ αἱ ἐν ζωῇ δωρεαὶ καὶ νὰ ἐπιβαρύνετο ἡ κληρονομία, διότι ὁ δωρητὴς εἶναι ζῶν καὶ δυσκολεύεται νὰ δώσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει.

§254Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ δέχομαι μέχρι 500,000 δραχμῶν, ἵνα τελειώσῃ ἡ συζήτησις.

§255Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι πολὺ εὐχαριστημένος.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§257ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν. Δεκτόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον).

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Αὔριον εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων, ἡ δὲ Παρασκευὴ εἶναι ἡμέρα ὡρισμένη ἀκριβῶς διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Δυνάμεθα νὰ ἀργήσῃ ἡ Βουλὴ αὔριον, λόγῳ τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου, ἐὰν δεχθῇ αἱ ἐπερωτήσεις νὰ μὴ γίνουν τὴν Παρασκευήν, ἀλλὰ τὴν Δευτέραν, ἄλλως θὰ συνεδριάσωμεν καὶ αὔριον κατ’ ἀνάγκην.

§259Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν θέλω νὰ δυσχεράνω τοὺς συναδέλφους καὶ ἀκόμη καὶ τὸν ἑαυτόν μου διὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς αὔριον. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλει νὰ κάμῃ συνεδρίασιν θὰ προσέλθω καὶ ἐγὼ εὐπειθῶς νὰ ἐκτελέσω τὸ ἔργον μου, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς ἀναβολῆς τῶν ἐπερωτήσεων τὴν Δευτέραν ἐννοεῖται, ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ πλειοψηφία νὰ θέλῃ νὰ τὰς ἀναβάλῃ, ἐπειδὴ ἀκριβῶς τὸ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι καθορισμένον ἐκ τῶν συνταγματικῶν ἐθίμων, ὅτι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ζήτημα ἀντιπολιτευτικόν, διὰ τοῦτο θὰ ἐπεθύμουν πολύ, ἵνα εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ ἀντιπολίτευσις ἀκουσθῇ ἐκ τοῦ ἴσου καὶ γίνῃ σεβαστή, ἀφ’ οὗ μάλιστα ἔδωκε δείγματα συνεργατικότητος, τὰ ὁποῖα δὲν δυσηρέστησαν τὴν πλειοψηφίαν μέχρι τοῦδε. Προτείνω λοιπὸν συμβιβασμόν. Ὑπάρχουν τρεῖς ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῶσιν, εἶναι ἡ ἐπερώτησις ἡ ἀφορῶσα τοὺς ἀπελαθέντας τοῦ κ. Χρυσοστάλη, εἶναι ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν Ἰταλίαν τοῦ ἐκ Κερκύρας συναδέλφου μου κ. Σοκόλη καὶ ἡ ἐπερώτησις ἡ ἀφορῶσα τοὺς ἀλυτρώτους, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Γάτος· θὰ προέτεινον λοιπόν, ἵνα ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχετο τὴν Παρασκευὴν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τῶν δύο πρώτων ἐπερωτήσεων καὶ ἔπειτα νὰ κάμωμεν τὴν νομοθετικὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, τὴν δὲ Δευτέραν νὰ γίνῃ ἡ ἐπερώτησις τῶν ἀλυτρώτων, ἡ ὁποία ὡς ἔχουσα ἐνδιαφέρον θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν εὐρυτέραν.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ νὰ μὴ κάμωμεν ἐρωτήσεις.

§261Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐρωτήσεων δὲν ἐπιμένω, διότι εἶναι ζήτημα τῆς ὅλης Βουλῆς.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνοι λοιπόν· τὴν Παρασκευὴν συζήτησις περὶ τῶν ἀπελαθέντων καὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας συναδέλφου καὶ τὴν Δευτέραν περὶ τῶν ἀλυτρώτων.

§263ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ὁμολογιῶν τῶν ἐκδιδομένων πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἀπαλλοτριουμένων ἰδιωτικῶν κτημάτων», κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ. Ι. Βαλαλᾶ, Ν. Γαρδικιώτη, Κ. Σταμούλη, Ι. Κανναβοῦ, Π. Λαγοπάτη, Π. Ἀγγελίδου, Α. Κασσαβέτη, Κ. Ζαβιτζιάνου, Κ. Λοιδωρίκη, Γ. Γερογιάννη καὶ Π. Καραπάνου. Ἐπίσης ἀνακοινῶ, ὅτι κηρύσσονται κατεπείγοντα τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ μεταβολῆς διατάξεων τῶν νόμων «περὶ τελῶν χαρτοσήμου, μονοπωλίων κλπ.» 2) «Περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν νόμων «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ σιγαροχάρτου», καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος νόμου 971 τοῦ 1917».

§265ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις κύριε Πρόεδρε. Νὰ λυθῇ.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ αὕτη τὴν 4.30 μ. μ. μεθαύριον. (Ὥρᾳ 8.30 μ. μ.).