1910.01.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 76.

τῆς 11 Ἰανουαρίου 1910.

(Δευτέρα).

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου περὶ ὥραν 11 π. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 91 Βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τὸ Προεδρεῖον αὐτῆς ἔλαβε τὴν τιμὴν νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ὅπως τὸν συλλυπηθῇ διὰ τὴν ἐπισυμβᾶσαν πυρκαϊὰν ἐν τοῖς Ἀνακτόροις. Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς εὐχαριστήσας τὸ Προεδρεῖον παρεκάλεσεν αὐτὸ νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς θερμὰς Αὐτοῦ εὐχαριστίας. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν. Ὁ βουλευτὴς Τυρνάβου κ. Θ. Λιμπρίτης μοὶ ἀπηύθυνε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν (ἀναγινώσκει)· «Κύριε Πρόεδρε· Ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμ. 285 φύλλῳ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» δημοσιεύεται Β. Διάταγμα τῆς 30 Δεκεμβρίου 1909, δι’ οὗ προάγομαι κατ’ ἐκλογὴν εἰς ὑποστράτηγον πρὸς πλήρωσιν χηρευούσης θέσεως. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, ὁ προβιβασμὸς οὗτος ἐγένετο ὄντως κατ’ ἐκλογήν, παραλειφθέντος τοῦ ἀρχαιοτέρου Ἀ. Ψύλλα, κατὰ τὸ ἄρθρον 72 δὲ τοῦ Συντάγματος δεχόμενος τὸν προβιβασμὸν τοῦτον παύω ἀμέσως τῶν βουλευτικῶν καθηκόντων, παρακαλῶ ὑμᾶς κ. Πρόεδρε, ὅπως γνωρίσητε τῇ Βουλῇ καὶ τῷ κ. Ὑπουργῷ τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι δὲν δέχομαι τὸν προβιβασμὸν τοῦτον κρίνων ὅτι δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ παρίδω τὴν ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου, οἵτινες μοὶ ἀνέθηκαν, ὅπως ἀντιπροσωπεύσω τούτους εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Εὐπειθέστατος Θ. Λιμπρίτης». Ὁ κ. Π. Πετρίδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως· Μαθηταὶ τῆς Σχολῆς τῶν Ἐφέδρων ἀξιωματικῶν κατὰ τὸ 1906–1907 μὴ ἐπιτυχόντες κατὰ τὰς τότε ἐξετάσεις των λόγῳ βραχείας εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Σχολὴν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐπανεξέτασις αὐτῶν· Κατάδικοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδείου παρακαλοῦσιν, ὅπως συσταθῶσιν εἰς τὸ βασιλικὸν ἔλεος· Ὁ δήμαρχος Ἀνακτορίων παρακαλεῖ, ὅπως χορηγηθῇ παράτασις πρὸς δήλωσιν τῶν μὴ σφαζομένων ζῴων μέχρι τέλους Μαρτίου ἐ. ἔ.· Ἐπιτροπὴ τοῦ εἰς συλλαλητήριον συνελθόντος λαοῦ τοῦ δήμου Παρακαμπυλίων παρακαλεῖ, ὅπως καταργηθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Εὐρυτανίας· Οἱ κάτοικοι Ἀναβρυτῆς παρακαλοῦσιν, ὅπως ὁρισθῇ ἡ μεταξὺ Σπάρτης–Ἀναβρυτῆς ταχυδρομικὴ συγκοινωνία καθημερινὴ πλὴν τῆς Κυριακῆς, ἐγκατασταθῇ δὲ καὶ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία· Ὁ κ. Ν. Λάσκαρης παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ κοινοτήτων· Πολλοὶ κάτοικοι Φιλιατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Ἐπιτροπὴ τοῦ εἰς συλλαλητήριον συνελθόντος λαοῦ Φιλιατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις καὶ καταγγέλλει ὅτι ὁ γινόμενος θόρυβος ὑπὲρ ἐπιψηφίσεως τῆς συμβάσεως ταύτης ὀφείλεται εἰς ἐνεργείας τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἑταιρείας· Σταφιδοκτήμονες Πύργου παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις, ἂν δὲν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπὸ τῶν Συλλόγων Πύργου ὑποβληθὲν ὑπόμνημα ἐπὶ τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως· Κάτοικοι Φιλιατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Τρικκάλων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιβληθῇ βαρυτέρα φορολογία ἐπὶ τῶν ἐκ Βουλγαρίας εἰσαγομένων μαλλίνων ὑφασμάτων· Κατάδικοι τῶν φυλακῶν Αἰγίνης ἐκτίσαντες ὑπερεικοσαετῆ ποινὴν ἐν ταῖς φυλακαῖς παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐνασκηθῇ ὑπὲρ ἑαυτῶν τὸ προνόμιον τῆς βασιλικῆς χάριτος· Σταφιδέμποροι καὶ σταφιδοκτήμονες Πεταλιδίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ μετὰ τῆς Προνομιούχου σύμβασις· Ὁ τραυματίας ἐν τῷ πολέμῳ Παναγ. Ἀντωνόπουλος παθὼν συνεπείᾳ τοῦ τραύματος ἐκ τραυματικῆς ἐπιληψίας κατ’ ἐπισυναπτομένην βεβαίωσιν τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Θεόδωρου Ζαΐμη παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ σύνταξις· Φαρμακοποιοὶ Καρδίτσης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς παρανόμου γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀπολυθέντος νομαρχοῦντος Καρδίτσης ὑπὲρ τῆς συστάσεως ἑβδόμου φαρμακείου ἐν Καρδίτσῃ καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὕτη. Ἡ συντεχνία τῶν ἀρτοποιῶν Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως καὶ αὕτη συμπεριληφθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ κυριακῆς ἀργίας· Κάτοικοι Αἰγίου παρακαλοῦσιν, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ κυριακῆς ἀργίας, ἀπαλειφομένης τῆς διατάξεως τῆς ἀπαγορευούσης τὴν κυκλοφορίαν τῶν ἐφημερίδων ἀπὸ τῆς 4 μ. μ. τῆς Κυριακῆς μέχρι τῆς αὐτῆς ὥρας τῆς Δευτέρας· Ὁ Πολιτικὸς Σύλλογος Κορίνθου παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἀνακληθῇ ἡ μετάθεσις τοῦ γραμματέως Τριγγέτα· Ἡ δημοδιδασκάλισσα Ἀσλάναγα παραπονεῖται κατὰ τῶν κ. νομάρχου Μεσσηνίας καὶ δημάρχου Ἄριος ὡς ἀρνουμένων τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐνταλμάτων πληρωμῆς καθυστερουμένων μισθῶν της· Ὁ κ. Π. Πετρίδης ἀπευθύνει τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης· «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν φάκελον τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ὑπογραμματέως τῶν ἐν Ἀθήναις Πρωτοδικῶν Λεωνίδου Μακροπούλου γενομένην κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ͵ΓΡΓʹ (1905) περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων»· Ὁ κ. Ἀγ. Σλῆμαν ἀπευθύνει ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν· «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πάντα τὰ σχετικὰ τῆς τελευταίας παραγγελίας τορπιλλῶν, τῆς γενομένης κατὰ τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1909»· Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καταθέτει εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δρχμ. 150.000». Ἡ ἐπιτροπὴ ἥτις ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταναστεύσεων ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της· Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει δύο εἰδικοὺς προϋπολογισμοὺς πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὧν ἕκαστος ἀπαιτεῖ δαπάνην ἀνωτέραν μὲν τῶν 2.000, ἀμφότεροι δ’ ὁμοῦ ἀπαιτοῦσι δαπάνην 10.000 δραχμῶν. Ὁ κ. Ἀθ. Τυπάλδος Μπασιᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ τελῶν ἐπὶ ἀδειῶν ἀποδοχῆς ξένων παρασήμων καὶ ἄλλων συμπληρωτικῶν διατάξεων. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 793–794). Τώρα θ’ ἀναγνωσθῇ τὸ μὴ ἐπικυρωθὲν μέρος τῶν Πρακτικῶν τῆς 30 Δεκεμβρίου (ἀναγινώσκεται)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις;

§3ΙΩ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Προκειμένης συζητήσεως ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν τῆς 28 Δεκεμβρίου, ἀναφέρεται ἐν τοῖς Πρακτικοῖς τῆς 30 Δεκεμβρίου ὅτι ἐγὼ λαβὼν τὸν λόγον συνηγόρησα ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ κ. Νέγρη, ἐνῷ συνέβη τοὐναντίον. Ἐγὼ συνηγόρησα ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ κ. Φίλιππα. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς διωρθώθησαν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Στράτος ἔχει πρῶτος τὸν λόγον.

§5Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπληροφορήθην, κύριε Πρόεδρε, ἐξ ἀναγραφῶν ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ὅτι ὑπεβλήθησαν Β. Διατάγματα περὶ παροχῆς ἀδειῶν πολυχρονίων εἰς τρεῖς μηχανικοὺς τῶν Δημοσίων ἔργων. Κατὰ τὸν νόμον τὸν καταργηθέντα διὰ τοῦ ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς νέου νόμου ἐπετρέπετο ἡ παροχὴ ἀδείας πολυχρονίου μέχρι πέντε ἐτῶν κατ’ ἀνώτατον ὅρον. Ὁ νέος ὅμως νόμος, μὴ γενόμενος εἰσέτι νόμος τοῦ Κράτους, καθ’ ὃ μὴ δημοσιευθείς, ἀλλὰ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καταργεῖ τὸ σύστημα τοῦτο, ἐπειδὴ δὲ ὑπῆρχον δύο μηχανικοὶ τῶν Δημοσίων ἔργων εὑρισκόμενοι ἐν πολυχρονίῳ ἀδείᾳ, ὡρίσθη διὰ τοῦ ψηφισθέντος νόμου ὅτι οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τούτου ἐν πολυχρονίῳ ἀδείᾳ εὑρεθέντες, ἐξερχόμενοι τοῦ Σώματος, ἀπολαμβάνουσι τὴν σύνταξιν αὐτῶν, ἀφοῦ προκαταβάλλωσι τὰς κρατήσεις. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὁ νέος νόμος καταργεῖ τὰς πολυχρονίους ἀδείας, ὁρίζει δ’ ἐξαιρετικῶς διὰ τοὺς ὑπὸ τοῦ παλαιοῦ νόμου εὑρισκομένους ἐν πολυχρονίῳ ἀδείᾳ ὅτι δι’ αὐτοὺς μόνον χωρεῖ δικαίωμα συντάξεως, ἐὰν ἔχωσιν ὑπερβῇ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι καταστρατήγησις τοῦ νόμου, ἐὰν πρὸ τῆς ἐπικυρώσεως αὐτοῦ παρασχεθῶσιν ἄδειαι, ἵνα λάβωσι συντάξεις, ἐνῷ δὲν ἔχουσι συντάξιμον ὑπηρεσίαν συμπεπληρωμένην. Εἶπον ὅτι εἶδον ταῦτα ἀναγεγραμμένα ἐν ταῖς ἐφημερίσιν, ἐλπίζω ὅμως ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἔχονται ἀκριβείας τὰ λεχθέντα, διότι, ἂν ἔχωνται ἀκριβείας, εἶναι μία φανερὰ καταστρατήγησις τοῦ νόμου, τοῦ ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καταστρατήγησις τὴν ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι δὲν ἦτο ἱκανὸς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διαπράξῃ.

§6ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο εἰδικοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὧν ἕκαστος ἀπαιτεῖ δαπάνην ἀνωτέραν μὲν τῶν δραχ. 2,000, οὐχὶ ὅμως καὶ ὑπερβαίνουσαν τὰς δραχ. 10,000, ἀμφότεροι δ’ ὁμοῦ ἀπαιτοῦσι δαπάνην 10,000 δραχμῶν. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1909 ἐκ δραχ. 150,000. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐσόδου ἐκ τῶν βιβλιοσήμων, τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος, χωρὶς ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους.

§7Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου;

§8ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως ὄχι. Ἡ Κυβέρνησις καλεῖται νὰ δώσῃ λόγον μόνον ἐπὶ τετελεσμένων γεγονότων. Ἐνόσῳ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν ἀναγινώσκει ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως Διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ γίνωνται δεκταὶ αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος αἰτήσεις ἀδειῶν, δὲν ἔχει ἐνώπιόν του τετελεσμένον γεγονός. Ἄν ζητῇ νὰ ἐνασκήσῃ ἔλεγχον ἐπὶ τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως, τότε ζητεῖ νὰ ὑποκαταστήσῃ τὴν νομοθετικὴν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν.

§9Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδένα ἔλεγχον ἐζήτησα νὰ ἐνασκήσω ἐπὶ τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μόνον πληροφορίας, ἂν ἔχονται ταῦτα ἀληθείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεκφεύγει τὴν ἀπάντησιν καὶ τοῦτο λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀρχὴ ἐκτελέσεως, καί, ἂν ὑπάρξῃ, τότε θὰ ἴδῃ πῶς ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος.

§10Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ τὸ ταχύτερον νὰ περατώσῃ τὰς ἐργασίας αὑτῆς. Ἐὰν τοῦτο ἐπιθυμῇ ἡ Βουλή, εἶναι εὐνόητον ὅτι ἡμεῖς τὸ ἐπιθυμοῦμεν πλειότερον αὐτῆς. Ἐνόμισα λοιπόν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ περατώσῃ τὰς ἐργασίας της μέχρι τοῦ Σαββάτου ἢ τὸ πολὺ μέχρι τῆς Κυριακῆς, εἶναι ἀνάγκη νὰ περιορίσωμεν τὸν κατάλογον τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀπαραίτητα, καί, ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε, θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν κατάλογον τοῦτον. Ἔχομεν τέσσαρα ἀστυνομικὰ νομοσχέδια· ἔχομεν τὸ περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 273 τῆς Ποιν. Δικονομίας, τὸ περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1909 ἐκ δραχμῶν 62,251,65, τὸ περὶ διαρρυθμίσεως τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, τὸ περὶ ἐκκαθαρίσεως, ἀνανεώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐκ τῶν χρήσεων τῶν ἐτῶν 1885–1905 ὀφειλομένων· ἔχομεν ἐπίσης τὸ περὶ ἀσετυλίνης, τὸ περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τὸ περὶ οἰκοπέδων, τὸ περὶ συγχωνεύσεως τῶν δήμων, τὸ περὶ κοινοτήτων, τὸ περὶ ἀσυμβιβάστου, τὸ περὶ ἀργυρῶν κερμάτων, τὸ περὶ δανείου, τὸ περὶ συμβάσεως σιδηροδρομικῶν καὶ τὸν Προϋπολογισμόν. Τώρα ἠμπορεῖ νὰ παρελείφθησαν ἓν ἢ δύο νομοσχέδια ἐκ λάθους, ἀλλ’ ὅσα ἀνέφερα εἶναι τὰ σπουδαιότερα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι μέχρι τοῦ Σαββάτου ἢ τῆς Κυριακῆς, ἂν βεβαίως συναινῇ ἡ Βουλή.

§11Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ προταχθῶσι ταῦτα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς αὔριον.

§12Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάλιστα· δι’ αὐτὸ τὰ ἀπήγγειλα.

§13Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νομίζω ὅτι συμφώνως πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἠμποροῦμεν σήμερον ν’ ἀσχοληθῶμεν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὑπέδειξε.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§15Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ τῶν ναυτικῶν, διότι ταῦτα εἶναι εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, καὶ ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ τὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή, ὅπως καὶ τὰ ἀστυνομικά.

§16Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις ὡς πρὸς τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἐθεώρησε προτιμητέα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ δὲν ἤκουσα νὰ κάμνῃ λόγον περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§17Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸν ἀνέφερα.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀνέφερε καὶ τὸν Προϋπολογισμόν.

§19Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως δὲν καταλογίζω παράλειψιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τούτῳ· οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι δὲν θὰ ψηφισθῇ ὁ Προϋπολογισμός, ἀλλὰ θέλω νὰ καταλογίσω παράλειψιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι ἤθελε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ὑποβάλει τὰς δηλώσεις του καὶ εἶχεν ὑποσχεθῆ ἐπανειλημμένως ὅτι ἤθελε καταθέσει τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1908 καὶ ὅτι ἤθελε καταθέσει τὰς διαδηλώσεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀλλ’ οὐδὲν τούτων ἔπραξεν. Ἀναμφισβητήτως πάντες πρέπει νὰ σπεύδωμεν εἰς τὸ τέρμα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιψηφίσῃ Προϋπολογισμὸν χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς δηλώσεις; Εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ αὐτοῦ χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὸν ἀπολογισμὸν καὶ τὰς διαδηλώσεις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου;

§20Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ εἶμαι ὀλίγον βραχνός, ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς δὲν μὲ ἤκουσεν, ἀλλὰ πάντες ἠκούσατε ὅτι ὡμίλησα περὶ Προϋπολογισμοῦ, ὥστε δὲν εἶναι τὸ λάθος ἰδικόν μου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς δηλώσεις, ἔχει πληρέστατον δίκαιον, ὅτι αἱ δηλώσεις αὗται πρέπει νὰ ὑποβληθῶσι μὲ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπὸ συζήτησιν. Εἶναι ἕτοιμοι αἱ δηλώσεις, θὰ συμπληρωθῶσιν ὅμως εὐθὺς ὡς θὰ ψηφισθῶσι καὶ τὰ νομοσχέδια, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα.

§21Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τετυπωμένα θὰ ἔλθωσι βεβαίως.

§22ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἠθέλησε νὰ ἐπιρρίψῃ εἰς ἐμὲ ὀλιγωρίαν περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων μου. Δύναμαι νὰ τὸν διαβεβαιώσω ὅτι καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τὰς μέχρι σήμερον καὶ κατ’ αὐτὰς τὰς μεγάλας ἑορτὰς τοῦ Χριστιανικοῦ κόσμου εἰργάσθην, ἵνα καταστῶ ἐνήμερος περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων μου. Ἀλλὰ πρόκειται πολλάκις περὶ ζητημάτων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς μου. Δὲν πιστεύω ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν, ἵνα ἐγὼ φανῶ ἀνώτερος αὐτῶν τῶν περιστάσεων τῶν ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς μου. Κύριοι· αἱ δηλώσεις, αἵτινες ἦτο δυνατὸν νὰ συγκεντρωθῶσιν ἐκ τῶν διαφόρων τμημάτων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἤδη ἐψηφισμένων νομοσχεδίων, ἔχουσι καταρτισθῆ ἤδη καὶ παρεδόθησαν πρὸς ἐκτύπωσιν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν θὰ εἶναι μόνον αὐταὶ αἱ δηλώσεις, ἀλλὰ θὰ προστεθῶσι καὶ νέαι τοιαῦται ἐπὶ τῇ βάσει νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ δὲν ἐψηφίσθησαν εἰσέτι. Θὰ ἦτο δ’ ἄτοπον νὰ ὑποβάλλωνται δηλώσεις ἐπὶ τῇ βάσει νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν ἀκόμη ψηφισθῆ. Πλὴν τούτου ὅμως καὶ τὸ θλιβερὸν γεγονὸς τῆς πυρκαϊᾶς τῶν Ἀνακτόρων συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀναβολήν. Πρόκειται περὶ κτιρίου ἐθνικοῦ, περὶ κτιρίου οὗτινος ἡ ἀξία ἀνέρχεται εἰς ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπισκευῆς αὐτοῦ εἶναι τὰ μάλα ἐπείγουσα, θὰ ἐπιβαρύνῃ δ’ ἐν μέρει τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1910. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἀνάγκη ἡ σχετικὴ δαπάνη νὰ συμπεριληφθῇ καὶ αὐτὴ εἰς τὰς δηλώσεις. Πᾶσαν προσπάθειαν κατέβαλον, ὅπως ὡς οἷόν τε τάχιον γίνῃ ἡ μελέτη καὶ συνταχθῇ ὁ Προϋπολογισμός, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ συντάξω τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ τὸ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἔπειτα ἀναγραφῇ ἡ ἀναγκαία πίστωσις ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὑπὸ τὸν τύπον τῶν δηλώσεων. Μέχρις ὅμως τῆς στιγμῆς ταύτης ἐστάθη ἀδύνατον νὰ ἔχω τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος μελέτην μετὰ τοῦ σχετικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι τὴν ἐργασίαν ταύτην ἀνέθεσα εἰς δύο ἐκ τῶν δραστηριωτέρων καὶ χρηστοτέρων ὑπαλλήλων τῶν Δημοσίων ἔργων. Ἀρκεῖ νὰ δηλώσω ὅτι εἷς τούτων εἶναι ὁ κ. Διαμαντίδης. Ἀναμένω ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν νὰ μοὶ ὑποβληθῇ, ἐλπίζω δὲ μέχρι τῆς Τετάρτης τὸ πολύ, ἡ μελέτη μετὰ τοῦ σχετικοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὁπότε θὰ σπεύσω νὰ ὑποβάλω τὸ ἀναγκαῖον νομοσχέδιον. Ὥστε, παρατηρεῖτε, πᾶν ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ἔπραξα, ἵνα εἶμαι ἐνήμερος καὶ δυνηθῶ ἐγκαίρως νὰ ὑποβάλω τὰς δηλώσεις εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ ὁ ὑποβληθεὶς Προϋπολογισμὸς διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1910.

§23Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅτε ἔκαμεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λόγον περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν τὸν ἤκουσα, ἴσως διότι ἐστρέφετο πρὸς τὰ δεξιὰ ὁμιλῶν, ἀλλὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν δικαιολογοῦσιν αὐτὸν διὰ τὴν μὴ ὑποβολὴν τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1908 καὶ τῆς διαδηλώσεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Συνήθως ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἴχομεν αὐτὴν τὴν τάξιν· συγχρόνως μὲ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπιόντος ἔτους ὑπεβάλλετο καὶ ὁ ἀπολογισμὸς τῆς ληξάσης χρήσεως. Σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὸν Ἰανουάριον καὶ δὲν ἔχομεν τὸν ἀπολογισμὸν αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι εἶχον δίκαιον καταλογίζων ὡς παράλειψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὸ νὰ ἐκτελέσῃ ἓν καθῆκον ἐπιτακτικόν, τὸ ὁποῖον συνδέεται ἀναποσπάστως μὲ τὴν ὑποβολὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιψήφισις ἐπείγει, ἀφοῦ λήγουσι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλησε καὶ περὶ τῶν δηλώσεών του καὶ εἶπεν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς τὰς δηλώσεις ἕνεκα τῶν παρεμπεσουσῶν περιστάσεων. Δὲν γνωρίζω ἄλλας περιστάσεις παρὰ μόνον ὅτι, ἐνῷ ἡ Βουλὴ ἐπρόκειτο νὰ συνεδριάσῃ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν, κατώρθωσε νὰ συνεδριάσῃ μόνον σήμερον, δηλαδὴ εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀκτὼ ἡμέρας περιπλέον, διὰ νὰ διατυπώσῃ αὐτὰς τὰς δηλώσεις. Ἐὰν τώρα ἀναμφισβητήτως μετὰ τὴν πυρκαϊὰν τῶν Ἀνακτόρων ἀπαιτῆται νέα δήλωσις, καὶ αὐτὴν ἠδύνατο νὰ τὴν διατυπώσῃ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἀλλὰ χωρὶς νὰ στερήσῃ τὴν Βουλὴν τῶν στοιχείων ἐκείνων, ἐκ τῶν ὁποίων ἤθελε μορφώσει γνώμην περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ὁ Προϋπολογισμὸς συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβληθέντων φορολογικῶν νομοσχεδίων. Ἑπομένως ἡ δικαιολογία τὴν ὁποίαν προέβαλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν ἐπελθουσῶν ἤδη τροποποιήσεων ἐπὶ τῶν ψηφισθέντων ἤδη νομοσχεδίων ἔπρεπε νὰ συνταχθῶσιν αἱ δηλώσεις. Αἱ δηλώσεις δὲν εἶναι κανὲν ἔργον τόσον δύσκολον. Πρόκειται περὶ λογιστικῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία προχείρως γίνεται ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, καὶ πάντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι πῶς διεξάγονται οἱ λογαριασμοὶ τοῦ Κράτους γνωρίζουσι τὰς δηλώσεις. Εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔχωμεν τὴν βάσιν αὐτήν, διὰ νὰ μελετήσωμεν ἀκριβῶς τὸν Προϋπολογισμόν.

§24ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ὡμίλησε πρὶν περὶ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1908, ὅστις ἔδει πρὸ πολλοῦ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς γνωστόν, Κύριοι, περὶ ἀπολογισμοῦ ὑποβλητέου εἰς τὴν Βουλὴν οὐδεὶς λόγος δύναται νὰ γίνῃ.

§25Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Προσωρινοῦ.

§26ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ προσωρινὴ αὕτη κατάστασις ἔχει δημοσιευθῆ διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνόμιζον ὅτι ὅλοι οἱ κύριοι Βουλευταὶ λαμβάνοντες τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς τοιαύτης ὑποβολῆς. Ἐὰν ὅμως ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην, θὰ σπεύσω νὰ ὑποβάλω σήμερον μετὰ μεσημβρίαν τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία περιέχει τὴν προσωρινὴν ταύτην κατάστασιν.

§27Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ ταμειακοῦ τμήματος. Εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον;

§28ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως.

§29Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ, διότι δημοσιεύονται δύο καταστάσεις, ὡς γνωρίζετε καὶ ὑμεῖς. Ἡμεῖς πάντοτε ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὸν δημοσιευόμενον πίνακα ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Τοιοῦτος δὲ δὲν ἐδημοσιεύθη μέχρι τοῦδε. Ἐπίσης δὲ δὲν ἐδημοσιεύθη καὶ ἡ διαδήλωσις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§30ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σᾶς διαβεβαιῶ λοιπὸν ὅτι, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατόν, ὅλαι αἱ τοιαῦται καταστάσεις καὶ διαδηλώσεις αἱ ὑποβαλλόμεναι εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἐκτυποῦνται· ἀλλ’ ἐφέτος ἐξαιρετικῶς ὑπῆρχε τοσαύτη συρροὴ ἐργασίας, ὥστε μ’ ὅλην τὴν προθυμίαν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξαν οἱ ἐργάται, ἐργαζόμενοι πολλάκις καὶ τὴν νύκτα καὶ τὰς Κυριακὰς καὶ τὰς μεγάλας ἑορτάς, ἐστάθη ἀδύνατον νὰ εἶναι ἐνήμερον τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον. Ὅσοι ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας μόνον τὰ νομοσχέδια, τὰς αἰτιολογικὰς αὐτῶν ἐκθέσεις καὶ προτάσεις νόμων μὲ σχετικὰς ἐκθέσεις καὶ ὅσα ἄλλα ἔχει ἐκτυπώσει μέχρι τοῦδε τὸ Ἐθν. Τυπογραφεῖον, θὰ πεισθῆτε ὅτι ἦτο, ἂν ὄχι ἀδύνατον, ἀλλὰ δυσκολώτατον νὰ παρουσιάσῃ μεγαλειτέραν ἐργασίαν. Ἐν τούτοις καταβάλλομεν πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως αὐτὸ ᾖ ἐνήμερον. Τώρα λόγου χάριν, προκειμένου περὶ τῶν δηλώσεων, ἔδωκα διαταγὴν νὰ παύσῃ πᾶσα ἄλλη ἐργασία ἐν τῷ Ἐθν. Τυπογραφείῳ καὶ ὅλοι οἱ ἐργάται νὰ περιορισθῶσιν εἰς αὐτάς. Πρόκειται δὲ περὶ δηλώσεων ὄχι τόσον εὐκόλων καὶ τυχαίων, ὅπως νομίζει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Ἀρκεῖ ν’ ἀναφέρω ὁποίας μεταβολὰς θὰ ἐπιφέρῃ μόνον τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ἔργων. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἤδη καὶ θὰ δημοσιευθῇ ὡς νόμος καὶ περὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἴμεθα βέβαιοι πρὶν ἐὰν θὰ ἐψηφίζετο, ἐπέρχεται σχεδὸν ἀναστάτωσις τοῦ σχετικοῦ κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Πλὴν τούτου πρόκειται νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ Ἀστυνομίας καὶ Χωροφυλακῆς, τὰ ὁποῖα, ὅτε συνετάχθη ὁ Προϋπολογισμός, δὲν εἶχον κἂν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν οὔτε τὰ εἴχομεν ὑπ’ ὄψει. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐπέρχεται νέα ἀναστάτωσις οὐ μόνον τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ σχετικοῦ τούτου τμήματος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴν νὰ πιστεύσῃ ὅτι πᾶσα προθυμία ὑπάρχει ἐκ μέρους ἡμῶν καὶ πᾶσαν προσπάθειαν κατεβάλομεν καὶ ἐξακολουθοῦμεν καταβάλλοντες ἐργαζόμενοι καὶ ἡμέραν καὶ τὸ πλεῖστον τῆς νυκτός, ὅπως φανῶμεν ἐνήμεροι εἰς τὰς ὑποχρεώσεις μας ἀπέναντι τῆς Βουλῆς.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μοσχούλας ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§32Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας περατώσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται βεβαίως ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνέφερε τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ψηφισθῶσι κατὰ τὸ διάστημα τῶν ὑπολειπομένων ἡμερῶν, μεταξὺ ὅμως αὐτῶν δὲν ἀνέφερε καὶ τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συναινέσῃ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ αὕτη ὅπως συζητηθῇ, καί, ἂν μὲν ἡ ἑταιρεία ἀποδεχθῇ τὰς τροπολογίας μας, νὰ ψηφισθῇ, ἐὰν δὲ δὲν ἀποδεχθῇ, ν’ ἀπορριφθῇ.

§33ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐνομίσαμεν, Κύριοι, ὅτι ἐπεβάλλετο εἰς ἡμᾶς νὰ ὁρίσωμεν τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν ἀπαραίτητα. Ἐννοεῖται ὅμως ὅτι, καθ’ ὅσον θὰ προχωρῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ προταχθῶσι καὶ ἄλλα ἀναγκαῖα νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, θὰ προταχθῶσι καὶ αὐτά. Ἑκάστη Ἡμερησία Διάταξις θὰ ἔχῃ τὴν ὡρισμένην ἐργασίαν της. Ἐὰν λόγου χάριν δὲν προκληθῶσι μακραὶ συζητήσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς ἀπολύτως ἀναγκαῖα καὶ ψηφισθῶσιν αὐτὰ ἐγκαίρως καὶ ὑπολείπηται χρόνος πρὸς ἄλλην ἐργασίαν, δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι καὶ ἄλλα νομοσχέδια θεωρούμενα ἀναγκαῖα. Ὅταν ἡ Βουλὴ γινώσκῃ ὅτι ἐπ’ αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων δὲν πρόκειται οὔτε ζήτημα ἐμπιστοσύνης νὰ τεθῇ οὔτε τὸ ἀπροχώρητον εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς νὰ ἐπέλθῃ, ἐννοεῖται ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία δυσκολία νὰ ψηφισθῶσι καὶ αὐτὰ τὰ νομοσχέδια. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας ὑπενθυμίζω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ὅ,τι εἶπον κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τὴν πρὸ τῶν ἑορτῶν τοῦ νέου ἔτους. Τότε ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία ἐθεώρησε τὰ προτεινόμενα παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Βουλευτῶν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ὡς ἀπαράδεκτα, παρεκάλεσα δὲ τοὺς ἐνδιαφερομένους Βουλευτάς, ἐὰν ἤθελον κατὰ τὰς ἑορτὰς νὰ συνέλθωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἔνθα προσερχομένου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς ἑταιρείας θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προέλθωμεν εἰς συνεννόησιν. Δυστυχῶς καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, ἴσως διότι πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν εἶχον ἀπέλθει εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ὅπως συνεορτάσωσι τὰς ἑορτὰς μετὰ τῶν οἰκείων των, ἐστάθη ἀδύνατον νὰ συνέλθωσιν ἐπὶ τὸ αὐτό. Ἂν τώρα θέλωσι μίαν ἑσπέραν νὰ ἔλθωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ καλέσωμεν καὶ τὸν πρόεδρον τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας, δυνάμεθα καὶ οὕτω νὰ προβῶμεν εἰς ἄμεσον συνεννόησιν. Βεβαίως τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἶναι πολὺ σοβαρόν. Βεβαίως ἔχει προσλάβει αὐτὸ τελευταίως ὀξὺν χαρακτῆρα, ἀλλὰ μὴ ἀναμένετε τὰ πάντα παρὰ μόνου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ αὐτὰ τὰ ἀδύνατα ἔτι (διαμαρτυρίαι).

§34Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἀλλὰ κωλυσιεργεῖτε. Πρέπει νὰ προχωρήσωμεν· ὄχι νὰ μᾶς φέρητε τὸ σταφιδικὸν ζήτημα τώρα νὰ συζητήσωμεν!

§35ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἂν θέλῃ νὰ μὴ προκληθῇ συζήτησις ἀτελεύτητος περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀνάγκη οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν νὰ συνέλθωσιν, ἵνα ἐξεύρωσι τρόπον λύσεως τοῦ ζητήματος τῆς ἐκριζώσεως.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προχωροῦμεν.

§37Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριε Μοσχούλα!

§39Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἄλλα καὶ θ’ ἀφήσωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα; Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ σμύριδος, ἤθελεν ἐπὶ τετράωρον ἀπασχολήσει τὴν Βουλήν, ὅπως τὴν ἀπησχόλησε καὶ ἄλλοτε. Προκειμένου ὅμως περὶ σταφίδος εἶναι ἀνάξιον λόγου ζήτημα. Ὡμίλησα περὶ τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως· δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς οὐσίας. Ἐὰν φρονῇ ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις — ὅπως καὶ ἡμεῖς φρονοῦμεν —, νὰ μὴ ψηφισθῇ. Ἡμεῖς τελευταῖον, κύριε Πρόεδρε, περιωρίσθημεν καὶ παρῃτήθημεν τῶν τεσσάρων τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑπεβάλομεν, περιωρίσθημεν μόνον εἰς δύο. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὁρίσῃ ποίαν ὥραν θὰ συνέλθωμεν σήμερον, ἵνα προσκαλέσωμεν αὐτὸν τὸν διευθυντὴν τῆς Ἑνιαίας νὰ συζητήσωμεν μετ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν αἱ δύο τελευταῖαι τροπολογίαι, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦσι καὶ τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά, θὰ γίνωσι δεκταί.

§40ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὴν ἑσπέραν κατὰ τὴν ἑνδεκάτην ὥραν, κ. Πρόεδρε, μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς παρακαλῶ νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§41Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ· μίαν λέξιν. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ εἴπω ὅτι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δὲν εἶναι ἄξιον συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ. Παρετήρησα ἁπλῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτε ἤρχισε ν’ ἀναπτύσσῃ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ νὰ ἐπεκταθῇ ἐπ’ αὐτοῦ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδὴ ἐκάματε ὅ,τι ἔπρεπε νὰ κάμω ἐγώ. Ἔληξε τὸ ζήτημα αὐτό. Ἤδη εἰσέρχεται ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΡΞΕʹ νόμου περὶ Ἀστυνομίας τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§43Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θεωρῶ καθῆκον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διατυπώσω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἢ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀφορώντων τὴν Χωροφυλακὴν πρὸς διευκόλυνσιν τῆς συζητήσεως. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν εὐαρεστῆται, θὰ λάβῃ ταύτας ὑπ’ ὄψιν καί, ἐὰν συμφωνῇ, εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§44ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζω ὅτι θὰ ἔχητε καὶ τροπολογίας.

§45Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχω τροπολογίας· ἰδέας μόνον θ’ ἀναπτύξω. Διὰ τοῦ 1 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου συντελεῖται αὔξησις τοῦ σώματος ἐν γένει τῆς Χωροφυλακῆς καὶ κατὰ βαθμοφόρους καὶ κατ’ ἀριθμὸν ἀνδρῶν. Ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς ἦτο αὔξησις ἐπηγγελμένη εὐθὺς ἐξ ὑπαρχῆς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κατέστη νόμος, διότι ἀκριβῶς ὁ νόμος περὶ Χωροφυλακῆς ὁ ἰσχύων ἤδη ἐνεῖχε ταύτην τὴν ἀτέλειαν. Ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία συνδεδυασμένη μετὰ τῆς ὑπηρεσίας χωροφυλακῆς καὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀποσπασμάτων καταδιώξεως τῶν φυγοδίκων — τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων — ἐξυπηρετεῖτο ὑπὸ ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν πολὺ μείζονος ἐκείνου τὸν ὁποῖον κατέστησεν ὁ νόμος περὶ Χωροφυλακῆς καθορίσας ἀκόμη ὅτι ἅπασαι αἱ ὑπηρεσίαι αἱ γινόμεναι πρὶν ὑπὸ ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τοῦ Πεζικοῦ, θέλουσι γίνεσθαι μόνον ὑπὸ τῆς Χωροφυλακῆς. Ὁ νόμος λοιπὸν ὁ νέος, ὁ νῦν ἰσχύων, παρουσίασε τοὺς κινδύνους ὅτι, ἐνῷ ὑπῆρξε φειδωλὸς εἰς τὴν ἀποδοχὴν τοῦ ἀπαραιτήτου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ καταστήσωμεν ἕνα ἀριθμὸν βαθμοφόρων πρὶν ἢ δοκιμάσωμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Σώματος καὶ βεβαιωθῶμεν περὶ τοῦ ἀσφαλοῦς τῆς ἐπιτυχίας, συγχρόνως παρέχει τὸν κίνδυνον τῆς ἀποτυχίας τοῦ Σώματος ἐλλείψει τοῦ ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ τῶν βαθμοφόρων, διότι κατήντησε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ Χωροφυλακῆς τοῦ ἰσχύοντος ἔργα προσήκοντα εἰς ἀξιωματικοὺς νὰ ἐκτελῶνται ὑπὸ ὑπαξιωματικῶν. Τούτου ἕνεκα θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἵνα ἐκπληρωθῶσιν ἤδη αἱ ἐπαγγελίαι αἵτινες εἶχον δοθῆ ὑπὸ τοῦ ἀρχικοῦ νομοθέτου περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τρόπον ὥστε νὰ κατασταθῇ πλήρης ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἐπάρκεια τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βαθμοφόρων. Ὥστε εἰς τοῦτο τὸ ζήτημα δὲν ἔχω νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις γενικωτέρας· ἐφιστῶ μόνον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τὸν ἀκριβῆ καθορισμὸν τῶν ἀναγκαιούντων βαθμοφόρων, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ εἶναι εἰς κρείσσονα θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὸν ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον ἀριθμόν. Ἐὰν ὁ ἀριθμὸς δὲν εἶναι ἐπαρκής, πρέπει νὰ τὸν καταστήσωμεν ἐπαρκῆ, ἐὰν δὲ εἶναι ἐπὶ πλέον ἐπαρκής, τότε νὰ τὸν ἐλαττώσωμεν.

§46ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζητε, ἂν εἶναι ὁ ἀριθμὸς ἐπαρκὴς ἢ ἀνεπαρκής, δύνασθε νὰ διέλθητε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον.

§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν τώρα. Ὁ ἀριθμὸς τῶν νῦν ἤδη ὑπαρχόντων εἶναι ἀνεπαρκής.

§48Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι περιττοὶ εἶναι οἱ ἐπιθεωρηταί.

§49Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τοῦτο διαφωνῶ πληρέστατα καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ ἀναγκαῖον ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν ἐπιθεωρηταί. Θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἐπίσης τὸ ὅτι ἐξωμοιώθησαν αἱ θέσεις τῶν Μοιράρχων καὶ Ἀντιμοιράρχων εἰς τὸν βαθμὸν Μοιράρχου μετὰ τῆς διακρίσεως πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως. Οὐδεμία ἀνάγκη ὑπῆρχεν ἐν τῷ στελέχει νὰ ὑπάρχωσι δύο κατηγορίαι, αἵτινες παρουσιάζουσι τὴν εἰκόνα ὅτι πρόκειται περὶ δύο διαφόρων βαθμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τμήματα εἰς ἀστυνομικὰς διευθύνσεις καὶ ὑποδιευθύνσεις εἶναι ὀρθὸν νὰ διορθωθῇ ὁ πίναξ. Εἰς τὸν πίνακα 1 π. χ. ἀναγράφεται «Ἀστυνομικὴ ὑποδιεύθυνσις Βοιωτίας». Δὲν ὑπάρχει πλέον ἐπαρχία Βοιωτίας. Ὁμοίως ἀναγράφεται «Ἀστυνομικὴ ὑποδιεύθυνσις Μαγνησίας, Φωκίδος». Πρέπει νὰ διορθωθῶσιν αὐτά, διότι φαίνεται ὅτι παρεσύρθησαν οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου ἐκ τοῦ τίτλου. Φρονῶ ἐπίσης ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐγκατασταθῇ ἰδία Ἀστυνομικὴ διεύθυνσις ἐν Λαυρείῳ. Ἡ ὑποδιεύθυνσις εἶναι ἐπαρκὴς καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη ἡ ἐν Λαυρείῳ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία νὰ εἶναι ἐν ἀνεξαρτησίᾳ. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία ἐν Λαυρείῳ πρέπει νὰ διευθύνηται ὑπὸ Μοιράρχου ἢ Ἀντιμοιράρχου, τοῦτο δύναται νὰ κανονισθῇ ἐν τῷ πίνακι, ὥστε πρέπει νὰ διορθωθῇ ἐν τούτῳ τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ συμβῇ καὶ διὰ τὸν Πειραιᾶ. Ἄλλο ζήτημα εἶναι τὸ τοῦ βαθμοῦ καὶ ἄλλο τὸ τῆς ἀνεξαρτησίας. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 4 θεωρῶ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ κατάρτισις ἐν Ἀθήναις δύο διαμερισμάτων ἀστυνομικῶν. Ἔχω τὴν πεῖραν καὶ ἐν τῇ διοικήσει τῶν Ὑπουργείων καὶ ἐν τῇ τοῦ συνόλου τοῦ Κράτους ὅτι ὁσάκις δὲν ἀφίεται εἰς τὸν προϊστάμενον νὰ ἐπικοινωνῇ ἀμέσως μὲ τὰ ἄμεσα ὄργανα τῆς ἐκτελέσεως δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἔχετε ὑπηρεσίαν, οἱ προϊστάμενοι δὲ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μεταβάλλονται εἰς Μανδαρίνους. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικοινωνῇ μετὰ τῶν διευθυνόντων τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα ἀμέσως, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας νὰ λαμβάνῃ περίληψιν τῶν γενομένων· περίληψιν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ δὲ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας πρέπει νὰ ἔχῃ ἄμεσον ἐπικοινωνίαν μὲ τὰ ὄργανα αὐτοῦ. Ὅταν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου συνιστῶμεν δύο διαμερίσματα, οὐδὲν ἄλλο πράττομεν παρὰ καθιστῶμεν δύο πραγματικοὺς ὑπευθύνους καὶ τὸν Διευθυντὴν λαμβάνοντα περίληψιν τῶν γενομένων. Τοῦτο εἶναι λάθος διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ἐν Ἑλλάδι. Ὀρθότερον εἶναι νὰ μείνῃ τὸ καθεστὼς ὡς ἔχει, ἵνα ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας λαμβάνῃ τὴν ἀναφορὰν παρὰ τῶν Ἀστυνόμων τῶν τμημάτων. Ἄλλη παρατήρησις εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸν τρόπον τῆς ἀναφορᾶς τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12. Ὁ νόμος ὁ ἰσχύων ὁρίζει ὅτι ὁ διευθύνων Ἀστυνομίαν ἀναφέρει καθ’ ἑκάστην εἰς τὸν νομάρχην προφορικῶς ἢ ἐγγράφως περὶ τῆς τάξεως ἐν τῷ νομῷ καὶ ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν ἀναφέρει προφορικῶς εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ὀφείλει νὰ προσέλθῃ καλούμενος. Ἐνταῦθα καταργεῖται τοῦτο καὶ ὁρίζεται ἀναφορὰ ἔγγραφος· κατὰ συνέπειαν ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παρουσιάζηται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι ἄρσις πάσης ἀσφαλείας, διότι πρέπει νὰ κατανοηθῇ ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι ἀστυνομικὸν Σῶμα καὶ τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶναι ὀρθὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχῃ πλήρη δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν ὀργάνων του καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐκλείψωσι πάντα ταῦτα. Πρέπει ν’ ἀντιληφθῶμεν πάντες ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὰ ἀξιώματα. Ὅταν ἡ Πολιτεία ἔχῃ Ὑπουργούς, πρέπει νὰ σεβώμεθα τοὺς Ὑπουργούς. Καί, ὅταν ἡ Πολιτεία ἔχῃ νομάρχας, πρέπει νὰ σεβώμεθα αὐτούς. Αἱ διατάξεις δ’ αὗται τοῦ νομοσχεδίου εἰσάγουσι τελείαν περιφρόνησιν πρὸς τὰ πολιτικὰ ἀξιώματα. Πρὸς τί ὁ ἀστυνομικὸς Διευθυντὴς νὰ ὑποβάλλῃ ἐγγράφως ἀναφορὰν καὶ ὄχι νὰ παρουσιάζηται ὁ ἴδιος; Τοῦτο εἶναι μία περιφρόνησις πρὸς τὰ πολιτικὰ ἀξιώματα. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχω μίαν γενικωτέραν παρατήρησιν νὰ κάμω. Ὁ νόμος περὶ Χωροφυλακῆς ὡς ἔχει νῦν οὐδὲν δικαίωμα δίδει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τιμωρήσῃ τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῆς διοικητικῆς Ἀστυνομίας εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς τιμωρίας τῶν ὀργάνων του. Ἤδη τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἔχει· κατὰ συνέπειαν, ἐὰν συμπέσῃ παράβασις ἀστυνομική, πρέπει ὁ Ὑπουργὸς ἐγγράφως νὰ ζητήσῃ τὴν τιμωρίαν τοῦ παραβάτου ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς, ἐὰν δὲ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς εὕρῃ ὅτι ἡ πρᾶξις εἶναι ἀνωτέρα τῆς δικαιοδοσίας του, πρέπει δὲ νὰ ἐπιβληθῇ ἀνωτέρα ποινή, τότε καὶ μόνον ἐπιβάλλει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ποινήν. Ταῦτα κατ’ ἐμὲ εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῆς λογικῆς. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τῆς τιμωρίας εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅμοιον δηλαδὴ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τιμωρῇ μὲ φυλάκισιν μέχρι δύο μηνῶν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι προκειμένου περὶ πειθαρχικῶν παραβάσεων εἶναι ὀρθὸν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δοθῇ τοιοῦτο δικαίωμα. Δὲν ἠξεύρω, ἂν συνέπεσεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περίπτωσις τοιαύτη, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον τιμωρίαν, ἥτις ἄμεσος τιμωρία φέρει παραδειγματισμόν. Νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὑρίσκῃ τοῦτο δίκαιον, νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀναγραφὴν διατάξεώς τινος πρὸς κανονισμὸν τοῦ πράγματος. Ταῦτα εἶχον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ παρατηρήσω. Προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων ἄρθρων γενικώτερον ἔχω νὰ παρατηρήσω τάδε. Ἐν πρώτοις καταργοῦνται τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια τῶν νομῶν, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν μίαν ἐγγύησιν καὶ μίαν περεμβολὴν ἐπιρροῶν πολιτικῶν διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ μίαν ἀκόμη ἐγγύησιν ἐπιβλέψεώς τινος ἀπὸ δικαστικῆς ἀπόψεως, διότι μετέχουσιν εἰς αὐτὰ καὶ πρόσωπα δικαστικά. Τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια καταργοῦνται, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξακριβωθῶσι καὶ οἱ λόγοι ἕνεκα τῶν ὁποίων καταργοῦνται ταῦτα. Ἡ ἔκθεσις ἡ εἰσηγητικὴ λέγει ἐν τῇ πέμπτῃ σελίδι τὰ ἑξῆς· «Τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 39 τοῦ νόμου ΓΡΞΕʹ ὑφιστάμενα ἐν τοῖς νομοῖς ἐποπτικὰ συμβούλια δὲν ἀνταπεκρίθησαν πρὸς τὸν λόγον τῆς συστάσεως αὐτῶν. Ἀπεδείχθη ὅτι ταῦτα ἢ ἤργησαν ἐν πολλοῖς ἢ λειτουργήσαντα δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πληρώσωσι τὸν σκοπὸν τῆς ὑποστάσεώς των. Ἐξεταζόμενα μάλιστα κατὰ συνδυασμὸν πρὸς τὴν ἐποπτικὴν αὐτῶν ἰδιότητα θεωροῦνται ὡς οὐδόλως συντελέσαντα ἢ μᾶλλον ἀνωμαλίας εἰς τὴν διοίκησιν ἐνίοτε προκαλοῦντα. Τοῦτο ἀποδοτέον κυρίως εἰς τὸν στρατιωτικὸν χαρακτῆρα καὶ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ἀσκοῦντος τὴν Ἀστυνομίαν Σώματος, τὸν δυσχερῶς ἐπιδεχόμενον διοικητικὸν ἔλεγχον, ἄσχετον πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν, καὶ ἐξ ἄλλου εἰς τὴν ἔλλειψιν—ὡς ἦτο φυσικὸν—διοικητικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ κατάργησις αὐτῶν θεωρητέα ὡς φυσικὴ καὶ ἄφευκτος συνέπεια». Ἐγὼ ἀπορῶ πῶς εὑρέθη Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος ὑπέγραψε τοιαύτην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Διότι ἐνταῦθα ἔρχεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ καθιστᾷ δύο ἀρχάς. Τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια λέγει ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι, διότι δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, ἐὰν ὅμως δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των, ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των. Δεύτερον ἔρχεται δι’ ἑτέρας ὁμολογίας καὶ λέγει ὅτι τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ἐπιδέχεται διοικητικὸν ἔλεγχον. Ἀφοῦ δὲν ἐπιδέχεται διοικητικὸν ἔλεγχον, τί ἐπιδέχεται λοιπόν; Ἐπιδέχεται μόνον στρατιωτικὸν ἔλεγχον; Λησμονεῖτε ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι Σῶμα καθαρῶς ἀστυνομικὸν πλέον· ἔχει μὲν τὴν στρατιωτικὴν φύσιν, κατ’ ἐξοχὴν ὅμως ἀσκεῖ ὑπηρεσίαν ἀστυνομικήν. Ποῦ ἠκούσθη νὰ λέγηται ὅτι δὲν ἐπιδέχεται οὐδένα διοικητικὸν ἔλεγχον; Ἐγὼ φρονῶ ὅτι οὐδεμία ὑπηρεσία ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει, ἡ ὁποία δὲν ἐπιδέχεται ἔλεγχον. Τοῦτο εἶναι ὕβρις πρὸς τοὺς θεσμούς, δὲν ἔπρεπε δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑπογράψῃ τοιαύτην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Φρονῶ, ὅτι, ἐὰν εἶναι αὐτὴ καὶ μόνη ἡ αἰτιολογία περὶ καταργήσεως τῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων, δὲν πρέπει νὰ καταργηθῶσι, διότι τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια ἐγκατέστησαν μίαν ἀποκέντρωσιν. Γινώσκομεν πάντες ὅτι τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια δὲν συνετέλεσαν τουλάχιστον εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῆς πολιτικῆς ἐν τῇ διοικήσει τῆς Ἀστυνομίας, διότι γνωρίζω ὅτι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου δὲν εἰσηκούοντο οὔτε τὰ εὔλογα παράπονα τῶν πολιτικῶν. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἔρχηται αἰτίασις ἐντελῶς ἀντίθετος, ὅτι τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια δὲν λειτουργοῦσι καλῶς, νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἄδικον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ λόγου τούτου εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ διάταξις περὶ καταργήσεως τῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων, ἵνα μὴ φανῶμεν ὅτι καὶ ἡμεῖς ἀποδεχόμεθα τὴν αἰτίασιν τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶναι ἀνάγκη ἐπ’ αὐτοῦ νὰ γίνῃ εὐρυτέρα μελέτη καὶ εἰς ἄλλην Βουλὴν νὰ διατυπώσωμεν πληρέστερον καὶ καλλίτερον τὰ περὶ τούτου. Ἐπίσης δὲ θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθόν, ἵνα τὸ ἀνώτερον ἐποπτικὸν συμβούλιον μεταρρυθμισθῇ, ὡς μετερρυθμίσθη ἐν τῷ νόμῳ, διότι τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον ἀποτελεῖ ἐγγύησιν, ἐπειδὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ στρατιωτικὰ καὶ δικαστικὰ πρόσωπα. Τὰ δικαστικὰ πρόσωπα εἰσήχθησαν ἐν τῷ ἐποπτικῷ συμβουλίῳ, ἵνα ὑπάρχῃ καὶ ἡ δικαστικὴ ἐπίβλεψις. Ἔχομεν καὶ τὴν ἐγγύησιν τὴν προερχομένην ἀπὸ τὴν ἀνεξαρτησίαν, τὴν προερχομένην ἐκ τῶν προσώπων τῶν μετεχόντων εἰς αὐτά. Σήμερον καταργοῦνται, ἀποβάλλονται ἐκ τῆς συνθέσεως τοῦ συμβουλίου τοῦ ἐποπτικοῦ τὰ δικαστικὰ πρόσωπα καὶ ἀντικαθίστανται δι’ ἄλλων. Τὰ περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως αὐτῶν ἀναφέρονται εἰς τὸ ἄρθρον 17, τὸ ὁποῖον ἔχει οὕτως· Ἄρθρον 17. «Τὸ ἄρθρον 40 τοῦ αὐτοῦ νόμου καταργεῖται καὶ ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς· «Ἱδρύεται ἐν Ἀθήναις ἀστυνομικὸν συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἐκ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς ὡς προέδρου, ἑνὸς ἀντεισαγγελέως τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν, ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου εἰσαγγελέως Ἐφετῶν, καὶ ἐκ νεωτέρων τοῦ ἀρχηγοῦ, 1) ἑνὸς διοικητοῦ τῶν ἐν Ἀθήναις συνταγμάτων τοῦ πεζικοῦ ἢ τῶν εὐζώνων, 2) ἑνὸς διοικητοῦ τῶν ἐν Ἀθήναις πυροβολικῶν συνταγμάτων, 3) ἑνὸς ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ τοῦ Μηχανικοῦ, μὴ ὑπηρετοῦντος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Συγχρόνως διορίζονται τρία ἀναπληρωματικὰ μέλη ἐξ ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων πλὴν τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπηρετούντων. Τὸ συμβούλιον τοῦτο συνεδριάζον κατὰ πρόσκλησιν τοῦ προέδρου παρόντων τοὐλάχιστον τριῶν μελῶν γνωμοδοτεῖ κατὰ πλειονοψηφίαν ἐπὶ πάσης εἰσαγομένης αὐτῷ διὰ τοῦ προέδρου ὑποθέσεως, διδούσης ἀφορμὴν εἰς μετάθεσιν ἀξιωματικοῦ. Ἐν ἰσοψηφίᾳ κρατεῖ ἡ ψῆφος τοῦ προέδρου. Αἱ καταφατικαὶ γνωμοδοτήσεις ὑποβάλλονται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἐντὸς 30 ἡμερῶν, κατ’ ἀνώτατον ὅρον, προκαλεῖ τὸ οἰκεῖον Β. Διάταγμα μεταθέσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ». Ἐννοεῖται ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διοικεῖται ἡ Ἀστυνομία ὑπὸ προσώπων ἀστυνομικῶν, ἀλλὰ καὶ μὴ ἐχόντων οὐδεμίαν σχέσιν οὔτε πρὸς τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, οὔτε πρὸς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ κατανοηθῇ ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι ὑπηρεσία ἀστυνομική, διὰ τοῦτο δὲ ἀκριβῶς τὸ Κράτος παρέσχε τοιαύτην αὔξησιν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, διότι ἀνέθεσεν εἰς αὐτὸ τὰ καθήκοντα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ἀστυνομικάς, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐπήρκουν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὑπάρχοντες. Ἦτο ἀνάγκη λοιπὸν ν’ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ συνόλῳ τοῦ Σώματος, διότι ἀνετέθησαν πολιτικαὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὸ Σῶμα, ἦτο δ’ ἀνάγκη νὰ ἐνεργῆται ὁ ἔλεγχος ὁ προσήκων. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ μείνῃ τὸ δικαστικὸν ἐποπτικὸν συμβούλιον ὡς ἔχει, ἐὰν δὲ νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἡ σύνθεσις τοῦ συμβουλίου καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ συμβουλίου δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπηρεάζηται, ἂς προσθέσῃ καὶ δύο ἀρεοπαγίτας ἢ τὸν πρόεδρον καὶ τὸν εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν ἢ ἄλλα δικαστικὰ πρόσωπα. Νομίζω ὅτι διὰ τῶν προσώπων τούτων θὰ ὑπάρξῃ ἀρκετὴ ἐγγύησις περὶ τοῦ ἀνεπηρεάστου αὐτῶν. Ἀλλὰ θεωρῶ ἀναγκαῖον, ἐκτὸς τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν προσώπων αὐτῶν, ὡς ἀνεπηρεάστων, νὰ ὑπάρξῃ συνάφεια ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, ἣν διαχειρίζονται, δὲν φρονῶ δ’ ὅτι οἱ διοικοῦντες τὰ τάγματα, τὸ πεζικὸν καὶ τὸ εὐζωνικόν, ἔχουσι συνάφειαν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς θὰ ὑπηρέτησεν ὡς ἀξιωματικὸς καὶ θὰ ἔλαβε τὴν πεῖραν τῆς ὑπηρεσίας, ἐνῷ τὰ πρόσωπα αὐτά, ἅτινα θὰ παρουσιάζωνται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, ἵνα δώσωσι γνώμην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι τὴν πεῖραν τῆς λειτουργίας τοῦ Σώματος. Θὰ ἔχωμεν ἀναγκαίως ἀνώτατον συμβούλιον παρακολουθοῦν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ δυνάμενον νὰ ἔχῃ γνώμην καὶ νὰ διατυποῖ ταύτην πρὸς τὸν Ὑπουργὸν πρὸς βελτίωσιν τῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν νομίζωμεν ὅτι τὸ ἀνώτατον συμβούλιον σκοπὸν ἔχει τὰς μεταθέσεις, τότε δύναται τὸ συμβούλιον νὰ καταρτισθῇ ὑφ’ οἱωνδήποτε προσώπων ἁπλῶς ἀνεπηρεάστων. Ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου εἶναι σπουδαιοτέρα ἀπὸ τὴν ἁπλῆν κινητοποίησιν καὶ τοποθέτησιν τῶν ἀνδρῶν τοῦ Σώματος. Διὰ τοὺς λόγους τούτους θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ μεταβληθῇ ὁ καταρτισμὸς τοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι βλέπω ὅτι τίθεται χεὶρ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ γίνεται ἀπὸ τμήματος Ἀστυνομίας τμῆμα Χωροφυλακῆς. Διὰ ποῖον λόγον ἡ μεταβολὴ αὐτή; Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι γνωστὴ ἡ Χωροφυλακή, ἀλλ’ ἡ Ἀστυνομία· γραφεῖον Χωροφυλακῆς ὑπάρχει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι τὸ Σῶμα τοῦτο εἶναι διφυές, λειτουργεῖ ὡς Ἀστυνομία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς Χωροφυλακὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν λειτουργεῖ γραφεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, διότι εἶναι πολὺ μικροτέρα ἡ σημασία τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὡς ὑπηρεσίας ἀστυνομικῆς, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διότι περιορίζεται καθαρῶς εἰς στρατολογικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ τμήματος ὑπεβιβάσθη εἰς γραφεῖον. Ἀλλ’ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν λειτουργεῖ ὡς τμῆμα ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας. Λοιπὸν θὰ ἦτο περίεργον, ἐὰν ἡμεῖς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀνεγνωρίζομεν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν κατηργοῦμεν. Εἶναι λοιπὸν ὀρθόν, ἵνα μείνῃ ὁ τμηματάρχης πολιτικός. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζῃ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἀξιωματικὸς εἰς τὸ προσωπικόν, διότι φαίνεται ὅτι ἀνακινοῦνται τοιαῦται ἰδέαι, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν προσωπικὸν στρατιωτικὸν νὰ διέπηται ἐν τῇ κινήσει αὐτοῦ ὑπὸ πολιτικὸν τμηματάρχην, τότε εἶναι δυνατὸν ἴσως νὰ διχασθῇ τὸ τμῆμα καὶ εἰσαχθῇ προσωπάρχης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν κίνησιν τοῦ προσωπικοῦ. Ἀλλ’ εἶναι τόσαι ἄλλαι ἀστυνομικαὶ ὑπηρεσίαι, αἵτινες ἐξαρτῶνται ἐκ τοῦ τμήματος τούτου, ὥστε εἶναι ὀρθὸν ἵνα ὁ οἰκεῖος τμηματάρχης εἶναι τέλειος γνώστης τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων. Ἄλλως τε καὶ ἐκ τοῦ κειμένου νόμου ἡ κίνησις τῆς Χωροφυλακῆς ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὁ διεκπεραιωτὴς τῆς κινήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα μορφώσεως τοῦ Σώματος, ζήτημα γενικωτέρας παρακολουθήσεως τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ βλέπει ὁ Ὑπουργὸς οὐχὶ μὲ τὸ ὄμμα τοῦ Σώματος, ἀλλὰ μὲ τὸ ὄμμα τοῦ τμηματάρχου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμποδίζῃ αὐτὸν ἀπὸ τὸ λεγόμενον πνεῦμα τοῦ Σώματος, ἵνα ὑπάρχῃ καὶ παρὰ τῷ Ὑπουργῷ ὁ ἔλεγχος τοῦ Σώματος. Ἔχομεν δεδομένα, πῶς λειτουργοῦσι τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα τοῦ προσωπικοῦ παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, διὰ τοῦτο ἀνθίσταμαι εἰς τὴν τοποθέτησιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, καίτοι τρέφω ἀπεριόριστον ὑπόληψιν πρὸς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς. Ὑπηρετεῖ ταγματάρχης ἐπὶ τρία ἔτη ὡς προσωπάρχης, ὅτε δὲ πάντες διετύπουν παράπονα ἐναντίον τῆς λειτουργίας τῆς Χωροφυλακῆς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς ἀδιακόπως ὑπεστήριζεν ὅτι ἄνευ τοῦ προσωπάρχου αὐτοῦ θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἦτο ἐν καλῇ ἐνεργείᾳ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς. Ἀπεχώρησεν ὁ πρῶτος ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς, ἀλλὰ καὶ ὁ δεύτερος ὁ διάδοχός του δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνεργήσῃ ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ προσωπάρχου ἐκείνου, ὅτε δὲ καὶ ἐγώ, ὡς προϊστάμενος αὐτοῦ δι’ ὀλίγας ἡμέρας, διετύπωσα παρατηρήσεις κατὰ τοῦ προσωπάρχου ἐκείνου, μοὶ ἐλέχθη ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ ὑπηρεσία ἄνευ αὐτοῦ. Τί συνέβη δ’ ἔκτοτε; Συνέστη ἀνακριτικὸν συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη καὶ ὁ προσωπάρχης αὐτός, μετέσχε δὲ τοῦ συμβουλίου ὁ πρώην ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς, ὁ κ. Πετμεζᾶς, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ψήφου αὐτοῦ κατεδίκασε τὸν πρώην προσωπάρχην εἰς ἀποστρατείαν, ἐνῷ ἄλλοτε ἔλεγεν ὅτι ἄνευ αὐτοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ ὑπηρεσία. Τοιαῦται αἱ πλάναι αἱ ἐκ τοῦ πνεύματος τοῦ Σώματος προερχόμεναι. Ἐκ τῆς τοιαύτης πλάνης, ἥτις εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ, δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐγκατάστασις ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμηματάρχου ἀξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, καίτοι, ὡς εἶπον, τρέφω ἀπεριόριστον ἐκτίμησιν πρὸς τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ βλέπῃ μὲ τὸ ὄμμα τοῦ Σώματος τὰ τῆς διοικήσεως αὐτῆς, ἔχει δὲ ἀρκετὴν ἐγγύησιν τὸ Σῶμα, ὅταν τοῦτο συνίσταται ὑπὸ στρατιωτικῶν πολὺ πεπειραμένων καὶ χαρακτῆρος τοιούτου, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ πλήρης ἡ ἄμυνα τοῦ Σώματος διὰ τῆς ἐν αὐτῷ παρουσίας τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Ἀλλὰ τέλος πάντων ἂς διχασθῇ τὸ τμῆμα, εἰς τμῆμα προσωπικὸν καὶ εἰς τμῆμα ἄλλης ὑπηρεσίας. Ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας τῆς διοικήσεως. Θεωρῶ ὅμως ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ διατυπώσω καὶ ἑτέρας τρεῖς παρατηρήσεις, ἵνα περατώσω τὴν ἀγόρευσίν μου. Καταρτίζεται τάγμα ἐκ 300 ἀνδρῶν κατ’ ἀνώτατον ὅριον ἔχον σκοπὸν τὴν προάσπισιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἢ τὴν καταδίωξιν τῶν ἀτάκτων στοιχείων. Ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως τοιούτου Σώματος εἶναι ἀνεγνωρισμένη παγκοίνως καί, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ Χωροφυλακῆς, τῇ προτάσει τοῦ ἀειμνήστου Μάνεση, βουλευτοῦ Τριχωνίας, ἣν ὑπεστήριξεν ἐκθύμως καὶ ὁ νῦν Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐγένετο δεκτὸν ἵνα ἓν τάγμα εὐζωνικὸν προορισθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀλλὰ δὲν καθωρίσθη διὰ τοῦ νόμου ἡ πλήρης δύναμις τοῦ τάγματος ἐκείνου.

§50Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνόουν διασπορὰν αὐτοῦ.

§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως. Καὶ τὸ τάγμα εἶχε δύναμιν ποικίλλουσαν ἀπὸ 300 μέχρις 150 ἀνδρῶν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς στρατολογίας, ἐτέθη δὲ τὸ τάγμα τοῦτο ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ διεσπάρη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε πολλάκις ὑπηρέτουν εὔζωνοι εἰς ἐπαρχίας εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπῆρχεν οὐδεμία ἀνάγκη· εἰς μίαν νῆσον τῶν Κυκλάδων ὑπηρέτουν ἐπὶ παραδείγματι τρεῖς εὔζωνοι, εἰς τὴν Χαλκίδα πέντε, ὡς τότε ἀνεκοινώθη. Τοιαύτη διασπορὰ τοῦ τάγματος δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀποτυχίαν τοῦ σκοποῦ, διότι τὸ τάγμα τοῦτο θὰ εἶναι πάντοτε ἐν ἐπιφυλακῇ, ὥστε ν’ ἀποστέλληται καὶ ἀλλαχοῦ, ὁσάκις παρουσιάζεται ἀνάγκη καταδιώξεως τῶν ἀτάκτων στοιχείων. Ἐὰν πρόκειται νὰ διασπείρηται κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸ τάγμα, βεβαίως δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν σκοπόν του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι Στερεοελλαδίτης καὶ βεβαίως γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν καὶ γνωρίζει κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ καταλλήλως ἡ καταδίωξις τῶν διαφόρων ἀτάκτων στοιχείων. Πρέπει νὰ καταρτισθῇ οὐχὶ τάγμα ἐκ 300 ἢ 400 ἀνδρῶν, οἵτινες εἶναι κληρωτοὶ κατατεταγμένοι εἰς τὸ τάγμα τοῦτο, ἀλλὰ τάγμα ἀποτελούμενον ἀποκλειστικῶς ἐξ ἐθελοντῶν ἢ μᾶλλον τρεῖς ἢ τέσσαρες λόχοι ἐξ 70 ἢ 80 ἀνδρῶν καὶ διοικούμενοι ὑπὸ ἀξιωματικῶν δεδοκιμασμένων εἰδικῶς διὰ τοιαύτην ὑπηρεσίαν. Μόνον τοιουτοτρόπως δύναται λυσιτελέστερον νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ δημοσία ἀσφάλεια. Ἐὰν ἔχωμεν τάγμα Χωροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποτελεσθῇ ἐκ κληρωτῶν, οὐδεμία ὑπάρχει ἐλπὶς βελτιώσεως τοῦ πράγματος· πρέπει νὰ καταρτισθῇ ἐξ ἐθελοντῶν, νὰ τεθῇ δὲ ὑπὸ τὴν διοίκησιν οὐχὶ ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, οἵτινες εἶναι κατ’ ἐμὲ ἄριστοι εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι παρασκευασθῆ, οὔτε ἔχουσιν ἀποδείξει τὴν κατάλληλον εὐδοκίμησιν πρὸς τὴν καταδίωξιν τῶν ἀτάκτων στοιχείων.

§52Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχετε ὑπολογίσει τὴν δαπάνην;

§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ ἐλαττώσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνδρῶν τῆς Χωροφυλακῆς ἀπὸ 5.500 εἰς 5,300 καὶ νὰ καταρτίσωμεν τὸ τάγμα τῶν ἐθελοντῶν, διότι δὲν ὠφελεῖ ἡ πληθώρα τῶν ἀνδρῶν εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην, ὅσον ἡ ποιότης καὶ ἡ εἰδικότης αὐτῶν.

§54Λ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Εἶναι ἀποδεδειγμένη ἡ ἀνάγκη τοιούτου σώματος.

§55Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, ἀπαρτιζόμενοι ἐξ ἐπιστημόνων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἐννοεῖται ὅτι εἶναι ἀξιωματικοὶ ἄριστοι εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ προκειμένου περὶ καταδιώξεως ληστοφυγοδίκων εἶναι κατάλληλοι οἱ ἄνδρες οἱ ἀσχολούμενοι ἀπὸ πρωίας μέχρις ἑσπέρας εἰς τοιαῦτα ἔργα. Διὰ τοῦτο ἐν τῷ στρατεύματι ηὐδοκίμησαν ἀκριβῶς κατὰ μεῖζον μέρος εἰς τοιαύτας καταδιώξεις οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προήρχοντο ἐκ τῶν τάξεων αὐτῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἦσαν μᾶλλον σκληραγωγημένοι καὶ ἐγνώριζον τοὺς τόπους καλλίτερον, ἐπίσης δὲ καὶ οἱ τοιοῦτοι ὑπαξιωματικοί, πρὸ παντὸς δὲ οἱ τοῦ εὐζωνικοῦ τάγματος, οἱ ὀρεινοί, οἱ ὁποῖοι ἐπιδίδονται εἰς τὴν περιστολὴν τῶν ἀτάκτων στοιχείων καταλληλότερον καὶ λόγῳ τῆς καταγωγῆς των καὶ λόγῳ τῶν ἕξεών των καὶ λόγῳ τῆς διαπλάσεώς των. Ἐὰν τώρα λάβωμεν δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ τοὺς μεταθέσωμεν εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων καὶ τῶν ἀτάκτων στοιχείων, δὲν θὰ ἔχωμεν τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸ τάγμα αὐτὸ ν’ ἀποτελεσθῇ ἐξ ἐθελοντῶν εὐζώνων καὶ ἡ διοίκησις ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἀξιωματικοὺς προερχομένους ἐκ τοῦ στρατεύματος καὶ ἀξιωματικοὺς οἵους περιέγραψα, οἵτινες θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ τάγμα διὰ διαγωνισμοῦ. Διὰ τὴν τοιαύτην ὑπηρεσίαν δὲν εἶναι ἀνάγκη οὔτε μεγάλης μορφώσεως οὔτε προπαρασκευῆς εἰς τὴν τακτικὴν ἢ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἢ εἰς τὴν νομικήν. Χρειάζονται ἄλκιμοι πόδες καὶ γνώσεις τῶν τόπων καὶ τοῦ ἐδάφους καὶ ἀντοχὴ εἰς τὴν σκληραγωγίαν. Τότε θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα σωστικὰ διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἄλλως θεωρῶ περιττὴν τὴν αὔξησιν τῶν στελεχῶν καὶ μὴ ἠγγυημένην σπουδαίως διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Θεωρῶ δὲ ὀρθότερον νὰ μὴ ἀποτελεσθῇ τάγμα, ἀλλὰ λόχοι αὐθύπαρκτοι, οἵτινες νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς κέντρα ὡρισμένα, ἐκ τῶν ὁποίων νὰ εἶναι εὔκολος ἡ παροχὴ βοηθείας, διότι, ἐὰν τὸ τάγμα ἔχῃ ἕδραν τὰς Ἀθήνας, ὡς λέγει ὁ νόμος, καὶ ἐκ τοῦ τάγματος αὐτοῦ ἀποσπᾶται δύναμις πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἀστυνομίας τῶν Ἀθηνῶν, ἥτις θ’ ἀπασχολῇ πάντοτε τοὺς περισσοτέρους ἐκ τοῦ τάγματος, βεβαίως διὰ τὰς ἐπαρχίας θ’ ἀπομένῃ ἀνεπαρκὴς δύναμις ἐκ τοῦ τάγματος πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀτάκτων στοιχείων. Ἡ Ἀστυνομία Ἀθηνῶν θ’ ἀπασχολῇ τὸ μεγαλείτερον τμῆμα τοῦ τάγματος, θὰ καταντήσωμεν δέ, ὥστε εἰς τὰς ἐπαρχίας νὰ ὑπάρχῃ πενιχρὰ δύναμις ἐξ αὐτοῦ καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἐνίσχυσις ἐξ αὐτοῦ εἰς τὰ διάφορα μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ἤθελε παρουσιασθῆ ἀνάγκη. Θεωρῶ ἐπίσης ὀρθὸν ἵνα παρατηρήσω περὶ τοῦ σχολείου τῆς Χωροφυλακῆς, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέριμνα μείζων ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐγγυῶνται αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τούτου καὶ ἄλλη τις διάταξις ψηφισθεῖσα ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ. Τὸ σύνολον τῶν διατάξεων τούτων προδίδει ὅτι ἐν τῇ διατυπώσει τοῦ σχολείου τῆς Χωροφυλακῆς προεξάρχει ἡ ἀνάγκη στρατιωτικῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐν τούτῳ ἀκριβῶς ὑπάρχει ἄλλη μία πλάνη. Ἄν ἔχωμεν ἀνάγκην στρατοῦ μείζονος, θέλομεν ἀναζητήσει τὸν στρατὸν τοῦτον διὰ τῆς δημιουργίας βαθμοφόρων στρατιωτικῶν ὑπηρετούντων ἐν τῷ στρατῷ ἢ διὰ τῆς δημιουργίας μείζονος ἀριθμοῦ ἀνδρῶν. Οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ἐψηφίσαμεν περὶ στρατολογίας καὶ περὶ ὀργανισμοῦ, εἴτε καλοὶ εἴτε ἐλαττωματικοί, εἴτε ἐφαρμόσιμοι εἴτε μὴ ἐφαρμόσιμοι, ἐφ’ ὅσον ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ θὰ τεθῶσιν ἐν ἰσχύϊ, οἱ νόμοι οὗτοι ἐγγυῶνται ὑπὸ ἔποψιν στρατιωτῶν τοιοῦτον ἀριθμὸν ἀνδρῶν, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν ἀνδρῶν, ἵνα λάβωμεν τὴν ἐν πολέμῳ δύναμιν, ὑπὸ ἔποψιν δὲ ὀργανισμοῦ ἔχομεν αὔξησιν στελεχῶν κατ’ ἀριθμὸν οὐχὶ μικράν, διότι ὑπάρχει αὔξησις στελεχῶν ἐξ 700 βαθμοφόρων ἐν τῷ συνόλῳ. Ὥστε προυνόησεν ἡ Βουλὴ καὶ περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀνδρῶν, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ παρατάξῃ τὸ Κράτος ἐν καιρῷ ἀνάγκης, καὶ περὶ ἀριθμοῦ στελεχῶν, ὁ ὁποῖος ἀναγκαιοῖ ἵνα ὀργανώσῃ τὴν μείζονα ταύτην δύναμιν. Ὅταν οἱ νόμοι οἱ στρατολογικοὶ ἐγγυῶνται τοιοῦτον ἀριθμὸν τὸν ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ παρατάξωμεν, δὲν βλέπω κατὰ τί θέλουσι βελτιώσει τὴν κατάστασιν αἱ 3.000 χωροφυλάκων τοὺς ὁποίους θέλομεν νὰ ὀργανώσωμεν εἰς Σύνταγμα στρατιωτικῶς. Μήπως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Σώματος θέλοντος νὰ μετέχῃ τῶν στρατιωτικῶν Σωμάτων; Ὅταν ὁ ἄρρην πληθυσμὸς ἐκστρατεύσῃ, εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπάρχῃ δύναμις ἐν τῇ χώρᾳ, ἡ ὁποία νὰ ἐγγυᾶται τὴν ἀσφάλειαν τῶν γυναικῶν, τῶν παίδων, τῶν γερόντων πρὸς προστασίαν τῶν περιουσιῶν· ἂν ἐκστρατεύσωσι καὶ οἱ χωροφύλακες, εἰς ποῖον θ’ ἀποδοθῇ ἡ ἀσφάλεια, ποῖος θὰ ὑπηρετήσῃ ἐν τῇ Ἀστυνομίᾳ; Ἄν ἀφαιρέσωμεν ἀπ’ αὐτῆς τοὺς κρείσσονας ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ στείλωμεν αὐτοὺς νὰ ἐκτελέσωσι στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, θὰ μείνωσι τὰ γερόντια ὑπὸ ἔποψιν βαθμοφόρων καὶ τὰ γερόντια ὑπὸ ἔποψιν ἀνδρῶν, ἵνα ἐξυπηρετήσωσι τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, δέον δὲ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως τὰ φιλοτάραχα στοιχεῖα δὲν παραμένουσιν ἥσυχα εἰς τὰς καλύβας αὐτῶν, ἀλλ’ εὑρίσκουσι στάδιον ἐλεύθερον πρὸς λαφυραγωγίαν, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἰσέρχονται εἰς τὴν χώραν ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῶν ἐθελοντῶν πολλοὶ φιλοτάραχοι εἴτε καταδιωκόμενοι ἐκ τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας εἴτε αὐτοβούλως ἐρχόμενοι ἵνα ἐπωφεληθῶσι τὴν περίστασιν πρὸς ἴδια τέλη, ὡς ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὸ 1897 ἐχρειάσθη νὰ παραταθῇ ἡ ἐπιστράτευσις, διὰ ν’ ἀποδιωχθῶσι τὰ κακὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα εἶχον εἰσρεύσει, καθ’ ἣν ἐποχὴν εἴχομεν τὸ σύστημα τῶν πολιτοφυλάκων, λειπούσης τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐθεωρήθη, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ὀργανώσωμεν Σῶμα ἀσφαλείας καὶ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν θὰ καλέσωμεν αὐτὸ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν μείζονα ἐργασίαν νὰ τὸ καταστήσωμεν στρατεύσιμον ἀφήνοντες τὴν χώραν ἄνευ ἀσφαλείας, ταῦτα τὰ θεωρῶ περιττά. Ἂν δὲν ἔχωμεν ἄνδρας πρὸς ἄμυναν, τὸ ἐννοῶ νὰ διατεθῶσιν αἱ 3,000 χωροφυλάκων· ἀλλ’ ὅτε διὰ τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ἐψηφίσαμεν χορηγοῦνται τοσοῦτοι κληρωτοί, ὅσους δὲν δυνάμεθα νὰ ὀργανώσωμεν ἐλλείψει στελεχῶν, τὸ ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τῆς χώρας τὴν Χωροφυλακὴν ἵνα τὴν στείλωμεν πρὸς ἄμυναν τῆς χώρας εἶναι εἰρωνεία παρεχομένη ὑπὸ τοῦ νόμου εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ συγχρόνως κατάλυσις τῶν ἐγγυήσεων τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας. Ἀλλὰ συγχρόνως νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ὑπηρεσία ὑπὸ ἔποψιν στρατολογικήν, διότι οἱ στρατολογικοὶ νόμοι καθιστῶσι τὴν ἐφεδρείαν μέχρι τοῦ 32 ἔτους, ἀπὸ τοῦ 32 δὲ ἔτους ἄρχεται ἡ ἐθνοφρουρά. Οἱ στρατιωτικοὶ νόμοι ἔχουσι φιλοσοφίαν ἐπὶ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος καὶ τῆς ψυχῆς καὶ ἐπὶ τοῦ μέρους εἰς τὸ ὁποῖον συνδυάζονται ταῦτα, ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας, ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τῶν περιουσιακῶν· οἱ στρατολογικοὶ νόμοι οἱ νεώτεροι ἐθεώρησαν καλὸν νὰ στρατεύωνται οἱ ἔχοντες ὀλιγωτέρας ἀνάγκας, ἀπέβλεψαν δὲ εἰς ἔχοντας ἐλάσσονα ἡλικίαν, διότι οἱ ἔχοντες μείζονα ἡλικίαν ἔχουσι καὶ περισσοτέρας ἀνάγκας καὶ οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι καθιστῶσιν αὐτοὺς πλειότερον προφυλακτικοὺς ἀπὸ τῆς ἐχθρικῆς σφαίρας. Δὲν εἶναι λοιπὸν οἱ στρατολογικοὶ νόμοι νόμοι κενοὶ ἐννοίας, ἀλλ’ ἀποβλέπουσιν εἰς τὸ σύνολον τῆς φιλοσοφίας τοῦ ἀνθρώπου, ἤδη δ’ ἐρχόμεθα νὰ πράξωμεν τί; Ἐνῷ ὁρίζομεν ὅτι κατατάσσονται μέχρι 40 ἐτῶν, θέλομεν νὰ καταστήσωμεν αὐτοὺς στρατευσίμους ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλ’ οὗτοι δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἐφεδρείαν, εἶναι ἐθνοφρουροὶ καί, ἂν εὐδοκιμήσωσι, θέλουσι διατηρηθῆ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ κινδυνεύομεν ν’ ἀποστείλωμεν ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ ἄνδρας ἄγοντας ἡλικίαν 55 ἐτῶν. Τούτους τοὺς κινδύνους εἰσάγομεν καθιστῶντες τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ἐν πολέμῳ στρατεύσιμον. Βεβαίως, ἂν εὑρεθῇ ἡ χώρα ἐν ἀνάγκῃ τοιαύτῃ, ὁπότε θὰ ἐξαντλήσῃ ὅλην τὴν ἄρρενα δύναμιν, θὰ ἐκστρατεύσωσι καὶ οἱ χωροφύλακες, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναγράφωμεν ἐν τοῖς νόμοις ὅτι θὰ στρατεύωνται προκειμένου περὶ τῶν ἀπολύτων ἀναγκῶν τῆς χώρας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καθορίζηται ἐξ ὑπαρχῆς ὡς ἀναγκαία ἡ στράτευσις, διότι παρέχεται κατεύθυνσις εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ὡς εἰς Σῶμα στρατεύσιμον, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἂν παραστῇ ἀνάγκη, θὰ μεταβῇ τὸ Σῶμα αὐτὸ ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δίδηται κατεύθυνσις τοιαύτη εἰς αὐτὸ ὡς Σῶμα στρατιωτικόν, διότι οὔτε ἄνδρας ἔχει ἐπαρκεῖς λόγῳ τῆς ἡλικίας των ἵνα στρατευθῶσι καὶ διότι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ παρατάξεως τέλειοι. Ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀξιωματικοὶ ἔχοντες τὴν φιλοτιμίαν νὰ φονευθῶσιν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης, καὶ ἀναγνωρίζω εἰς πάντας τούτους τὴν φιλοτιμίαν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι τὴν ἀπαιτουμένην μόρφωσιν ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν τοιαύτη μόρφωσις νὰ συνδυάζηται πλήρως μετὰ πλήρους ἀστυνομικῆς μορφώσεως· τὸ ἓν προτέρημα θὰ καταλύσῃ τὸ ἕτερον· ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν καλοὺς ἀστυνόμους, δὲν πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν καλοὺς ἀξιωματικοὺς ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν καὶ διὰ τοῦτο ἡ κατεύθυνσις ἐν τῷ Σώματι τούτῳ πρέπει νὰ εἶναι ἀστυνομική. Ἤδη ὁρίζεται ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῆς σχολῆς τῆς Χωροφυλακῆς θὰ γίνῃ διὰ Β. Διατάγματος· εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ πρυτανεύσῃ ἐν τῷ Β. Διατάγματι τὸ πνεῦμα τῆς στρατιωτικῆς παιδεύσεως, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ ὀλιγώτερα μαθήματα στρατιωτικά, πρὸ παντὸς δὲ νὰ παρασχεθῇ μόρφωσις ἀστυνομικὴ πλήρης, θεωρῶ δὲ ὀρθὸν ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἐφάνη δικαίως καὶ ὀρθῶς, κατ’ ἐμέ, καὶ ἐλλόγως ἀφειδὴς διὰ τὴν ἀναγραφὴν δαπάνης διὰ ξένους ὀργανωτάς, ἀναγράψῃ δαπάνην διὰ τὸ σχολεῖον τῆς Χωροφυλακῆς μέχρις ἓξ χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος πρὸς μετάκλησιν ξένου ὀργανωτοῦ τῆς σχολῆς.

§56ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν θὰ φθάσῃ.

§57Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Φρονῶ ὅτι θὰ φθάσῃ, διότι δύναμαι νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδω ὀλίγην Ἰταλίαν ἐφέτος, ὅτι ἐπισκεφθεὶς τὴν σχολὴν τῆς Ἀστυνομίας ἐν Ῥώμῃ εἶδον κατὰ ποῖον τρόπον λειτουργεῖ θαυμασίως ἡ σχολή, μοὶ ἐδήλωσε δὲ ὁ διευθυντὴς αὐτῆς ὅτι δέχεται νὰ ἔλθῃ εἰς Ἑλλάδα ἐν ᾗ περιπτώσει ἐζητεῖτο μὲ τὸ ποσὸν τῶν 500 δρ. κατὰ μῆνα· οὕτω δὲ ἠθέλομεν ἐξασφαλίσει πρόσωπον αʹ τάξεως διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς Ἀστυνομίας, παρὰ τοῦ ὁποίου θὰ διδαχθῶσι πράγματα τὰ ὁποῖα οὔτε ἐφαντάσθημεν ὅτι διδάσκονται εἰς τοὺς ἀστυνόμους, διότι δυστυχῶς οἱ ἡμέτεροι ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, ὅσοι εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ μεταβῶσιν εἰς Ἰταλίαν, μετέβησαν εἰς τὴν σχολὴν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ οὐχὶ εἰς τὴν σχολὴν τῆς Ἀστυνομίας, διότι ἐξ ἀρχῆς παρεξήγησαν ὅτι πρόκειται περὶ ὑπηρεσίας Χωροφυλακῆς, ἐνῷ εἶναι ὑπηρεσία ἀστυνομική, καὶ ναὶ μὲν ἐμορφώθησαν καὶ ἐγένοντο εἰσηγηταὶ οὐκ ὀλίγων βελτιώσεων παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ τὴν σχολὴν τῆς Ἀστυνομίας δὲν ἐπεσκέφθησαν ἐπαρκῶς καὶ δὲν ἐνεβάθυναν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀστυνομικῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι ὀρθὸν νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν εἰς τὴν μόρφωσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ προσωπικοῦ καὶ διὰ τοῦτο θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν πρὸς μετάκλησιν Ἰταλοῦ ὀργανωτοῦ, νὰ δοθῇ δὲ κατεύθυνσις εἰς ἀστυνομικὴν μόρφωσιν καὶ ἀπόκτησιν ἀστυνομικῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὸ Σῶμα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Τελευταίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ ὁρῶσα εἰς τὴν ἀναστολὴν τοῦ νόμου περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν. Διὰ τῆς ἀναστολῆς τοῦ νόμου τούτου οὐδὲν ἕτερον πράττομεν εἰμὴ καὶ τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, νὰ παραλύσωμεν, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ βλάπτωμεν καὶ τὴν σύνθεσιν τοῦ στρατεύματος. Ὁ νόμος τοῦ 1908 ἐθεώρησεν ὀρθόν, ὅτι πρέπει τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς νὰ συντεθῇ ἐξ ἐθελοντῶν, διότι ἀναμφισβητήτως οἱ κληρωτοὶ οὔτε ἁρμόδιοι εἶναι νὰ ἐκτελῶσιν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ οὔτε εἰσὶ κεκλημένοι πρὸς τοῦτο, διότι ἡ Πολιτεία τοὺς καλεῖ διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, δὲν δύναται δὲ νὰ τοὺς ἀποστέλλῃ εἰς καταδίωξιν κακοποιῶν εἰμὴ δι’ ἐκτάκτους ἀνάγκας, οὔτε νὰ τοὺς μεταχειρίζηται ὡς κλητῆρας τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἂν δὲν ἀντικαταστήσωμεν τοὺς κληρωτοὺς δι’ ἐθελοντῶν καὶ ἀπὸ θεωρίας καὶ ἀπὸ πράξεως ἱκανωτέρων πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ παραμείνῃ πάγιος ὁ νόμος καὶ ἀποστέλλωνται 3500 κληρωτοὶ εἰς τὴν Χωροφυλακήν, καὶ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν παραλύομεν ἀφαιροῦντες ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ μεταθέτοντες εἰς τὴν Ἀστυνομίαν ἄνδρας μὴ ἐπαρκοῦντας οὔτε ποσοτικῶς οὔτε ποιοτικῶς, σήμερον δὲ ὀργανοῦντες τὴν Ἀστυνομίαν καὶ ἀναστέλλοντες τὸν νόμον ἀφήνομεν ἐπὶ τριετίαν ν’ ἀποστέλλωνται ἐκ τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Τοῦτο δὲν εἶναι οὔτε μέριμνα ὑπὲρ τῆς Χωροφυλακῆς οὔτε στρατιωτικὴ ἀναδιοργάνωσις, ἀλλ’ εἶναι πλῆγμα εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀναδιοργάνωσιν καὶ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς Χωροφυλακῆς. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα δαπάνης· ἂν τοιαύτη πρυτανεύῃ ἀνάγκη, εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐξοικονομηθῶσιν ἄλλοθεν τὰ χρήματα, ἀποκοπτομένης ἄλλοθεν τῆς τοιαύτης δαπάνης, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν προσκόπτοντες εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ καταστρέψωμεν τὸ καλόν, τὸ ὁποῖον ἐγίνετο εἰς τὸ Σῶμα διὰ τῆς προσελεύσεως πολλῶν ἐθελοντῶν. Πολλά εἰσι τὰ τρωτὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Κράτους, πολλά εἰσι τὰ τρωτὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ὁ καταβάλλων τοὺς φόρους λαός, ὅσους μέχρι σήμερον καταβάλλει, καὶ ὑποχρεούμενος νὰ καταβάλλῃ ὅσους ἄλλους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ τῶν γενικωτέρων ἀναγκῶν τοῦ Κράτους ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένον νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ Κράτος, ὁ λαὸς αὐτὸς ἔχει ἀπαίτησιν δικαίαν καὶ εὔλογον νὰ ζητῇ ὅπως ἐξασφαλίζηται ἡ ζωὴ καὶ ἡ περιουσία αὐτοῦ. Δυνάμεθα νὰ παραβλέψωμεν ἄλλας ἀνάγκας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς νὰ μὴ ὀλιγωρήσωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς προσωπικῆς καὶ περιουσιακῆς ἀσφαλείας τοῦ πολίτου. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι τὸ τελευταῖον ἄρθρον εἶναι περιττὸν καὶ πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ· νὰ μείνῃ, ὅπως ἔχει ὁ ὀργανισμός, διὰ τῶν ἐθελοντῶν, ὥστε νὰ μείνῃ ὁ στρατὸς εἰς τὴν θέσιν του καὶ παύσῃ ἀπαρτιζομένη ἡ Χωροφυλακὴ ἐκ τῶν κληρωτῶν, οἱ ὁποῖοι διὰ πᾶν ἄλλο εἰσὶ κατάλληλοι παρὰ διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ συμφωνῇ μετ’ ἐμοῦ, ἂν προσκόπτῃ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐξεύρῃ οἱονδήποτε συνδυασμόν, ὥστε νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο. Ἀλλὰ θὰ ὑπομνήσω ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ 1910 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀφαιρεῖ ὁλόκληρον τὸν ἀριθμόν, ἀλλ’ εἰσάγει 500 ἐθελοντὰς ἀντὶ τῶν 700, προκειμένου ὅμως περὶ ἀναστολῆς ἐπὶ τριετίαν δὲν πρέπει αὕτη νὰ γίνῃ. Ἂν ἐφέτος εἶναι τοιαῦται ἀνάγκαι οἰκονομικαί, τὰς ὁποίας ἀναγνωρίζομεν, δυνάμεθα νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 500, ἀλλὰ νὰ μὴ δεχθῶμεν τὴν ἀναστολήν, διότι ἡ μέλλουσα Βουλή, ἡ ὁποία θὰ ἐρευνήσῃ τὰ τοῦ θέματος τούτου, δύναται αὐτὴ νὰ ὁρίσῃ τὴν ἀναστολήν, ἂν εὕρῃ ταύτην οἰκονομικῶς ἐπιβαλλομένην.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 μ. μ. (Ὥρᾳ 12 καὶ 30′ μ. μ.). Μετὰ τὴν διακοπήν (Ὥρᾳ 5 καὶ 40′ μ.μ.).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΡΞΕʹ νόμου περὶ Ἀστυνομίας τοῦ Κράτους.

§60Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, μετὰ τὴν ἐμβριθῆ ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Βάλτου δὲν ἐσκόπουν νὰ λάβω τὸν λόγον, οὐχ ἧττον ὅμως εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῶσι δύο τινὰ καὶ διὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Πᾶς τις, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου τῆς Ἀστυνομίας, βεβαίως ἀνέμενεν, ὅπως ἴδῃ αὐτὸ πραγματευόμενον περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς ἀσφαλείας τοῦ πολίτου, ἀλλὰ τοιοῦτό τι δὲν ἀνευρίσκει εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ πείθεται ὅτι τὸ μόνον ὅπερ ὡδήγησε τοὺς συντάκτας τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἁπλῶς πῶς ν’ ἀσφαλισθῇ ἡ ὑπηρεσία ἐναντίον πάσης προσφυγῆς τοῦ πολίτου κατὰ πάσης ἐκβιάσεως αὐτῆς. Χωρὶς νὰ ἐλαττώσω τὴν ἀξίαν τῶν πλείστων ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας, δὲν πιστεύω ὅτι δύναταί τις ν’ ἀρνηθῇ ὅτι πρόσωπα ἐμπαθῆ εὑρίσκονται καὶ θὰ εὑρεθῶσι καὶ μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, ὡς εὑρίσκονται εἰς ἅπαντας τοὺς κλάδους τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ὅταν δὲ ἀναλογίζωμαι, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν ἐνώπιον τοιούτου προσώπου, τὸ ὁποῖον θὰ καταπιέζῃ τοὺς συμπολίτας ἡμῶν καὶ ὅτι μάτην θὰ ζητῶμεν εἰς τὸ μέλλον τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτῶν ἀπὸ τῶν χειρῶν τοιούτου ὀργάνου, διότι δὲν θὰ μένῃ πλέον προσφυγὴ εἰμὴ εἰς ἓν καὶ μόνον συμβούλιον ἐποπτικόν, συνιστάμενον ἐκ στρατιωτικῶν καὶ ἐξ ἑνὸς καὶ μόνου εἰσαγγελέως πολίτου, δὲν δύναμαι ἢ νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι τὰ μάλα καταθλιπτικόν. Ἀδύνατον νὰ μὴ παραδεχθῶ ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς συναδελφότητος δὲν θὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον. Καί, εὐθὺς ὡς παραδεχθῶμεν τοῦτο, ἀλλοίμονον εἰς τὸν πολίτην· παραδίδομεν αὐτὸν εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν, εἰς τὴν καταπίεσιν. Ὅταν λέγω ταῦτα, Κύριοι, γνωρίζω ὅτι ὁμιλῶ ἐναντίον τῆς βάσεως αὐτῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὅτι ὡς ἐκ τούτου οὐδεμίαν ἔχω ἐλπίδα ὅτι οἱ λόγοι μου οὗτοι θὰ εἰσακουσθῶσιν, ἐνόμισα ὅμως ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοιούτου νομοσχεδίου καὶ ὁμολογῶ ὅτι μεγάλην εὐθύνην ὑπέχουσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν αὐτό· τὴν εὐθύνην ταύτην, ἐὰν δὲν τὴν αἰσθάνωνται σήμερον, θὰ τὴν αἰσθανθῶσι μετ’ οὐ πολύ. Ἀλλ’ ἄν, Κύριοι, οὐδεμία ἐλπὶς ὑπάρχει νὰ τροποποιήσωμεν τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, τοὐλάχιστον ἐλπίζω ὅτι ἄλλο ἐλάττωμα αὐτοῦ προσβάλλον ἰδιαιτέραν τάξιν πολιτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσωμεν καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ δώσωσι προσοχὴν καὶ νὰ συντρέξωσιν, ἵνα μὴ συμβῇ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι θὰ βαρύνῃ ἅπαντας ἡμᾶς. Κύριοι, δυστυχῶς οἱ ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς δὲν εὑρίσκονται μεταξὺ τῶν συνταξάντων τὸ νομοσχέδιον καὶ ὡς ἐκ τούτου περὶ τούτων δὲν φαίνεται νὰ ἐλήφθη φροντίς. Βλέπομεν τὸν δυστυχῆ ὁπλίτην, περὶ τοῦ ὁποίου οὐδεμία μέχρι τοῦδε ὑπῆρξεν ἀμφιβολία ὅτι εἶναι ἄξιος συμπαθείας, βλέπομεν αὐτὸν ἀδικούμενον. Ἅπαντες γνωρίζομεν ὅτι ὁ μισθὸς τῶν ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι γλίσχρος καὶ ἅπαντες θὰ ἤμεθα πρόθυμοι, ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου ἦτο βελτίων, ν’ αὐξήσωμεν τὸν μισθὸν αὐτῶν, ἀλλά, ἐὰν ἕνεκα τῶν περιστάσεων δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τοῦτο, οὐδέποτε ἔπρεπε νὰ χειροτερεύσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτῶν. Καὶ ὅμως τοῦτο πράττει τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι οἱ κ. Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο καὶ ὅτι εὐθὺς ὡς ἀκούσωσι τὰς παραστάσεις μου θέλουσι σπεύσει ἀμφότεροι νὰ φέρωσι τὴν βελτίωσιν, ἣν ζητῶ, διότι θεωρῶ ὅτι εἶναι μέγιστον ἀδίκημα τοὺς μὲν νὰ εὐνοῶμεν, διότι ἵστανται ὑψηλά, τοὺς δὲ νὰ πιέζωμεν, διότι ἵστανται χαμηλά. Περὶ τίνος πρόκειται; Περὶ τοῦ ἑξῆς. Οἱ ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς εἶχον μέχρι τοῦδε σύνταξιν συμφώνως μὲ τοὺς κανονισμοὺς περὶ συντάξεων μετὰ εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν τὸ ἥμισυ τῆς ἀντιμισθίας των. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως τῶν ὑπενωμοταρχῶν καὶ χωροφυλάκων, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὴν σύνταξιν εἰς 30 δραχμάς, ἐνῷ ὁ μισθός των εἶναι 70 δραχμαὶ καὶ κατὰ τὰ ἄνω ὀφείλουσι νὰ λαμβάνωσι σύνταξιν δραχμῶν 35 μηνιαίως. Τοῦτο δὲ ἐναντίον παντὸς δικαίου, διότι κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ὅλοι ἔπρεπε νὰ εἴμεθα ἴσοι καὶ ὅμως οἱ ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς τίθενται εἰς ἥσσονα μοῖραν ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Ἀλλὰ καὶ ἑτέρα ἀδικία προσγίνεται μέχρι τῆς σήμερον. Ὁσάκις ἐνοσηλεύετο ὁπλίτης ἢ ἐφυλακίζετο συνεπείᾳ πειθαρχικῆς ποινῆς, ἐκρατεῖτο ἓν μέρος τοῦ μισθοῦ του· διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν κρατήσεων αὐξάνει. Καὶ ὅτε πάντες παραδεχόμεθα ὅτι ὁ μισθὸς τῶν ὁπλιτῶν εἶναι γλίσχρος, ἐπιτρέπεται ἔτι μᾶλλον νὰ περιορίσωμεν αὐτὸν διὰ τοιούτων διατάξεων; Καὶ εἶναι στιγμή σήμερον νὰ χειροτερεύωμεν τὴν κατάστασιν αὐτῶν ἀντὶ νὰ τὴν βελτιώσωμεν; Νομίζω ὅτι μόνη ἡ ἀφήγησις τοῦ πράγματος θέλει πείσει ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσῃ τὰ πράγματα ὡς ἔχουσι σήμερον καὶ ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν καὶ ὡς πρὸς τὰς κρατήσεις τῶν ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Συμβαίνει καί τι ἕτερον εἰς βάρος τῶν ὁπλιτῶν· μέχρι σήμερον εἶχον τὸ δικαίωμα ὀκταημέρου ἀδείας ἀπουσίας μὲ πλήρεις ἀποδοχάς, ἀλλ’ ἀπὸ σήμερον καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀφαιρεῖται. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ προσθέσω καί τι ἄλλο, διότι χειροτερεύομεν τὴν θέσιν τῶν ὁπλιτῶν παντοιοτρόπως· καὶ εἰς μὲν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, δὲν εἶδον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε δὲν θεωρῶ αὐτὸν ὑπεύθυνον δι’ ὅσα ἀνέφερα· ἀλλ’ εἰς τὸ δεύτερον νομοσχέδιον περὶ συντάξεων βλέπω τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν πολλάκις μοὶ εἶπε, καὶ τὸν ἐπαινῶ διὰ τοῦτο, ὅτι προσπαθεῖ νὰ τσιμπολογήσῃ ἀπὸ παντοῦ χάριν τοῦ δημοσίου ταμείου· ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, τσιμπολογήσατε, ἀλλ’ ὄχι ἀπὸ τὸν πτωχὸν αὐτὸν ὁπλίτην, διότι παρατηρῶ ὅτι καὶ ἀπ’ αὐτὸν τσιμπολογεῖτε, γράφοντες ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 περὶ συντάξεων, ὅτι πάντες οἱ ὁπλῖται τῆς Χωροφυλακῆς ὑπόκεινται λόγῳ συντάξεως εἰς δίλεπτον ἡμερησίαν ἐκ τοῦ μισθοῦ αὐτῶν κράτησιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Δηλαδὴ θέλετε εἰσπράξει καὶ ὑμεῖς, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων περὶ τὰς 35.000 δραχμῶν ἐτησίως χάριν τοῦ τσιμπολογήματος. Εἶπον ὅτι ἐπαινῶ ὑμᾶς διὰ τὸ ταμιευτικὸν ὑμῶν πνεῦμα ὑπὲρ τοῦ δημοσίου συμφέροντος. Προκειμένου ὅμως περὶ τῶν πτωχῶν τούτων ἀνθρώπων νομίζω ὅτι οὐ μόνον δὲν ἔπρεπε νὰ συλλογισθῶμεν πῶς νὰ ἐλαττώσωμεν ἔστω καὶ κατὰ δύο λεπτὰ τὸν μισθὸν αὐτῶν, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν μᾶλλον πῶς ν’ αὐξήσωμεν αὐτόν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἂς εἶναι βέβαιος ὅτι ἐκ καθήκοντος ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν.

§61ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν ἐπιφυλάττομαι νὰ λάβω τὸν λόγον, τότε δέ, ὅσας παρατηρήσεις ἔκαμαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, θὰ τὰς ὑποβάλω ἐγὼ ὡς τροπολογίας.

§62Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εὐχαριστῶ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§64Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου γίνεται ἓν ἀδίκημα εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, διότι, ἐνῷ λαμβάνεται γενικὸν μέτρον ὅπως οἱ διευθυνταὶ τῶν ὑποδιευθύνσεων τῶν καταργηθέντων νομῶν ἔχουσι βαθμὸν μοιράρχου, εἰς τὴν Τριφυλίαν δυστυχῶς ὁρίζεται ὑπομοίραρχος. Πρὸς τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον σχετικὴν τροπολογίαν καὶ παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ ἀδίκημα τοῦτο.

§65Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν εὑρίσκεται καὶ τὸ Γύθειον καὶ παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχουσι πολλαὶ τροπολογίαι.

§67ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μείνωσι διὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–8). Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§69Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καθίσταται ἰδιάζουσα δικαιοδοσία καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς ἀστυνομικὰς ὑποδιευθύνσεις. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅπως ἐπεκτείνωμεν αὐτὴν τὴν ἰδιάζουσαν δικαιοδοσίαν, τὴν ὁποίαν ἐξαιρετικῶς ὁ νομοθέτης ἠθέλησε μόνον δι’ ἐξαιρετικὰ πρόσωπα νὰ ἐγκαταστήσῃ καὶ νὰ τὴν ἐγκαταστήσωμεν καὶ ἐπὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Τοσοῦτο μᾶλλον νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν τοῦτο, καθόσον εἶναι γνωστὸν ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐξάρτησίς τις τοῦ ἀστυνομικοῦ διευθυντοῦ ἀπὸ τῆς εἰσαγγελικῆς καὶ δικαστικῆς Ἀρχῆς, μεθ’ ὧν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ συνεργάζηται καὶ νὰ ὑπακούῃ ἔστιν ὅτε εἰς τὰς διαταγὰς αὐτῶν. Λοιπόν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν ἰδιάζουσαν δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν ἀστυνομικῶν διευθυντῶν, θὰ χαλαρώσωμεν τὴν πειθαρχίαν τὴν ἐπιβαλλομένην εἰς τοὺς διευθυντὰς τῶν ἀστυνομικῶν ἀπέναντι τῶν δικαστικῶν Ἀρχῶν καὶ τῶν εἰσαγγελικῶν. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ διαγράψῃ τὴν παράγραφον ταύτην, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα βεβαίως θὰ εἶναι ἐπιζήμια διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10–37, ὡς καὶ τὸ σύνολον εἰς βʹ συζήτησιν). Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μορφώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἀντιρρήσεως). Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταστάσεως τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἐν τῇ Χωροφυλακῇ).

§71Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὡς τὴν πρωίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ἀστυνομικοῦ νομοσχεδίου ἐξήγησεν εἰς τὴν Βουλήν, τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς εἶναι Σῶμα συντεταγμένον μὲν στρατιωτικῶς, δὲν ἀνεγνωρίσθη ὅμως παρ’ οὐδενὸς Κράτους ὡς στρατὸς τῆς γραμμῆς. Παρ’ ἡμῖν τελευταίως εἰς τὴν Χωροφυλακὴν ἀνετέθη ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία. Εἶναι ὅλως λοιπὸν Σῶμα ξένον τοῦ προορισμοῦ τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ τακτικὸς στρατός. Ὅτε ἐν Ἑλλάδι τὸ πρῶτον συνεστήθη τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, κατηρτίσθη ἀπὸ διαφόρους ἄνδρας τοῦ ἀγῶνος, οἱ ὁποῖοι ἀποτελέσαντες τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς ὤφειλον νὰ βαθμολογηθῶσι. Καὶ οἱ μὲν ἀξιωματικοὶ οἱ ἀνώτεροι, οἱ καλούμενοι μοίραρχοι, ἐκρίθη ὅτι ἔπρεπε νὰ φέρωσι τὸν βαθμὸν τὸν ἀντίστοιχον τοῦ ταγματάρχου, οἱ ἀντιμοίραρχοι τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ, ὠνομάζοντο δὲ αʹ καὶ βʹ τάξεως ἀντιμοίραρχοι, κατόπιν δὲ ὠνομάσθησαν μοίραρχοι. Οἱ ὑπομοίραρχοι ἀνελόγουν πρὸς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ, οἱ δὲ ἀνθυπομοίραρχοι πρὸς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Ὅτε ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς βαθμολογίας τῶν ὑπαξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, ἐκρίθη ἀναγκαῖον ὅπως εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην αʹ τάξεως δοθῇ ὁ ἀντίστοιχος βαθμὸς τοῦ ἐπιλοχίου, εἰς δὲ τὸν ἐνωμοτάρχην βʹ τάξεως ὁ βαθμὸς τοῦ λοχίου. Οἱ βαθμοὶ λοιπὸν οὗτοι ἐδόθησαν ὡς ἀντίστοιχοι πρὸς τοὺς τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, ἐδόθησαν δ’ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἄνδρες τῆς Χωροφυλακῆς ἐγίνοντο ἀμέσως ὑπαξιωματικοὶ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ χωροφύλακος, τοιοῦτοι δ’ ἐγένοντο ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον ἢ προϋπηρεσίαν ἐν τῷ τακτικῷ στρατεύματι ἢ ἦσαν μᾶλλον ἐγγράμματοι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν οἱ ὑπαξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς ἐκλέγονται μεταξὺ τῶν διδακτόρων τῆς Νομικῆς Σχολῆς, καὶ μάλιστα τελευταίως καὶ διὰ διαγωνισμοῦ, εἶναι, νομίζω, ὀρθὸν καὶ δίκαιον καὶ συμφέρον οὐχὶ πρὸς τὰ ἄτομα, ἀλλὰ πρὸς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, ὅπως δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὰ διακριτικὰ σημεῖα τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Τὸ Διάταγμα τοῦ 1833 ἀναγράφει ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης πρώτης τάξεως φέρει τὰ διακριτικὰ σημεῖα τοῦ ἐπιλοχίου· σήμερον, ὅτε ἔχομεν ἄνδρας πεπαιδευμένους καὶ νομομαθεῖς, φρονῶ ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς τοιούτους ἐνωμοτάρχας τὴν στολὴν καὶ τὰ διακριτικὰ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Δύνανται νὰ ὀνομάζωνται ἐνωμοτάρχαι πρώτης τάξεως, ἀλλὰ νὰ φέρωσι τὰ διακριτικὰ σημεῖα τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Τὸ τοιοῦτον, καθὼς ἐννοεῖτε πάντες, ἔχει σπουδαιότητα, διότι ὄχι μόνον τὸ ἄτομον τὸ φέρον τὴν στολὴν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ αἰσθάνεται ἑαυτὸ ἔχον κῦρος μεῖζον, ἀλλὰ καὶ ἡ κοινωνία καὶ αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι ἀναγνωρίζουσι τὸ κῦρος τοῦτο. Ὅτε συνεζητεῖτο ὁ θεσμὸς ὁ ἀστυνομικός, προεβλήθησαν ἐνδοιασμοὶ περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ θεσμοῦ ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τῶν βαθμοφόρων. Διὰ δὲ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν θεραπεύεται ἡ ἔλλειψις τοῦ ἀναγκαιοῦντος ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, καθόσον 170 ἐνωμοτάρχαι αʹ τάξεως φέροντες τὴν στολὴν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ θ’ ἀναπληρώσωσι τὴν ἔλλειψιν τῶν ἀξιωματικῶν. Κατὰ τὴν τροπολογίαν μου αἱ ἀποδοχαὶ μένουσιν αἱ αὐταί, ἤτοι 90 δραχ., ἃς λαμβάνει σήμερον ὁ ἐνωμοτάρχης αʹ τάξεως καὶ 7 δραχ. διὰ τὸν ἱματισμόν του, θὰ λαμβάνῃ καὶ ὁ φέρων τὴν στολὴν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Ψηφιζομένης τῆς τροπολογίας μου, δὲν θὰ χρειασθῇ νὰ ὑποβληθῇ Διάταγμα προβιβασμοῦ τῶν ἐνωμοταρχῶν εἰς ἀνθυπασπιστάς, καθόσον δὲν δημιουργεῖται βαθμός, ἀλλὰ μόνον τὰ διακριτικὰ σημεῖα τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἐνωμοτάρχου μεταβάλλονται. Ἔχει δὲ τὸ κέρδος ἡ ὑπηρεσία νὰ παρουσιάσῃ 140 ἀνθυπασπιστάς, οἱ ὁποῖοι μετὰ μείζονος ἀξιοπρεπείας θὰ ἐξυπηρετῶσι τὴν ἀποστολήν των καὶ ἡ κοινωνία θ’ ἀποβλέπῃ εἰς αὐτοὺς μετὰ μείζονος πεποιθήσεως καὶ αὐτοὶ δὲ οἱ ἴδιοι θὰ μεριμνῶσιν, ὅπως διὰ τῆς συμπεριφορᾶς των τιμῶσι τὸ ἀξίωμά των ἐπὶ μᾶλλον. Τὸ ζήτημα τῆς στολῆς διὰ τὸν στρατὸν ἔχει μεγάλην σημασίαν. Εἰς τὸν γερμανικὸν στρατὸν οἱ κατατασσόμενοι ἐπὶ προαγωγῇ ἐθελονταὶ ἐκτὸς τοῦ στρατῶνος φέρουσιν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὴν στολὴν τοῦ ἐπιτίμου ἀνθυπασπιστοῦ. Ὁ νομοθέτης ἐμερίμνησεν ἐν Γερμανίᾳ, ὅπως ἐπιτρέπηται εἰς τὸν μέλλοντα ἀξιωματικόν, ὅταν ἐξέρχηται τοῦ στρατῶνος, νὰ φέρῃ τὴν στολὴν τοῦ ἐπιτίμου ἀνθυπασπιστοῦ, ἵνα δύναται διὰ τῆς στολῆς ταύτης νὰ εἰσέρχηται ὅπου εἰσέρχονται καὶ οἱ ἀξιωματικοί. Ἄν τὸ τοιοῦτο λοιπὸν ἐκρίθη ἀλλαχοῦ ἀναγκαῖον καὶ ὠφέλιμον διὰ τὸν τακτικὸν στρατόν, πολὺ περισσότερον ἀναγκαῖον εἶναι διὰ τοὺς ἄνδρας τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι σήμερον παρακάθηνται παρὰ τὴν ἕδραν τοῦ εἰρηνοδίκου ὡς δημόσιοι κατήγοροι καὶ πρέπει νὰ ἔχωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλείτερον κῦρος. Ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, ἀφοῦ πρόκειται τὸ Κράτος νὰ μὴ δαπανήσῃ οὐδ’ ὀβολόν. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, θὰ προστεθῶσιν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους οἱ μισθοὶ 20 ἀνθυπασπιστῶν, ἐνῷ διὰ τῆς τροπολογίας μου θὰ ἔχωμεν 160 ἀνθυπασπιστὰς ἄνευ οὐδεμιᾶς δαπάνης. Θὰ ἐνθαρρύνωμεν δὲ παραπολὺ καὶ τοὺς μέλλοντας νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν Χωροφυλακήν, οἵτινες εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς θὰ δύνανται νὰ παρουσιάζωνται μεταξὺ τῶν συναδέλφων των τῶν ἄλλων Σωμάτων μὲ τὰ προσόντα τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἀφοῦ διὰ τοὺς ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς φαρμακοποιούς, τοὺς κτηνιάτρους ἐδέχθη ἡ Πολιτεία νὰ κατατάσσωνται εὐθὺς ἀμέσως μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ δώσωμεν εἰς ἐπιστήμονας ἄνδρας, εἰσαγομένους εἰς τὸν στρατὸν διὰ διαγωνισμοῦ, τὴν ἀξιοπρεπῆ παράστασιν διὰ τῆς στολῆς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην, νὰ ἐγκύψῃ εἰς τὴν μελέτην τῆς τροπολογίας μου, ἡ ὁποία, ὑποθέτω, ὡς ἔχει, θὰ τὸν πείσῃ, ἀφοῦ μάλιστα πρόκειται νὰ περιορισθῇ καὶ ἡ δαπάνη ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δημιουργουμένη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ὑπενωμοταρχῶν καὶ χωροφυλάκων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 5.

§73Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ.7, κύριε Πρόεδρε. Τὸ πρωὶ καθωρίσαμεν τὴν σειρὰν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§74ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὔριον θὰ δημοσιευθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις ὡς καθωρίσθη.

§75Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καθώρισε τὴν πρωίαν τὴν σειράν.

§76Μ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἄλλως τε τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἔχει συζητηθῆ· θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ.

§77Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἀπόφασιν τὴν πρωίαν, τῇ προτάσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. Πρωθυπουργός. Παρακαλῶ ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν σειράν.

§78Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν συζητηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ.5, παρακαλῶ νὰ δώσητε καὶ εἰς ἐμὲ τὸν λόγον.

§79Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι, ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ παρουσιασθῶσι νομοσχέδια ὑπηρεσιακά, θὰ ψηφισθῶσι.

§80Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν τελειώσωσι τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα καθώρισεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, τότε ψηφίζομεν ὅσα ἄλλα θέλετε.

§81ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ὑπ’ ἀρ.6 τότε, διότι εἶναι φορολογικόν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6. Δʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τέλους ἐπιτηδεύματος τῶν δικηγόρων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν)· Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 7. Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 165 καὶ 257 καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 273 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§83Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1, εἰς τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 165, ἐκεῖ ἔνθα λέγει «ὁ κατηγορούμενος κατὰ τὴν ἀπολογίαν του καὶ κατὰ πᾶσαν καὶ αὐτὴν ἔτι τὴν κατ’ ἀντιπαράστασιν πρὸς μάρτυρας...» πρέπει νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ ἑτέρους κατηγορουμένους». Κατόπιν, εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ αὐτοῦ ἐδαφίου ἐν τῇ φράσει «ἐὰν ὅμως ἡ πρᾶξις κλπ.» τὸ «ὅμως» δέον νὰ διαγραφῇ. Κατόπιν ἐπίσης τὸ «συντμηθείσης ὡς ἀνωτέρω τῆς προθεσμίας» νὰ διαγραφῇ. Νὰ προστεθῶσι δ’ εἰς τὸ αὐτὸ ἐδάφιον, μετὰ τὴν τελείαν τιθεμένου κόμματος, «ἐκτὸς ἐὰν ῥητῶς ὁ κατηγορούμενος ζητήσῃ τὴν ἄνευ συνηγόρου παράστασίν του». Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως καθ’ ἣν ὑποχρεοῦται, ἂν πρόκειται περὶ κακουργήματος, ὁ ἀνακριτὴς νὰ διορίσῃ ἐξ ἐπαγγέλματος συνήγορον εἰς τὸν κατηγορούμενον, ἐκτὸς ἐὰν θέλῃ ὁ κατηγορούμενος νὰ ἐξετασθῇ μόνος του. Ἐννοεῖται ὅτι διὰ τῆς ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 165 φράσεως «συγχωρεῖται εἰς τὸν κατηγορούμενον ἢ τὸν συνήγορόν του, ἅμα ὡς προσέλθῃ κλπ.» διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 273 καὶ ἐν μέρει τοῦ ἄρθρου 257 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καθίσταται πλέον φανερὰ ἡ ἀνάκρισις διὰ τὸν κατηγορούμενον ἀφ’ ἧς προσέλθῃ πρὸς ἀπολογίαν. (Γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§85Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ δεύτερον ἄρθρον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως, τῆς ἀναγραφομένης ἐν τῷ νόμῳ περὶ Κακουργιοδικείων, καὶ εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα· δηλαδὴ ὁ ἀνακριτὴς ὁ διεξαγαγὼν τὴν ὑπόθεσιν δὲν δικαιοῦται νὰ παρίσταται ὡς δικαστὴς κατὰ τὴν ἐπ’ ἀκροατηρίου ἐκδίκασιν τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως. Εἶναι ἀρχὴ ἠθικωτάτη, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ὑπάρχει ἀμεροληψία οἵα ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ παρὰ τῷ δικαστῇ, ὅταν ὁ δικαστὴς ἐνδιαφέρηται ὑπὲρ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ ἔργου. Κατὰ τῆς τροπολογίας ὑπάρχει παρατήρησις ὅτι, δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν Πρωτοδικῶν ὅπως ἐκδικάζῃ τὰς ὑποθέσεις. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη παρατήρησις εἶναι ἀρκετὰ ἰσχυρὰ ὥστε νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἔχει; Ὁσάκις παραδέχεται ἡ Πολιτεία ὅτι δὲν εἶναι ἀμερόληπτος εἷς δικαστὴς δικάζων εἴς τι δικαστήριον, πρέπει νὰ παραδεχθῇ τοῦτο καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν καὶ δι’ ὅλα τὰ δικαστήρια. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Τώρα, ἂν νομίζητε ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἐπὶ τῆς διατάξεως ταύτης, φρονῶ ὅτι, μέχρις ὅτου ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτοῦ καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ, δύναται νὰ ἐπέλθῃ τροποποίησις τῆς τροπολογίας, καθ’ ἣν εἰς τὰ δικαστήρια ἐκεῖνα ὅπου δὲν ὑπάρχουσι πλείονες τῶν τριῶν δικαστῶν συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ προέδρου, ἐπιτρέπεται ἐξαιρετικῶς νὰ λαμβάνωσι μέρος οἱ ἀνακριταί. Λοιπὸν νὰ προστεθῇ ὅτι «ἐπιτρέπεται τοῦτο, ὁσάκις οἱ ἐν τινι Πρωτοδικείῳ τοποθετημένοι δικασταὶ συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ προέδρου δὲν ὑπερβαίνουσι τοὺς τρεῖς»· καὶ οὕτω διορθοῦται τὸ πρᾶγμα. Μέχρις ὅτου ληφθῇ πρόνοια, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν τὸ ἐντελῶς ἄτοπον, νὰ ἔχωμεν τὸ ἐν μέρει ἄτοπον.

§86Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἂν ὁ προαγορεύσας ἔχῃ τὴν ἀρχὴν ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰ συμβούλια οἱ διατελέσαντες ἀνακριταί, τὴν ἀρχὴν ταύτην δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραβῇ διὰ τῆς ὑποτροπολογίας του προτείνων ὅπως εἰς τὰ δικαστήρια τὰ μικρότερα λαμβάνωσι μέρος οἱ ἀνακριταί. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὰ ἡμίση δικαστήρια νὰ διατηρῆται ἡ ἀρχὴ αὕτη καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἡμίση νὰ μὴ διατηρῆται, ἤτοι νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰ συμβούλια οἱ ἀνακριταί. Εἶναι μία ἀντίφασις πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ὁ εἰσηγητὴς ἔκαμε πρὸς νομοθέτησιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διχοτομήσωμεν τὴν δικαιοσύνην, ὥστε ὑπὸ ἄλλας νομοθετικὰς συνθήκας νὰ δικάζωνται αἱ ὑποθέσεις εἰς τὴν Ἄρταν, ὑπὸ ἄλλας δ’ ἐν Ἀθήναις, διότι τοιαύτη ἀπονομὴ δικαιοσύνης εἶναι πρωτότυπος.

§87Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἀνέμενον τὴν παρατήρησιν ταύτην μετὰ τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔδωκα ἐντεῦθεν, διότι ἔλεγον ὅτι ἤδη ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ νόμῳ περὶ Κακουργιοδικείων κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνῃ μέρος ὡς σύνεδρος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐν τῇ αὐτῇ ὑποθέσει ἐξετέλεσεν ἀνακριτικὰ καθήκοντα. Ἄρα ἡ Πολιτεία παρεδέχθη ὅτι δὲν εἶναι ἀμερόληπτος ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος ὅστις ἐξετέλεσεν ἐν τῇ αὐτῇ ὑποθέσει ἀνακριτικὰ καθήκοντα. Ἡ ἐξαίρεσις ὑπάρχει ἤδη, ἀκριβῶς δὲ διὰ τῆς τροπολογίας σκοπεῖται νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ὑπάρχουσα ἐξαίρεσις καὶ εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγηται ὅτι ὑπάρχει διάκρισις μεταξὺ πλημμελειοδικῶν καὶ κακουργιοδικῶν, διότι δὲν ὑπάρχει, ἀλλά, καὶ ἂν ὑπάρχῃ, αὕτη ὑπάρχει ἐν σχέσει πρὸς τὴν συζητουμένην διάταξιν ὑπὲρ τοῦ Πλημμελειοδικείου καὶ ἐναντίον τοῦ Κακουργιοδικείου· διατί; Διότι πολὺ εὐρυτέραν ἐξουσίαν ἔχει ὁ πλημμελειοδίκης, ὁ κρίνων κατ’ οὐσίαν τὴν ὑπόθεσιν, ὁ κρίνων περὶ τῆς ἐνοχῆς καὶ τῆς ἐπιβλητέας ποινῆς, ἢ ὁ σύνεδρος, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ κρίνῃ μόνον περὶ τῆς ἐπιβλητέας ποινῆς. Ἀφοῦ λοιπὸν παρεδέχθη ἡ ἡμετέρα νομοθεσία καὶ ἔλαβε τοιοῦτο μέτρον περὶ τῶν Κακουργιοδικείων, εἶναι ὀρθὸν νὰ λάβῃ τὸ ἴδιον μέτρον καὶ περὶ τῶν Πλημμελειοδικείων. Ἤδη δὲ προβάλλεται μία ἀντίρρησις, ἡ ὁποία ὑπὸ πρακτικὴν ἔποψιν εἶναι σοβαρά. Δὲν πρέπει νὰ ματαιώσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου διὰ τῆς ἐπιμονῆς ἡμῶν ἐν τούτῳ, ἐλπίζοντες ὅτι εἰς ἄλλην περίστασιν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ τοιαύτη πρόνοια ὥστε νὰ γίνῃ δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ σκοποῦ τοῦ νόμου καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν. Τοῦτο σκοπεῖ ἡ ὑποτροπολογία. Ἂν νομίζητε ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ λογικὴ ἀντίρρησις κατὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων, ἐγὼ πρῶτος θὰ ὑποχωρήσω.

§88Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὑπάρχει μία λογικὴ ἀντίρρησις, ἡ ἑξῆς· ὅτι ἐν ᾧ ἔθεσε μίαν βάσιν λίαν λογικήν, ἡ ὁποία πρὸ πολλοῦ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ Ποινικῇ Δικονομίᾳ, δὲν τὴν γενικεύει καθολικῶς, ἀλλ’ ἐδέχθη ἐξαίρεσιν, ἡ ὁποία ἀναιρεῖ τὴν βάσιν. Ἐγὼ δὲν δέχομαι ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κορινθίας, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ὁ δικαστὴς ὅστις ἐνήργησεν ἀνακρίσεις ἔλαβε προκατάληψίν τινα κατὰ τοῦ κατηγορουμένου.

§89Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Προκατάληψιν ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης.

§90Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τοῦτο ἀνεγνώρισεν ὁ νόμος. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισε δικαστής, ἀποδεικνύει δι’ ὅσων λέγει ὅτι οὐδέποτε ἦτο καλὸς δικαστής, διότι ἀνεγνώρισεν ὅτι ἡ προκατάληψις εἶναι ὑπὲρ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, ἐν ᾧ ὁ δικαστὴς πρέπει πρὸ παντὸς νὰ εἶναι ἀπροκατάληπτος. Τὴν βάσιν λοιπὸν ταύτην ἔχει ἤδη δεχθῆ ἡ Δικονομία ἡμῶν, διότι ἐν τῷ Κακουργιοδικείῳ, ὡς πολὺ ὀρθῶς ἐλέχθη, δὲν δύναται νὰ λάβῃ μέρος ὁ δικαστής, ὁ ὁποῖος ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Σημειωτέον δ’ ὅτι τὸ Κακουργιοδικεῖον δὲν ἔχει νὰ ἐπιτελέσῃ τὰ ἔργα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀμέσως ἅπτονται τῆς τύχης τοῦ κατηγορουμένου· δὲν ἔχει δηλαδὴ τὴν δικαιοδοσίαν ἐκείνην τὴν ὁποίαν τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ὅπου ἀποφαίνεται ὁριστικῶς αὐτὸ περὶ τῆς ἐνοχῆς καὶ τῆς ἀθωότητος. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Δὲν δύναμαι ὅμως ἐγὼ ν’ ἀναγνωρίσω ποτὲ ἢ μᾶλλον δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι ἡ Πολιτεία, ἀφοῦ δέχεται ὅτι τοῦτο οὕτω πρέπει νὰ ῥυθμισθῇ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὀρρωδήσῃ πρὸ μιᾶς ἀδυναμίας, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ ὀλίγου ἠπείλησε, διότι, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη νὰ καθορισθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον νομοθετικῶς τὸ θέμα, πρέπει καὶ τὰ Δικαστήρια νὰ καταρτισθῶσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐπαρκῶσι πλήρως εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὡς δικαιολογίαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶναι ἀρκετὸν νὰ πείσῃ ἡμᾶς, ἵνα δεχθῶμεν τὴν ἐξαίρεσιν τὴν ὁποίαν καθιεροῖ. Δὲν δύναμαι δ’ ἐγώ, Κύριοι, νὰ ἐννοήσω οὐδὲ κατὰ κεραίαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργῶσι Πρωτοδικεῖα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι πέντε δικαστὰς τοὐλάχιστον, καὶ περὶ τούτου ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἐγκαίρως πρόνοιαν ἡ Κυβέρνησις. Λοιπὸν παρακαλῶ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη νὰ μὴ ἀναγραφῇ ἐν τῇ διατάξει καὶ νὰ μείνωμεν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ νόμου, ὅπως ἐξ ἀρχῆς διετύπωσεν αὐτὴν ὁ κ. συνάδελφος.

§91Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ὑποστηρίξας τὸ ἀσαφὲς τῆς ὑποτροπολογίας τοῦ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ δὲν ἐνόουν ὅτι δὲν εἶμαι καὶ κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τῆς βάσεως τοῦ ἄρθρου τούτου, διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ δυσπιστῇ πρὸς τὴν δικαστικήν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ἀφορμὴν νὰ δυσπιστῇ κατ’ αὐτῆς. Ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι δικηγοροῦντες ἔχωσιν ἀφορμάς, ἂς προτείνωσι μέτρα βελτιώσεως τῆς δικαιοσύνης, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ὅμως εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ φέρωσι προτάσεις νόμων διὰ τῶν ὁποίων ἐκφράζεται προφανῶς δυσπιστία πρὸς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν. Ἐκ τοιαύτης ἀφορμῆς εἰμι ἐναντίον τῆς βάσεως τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἐάν, ἐπαναλαμβάνω, ὑπάρχωσιν ἀφορμαὶ κατὰ τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς, δυνάμεθα διὰ μέτρων νὰ βελτιώσωμεν τὰ τοῦ κλάδου τούτου, οὐχὶ ὅμως καὶ διὰ νομοθετήσεως τοιούτων μέτρων νὰ ἐπισημοποιήσωμεν τὴν δυσπιστίαν πρὸς τοὺς δικαστὰς καὶ τοὺς ἀνακριτάς, διότι δυσπιστία εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ζητεῖ νὰ νομοθετηθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἐπ’ οὐδενὶ λοιπὸν λόγῳ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ἐγὼ διὰ τῆς ὑποτροπολογίας ἡ ὁποία τὴν στιγμὴν ταύτην προτείνεται, ὅπως εἰς τὰ ἡμίση Δικαστήρια τοῦ Κράτους μόνον ἐφαρμόζηται ἡ τροπολογία ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καθοριζομένη, εἰς τὰ ἄλλα δὲ ἡμίση ὄχι. Αὐτὸ εἶναι σόλοικον καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἀντελήφθη τοῦ ζητήματος, δὲν δίδει τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν.

§92Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): Ἄρθρον 4. Εἰς τὸ ἄρθρον 114 τῆς Ποιν. Δικονομίας προστίθεται τελευταῖον ἐδάφιον ἔχον οὕτως· «Ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος τῆς διαδικασίας δὲν ἐξετάζονται ἐπ’ ἀκροατηρίου ὡς μάρτυρες ἐκεῖνοι οἵτινες ἐν τῇ αὐτῇ ὑποθέσει ἐξετέλεσαν εἰσαγγελικὰ ἢ ἀνακριτικὰ καθήκοντα ἢ ἔργα γραμματέως τῆς ἀνακρίσεως». Εἰς τὸ ἄρθρον 138 τῆς Ποιν. Δικονομίας μετὰ τὴν λέξιν «κατηγορούμενοι» προστίθεται ἡ φράσις «πλὴν τῆς περιπτώσεως τοῦ ἄρθρου 165».

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται)·

§94Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 προστίθεται ἡ φράσις «καὶ κατὰ τὸ ἀνακριτικὸν αὐτῆς στάδιον».

§95Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Περιττὸν εἶναι.

§96Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· δὲν εἶναι περιττόν. Εἶναι φράσις ἡ ὁποία παρελείφθη ἐκ τυπογραφικοῦ σφάλματος.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται). Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἔχετε παρατήρησίν τινα, κύριε Ῥάλλη;

§98Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 4 σκοπεῖ νὰ καταργήσῃ μίαν πρακτικὴν αὐτόχρημα ἐγκληματικήν.

§99Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς αὐτὸ ἤθελον ν’ ἀκούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Πετρίδου.

§100Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τύψιν συνειδότος, διότι φαίνεται ὅτι ἔχει πάρει ἀνθρώπους εἰς τὸν λαιμόν του διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς!...

§101Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§102Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλ’ ἀκριβῶς θέλομεν νὰ παύσῃ ἡ πρακτικὴ ἐκείνη καθ’ ἣν δικασταὶ χρησιμεύσαντες ὡς ἀνακριταὶ ἢ ὡς εἰσαγγελεῖς εἴς τινα ὑπόθεσιν καλοῦνται εἰς τὸ ἀκροατήριον, ἵνα καταθέσωσιν ὡς μάρτυρες κατηγορίας. Ἐὰν ὁ ἀνακριτὴς ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, ὡς προϋποθέτει ὁ νόμος ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἐκτελέσῃ, πᾶν ὅ,τι προκύπτει ἐκ τῆς ἀνακρίσεως ἀναγράφει ἐν ταῖς ἐκθέσεσι τὰς ὁποίας ἔχει καθῆκον ἐκ τοῦ νόμου νὰ συντάξῃ· ἐὰν δὲ ὁ ἀνακριτὴς εἶναι τοσοῦτον ἀμελής, ὥστε νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιβαλλόμενον αὐτῷ τοιοῦτο καθῆκον, τότε βεβαίως δὲν ἐπιτρέπεται διὰ μιᾶς τοιαύτης ἐγκληματικῆς, ὡς εἶπον, πρακτικῆς ν’ ἀναπληροῦται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρελείφθη ὑπὸ τοῦ ἀμελοῦς – ἀνακριτοῦ, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται ἡ τιμωρία αὐτοῦ· δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ θεωρήσητε ὅτι ὁ ἀνακριτὴς ὁ καταθέτων εἰς τὸ ἀκροατήριον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀντελήφθη ἐκ τῶν καθηκόντων αὐτοῦ εἶναι μάρτυς οἷος πρέπει νὰ εἶναι ὁ μάρτυς κατὰ τὸν νόμον, δηλαδὴ μάρτυς ἀμερόληπτος, μάρτυς μὴ ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἐκβάσεως τῆς ὑποθέσεως.

§103Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ τί ἐνδιαφέρει τὸν ἀνακριτὴν ἡ ἔκβασις τῆς ὑποθέσεως;

§104Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι πᾶς ἄνθρωπος ἐνδιαφέρεται ὑπὲρ τοῦ ἔργου αὐτοῦ· διότι, ὁσάκις ἡ ὑπόθεσις ἔρχεται ἐπ’ ἀκροατηρίου, εἶναι ἔργον τοῦ ἀνακριτοῦ, θὰ εἶναι δὲ ἀφιλότιμος ὁ ἀνακριτὴς ἐκεῖνος ἢ ἐγκληματικὸς ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει πεποίθησιν ὅτι ἐρχομένη ἡ ὑπόθεσις ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου δικαίως ἦλθεν.

§105Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ.

§106Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πῶς δὲν ὑπάρχει;

§107Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, ἵνα προλάβω τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Πετρίδου, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι ἀδιόρθωτος!

§108Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὀφείλω ν’ ἀντιτείνω εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας ἀνέφερε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἄρθρου. Διὰ τοῦ ἄρθρου θέλομεν ν’ ἀποκλείσωμεν τοὺς ἀνακριτὰς ὅπως προστρέχωνται ὡς μάρτυρες εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια, ὅπως καταθέτωσιν ὅ,τι ἰδίαις αἰσθήσεσιν ἢ κατὰ τὴν ἰδίαν συνείδησιν ἀντελήφθησαν ἐκ τῆς ὅλης διαδικασίας τῆς ἐνώπιον αὐτῶν γενομένης.

§109Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ τώρα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκφράσῃ γνώμην ὁ ἀνακριτής. Κατάθεσις τοῦ προέδρου ἐπιτρέπεται.

§110Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Βεβαίως. Ὁμολογῶ ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος δὲν μὲ ἔπεισαν, διότι ἦσαν πολὺ γλίσχρα. Εἶναι βεβαιωμένον ἐκ τῆς πρακτικῆς ὅτι πολλάκις οἱ ἀνακριταὶ ἔσωσαν ὑποθέσεις βεβαιώσαντες διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν καταθέσεως ἐνώπιον τοῦ ποινικοῦ δικαστηρίου πῶς ἔλαβε χώραν τὸ ἔγκλημα καὶ ποίας ἐντυπώσεις ἔλαβεν ἐκ τῆς ὅλης διεξαγωγῆς τῆς ὑποθέσεως. Ἡ τελευταία δὲ δίκη τῆς περιφήμου χήρας Στάϊνελ ἡ γενομένη ἐν Παρισίοις ἀποτελεῖ ὑποστήριξιν τῆς γνώμης μου, διότι τὸ δικαστήριον ἐπείσθη περὶ τῆς τύχης τῆς κατηγορουμένης ἐκείνης μόνον εἰς τὸν ἀνακριτὴν ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσε τὴν ἀνάκρισιν τῆς ὑποθέσεως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀνακριτὴς συμβάλλει εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης· πολλὰ δύναται νὰ διαφωτίσῃ καὶ πολλὰς ἀοριστίας τῆς ἀποδεικτικῆς διαδικασίας δύναται ν’ ἀναπληρώσῃ βεβαιῶν αὐτὸς αὐτοπροσώπως ὅ,τι ἀντελήφθη ἢ ἔλαβε χώραν ἐνώπιον αὐτοῦ. Ἡ ἐντύπωσις μόνον αὕτη τοῦ ἀνακριτοῦ περὶ τῆς ψυχολογικῆς στιγμῆς εἰς τὴν ὁποίαν εὗρε τὸν κατηγορούμενον κατὰ τὸ ἔγκλημα ἢ κατὰ τὴν παράστασιν βεβαιουμένη ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀρκετὴ αὐτὴ καὶ μόνη νὰ φέρῃ τελείαν μεταστροφὴν εἰς τὰς ἀποφάσεις τοῦ δικαστηρίου. Τοιαῦτα παραδείγματα πλεῖστα ὅσα δύναται ν’ ἀναφέρῃ ἡ πρακτικὴ τῶν δικαστηρίων· εἶναι δὲ πρωτοφανὴς αὐτὴ ἡ ἀξίωσις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, νὰ θέλῃ ν’ ἀποκλείσῃ τοὺς ἀνακριτὰς εἰς τὸ νὰ ἔρχωνται ὡς μάρτυρες ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, μία δυσπιστία πρὸς τὴν δικαστικὴν Ἀρχὴν ἀδικαιολόγητος.

§111Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ποία δυσπιστία;

§112Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Βεβαίως δυσπιστία εἶναι, ὅτε μάλιστα μὲ τοιαῦτα ἐπίθετα ἐκόσμησε τὴν ἀνακριτικὴν Ἀρχὴν τῆς Ἑλλάδος ὁ κύριος προαγορεύσας. Ὁ κύριος προαγορεύσας ἀνέφερεν ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἐγκληματικὴ ἡ διαγωγὴ τῶν ἀνακριτῶν τῶν ποινικῶν δικαστηρίων.

§113Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὴ λέγητε ὅ,τι θέλετε. Νὰ λέγητε ὅ,τι εἶπον.

§114Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἴπετε.

§115Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.

§116Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ δυσπιστία αὕτη, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου θέλομεν νὰ νομιμοποιήσωμεν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, νομίζω ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος καὶ ἐπιθυμῶ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ψηφίσῃ τοιαύτην παράλογον καὶ ἀδικαιολόγητον πρότασιν.

§117Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐκόσμησα μὲ ἐπίθετα χαρακτηριστικὰ τὴν ἀνακριτικὴν Ἀρχὴν ἐν Ἑλλάδι, ὡς ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ὀχυρωθεὶς ὄπισθεν τοιούτου πλαστοῦ ἐπιχειρήματος ὅπως βασίσῃ ὁλόκληρον τὸν συλλογισμόν του, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν βάσιν. Εἶπον ὅτι κατὰ τὸν νόμον δυστυχῶς, ὁ ὁποῖος σήμερον ὑπάρχει, ἐπιτρέπεται νὰ καλῆται ὡς μάρτυς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσεν ἔν τινι ὑποθέσει καθήκοντα ἀνακριτικά.

§118Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τί θὰ βλάψῃ αὐτό;

§119Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τοσοῦτον δ’ εἶναι ἀβάσιμον τὸ ἐπιχείρημά σας, ὥστε νὰ μὴ θέλητε ν’ ἀναγνωρίσητε ὅτι ὁ ἀνακριτὴς ὁ ὁποῖος προσέρχεται εἰς τὸ ἀκροατήριον νὰ ἐξετασθῇ δὲν προσέρχεται οἰκείᾳ βουλήσει ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τῆς εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς, ἐὰν δὲ ἤθελεν ἀρνηθῆ νὰ μαρτυρήσῃ, ἤθελεν ὑποστῆ τὰς συνεπείας τῆς διατάξεως περὶ ἀρνησιμαρτυρίας. Δὲν ἠθέλησα λοιπὸν νὰ χαρακτηρίσω ὡς ἐγκληματίας τοὺς ἀνακριτὰς τοῦτο πράξαντας, ἀλλ’ ἠθέλησα νὰ χαρακτηρίσω ὡς ἐγκληματικὴν τὴν νομοθεσίαν τὴν τοιαῦτα ἐπιβάλλουσαν εἰς τοὺς ἀνακριτάς. Τοῦτο εἶπον. Δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν ν’ ἀποδίδηται εἰς τοὺς λόγους μου ἔννοια ὅλως ἀντίθετος ἐκείνης τὴν ὁποίαν εἶχον πράγματι. Δὲν δύνασθε νὰ εὕρητε ἐπιχείρημα σοβαρὸν κατὰ τοῦ ἐπιχειρήματος ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔφερεν εἰς πέρας ἓν ἔργον πρέπει νὰ εἶναι ἀφιλότιμος, ὥστε νὰ μὴ ἐνδιαφέρηται ὑπὲρ αὐτοῦ, ὁ ἀνακριτὴς δὲ ὁ ὁποῖος συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ φθάσῃ μία ὑπόθεσις ἐπ’ ἀκροατηρίου οὐ μόνον ἀφιλότιμος πρέπει νὰ εἶναι ἀλλὰ καὶ ἐγκληματίας, ὥστε ἐξεταζόμενος ὡς μάρτυς νὰ κηρυχθῇ ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου καὶ οὐχὶ ἐναντίον αὐτοῦ, ὅπως ἔπραξεν ἐν τῇ ἀνακρίσει. Ταῦτα εἶπον καὶ ταῦτα εἶναι ἀληθῆ, εἶναι ἡλίου φαεινότερα, καὶ βεβαίως δι’ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἴπετε, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνατραπῶσι.

§120Λ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Νὰ ψηφισθῇ, νὰ ψηφισθῇ.

§121Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὅπως ψηφίζονται ὅλα!

§122Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλ’ εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐν τέλει ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος τοῦ 1897, δηλαδὴ ὁ ἀνάλογος πρὸς τὸν σήμερον ψηφιζόμενον, ἐν Γαλλίᾳ Βουλευταὶ ἐκ τῶν μᾶλλον γνωστῶν τῆς Γαλλίας ποινικολόγων εἶπον ὅτι, καὶ μόνον αὕτη ἡ διάταξις ἐὰν ὑπῆρχεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἔπρεπε νὰ σπεύσῃ ἡ Γαλλικὴ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἵνα καταργήσῃ διάταξιν ἀνελεύθερον, διάταξιν παράλογον, διάταξιν ἐγκληματικήν. Νομίζω ὅτι παρεισέφρησε κατὰ λάθος εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 4 ἡ φράσις «ὡς πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν καθηκόντων των γνωρίζουσι», φράσις ἡ ὁποία δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις, καὶ διὰ τοῦτο δέον νὰ διαγραφῇ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§124Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τοῦτο τὸ ἄρθρον νὰ προστεθῇ· «Πᾶσα προγενεστέρα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον, ὡς καὶ πᾶσα τοιαύτη τροποποιοῦσα τὸ ἄρθρον 165 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, καταργεῖται», ὡς καὶ ἡ διάταξις περὶ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου καὶ τοῦ νόμου περὶ ποινικῆς διατιμήσεως, ἣν ἐγγράφως ὑποβάλλω.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν). (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον εἰς γʹ ἀνάγνωσιν).

§126ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐλπίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ψηφισθῶσι τὰ δύο πανεπιστημιακὰ νομοσχέδια· πρόκειται περὶ τοῦ καθορισμοῦ τῶν θέσεων τῶν ἐπιμελητῶν καὶ περὶ τοῦ ἐπιμισθίου τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου.

§127Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ὁμόθυμον ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς οὐδεμία χωρεῖ μεταβολὴ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§128Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τότε νὰ φύγωμεν.

§129ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἀντίρρησιν, τότε ἂς μὴ ψηφισθῶσι.

§130Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τὰς ὁποίας ἔκαμεν, ὡς καὶ εἰς τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐκάμομεν, ὅτι, ἀφοῦ ψηφισθῶσι τὰ καθορισθέντα νομοσχέδια, ἐὰν μείνῃ καιρός, τότε θέλομεν ψηφίσει καὶ τὰ ἄλλα.

§131ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἤθελον νὰ ἐπιστήσω μόνον τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, διότι πρόκειται περὶ τῆς λειτουργίας τοῦ Πανεπιστημίου.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 12. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «Περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δραχμῶν 62,291,65». Ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§133Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀνασύρει πτυχήν τινα τοῦ χονδροειδοῦς παραπετάσματος τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ καθιερωθὲν σύστημα ἐκάλυψε κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τὰς πληγὰς τὰς οἰκονομικὰς τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1909 τὸ Γενικὸν Λογιστήριον παρέλειψε ν’ ἀναγράψῃ τὴν δαπάνην τῶν τόκων συμφώνως πρὸς τὸ ψηφισθὲν ἤδη πρὸ πολλοῦ νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον τοὺς τόκους τῶν 3.000.000 δραχ. διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν τελμάτων, τῶν ἀναληφθεισῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους, πρέπει τὸ Κράτος νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν πρὸς 3%. Δὲν ἀνεγράφησαν καὶ ἑπομένως καθυστεροῦνται οἱ τόκοι οὗτοι. Κατὰ τὸ σημείωμα τὸ ὑπουργικὸν καθυστεροῦνται τόκοι δέκα μηνῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἐπίσης καθυστεροῦνται καὶ ἀποκρύπτονται οἱ τόκοι τοῦ Γεωργικοῦ Θεσσαλικοῦ δανείου ἐκ 400.530 δραχμῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ζητηθῶσιν εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1909. Κατὰ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἐγγυητὴς καὶ ὑπεύθυνος διὰ τὸ δάνειον τοῦτο εἶναι τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει ποσόν τι ἐκ τῶν προσφύγων· ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐπαρκεῖ καὶ τὸ συμπληροῖ καταβάλλον τὸ Κράτος κατὰ τὸ 1909 διὰ πράξεων λογιστικῶν ἐκτὸς τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐκ δραχμῶν 400.530. Αὐτὰ πρέπει νὰ ζητηθῶσι δι’ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων καὶ ὄχι ν’ ἀναβληθῶσι διὰ τὸ 1910 ἢ 1911, νὰ ἔλθῃ δὲ ἡμέραν τινὰ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ ζητήσῃ ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν. Ἐνῷ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁπωσδήποτε ἐνεθυμήθη καὶ ἐνέγραψε τοὺς τόκους τῶν 67.000 δραχμῶν, εἶναι παράδοξον ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ αὐτῷ, τῷ περιφήμῳ καὶ εἰλικρινεστάτῳ τοῦ 1910, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγεν ἐνώπιον ἡμῶν, δὲν ἀναγράφει τοὺς τόκους τοῦ δανείου τῶν 3.000.000 δραχμῶν· δηλαδὴ ἀποκρύπτει δαπάνην 90.000 δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ 1910, ἐπιφυλάσσεται δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ζητήσῃ τὴν πληρωμὴν τοῦ ποσοῦ τούτου δι’ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως μεθαύριον, τῷ 1911. Ἀλλὰ πράττει καὶ ἄλλο τι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ συντάκτης τοῦ περιφήμου Προϋπολογισμοῦ. Ἀποκρύπτει τὴν δαπάνην ἡ ὁποία θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Κράτος κατὰ τὸ 1910 ἐκ τοῦ Γεωργικοῦ Θεσσαλικοῦ δανείου, διότι καὶ περὶ αὐτοῦ δὲν ἀνεγράφησαν τόκοι. Ἀνεγράφη ἐν σελίδι τινὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐν τοῖς ἐσόδοις, ποσὸν τὸ ὁποῖον ὑπολογίζει ὅτι θὰ εἰσπραχθῇ, ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐξαρκεῖ, διότι αἱ δύο δόσεις τοῦ Θεσσαλικοῦ δανείου εἶναι 350.000 δραχμ.· δηλαδὴ ὑπολογίζει ὅτι θὰ εἰσπράξῃ τὰς 324.000 δραχμῶν, ἀλλὰ δὲν λέγει πῶς θὰ πληρωθῶσιν αἱ ὑπόλοιποι 392.000 δραχμῶν, ἐνῷ εἶναι πρόβλημα ἂν θὰ εἰσπραχθῶσιν αἱ 324.000 δραχμῶν. Ὁπωσδήποτε, ἀφοῦ ἀνεγράφη ὅτι τόσον ποσὸν θὰ εἰσπραχθῇ, πρέπει νὰ φροντίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ τῆς πληρωμῆς τοῦ ὑπολοίπου ποσοῦ τῶν 392.000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἀποκρύπτει ἀπὸ τὸν εἰλικρινῆ Προϋπολογισμόν. Τὸ ὀρθὸν εἶναι ὅτι εἰς τὸ Δημόσιον χρέος πρέπει ν’ ἀναγραφῇ τακτικῶς τὸ ποσὸν τῶν τόκων τοῦ Θεσσαλικοῦ δανείου καὶ νὰ λείψῃ ἐν ταῖς ἀποδόσεσιν ἡ ἀναγραφὴ τοῦ ποσοῦ πρὸς τὰ ἔσοδα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχει ἐνταῦθα ἀπόκρυψις ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910 ποσοῦ 96.000 δραχμῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἀποκρύπτει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ ἕτερον ποσόν, 36.000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι τόκοι πληρωθέντες διὰ πράξεων ἐκτὸς τοῦ Προϋπολογισμοῦ δι’ αὐτὸ τὸ Θεσσαλικὸν δάνειον ἀπὸ πρώτης Σεπτεμβρίου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ 1908· δηλαδὴ ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1910 ἀποκρύπτεται ἐν συνόλῳ καὶ ἀπὸ σκοποῦ ποσὸν 518.294 δραχμῶν, ἀπὸ δὲ τοῦ 1909 ἀποκρύπτεται ποσὸν 400.530 δραχμῶν. Ἀπεκρύβη δηλαδὴ ἐντελῶς ἐκ τῶν ὀμμάτων τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας ποσὸν ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν, διὰ νὰ θαυμάζωμεν ὅλοι τὰ περίφημα περισσεύματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910. Προχθὲς ἐψηφίσθη νομοσχέδιον ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, τὸ ὁποῖον φανερώνει πόσαι ἄλλαι πληγαὶ ὑπῆρχον κατὰ τὸ ἔτος 1909, ἀλλ’ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἀποδεικνύει συγχρόνως πόσον ἐλαττωματικῶς εἶναι ἀναγεγραμμέναι αἱ πιστώσεις τοῦ 1910, ἀφοῦ βλέπομεν ὅτι τὰ αὐτὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐξήρκεσαν τῷ 1909 καὶ ἐζητήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις βλέπομεν ἀναγεγραμμένα εἰς τὸ 1910 μὲ τὸ ποσὸν τὸ ἀναγραφόμενον κατὰ τὸ 1909. Καὶ μὲ τὴν ἀναγραφὴν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εὐφυέστατος ἀνήρ, ἐπαγγέλλεται καὶ ὀνομάζει ταῦτα οἰκονομίας. Ἀναγράφεται λ. χ. πίστωσις πρὸς ἀγορὰν πετρελαίου· ἀναγράφεται ἐν τοῖς ἐσόδοις ὅτι τῷ 1910 θὰ εἰσπράξωμεν ἐκ τοῦ πετρελαίου ποσὸν 5.000.000 δραχμῶν, ὅπως καὶ τῷ 1909. Ἀλλὰ τίς ἦτο ἡ δαπάνη τοῦ πετρελαίου τῷ 1909; Ἦτο 900,000 δραχμῶν, αἵτινες δὲν ἐξήρκεσαν, καὶ ἐζητήθη καὶ ἐψηφίσαμεν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν ἐκ 200,000 δραχμῶν ἀκόμη. Αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀποκρύπτεται ἀπὸ τὸ 1910 καὶ ἀναγράφεται τὸ ποσὸν τὸ παλαιόν. Τοῦτο δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὀνομάζει οἰκονομίαν. Τοιαύτας οἰκονομίας ἔχομεν ἀπείρους καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως, ἐὰν κρίνῃ ἡ Βουλὴ κατάλληλον νὰ συζητήσωμεν περὶ τοιούτων, διότι καὶ ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἄριστα ἔπραξεν ἡ ἐπιτροπεία τοῦ Προϋπολογισμοῦ μὴ δεχθεῖσα κἂν ν’ ἀνοίξῃ καὶ ν’ ἀναγνώσῃ τὸν Προϋπολογισμὸν οὕτω πως συντεταγμένον, ὅταν, λέγω, ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως, τότε πιθανὸν νὰ ἐκθέσωμεν καὶ σωρείαν ἄλλων παραλείψεων, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς ὁλόκληρα ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ὁπωσδήποτε, προκειμένου περὶ δημοσίου χρέους, ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ παραλείψῃ τὴν πίστωσιν τῶν 400,000 δραχμῶν εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1909 καὶ νὰ μὴ παραλείψῃ εἰς τὰς δηλώσεις του ν’ ἀναφέρῃ καὶ τοὺς τόκους τοῦ Θεσσαλικοῦ δανείου εἰς τὰς πιστώσεις τοῦ δημοσίου χρέους τοῦ 1910.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν). Γʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους».

§135ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀναβάλλεται.

§137Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13 εἶναι ναυτικόν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικῶν προϋπολογισμῶν δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν νέων ἔργων ἐν Ναυστάθμῳ Σαλαμῖνος ἐν τοῖς παραρτήμασιν αὐτοῦ καὶ τοῦ ἱδρυθησομένου ναυτικοῦ βλητικοῦ σταθμοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως, ἀνανεώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐκ τῶν χρήσεων τῶν ἐτῶν 1881 ἕως 1905 ὀφειλομένων πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ τῶν ὀφειλομένων πρὸς τοὺς δήμους ἐκ τῶν ἰδίων χρήσεων ἀπὸ συνεισπραττομένους τοῖς δημοσίοις δημοτικοὺς φόρους, διαγραφῆς δὲ τῶν ἀνανεουμένων καὶ ἀπαλειφομένων ἐκ τούτων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 25 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§139ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀναβάλλεται.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 26. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως σιδηροδρομικῶν διακλαδώσεων 1ον) ἀπὸ τῆς ἐν τῇ πόλει Μεσολογγίου πλατείας Βότσαρη μέχρι τοῦ ἐν τῇ αὐτῇ πόλει σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ καὶ 2ον) ἀπὸ τοῦ σταθμοῦ τοῦ Αἰτωλικοῦ διὰ μέσου τῆς πόλεως Αἰτωλικοῦ, διὰ τῆς κωμοπόλεως Νεοχωρίου μέχρι τῆς ἔναντι τῆς κωμοπόλεως Κατοχῆς ὄχθης τοῦ Ἀχελῴου ποταμοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1895 συμβάσεως, κυρωθείσης διὰ τοῦ νόμου ͵ΒΤΜΑʹ τῆς 7 Αὐγούστου 1895, περὶ τῆς χρήσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς πλάτους 0μ. 75 ἐκ Καλαβρύτων εἰς Διακοφτὸν καὶ περὶ παραχωρήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς κατασκευασθησομένης σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Τριπόλεως–Σπάρτης ἢ Τριπόλεως–Σπάρτης–Γυθείου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἀδείας τῇ ἑταιρείᾳ τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου πρὸς σύναψιν δανείου ἐξ 20.000.000». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φόρου καταναλώσεως τῆς ἀσετυλίνης καὶ ἄλλων φωτιστικῶν οὐσιῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Φ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον.

§141Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κατὰ τὴν πέμπτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ «ἀπαλλάσσεται τοῦ φόρου αὐτοῦ τὸ ἀνθρακασβέστιον τὸ εἰσαγόμενον ἢ κατεχόμενον κλπ.». Φορολογοῦμεν τὸ ἐντόπιον ἀνθρακασβέστιον, οὐχὶ δὲ καὶ τὸ ἔξωθεν εἰσαγόμενον. Ἀλλὰ δύναται νὰ διορθωθῇ τὸ πρᾶγμα, ἐὰν διορθωθῇ ἡ φράσις οὕτως· «ἀπαλλάσσεται τοῦ φόρου αὐτοῦ τὸ ἀνθρακασβέστιον τὸ ἀναγκαιοῦν πρὸς παραγωγὴν ἀσετυλίνης χάριν τοῦ φωτισμοῦ τῶν πόλεων καὶ λιμένων Ναυπλίου κλπ.»

§142ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§143Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐκτὸς τούτου ὅμως πρέπει νὰ παραμείνῃ ἡ παράγραφος μέχρι τοῦ «μετὰ τοῦ οἰκείου δήμου συμβάσεις» καὶ ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ περαιτέρω «ἡ ἀπαλλαγὴ κλπ.».

§144ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ ὄχι· θὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς τετάρτης παραγράφου συνεπείᾳ παραστάσεων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἡ ἑξῆς τροπολογία· «Οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου κατέχοντες ἀνθρακασβέστιον εἰς ποσότητα ἀνωτέραν τῶν δέκα ὀκάδων ὀφείλουσιν, ὅπως ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος αὐτοῦ δηλώσωσι τὸ ποσὸν τοῦ ἀνθρακασβεστίου τούτου εἰς τὴν τελωνειακὴν Ἀρχὴν ἢ εἰς τὴν οἰκονομικὴν Ἐφορίαν καὶ καταβάλωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸν κατὰ τὸν παρόντα νόμον ἐπιβαλλόμενον φόρον καταναλώσεως συμφώνως πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κανονισθησόμενα. Τὸ ἀνθρακασβέστιον τοῦτο εἶναι ὑπέγγυον εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, εἰς οἱουδήποτε χεῖρας καὶ ἂν περιέλθῃ, τοῦ Δημοσίου ἔχοντος καὶ προνόμιον ἐπὶ τῆς ἀξίας αὐτοῦ διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου προτιμώμενον οἱουδήποτε». Συνέβη κατ’ ἀρχὰς νὰ ὑποθέσωσιν ὅτι πρόκειται περὶ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ καὶ προέβησαν εἰς μεγάλας ἀγοράς.

§145Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Διὰ τῆς παρατηρήσεώς σας ταύτης ἀκριβῶς τοὺς καταδικάζετε καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποσύρητε τὴν τροπολογίαν.

§146ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διόλου.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, αἵτινες καὶ ἐγένοντο δεκταί, αἱ ἑξῆς· § 4. Ἐν τέλει τῆς παραγράφου 4 νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς· «Ἐπιτρέπεται, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος χορηγηθῇ προθεσμία διὰ τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου τοῦ ἀναλογοῦντος ἐπὶ τοῦ ἀνθρακασβεστίου τούτου, ὅπερ εἶναι ὑπέγγυον εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, εἰς οἱουδήποτε χεῖρας καὶ ἂν περιέλθῃ». § 5. Ἐν στίχῳ 4 τῆς παραγράφου 5 ἀντὶ «Λευκάδος καὶ τῆς πόλεως» νὰ τεθῇ «Λευκάδος, τῆς πόλεως». Ἐν δὲ στίχῳ 5 μετὰ τὴν λέξιν «Ἀγρινίου» νὰ τεθῶσι «καὶ τῶν λιμένων Ἰτέας καὶ Γαλαξειδίου καὶ τοῦ δήμου Ἀραχώβης». Ἐν στίχοις 15 καὶ 16 νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «καὶ δι’ ἕκαστον τῶν ἐργολάβων Ναυπλίου καὶ Λευκάδος καὶ» καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ τεθῶσι τάδε· «διὰ τὸν ἐργολάβον Ναυπλίου, τῶν 30,000 ὀκάδων διὰ τὸν ἐργολάβον Λευκάδος». Ἐν τέλει δὲ τῆς παραγράφου 5 νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις· «καὶ τῶν 10,000 ὀκάδων διὰ τὸν ἐργολάβον Ἰτέας καὶ Γαλαξειδίου καὶ τοῦ δήμου Ἀραχώβης».

§148ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκτὸς αὐτῶν νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «ἐργολάβον Ἀγρινίου» καὶ τὸ ἑξῆς· «καὶ τῶν 10 χιλ. ὀκάδων διὰ τὸν ἐργολάβον Ἰτέας καὶ Γαλαξειδίου τοῦ δήμου Ἀραχώβης».

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§150Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Παρατηρῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, χωρὶς νὰ δώσῃ ἴσως προσοχὴν οὔτε εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς οὔτε εἰς τὸ Σύνταγμα, ἂν ὑπάρχει, ἀνέγραψε φορολογίαν νέαν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν μὴ ψηφισθεῖσαν κατὰ τὰς δύο πρώτας ἀναγνώσεις τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο ἀποτελεῖ κατάφωρον παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ Πρακτικά.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§152Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ἔρχεται τώρα τὸ ἄρθρον δεύτερον, τὸ ὁποῖον μετεβλήθη εἰς τρίτον.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Ὁ κ. Π. Σάκκης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ περὶ καταστάσεως τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἐν τῇ Χωροφυλακῇ νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μορφώσεως ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς· Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δρ. 62,291,65. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 795–797).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν οἰκοπέδων» (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).

§155Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐν τῷ τελευταίῳ στίχῳ τοῦ ἄρθρου γράφεται· «ἐφ’ ὅσον ἐπεκτείνονται μέχρις αὐτοῦ τὰ ἔργα ῥυμοτομίας κλ.»· πρέπει νὰ προστεθῇ «καὶ ὑδρονομῆς».

§156ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τὸ δέχομαι.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Καλαμάρη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καλαμάρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ κ. Πετρίδου ἔχουσα οὕτω· «Γήπεδα ἀξίας μέχρι 12 δραχμῶν κατὰ πῆχυν φορολογοῦνται πρὸς 1 τοῖς χιλίοις ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς ἀξίας αὐτῶν. Γήπεδα ἀξίας μέχρι 30 δραχμῶν κατὰ πῆχυν 2% ἐπὶ τοῦ συνόλου. Γήπεδα ἀξίας μέχρις 60 δραχμ. κατὰ πῆχυν πρὸς 3% ἐπὶ τοῦ συνόλου. Γήπεδα ἀξίας μέχρις 100 δραχμῶν κατὰ πῆχυν καὶ ἄνω πρὸς 4% ἐπὶ τοῦ συνόλου». Ἑτέρα τροπολογία, τῶν κ. Γ. Λαναρᾶ, Μ. Στεφανίδου, Ἰ. Φιλίου καὶ Ἀγ. Σλῆμαν, ἔχουσα οὕτως· «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἀντὶ τῶν 10.000 δραχμ.,» νὰ τεθῇ «25.000». Ἑτέρα τροπολογία, τῶν βουλευτῶν κ. Π. Πρωτοπαπαδάκη, Ἰ. Φιλίου, Σ. Πολυζώη, Γ. Φούφα, Σ. Γεωργοπούλου, ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει)· «Εἰς τὸ ἄρθρον 2 νὰ προστεθῇ τρίτον ἐδάφιον καθ’ ὃ ἀπαγορεύεται πᾶσα προέκτασις τοῦ σχεδίου τῶν πόλεων εἰς ἃς ἐφαρμοσθήσεται ὁ παρὼν νόμος». Ἑτέρα τροπολογία, τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Παπαβασιλείου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς· «Εἰς τὸ ἄρθρον 2, § 1, μετὰ τὰς λέξεις «ἄνω τῶν 10 χιλιάδων ψυχῶν» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐκτὸς τῆς πόλεως Λαυρείου». Οἱ παραδεχόμενοι τὰς τροπολογίας ταύτας τοῦ ἄρθρου 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§158Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ κάμῃ καμμίαν τροπολογίαν.

§159ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι.

§160Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ προσέξητε ὅτι ἡ τελευταία παράγραφος εἶναι ἐπανάληψις τῆς προτελευταίας καὶ εἶναι περιττή.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§162Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ, προκειμένου περὶ τῶν οἰκοπέδων τῆς Μονῆς Πετράκη.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία σας εἶναι μετὰ τὰς λέξεις «καὶ τοὺς δήμους» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ τὰς Μονάς».

§164Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα· διότι οἱ λόγοι οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τῆς ἐξαιρέσεως τῶν οἰκοπέδων τῆς Μονῆς Πετράκη εἶναι λόγοι δυνάμενοι νὰ δικαιολογήσωσι τὴν ἐξαίρεσιν ὅλων τῶν Μονῶν, διότι ἡ ἀπαλλοτρίωσις εἶναι ἀπηγορευμένη, ἀλλά, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δεχθῇ τοῦτο, τὸν παρακαλῶ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μόνον προκειμένου περὶ τῆς Μονῆς Πετράκη.

§165ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν μόνον διὰ τὴν Μονὴν Πετράκη, διότι τὰ οἰκόπεδα αὐτῆς εἶναι κατειλημμένα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ δὲν εἶναι δίκαιον αὕτη νὰ πληρώνῃ φόρον.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία μόνον ὡς πρὸς τὴν Μονὴν Πετράκη.

§167Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸν κῆπον τοῦ Ζαππείου τί θὰ ἰσχύσῃ; Θὰ φορολογηθῇ κατὰ τὸ νομοσχέδιον;

§168ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι.

§169Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ζάππειον ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν περιουσίαν, δὲν ὑπάγεται δὲ εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τῶν νεκροταφείων καὶ τῶν δημοσίων ὁδῶν, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπαλλάσσει. Ἔχει ἔκτασιν μάλιστα εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος ἔχουσαν ἀξίαν πολὺ μεγάλην. Θὰ μετρηθῇ μὲ τὴν κορδέλλαν καὶ βεβαίως θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον, ἐκτὸς ἐὰν ῥητὴ ἐξαίρεσις ἀπαλλάξῃ τὸ Ζάππειον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποφανθῇ περὶ τούτου, διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ ἔφορος τί πρέπει νὰ πράξῃ.

§170ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, ἀπαλλάσσεται.

§171Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς;

§172ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει· «σκοπευτήρια κλπ. καὶ πάντα τὰ δημοσίας χρήσεως ἐν γένει». Τὸ Ζάππειον εἶναι δημοσίας χρήσεως.

§173Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ Πρακτικά.

§174ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἄς σημειωθῇ, κ. Πρόεδρε.

§175Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε μάλιστα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βοζίκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 5–11). Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 ὑπάρχει τροπολογία μακρὰ τοῦ κ. Βοζίκη μετ’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως.

§177ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ τὴν ἀναγνώσῃ καὶ νὰ τὴν ἀναπτύξῃ ὁ κ. Βοζίκης.

§178Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· Τὰ ἄρθρα 12 καὶ 13 ἀντικαθίστανται διὰ τῶν ἑξῆς: «Ἄρθρον 12. Κατὰ τῶν φορολογικῶν καταλόγων, ἀρχικῶν καὶ συμπληρωματικῶν, ἐπιτρέπεται ἐκ μέρους τοῦ φορολογουμένου ἀνακοπὴ ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς ἕδρας τῆς Ἐφορίας ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τοῦ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀποσπάσματος τοῦ καταλόγου. Ἡ ἀνακοπὴ ἔχουσα ἀνασταλτικὴν δύναμιν καὶ ἀπευθυνομένη κατὰ τοῦ οἰκείου ἐφόρου δικάζεται τὴν πρώτην δικάσιμον ἡμέραν τοῦ Εἰρηνοδικείου μεθ’ ἡμέρας 5 ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεώς της, δύναται δὲ ν’ ἀφορᾷ ἰδίᾳ εἴτε τὴν ἔλλειψιν κυριότητος ἢ νομῆς εἴτε τὴν ἔκτασιν εἴτε τὴν ἐν τῇ ἀποφάσει σημειουμένην ἀξίαν εἴτε τὴν ὑπαγωγὴν ἢ μὴ τοῦ ἀκινήτου εἰς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 13. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Εἰρηνοδικείου εἶναι ἀνέκκλητος· ἅπασα ἡ διαδικασία ἐνεργεῖται ἐφ’ ἁπλοῦ καὶ εἶναι ἀτελής, πάντα δὲ τὰ δικόγραφα καὶ αἱ ἀποφάσεις ὡς καὶ ἡ ἀνακοπὴ ἐπιδίδονται μόνον εἰς τὸν ἔφορον». Τὸ ἄρθρον 17 ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς· «Ἄρθρον 17. Οἱ δυνάμει συμβάσεων γενόμενοι κύριοι οἰκοπέδων ἐγγεγραμμένων ἐν τῷ φορολογικῷ καταλόγῳ εἰσὶν ἀλληλεγγύως ὑπόχρεοι μετὰ τοῦ δικαιοπαρόχου των εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τῶν τριῶν πρὸ τῆς μεταβιβάσεως ἐτῶν, θεωρούμενοι ὡς συνοφειλέται φορολογούμενοι». Παρακαλῶ δ’ ἐπίσης νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 24 τὸ ἑξῆς· «Ἄρθρον 24. Αἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δηλώσεις καὶ καταβολαὶ φόρου δὲν δύνανται νὰ ὑπολογισθῶσιν ὡς πράξεις νομῆς, οὔτε ἐπηρεάζουσιν οὐσιαστικῶς τὰ δικαιώματα κυριότητος καὶ νομῆς». Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τῶν τροπολογιῶν εἶναι ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἀδύνατος καὶ ἄλλως τε ἄκρως ἐπισφαλὴς ἀποβαίνει, ἐλλείψει κτηματολογίου, ἡ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἄρθρων 12 καὶ 13 τοῦ νομοσχεδίου λύσις τῶν ἀναφυησομένων ζητημάτων καὶ ἰδίᾳ κυριότητος (μάλιστα δ’ εἰς πρωτότυπον τρόπον κτήσεως πλειστάκις ἐρειδομένης) καὶ νομῆς, ἅτινα δι’ ἐμμαρτύρου ἀποδείξεως λύονται δικαστικῶς. Οὔτε δύναται ἡ ἐπιτροπὴ καὶ χρονικῶς νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὸν πραγματικὸν καὶ ἐπιτόπιον ἔλεγχον τῶν ἐνστάσεων. Ἐπὶ οἰκοδομῶν ὑπάρχει εὐχέρεια διαγνώσεως τοῦ ἰδιοκτήτου, ἥτις προφανῶς δὲν ὑπάρχει ἐπὶ γυμνῶν οἰκοπέδων. Ὡς ἐκ τούτου ἀνάγκη παρίσταται τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 12 καὶ 13 τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιτρεπομένης ἀνακοπῆς, ὡς ἔχει καθιερωθῆ καὶ ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως φόρων οἴνων κλπ.». Τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου καθιεροῖ ἀδικαιολόγητον ἐπίθεσιν ἐμπραγμάτου βάρους ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων τῶν ὁποίων ἡ συναλλαγὴ καθίσταται καὶ τούτῳ τῷ λόγῳ δυσχερεστέρα. Δὲν διαβλέπω δὲ λόγον τινὰ ὅπως ἀπομακρυνθῶμεν σχετικῆς ἀρχῆς, ἣν τελευταῖον ἔθηκεν ὁ νόμος ͵ΓΡΝϚʹ (ἀριθ. 3156) τοῦ 1906 περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ φόρων οἰκοδομῆς καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω σχετικὴν τροπολογίαν. Τώρα τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν περὶ ἑνὸς οἰκοπέδου ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ εἰς τίνα κύριον ἀνήκει, εἶναι ὀρθὸν ἄνευ τινὸς ἐνδίκου μέσου ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τὸ ὁρίσῃ ὡς ἀνῆκον εἰς τὸν Α ἢ Β καὶ νὰ δώσῃ εἰς αὐτὸν ἕνα τίτλον ἢ ἓν μαρτύριον, ἔστω, κυριότητος, ἐνῷ πρόκειται περὶ κατοχῆς καὶ νομῆς ἀμφισβητουμένης; Εἶναι λογικὸν λοιπὸν νὰ ὁρίσωμεν ὅτι ἡ διαδικασία αὐτὴ δὲν ἔχει ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ δικαστικοῦ ζητήματος, ἀλλ’ εἶναι προσωρινὸν καὶ ἀφορᾷ εἰς τὸν φόρον.

§179ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ τελευταῖον ἀποδέχομαι.

§180Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ ὁρίσωμεν μίαν διαδικασίαν, ὅπως εἶναι ἐπὶ παντὸς φόρου, καὶ νὰ προσθέσωμεν ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ εἰρηνοδίκου δὲν ἔχει σημασίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς κυριότητος. Ἐπὶ παντὸς φόρου, κύριε Ὑπουργέ, — λάβετε π. χ. τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τὰς ἄλλας φορολογίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν, — ἐπιτρέπεται μία ἀνακοπὴ ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι «δὲν εἶναι τὸ οἰκόπεδον τόσης ἐκτάσεως» ἢ «δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ τὸ οἰκόπεδον αὐτὸ» ἢ «δὲν ἔχει τὴν ἀξίαν, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθη εἰς τὴν φορολογίαν» κλπ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ἔνδικον μέσον, διὰ νὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀποδείξωμεν τὸ ἐναντίον καὶ μὴ ὑπαχθῶμεν εἰς τὴν φορολογίαν, καὶ τὸ ἔνδικον τοῦτο μέσον εἶναι τὸ καθιερούμενον καὶ διὰ τὰς ἄλλας φορολογίας, τὸ τῆς ἀνακοπῆς ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποφανθῇ ἐντὸς 8 ἡμερῶν.

§181ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δέχομαι μόνον τὸ τελευταῖον.

§182Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δεκαετῆ ἰσχὺν τῶν καταλόγων, νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα, διότι τὰ οἰκόπεδα ἀνὰ πᾶν ἔτος ἢ κατὰ πᾶσαν διετίαν ὑπόκεινται εἰς μεταβολὰς τιμῶν καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὅτι ὁ κατάλογος ἐπὶ 3, 4 ἢ τὸ πολὺ 5 ἔτη θὰ εἶναι ὁριστικός.

§183ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δέχομαι ἑπταετίαν.

§184Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βοζίκη τί ἐγένετο;

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγένετο δυστυχῶς δεκτή.

§186Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ παρίδῃ ἡ Βουλή. Πρόκειται περὶ δημεύσεως περιουσίας καὶ περὶ περιουσίας τὴν ὁποίαν ἀμφισβητεῖ εἷς ἄλλος καὶ ἔρχεσθε νὰ ἐπιβάλητε φορολογίαν εἰς ἕνα διὰ περιουσίαν τῆς ὁποίας δὲν εἶναι κύριος, χωρὶς αὐτὸς νὰ ἔχῃ τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου ν’ ἀμυνθῇ εἰς τὸ δικαστήριον. Πρώτην φορὰν γίνεται τοῦτο μέχρι τοῦδε. Εἶναι γνωστὰ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἐδίδοντο εἰς τοὺς φορολογουμένους διὰ ν’ ἀμυνθῶσι κατὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρων τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσωσι.

§187ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μήπως ἀπαγορεύεται τὸ ἔνδικον αὐτὸ μέσον; Ὑπάρχει πάντοτε· δὲν καταργοῦμεν τὰς γενικὰς διατάξεις.

§188Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὥστε θ’ ἀνατρέξωμεν εἰς ἄλλον νόμον καὶ θὰ κάμωμεν διασταλτικὴν ἑρμηνείαν, διότι ὁ νόμος ὁ ψηφιζόμενος δὲν λέγει τίποτε.

§189ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπραχθῇ φόρος, ὅταν ἔχῃ ὁ φορολογούμενος τὸ δικαίωμα ν’ ἀρχίσῃ πολιτικὴν δίκην, ἡ ὁποία θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ 10 καὶ 20 ἔτη, ἕως ὅτου ν’ ἀποδειχθῇ ὅτι τὸ οἰκόπεδον εἶναι ἰδικόν του.

§190Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θὰ ἔχωμεν τὸ αὐθαίρετον τοῦ ὑπαλλήλου, νὰ ἐπιβάλῃ μίαν φορολογίαν καὶ ὁ ἀδικούμενος νὰ μὴ ἔχῃ κανὲν μέσον ν’ ἀμυνθῇ; Τότε κάμετε μίαν αὐταρχικὴν διοίκησιν κατὰ τῆς ὁποίας νὰ μὴ ἔχωσι τὸ δικαίωμα οἱ φορολογούμενοι νὰ παραπονῶνται.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 13–16). Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§192ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βοζίκη καθ’ ἣν «οἱ δυνάμει συμβάσεων γενόμενοι κύριοι οἰκοπέδων, ἐγγεγραμμένων ἐν τῷ φορολογικῷ καταλόγῳ εἰσὶν ἀλληλεγγύως ὑπόχρεοι μετὰ τοῦ δικαιοπαρόχου των εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τῶν τριῶν πρὸ τῆς μεταβιβάσεως ἐτῶν θεωρούμενοι ὡς συνοφειλέται φορολογούμενοι».

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 18–21).

§194ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀποδέχομαι καὶ τὴν τελευταίαν τροποποίησιν τοῦ κ. Βοζίκη ὡς ἄρθρον 22, ἔχουσαν οὕτως· «Αἱ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δηλώσεις καὶ καταβολαὶ φόρου δὲν δύνανται νὰ ὑπολογισθῶσιν ὡς πράξεις νομῆς οὔτε ἐπηρεάζουσιν οὐσιαστικῶς τὰ δικαιώματα κυριότητος καὶ νομῆς».

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 22 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων (σκαγίων), καὶ περὶ μονοπωλίου τοιούτων εἰδῶν».

§196Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὅτε, κ. Πρόεδρε, ἐψηφίζετο εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον, ὑπεβλήθησαν διάφοροι τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ἀνεμένομεν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργός. Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ δηλώσῃ ἂν ἔλαβε ταύτας ὑπ’ ὄψιν καὶ τίνα γνώμην περὶ αὐτῶν ἔχει.

§197ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸν λόγον ἔχουσι ζητήσει πολλοὶ τῶν κ. Βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν ἀκούσω τὰς γνώμας αὐτῶν, θέλω ἀπαντήσει.

§198ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ὑπεβλήθη πρὸ μηνῶν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τῇ αἰτήσει δὲ πολλῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, ἥτις ἔφερε τὴν ἐπ’ αὐτοῦ ἔκθεσίν της. Ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἐπεκράτησεν ὁμόφωνος ἡ γνώμη ὅτι δέον ν’ ἀποκρουσθῇ πάσῃ δυνάμει πᾶσα ἰδέα μονοπωλίου, ἐνόσῳ τὸ μονοπώλιον δὲν ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα κυρωθῇ σύμβασις γινομένη μεθ’ οἱασδήποτε ἀναδόχου ἑταιρείας κατόπιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ. Τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἀνεκοίνωσα πρὸς τὴν Βουλὴν ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Πρὶν ἢ προχωρήσω εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν γνωμῶν ὧν ἕνεκα ἡ ἐπιτροπὴ μετ’ ἀγανακτήσεως ἀπέκρουσε τὰς διατάξεις περὶ μονοπωλίου, ὡς διατυποῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὁ λόγος μ’ ἔφερε ν’ ἀναμνησθῶ ὅτι ὁ τότε ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, ὡς Βουλευτὴς Τυρνάβου, κατὰ τὸ ἔτος 1905 εἶχεν ὑπερμαχήσει ἰδέας, ἥτις ὡμοίαζε κατὰ πολὺ ἐν τοῖς πλείστοις πρὸς τὴν ἰδέαν ἥτις ἐπεκράτησεν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη ἐκφράσω τὴν ἰδέαν, τὴν ἀπορίαν μᾶλλον, διατί ὁ ἀξιότιμος τότε ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς μετήλλαξε γνώμην, ἀφοῦ συμμετεῖχε τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ὑπέβαλε τοιοῦτον νομοσχέδιον, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τότε Ὑπουργὸς ἠγέρθη καὶ ἐδήλωσεν ὅτι αὐτὸς ἐμμένει εἰς τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας εἶχεν. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἠδυνάμην ν’ ἀρκεσθῶ εἰς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς καὶ ἠρώτησα τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ἂν αὐτὸς εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰς ἰδέας ὑπὸ τῶν ὁποίων ἐνεφορεῖτο ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τότε Ὑπουργὸς καὶ ἂν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς τῳόντι τὸν ἔπεισεν. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς εἶπε «μάλιστα», καὶ τοιουτοτρόπως ἀπεσύρθη πᾶσα ἰδέα μονοπωλίου ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἑπομένως οὔτε ἡ ἐπιτροπὴ οὔτε ἐγὼ οὔτε ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε ἄλλος τις ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῆς ἰδέας τοῦ μονοπωλίου ἠθέλησαν νὰ ἐκφράσωσι τὴν γνώμην των διὰ μακρῶν καὶ ἐκθέσωσι τοὺς λόγους τοὺς σπουδαιοτάτους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σχέσιν καὶ πρὸς τὴν ἄμυναν τῆς χώρας καὶ πρὸς σπουδαιότατα οἰκονομικὰ συμφέροντα, ἐξεθέσαμεν τὰς ἰδέας μας ἐν τῇ Βουλῇ. Κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, ποῖον ἐκ τῶν νομοσχεδίων πρόκειται ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ψηφισθῇ. Ἐπειδὴ βεβαίως δὲν ἠθέλομεν, ἵνα μὴ παραταθῶσιν ἐπὶ πολὺ αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, οὔτε κατὰ τὴν πρώτην οὔτε κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι ἀποδέχεται τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, κυρίως ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα περὶ μονοπωλίου· δηλαδὴ ὅτι δέχεται ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ διατάξεις περὶ μονοπωλίου, καὶ ἀνέφερε μερικὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας προσήγαγε κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἐπρόκειτο δ’ ἐπ’ αὐτῶν νὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, διότι ἐπρόκειτο μόνον περὶ τροπολογιῶν. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐπανελήφθη τὸ αὐτό, παραδόξως ὅμως κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν εὑρίσκομεν ῥιπτομένας μερικὰς ἰδέας περὶ μονοπωλίου, αἱ ὁποῖαι, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐὰν ἦσαν τερατώδεις αἱ διατυπούμεναι ὑπὸ τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου νόμου, εἶναι τερατωδέστεραι ἐκείνων. Βεβαίως οὐδένα θέλω νὰ κατηγορήσω ὅτι ἐπλαστογράφησε τὴν ὑπογραφήν μου κάτωθι τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἔχω τὸ δικαίωμα ὅμως νὰ κατηγορήσω ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατηγόρησαν καὶ ἐμὲ καὶ ἄλλους τῶν κ. συναδέλφων ὅτι ἐκ συμφέροντος ὑποστηρίζομεν τὴν γνώμην ἡμῶν, ὑπεραμυνόμενος δὲ τῆς βουλευτικῆς ἀξιοπρεπείας ἔχω τὸ δικαίωμα ν’ ἀναπτύξω διατί ἐθεώρησα ἀσύμφορον καὶ λῃστρικὴν τὴν τροπολογίαν ταύτην, ὡς ὑποβάλλεται σήμερον. Ἐν γένει πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι πᾶσα τοιαύτη ἰδέα προέρχεται ἐξ ὡρισμένης ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἔχει συμφέροντα, ἡ ὁποία δὲν τολμᾷ ποτε νὰ προσενεχθῇ ἐντίμως δι’ ὡρισμένων προτάσεων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ πάντοτε ζητεῖ νὰ ὑποκλέψῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς παρουσιαζομένη ἐμμέσως.

§199Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποία ἑταιρεία;

§200ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἡ ἑταιρεία τοῦ Ἑλληνικοῦ πυριτιδοποιείου, ἡ ὁποία καὶ τὸν λίβελλον τοῦτον ἐδημοσίευσε (δεικνύει ἔντυπον). Γνωρίζω ὅτι καὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι πρόκειται νὰ λάβωσι τὸν λόγον, ἵνα ὑποστηρίξωσιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσαν εἰς αὐτοὺς μικροί τινες ἐργοστασιάρχαι, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον εἰς αὐτοὺς παραπονούμενοι. Βεβαίως δὲν δύναμαι ν’ ἀδικήσω τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὅταν προσέρχωνται ἐνώπιον αὐτῶν ἐργοστασιάρχαι παραπονούμενοι ὅτι καταστρέφονται. Καὶ ὅταν διατείνωνται οἱ ἐργοστασιάρχαι οὗτοι ὅτι δύναται ἡ καταστροφὴ αὐτῶν νὰ μὴ ἐπέλθῃ καὶ ταυτοχρόνως νὰ περιφρουρηθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ κατηγορήσω τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους ὅτι ἔρχονται νὰ συνηγορήσωσιν ὑπὲρ τῶν παραπονουμένων ἐργοστασιαρχῶν, ὡς ἔπραξεν ἤδη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βόλου συνάδελφος καὶ ὡς ἔχουσι σκοπὸν νὰ πράξωσιν, ὡς ἤκουσα, καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποστηρίξωσι τὰς παραστάσεις ταύτας τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· δὲν δύναμαι νὰ κατηγορήσω ἐκείνους ὅτι ἔρχονται νὰ ὑποστηρίξωσι τοὺς ἐργοστασιάρχας μὴ ἀναλογιζόμενοι τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐὰν τοῦτο ψηφισθῇ. Μίαν ἁπλῆν ἀπορίαν δύναμαι μόνον νὰ ἐκφράσω· διατί οἱ ἀξιότιμοι οὗτοι συνάδελφοι, οἵτινες ἐσιώπησαν, ὅτε κατεστράφησαν χιλιάδες οἰκογενειῶν διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων, ἔρχονται σήμερον προκειμένου περὶ δύο ἢ τριῶν ἀτόμων νὰ ὑπερμαχήσωσιν ὑπὲρ αὐτῶν. Ἡ ἀπορία ἡ ὁποία μοὶ γεννᾶται εἶναι πῶς, ὅτε τοιαύτη πρότασις ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν ἔρχεται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἀνερχόμενος τὸ βῆμα ν’ ἀποκρούσῃ πᾶσαν ἰδέαν περὶ μονοπωλίου, ἀφοῦ ἐδέχθη κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκτὸς ἂν τῳόντι εἶναι ἀληθὲς τὸ διαδιδόμενον ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς θέλει νὰ ἴδῃ παρακωλυομένας τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἐκτὸς ἂν ἡ Κυβέρνησις τῳόντι θέλει νὰ κωλυσιεργήσῃ, διότι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐρωτήσω πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς δὲν ἔρχεται νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του πρὸ ἡμῶν.

§201Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Θέλει ν’ ἀκούσῃ πρῶτον τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς.

§202ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἡμεῖς δὲν ὁμιλοῦμεν ὑπευθύνως· ἡμεῖς ἐκφράζομεν γνώμας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μόνον ὁμιλεῖ ὑπευθύνως, νομίζω δ’ ὅτι δὲν συμβιβάζεται πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ θεωρῇ ὡς καθῆκόν του, ὅταν εἰς μίαν συνεδρίασιν δέχηται μίαν γνώμην, κατόπιν δὲ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἀναιρῇ τὴν γνώμην ταύτην. Πρὶν λοιπὸν εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῆς γνώμης ταύτης, διὰ τὴν ὁποίαν ἄλλως δὲν εἶμαι ἕτοιμος, διότι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει ὅτι μία τοιαύτη πρότασις ἤθελε συζητηθῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς οὔτε ὅτι σήμερον ἠθέλομεν φθάσει εἰς τὸ 34ον νομοσχέδιον, ἀφοῦ προηγοῦντο τόσα ἄλλα νομοσχέδια σπουδαιότατα, ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὁμολογῶ ὅτι δὲν θέλω νὰ κάμω κατάχρησιν τοῦ πολυτίμου χρόνου τῆς Βουλῆς, διότι εἶμαι φειδωλότερος ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ χρόνου τούτου, ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ δηλώσῃ ἂν ἐμμένει εἰς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς εἶχε κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἢ μετέβαλε γνώμην.

§203Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀγυιᾶς προέβη εἴς τι πρωτοφανές. Μὲ ἐπέκρινε χωρὶς νὰ μὲ ἀκούσῃ. Ἐγὼ ἐζήτησα ἁπλῶς πληροφορίαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ τί σκέπτεται περὶ τῶν τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν. Προκειμένου δὲ περὶ ἄλλων θεσσαλικῶν ζητημάτων ἐγὼ ἐπὶ πολλῶν ἐσίγησα διὰ πολλοὺς λόγους, πρῶτον διότι εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ μὴ γένηται συζήτησις, δεύτερον ὅμως διότι παρίστατο ἐν τῇ Βουλῇ ὁ συνάδελφος κ. Σλῆμαν πονῶν ὑπὲρ τῆς νέας αὐτοῦ πατρίδος πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἐμέ.

§204ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐγὼ οὐδέποτε ἠθέλησα νὰ σᾶς προσβάλω, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἠδυνάμην νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, διατί ἐλάβετε τὸν λόγον καὶ ὑπερημύνθητε ὑπὲρ ἢ 3 ἀτόμων καὶ δὲν ὡμιλήσατε περὶ χιλιάδων οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι καταστρέφονται τελείως διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων.

§205Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ σέβομαι τὴν γνώμην ὑμῶν χωρὶς νὰ ἐξετάζω τί τὴν ἐμπνέει. Ἀληθῶς ἐπὶ πολλῶν νομοθετημάτων ἐσιγήσαμεν πάντες ἐφέτος, διότι ὕψιστα τῆς χώρας συμφέροντα ἀπήτουν τοῦτο. Λυποῦμαι μάλιστα, διότι ἐγὼ ἀνήκω εἰς τοὺς μὴ τηρήσαντας ἀπολύτως τὴν τακτικὴν ταύτην ὁμιλήσας καὶ ἐπικρίνας τὸ κυβερνητικὸν σύστημα. Καὶ τὸ ἀξίωμα καὶ ἡ καλὴ πίστις καὶ ἡ ἀνατροφή σας ἐπιβάλλει ὑμῖν νὰ παρατηρήσητε ὅτι τὴν τροπολογίαν ὑπέγραψαν 30 συνάδελφοι, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα παρέχουσι πᾶσαν ἐγγύησιν εἰλικρινείας.

§206ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι μὴ γνωρίζοντες περὶ τίνος πρόκειται ὑπέγραψαν τὴν τροπολογίαν, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἂν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι ἐγνώριζον ὅτι πρόκειται περὶ ζημίας μεγίστης τοῦ Δημοσίου, δὲν ἤθελον προβῆ εἰς ὑπογραφὴν τοιαύτης τροπολογίας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ δύναμαι νὰ κακίσω εἶναι ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδέχθη νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὡς τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδέχθη νὰ γίνῃ συζήτησις κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, συγκατατίθεται ἤδη ὑποβολιμαίως νὰ ψηφισθῇ τοιοῦτο νομοσχέδιον.

§207Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν ἀπορίαν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ περὶ μονοπωλίου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει τὸ δεύτερον μέρος τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἀπεσύρθη συγκατανευσάσης ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ἀπέσυρε καὶ οἱ ἕτεροι κύριοι Ὑπουργοὶ ὡμολόγησαν ὅτι ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ ἀπεφασίσθη ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου· ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος κ. Χατζίσκου. Ἐγὼ προεκάλεσα τὸν κ. Χατζίσκον νὰ δηλώσῃ ἂν ὑποστηρίζει τὴν τροπολογίαν του ταύτην. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Χατζίσκος προκληθεὶς ὑπ’ ἐμοῦ μοὶ εἶπεν· ὅτι τὴν τοιαύτην τροπολογίαν του ὑπέβαλεν ἀορίστως πως. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀποσυρθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ αὐτοῦ.

§208ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν σιωπᾷ. Διατί δὲν μοὶ ἀπαντᾷ; Ἐὰν μοὶ ἀπαντήσῃ ὅτι ἐκεῖνος δὲν ζητεῖ τοῦτο, λήγει τὸ ζήτημα. Παρουσιάζεται σήμερον τὸ περίεργον φαινόμενον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὥστε οἱ Βουλευταὶ νὰ μὴ θέλωσι νὰ ὁμιλήσωσιν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θέλῃ νὰ ἐξαναγκάσῃ αὐτοὺς νὰ κάμωσι κατάχρησιν τοῦ πολυτίμου χρόνου τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ κατέρχομαι τοῦ βήματος, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του· ἄλλως ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω.

§209ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ Βουλὴ πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§210ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν πρόκειται περὶ τροπολογίας. Κοροϊδευόμεθα;

§211Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ διὰ κραυγῶν καὶ δι’ ὑπαινιγμῶν, διότι πρόκειται νὰ καταστραφῇ ὡρισμένη τάξις βιομηχάνων. Ἡμεῖς ἀνεμένομεν ἀπὸ τὸν εἰσηγητὴν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐκθέσῃ τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ἔχει περὶ τοῦ μονοπωλίου, διότι δὲν θέλομεν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα διὰ κραυγῶν καὶ ὑπαινιγμῶν· οὐδεὶς εἶναι εἰς τοιοῦτον ὕψος, ὥστε νὰ ῥίπτῃ ὑπαινιγμοὺς κατὰ τῶν ἄλλων. Οὐδεὶς ἔχει τὸ ἀνάστημα τοῦτο.

§212Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὅταν ὑμεῖς κραυγάζητε καὶ διατείνησθε ὅτι ἡ πτέρυξ ἡ ἰδική μας ἔκαμε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, ἔχετε τὸ δικαίωμα;

§213Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὡμίλησα ἐγὼ περὶ πτερύγων. Ἡ συζήτησις εἶναι ἐλευθέρα. Ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσῃ τὴν γνώμην του καὶ ἡ Βουλὴ θὰ προέλθῃ εἰς συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἴσως νὰ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐννοηθῇ εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταστραφῶσιν ὡρισμένα συμφέροντα ἐπὶ τῇ βάσει ὑπαινιγμῶν ἀορίστων. Τὸ θάρρος τοῦτο δὲν εἶχε μέχρι τοῦδε ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀγυιᾶς.

§214Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἔχω λόγον νὰ διατελῶ ὑπὸ τὸ κράτος ἐξεγέρσεως, ὑφ’ ἧς ἐφαίνετο κατειλημμένος ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας Βουλευτὴς ἐξ Ἀγυιᾶς, ἀλλ’ οὔτε ἔχω λόγον ν’ ἀνατρέξω εἰς τὴν ἔρευναν τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα ὠθοῦσιν ἕνα ἕκαστον ἐξ ἡμῶν νὰ ὑποστηρίξῃ ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν γνώμην ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ὑποτίθεται ὅτι πάντες οἱ εὑρισκόμενοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅταν συζητῶσιν, ὁρμῶνται ἐξ ἀγαθῶν λόγων. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀγυιᾶς ἔχῃ εἰδικὸν λόγον ἵνα διατελῇ ἐν νευρικῇ καταστάσει καὶ ἐν ἐξεγέρσει, ἡμεῖς δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τὸν παρακολουθήσωμεν, ἀλλ’ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ συζητήσωμεν μεθ’ ὅλης τῆς ἠρεμίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ ἐξενέγκωμεν τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἔχομεν, ἡ δὲ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν γνωμῶν ἑνὸς ἑκάστου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀγυιᾶς διεμαρτυρήθη σπεύδων ὅτι θὰ ὑπάρξωσι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσωσιν, ὡσανεὶ εἶχε τὸ δικαίωμα μονοπωλιακῶς καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη δυναμένη ν’ ἀντιτίθηται εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀγυιᾶς.

§215ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ κατηγόρησα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι καθ’ ἡμέραν μεταβάλλει γνώμην καὶ δὲν ἔχει τίποτε εἰς τὸ κεφάλι του!

§216ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπαναφέρητε εἰς τὴν τάξιν τὸν κ. Βουλευτήν. Ἀπεθρασύνθη!

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι προσήκουσα ἡ ἔκφρασις αὕτη, κύριε Βουλευτά, καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν ἀνακαλέσητε.

§218ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Διατί δὲν μοὶ ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργός;

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀνακαλέσητε τὴν φράσιν σας.

§220ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Τὸν παρεκάλεσα εὐγενῶς νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ὑβρίσητε, διότι δὲν εἶναι ὀρθόν, νομίζω, ἐδῶ ν’ ἀλληλοϋβριζώμεθα.

§222Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐάν τις, Κύριοι, εὑρίσκετο ὑπὸ τὰς ἐντυπώσεις τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀγυιᾶς, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, θὰ ἠπόρει ἀληθῶς καὶ θὰ ἔλεγεν ὅτι δεινὸν ὑπέστη τραῦμα ἡ ὑπόληψις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀγυιᾶς, τοῦ ὁποίου ἐκλάπη καὶ ἡ ὑπογραφή.

§223ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν ἐκλάπη.

§224Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀλλὰ θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ, ἵνα ἀπέναντι τῶν ἐπισήμων, ἀπέναντι τῶν καθωρισμένων καὶ ἐπισημοποιουμένων χαρτιῶν μὴ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν ἄλλας περιστάσεις. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀγυιᾶς ἔχει ἤδη διατετυπωμένην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ γνώμην ἀντίθετον πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζε σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ.

§225ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὄχι. Ἀναγνώσατε τὴν ἔκθεσιν.

§226Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἔχομεν, Κύριοι, δύο εἰδῶν μονοπώλια. Δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ τοῦ μονοπωλίου τοῦ πρώτου, τοῦ διατετυπωμένου ἐν τῷ ἀρχικῷ νομοσχεδίῳ τῷ ὑποβληθέντι ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ πρόκειται ἁπλῶς περὶ τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἁγυιᾶς ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ὑπεστήριζε, τῆς τελευταίας παραγράφου, τὴν ὁποίαν κατὰ σύμπτωσιν βλέπω ἐδῶ. Καὶ ἠπόρησα πῶς παρουσιάσθη τόσον ἀντιθέτως φρονῶν ἐδῶ καὶ ἐκ προκαταβολῆς ἤδη διὰ πράγματα τὰ ὁποῖα αὐτὸς οὗτος διατυποῖ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους δὲν ἔχω νὰ ἐξακολουθήσω, δὲν ἔχω νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ τί φρονεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἁγυιᾶς· ἔχω νὰ ἐξετάσω, ἔχω νὰ συζητήσω καὶ νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον πρόκειται ὑπὸ συζήτησιν, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνος ὁ κ. Βουλευτὴς Φθιώτιδος ὁ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν ταύτην· τὴν τροπολογίαν ταύτην ὑπέβαλε μὲν ὁ κ. Βουλευτὴς Φθιώτιδος, ἀλλὰ τὴν ὑπέβαλε μετὰ πολλῶν ἄλλων συναδέλφων, ἐξ ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, περὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ὁ λόγος τῆς ἐρεύνης τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἁγυιᾶς, διότι ἡμεῖς οὐδέποτε ἠθελήσαμεν ν’ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἔρευναν τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα ἐκίνησαν αὐτὸν εἰς ἐξέγερσιν.

§227ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἔχω, φρονῶ, τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶ ἀτομικῶς ἐναντίον μιᾶς συκοφαντίας, ἡ ὁποία ἐλέχθη.

§228Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ἡμεῖς διαμαρτυρόμεθα ἀτομικῶς, διότι ἀνεφέρατε ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὰς παρακλήσεις τῶν βιομηχάνων καὶ ἐργοστασιαρχῶν, ἀλλὰ τὰς παρακλήσεις τῶν Ἄγγλων ἐργοστασιαρχῶν! Ἡμεῖς εἴμεθα Ἕλληνες ἀντιπρόσωποι ζῶντες ἐν τῷ στενῷ αὐτῷ κύκλῳ καὶ βεβαίως εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρακλήσεις τῶν βιομηχάνων, ἀλλὰ καὶ τὰς παρακλήσεις καὶ παραστάσεις τῶν ἁπλῶν ἰδιωτῶν, διότι αὐτῶν τὰ συμφέροντα ἐκλήθημεν νὰ ὑποστηρίξωμεν πλὴν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Δὲν θεωροῦμεν ὅτι τὸ ἀνάστημά μας εἶναι τόσον μέγα, ὥστε νὰ παρορῶμεν τὰς παρακλήσεις μιᾶς τάξεως Ἑλλήνων βιομηχάνων, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποζῶσι χιλιάδες ψυχῶν. Ἐὰν ὑμεῖς ἔχητε τόσον ἀνάστημα καὶ αἰσθάνησθε ὅτι δὲν πρέπει νὰ λαμβάνητε ταύτας ὑπ’ ὄψιν, θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς παρακολουθήσωμεν. Ἡμεῖς λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παραστάσεις τῶν βιομηχάνων, λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παραστάσεις τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ὡς καὶ τὰς παραστάσεις τῆς καταναλώσεως, καὶ ἐὰν ταῦτα συμφωνῶσι καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ εἱρμὸς πρὸς ἄλληλα, τότε βεβαίως εἰς οὐδένα εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ εἶναι κατὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Διότι τί προτείνεται διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης; Προτείνεται προσθήκη ἄρθρου, καθ’ ὃ (ἀναγινώσκει)· «Ἐπιτρέπεται ὅπως κατόπιν διεθνοῦς δημοπρασίας κλπ.». Ἐξαιροῦνται αἱ κατηγορίαι τῶν ὑλῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν ἄλλας βιομηχανίας ἑλληνικάς, καὶ περιορίζεται τὸ ζήτημα ἀκριβῶς εἰς τὴν πυρίτιδα καὶ τὰ σκάγια. Καὶ τί προσφέρεται διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης; Προσφέρεται πρῶτον ἡ ἐξασφάλισις τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, διότι προσφέρεται ποσὸν 400.000 δραχμ. κατ’ ἐλάχιστον ὅρον δυνάμενον ν’ ἀνέλθῃ καὶ εἰς ὕψη πολὺ μεγαλείτερα ἀναλόγως τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως. Ἀλλά, ἐνῷ ἔχομεν τοιαύτην ἐξασφάλισιν θετικὴν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ἔχομεν ἐξ ἄλλου διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης καὶ ἐξασφάλισιν τῆς ὑπάρξεως τῆς βιομηχανίας ταύτης, τῆς μὴ καταστροφῆς ἐπὶ τέλους τῆς βιομηχανίας ταύτης. Εἶναι ζήτημα τοῦτο τὸ ὁποῖον δύναται ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει νὰ παραβλέψῃ ἡ Βουλή, ἐὰν σὺν τῇ ἐξασφαλίσει τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι εἰς μίαν τάξιν ἀρκετὰ μεγάλην Ἑλλήνων βιομηχάνων; Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καί τι ἕτερον ἐξασφαλίζομεν. Ἐξασφαλίζομεν μίαν σχετικὴν ἐλάφρυνσιν ὑπὲρ τῆς καταναλώσεως, διότι ἐν τῇ τροπολογίᾳ ταύτῃ αἱ τιμαὶ καθορίζονται ἐπὶ ἔλαττον ἐκείνων τὰς ὁποίας εἶχε τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τοιουτοτρόπως συνδυάζομεν τρία τινὰ ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπιδιώκωμεν, τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου μὲ προσδοκίαν προϊοῦσαν, ἐξασφάλισιν μιᾶς τάξεως βιομηχάνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐκτεθειμένην τὴν περιουσίαν των, τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει βεβαίως ἡ Βουλὴ ν’ ἀφαιρέσῃ καὶ νὰ τοὺς ῥίψῃ εἰς τοὺς δρόμους, πρὸς τούτοις δὲ καὶ ποιάν τινα ἀνακούφισιν φορολογικήν. Ἀπέναντι τῶν τριῶν τούτων φρουρίων, ἀπέναντι τῶν τριῶν τούτων ἀπορθήτων πύργων, τοὺς ὁποίους παρουσιάζει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος καὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων, τί δύναται ν’ ἀντιταχθῇ πρὸς ἀπόκρουσιν αὐτῶν; Δύναται ν’ ἀντιταχθῇ ἡ ἰδέα ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελε συγκεντρώσει τὴν ἐργασίαν, θὰ εἶχεν ὀφέλη; Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀθέμιτον. Ἐὰν ἐξασφαλίζωνται τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἐὰν ἐξασφαλίζηται ἡ τάξις αὕτη τῶν βιομηχάνων καὶ ἐὰν ἐλαφρύνηταί πως ἡ τιμὴ τῆς καταναλώσεως, τότε ἂν ὑπάρξωσιν ὀφέλη εἰς μίαν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, τοῦτο δὲν εἶναι ἀποκρουστέον. Διὰ τοὺς λόγους τούτους παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐπιφυλασσόμενος νὰ ἐπαναλάβω τὸν λόγον, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀνδρ. Χατζηκυριάκος.

§230ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Περιμένω τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ἄλλως δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ὁμιλήσωσιν ὅλοι καὶ κατόπιν θ’ ἀπαντήσῃ.

§232ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δικαίωμά μου εἶναι νὰ ὁμιλήσω ὅταν θέλω.

§233ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, περιμένω νὰ ἴδω τίς εἶναι ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν διὰ περιττῶν συζητήσεων. Θέλω νὰ ἴδω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι συνεπὴς πρὸς ἑαυτόν.

§234ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς ἀποχωρήσεώς του ἔδειξεν ὅτι δὲν ὑποστηρίζει τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§235Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος δὲν ἐμελέτησα εἰς τὰς λεπτομερείας, διότι αἱ λεπτομέρειαι δὲν μὲ ἐνδιαφέρουσιν. Ἦλθε καὶ εἰς ἐμέ, ὅπως μετέβη καὶ εἰς ἄλλους, μία μικρὰ ὁμὰς ἐργοστασιαρχῶν μικρῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ δύο ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ παρέστησαν τὰ ἑξῆς πράγματα. Εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκουσθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον δύναται τὸ νομοσχέδιον νὰ διασκευασθῇ καταλλήλως, ὅπως καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου περιφρουρηθῶσιν, ἀλλὰ καὶ μία ὁλόκληρος τάξις βιοπαλαιστῶν ἐξασφαλισθῇ. Διὰ τῆς μέχρι τοῦδε ἀτελείας τὴν ὁποίαν παρεῖχε τὸ Κράτος ἀνεπτύχθη μία βιομηχανία ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἡ ὁποία περιλαμβάνει εὐάριθμα μεγάλα ἐργοστάσια καὶ ἕνα ἀριθμὸν μικρῶν ἐργοστασίων. Τὸ Κράτος εἰς τὰς περιστάσεις εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται, ἔχον ἀνάγκην νὰ ἐξεύρῃ πόρους, ἐστράφη βεβαίως καὶ εἰς τὴν πυριτιδοποιίαν, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐπιβαλλομένης φορολογίας εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνθέξωσιν οἱ μικροὶ βιομήχανοι, διότι τὸ ἐμπόριον διενεργεῖται ἐπὶ πιστώσει καὶ αὐτοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλωσι βαρεῖαν φορολογίαν, ἐνῷ δὲν εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀντιστῶσιν εἰς τὰς βαρείας αὐτὰς δαπάνας. Ἀποτέλεσμα τῆς καταστροφῆς τῆς μικρᾶς βιομηχανίας ποῖον θὰ εἶναι; Ὅτι μία τάξις ὁλόκληρος ἐργατῶν θὰ εὑρεθῇ αἴφνης ἄνευ ἐργασίας. Ἀποτέλεσμα δ’ αὐτοῦ ποῖον θὰ εἶναι; Ἡ συγκέντρωσις ὁλοκλήρου τῆς ἐργασίας καὶ καταναλώσεως εἰς ἓν ἢ δύο ἐργοστάσια μεγάλα, ἐξ αὐτῶν δὲ τῶν μεγάλων ἐργοστασίων τὸ ἕτερον ποῖον εἶναι; Τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον. Τώρα ὁ κ. Βουλευτὴς Ἁγυιᾶς ὡμίλησε περὶ ἐνεργειῶν τρομερῶν τὰς ὁποίας καταβάλλει τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον· δὲν γνωρίζω ὅμως ποῖαι ἐνέργειαι εἶναι αὗται. Ἀλλὰ διατί νὰ καταβάλῃ τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον τὰς ἐνεργείας ταύτας, ὅταν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ μονοπωλίου ἡ ἐργασία θὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον ὁλόκληρος; Διότι τὸ μονοπώλιον δὲν εἶναι τύπος, ἀλλ’ εἶναι πρᾶγμα, καί, ὅταν καθίσταται ἐμπράκτως τὸ μονοπώλιον, εἶναι περιττὸν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἁγυιᾶς νὰ καταφέρηται κατὰ τῆς μονοπωλιακῆς ἐμπορίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, διότι τοῦτο θὰ προκύψῃ ἐκ τῶν πραγμάτων. Τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον θὰ συγκεντρώσῃ τὴν ἐργασίαν χωρὶς οὐδὲν βάρος, χωρὶς οὐδεμίαν ὠφέλειαν διὰ τὸ Δημόσιον, ἄνευ ἀποζημιώσεως διὰ τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας. Αὐτὸ εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἄνευ τῆς τροπολογίας.

§236Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ πυριτιδοποιεῖον τὸ ζητεῖ.

§237Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σεῖς γνωρίζετε τοῦτο· ἐγὼ δὲν τὸ γνωρίζω. Τοῦτο εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν μικρῶν ἐργοστασίων καὶ πυριτιδοποιείων συγκεντροῦται ἡ ἐργασία εἰς τὰ ἓν ἢ δύο ἐργοστάσια. Ναὶ ἢ οὔ;

§238Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τὰ μικρὰ ἐργοστάσια εὑρίσκονται πάντοτε ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας ἐργασίας πρὸς τὰ μεγάλα· τίθεται φόρος καταναλώσεως ὁ ὁποῖος βαρύνει ἐξ ἴσου ὅλους. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅτι θὰ ἐπιβαρυνθῶσι διὰ προσθέτου τέλους καὶ ἔχουσι νὰ καταβάλωσι μεγάλα ποσά, προυνόησεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τοῖς κάμῃ δύο ἀποθήκας, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους ἡ ἐπιτροπὴ προέτεινε νὰ ὑποβιβασθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον. Ὥστε ἡ ἐπιτροπὴ προέτεινεν ὅλα τὰ μέσα ὅπως ἐξισώσῃ τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν μεγάλων καὶ τῶν μικρῶν ἐργοστασίων.

§239Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἅπαξ ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον καὶ ὁμολογῶ ὅτι πᾶν ἄλλο εἶδον ἢ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διατυπώνει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον καὶ αἱ μεγάλαι ἑταιρεῖαι δὲν βλάπτονται ἐκ τῆς προκαταβολῆς τοῦ δασμοῦ, τὰ μικρὰ ὅμως ἐργοστάσια δὲν δύνανται ν’ ἀνθέξωσιν εἰς τοιαύτην προκαταβολήν. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιβάλλει καὶ ἄλλας τεραστίας δαπάνας· ἐπιβάλλει κατασκευὴν ἀποθηκῶν, διατήρησιν φυλάκων.

§240Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν ἐνοήσατε καλῶς τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς· εἶσθε κακῶς πληροφορημένος.

§241Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὐδεμίαν ἐγκατάστασιν ἐπιβάλλει;

§242Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὄχι· οὐδεμίαν ἐγκατάστασιν, οὔτε φύλακας οὔτε τίποτε.

§243Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὰ λέγουσιν οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς φορολογίας. Ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ, τὸ μονοπώλιον τῆς ἐμπορίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἐπέρχεται ἀφ’ ἑαυτοῦ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ μὲν Κράτος οὐδὲν κέρδος χρηματικὸν ἔχει ν’ ἀρυσθῇ, οὐδὲν κέρδος ἐπὶ τῆς εὐκολίας μεθ’ ἧς θέλει νὰ ἐνασκῇ τὴν ἐποπτείαν. Καθὼς δὲ ἐνόησα, καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀποκρούει τὸ μονοπώλιον τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἀλλὰ τὸ μονοπώλιον θὰ ἐπέλθῃ βραδύτερον, ὅταν κανονισθῶσιν οἱ ὅροι, ὅταν μορφωθῇ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ προληφθῶσιν αἱ καταχρήσεις.

§244ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἡ ἀτομική μου γνώμη εἶναι τὸ Δημόσιον νὰ κατασκευάζῃ πάντα τὰ εἴδη, ὡς γίνεται ἐν Γαλλίᾳ.

§245Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀλλ’ ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς τείνει εἰς τοῦτο, εἰς τὴν ἀναγνώρισιν ὡς ἀναγκαίου τοῦ μονοπωλίου. Ἀλλὰ τὸ μονοπώλιον θὰ ἐπέλθῃ βραδύτερον, καὶ πότε; Ὅταν καταστραφῶσι τὰ μικρὰ ἐργοστάσια, ὅταν ἡ ἐργασία συγκεντρωθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον καὶ τὴν ἄλλην ἑταιρείαν. Καὶ τότε τὸ Κράτος θὰ καταβάλῃ ἀποζημιώσεις, δὲν θὰ καταβάλῃ ὅμως αὐτὰς εἰς τοὺς βιοπαλαιστάς, ἀλλ’ εἰς τὰς ἑταιρείας, καὶ δὲν θὰ καταβάλῃ τὸ χρῆμα μόνον τῶν ἑταιρειῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρώσωσιν αὗται ἐκ τῶν μικρῶν ἐργοστασίων. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα· αὐτὸς εἶναι ὁ πόλεμος ὁ ὁποῖος γίνεται κατὰ τῆς ἐργασίας καὶ τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν, κατ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὡς μόνον μέσον συντηρήσεώς των ἐπὶ μακρὰ ἔτη εἶχον δημιουργήσει τὴν μικρὰν ταύτην βιομηχανίαν ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους κατέστησε τὸ Κράτος καὶ τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει νὰ μεταβάλωμεν τόσον ἀποτόμως, ὥστε νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι συγκεντροῦται ἡ ἐργασία ναὶ ἢ οὐ διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς φορολογίας εἰς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια; Ἐὰν συγκεντροῦται, συμφέρον τῶν μεγάλων ἐργοστασίων εἶναι νὰ τὴν καρπωθῶσιν ἄνευ ὑποχρεώσεων· ἐὰν δὲν συγκεντροῦται, τότε κατ’ ἀνάγκην ὀφείλομεν νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν μονοπωλίου προλαμβάνοντες τὰς ζημίας τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν, ὠφελοῦντες τὸ Δημόσιον καὶ μὴ ἀποδίδοντες τὰ κέρδη εἰς τοὺς μεγάλους κεφαλαιούχους. Πῶς θὰ διατυπωθῇ τὸ μονοπώλιον τοῦτο; Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀγυιᾶς λέγει ὅτι διατρέχομεν κινδύνους, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ προλάβωμεν. Ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαρρέωσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου αἱ 400,000 δραχ. ὑποθέτω ὅτι θὰ εἶναι γνωστός. Διὰ νὰ γνωρίζῃ ὅτι πρόκειται νὰ ζημιώνηται τὸ Δημόσιον 400,000 δραχ., θὰ γνωρίζῃ τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ διαρρεύσωσι. Νὰ διατυπωθῶσι πάντες οἱ ὅροι οἱ δυνάμενοι νὰ θέσωσιν εὐρύτατον τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ μηδεμία σκιὰ ὑπονοίας νὰ ὑπάρχῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ μέσων οἱωνδήποτε νὰ καρπωθῇ τις ἐπὶ βλάβῃ τοῦ Δημοσίου κέρδη ἀθέμιτα. Ἀφοῦ πρόκειται οὕτως ἢ ἄλλως νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ μονοπώλιον, πρέπει νὰ μὴ καταστραφῶσιν οἱ μικροὶ βιομήχανοι, διὰ νὰ καρπωθῶσι τὰ κέρδη αὐτῶν οἱ μεγάλοι κεφαλαιοῦχοι. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀγυιᾶς ἓν ἔχει νὰ πράξῃ· ἐὰν ἔχει τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μονοπώλιον, νὰ τὴν διατυπώσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε μηδεμία νὰ ἐπιτρέπηται ἀμφιβολία ὅτι εἶναι δυνατόν τις, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι οὗτος, νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τοῦ μονοπωλίου. Οὐδόλως ἐνδιαφέρομαι διὰ τοὺς μεγάλους ἐργοστασιάρχας καὶ τὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι διαθέτουσιν ἄφθονα τὰ κεφάλαια, ἀλλ’ ἐνδιαφέρομαι διὰ τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας, διότι πρόκειται νὰ πέσωσι θύματα ἄνευ ὠφελείας τοῦ Κράτους. Καὶ περιμένω ἐν τέλει νὰ ἐννοήσω κατὰ τίνα τρόπον πολεμεῖται τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον καὶ αἱ μεγάλαι ἑταιρεῖαι.

§246ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος δὲν πρέπει νὰ γίνῃ λόγος. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του περὶ τοῦ οὐσιώδους ζητήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἑξῆς: πῶς, ἐνῷ ἀπέκρουσε τὰς ἰδέας τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, πῶς σήμερον τὰς δέχεται. Ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ ν’ ἀκούσῃ. Θ’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Εὐρυτανίας ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν. Εἶναι παράδοξον ὅτι κατὰ πρώτην φορὰν βλέπει τις τὸ ἑξῆς. Κατ’ ἀρχὴν ἐξεταζομένου τοῦ ζητήματος, προκειμένου νὰ ἐπιβληθῇ φόρος καταναλώσεως ἐπὶ ἑνὸς εἴδους, ἐκεῖνοι ἐπὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως, ἐκεῖνοι νὰ ἔρχωνται νὰ ζητῶσι τὸ μονοπώλιον, διότι εἶναι ἀρχὴ παραδεδεγμένη προκειμένου περὶ οἱουδήποτε ζητήματος ὅτι, ὅταν νομοθετηθῇ μονοπώλιον ἑνὸς εἴδους εἰς οἱονδήποτε τόπον, ζημιοῦνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παύουσι νὰ ἔχωσι τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον τοῦ εἴδους. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ διὰ τοῦτο, ὁπόταν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἰς οἱονδήποτε τόπον μονοπώλιον ἑνὸς εἴδους, βλέπομεν ἀμέσως ἐξεγειρομένους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μετέρχονται τὸ ἐμπόριον αὐτό· εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην βλέπομεν τὸ ἀντίθετον, δηλ. ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μὴ ἐργάζωνται πλέον, ἐκεῖνοι νὰ ζητῶσι τὸ μονοπώλιον. Τοῦτο εἶναι κάτι τι παράδοξον, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν.

§247Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι παράδοξον· ζητοῦσι τὸ μονοπώλιον, διότι τοῦτο συνεπάγεται ἀποζημιώσεις εἰς τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν κατέβαλον μέχρι τοῦδε.

§248ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως, ὡς ἐπιβάλλεται, ἐπιβάλλεται ἀκριβοδικαίως εἰς ὅλους ἢ μεροληπτικῶς; Ἡ ἐπιτροπή, καθὼς ἀνέφερεν ὁ ἐκ Ψαρῶν συνάδελφος, διατάξεις τινάς, αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ἐφαίνοντο ὅτι ἐπεβάλλοντο μεροληπτικῶς; ἡ ἐπιτροπὴ ἐφρόντισε ν’ ἀπαλείψῃ. Εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ἐργοστασιάρχης ὁ κατασκευάζων πυρίτιδα ὑποχρεοῦται νὰ θέτῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἐπιτηρητοῦ δωμάτιον ἐπιπλωμένον δι’ οἴκησιν καὶ ἕτερον διὰ γραφεῖον. Ἡ ἐπιτροπὴ τὴν διάταξιν ταύτην ἀπήλειψεν. Ἐπίσης κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ πρώτου σχεδίου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μόλις κατασκευάζονται τὰ ὑλικά, ἀμέσως δέον νὰ ἐπισημανθῶσιν, οἱ δὲ ἐργοστασιάρχαι νὰ καταβάλωσι τὸν φόρον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠθέλησε νὰ θεραπεύσῃ τὴν ἀδικίαν ταύτην, ἡ ὁποία ἦτο εἰς βάρος τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν, καὶ ἀνέγραψε διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἀποθῆκαι εἶναι δύο· ἐν τῇ πρώτῃ ἀποθήκῃ τίθενται τὰ εἴδη μόλις κατασκευασθῶσιν, ὅταν δὲ κατὰ τὴν προτεραίαν τῆς πωλήσεώς των ἐπισημανθῶσι καὶ καταβληθῇ ὁ φόρος καταναλώσεως, τότε θὰ τεθῶσιν εἰς δευτέραν ἀποθήκην. Ἐπίσης τὴν διάταξιν καθ’ ἣν ἡ ἄδεια διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐργοστασίων χορηγεῖται, ἀφοῦ προηγουμένως κατατεθῇ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον χρηματικὴ ἐγγύησις 50 χιλιάδων δραχμῶν, αὐτὴν τὴν διάταξιν ἐτροποποίησεν ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία προέτεινεν ἵνα ἡ ἐγγύησις ἡ ὁποία ζητεῖται ἀπὸ τὸν ἐργοστασιάρχην, ἂν πρέπῃ νὰ κατατεθῇ τοιαύτη ἐγγύησις, διότι καὶ τοῦτο συνεζητήθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ πολλὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐθεώρησαν ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη τῆς καταθέσεως τοιαύτης ἐγγυήσεως, ἀλλὰ λέγω ὅτι, καὶ ἂν ζητηθῇ τοιαύτη ἐγγύησις, δέον νὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ ἐργοστασίου, εἰς τόσα τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας αὐτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε ἔκαμε τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ὑπέβαλε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, τὴν ἐγγύησιν ταύτην κατεβίβασεν εἰς 30,000 δραχμῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοιουτοτρόπως ὁμολογεῖ ὅτι ἐν μέρει τοὺς μικροὺς αὐτοὺς ἐργοστασιάρχας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι πάσης συμπαθείας, θέτει μεταξὺ σφύρας καὶ ἄκμονος, διότι ἀφ’ ἑνὸς θέτει εἰς αὐτοὺς μίαν ἐγγύησιν μεγάλην, ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἐδέχθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὸ μονοπώλιον. Νομίζω ὅτι, ἂν ἐπανορθωθῇ τὸ πρᾶγμα, ὡς λέγει ἡ ἐπιτροπή, εὑρίσκονται ὅλοι ἐν ἴσῃ μοίρᾳ, διότι ἀναλόγως τῶν κεφαλαίων του ὁ καθεὶς θὰ πληρώσῃ καὶ τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως. Ἀφ’ ἑτέρου ἐν τῇ ἐπιτροπῇ συνεζητήθη ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ κατ’ ἀρχὴν δὲν εὑρέθη ἐναντία τοῦ μονοπωλίου, ὑπὸ τὸν ὅρον τὸ μονοπώλιον τοῦτο νὰ συζητηθῇ σοβαρῶς, νὰ ἔλθῃ δ’ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σήμερον, διότι ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι, ὅτε πρόκειται περὶ τοιούτου σοβαρωτάτου ζητήματος, ὅτε πρόκειται τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους ἐπὶ εἰκοσιπενταετίαν ὁλόκληρον νὰ δεσμευθῶσιν, ὅτε πρόκειται ἓν τοιοῦτο ζήτημα ἐντελῶς νὰ ἐκφύγῃ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Κράτους καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἄμυναν αὐτοῦ ἐνόμισε, λέγω, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ εὐρυτάτη περὶ αὐτοῦ συζήτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω ἐγὼ τὰ εἶπε καὶ αὐτός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς συνεφώνησε μαζί μου, συνεφώνησε δὲ καὶ μὲ τὸν τότε συνάδελφόν του. Ἑπομένως πρέπει νὰ χωρίσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς τοῦ μονοπωλίου, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν δικαιοῦται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, διότι καὶ τὸ ἀπαράδεκτον τούτου ἠμπορεῖ νὰ προταθῇ, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ὁ νομοθέτης ὁ ὁποῖος θέτει τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως, ὁ νομοθέτης οὗτος δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ὑπαίτιος τῶν ζημιῶν τοῦ μὴ δυναμένου ν’ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν βιομηχανικὸν ἀγῶνα. Ἀλλὰ δὲν λέγεται τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα, ὅτι δηλ., ἐπειδὴ ἐπιβάλλεται φόρος καταναλώσεως, αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ εὕρωσι πιστώσεις. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος.

§249Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ἐκθέσει της τείνει εἰς τὸ μονοπώλιον μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ζητεῖ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ μονοπωλίου, ὥστε νὰ καταστραφῶσιν οἱ μικροὶ νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς τὰ μεγαλείτερα ἐργοστάσια.

§250ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Σεῖς ὡμολογήσατε ὅτι δὲν ἀνεγνώσατε τὸ νομοσχέδιον καὶ διὰ τοῦτο πιστεύω ὅτι οὔτε τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀναγνώσατε. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἐπιτροπή· «Κατ’ ἀντίθεσιν ὅμως, ὡς καὶ ἀνωτέρω ἀνεφέραμεν, θερμότατα συνιστᾷ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἀπάλειψιν πασῶν τῶν διατάξεων περὶ μονοπωλίου, νομίζει δ’ ὅτι, κηδομένη τοῦ δημοσίου πλούτου καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ Κράτους ἀπὸ τοῦ ζυγοῦ τῶν μονοπωλιακῶν ἑταιρειῶν, ὅστις εἶναι βαρύς, ὅταν δὲν δίδεται πᾶσα ἡ δυνατὴ προσοχὴ εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν συμβάσεων, πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γνώμην της ταύτην.» Εἰς τὸ τέλος δέ· «Μὴ κρίνουσα δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῶν κινδύνων τῆς ἀποξενώσεως τῆς διοικήσεως ἀπὸ μεγάλων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, ἀντικαθισταμένης τῆς Πολιτείας ὑπὸ ὁμάδων κεφαλαιούχων, ἐν πεποιθήσει συνιστᾷ θερμῶς εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀπορρίψῃ τὰς περὶ μονοπωλίου διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.» Λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ διατάξεις· ἡ ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι, ἂν τὸ Δημόσιον θέλῃ νὰ κάμῃ τὸ μονοπώλιον ὑποδεικνύει ποῖοι τρόποι εἶναι οἱ καλλίτεροι, δὲν λέγει ὅμως ὅτι πρέπει νὰ τὸ κάμῃ. Ἐγώ, ἐκπροσωπῶν τὴν γνώμην πλείστων συναδέλφων, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ μονοπώλιον ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους, ἐκτὸς ἂν γίνῃ τοῦτο ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Κράτους. Ἑπομένως μὴ λέγετε ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶπε πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπεν.

§251Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ κ. εἰσηγητής, ὁ ὁποῖος ἔχει συντάξει τὴν ἔκθεσιν χωρὶς νὰ τὴν ἀναγνώσῃ, ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἐναντίον τοῦ μονοπωλίου, ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἀνέγνωσε τὰς δύο περικοπὰς αἱ ὁποῖαι ὡμίλουν ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς πρὸς τὸ παρὸν τῆς ψηφίσεως τοῦ μονοπωλίου καὶ παρεμβάλλεται μία περικοπὴ ἐν τῷ μεταξὺ τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω ἂν ἀνέγνωσεν, ἀλλ’ ἴσως δὲν κατενόησεν ὁ κ. εἰσηγητής. Καὶ λέγει τὰ ἑξῆς· «Ὡς τελευταῖον παραθέτομεν σύστημα ὅπερ ἤθελεν ἀπαλλάξει τὸ Δημόσιον τοῦ ἔργου τοῦ ἐμπόρου καὶ τοῦ κατόχου ἀποθηκῶν. Διὰ διεθνοῦς δημοπρασίας ἤθελεν ἀναλάβει μία ἀνάδοχος Ἑταιρεία, ἀποζημιοῦσα πάντα τὰ ἐν Ἑλλάδι ἢ τὰ ἐπίλοιπα ἐν Ἑλλάδι (ἐὰν ἀνακηρυχθῇ ἀνάδοχος ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία ἡ ὑφισταμένη), νὰ κατασκευάζῃ αὕτη ἐν τῷ τόπῳ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ πωλῇ πάντα τὰ προσδιορισθησόμενα εἴδη ἐκρηκτικῶν εἰδῶν καὶ πυριτίδων ἐπὶ καθοριζομέναις τιμαῖς». — Εἰρήσθω ἐνταῦθα ἐν παρόδῳ, ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δὲν ὁρίζει οὐδαμοῦ τὰς τιμὰς τῆς πωλήσεως —. «Τὸ Δημόσιον ἤθελεν ἐπιβάλει καὶ εἰσπράττει τότε τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως, ἅμα τῇ ἐξόδῳ τῶν κατασκευαζομένων ὑλῶν ἐκ τοῦ ἐργοστασίου». Καὶ τί εἶναι αὐτά; Ὅλοι οἱ ὅροι τοῦ μονοπωλίου, ὑποθέτω. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι; Προκαλῶ διάψευσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι πρὸς τὸ παρὸν δὲν πρέπει νὰ γίνῃ μονοπώλιον. Ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ ἀνθρώπων μὴ ἀναγινωσκόντων τὴν ἔκθεσιν ἀλλὰ κατανοούντων αὐτὴν καὶ ἀνθρώπων συνταξάντων τὴν ἔκθεσιν ἀλλὰ μὴ κατανοούντων ταύτην.

§252ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ διεξέλθωμεν διάφορα συστήματα, ἵνα ἀποδείξωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι τρόποι καλλίτεροι ἀπὸ τοὺς προτεινομένους ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δι’ αὐτό, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ἔκθεσιν, ἀκριβῶς ταῦτα ἤθελον ν’ ἀναπτύξω. Δι’ αὐτὸ ἐξέφρασα ἐν τῇ ἀρχῇ τὸ παράπονον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διατί ἠσπάσθη τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς τότε, καὶ σήμερον λέγει ὅτι δὲν τὴν ἀσπάζεται καί, ἐὰν τὴν ἠσπάζετο τότε, θὰ ἐκάμνομεν συζήτησιν λογικὴν καὶ ὄχι νὰ συζητῶμεν μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Εὐρυτανίας Βουλευτήν, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι οὔτε κἂν ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσιν.

§253Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὴν ἀνέγνωσα ἅπαξ καὶ κατενόησα τί λέγει, οἱ συντάξαντες δ’ αὐτὴν δὲν τὴν καταλαμβάνουσι.

§254Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τῆς περικοπῆς τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῆς σχετιζομένης μὲ τὴν ἰδέαν περὶ μονοπωλίου νομίζω ὅτι θὰ ἔπεισε τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι ἐν δικαίῳ εὑρίσκεται ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας, διότι δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ δευτέρα γνώμη, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ εἰς τὸ μέλλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ περὶ ἑνὸς συστήματος μονοπωλίου.

§255ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἀναγνώσατε τοὐλάχιστον. Περιέχει γνώμας.

§256Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Περιέχει τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Φθιώτιδος συνάδελφος κ. Χατζίσκος. Διότι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς τί λέγεται; Ἐπαναλαμβάνεται ἢ μᾶλλον ἐπιστέφεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ἡ ἐπιτροπή, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ ἐν τῷ μέλλοντι περὶ ἑνὸς συστήματος.

§257ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κατόπιν.

§258Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως. Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἀποκλείει τὴν ἰδέαν τῆς διὰ μονοπωλίου διαχειρίσεως τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἐν γένει. Ἀλλά, Κύριοι, τὸ ζήτημα παρουσιάζεται καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως, ἀπὸ τῆς ὁποίας συνεζήτησεν αὐτὸ κυρίως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀγυιᾶς, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τουτέστι τῆς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Πολιτεία, ὅταν ἐπιβάλλῃ φορολογίαν τινά, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ διάφορα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ τραυματισθῶσιν ἐκ τῆς φορολογίας αὐτῆς· ἡ δὲ θεωρία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀγυιᾶς εἶναι θεωρία τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδεχθῇ τις, ἂν σκέπτηται λογικῶς καὶ ἂν σκέπτηται ἐπιστημονικῶς καὶ ἂν σκέπτηται δικαίως καὶ ἂν σκέπτηται χριστιανικῶς· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγῃ τις ὅτι ἔχει ἡ Πολιτεία ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ φορολογῇ, ἀρκεῖ νὰ φορολογῇ ἐξ ἴσου, ἀδιαφοροῦσα περὶ τοῦ ποῖον θὰ ᾖ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς φορολογίας τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐπιβάλει. Ἐὰν διὰ τῆς φορολογίας οἱ μικροεργοστασιάρχαι καταστρέφωνται, βεβαίως ἡ Πολιτεία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μὴ καταστρέψῃ τὴν ἐργασίαν ἀνθρώπων, ἐργασίαν ἡ ὁποία εἶναι ἤδη εἰς τὸν δρόμον αὐτῆς, ἐργασίαν ἐκ τῆς ὁποίας τρέφονται πολλοὶ ἄνθρωποι. Διότι τί ἄλλο λέγομεν ἐνταῦθα, Κύριοι, ὁσάκις συζητοῦμεν περὶ διαφόρων νομοθετικῶν μέτρων; Λέγομεν ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει πᾶσαν τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως παράσχῃ ἐργασίαν εἰς τοὺς ἐργάτας. Καί, ἐνῷ ἀναγνωρίζομεν τοιαύτην ὑποχρέωσιν τῆς Πολιτείας, ἔρχεται ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀγυιᾶς καὶ λέγει ὅτι δὲν ἐνδιαφέρει τὴν Πολιτείαν καὶ δὲν ἐνδιαφέρει τινὰ ἂν διὰ τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβληθῇ, πρόκειται νὰ στερηθῶσιν οἱ ἐργάται, περὶ τῶν ὁποίων σκεπτόμεθα ἑκάστοτε, τὸν ἄρτον των. Εἶναι, Κύριοι, ἀναμφισβήτητον ὅτι διὰ τῆς φορολογίας ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν σκαγίων οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι καταστρέφονται τελείως· δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνθέξωσιν εἰς τὸν φόρον αὐτόν· εἶναι ὑποχρεωμένοι ἑπομένως εὐθὺς ὡς τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος νὰ κλείσωσι πάντα τὰ ἐργοστάσια.

§259Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Διατί;

§260Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνθέξωσιν. Ἐὰν ἔχητε ἀντίθετον γνώμην, ἀναπτύξατέ την.

§261ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἀποδείξατέ το.

§262Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διότι ἡ μεγάλη κατανάλωσις θέλει περιορίσει κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ἐργασίας, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς ἐργασίας αὑτῶν οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι· δὲν πρέπει νὰ προσποιῆσθε ὅτι ἀγνοεῖτε ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει μέγα ἐμπόριον εἶναι δυνατὸν νὰ κατανείμῃ τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει ἡ Πολιτεία εἰς μεγάλα κεφάλαια, καὶ τὰ μεγάλα κεφάλαια εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνταπεξέλθωσι κατὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς· δὲν εἶναι ὅμως τὸ αὐτὸ δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔχει μικρὰ κεφάλαια, ὁ ὁποῖος ἔχει μικρὰν ἐργασίαν, διότι θ’ ἀπορροφηθῇ ὁλόκληρον τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον προσπορίζεται ἐκ τῆς ἐργασίας αὐτοῦ. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ ἀπορῶ πῶς συζητεῖτε περὶ αὐτοῦ. Οὐδεμία λοιπὸν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς θέλουσιν ἀποκλεισθῆ ὅλα τὰ ἐργοστάσια τὰ μικρά. Καὶ τί θέλει συμβῆ τότε; Ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, ὅτι θέλει κατασταθῆ μονοπώλιον καὶ ἡ παροχὴ τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ τῶν σκαγίων ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντέχωσιν εἰς τὰ βάρη αὐτά, καὶ θέλει ἅπασα ἡ ἐργασία αὐτή, ἡ ὁποία σήμερον κατανέμεται εἰς ὅλους τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας, περιέλθει εἰς χεῖρας ἑνὸς ἢ δύο ἐργοστασίων μεγάλων, ὁπότε θὰ εἶναι δυνατόν, χωρὶς νὰ τρέχωμεν τὸν κίνδυνον ν’ ἀποζημιώσωμέν τινα, νὰ παραδώσωμεν τὸ μονοπώλιον εἰς χεῖρας ἐκείνου εἰς τὸν ὁποῖον θὰ περιέλθῃ κατ’ ἀνάγκην, εἰς τὸ μυσαρὸν κεφάλαιον, ἐπὶ βλάβῃ τῆς πτωχῆς ἐργασίας. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριοι, νὰ ἐννοήσῃ τις διατί οἱ κύριοι συνάδελφοι δὲν θέλουσι ν’ ἀναγνωρίσωσι πάντα ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτόδηλα. Τώρα δυνατὸν νὰ εἴπωσιν οἱ Κύριοι· καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραδώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ μίαν σύμβασιν περὶ μονοπωλίου; Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι αἱ διατάξεις τῆς τροπολογίας λαμβάνουσι τοιαῦτα μέτρα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθωσι πάντες ἐκεῖνοι οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους φαντάζεσθε. Ἄλλως τε δυνάμεθα νὰ θέσωμεν πάντα περιορισμὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ μὴ ᾖ δυνατὸν νὰ ὑποστῶμεν τοὺς κινδύνους ἢ τὰς ζημίας τοὺς ὁποίους λέγουσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Κύριοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὴν διαμαρτυρίαν ἡ ὁποία γίνεται ἐκ μέρους τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν. Ἡμεῖς δὲν ἠρνήθημεν ἔκτοτε, ὁσάκις ἐπελήφθημεν τῆς συζητήσεως, ὅτι τὰς διαμαρτυρίας αὐτῶν ἐν τῇ Βουλῇ, ταύτας ἀπηχοῦσιν οἱ λόγοι ἡμῶν. Δὲν πρόκειται νὰ προστατεύσωμεν ἡμεῖς μεγάλους· δὲν ἔχομεν ἡμεῖς θέσιν τινὰ μὲ μεγάλους· ἔχομεν τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐνταῦθα παραπονούμενοι, καὶ ἔπρεπε νὰ φθάσῃ ἡ φωνὴ αὐτῶν μέχρι τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· Κύριοι, μὴ στερεῖτε τὸν ἄρτον τόσων οἰκογενειῶν καὶ τόσων ἐργατῶν.

§263Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας κατὰ πολὺ περίεργον τρόπον ἀνέπτυξε τὰ τῆς καταστροφῆς τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν λόγῳ τῆς ἐπιβολῆς φόρου. Ἀλλ’ αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξε, διὰ τῶν ὁποίων κατέδειξεν ὅτι αὐτοὶ καταστρέφονται διὰ τῆς φορολογίας ταύτης, εἶναι αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα διὰ τὰ ὁποῖα θὰ καταστραφῶσιν, ἐὰν δὲν ἐπεβάλλετο φόρος. Καὶ ἐρωτῶ· πῶς ἀνεπτύχθησαν μὲ αὐτὰς τὰς συνθήκας; Μήπως δὲν εὑρέθησαν εἰς τὴν διαφορὰν τῶν κεφαλαίων; Μήπως δὲν ἀντηγωνίσθησαν πρὸς ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον ἔχει μέγιστα κεφάλαια καὶ πιστώσεις; Σήμερον ἐπιβάλλεται εἷς δασμὸς ὁ ὁποῖος δὲν θὰ περιορίσῃ τὴν κατανάλωσιν, διότι ἡ κατανάλωσις τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν εἶναι ὡρισμένη καὶ σαφής. Οὐδεὶς δύναται νὰ περιορίσῃ τὴν χρῆσιν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἐκεῖ ὅπου θέλουσι χρειασθῆ αὗται, εἴτε εἰς μεταλλεῖα εἴτε εἰς λατομεῖα. Εἶναι ὑλικὸν πρώτης ἀνάγκης.

§264Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διὰ νὰ ἐννοήσω τὴν οἰκονομολογικὴν ἀρχὴν αὐτήν, νὰ μοὶ εἴπητε· Εἶναι τὸ ἴδιον δι’ ἕνα μικρὸν προκαταβάλλοντα 2,000 δραχμῶν διὰ τὸν φόρον τὸν ὁποῖον θὰ λάβῃ ἀπὸ τὸν καταναλωτὴν εἰς δύο μῆνας;

§265Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν εἶπεν αὐτὸ ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν, διότι αὐτὸς ἔχει μελετήσει καλλίτερον ὑμῶν τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν ἐστηρίχθη ἐπ’ αὐτοῦ· ἐστηρίχθη ἐπὶ ἄλλου θέματος πολὺ σοβαρωτέρου.

§266Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πῶς; Ὁ φόρος προκαταβάλλεται;

§267Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Προκαταβάλλεται διὰ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἐξοδεύσῃ.

§268Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διὰ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Τὸ ἐμπόριον ὅμως, ὡς γνωστὸν εἰς ὅλους, διενεργεῖται διὰ πιστώσεων. Εἰς τὸν μικρὸν λοιπὸν αὐτὸν λέγετε· καταβάλετε δύο χιλιάδας δραχμῶν, αὐτὸν δὲ τὸν φόρον θὰ τὸν λάβητε ἀπὸ τὸν πελάτην σας μετὰ 4–5–6 μῆνας. Θέλω νὰ μάθω· ὁ αὐτὸς ὅρος τοῦ ἐμπορίου εἶναι ὅταν τῷ λέγητε· δώσατε σήμερον 2,000 καὶ εἰσπράξατε αὐτὰς μετὰ ἕν ἔτος, καὶ τὸ ἴδιον ἐὰν τῷ εἴπητε ὅτι σᾶς ἀφήνω ἐλεύθερον νὰ ἐνεργήσητε τὸ ἐμπόριόν σας ἄνευ προκαταβολῆς;

§269Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Καὶ αὐτὸ περίεργον. Ὄταν, Κύριοι, ἐπιβάλληται φορολογία ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ διαφόρους λόγους, δὲν γίνονται συζητήσεις καὶ δὲν προβάλλονται ἐπιχειρήματα ἐν τῇ Βουλῇ ὅτι προσεβάλομεν τὸ δεῖνα δασμολόγιον καὶ τὸν δεῖνα δασμὸν καὶ ὅτι θὰ κανονίσῃ ἡ φορολογία μεγαλείτερον κύκλον ἐπιχειρήσεων καὶ μεγαλείτερον χρῆμα. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἴσως νὰ ἔχωσι ῥητορικὴν δεινότητα, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουσι τὰ πράγματα. Ἐγὼ θὰ εἴπω τὰ πράγματα πολὺ ἁπλούστερον.

§270Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Σεῖς εἶσθε εἰς καλλιτέραν θέσιν ἡμῶν νὰ ἠξεύρητε αὐτά.

§271Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι οἱ μικροὶ καταναλωταὶ κατ’ οὐδὲν θέλουσι βλαφθῆ εἰς τὴν περαιτέρω ἐργασίαν, καθόσον διὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου φόρου καθορίζονται αἱ συνθῆκαι διὰ τῶν ὁποίων ἐργάζονται καὶ ἀντεπεξέρχονται ἀπέναντι τῶν μεγάλων ἐργοστασίων. Ἀλλὰ προβάλλει καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον συνεζήτησαν οἱ Κύριοι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐτάχθη ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου ὅπως ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑπεβλήθη καὶ ὅπως καὶ σήμερον ὑποβάλλεται. Ἡ ἐπιτροπὴ κρίνουσα ὅτι μίαν ἡμέραν θὰ ἐπιβληθῇ τὸ μονοπώλιον τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἵνα τὸ Δημόσιον ἀποφύγῃ τὰς καταχρήσεις καὶ τὰ λαθρεμπόρια, προυνόησε βεβαίως ὅτι μίαν ἡμέραν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφίσῃ τὸ μονοπώλιον, καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἰδέας ὁρμωμένη προέτεινε διάφορα συστήματα, τὰ ὁποῖα ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε πάντοτε ὑπ’ ὄψει της ὅτι ἤθελον προσαχθῆ εἰς τὴν Βουλὴν ἄνευ τῆς δεούσης συμβάσεως, ὅπως μέχρι τοῦδε γίνεται· διότι εἶναι πρωτοφανές, Κύριοι, ὅτι σήμερον παρουσιάζεται ὅρος μονοπωλίου χωρὶς νὰ προσαχθῇ καὶ ἡ ἀνάλογος σύμβασις, ἵνα συζητήσῃ ἐπ’ αὐτῆς ἡ Βουλή, ἀποφασίσῃ καὶ ψηφίσῃ ταύτην. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ ἠρώτησα ἄλλους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀξιοτίμους Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι μοὶ εἶπον ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ Πρακτικὰ τοῦ Κοινοβουλίου—πλὴν ἀδείας περὶ δανείου—περίπτωσις νὰ δίδῃ ἄδειαν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ συνάψῃ μονοπώλιον. Πάντοτε εἰσήγοντο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συνεζητοῦντο αἱ σχετικαὶ συμβάσεις· εἶναι δὲ πρωτοφανὲς τὸ γινόμενον σήμερον· οὐ μόνον δ’ αὐτὸ γίνεται, ἀλλὰ προσάγεται ὁλόκληρον νομοσχέδιον ὑπὸ τύπον τροπολογίας περὶ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, καὶ ζητεῖται τοῦτο νὰ ψηφισθῇ ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ συζητήσει, τῆς Βουλῆς μὴ οὔσης ἑτοίμου ἵνα συζητήσῃ καὶ δεχθῇ τὴν ἰδέαν ταύτην καὶ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐγὼ δύναμαι νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἶμαι ἐντελῶς ἀπαράσκευος, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἦτο ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 40 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, οὐδέποτε δ’ ἐφανταζόμην ὅτι ἤθελεν ἔλθει σήμερον εἰς συζήτησιν καὶ δι’ αὐτὸ τὰς σχετικὰς σημειώσεις μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχω ἀφήσει εἰς τὸν οἶκόν μου. Φρονῶ ὅτι καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου καταναλώσεως ἐκρηκτικῶν ὑλῶν χρήζει τροποποιήσεως οὕτως ὥστε ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς καταναλωτὰς ἀπὸ πρόσθετα βάρη καὶ εἶναι συζητήσιμον. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐπειδὴ εἴμεθα ἀπαράσκευοι, ν’ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν, ὁπότε θὰ εἴμεθα παρεσκευασμένοι ἵνα συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὄσον ἀφορᾷ διὰ τὸ μονοπώλιον ὑπάρχει τροπολογία τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ τὴν δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀφοῦ τὴν ἀπέρριψα ἅπαξ.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§273Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω, Κύριοι, τὰ ἴδια οὔτε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀρκούντως ἀνέπτυξαν ἕτεροι συνάδελφοι. Ἔχω μόνον μίαν προσθήκην νὰ κάμω, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ. Καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον διὰ τὸν ἑξῆς οὐσιώδη καθ’ ἡμᾶς λόγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε ὑπέβαλε τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια καὶ ἐτόνισε τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτῶν, προσέθηκε τὸ οὐσιῶδες τοῦτο, τὸ ὁποῖον πάντες ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι δηλαδὴ ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν στηριζομένη ἡ Κυβέρνησις πρὸς τοῖς ἄλλοις ἐλπίζει νὰ προβῇ εἰς σύναψιν δανείου προωρισμένου νὰ πληρώσῃ τὰς χαινούσας ἤδη ἐνώπιόν μας πληγὰς τοῦ ἔθνους. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐρωτῶ δὲ καὶ τὴν Βουλήν· ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ τῆς τροπολογίας ταύτης, δὲν διατρέχει ἆρά γε τοὺς κινδύνους τοῦ νὰ μὴ εἰσπράξωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπολογίζομεν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τοὺς βαθμοὺς τῆς καταναλώσεως ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὑπολογίζομεν διὰ τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας, ὡς δὲν ἔσχομεν διὰ τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ; Ἀπέναντι μιᾶς καχεξίας γενικῆς οἰκονομικῆς εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα οὐδεὶς δύναται εὐλόγως ν’ ἀρνηθῇ τοῦτο. Ἐὰν ὅμως διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας ταύτης ἔχωμεν θετικὴν πρόσοδον ἐξησφαλισμένην, δὲν δυνάμεθα ἆρά γε εὐπροσώπως ν’ ἀποταθῶμεν πρὸς τοὺς κεφαλαιούχους καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτούς· ἰδοὺ ἔχομεν θετικὸν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ παράσχωμεν εἰς ὑμᾶς; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐσιωπήσαμεν καὶ διὰ τὸν ὁποῖον μὲ ἐμέμφθη ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἁγυιᾶς συνάδελφος προκειμένου περὶ τῆς μικρᾶς ἀποστάξεως, ἤτοι περὶ τῶν ἀμβύκων. Ἐσιγήσαμεν, ὄχι διότι εἴχομεν ἀδιαφορίαν, ἀλλ’ ἐσιγήσαμεν ὑποκύψαντες εἰς τὴν σιδηρᾶν ἀνάγκην, διότι μᾶς ἐδηλώθη ὅτι εἶναι ἀνάγκη μεγάλη τοῦ Κράτους.

§274Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν σᾶς ἔθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς οὕτω πως τὸ ζήτημα. Ὑμεῖς θέτετε τοῦτο. Τότε ἂς σᾶς παραχωρήσῃ τὴν θέσιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§275Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν αὐτήν, ἐπειδὴ δὲ δὲν ἔχω τὰ Πρακτικά, ἀναβάλλεται ὁ τοιοῦτος διάλογος δι’ ἄλλην ἡμέραν. Ἐγὼ λέγω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἐὰν θέλωμεν νὰ διασώσωμεν μίαν βιομηχανίαν, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκαν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν μίαν πρόσοδον εἰς τὸ Δημόσιον, πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν πάσας τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας συνεπάγεται τὸ νομοσχέδιον δι’ ἐγκατάστασιν ὑπαλλήλων καὶ τόσων ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Δὲν βλέπω τίνες εἶναι οἱ λόγοι οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως ταύτης τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος συναδέλφου καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων. Διὰ τοῦτο εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται συμφώνως πρὸς τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον.

§277Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Μίαν πρότασιν ἀναβολῆς ὑποβάλλω δι’ αὔριον.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον.

§279Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐὰν πρόκειται ν’ ἀναβληθῇ, τότε αὔριον.

§280Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§281Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Πῶς δὲν εἶναι δυνατόν; Χάριν ποικιλίας πρέπει νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ ἀντιρρήσεις; Τοῦτο δὲν ἐννοῶ.

§282ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἔλθῃ ὡς τροπολογία ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου περὶ μονοπωλίου, νομίζω ὅτι θὰ ἔλθῃ ὡς τροπολογία ἐν τῇ οἰκείᾳ θέσει. Θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου καί, ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μέρος εἰς τὸ ὁποῖον δύναται ν’ ἀναγραφῇ διάταξις περὶ μονοπωλίου, τότε συζητεῖ ἡ Βουλή.

§283Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἔχομεν τροπολογίας, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ εἴμεθα ἀπαράσκευοι, καὶ δι’ αὐτὸ ζητῶ τὴν ἀναβολήν.

§284Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ ἕως αὔριον καὶ αὔριον συζητοῦμεν.

§285ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ Βουλὴ τί λέγει;

§286ΑΝ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§287Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ ζήτημα ἐξητάσθη ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις, δὲν ἐξητάσθη ὅμως κατὰ τὴν γνώμην μου ὑπὸ τὴν ἔποψιν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ. Ὡμίλησαν περὶ ζημιῶν τῶν κατασκευαστῶν καὶ ἡ Βουλὴ διηρέθη εἰς δύο στρατόπεδα. Οἱ μὲν τῶν κ. Βουλευτῶν ἔλεγον ὅτι ἐζημιώθησαν, οἱ δὲ ὅτι δὲν ἐζημιώθησαν. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι, ἐὰν πρόκειται περὶ ζημίας, ἡ ζημία αὕτη ὑπάρχει ἕνεκα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ ἰδίως ἀφ’ ὅτου τὰ μεταλλεῖα ἤρχισαν νὰ κάμνωσι μικροτέραν κατανάλωσιν. Ὡς γνωρίζετε κάλλιστα, ἔλλειψις καταναλώσεως ἀφ’ ἑνὸς μέρους, αὔξησις τῶν κατασκευαστῶν ἐξ ἄλλου μέρους ἐπήνεγκον αὔξησιν τοῦ πλεονάσματος τοῦ πράγματος καὶ ἑπομένως τὴν δυσκολίαν πρὸς πώλησιν. Τοῦτο ἰδόντες καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ, καὶ οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι καὶ οἱ μεγάλοι ἐργοστασιάρχαι, ἐζήτουν παντὶ τρόπῳ ὅπως ἐξέλθωσιν ἀπὸ τὸ δύσκολον τοῦτο δίλημμα. Καὶ οἱ μὲν μικροὶ ἐργοστασιάρχαι δέχονται οἱονδήποτε τρόπον, τὸν ὁποῖον κάμνουσιν οἱ μεγάλοι ἐργοστασιάρχαι, οἱ δὲ μεγάλοι ἐργοστασιάρχαι τρέχουσι κατόπιν τῶν μικρῶν, διὰ νὰ τοὺς ἐξαγοράσωσι καὶ διὰ νὰ λείψῃ πᾶσα συζήτησις. Τὸ ζήτημα τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως εἶναι μία ἐνόχλησις μεγίστη, ἐρχομένη δ’ αὐτὴ εἰς μίαν στιγμὴν κρίσεως βεβαίως θέλει βλάψει. Περὶ τούτου ζήτημα δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ τὴν εὐθύνην ταύτην ἔχει ἀναλάβει πλήρη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὥστε δὲν ἔχομεν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τούτου, ἀλλ’ ἔχομεν νὰ ὑποδείξωμεν εἰς αὐτὸν ὅτι καταστρέφει κόσμον πολύν, διὰ τοῦ μονοπωλίου δὲ φέρει βλάβην ἔτι μεγαλειτέραν, καὶ εἰς τοῦτο θέλω παρακαλέσει αὐτὸν νὰ προσέξῃ. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, λέγω δὲ καὶ σήμερον, ὅτι εὐθὺς ὡς θὰ ἔχωμεν μονοπώλιον θὰ συμβῇ ὅ,τι συμβαίνει σήμερον μὲ τὰ πυρεῖα. Ὅλοι γνωρίζομεν τί πυρεῖα ἔχομεν· ἠξεύρετε πῶς κατασκευάζει αὐτὰ τὸ ἐργοστάσιον, διότι εἶναι ἓν καὶ μόνον τοιοῦτον. Καίτοι ἔχομεν μεγάλην ὑπόληψιν εἰς τοὺς διευθύνοντας τὸ πυριτιδοποιεῖον, οὐχ ἧττον δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ δεχθῶμεν ὅτι εἶναι ἔμποροι, καὶ ὁ ἐντιμότατος δὲ τῶν ἐμπόρων θὰ ζητήσῃ νὰ κερδίσῃ. Ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθὲς γνωρίζω ἐξ ἰδίας πείρας. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς πυρίτιδος τῆς κατασκευαζομένης ἐπιμελῶς καὶ τῆς κατασκευαζομένης οὐχὶ ἐπιμελῶς. Εἶμαι ἠναγκασμένος ν’ ἀναφέρω περιστατικὸν τῆς ἰδίας μου ἀντιλήψεως. Ὅτε διηύθυνον τὰ μεταλλουργεῖα Λαυρείου, εἶχον ἀνάγκην ν’ ἀγοράσω πυρίτιδα διὰ τὰ μεταλλεῖα τῆς ἑταιρείας. Ἐγὼ ἠγόραζον τακτικὰ παρ’ ἑνὸς ἐργοστασιάρχου ὁ ὁποῖος ἤδη καὶ σήμερον ἐργάζεται ἄριστα, δὲν θέλει δὲ τὸ μονοπώλιον, διότι ἐργάζεται ἄριστα. Ἀλλ’ εἶχον καὶ ἐγὼ φίλους παρὰ τῷ πυριτιδοποιείῳ, ὅπως καὶ σήμερον ἔχω, οἱ ὁποῖοι μὲ παρεκάλεσαν νὰ εἰσαγάγω τὴν πυρίτιδά των εἰς τὰ μεταλλουργεῖα. Ἠθέλησα νὰ τοὺς εὐχαριστήσω καὶ τοῖς εἶπον· στείλατε πυρίτιδα εἰς τὰ μεταλλουργεῖα. Τὴν πυρίτιδα ἔστειλαν χωρὶς νὰ γνωρίζωσιν οἱ ἐργολάβοι ὅτι ἦτο ἄλλη πυρῖτις. Τὴν ἄλλην ἡμέραν ὅμως, ὅτε ἔκαμον αὐτῆς χρῆσιν εἰς τὰ φουρνέλα, διεμαρτυρήθησαν διὰ τὴν κακὴν ποιότητα τῆς πυρίτιδος. Ἠναγκάσθην τότε, μεθ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ εὐχαριστήσω τοὺς φίλους μου, νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην τὸν ὁποῖον προανέφερα καὶ ἔκτοτε ἐκεῖθεν πάντοτε ἐλάμβανον τὴν πυρίτιδα. Τοῦτο ἀρκεῖ, Κύριοι, νὰ σᾶς ἀποδείξῃ ὅτι, εὐθὺς ὡς θὰ ἔχωμεν μονοπώλιον, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι θὰ ἔχωμεν πυρίτιδα κακίστην. Τούτου τεθέντος ποία θὰ εἶναι ἡ ζημία; Ἐπεβάλετε φόρους πολλοὺς εἰς τὰ μεταλλεῖα, ἡ ζημία δὲ τῆς κακῆς πυρίτιδος θὰ εἶναι ὁ βαρύτερος ὅλων τῶν φόρων. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε θέσει τὸν ὅρον εἰς τὸ νομοσχέδιον νὰ τεθῇ δασμὸς καταναλώσεως 20% μεγαλείτερος εἰς τὰ προϊόντα τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν τὰ ἔξωθεν ἐρχόμενα, διότι φοβεῖται ἀκριβῶς μὴ κατασκευασθῶσιν, ἐν περιπτώσει μονοπωλίου, τόσα κάκιστα εἴδη ἐνταῦθα, ὥστε καὶ τὸ 20%, τὸ ὁποῖον ἴσως ἀναβιβάζεται εἰς 30%, εἰς 40%, εἰς 50%, εἶναι καλλίτερον παρὰ νὰ τρέχωμεν τὸν κίνδυνον ἐκ τοῦ μονοπωλίου, διότι καὶ μὲ 50% θὰ ἔχωμεν ὠφέλειαν ν’ ἀγοράζωμεν ἀπὸ τὸ Ἐξωτερικόν, ὅταν θὰ ἔχωμεν τὸ μονοπώλιον. Καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ ζημία; Πρόκειται περὶ ὀλίγων ἐργοστασιαρχῶν, οἱ ὁποῖοι πλήττονται πολὺ ὀλιγώτερον ἐκ τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως παρὰ ἐκ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τοῦ ὑπάρχοντος. Ἡ ζημία τῶν μεταλλείων θὰ εἶναι κολοσσιαία, καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ ζημία τῶν μεταλλείων, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ ζημία ὅλων τῶν κατασκευαστῶν οἰκιῶν, θὰ εἶναι ζημία γενικὴ εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Ἰδοὺ εἰς ποῖον σημεῖον θὰ φθάσωμεν μὲ τὸν φόρον τοῦτον. Ἐὰν νομίζητε λοιπὸν ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ νὰ βλάπτηται σήμερον, χάριν ὀλίγων, ὅλον τὸ Κράτος, ψηφίσατε τὸ νομοσχέδιον. Κατὰ τὴν γνώμην μου ὅμως νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ἐναντίον αὐτοῦ. Ἀλλὰ μοὶ ἐλέχθη ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχον ἐκθέσει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκθέτω τώρα εἰς ὑμᾶς. Ἐπὶ τέλους παραιτούμεθα τῆς πυρίτιδος· δώσατέ μας τὸ μονοπώλιον τῶν σκαγίων. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν. Θέλετε νὰ δώσητε τὸ μονοπώλιον τῶν σκαγίων; Δώσατέ το. Δὲν βλέπω οὐδεμίαν βλάβην εἴς τινα, ἀλλὰ τὸ μονοπώλιον τῆς πυρίτιδος μὴ δώσητε, διότι ἡ βλάβη τοῦ Κράτους θὰ εἶναι μεγίστη......

§288ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§289Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κατόπιν ἐρχομένου, περὶ βοσκησίμων γαιῶν, ὡς εἰσηγητὴς θὰ ὁμιλήσω.

§290Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι σοβαρώτατον, διότι ἐπιβαρύνει τάξιν βιοπαλαιστῶν καὶ δὲν πρέπει νὰ συζητῆται μὲ τοιαύτην κόπωσιν τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτὸ πρέπει ν’ ἀναβληθῇ.

§291ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι. Δὲν ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασιν καὶ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ὥστε νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω. Δυνάμεθα λοιπὸν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον μέχρι τοῦ κεφαλαίου 3ου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ τροπολογία καὶ τὸ ὁποῖον ἀφήνομεν δι’ αὔριον.

§292ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Διατί δὲν μᾶς λέγετε τὴν γνώμην σας;

§293ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1885, ἀφ’ ὅτου πολιτεύομαι, μέχρι σήμερον πάντοτε ὑπεστήριξα τὴν ἰδέαν τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ταύτην ὑπεστήριξα καὶ κατὰ τὰς πρώτας ἀναγνώσεις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποδέχηται τὴν γνώμην αὐτὴν κατ’ ἀρχήν, δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως τοῦ σχετικοῦ κεφαλαίου.

§294ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Διατί τὴν ἀπεσύρατε;

§295ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διότι δυστυχῶς ἀντελήφθην ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἐναντίας γνώμης. Καὶ τώρα ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ οἰκεῖον κεφάλαιον τοῦ νομοσχεδίου, ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφέρῃ γνώμην. Ἀλλὰ δυνάμεθα τώρα κατ’ ἀρχὴν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§296ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ψηφίζομεν τὸ μονοπώλιον.

§297ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μονοπωλίου.

§298ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι συνεφώνησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ διαγραφῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§299ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὅταν ἀποσυρθῇ ἡ τροπολογία, δύναται ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἀφορᾷ τὸ 14ον ἄρθρον.

§301ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§302Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀρχὴ περιλαμβάνει καὶ τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ψηφισθῇ.

§303Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ μονοπωλίου, ἀλλὰ περὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ.

§305ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἔχει δύο ἀρχάς.

§306ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι· μίαν ἔχει τώρα, διότι διεγράφη ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου.

§307ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Λαπαθιώτου ἐπροτάθη τὸ μονοπώλιον, πάντων συναινούντων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀποσύρει τὸ μονοπώλιον. Πῶς θὰ ἐπανέλθῃ εἰς αὐτό;

§308ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἕκαστος Βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ προτείνῃ τροπολογίας εἰς οἱανδήποτε στιγμήν, ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ δὲν δύνασθε νὰ προτείνητε τὸ ἀπαράδεκτον.

§309ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Θέλω νὰ σᾶς ἀναγνώσω πῶς ἄλλοτε ἡ Βουλὴ ἀντελαμβάνετο τῶν ζητημάτων τούτων. Ὅτε ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Καραπᾶνος, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 7 Μαρτίου 1904, εἶπε περίπου ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ μακαρίτης Σιμόπουλος ἀπήντησεν οὕτως (ἀναγινώσκει)· «Ἀδιάφορον, περὶ τούτων δὲν ἐγένετο λόγος κλπ.».

§310ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τίνα σχέσιν ἔχει αὐτό;

§311Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις περὶ μονοπωλίου δὲν εἶναι δυνατόν, μεθ’ ὅλην τὴν λύπην ἣν αἰσθάνομαι, ὅτι οἱ παραπονούμενοι καταστηματάρχαι θέλουσιν ὑποστῆ ζημίαν, ἡ συζήτησις, λέγω, περὶ μονοπωλίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ. Τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὸν ἑξῆς τίτλον. «Νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων, πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων καὶ περὶ μονοπωλίου τῶν τοιούτων εἰδῶν». Ὑπῆρχον λοιπὸν ἐν τῷ τίτλῳ ἀναγεγραμμέναι αἱ δύο ἀρχαὶ αἱ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περιεχόμεναι, ἡ ἀρχὴ ἡ φορολογικὴ καὶ ἡ τοῦ μονοπωλίου. Πῶς διετυποῦτο ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου; Διετυποῦτο διὰ τοῦ ἄρθρου 14, ὅτι «ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, κατόπιν δημοπρασίας κλ.». Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀρχικόν, ἤθελεν ἡ Βουλὴ, ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, δεχθῆ τὴν ἀρχὴν τοῦ μονοπωλίου. Σήμερον ἔχομεν νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἀπέρριψε κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ μονοπώλιον, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ ἤδη δὲν ἔχει ἀρχὴν μονοπωλίου. Ἑπομένως, ἐὰν ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην μὴ περιλαμβανομένου τοῦ μονοπωλίου, εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τροπολογία περὶ μονοπωλίου εἰς οἱονδήποτε ἄρθρον τοῦ νομοθετήματος; Νομίζω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη ἡ ὁποία συμβιβάζεται πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, διότι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν καταψήφισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως, τί δὲ ἄλλο εἶναι ἡ διαγραφὴ ἢ καταψήφισις, διότι ἡ διαγραφὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ γίνεται μετὰ παρατηρήσεις τῆς Βουλῆς, δὲν ἐγένετο δὲ ψηφοφορία, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ εἰσηγούμενος ἐδέχθη τὴν διαγραφήν, μετὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ μονοπωλίου.

§312ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἐδήλωσα ἤδη.

§313Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν ταύτην δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν δυστυχῶς εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ μονοπωλίου. Λέγω δὲ δυστυχῶς, διότι, ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ τοῦ μονοπωλίου, θὰ γίνῃ κατ’ οὐσίαν μονοπώλιον καὶ θὰ ζημιωθῶσιν οἱ καταστηματάρχαι. Καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν διαφόρων ἄρθρων πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ὑποστηρίξεως τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν συμφερόντων τῶν καταστηματαρχῶν, διότι θὰ εἶναι ἄδικον, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή, ψηφίζουσα νομοθέτημα φορολογικόν, θελήσῃ νὰ καταστρέψῃ τοὺς μικροβιομηχάνους ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν μεγάλων κεφαλαιούχων. Τοῦτο θὰ εἶναι μία δήμευσις τῆς περιουσίας των. Εἶναι ὀρθόν, συζητοῦντες κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, νὰ διατυπώσωμεν παρατηρήσεις διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν μικρῶν καταστηματαρχῶν καὶ νὰ παράσχωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν εὐκολίαν νὰ ἐργασθῶσιν ὡς ἔντιμοι βιοπαλαισταί, ἀλλὰ νὰ μὴ καταστρέψωμεν αὐτούς. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἀρχὴν ἀποκρουσθεῖσαν. Πρέπει δὲ νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ὡς εἶναι ἀναγεγραμμένη μὲ τὸν τίτλον τοῦ νομοσχεδίου ὅστις δὲν περιλαμβάνει καὶ τὸ μονοπώλιον τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν.

§314Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ νομοσχεδίου. Τὰ νομοσχέδια συζητοῦνται καὶ ψηφίζονται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Ἑπομένως πρόκειται περὶ νομοσχεδίου ὁλοκλήρου. Ἐὰν συνέβη, ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑποβάλει τὸ νομοσχέδιον, ν’ ἀπομακρυνθῇ διατάξεώς τινος τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δὲν σημαίνει ὅτι δὲν δύναται ἄλλος Βουλευτὴς νὰ ὑποβάλῃ ἄλλην διάταξιν, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι ὁμοία πρὸς τὴν πρώτην διάταξιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἀπέσυρε, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἀπορρίψεως τῆς ἀρχῆς τοῦ μονοπωλίου, ἀλλὰ περὶ ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τῆς διατάξεως ἡ ὁποία καθιέρου τὸ μονοπώλιον κατὰ τοῦτον τὸν τύπον. Ἐὰν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπέβαλέ τις τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας διετύπου τὸ μονοπώλιον ὑπὸ ἄλλην μορφήν, νομίζω ὅτι αὕτη δὲν εἶναι ἀπαράδεκτος.

§315ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα.

§316Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν;

§317Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τὸ λεγόμενον τῆς ἀρχῆς δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καθορισθῇ, ὡς τὸ καθορίζετε. Ἐὰν ἡ τροπολογία ἤρχετο ὑπὸ τὴν μορφήν, ὅπως τὸ Κράτος ἀναλάβῃ τὸ μονοπώλιον καὶ εἶχε δικαίωμα νὰ τὸ μεταβιβάζῃ εἰς ἑταιρείαν τινά, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ Κανονισμοῦ.

§318ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§319ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Εἶναι ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ, διότι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ ἀρχή, ἂν συμφέρει εἰς τὸ Κράτος νὰ γίνῃ βιομήχανος.

§320Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐφ’ ὅσον συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται δυνάμεθα νὰ θέσωμεν οἱασδήποτε διατάξεις, τὰς ὁποίας νομίζομεν καλλίτερον ἐξυπηρετούσας τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τύποις ἀπαραδέκτου, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὀρθοῦ ἢ μὴ τῆς τροπολογίας, ὡς εἶναι ἡ τροπολογία, ἢ τροποποιημένης καὶ ταύτης. Τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς τροπολογίας. Διὰ τοῦτο δὲν βλέπω τὸν λόγον δι’ ὃν ἐπιμένουσιν οἱ κ. συνάδελφοι, ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, διότι πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἂν οἱ κ. συνάδελφοι θέλουσι τὴν ἀναβολήν, ἵνα συζητήσωσι. Μὴ θέλετε νὰ στενοχωρήσητε τὸν Ὑπουργόν, ἵνα ἀπορρίψῃ πᾶσαν συζήτησιν.

§321ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§322Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ μέρους καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ μονοπωλίου.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Χατζίσκου ἄρχεται ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 14.

§324ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§325Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δὲν ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τῆς τροπολογίας· ζητοῦμεν ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον τὸ νομοσχέδιον, διότι πρόκειται κατ’ ἀρχὴν περὶ τοῦ φορολογικοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ζητεῖτε τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§327ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δέχεται ὁ κ. Ὑπουργός;

§328ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι· νὰ ὑποβάλωσι πρότασιν ἀναβολῆς.

§329Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὀρθὸν ὅπως, ἀφοῦ τὰ πράγματα διελευκάνθησαν καὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, μὴ συζητουμένης δὲ τῆς ἀρχῆς τοῦ μονοπωλίου ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Φθιώτιδος, τροπολογία κατὰ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου προστατεύουσα τὰ συμφέροντα τῶν μικρῶν καταστηματαρχῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ αὕτη νὰ συζητηθῇ ὡς συγκρουιμένη πρὸς τὰ ἤδη ἐψηφισμένα παρὰ τῆς Βουλῆς, νομίζω ὀρθόν, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου δι’ αὔριον διὰ τοῦτον τὸν κύριον λόγον, ὅτι σήμερον ἤλθομεν προδιατεθειμένοι πάντες νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοθέτημα παρέχοντες εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὰ φορολογικὰ μέσα τὰ ὁποῖα τῷ χρειάζονται, ὅπως ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ προδιατεθειμένοι πάντες νὰ μὴ στραγγαλίσωμεν καὶ τὰς βιομηχανίας, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγωμεν τὸν στραγγαλισμὸν τοῦτον. Εἶναι δ’ ἀνάγκη, ἵνα ὅσοι ἐξ ἡμῶν εἶναι διατεθειμένοι νὰ συζητήσωσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου δυνηθῶσι τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ μελετήσωσι καὶ συνδυάσωσι τὰς διατάξεις καὶ δυνηθῶμεν, μὴ ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Φθιώτιδος, νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν βιομηχάνων τῶν παραπονουμένων χωρὶς νὰ θίξωμεν τὴν φορολογικὴν βάσιν καὶ τὴν προσδοκωμένην ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ φορολογικὴν ἀπόδοσιν. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ὀρθὸν νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν ἄλλην λύσιν καὶ προστατεύσωμεν τοὺς βιομηχάνους τοὺς ἀπειλουμένους ὑπὸ τῆς καταστροφῆς, νομίζω δ’ ὅτι δὲν παρίσταται κίνδυνος μέγας, ἂν ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο αὔριον. Ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἐγὼ ἔχων ἀκράδαντον πεποίθησιν ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν μικροβιομηχάνων τὰ ἀπειλούμενα ἐνόμιζον ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προστατευθῶσι ταῦτα διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος, τροποποιουμένης καὶ ταύτης ὁπωσδήποτε, διότι δὲν εἶχον ἐπιστήσει πολὺ τὴν προσοχήν μου ἐξ ὑπαρχῆς εἰς τὴν συζήτησιν τὴν ὁρῶσαν τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ἐγὼ ἐμόρφωσα τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Φθιώτιδος, ὡς συγκρουομένης πρὸς τὰ μέχρι τοῦδε ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ὅσοι ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἔσωζον τὰ συμφέροντα τῶν μικροβιομηχάνων ὑποστηρίζοντες τὴν τροπολογίαν δὲν ἔχουσι πρόχειρον λύσιν· οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει πρόχειρον λύσιν δι’ ἧς δύναται νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα αὐτῶν οὔτε ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη ἐξαπίνης τὴν ἑσπέραν ταύτην, μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν χώραν ὁ ἐχθρὸς καὶ δυνηθῶμεν νὰ τὸν ἀποκρούσωμεν διὰ τῶν σκαγίων τῶν σκαγοποιῶν, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν αὔριον, ὅτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφοιτήσῃ εἰς τὸ πνεῦμα ἡμῶν ἢ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ λύσις τις σῴζουσα 15 καταστήματα.

§330Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολὺ περισσότερα.

§331Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ δύο ἂν πρόκειται νὰ κλείσωσι, κύριε συνάδελφε, εἶναι ὀδυνηρόν, διότι εἶναι ἀδύνατον ἐξ ἐνέδρας τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία θέλει τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ φορολογήσῃ, ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτῆς, νὰ μὴ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καταστηματάρχαι οἱ ὁποῖοι τὰ κεφάλαια καὶ τοὺς κόπους αὐτῶν ἔχουσιν ἐκθέσει εἰς κίνδυνον, μὴ προβλέποντες εἰς ὅρους τοιούτους δυσβαστάκτους. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ὅτι ἐπιβάλλεται ὅπως τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ἐντὸς τῆς πρωίας τῆς αὔριον, ὅτε θὰ ἔχωμεν ἐξεύρει τὴν λύσιν ταύτην, διότι κατὰ τὰ λοιπὰ δὲν ὑπάρχει σοβαρὰ ἀντίρρησις.

§332ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι ἄξιοι προστασίας οἱ ἐργοστασιάρχαι καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις. Ὀφείλω ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὅτι, ἂν ἀναγνώσῃ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ ἴδῃ ὅτι ἐζητήθησαν καὶ ἐτέθησαν ὅλοι οἱ ὅροι, ἵνα προστατευθῶσιν οἱ ἐργοστασιάρχαι, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῷ σχεδίῳ τὸ ὁποῖον ἔφερεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν ἔφερεν ὅρους πολὺ βαρεῖς διὰ τοὺς ἐργοστασιάρχας. Ἐὰν πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ὑπάρχει λόγος ἀναβολῆς, ἂν ὅμως ἐπιμένῃ εἰς τὸ ἰδικόν του σχέδιον ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ παρακαλέσω καὶ αὐτὸν καὶ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις.

§333ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, συνεζητήθη εὐρύτατα ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐξηνέχθησαν δὲ διάφοροι γνῶμαι. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη αὐτό, ἀφοῦ ἠκροάσθη ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους, συνέταξε καὶ ὑπέβαλεν αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τροπολογιῶν καὶ μακρᾶς ἐκθέσεως. Ὑποτίθεται τώρα, ὅτι οἱ κ. Βουλευταὶ λαβόντες γνῶσιν καὶ τούτων δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην περαιτέρω φωτισμοῦ καὶ μελέτης. Τὸ μόνον διὰ τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον αὐτοὶ ἀνάγκην μελέτης εἶναι ἡ τροπολογία ἥτις ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Φθιώτιδος. Ἡ τροπολογία ὅμως αὐτὴ ἀνήκει εἰς τὸ τέλος σχεδὸν τοῦ νομοσχεδίου. Τούτου ἕνεκα δυνάμεθα ταύτην τὴν ἑσπέραν νὰ συζητήσωμεν καὶ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅλας τὰς ἄλλας διατάξεις καὶ νὰ σταθῶμεν εἰς τὴν τροπολογίαν. Ἀφοῦ δὲ μελετηθῇ αὕτη καθ’ ὅλην τὴν νύκτα καὶ τὴν αὔριον ἡμέραν, μεθαύριον συζητεῖται ἡ τροπολογία καὶ ψηφίζεται καὶ αὐτή, ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ δὲν ἐξευρεθῇ ἄλλος τρόπος προσφορώτερος πρὸς προστασίαν τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος βιομηχανιῶν. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ τῆς φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν νομίζω ὅτι εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως. Βεβαίως ἔχει ὡριμάσει ἐν τῇ συνειδήσει τῆς Βουλῆς ἡ ἰδέα, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἐπιβληθῇ ἡ φορολογία αὐτὴ καὶ θὰ ἐπιβληθῇ. Ἀφοῦ συνεζητήθη τὸ πρᾶγμα εὐρύτατα καὶ ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τῆς Βουλῆς καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, πᾶσα περαιτέρω ἀναβολὴ εἶναι κατ’ ἐμὲ ματαία, τοσοῦτο μᾶλλον, καθ’ ὅσον ὁ χρόνος τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπείγει. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν νὰ συζητήσῃ καὶ ψηφίσῃ τὰ προηγούμενα ἄρθρα τῆς τροπολογίας τοῦ ἐκ Φθιώτιδος κ. συναδέλφου.

§334Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τὰ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔχουσιν ἀκριβῶς ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ ἐξέθηκε, καθόσον τὸ νομοσχέδιον ἐτροποποιήθη εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως.

§335ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶχεν ὁμιλήσει διὰ μακρῶν ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Νέγρης.

§336Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὑπεβλήθησαν μόνον τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι παρεπέμφθησαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ ἐψηφίσθη κατόπιν εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Κατόπιν ἐρχόμεθα εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν καὶ εὑρίσκομεν τὸ νομοσχέδιον τροποποιημένον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§337ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὲ τὰς τροπολογίας αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δεκταὶ κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§338Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν κύριε Ὑπουργέ, ὑπεβλήθησαν ὑφ’ ὑμῶν αἱ τροπολογίαι καὶ ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, ὥστε δὲν εὑρίσκεσθε ἐν τῷ δικαίῳ λέγοντες νὰ ψηφίσωμεν τὰ 13 ἄρθρα, διότι κατόπιν, ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μονοπώλιον, δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ πράξωμέν τι. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἀπὸ τοῦδε ἂν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ μονοπώλιον, διότι ψηφιζομένου τοῦ μονοπωλίου δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν τοὺς περιορισμοὺς τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ λάβωμεν, ἂν δὲν ψηφισθῇ πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τῶν μικρῶν βιομηχάνων. Βεβαίως ὡς πρὸς τὸ μονοπώλιον δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον, ὡς ἀπορριφθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§339ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρὰ τῆς Βουλῆς ὄχι, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§340Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἔστω, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ κατὰ τὴν αὐτὴν Σύνοδον. Τὸ μονοπώλιον λοιπὸν ἀπερρίφθη καὶ ἀπέμεινε τὸ νομοσχέδιον τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο εὐρυτάτη συζήτησις, διότι πρόκειται νὰ τεθῇ μία φορολογία καὶ ν’ ἀναλάβωμεν εὐθύνας ἀπέναντι ἀνθρώπων τοὺς ὁποίους ἐνδεχόμενον εἶναι νὰ καταστρέψωμεν. Δι’ αὐτὸ ζητεῖται ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς φορολογίας διὰ τὴν αὔριον, ὄχι διὰ τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον ἀπερρίφθη, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἄλλα ἄρθρα, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ὅπως ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀβρόχοις ποσὶ νὰ διέλθῃ ἡ Βουλὴ τὰ 13 ἄρθρα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ κάμωμεν συζητήσεις σοβαρωτάτας. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν, διότι ἄλλως εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ σταματήσωμεν ἡμεῖς ταύτην.

§341Κ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶσθε ἐλεύθεροι.

§342ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἐπιμένομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως.

§343Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἴμεθα ἠναγκασμένοι, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν παράκλησιν ἡμῶν περὶ ἀναβολῆς. Τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξήνεγκε δὲν εἶναι ἱκανὰ ὅπως πείσωσι τὴν Βουλήν, ἵνα τὴν ἑσπέραν ταύτην ψηφίσῃ πάντα τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, φθάσῃ δὲ εἰς τὸ Κεφάλαιον Γʹ τὸ ὁρῶν γενικὰς διατάξεις καὶ ἐκεῖ συζητήσῃ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Φθιώτιδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος, πᾶν ὅ,τι δὲ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο θὰ συζητήσωμεν τὰ τῆς τροπολογίας καὶ ἴσως εὕρωμεν ἄλλην λύσιν, εἰσὶν ὅλα ἕωλα, διότι ἐναντίον τῆς τροπολογίας ἐκείνης ὑπάρχει τὸ ἀπαράδεκτον, ἐφ’ ὅσον δὲ ὑπάρχει τὸ ἀπαράδεκτον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ κατ’ οὐσίαν, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ ταύτης. Περὶ τίνος θέματος θὰ γίνῃ λόγος; Θὰ γίνῃ λόγος περὶ τοῦ δυνατοῦ τῆς προστασίας τῶν ἐργοστασιαρχῶν ἐναντίον τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους ἐμβάλλει εἰς αὐτοὺς τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου ἴδωμεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἐργοστασιάρχας ἐκ τοῦ ἀπειλοῦντος αὐτοὺς κινδύνου. Ποῖοι δὲ εἶναι οἱ κίνδυνοι; Εἶναι μόνον ὁ φόρος; Οὐχί, διότι εἰς τὸ ζήτημα τοῦ φόρου δὲν θὰ πολυπραγμονήσωμεν, ἀφοῦ εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ τοῦ Κράτους, ἀλλ’ οἱ κίνδυνοι εἶναι ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηρητικῶν διατάξεων, αἵτινες ἐπιβάλλουσιν εἰς αὐτοὺς δαπάνας ἐμμέσους, δαπάνας μὴ μεταφερομένας ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀλλ’ αἵτινες εἶναι δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἐμβάλλουσι μεγάλας δυσχερείας εἰς τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ καθιστᾶται ἀδύνατος ἐξ αὐτῶν ἡ περαιτέρω ἐξυπηρέτησις τοῦ κεφαλαίου τοῦ κατατεθειμένου εἰς τὴν βιομηχανίαν τὴν ὁποίαν ἐνασκοῦσιν. Ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις, μείνωμεν δὲ εἰς τὰς τελικὰς διατάξεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάσωμεν πάντα τὰ εἰς τὴν προστασίαν ταύτην ἀναγόμενα ζητήματα, διότι εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐξετασθῶσι κατ’ ἄρθρον, ἀναλόγως τῶν ἑκάστοτε διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναμείνωμεν μέχρι τῆς αὔριον, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἴδωμεν ποῦ ὑπάρχουσι κίνδυνοι καὶ πῶς δύνανται νὰ διορθωθῶσι τὰ πράγματα, διότι ἄλλως πράττοντες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἄλλο παρά, ἀφοῦ ψηφίσωμεν ὅλους τοὺς κινδύνους, νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Χατζίσκου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή· δὲν θὰ ἔχωμεν ἄλλην, ἐκτὸς ἂν ἐξεύρωμεν κανένα ἄλλον τρόπον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ μονοπώλιον δι’ ἄλλης ὁδοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προταθῇ τὸ ἀπαράδεκτον, καὶ ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τοιούτου εἴδους ἑλιγμοὺς νὰ συντελέσῃ θὰ φθάσωμεν εἰς καταστροφὴν τῶν βιομηχάνων τούτων ἀσφαλεστάτην. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι διὰ τῶν σκαγίων δὲν θ’ ἀποσοβηθῇ ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος δύναται ν’ ἀπειλῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν Ἑλλάδα!

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχήν....

§345Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καμμίαν ἀρχὴν δὲν παραδεχόμεθα.

§346Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, τὸν δικαιολογοῦντα τὴν ἐπιμονὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἂν πρόκειται νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν τροπολογίαν δι’ ἧς εἰσάγεται τὸ μονοπώλιον, εἶναι ἤδη γνωστὸν ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει ἀποφανθῆ ἡ Βουλή, ὅτι δὲν δύναται καὶ δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ μονοπώλιον ἐπὶ ζημίᾳ, ἐπὶ καταστροφῇ καὶ ὀλέθρῳ ὁλοκλήρου τάξεως κατεργαζομένης τὴν πυρίτιδα. Ἂν πρόκειται νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται φορολογία, καὶ φαίνεται ὅτι ὑπεχώρησεν ἀπὸ τὸ μονοπώλιον καὶ ἐμμένει εἰς τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας, ἂν ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς καὶ ὡρισμένων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου δι’ ὧν ἐπιβάλλεται φορολογία, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 14 καὶ ἐκεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει: Τότε συζητήσατε ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν καὶ ἄρθρα ὡρισμένα νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀνατρέπεται ἄρδην διὰ τῆς εἰσαγομένης τροπολογίας, δι’ ἧς ἐγκαθιδρύεται τὸ μονοπώλιον; Ἀλλὰ καὶ ἂν πρόκειται νὰ μὴ ἐπιζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ψήφισιν τῆς τροπολογίας, δι’ ἧς ἐπιζητεῖται ἡ ἐγκατάστασις τοῦ μονοπωλίου, ἂν ζητῇ ἁπλῶς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, δι’ οὗ ἐπιβάλλεται φορολογία, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ καὶ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡρισμένα, ἀφοῦ εἶναι βέβαιον, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει ἀντίθετον γνώμην, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπίσης καταστρέφονται οἱ μικροβιομήχανοι οἱ κατεργαζόμενοι τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας, κατεδείχθη δὲ ἀπὸ τοὺς κυρίους προλαλήσαντας ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον θεμελιωδῶς νὰ τροποποιηθῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν μικροεργοστασιαρχῶν; Κατὰ συνέπειαν, εἴτε ὁ κ. Ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ συζητήσωμεν τὴν τροπολογίαν, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 14, εἴτε, παραιτούμενος τῆς τροπολογίας, θελήσῃ νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ κατὰ τὴν μίαν περίπτωσιν καὶ κατὰ τὴν ἄλλην ὑπάρχουσι λόγοι δεικνύοντες ὅτι μακρὰ θὰ γίνῃ συζήτησις, διότι πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα ἐξασφαλίζουσα αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Κατὰ συνέπειαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ, ἀλλὰ ν’ ἀφήσῃ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν αὔριον, ὅτε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσαρμοσθῶσιν ὅλα τὰ στοιχεῖα, κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῶσι καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ τὰ συμφέροντα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κινδυνεύουσι νὰ καταστραφῶσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένων οὐδὲν ἄλλο πράττει ἢ νὰ ματαιώσῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ Βουλὴ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ μὴ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει. Διὰ τοῦτο καὶ πάλιν τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ματαιώσῃ τὴν συνεδρίασιν.

§347Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ γίνῃ ὁτιδήποτε, ν’ ἀπορριφθῇ καὶ τὸ μονοπώλιον, διότι ἡ Βουλὴ πάντοτε ἀπὸ κεφαλαιοκρατικὰς τάσεις ἐνεπνεύσθη· πρὸς τοὺς ἐργάτας οὐδέποτε ἀπέβλεψεν οὔτε θ’ ἀποβλέψῃ καὶ σήμερον. Θὰ καταστραφῇ μία τάξις ἀνθρώπων, τὸ μονοπώλιον θὰ γίνῃ, καὶ σήμερον θ’ ἀποζημιωθῶσιν οἱ κεφαλαιοῦχοι, οἱ δὲ ἐργάται θὰ ζητῶσι ν’ ἀνεύρωσιν ἕνα πόρον τὸν ὁποῖον ἐζήτησαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ δὲν θὰ τὸν ἀνευρίσκωσιν. Ἀλλὰ χάριν τῆς συνταγματικῆς ἱστορίας τοῦ ζητήματος, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ γνώμη τοῦ μονοπωλίου, ἂς ὑπάρξῃ καὶ γνώμη ἀντίθετος. Τὸ ἀπαράδεκτον προκύπτει ἐκ τῆς ἑξῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος· «Ἐὰν πρότασις νόμου ἀπορριφθῇ ὑπὸ μιᾶς τῶν δύο νομοθετικῶν ἐξουσιῶν, δὲν εἰσάγεται ἐκ νέου εἰς τὴν αὐτὴν Βουλευτικὴν Σύνοδον». Ἐλέχθη πρότερον ὅτι ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν εἶναι γνώμη δικηγόρων. Ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι περὶ ἀπαραδέκτου εἶναι γνώμη δικολάβων, διότι τὸ Σύνταγμα οὐδέποτε ἐσκέφθη νὰ εἴπῃ, ὅτε ἔλεγεν ὅτι μία πρότασις νόμου ἡ ὁποία ἀπερρίφθη δὲν εἰσάγεται εἰς τὴν αὐτὴν Σύνοδον, ὅτι τοῦτο ἀφορᾷ λεπτομερείας τῆς προτάσεως νόμου· τὸ Σύνταγμα ταῦτα λέγον εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἔννοιαν τοῦ συνόλου. Ὅταν ἓν νομοσχέδιον ὑποβάλληται εἰς τὴν Βουλήν, ἡ Βουλὴ δύναται νὰ τὸ παραδεχθῇ, δύναται καὶ νὰ τὸ ἀπορρίψῃ. Ὅταν τὸ ἀπορρίψῃ ἐν τῷ συνόλῳ, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς νέαν συζήτησιν ἐντὸς τῆς αὐτῆς Συνόδου, ἀλλ’ ὅταν τὸ ἀπορρίψῃ διὰ τὰς λεπτομερείας, γενομένης πληρεστέρας συζητήσεως, δύναται νὰ ἐπανέλθῃ. Ἄν αὐτό, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίαν ἐθεωρήθη ἀτυχές, σήμερον εὑρίσκεται διὰ τῆς συνδρομῆς διαφόρων γνωμῶν ὅτι εἶναι ὀρθόν, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπανέλθῃ, διότι, λαμβανομένης προνοίας περὶ ἑνὸς νομοθετήματος ἑνιαίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ δι’ ἀπαραδέκτου τὴν ὀρθοτέραν ἐκδοχήν, εἰς τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἀποβλέπουσα εἰς τὰ ἀποτελέσματα. Ἐπιβάλλει φορολογίαν ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἡ Βουλή. Αὕτη εἶναι ἡ βάσις τοῦ νόμου, ἀλλὰ ποῖος εἶναι ὁ καταλληλότερος τρόπος εἰσπράξεως τῆς φορολογίας; Ποῖος εἶναι ὁ καταλληλότερος τρόπος ἐποπτείας τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς κατασκευῆς τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν; Ποῖος ὁ ἀνεξοδώτερος τρόπος; Εἶναι ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως, ὡς ὑποστηρίζουσιν ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἢ εἶναι τὸ μονοπώλιον; Χθὲς ἡ Βουλὴ προῆλθεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ καταλληλότερος τρόπος εἶναι ὁ φόρος καταναλώσεως· σήμερον δύναται νὰ προέλθῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἶναι τὸ μονοπώλιον. Ἐπειδὴ ἔσχε τὴν πρώτην γνώμην ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ διέγραψε τὰς διατάξεις περὶ μονοπωλίου, ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον τὸν στρεβλόν, ἐὰν ἐπείσθη ὅτι εἶναι στρεβλός; Λοιπόν, ἂν τὸ νομοσχέδιον ἀπορριφθῇ ἐν τῷ συνόλῳ, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἂν ἡ ἀπορριφθεῖσα πρότασις ἀφορᾷ εἰς τὰς λεπτομερείας, δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλή. Τὴν γνώμην ταύτην λέγω διὰ τὴν ἱστορίαν, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ νομοσχέδιον θ’ ἀπορριφθῇ.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§349Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως.

§351ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Νομίζω ὅτι, ἵνα μὴ χάνωμεν χρόνον, καλὸν εἶναι νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως.

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν αὔριον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§353Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν παρεδέχθη ἡ Βουλή.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀναβολήν. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνομολογήσεως δανείου ἐξ 150.000.000 καὶ ἑτέρου ἐξ 60.000.000 δρχ.». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§355ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ ἤδη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀργυρῶν κερμάτων.

§356Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιλαμβάνει μίαν διάταξιν τὴν ὁποίαν εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ πολεμήσω, διότι θὰ καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν συναλλαγὴν εἰς τὰ μικρὰ κέντρα· διὰ τοῦτο παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§357ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πολὺ καλά· ἂς ἀναβληθῇ. (Ψηφίζεται εἶτα εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν διαφόρων κτιρίων πρὸς ἵδρυσιν νέων φάρων».

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν μὴ προβλεπομένων ὑπὸ εἰδικοῦ νόμου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχή). Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχουσι τροπολογίαι πολλαί. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἴπῃ, ἂν ἔχῃ νὰ παρατηρήσῃ τι ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν τούτων. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ν. Γεωργακοπούλου ἔχουσα οὕτως· Ὡς τελευταία παράγραφος τοῦ ἐδαφίου 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἄνω σχεδίου νόμου νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς: «Εἰς τὸν ἐκτελοῦντα παρὰ τῷ φαρμακείῳ τῆς Φρουρᾶς Ἀθηνῶν τὰς συνταγὰς τῶν ἀξιωματικῶν καὶ λοιπῶν ἀνδρῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ δραχμαὶ 30».

§359Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γεωργακοπούλου. Ἐπίσης ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία, τῶν κ. Ἰ. Μπούμπουλη καὶ Ἀ. Μπασιᾶ, ἔχουσα οὕτως· Εἰς τὸ ἄρθρον 2 νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος καὶ ἐδάφιον ἔχον ὡς ἑξῆς: «Συνδρομὴ εἰς τὸν Πειραϊκὸν Σύνδεσμον καὶ Ναυτικὸν Ὅμιλον ἀνὰ 2000 δρχ. εἰς ἕκαστον».

§361Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν ταύτην ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως ἐλαττωθῇ τὸ ποσὸν ἀνὰ χιλίας δραχμάς.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως συμπληρωτικῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν δικαστικῶν μεγάρων Λαμίας, Χαλκίδος καὶ Ναυπλίου, ὧν ἕκαστος μετὰ τοῦ συναφοῦς ἀρχικοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπαιτεῖ δαπάνην ἀνωτέραν τῶν δραχμῶν 10,000, πάντες δ’ ὁμοῦ οἱ συμπληρωτικοὶ οὗτοι προϋπολογισμοὶ ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 86.000». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον) Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΣΚΖʹ νόμου περὶ συστάσεως Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικῶν προϋπολογισμῶν πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων διὰ τῶν πόρων τοῦ ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικῶν προϋπολογισμῶν πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων εἰς τὰ παλαιὰ στρατιωτικὰ κτίρια». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον μόνον αὐτοῦ)

§363ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 8 καὶ 9, κ. Πρόεδρε.

§364Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὰ ἔχουσι συζήτησιν.

§365ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ κλείσῃ τὸ Πανεπιστήμιον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μισθοδοτηθῶσιν οἱ ἐπιμεληταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ οἱ λοιποί.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιμελητῶν τῶν κλινικῶν, ἐργαστηρίων καὶ μουσείων καὶ λοιποῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιμισθίου τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ὡς καὶ τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου).

§367Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 52, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§368Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μάλιστα.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δημοτικῆς διαμετακομίσεως τοῦ μεταποιουμένου σίτου».

§370Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸ ἀναγινώσκω ἐγώ.

§371Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ λέξις «Ἑρμουπόλεως».

§372Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μάλιστα· τὴν ἀφαιρῶ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§373Α. ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ἐψηφίσθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 52.

§374ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐψηφίσθη.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη. (Θόρυβος).

§376Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐμπαιγμός, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐργασία κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ ψηφίζωνται νομοσχέδια.

§377Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λύσατε τὴν συνεδρίασιν.

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 10′ μ. μ.).