1910.01.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 77

τῆς 12ης Ἰανουαρίου 1910.

(Τρίτη)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου περὶ ὥραν 11 καὶ 15′ π. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 93 Βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἀναφοράς.

§2Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀφήσατε τὰς ἀναφορὰς δι’ αὔριον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§4Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ πρόκειται σήμερον νὰ μελετηθῶσιν αἱ τροπολογίαι αἱ ὑποβληθεῖσαι χθὲς καὶ αἱ ἄλλαι τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν κατόπιν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Στράτου, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τῶν τεσσάρων πρώτων ἀστυνομικῶν νομοσχεδίων δι’ αὔριον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται τὰ τέσσαρα πρῶτα δι’ αὔριον. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δρχ. 62,291.65». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ τοῦ ἄρθρου 978 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Οἱ κ. Π. Πετρίδης, Χ. Βοζίκης καὶ Ἰ. Δ. Ῥάλλης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ ἀποχωρήσεως ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Ὁ Θ. Λέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κλινικῶν καὶ ὑφηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 798–799). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων (σκαγίων) καὶ περὶ μονοπωλίου τοιούτων εἰδῶν». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ἀγ. Σλῆμαν ἔχει τὸν λόγον.

§6ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καὶ ἐνταῦθα, κύριε Πρόεδρε, ὡς καὶ εἰς τὰ γενικὰ ζητήματα, οὕτω καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας, βλέπομεν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλάσσοντα ὡς χαμαιλέοντα....

§7ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί εἶναι αὐτά;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μεταχειρισθῆτε ἄλλην φράσιν;

§9ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὡς ἀλλάσσει ὁ χαμαιλέων χρώματα, οὕτως ἀλλάσσει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰδέας.

§10ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸν ἠναγκάσατε δηλαδή, κύριε Πρόεδρε, νὰ τὸ ἐπαναλάβῃ;

§11Σ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι φράσις αὐτή.

§12ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν ἤθελον νὰ σᾶς προσβάλω.

§13ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Εἶναι μία παραβολή.

§14ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πιθανὸν διὰ τὸν κ. Κασσαβέτην νὰ εἶναι λαμπρὰ παραβολή, ἀλλὰ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐκτελέσητε τὸ καθῆκόν σας.

§15ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κατὰ τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ὁρίσει τὰ φορολογικὰ ὅρια. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη, ἵνα τὰ φορολογικὰ ὅρια τῶν διαφόρων εἰδῶν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν βασίσῃ ἐπὶ ἐπιστημονικῶν βάσεων. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐδόθη προθεσμία δύο ἡμερῶν, διότι τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλεγεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἀμέσως. Ἐν τούτοις παρῆλθον ἑβδομάδες καὶ τώρα μόλις ἔρχεται εἰς συζήτησιν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐκανόνισε βεβαίως τὰς διαφορὰς τῆς φορολογίας τῶν διαφόρων ὑλῶν, δὲν ἠδυνήθη ὅμως νὰ τὰς μελετήσῃ, ἵνα φέρῃ προτάσεις ἐπὶ ἐπιστημονικῶν βάσεων. Ἐξέφρασεν ἰδέας, πῶς πρέπει νὰ φορολογηθῶσι τὰ διάφορα ταῦτα εἴδη. Προέτεινεν ὅμως καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν τὸ εἶχε μελετήσει, δὲν ἠδύνατο παρὰ ν’ ἀσπασθῇ τοὐλάχιστον τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς, ἵνα ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Βουλὴ δὲν θὰ εὑρεθῇ σύμφωνος εἰς τὴν βάσιν τῆς φορολογίας ἡ ὁποία δέον νὰ βαρύνῃ τὰ διάφορα εἴδη τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, δέον εἰς τὸ νομοσχέδιον νὰ φορολογηθῇ μόνον ἓν εἶδος ἐκρηκτικῆς ὕλης τοῦ τύπου τῆς δυναμίτιδος καὶ μία ἐκρηκτικὴ ὕλη τοῦ τύπου τῶν πυριτίδων, ν’ ἀφεθῇ δὲ διὰ Β. Διατάγματος κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ λαμπρῶς λειτουργοῦντος τμήματος τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, ν’ ἀφεθῇ, λέγω, εἰς τὴν διοικητικὴν ἐξουσίαν νὰ ὁρίζῃ τὰ διάφορα ἄλλα φορολογικὰ ὅρια. Διότι εἶναι ὀρθὸν ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν νὰ ἔχῃ ὡς βάσιν τὴν ἐκρηκτικὴν αὐτῶν δύναμιν, ἑπομένως τὸ κέρδος τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὁ μεταλλευτὴς μεταχειριζόμενος τὰς ὕλας ταύτας· διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη εἶναι φορολογία καταναλώσεως, ἑπομένως φορολογία κέρδους ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ τὴν μεταχειρισθῇ. Ὁ Ὑπουργὸς ὅμως τῶν Οἰκονομικῶν ἀντὶ νὰ λάβῃ τὴν βάσιν ταύτην ἀπομακρύνεται αὐτῆς θέτων τὴν φορολογίαν τῆς σεδδίτιδος ἴσην μὲ τὴν τῆς δυναμίτιδος, δηλαδὴ δὲν δέχεται οὔτε τὸ προταθὲν ἐν ἀρχῇ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, καὶ δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει σαφεῖς ἰδέας καὶ καθωρισμένας, δὲν ἐννοεῖ νὰ ἔχῃ μίαν γνώμην ὡρισμένην καὶ νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ, δὲν προτείνει ὡρισμένα πράγματα καὶ ἀναγκάζει τὴν Βουλὴν τὴν μίαν ἡμέραν νὰ τῷ ἀπαντᾷ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ζητήματος καὶ τὴν ἄλλην ἐπὶ τοῦ ἄλλου. Θέλω παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εἴπῃ διατί ἡ σεδδῖτις δέον νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τὴν δυναμίτιδα. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι εἶναι ἴση μὲ τὴν φορσίτιδα ἢ ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν διοικητικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ὁρίζῃ τὰ φορολογικὰ ὅρια εἶναι ὅτι ἡ σεδδῖτις μεταχειρίζεται πολὺ ἀπὸ πάσας τὰς λειτουργούσας ἐνταῦθα μεταλλευτικὰς ἐργασίας, γενικὸν δὲ παράπονον ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν ὅλων τῶν μεταλλείων τοῦ Κράτους ἤγαγε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ ἔφθασεν εἰς αὐτὰ τὰ πορίσματα. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου μελέτην μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου γενομένην ὑπὸ τοῦ μεγαλειτέρου χημικοῦ τοῦ κόσμου, τοῦ μεγάλου Bardolau, ὅστις περίπου φθάνει εἰς αὐτὰ τὰ συμπεράσματα, καὶ πρέπει τις νὰ μελετήσῃ ἐπισταμένως τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐζήτησε τὰ φῶτα τοῦ διευθυντοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ μόνου ἁρμοδίου νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι ἐν τῇ μελέτῃ ταύτῃ γίνεται μνεία περὶ δύο εἰδῶν σεδδίτιδος, γίνεται μνεία περὶ τῆς σεδδίτιδος ὑπ’ ἀριθ. 60, ἡ ὁποία εἶναι θεωρητικὴ μὴ μεταχειριζομένη ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν, καὶ ἀπὸ ἑτέραν, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζονται τὰ μεταλλεῖα. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταχρασθῶ τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς, ἤθελον δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ ποία εἶναι ἡ σαφὴς γνώμη του ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν λεπτομερῶς ἐπ’ αὐτῆς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης.

§17Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ ἐπιστήσω καὶ ἐγὼ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς σεδδίτιδος. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι εὐθὺς ὡς πεισθῇ ὅτι πρόκειται περὶ ἀδικίας καὶ ζημίας θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰ προταθησόμενα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤλλαξε γνώμην παραπεισθεὶς ὑπὸ τῶν κατασκευαστῶν τῆς δυναμίτιδος, ἐλπίζω ὅμως καὶ ἐγὼ ὅτι θὰ κατορθώσω σήμερον νὰ τὸν πείσω ὅτι οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους οἱ κατασκευασταὶ τῆς δυναμίτιδος ἔδωκαν δὲν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ἀνεξαρτήτως τῶν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀγυιᾶς, ὅτι καὶ ἡ τιμὴ τῆς σεδδίτιδος εἶναι ἡμίσεια τῆς δυναμίτιδος· ἡ τιμὴ τῆς σεδδίτιδος εἶναι 1 καὶ 50, ἐνῷ ἡ τιμὴ τῆς δυναμίτιδος εἶναι 3 καὶ 50. Εἶναι ἀναμφισβήτητον λοιπὸν ὅτι τὰ μεταλλεῖα εἶχον μέγα, μέγιστον συμφέρον νὰ μεταχειρίζωνται τὴν σεδδίτιδα καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ παράγωσι τὸ μετάλλευμα εὐθηνόν. Εὐθὺς ὡς τὴν σεδδίτιδα τὴν τιμωμένην 1 καὶ 50 ἐπιβαρύνομεν μὲ μίαν δραχμὴν φόρον, ἐννοεῖται ὅτι ἔχομεν σχεδὸν διπλασίαν τὴν τιμὴν αὐτῆς, ἐνῷ εἰς τὴν δυναμίτιδα, ἥτις τιμᾶται 3 καὶ 50, ὅταν προσθέσωμεν μίαν δραχμήν, μόνον κλάσμα τῆς ἀξίας τῆς δυναμίτιδος προσθέτομεν. Ὥστε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδὲν ἄλλο πράττομεν εἰμὴ νὰ εὐνοήσωμεν τὴν δυναμίτιδα κατὰ τῆς σεδδίτιδος, νὰ εὐνοήσωμεν τὴν ἀκριβῆ ἐκρηκτικὴν ὕλην κατὰ τῆς εὐθηνῆς, νὰ εἴπωμεν δηλαδὴ εἰς τὰ μεταλλεῖα· «δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ πάρητε πρᾶγμα εὐθηνόν, θὰ πάρητε πρᾶγμα ἀκριβόν». Οἱ ἐνδιαφερόμενοι δικαιολογούμενοι λέγουσιν ὅτι διὰ τὴν δυναμίτιδα ἐργάζονται πολλοί, ἐνῷ διὰ τὴν σεδδίτιδα ἐργάζονται ὀλίγοι, θὰ προτιμηθῶσιν ἄρα τὰ ἐργοστάσια εἰς τὰ ὁποῖα ἐργάζονται οἱ πολλοὶ ἐργάται τῶν ἄλλων ἐν οἷς ἐργάζονται ὀλίγοι ἐργάται. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ποῖος θὰ ζημιωθῇ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην; Θὰ ζημιωθῇ μόνον τὸ ἐργοστάσιον τῆς σεδδίτιδος ἢ ἅπαντα τὰ μεταλλεῖα ἐν οἷς ἐργάζονται 10.000 ἐργατῶν; Εἰς τὰ ἐργοστάσια δυναμίτιδος ἐργάζονται 175 ἐργάται, εἰς δὲ τὰ μεταλλεῖα ἐργάζονται 10.000 ἐργατῶν· τί θὰ προτιμήσητε ἀπὸ τὰ δύο; Νὰ βλάψωμεν τὰ ἐργοστάσια δυναμίτιδος ἢ τὰ μεταλλεῖα ἐν οἷς ἐργάζονται 10.000 ἐργατῶν; Δι’ αὐτὸ πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα, ὅπως ὁρίζει ἡ ἐπιτροπή· ἄλλως διὰ τοῦ μέτρου τούτου προσγίνεται μεγίστη βλάβη εἰς τὰ μεταλλεῖα. Ἤδη ἔχομεν τὴν βλάβην τὴν ἐκ τῆς φορολογίας· μὴ προσθέτετε νέαν βλάβην διὰ τῆς εὐνοίας τῆς δυναμίτιδος. Ἴσως θὰ μοὶ εἴπητε ὅτι θὰ εἰσπράξητε ἐκ τῆς σεδδίτιδος πλείονα. Ὄχι, δὲν θὰ εἰσπράξητε. Θὰ καταργηθῇ ἡ σεδδῖτις. Λοιπὸν προκειμένου οὐδεμίαν νὰ ἔχητε ὠφέλειαν διατί νὰ ἐπιβάλητε τὴν φορολογίαν αὐτήν; Χάριν λοιπὸν τῶν 10.000 ἐργατῶν, χάριν τῶν μεταλλείων, μὴ προσθέτετε καὶ ἄλλην κατάθλιψιν πρὸς εὔνοιαν ὀλίγων ἐργοστασίων. Τὴν φορσίτιδα φορολογεῖτε μὲ 50 λεπτά. Θέσατε 60 λεπτά. Τὴν σεδδίτιδα ὅμως οὐδέποτε μὲ μίαν δραχμήν, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι μὲ μίαν δραχμὴν θὰ παύσῃ ἡ σεδδῖτις. Προσθέτω δὲ καί τι ἄλλο, διὰ τὸ ὁποῖον καθιστῶ προσεκτικὴν τὴν Βουλήν, ὅτι εὐνοοῦμεν τὴν δυναμίτιδα διὰ τῆς ὁποίας καταστρέφονται πλεῖστοι ὅσοι, οἱ ὁποῖοι ἁλιεύουσι παρανόμως διὰ δυναμίτιδος. Ὅλοι γνωρίζομεν ὁπόσα θύματα ἔχομεν τακτικὰ κατ’ ἔτος ἐκ τῆς δυναμίτιδος, ἐνῷ διὰ τῆς σεδδίτιδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν κανέν, διότι δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ αὕτη εἰς τὸ ψάρευμα ἕνεκα τῆς δυσωδίας αὐτῆς. Καὶ ἂν κατωρθώνομεν ν’ ἀποκλείσωμεν τὴν δυναμίτιδα, δὲν θὰ ἐγίνετο εἰς τὴν θάλασσαν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον, ἡ καταστροφὴ καὶ ἀνθρώπων καὶ ἰχθύων. Ἔπρεπε νὰ ἐμποδίσητε τὴν δυναμίτιδα καὶ ὄχι τὴν σεδδίτιδα καὶ τοῦτο χάριν αὐτῆς τῆς σωτηρίας τῶν πολιτῶν καὶ τῶν ἰχθύων οἱ ὁποῖοι θὰ καταστραφῶσιν ἐντελῶς, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἁλιεία διὰ δυναμίτιδος. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς κατόπιν ὅλων τούτων θὰ εὐαρεστηθῇ ὅπως ἐπιβάλῃ εἰς τὴν σεδδίτιδα τὸ πολὺ 60 λεπτά.

§18Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὁ κ. Σλῆμαν πολὺ καλῶς ἔθηκε τὸ ζήτημα ὅσον ἀφορᾷ τὴν κλίμακα τὴν φορολογικὴν διὰ τὰς τρεῖς ἐκρηκτικὰς ὕλας, ἤτοι τὴν δυναμίτιδα, τὴν σεδδίτιδα καὶ τὴν φορσίτιδα. Διὰ νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τίνος πρόκειται, θ’ ἀνατρέξω ὀλίγον εἰς τὸ ἐπιστημονικὸν μέρος τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν αὐτῶν. Ἡ μὲν δυναμῖτις τῆς πρώτης κατηγορίας, ἤτοι ἡ ἐρυθρά, εἶναι μῖγμα μαγνησίας καὶ ἄλλης τινὸς οὐσίας περιεχούσης ποσότητα νιτρογλυκερίνης 75–80%. Αὐτὴ εἶναι προϊὸν πρώτης ποιότητος, τοῦ ὁποίου ἡ παρασκευὴ ἰδίως στηρίζεται ἐπὶ τῆς νιτρογλυκερίνης. Πρὸς ἀνταγωνισμὸν τοῦ προϊόντος τούτου κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους ἐφευρέθησαν ἐκρηκτικαὶ ὕλαι, τῶν ὁποίων ἡ βάσις στηρίζεται ἐπὶ ἄλλων ἐκρηκτικῶν στοιχείων, ἐπὶ τοῦ χλωριούχου καλίου καὶ τοῦ ἀναλόγου τούτου· ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τούτου κατασκευάζονται ἐκρηκτικαὶ ὗλαι, αἱ ὁποῖαι ὀνομάζονται σεδδίτιδες, φορσίτιδες κλπ. Αὐταὶ εἶναι ἐκρηκτικαὶ ὗλαι, αἱ ὁποῖαι ἔκαμον μέγαν ἀνταγωνισμὸν εἰς τὴν δυναμίτιδα καὶ εἰς τὴν παράγωγον αὐτῆς, τὴν νιτρογλυκερίνην. Βεβαίως ἡ δυναμῖτις ἔχει μεγάλα κέρδη ὡς πρὸς τὴν παραγωγὴν αὐτῆς καὶ ὁ ἀνταγωνισμὸς τὸν ὁποῖον ὑπέστη ἐκ τῆς παραγωγῆς τῶν ἐκρηκτικῶν τούτων ὑλῶν ἦτο ἀρκετὰ σημαντικός· διὰ τοῦτο ἠδυνήθησαν ν’ ἀναπτυχθῶσι μικροβιομηχανίαι τοιαῦται ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι προσφέρουσι τὸ προϊὸν τοῦτο εἰς μικροτέραν τιμὴν ἀνταγωνιζόμεναι μεγάλως πρὸς τὴν δυναμίτιδα. Παρουσιάζει δὲ ἡ σεδδῖτις αὕτη καὶ πολλὰ προσόντα ὡς πρὸς τὴν ἐκρηκτικὴν δύναμιν, τὸ κυριώτερον δὲ τούτων εἶναι τὸ ἀκίνδυνον τῆς χρήσεως καὶ τῆς διατηρήσεως αὐτῆς. Πρὸς ἀνταγωνισμὸν κατὰ τῆς σεδδίτιδος ταύτης τὰ πυριτιδοποιεῖα τὰ κατασκευάζοντα δυναμίτιδα ἐκ νιτρογλυκερίνης ἐφεῦρον προϊόν τι εὐτελέστερον· τοιοῦτον δὲ προϊὸν εἶναι ἡ φορσῖτις ἢ ἡ μελανῖτις λεγομένη. Αὐτὸ εἶναι ἓν προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐμπεριέχει 1/25% νιτρογλυκερίνης, ἐνῷ ἡ ἐρυθρὰ περιέχει 80%· τοῦτο τὸ προϊὸν εὑρέθη πρὸς ἀνταγωνισμὸν κατὰ τῆς σεδδίτιδος, τοῦ προϊόντος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν ἀναστάτωσιν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς δυναμίτιδος. Ἡ ἐκρηκτικὴ δύναμις τῶν τριῶν τούτων ὑλῶν κατὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα ἔχω ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ Ἑλληνικοῦ πυριτιδοποιείου, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ἐρυθρὰ δυναμῖτις δίδει ἑκατόν, εἶναι διὰ μὲν τὴν σεδδίτιδα, ἤτοι τὸ προϊὸν τοῦ χλωριούχου καλίου, ἐνενήκοντα, διὰ δὲ τὴν φορσίτιδα ἑβδομήκοντα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ προτάσει αὑτῆς πρὸς φορολογίαν τῶν ὑλῶν τούτων ἔλαβεν ὡς βάσιν ἄλλην δύναμιν. Ἔθηκε τὴν σεδδίτιδα καὶ τὴν φορσίτιδα εἰς τὴν αὐτὴν ἐκρηκτικὴν κατηγορίαν, διότι, ἀφοῦ ἡ φορσῖτις παρασκευάζεται διὰ ν’ ἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῆς σεδδίτιδος, βεβαίως οἱ κατασκευασταὶ αὐτῆς θὰ τὴν ἀναγάγωσιν εἰς τὴν αὐτὴν ἐκρηκτικὴν δύναμιν ἵνα ἔχοντες τὸ αὐτὸ προϊὸν ἀνταγωνισθῶσιν. Ἐγὼ ὅμως, πρὸς συμβιβασμὸν τῶν διεστώτων καὶ ἐπειδὴ δύνανται νὰ γεννηθῶσι πολλαὶ συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, νομίζω ὅτι, ἐὰν θέσωμεν τὴν κλίμακα αὐτὴν τὴν φορολογικήν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωκεν αὐτὸ τοῦτο τὸ πυριτιδοποιεῖον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς βάσεως ἑκατὸν ἐρυθρᾶς δυναμίτιδος, ἐνενήκοντα σεδδίτιδος καὶ ἑβδομήκοντα φορσίτιδος, θέλουσιν ἱκανοποιηθῆ ὅλα τὰ διεστῶτα καὶ προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου. «Τὰ ὑπὸ στοιχεῖα βʹ καὶ γʹ ἐδάφια τοῦ ἄρθρου 1ου ἀντικαθιστῶνται διὰ τριῶν ἐδαφίων βʹ, γʹ καὶ δʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου γινομένου εʹ ὡς ἑξῆς· βʹ) Διὰ δυναμίτιδα πρώτης κατηγορίας εἰς δραχμὴν μίαν κατ’ ὀκᾶν· γʹ) Διὰ πάσας τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας τὰς μὴ ἐμπεριεχούσας νιτρογλυκερίνην, ἤτοι σεδδίτιδα Φαβιὲρ καὶ τὰ αὐτῶν ἀνάλογα, εἰς λεπτὰ 90 κατ’ ὀκᾶν· δʹ) Διὰ μὲν τὴν δυναμίτιδα δευτέρας κατηγορίας (φορσίτιδα ἢ μελανὴν δυναμίτιδα) λεπτὰ 70 κατ’ ὀκᾶν· εʹ) Διὰ σφαιρίδια (σκάγια) εἰς 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν». Ἐπίσης δὲ δι’ αὐτοῦ θέλει τεθῆ εἷς δίκαιος δασμὸς διὰ τοὺς μικροὺς καταναλωτάς, οὕτως ὥστε εὑρισκόμενοι πάλιν αὐτοὶ ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς καὶ πρότερον, θὰ δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι τὴν ἐργασίαν των καὶ ν’ ἀνταγωνίζωνται ὅπως καὶ πρὶν πρὸς τοὺς ἄλλους. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον, ἐπειδὴ διὰ νεωτέρας ἐφευρέσεως κατωρθώθη νὰ ἐφευρεθῇ μία ἐκρηκτικὴ ὕλη, ἡ ὁποία ἔκαμεν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὴν δυναμίτιδα, νομίζω, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὸν ἀνταγωνισμὸν τοῦτον καὶ νὰ θέσῃ προστατευτικοὺς ὅρους ἐναντίον τοῦ προϊόντος τούτου, τὸ ὁποῖον καὶ εὔωνον εἶναι καὶ παρέχει πολλὰς ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὰ μεταλλεῖα καὶ τὰ ὀρυχεῖα καὶ παντοῦ ὅπου χρησιμοποιεῖται. Ἐξ ἀρχῆς ὑπεβλήθησαν πολλὰ τοιαῦτα νομοσχέδια περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Δὲν θέλω ν’ ἀνατρέξω εἰς τὴν ἱστορίαν τούτων. Πάντοτε ὑπῆρξε μία τάσις πρὸς καταπίεσιν τῆς σεδδίτιδος ὑπὲρ τῆς δυναμίτιδος πρὸς ἐξεύρεσιν φορολογικῆς κλίμακος τοιαύτης, ἡ ὁποία νὰ ὑποστηρίζῃ τὴν σεδδίτιδα πρὸς ὄφελος τῆς δυναμίτιδος, νὰ ὑποστηρίξωμεν δηλαδὴ διὰ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Κράτους ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἑαυτοῦ δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, διότι τοιαύτη νεωτέρα ἐφεύρεσις κατώρθωσε νὰ καταστήσῃ ἀνανταγώνιστον αὐτήν. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι διὰ τῆς κλίμακος ταύτης, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω διὰ τροπολογίας εἰς τὴν Βουλήν, ἱκανοποιοῦμεν τὰ διεστῶτα καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ αὐτήν.

§19Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὁμολογουμένως ἐφρόντισε περὶ τῶν ἐργοστασίων καὶ ὅσα εἶπεν εἶναι λίαν δίκαια ὡς πρὸς τὰς ἀναλογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἀλλ’ ἐθυσίασεν ἐντελῶς τὰ μεταλλεῖα, διότι, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν δυναμίτιδα πρὸς πεντήκοντα λεπτά, ὁ κύριος συνάδελφος προτείνει νὰ γίνῃ ἑβδομήκοντα. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν (μειδιάματα).

§20ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διὰ νὰ σᾶς καθησυχάσω, δὲν ἔχω τοιαύτην γνώμην.

§21Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν ἔχετε;

§22ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι.

§23Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως νὰ δεχθῆτε ἀπὸ ἑξήκοντα ν’ ἀναβῇ ἡ κλῖμαξ εἰς ἑβδομήκοντα. Μὴ θέτετε ἀνώτερον ποσόν. Κάμνετε μίαν ἀδικίαν, κύριε Ὑπουργέ, χωρὶς νὰ τὸ θέλητε. Μὴ θέλετε νὰ σᾶς κατηγορήσωσιν ὅτι ἐνδιαφέρεσθε, ὅπερ ἐγὼ δὲν παραδέχομαι.

§24ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Τὸν κατηγοροῦσιν ἀπὸ τοῦδε.

§25ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτό, κύριε Πρόεδρε, εἶναι συκοφαντία κακοήθης. Αἰσθάνομαι ἐμαυτὸν ὅτι εἰμὶ ὑπεράνω πάσης τοιαύτης ὑπονοίας.

§26ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν.

§27Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶπον ὅτι εἶμαι βέβαιος ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται εἶναι ψευδῆ, ψευδέστατα, ἀλλὰ λέγω ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ δεχθῇ τις τοιαύτην κατηγορίαν, ὅταν βλέπῃ τοιαύτην εὔνοιαν ὑπὲρ τῆς πυρίτιδος.

§28ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι τὴν αὐτὴν κατηγορίαν δύναταί τις νὰ προτείνῃ καὶ δι’ ἡμᾶς ἐνταῦθα, ἐὰν γίνῃ δεκτὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος.

§29ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱοσδήποτε ἂν ἔχῃ τὴν ἐλαχίστην ὑπόνοιαν, τὸν προκαλῶ.

§30ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ἐγὼ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Νέγρη καὶ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ὡς φόβον ὁ κ. Νέγρης, μὴ τυχὸν δηλαδὴ ἀποδοθῇ μομφὴ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐκ μέρους τῆς κοινῆς γνώμης, ἐγένετο ἐκεῖνο μέχρι τοῦδε, ὅτι ἤκουσα ἐπανειλημμένως ἀπὸ ἀνθρώπους ἐνδιαφερομένους νὰ λέγωσιν ὅτι ἐνδιαφέρεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου.

§31ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ μοὶ τὸ εἴπῃ.

§32ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Οὔτε ἐκφέρω τοιαύτην γνώμην οὔτε ἀποτείνω μομφὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀπεναντίας χρησιμεύω ὡς ἀντίλαλος τῆς κοινῆς γνώμης ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀρκετά, κύριε συνάδελφε.

§34Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, περὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀμφιβολία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Ἡ γνώμη τουλάχιστον ἡ ἐμὴ εἶναι ὅτι ἐργάζεται πατριωτικῶς. Ἐὰν κάμνῃ λάθη, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Τὰ λάθη θὰ εἴπωμεν, ἀλλὰ περὶ τῆς πατριωτικῆς αὐτοῦ ἐργασίας δὲν ἀμφιβάλλω οὐδ’ ἐπὶ στιγμήν. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ἀπορῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἑρμιόνης συνάδελφον πῶς τοσοῦτον παρεγνώρισε τοὺς λόγους μου ὥστε νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἐναντία κατηγορία θέλει λεχθῆ, ἐὰν τοὐναντίον ἀπορριφθῶσιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει θέσει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§35ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Ἐγὼ δὲν δέχομαι ὅτι δύναται νὰ γίνῃ οἱαδήποτε κατηγορία οὔτε ὅτι Βουλευταὶ θὰ κατηγορηθῶσιν, ὅταν σκέπτωνται ὅτι θὰ παρεξηγηθῶσιν οἱ λόγοι των. Ἐγὼ εἶπον ὅτι, ὅ,τι φοβεῖσθε ὅτι θὰ συμβῇ διὰ τὸν Ὑπουργόν, τὸ πλεῖστον δύναται νὰ συμβῇ καὶ δι’ ἡμᾶς τοὺς Βουλευτάς, ἐὰν πιστευθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε.

§36Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Περὶ ἐμοῦ, ἂς κάμω τὸ καθῆκόν μου καὶ ἂς εἴπωσιν ὅ,τι θέλουσιν. Ἐγὼ σκέπτομαι περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μοὶ ἔδωκαν τὴν ἐντολὴν νὰ ὑπερασπίσω τὰ συμφέροντα αὐτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος. Καὶ εἶπον, Κύριοι, τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ὁ κόσμος θὰ παρεξηγήσῃ, διότι τὸ δίκαιον εἶναι βεβαίως πρὸς τὸ μέρος τὸ ὁποῖον ὑπερασπίζω, διότι εἶπον ὅτι ἡ σεδδῖτις τιμᾶται 1,50 καὶ τὴν φορολογεῖ μὲ μίαν δραχμήν· ἡ δυναμῖτις τιμᾶται 3½ δραχ. καὶ τὴν φορολογεῖ μὲ μίαν. Καὶ τοῦτο εἶναι δίκαιον; Καὶ δὲν θεωρεῖτε ὅτι ὑπάρχει εὐμένεια πρὸς τὸ ἓν μέρος καὶ δυσμένεια πρὸς τὸ ἄλλο; Καί, ὅτε ταῦτα εἶναι ἀποδεδειγμένα, πῶς δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν θὰ κατηγορηθῇ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ φορολογήσῃ τὴν σεδδίτιδα, ὅταν ὁ ὀρθὸς λόγος λέγῃ τὸ ἐναντίον; Καὶ ἔρχεσθε νὰ λέγητε εἰς τὰ μεταλλεῖα: ἔχετε ἐκρηκτικὴν ὕλην, σᾶς ἀπαγορεύεται νὰ τὴν λάβητε. Καὶ διατί; Διότι θέλομεν ἀκριβῶς ἡ δυναμῖτις νὰ προοδεύσῃ. Καὶ διατί; Διότι ἐργάζονται ἐργάται. Καὶ πόσοι ἐργάται; 175. Καὶ πόσοι εἰς τὰ μεταλλεῖα; 10,000. Ἀπέναντι τούτων τί ἔχετε νὰ εἴπητε; Οὐδέν. Ἀλλὰ τί ἔχουσι νὰ πάθωσιν οἱ ἐργάται τῆς δυναμίτιδος; Οὐδέν. Φορολογήσατε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν σεδδίτιδα ὅσον τὴν δυναμίτιδα ἀναλόγως μὲ τὴν τιμήν, ἀναλόγως μὲ τὴν δύναμιν καὶ οὐδεὶς θὰ σᾶς κατηγορήσῃ. Μένοντες ἐν τῷ ὀρθῷ δύνασθε νὰ ἔχητε τὸ μέτωπον ὑψηλά.

§37ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα ἂν εἶναι εὐωνότερον ἡ σεδδῖτις τῆς δυναμίτιδος δὲν ἔχει τόσην σημασίαν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ ἐξαγάγω ἐντεῦθεν ἀναγκαῖον συμπέρασμα, ὅτι ἡ σεδδῖτις καθὸ εὐωνοτέρα πρέπει νὰ φορολογηθῇ ὀλιγώτερον τῆς δυναμίτιδος, ἥτις εἶναι ἀκριβοτέρα. Ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν μόνον τ’ ἀποτελέσματα ἑκατέρας αὐτῶν· ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἀποτελεσμάτων ὡς πρὸς τὴν ἐκρηκτικὴν δύναμιν, τότε πρέπει νὰ εἶναι ἡ φορολογία ἡ αὐτή. Ἀφοῦ ὅμως ἡ ἐκρηκτικὴ δύναμις εἶναι ἡ αὐτή, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν ἕτερον λόγον τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς, φυσικὴ συνέπεια ποία θὰ εἶναι; Νὰ φορολογηθῇ ἡ σεδδῖτις περισσότερον τῆς δυναμίτιδος. Ὅτε, Κύριοι, ἡ δυναμῖτις τιμᾶται 3,50 τὸ χιλιόγραμμον, ἡ δὲ σεδδῖτις 1,20, ἐννοεῖται ὅτι θ’ ἀντίσχῃ περισσότερον εἰς τὴν φορολογίαν ἡ σεδδῖτις παρὰ ἡ δυναμῖτις, καὶ ὅταν ἔτι ἀποδειχθῇ ὅτι τ’ ἀποτελέσματα αὐτῶν εἶναι ἴσα ὑπὸ ἔποψιν ἐκρηκτικήν. Πόθεν συνάγω τοῦτο; Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ εἰδικὸν περιοδικὸν τοῦ ἔτους 1900, τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἁγυιᾶς κ. Σλῆμαν νὰ μοὶ δανείσῃ. Κατ’ αὐτὸ δὲ εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ ἐν τοῖς ἀποτελέσμασι μεταξὺ τῆς σεδδίτιδος καὶ τῆς δυναμίτιδος. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἐν σελίδι 36 λέγει ὅτι θεωρητικῶς παρετηρήθη διαφορὰ δυνάμεως ἐκρηκτικῆς μεταξὺ σεδδίτιδος καὶ δυναμίτιδος. Ἐν τούτοις ἐκ τῶν γενομένων πειραμάτων ἀπεδείχθη ὅτι τ’ ἀποτελέσματα εἶναι τὰ αὐτά, γενομένων ὅμως ἐνώπιον ἐπιτροπῆς δὲν ἐβεβαιώθη τοῦτο. Ὅτε ἐκ τῆς πείρας εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι καὶ ἡ σεδδῖτις καὶ ἡ δυναμῖτις ἔχουσι τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα ὑπὸ ἔποψιν ἐκρηκτικήν, νομίζω ὅτι, ἂν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ δυσαναλογίας τοῦ φόρου τοῦ ἐπιβαλλομένου εἰς αὐτάς, πρέπει νὰ γίνῃ λόγος περὶ δυσαναλογίας εἰς βάρος τῆς δυναμίτιδος, ἡ ὁποία στοιχίζει 3,50 δραχμάς, ἐνῷ ἡ σεδδῖτις στοιχίζει 1,20 τὸ χιλιόγραμμον. Ἐν τοιαύτῃ ὅμως περιπτώσει μὲ τὸν φόρον τῆς μιᾶς δραχμῆς πᾶς τις θὰ προτιμᾷ τὴν σεδδίτιδα, ἡ ὁποία θὰ στοιχίζῃ 2,20, καὶ ὄχι τὴν δυναμίτιδα, ἡ ὁποία θὰ στοιχίζῃ 4,50. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος κόπτεται ἐπὶ τοσοῦτον καὶ λέγει ὅτι εὐνοοῦμεν τὰ ἑλληνικὰ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα παράγουσι τὴν δυναμίτιδα καὶ δὲν εὐνοοῦμεν ἓν ἐργοστάσιον ἐν Λαυρείῳ, τὸ ὁποῖον μὲ πολὺ μικρὰν ἐγκατάστασιν παράγει σεδδίτιδα.

§38Γ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν θὰ κάμω ἓν ἐρώτημα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ἡ ἐκρηκτικὴ δύναμις τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης οὐσίας εἶναι ἴση. Ἐν τούτοις δὲν πρόκειται περὶ εἴδους πολυτελείας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ δύο οὐσιῶν, περὶ δύο εἰδῶν, αἱ ὁποῖαι οὐσίαι καὶ τὰ ὁποῖα εἴδη ἔχουσι τὴν αὐτὴν χρῆσιν. Πῶς τότε ἐξηγεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς μεταξὺ σεδδίτιδος καὶ δυναμίτιδος; Διατί μεταχειρίζεται τὸ προϊὸν τὸ ὁποῖον στοιχίζει κατὰ 70% περισσότερον, ἐνῷ τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως τῶν δύο ὑλῶν εἶναι τὸ αὐτό: Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἐντελῶς ἀκατάληπτον καί, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ κατανοήσῃ τὴν διάκρισιν αὐτήν, δὲν δύναται νὰ κατανοήσῃ τὴν αἰτίαν ἕνεκα τῆς ὁποίας προέρχεται ἡ διαφορὰ αὐτὴ τῆς τιμῆς, δὲν δύναται νὰ μὴ δώσῃ δίκαιον εἰς τὸν ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§39ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Τὸ βιβλίον τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐγὼ ἐμελέτησα. Μελετήσας αὐτὸ θὰ παρετήρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς παρετήρησα καὶ ἐγώ, ὅτι εἰς διάφορα σημεῖα εὑρίσκομεν ἀντιφάσεις ἐπιπολαίως κρίνοντες τὸ ζήτημα. Καὶ ἰδοὺ διατί. Δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ εἰς ἐπιστημονικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ μὲ ὀλίγας λέξεις θ’ ἀναφέρω τὰ διάφορα πειράματα, τὰ ὁποῖα γίνονται ἀναλόγως ἄλλοτε εἰς τὸν ἐλεύθερον ἀέρα καὶ ἄλλοτε ὑπὸ πίεσιν εἰς τὴν καλομετρικὴν βόμβαν, δηλαδὴ δοχεῖον, τὸ ὁποῖον κατασκευάζεται, ἵνα μετρηθῇ ἡ δύναμις ἡ ὁποία ἀναπτύσσεται εἰς κλειστὸν μέρος. Ἀναλόγως, λέγω, τῶν διαφόρων αὐτῶν πειραμάτων ἔχομεν διάφορα ἀποτελέσματα. Ἑπομένως δικαίως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος κ. Ζωγράφος εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν τόσον πολὺ πρὸς τὸ ἐπιστημονικὸν μέρος, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητεῖται, ἀλλὰ ν’ ἀποβλέψωμεν μᾶλλον πρὸς τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα καὶ δι’ αὐτὸ πάλιν ἐπανέρχομαι καὶ συνιστῶ πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ἵνα ἀφεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς διοικητικῆς ἐξουσίας νὰ κανονίζῃ ἑκάστοτε ἀναλόγως τῶν ἀληθῶν πειραμάτων ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι νομίζω ἡ δικαιοτέρα ἐξέτασις τοῦ ζητήματος. Ἀληθῶς εἰς τὴν ἀπέναντι σελίδα ἐκείνης ἣν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ ὀλίγου καὶ ἔνθα δὲν πρόκειται περὶ πειραμάτων καὶ περὶ ἐκρήξεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐπιφάνειαν τοῦ ἀέρος — γνωστὸν δὲ εἶναι ὅτι αἱ ἐκρηκτικαὶ ὗλαι δὲν χρησιμεύουσιν εἰς τὸ νὰ προξενῶσιν ἔκρηξιν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐπιφάνειαν ἐκτὸς μόνον ὅταν πρόκειται περὶ ἀναρχικῶν βομβῶν, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται νὰ μελετήσῃ ἡ Βουλή —, ἀπέναντι, λέγω, τῆς σελίδος τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀναφέρονται τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει γαλλιστί). Ἄρα βλέπομεν τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία προτείνει μίαν μεγάλην διαφορὰν μεταξὺ τῆς πωλήσεως τῆς σεδδίτιδος καὶ τῆς δυναμίτιδος. Προτείνει ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ λαμβάνουσα τὸν μέσον ὅρον τῶν διαφόρων πειραμάτων. Ἐξακολουθῶ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐξετασθῇ, δὲν εἶναι ἁρμοδία ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ τοσοῦτο λεπτὸν ζήτημα. Ἡμεῖς ἔχομεν νὰ ἴδωμεν τίς μεγάλη μελέτη ἐγένετο ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς συμπεράσματα. Καλὸν εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ, ὥστε ἡ διοικητικὴ ἐξουσία νὰ ὁρίζῃ ταῦτα καὶ τοιουτοτρόπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην τῆς διακανονίσεως τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐκτὸς τούτου ἔχομεν καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα. Καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἀνακαλύπτονται νέαι ἐκρηκτικαὶ ὗλαι καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ περισσότεραι τούτων ἀνακαλύπτονται κατὰ τύχην, ὅπως ἡ δυναμῖτις ἀνεκαλύφθη ἐκ τυχαίου συμβεβηκότος. Ἐὰν αὔριον ἀνακαλυφθῇ νέα ἐκρηκτικὴ ὕλη, ἡ ὁποία εὑρίσκεται μεσάζουσα μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο οὐσιῶν, ποῦ θὰ τὴν κατατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Διότι πάντοτε ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ὅτι αἱ ἐκρηκτικαὶ ὗλαι εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι δίδουσιν ἐργασίαν καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ τύχωσι προστασίας, ὡς δίδουσαι ἐργασίαν καὶ ἑπομένως ἄρτον εἰς τὰς οἰκογενείας. Νομίζω ὅτι, ἂν ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν της, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῶσι τὰ διεστῶτα καὶ δὲν θὰ φανῇ ὅτι ἐνδιαφέρεται ἡ ἐπιτροπή, διότι θ’ ἀφίεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ κανονισμὸς τοῦ ζητήματος, ὡς ἤθελεν αὐτὸς κανονίσει ὑπευθύνως μετὰ τὴν ἔκφρασιν τῆς γνώμης ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων, τῶν μόνων δυναμένων μετὰ κύρους νὰ ἐκφέρωσι γνώμην.

§40ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐρωτήματος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καρδίτσης βουλευτοῦ κ. Ζωγράφου θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ν’ ἀναγνώσω τὴν ἑξῆς ἔκθεσιν τοῦ τμηματάρχου κ. Γούναρη, ἔχουσαν οὕτω (ἀναγινώσκει)· «Δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀπαγορευθῇ ἐν Ἑλλάδι κλπ.».

§41Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε κλείσει σήμερον ὅλα τὰ μεταλλεῖα. Μὲ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον εἶναι φορολογημένα τὰ μεταλλεῖα χάριν τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ.

§42ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ἐκ τῶν ἐμπιστοτέρων καὶ ἱκανωτέρων ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους ἔχομεν.

§43ΑΝ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσιν τοῦ ὀρυκτολόγου κ. Γούναρη, περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐν τούτοις νομίζω ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχομεν ἕτερον διαπρεπέστερον χημικόν, τὸν κ. Ζαλοκώσταν, ὁ ὁποῖος κάλλιστα δύναται νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Ζαλοκώστα ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τὴν γνώμην τοῦ κ. Γούναρη, διότι ἡ σεδδῖτις χρησιμοποιεῖται ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν εἰς τὰ μεταλλεῖα καὶ εἰς πολλὰς ἐργασίας χωρὶς νὰ ἔχῃ φέρει τὰ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. Γούναρης. Εἶναι σκοπὸς νὰ ἔχωμεν ἓν προϊὸν τὸ ὁποῖον ὑπεισῆλθεν εἰς τὰ μεταλλεῖα καὶ τὸ ὁποῖον παρέσχε μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς αὐτὰ καὶ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ καταπνιγῇ τὸ προϊὸν τοῦτο διότι, ὡς λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, παράγεται ἐξ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς πρώτης ὕλης. Ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν· μήπως ἡ γλυκερίνη δὲν παράγεται ἀπὸ τὰς πρώτας ὕλας; Οὐδεμία πρώτη ὕλη τῆς δυναμίτιδος φορολογεῖται· καὶ τὸ νιτρικὸν κάλι καὶ ἡ γλυκερίνη, πάντα ταῦτα εἰσάγονται ἐλευθέρως εἰς τὸν τόπον, ἀδιάφορον ἂν ἕνεκα ἐπιστημονικῶν λόγων ἡ σεδδῖτις κατώρθωσε νὰ κατισχύσῃ τῆς δυναμίτιδος, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσε νὰ κατισχύσῃ εἰς τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, καθόσον παρ’ ὅλας τὰς διαφορὰς τῆς τιμῆς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ δυναμίτιδος καὶ σεδδίτιδος, ἐν τούτοις ἐξακολουθοῦσιν ἀμφότεραι αἱ ἐκρηκτικαὶ αὗται ὕλαι νὰ καταναλίσκωνται εἰς τὸν τόπον, διότι ὑπάρχουσιν ἐργασίαι ἐν αἷς εἶναι ἀδύνατος ἡ χρησιμοποίησις τῆς σεδδίτιδος καὶ χρησιμοποιεῖται ἡ δυναμῖτις. Ὁ λόγος εἶναι ὅτι ἡ δύναμις τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν εὑρίσκεται εἰς 100 πρὸς 90, ὅπως ἐλέχθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἐγὼ δ’ ὑποστηρίζω ὅτι εἶναι μικροτέρα ἡ τῆς σεδδίτιδος· ἔχομεν τὴν ταχύτητα τῆς ἐκρήξεως τῆς brisence τῶν δύο ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἥτις εἶναι μεγίστη ἐν τῇ δυναμίτιδι· ἡ δυναμῖτις ἐκρήγνυται ἐν βραχυτάτῳ χρονικῷ διαστήματι καὶ ἐπιφέρει τὸ ἀποτέλεσμα ἐν τούτῳ τῷ διαστήματι, ἐνῷ ἡ σεδδῖτις χρειάζεται μεγαλείτερον χρονικὸν διάστημα, ἐννοεῖτε δὲ ἡ ἔκρηξις ἀερίων εἰς ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα τί ἀποτελέσματα δύναται νὰ φέρῃ. Βεβαίως, ἂν ἡ ἔκρηξις γίνηται εἰς μεγαλείτερον διάστημα, θὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα μικρότερα καὶ κατ’ ἀνάγκην ὑπάρχει ἀνταγωνισμὸς εἰς ὡρισμένας χρήσεις, ἂν ὄχι εἰς ὅλας. Ἡ δυναμῖτις ἐκρηγνυομένη ἐν ἐλευθέρῳ ἀέρι ἐπιφέρει λόγῳ τῆς μεγάλης αὐτῆς brisence μέγιστα ἀποτελέσματα, ἐνῷ ἡ σεδδῖτις ἔχουσα μικροτέραν brisence δὲν ἐπιφέρει τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν ὅτι δὲν χρησιμοποιεῖται ἐν τῇ ἁλιείᾳ ἡ σεδδῖτις, ἥτις ἁλιεία εἶναι ἀδύνατον νὰ κατορθωθῇ παρ’ ὅλην τὴν καταδίωξιν νὰ λείψῃ, ἀλλὰ χρησιμοποιεῖται ἡ δυναμῖτις παρ’ ὅλην τὴν ὑψηλὴν τιμὴν αὐτῆς. Διὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἰσχυροὶ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι προβάλλονται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι λόγῳ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ τὸ ἓν προϊὸν περισσότερον τοῦ ἄλλου, διότι θ’ ἀποκλείσωμεν τὸν ἀνταγωνισμόν, ὁ ὁποῖος φυσικῶς καὶ οὐχὶ τεχνητῶς ἐπῆλθε. Δὲν ἔχει δὲ δικαίωμα ἡ Πολιτεία νὰ ἐπεμβῇ εἰς ἕνα ἀνταγωνισμὸν καὶ νὰ κανονίσῃ τὰ ὅρια τῆς τιμῆς καὶ νὰ εἴπῃ: ἐπειδὴ ἡ δυναμῖτις στοιχίζει ἀκριβότερα, φορολογῶ τὴν σεδδίτιδα, διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὸν ἀνταγωνισμόν· αὐτὸ θὰ ἐσήμαινεν ἄνισον φορολογίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μᾶς ὡμίλησε περὶ τῆς φορσίτιδος. Ποῦ ἐννοεῖ νὰ κατατάξῃ αὐτήν; Ἐπιμένει νὰ κατατάξῃ τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας εἰς τὴν αὐτὴν φορολογικὴν τάξιν, ἀλλὰ περὶ τῆς φορσίτιδος οὐδὲν ἀνέφερεν. Ἐπιμένει νὰ φορολογήσῃ αὐτὴν πρὸς 50 λεπτά; Αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία παρεσκευάσθη διὰ νὰ ἀνταγωνισθῇ πρὸς τὴν σεδδίτιδα, διότι ἡ δυναμῖτις ἔχει τοιαῦτα προτερήματα ἕνεκα τῶν ὁποίων, ἂν καὶ εἶναι ἀκριβοτέρα, προτιμᾶται εἰς πολλὰς ἐργασίας ἀπὸ τὴν σεδδίτιδα καί, ἐνῷ αὐξάνομεν τὴν φορολογίαν τῆς σεδδίτιδος εἰς τὴν αὐτὴν κλίμακα μὲ τὴν δυναμίτιδα, ἀφήνομεν τὴν φορολογίαν τῆς φορσίτιδος πρὸς 50 λεπτά. Δὲν ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς εἰδικῆς, δι’ ἧς ἔθηκα φορολογικὴν κλίμακα μίαν δραχμὴν διὰ τὴν δυναμίτιδα, 90 λεπτὰ διὰ τὴν σεδδίτιδα καὶ 70 λεπτὰ διὰ τὴν φορσίτιδα. Τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἐξακολουθεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐπιμένῃ, διὰ νὰ ἔχῃ διαφορὰν 50 λεπτῶν ἀπὸ τῆς σεδδίτιδος εἰς τὴν φορσίτιδα, δὲν τὸν ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐνῷ ἐγὼ ἐπέμεινα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς φορολογίας τῶν δύο ὑλῶν νὰ ὁρίσωμεν τὴν κλίμακα τὴν φορολογικὴν ἀδιαφόρως πρὸς τὴν βάσιν· ἂν εἶναι δηλαδὴ 50 τῆς φορσίτιδος, πρέπει ἀναλόγως νὰ κανονίσωμεν καὶ τῶν ἄλλων ὑλῶν τὴν φορολογίαν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔχω ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πῶς συμβιβάζονται ταῦτα καὶ θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀστήρικτα τὰ ἐπιχειρήματα αὐτοῦ ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τῶν δύο ἄλλων ὑλῶν, τῆς σεδδίτιδος καὶ τῆς δυναμίτιδος.

§44Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ προστατεύσω τὴν μίαν βιομηχανίαν ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἄλλης. Ἀφοῦ εὑρέθην πρὸ τῆς ἀναποδράστου ἀνάγκης νὰ ἐπιβάλω φορολογίαν ἐπὶ τῶν ὑλῶν αὐτῶν, ἔπρεπε διὰ τῆς φορολογίας ταύτης νὰ μὴ προστατεύσω τὴν μίαν βιομηχανίαν πρὸς ἀνατροπὴν τῆς ἑτέρας. Ἐφρόντισα νὰ θέσω τοιούτους φορολογικοὺς ὅρους, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζηται εἷς δίκαιος ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ αὐτῶν καὶ διὰ τοῦτο μετὰ τὴν συνδρομὴν τῶν εἰδικῶν περὶ τὰ τοιαῦτα ἐπείσθην ὅτι, ἐὰν ἐπεβάλλομεν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς δυναμίτιδος καὶ τῆς σεδδίτιδος, δὲν θὰ ἐξασφαλίζηται οὗτος.

§45Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ εἰδικοί, οἱ ὁποῖοι σᾶς συνεβούλευσαν ταῦτα; Ἡ γνώμη τοῦ κ. Ζαλοκώστα, ὅστις πράγματι εἶναι εἰδικός, δὲν εἶναι αὐτή. Ποῖος ἄλλος εἶναι ὁ ἁρμόδιος;

§46ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ μόνος ἁρμόδιος, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, εἶναι ὁ κ. Γούναρης, ὅστις εἶναι ὀρυκτολόγος· ὁ κ. Ζαλοκώστας εἶναι φαρμακοποιός.

§47Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Εἶναι χημικὸς τοῦ Ὑπουργείου προϊστάμενος τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου· ἑπομένως εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος ὅλων καὶ νομίζω ὅτι εἴχετε καθῆκον αὐτοῦ τὴν γνώμην ν’ ἀκούσητε.

§48ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν τὰ συμπεράσματα τῶν πειραμάτων, τῶν γενομένων ἀλλαχοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκανονίσαμεν τοιαύτην φορολογίαν, ὥστε νὰ ἐξακολουθῇ ὑφισταμένη ἡ βιομηχανία τῆς σεδδίτιδος καὶ φορσίτιδος, ἀλλὰ νὰ μὴ καταστραφῇ ἡ βιομηχανία τῆς δυναμίτιδος καὶ πυρίτιδος ἐν Ἑλλάδι, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἔχουσι διατεθῆ ἑκατομμύρια καὶ ἀσχολοῦνται τοσοῦτοι ἐργάται. Ἂν δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη διαφορὰ μεταξὺ φορολογίας δυναμίτιδος καὶ σεδδίτιδος ἢ ἂν δὲν ἐξησφαλίζετο μία φορολογία τοιαύτη ἐπὶ τῆς φορσίτιδος, ὥστε ν’ ἀνταγωνίζηται πρὸς αὐτὴν ἡ πυρῖτις τῶν ὑπονόμων, ἔστε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατόν ποτε ν’ ἀνταγωνισθῇ ἡ δυναμῖτις ἡ παραγομένη ἐν Ἑλλάδι, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἀπασχολοῦνται τόσα κεφάλαια, πρὸς τὴν σεδδίτιδα, ὅπως δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ πυρῖτις τῶν ὑπονόμων ν’ ἀνταγωνισθῇ πρὸς τὴν φορσίτιδα. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἂν ἐπιμένῃ ὁ κ. συνάδελφος, ν’ αὐξήσωμεν τὴν φορολογίαν τῆς φορσίτιδος.

§49Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὸ θὰ εἶναι ἔγκλημα.

§50Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νὰ ὑποβιβάσητε τὰς ἄλλας.

§51ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχω καθῆκον νὰ δέχωμαι εὐχαρίστως πᾶν ὅ,τι προσφέρεται ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἄν ἡ Βουλὴ πειθομένη εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ δέχηται ν’ αὐξήσῃ τὴν φορολογίαν, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἐν τούτοις δηλῶ ὅτι τὰ 50 λεπτὰ εἶναι δικαία φορολογία, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει κατὰ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῆς φορσίτιδος τὴν πυρίτιδα τῶν ὑπονόμων, ὅπως ἡ φορολογία τῆς μιᾶς δραχμῆς ἐξασφαλίζει τὴν δυναμίτιδα κατὰ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῆς σεδδίτιδος. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, βεβαία οὖσα ὅτι, ἐνῷ οὕτω πως προστατεύει μίαν μεγάλην βιομηχανίαν ἐν Ἑλλάδι, τὴν τῆς δυναμίτιδος καὶ πυρίτιδος, δὲν καταστρέφει τὴν βιομηχανίαν τῆς σεδδίτιδος, ἥτις ἀπό τινος εἰσήχθη ἐν Λαυρείῳ.

§52Ι. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ τὰ μεταλλεῖα;

§53ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ μεταλλεῖα ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ κάμνουσι χρῆσιν φορσίτιδος, τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιβαρύνομεν πολύ·

§54Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἰδίως σεδδίτιδος.

§55Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Βεβαίως σεδδίτιδος.

§56ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ σεδδῖτις κατὰ τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα, εἶναι πάντοτε εὐωνοτέρα τῆς δυναμίτιδος· 4,50 δραχμ. θὰ στοιχίζῃ ἡ δυναμῖτις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς φορολογίας, 2,50 δρ. θὰ στοιχίζῃ ἡ σεδδῖτις, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ εἰς τὸν νοῦν τινος ὅτι θέλομεν νὰ καταστρέψωμεν τὴν σεδδίτιδα καὶ νὰ προαγάγωμεν τὴν δυναμίτιδα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπεβλήθη τροπολογία ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ Ψαρῶν κ. Χατζηκυριάκου, ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει)· «Τὰ ὑπὸ στοιχεῖα βʹ) καὶ γʹ ἐδάφια τοῦ ἄρθρου 1 ἀντικαθιστῶνται διὰ τριῶν ἐδαφίων, βʹ), γʹ καὶ δʹ ἐδαφίου τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου γινομένου εʹ ὡς ἑξῆς· βʹ) Διὰ δυναμίτιδα πρώτης κατηγορίας εἰς δραχμὴν μίαν κατ’ ὀκᾶν· γʹ) Διὰ πάσας τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας τὰς μὴ ἐμπεριεχούσας νιτρογλυκερίνην, ἤτοι σεδδίτιδα Φαβιὲρ καὶ τὰ αὐτῶν ἀνάλογα εἰς λεπτὰ 90 κατ’ ὀκᾶν· δʹ) Διὰ μὲν τὴν δυναμίτιδα δευτέρας κατηγορίας (φορσίτιδα ἢ μελανὴν δυναμίτιδα) λεπτὰ 70 κατ’ ὀκᾶν· εʹ) Διὰ σφαιρίδια (σκάγια) εἰς 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§58Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χατζηκυριάκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἀμφοτέρωθεν). Τί λέγετε, κ. Πρόεδρε; Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἀντιθέτως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν......

§62Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ὁ κ. Θεοτόκης ἠγέρθη.

§63Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διατυπώσατε, κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εὐκρινῶς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χατζηκυριάκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.......

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλη ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§66Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν θὰ παίζωμεν ἐδῶ μέσα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν ἢ ἀκούσητε νὰ μὴ ἐκφέρητε κρίσεις.

§68ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ τὸ ἑξῆς: ὅτι προκειμένου νὰ καταστραφῇ μία Ἑλληνικὴ βιομηχανία, ἐγὼ τὸ θέτω ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§69Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ν’ ἀπαγγείλητε, κ. Πρόεδρε, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία ἔχει πλέον συντελεσθῆ.

§70Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ ψηφοφορία, κ. Πρόεδρε, ἐγένετο καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὶν ἢ ἀπαγγείλητε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας νὰ θέσῃ οἱονδήποτε ζήτημα. Ἔπρεπε νὰ τὸ θέσῃ πρὶν γίνῃ ἡ ψηφοφορία, ἀλλ’ ἤδη ἡ ψηφοφορία ἐγένετο καὶ πρέπει ν’ ἀπαγγείλητε τὸ ἀποτέλεσμα.

§71Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τί περιμένετε; Ἀπαγγείλατε τὸ ἀποτέλεσμα.

§72Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶσθε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ οὐχὶ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις, γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία.

§74Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Σᾶς ὑπέμνησα ἐκείνην τὴν στιγμήν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ χεὶρ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς πλειονοψηφίας ἠγέρθη. Τοῦτο εἶναι ἔνδειξις ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας.

§75Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀπαγγείλητε τὸ ἀποτέλεσμα ὅπως ἀντελήφθητε αὐτό.

§76Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ ψηφοφορία αὐτὴ δὲν ἀφεώρα τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ συνεπῶς οὐδεμίαν σημασίαν τοιαύτην εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ. Ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, ὀφείλετε ν’ ἀπαγγείλητε τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἡ ἀπαγγελία τοῦ ἀποτελέσματος δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλην σημασίαν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν πράγματι ἔχει.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χατζηκυριάκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§78ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι πρόκειται περὶ μικρῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι καὶ ἅτινα ἐλειτούργουν καὶ πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως, εἶναι δὲ λείψανα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν προσέφερον μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὰ ὀλίγα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα εἰς τὸν τόπον σήμερον μόλις φυτοζωοῦσιν, ἐὰν ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὰ φόρος τοιοῦτος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν ὕπαρξιν, οὐδὲ τὸ Δημόσιον εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξῃ τι. Κατὰ συνέπειαν θὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματα ταῦτα, χωρὶς νὰ κερδήσῃ τὸ Δημόσιον τίποτε. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν ταύτην καὶ νὰ προλάβῃ τὴν καταστροφὴν τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου. Καὶ ἄλλοτε εἰς ὁμοίαν παράκλησιν ὁ μακαρίτης Σιμόπουλος ἔδωκε προσοχὴν μὴ θέλων νὰ γίνῃ πρόξενος βλάβης εἰς τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας καὶ εἰς τὸ Δημόσιον.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 μετὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Χατζηκυριάκου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§80Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὡς χθὲς εἴπομεν, θ’ ἀναγκάσῃ πολλὰ μικρὰ ἐργοστάσια νὰ κλείσωσι. Διὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ σύσσωμος εὗρεν ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ τροπολογία ὅπως προλάβωμεν τὸ κακόν. Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν τροποποιήσεων, ἃς ἐπὶ τὸ χειρότερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμεν, εἶναι καὶ ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἡ ἐγγύησις πρέπει νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 10.000 δρχμ. Ζητῶ ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις αὕτη, διότι αὐτὴ καὶ μόνη θ’ ἀναγκάσῃ πολλὰ μικρὰ ἐργοστάσια νὰ κλείσωσιν.

§81ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀττικῆς θὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὰς γνώμας ἡμῶν, αἵτινες συνοψίζονται εἰς μίαν καὶ μόνην, ὅτι δέον νὰ προστατευθῶσιν οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι, ὁ δὲ καλλίτερος τρόπος ἵνα προστατευθῶσιν οὗτοι εἶναι νὰ μὴ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη, ἡ ὁποία περιελήφθη εἰς τὸ ἄρθρον 3, διότι, ἐὰν τεθῇ, βεβαίως εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσωσι τὰ μικρὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἔχομεν καθῆκον νὰ προστατεύσωμεν. Δὲν βλέπω δὲ καὶ τὸν λόγον τῆς διατάξεως ταύτης. Ὁ λόγος τῆς διατάξεως ταύτης δύναται νὰ εἶναι μόνον πρὸς ζημίαν τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν, χωρὶς οὐδὲν συμφέρον νὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον, διότι τὸ Δημόσιον κατὰ τὰς λοιπὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἔχει τὴν ἐπιτήρησιν ἐπὶ τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν. Ἑπομένως οὐδεμία κατάχρησις δύναται νὰ γίνῃ, ἐὰν δὲ γίνῃ κατάχρησις, τὸ Δημόσιον δύναται ἐν οἱᾳδήποτε στιγμῇ νὰ κατάσχῃ ὁλόκληρον τὸ ἐργοστάσιον. Ἐπὶ τέλους, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νομίζῃ ὅτι δὲν ἐξασφαλίζεται τὸ Δημόσιον, ἂς θεσπισθῇ διάταξις καθ’ ἣν τὸ Δημόσιον νὰ δικαιοῦται νὰ ἐγγράψῃ πρώτην ὑποθήκην ἐπὶ τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν. Ἐπ’ οὐδενὶ ὅμως λόγῳ νομίζω ὅτι δέον νὰ τεθῇ ἡ διάταξις τῆς ἐγγυήσεως, διότι, καθὼς ἐξέθηκαν οἱ κ. συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἀντεφρόνουν πρὸς τὰς ἰδέας τῆς ἐπιτροπῆς περὶ μονοπωλίου, οἱ ἐργοστασιάρχαι εὑρίσκονται ἐν ἥττονι μοίρᾳ ἢ ἐν οἵᾳ εὑρίσκοντο μέχρι τοῦδε, διότι δυσκόλως θὰ εὕρωσι χρήματα ὡς ἐκ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως καὶ ὡς ἐκ τῶν περισσοτέρων κεφαλαίων τὰ ὁποῖα τοῖς χρειάζονται σήμερον. Ἐὰν ἔχωμεν τὴν ἐγγύησιν ταύτην, τότε τοὺς κλείομεν παντελῶς. Βεβαίως ἐπιμένω ἀκραδάντως πιστεύων ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀδιακόπως κόπτεται ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας καὶ μάλιστα τῆς μικρᾶς, θὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου.

§82Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ψηφίζομεν ἓν νομοσχέδιον ὑψίστης σπουδαιότητος καί, ἐνῷ ψηφίζομεν αὐτό, οὐδεμίαν λαμβάνομεν πρόνοιαν περὶ τῆς ζωῆς τῶν δυστυχῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι εἰργάζοντο μέχρι τοῦδε εἰς τὰ ἐργοστάσια ταῦτα. Συχνότατα δὲ ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ θρηνήσῃ τὰ θύματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προήρχοντο ἐκ τῆς κακῆς καταστάσεως εἰς ἣν διετέλουν τὰ πλεῖστα τῶν ἐργοστασίων τούτων. Ἡ μόνη ἐγγύησις τὴν ὁποίαν βλέπω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶναι ἡ ἐγγύησις τὴν ὁποίαν δικαιότατα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσέθηκε, τουτέστιν ἡ ἐγγύησις τῶν 10.000 φράγκων, διὰ νὰ παρίστανται τὰ ἐργοστάσια ταῦτα εὐπρόσωπα καὶ μὲ ὅλην τὴν ἐπιστημονικὴν ἐπιτήρησιν καὶ καταρτισμόν, ἄνευ τῶν ὁποίων θὰ θρηνήσωμεν εἰς τὸ μέλλον περισσότερα θύματα.

§83Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τότε ἐπιμένετε νὰ κλείσωμεν τὰ ἐργοστάσια.

§84ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εὐθὺς ὡς δεχθῶ νὰ διαγραφῇ ἡ βάσις αὕτη, πρέπει ν’ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπραχθῇ φόρος, ἐφ’ ὅσον θ’ ἀφήσωμεν ἐλευθέρους ὅλους τοὺς πυριτιδομύλους νὰ λειτουργῶσιν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐνασκήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν ἔλεγχον καὶ τὸ πολὺ πολὺ θὰ θελήσωμεν νὰ καταπιέσωμεν τὰ μόνα ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα ἔχουσι κεφάλαια πρὸς ἐγκατάστασιν, διότι ἐπ’ αὐτῶν καὶ μόνον θὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους εἶναι ἀδύνατον νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπραχθῇ ὁ φόρος τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἢ μέλλει μόνον νὰ κλείσωμεν τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§85Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νομίζω ὅτι διὰ τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου γίνεται τὸ ἀντίθετον ἀκριβῶς ἐκείνου, τὸ ὁποῖον χθὲς τὴν ἑσπέραν ὑπεστήριξαν εἰς τὴν Βουλήν, γενομένου λόγου περὶ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Οἱ μὴ ὑποστηρίζοντες τὴν ἰδέαν τοῦ μονοπωλίου ἠθέλησαν νὰ προστατεύσωσι τὰ συμφέροντα τῶν μικρῶν καταναλωτῶν, τῶν ὁποίων ἐφρόνουν ὅτι διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου τούτου θὰ κατέστρεφον τὰ συμφέροντα. Σήμερον διὰ τῆς τελευταίας παραγράφου τῆς ἐγγυήσεως τῶν 10.000 δραχ. γίνεται ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει κλείσει ἐντελῶς τὰ μικρὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἐργάζονται σχετικῶς σήμερον τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη νὰ δεχθῇ τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θέλει εἶσθαι ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὰ χθὲς συζητηθέντα, διότι διὰ τούτου θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ μονοπώλιον τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τὸ ὁποῖον ἀπεφύγομεν, ἵνα περισώσωμεν τοὺς βιοπαλαιστάς, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ προσώπου των κατώρθωσαν ν’ ἀναπτύξωσι βιομηχανίας ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀφήσῃ τὴν ἐγγύησιν τῶν 10% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐργοστασίων των καὶ νὰ μὴ θέση τὰς 10.000 δραχμῶν, διότι πολλὰ τούτων δὲν ἔχουσιν ἀξίαν ἀνωτέραν τῶν 100.000 δραχμῶν, ἵνα δώσωσι τὴν ἐγγύησιν ταύτην τῶν 10,000. Ὥστε παρακαλῶ ν’ ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου ὅτι ἡ ἐγγύησις δὲν δύναται νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 10.000 δραχμῶν καὶ νὰ μείνῃ ὅπως ἦτο πρίν, 10%, διότι εἰς τὰ ἐργοστάσια τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν πάντως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ποιά τις ἐγγύησις ἢ δύναται νὰ τεθῇ κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 5,000 δραχμῶν.

§86Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἐνόησα καλῶς τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός· ἐλπίζω ὅτι δὲν τὸ ἐνόησα, ἀλλὰ θὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τί ἐνόησα. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι «δὲν δύναμαι νὰ εἰσπράξω τὸν φόρον, ἐὰν δὲν κλείσωσι τὰ μικρὰ ἐργοστάσια». Αὐτὸ εἴπετε; Διότι, ἂν τοῦτο εἴπετε, εἶναι τερατῶδες. Παρακαλῶ νὰ τὸ ἀκούσῃ ἡ Βουλή.

§87ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ φυσικὴ συνέπεια ὅλων ἐκείνων τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι νὰ μὴ ἐπιβληθῇ φορολογία ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Εὐθὺς ὡς καταστῇ ἀδύνατος ὁ ἔλεγχος καὶ ἡ ἐποπτεία ὅλων τῶν μικρῶν πυριτιδοποιείων, εἶναι ἀδύνατον νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπραχθῇ ὁ φόρος ἀπ’ αὐτῶν, ἀλλὰ μόνον ἀπὸ τῶν μεγάλων ἐργοστασίων τέλεσι καὶ δαπάναις αὐτῶν καὶ οὐχὶ πρὸς καταστροφὴν ὅλων τῶν μικρῶν πυριτιδοποιείων.

§88Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς στραγγαλισμόν.

§89ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ μικρὰ ἐργοστάσια θὰ ἐγκατασταθῶσιν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα μὲ πυρίτιδα ἀφορολόγητον, μόνον δὲ τὰ μεγάλα ἐργοστάσια θὰ ὑποβάλλωνται εἰς φορολογίαν καί, ἐνῷ τὸ Δημόσιον δὲν θὰ εἰσπράττῃ τίποτε, θὰ καταστραφῇ μεγάλη καὶ ἀνθηρὰ βιομηχανία. Διὰ τοῦτο νομίζω προτιμότερον νὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἢ ν’ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἐποπτείαν τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῶν μικρῶν καταστημάτων.

§90Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Εἶναι περίεργος ὁ συνδυασμὸς τῶν ἰδεῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Φρονεῖ ὅτι τὰ μικρὰ ἐργοστάσια θὰ προβαίνωσιν εἰς καταχρήσεις, ἐνῷ τὰ μεγάλα οὐχί. Πῶς ἐκ τῶν προτέρων κρίνει ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν πεῖραν τοῦ πράγματος; Ἄλλως τε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προβλέπει περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τούτου, ἐκτὸς ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρῇ ἀνεπαρκῆ τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφόμενα περὶ ὑπαλλήλων καὶ τὰς ποινικὰς διατάξεις αἵτινες ἐπιβάλλονται εἰς τὴν καταστρατήγησιν τοῦ φόρου τούτου. Ἐὰν θεωρῇ ταῦτα ἀνεπαρκῆ, ἂς φέρῃ τροπολογίαν, ἵνα συμπληρώσῃ τὰς σχετικὰς διατάξεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου καὶ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ἐργοστασίων, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ἡ ἐγγύησις μὲ τὸν ἔλεγχον.

§91ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ εἰς ἐμὲ φαίνεται ὅτι οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εὑρίσκονται ἐν συνεχείᾳ τῶν σκέψεων τὰς ὁποίας εἶχεν, ὅτε ἐκόπτετο ὑπὲρ τῆς μικρᾶς βιομηχανίας· διότι ἤδη, ἐὰν μείνῃ ἡ διάταξις αὕτη, καταστρέφεται ἡ μικρὰ βιομηχανία καὶ διὰ τοῦτο οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι, ὅτε ἔβλεπον αὐτὴν τὴν διατύπωσιν τοῦ φόρου, διεμαρτύροντο. Νομίζω ὅτι εἰς ἕκαστον πρέπει ν’ ἀπονείμωμεν τὸ δίκαιον· τὸ δίκαιον δὲ εἶναι νὰ θέσωμεν τὰ βάρη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐξελέγξεως τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου. Ὅταν εἶναι μικρὸν τὸ ἐργοστάσιον, ἡ ἐγγύησις πρέπει νὰ εἶναι μικροτέρα· τὸ μεγαλείτερον ἐργοστάσιον πρέπει νὰ καταθέτῃ μεγαλειτέραν ἐγγύησιν. Τὰ πράγματα ταῦτα εἶναι τοσοῦτον στοιχειώδη, ὥστε ἀπορῶ πῶς δὲν τὰ παραδέχεται ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἑπομένως ἂς δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς μίαν μέσην λύσιν. Ἡ ἐγγύησις νὰ κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος καὶ νὰ εἶναι ἴση πρὸς 5% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐργοστασίου. Τοιουτοτρόπως οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι θὰ καταβάλωσιν ὀλίγα, οἱ δὲ μεγάλοι ἐργοστασιάρχαι θὰ καταθέσωσι πολλά.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχουσι τροπολογίαι. Ὁ κ. Σ. Κουμουνδοῦρος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως Γεωργικοῦ ταμείου. Ὁ κ. Φ. Νέγρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεων ὑπενωμοταρχῶν καὶ χωροφυλάκων· Ὁ κ. Ἀλ. Κανάρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δραχμῶν 62.291.65. Ὁ κ. Κ. Παπαμιχαλόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ σχολείου τῶν Καλῶν Τεχνῶν. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 800–803).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 5 μ.μ. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις περὶ ὥραν 12 καὶ 30′ τῆς μεσημβρίας). Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὥρᾳ 5.55 μ. μ.).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§96Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. (Διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ σιδηροδρομικῶν συμβάσεων κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν παρατηρῶν ὅτι ὁ προεδρεύσας Ἀντιπρόεδρος ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἐφρόντισε νὰ ψηφισθῇ τοῦτο καθ’ ἣν ὥραν οὗτος ἔτυχε νὰ ἐξέλθῃ τῆς αἰθούσης μὴ δυνάμενος νὰ φαντασθῇ ὅτι παρὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς θὰ προετάσσετο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐγκαταλειπομένων ἄλλων νομοσχεδίων, ἅτινα προετάσσοντο τούτου). (Ὅρα πλήρη ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§97ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§98Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τί συζητοῦμεν τώρα; Ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν;

§99ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ ζητήματος τῶν σιδηροδρόμων. Θὰ ἐπανορθώσω μόνον μίαν ἀνακρίβειαν τὴν ὁποίαν εἶπε...

§100Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν συνήθισα νὰ λέγω ἀνακρίβειαν.

§101ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Πλάνην.

§102Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Οὔτε πλάνην εἶπον τὰ πράγματα ὡς ἔχουσι.

§103ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἡμερησία Διάταξις χθὲς ἐτηρήθη εὐλαβῶς. Ὡς ἀπεφασίσθη, ἐψηφίσθησαν τὰ νομοσχέδια κατὰ τάξιν, καὶ τὰ ὑπέδειξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ἀπεδέχθη ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος. Πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς συμβάσεως ἦταν δύο νομοσχέδια τὰ ὁποῖα κατὰ παράκλησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀνεβλήθησαν, τὸ περὶ οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους καὶ ἓν ἕτερον.

§104Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ αὐτὰ ἐβεβαίωσα.

§105ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεβλήθησαν λοιπὸν αὐτὰ καὶ κατόπιν ἐζητήθη ἡ ψήφισις τῶν λοιπῶν νομοσχεδίων. Ἀλλ’ ἡ Βουλή, ἡγουμένης τῆς πτέρυγος τῆς πλειονοψηφίας, εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ταῦτα ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπείγουσι νὰ ψηφισθῶσι. Τὸ Προεδρεῖον λοιπόν, ὑπεῖκον εἰς τὴν ὁμόθυμον γνώμην τῆς Βουλῆς, ἀνέβαλε καὶ ταῦτα. Ὅτε ἐξηντλήθησαν τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν κατεπείγοντα, κατόπιν ἐψηφίσθησαν καί τινα ἄλλα, περὶ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ οὐδεμίαν εἶχεν ἀντίρρησιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν γνώσει τί ἐγένετο καὶ ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐτήρησεν εὐλαβῶς τὰ ἀποφασισθέντα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ὁ κ. Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 804). Οἱ κ. Θ. Λέκας καὶ Ἀ. Σκουζὲς ἀπευθύνουσι τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· «Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι εἰς θέσιν «Βασιλικὸ» τῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Μενιδίου καὶ ἀκριβῶς πλησίον τῶν γεφυρῶν τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου καὶ Λαρίσης κατεστράφη ἡ ὁδὸς εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἕνεκα τῶν βροχῶν, ὥστε καθίσταται ἀδύνατος ἡ συγκοινωνία τῶν κατοίκων εἰς τὰ χωρία Κάτω Λιόσια, Ἄνω Λιόσια, Καματερό, Χασιὰ καὶ Μενίδιον καὶ παρακαλοῦμεν, ὅπως τὸ ταχύτερον διαταχθῇ ἡ ἐπισκευὴ τῆς ὁδοῦ εἰς τὸ ἄνω ἀναφερόμενον σημεῖον, καθόσον πολλὰς δυσχερείας παρουσιάζει εἰς τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων αὐτῶν, οἵτινες σημειωτέον ἀπὸ ἡμερῶν ἔχουσιν ἀναφέρει τοῦτο δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ζητοῦσιν ἔκτοτε τὴν ἐπιδιόρθωσιν». Ὁ κ. Ἀ. Τυπάλδος Μπασιᾶς γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐπεξεργασίαν τῆς προτάσεως νόμου περὶ καταργήσεως τῶν περὶ ἀποδοχῆς γυναικῶν καὶ περὶ ἐκχωρήσεως ἀπαιτήσεων ἐπὶ ἥττονι τιμήματι διατάξεων τοῦ ἀστικοῦ δικαίου ὑποβάλλει τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Οἱ κ. Κ. Ἰ. Ἀγγελόπουλος καὶ Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ κυριακῆς ἀργίας. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 805, 806). Ὁ κ. Ἰ. Μανέτας ἀπευθύνει τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· «Παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐάν, ἀφορμὴν λαμβάνων ἐκ τῆς πρό τινος ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Βουνοῦ τοῦ δήμου Τεγέας τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, προτίθεται νὰ λάβῃ μέτρα περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τῶν ἰδιοκτητῶν, ὧν κατεστράφησαν αἱ ἐσοδεῖαι· πρὸς δέ, ἐάν, ὁμοίαν ἀναφορὰν τῶν αὐτῶν ἀναφερομένων ἔχων ὑπ’ ὄψει, ἀπευθυνθεῖσαν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον, σκοπεῖ νὰ διατάξῃ τὴν κατάρτισιν μελέτης τοὐλάχιστον περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἐν Μαντινείᾳ καὶ Κυνουρίᾳ ἑλῶν». Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν κλπ.». Εὑρισκόμεθα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Σλῆμαν ἔχει τὸν λόγον.

§107ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν θέλω ἐπαναλάβει τὰ λεχθέντα σήμερον τὴν πρωίαν, ἀλλ’ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἄδεια τῆς λειτουργίας ἐργοστασίων ἐκρηκτικῶν ὑλῶν χορηγεῖται, ἀφοῦ κατατεθῇ προηγουμένως εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον χρηματικὴ ἐγγύησις ἴση πρὸς 5% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐργοστασίου. Δηλαδὴ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προτείνω, ἵν’ ἀπαλειφθῇ ὁ κατώτατος ὅρος τῶν 10.000 δρχμ., τὸν ὁποῖον εἶχε προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός. Τὴν τροπολογίαν ταύτην συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος νομίζω, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἐξέφερεν, ὅτι δέον νὰ προστατευθῶσιν οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι, παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλήν, ἵν’ ἀποδεχθῇ ταύτην.

§108ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα ὅτι ἡ διαγραφὴ τῆς διατάξεως ταύτης οὐδὲν ἄλλο σημαίνει ἢ ματαίωσιν παντελῆ τῆς προκειμένης φορολογίας.

§109Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ διαγραφῆς· πρόκειται περὶ ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ τῆς ἐγγυήσεως.

§110Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ὅπως ἔθηκα τὸ ζήτημα τὴν πρωίαν ἐπὶ τῆς ἐγγυήσεως, ἂν ἐνθυμῶνται οἱ κ. συνάδελφοι, ἐτόνισα ὅτι ἡ ἀπαίτησις τῆς ἐγγυήσεως ταύτης τῶν 10.000 ἰσοδυναμεῖ ἀκριβῶς πρὸς ἐξαφάνισιν τῶν μικρῶν ἐργοστασίων. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους κατέληξεν εἰς τὸ κατώτατον ὅριον τῆς ἐγγυήσεως ταύτης, διότι, νομίζω, ἐγγύησις 10% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐργοστασίων εἶναι ἐπαρκὴς ἵνα ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἐπίσης ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναφέρονται καὶ διατάξεις περὶ ἐποπτείας τῶν ἐργοστασίων τούτων καὶ διατάξεις ἐναντίον τῆς παραβάσεως τῆς φορολογίας. Νομίζω ὅτι ἡ ἐγγύησις εἶναι ἀρκετὴ ὅπως ἐξασφαλισθῇ τὸ Δημόσιον ἀπὸ πάσης παραβιάσεως, ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὴν θεωρῇ ἐπαρκῆ, εἶπον καὶ τὴν πρωίαν, νὰ προτείνῃ νέας ἐγγυήσεις καὶ νὰ προβλέψῃ ἀσφαλεστέρας ποινικὰς διατάξεις διὰ τὴν καταστρατήγησιν τῆς φορολογίας ταύτης. Ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μᾶς ἀνέπτυξε τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι τὸν πείθουσιν, ἵνα ἐπιμείνῃ εἰς τὰς ἐγγυήσεις ταύτας. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐπιμένῃ ἐφ’ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον ἀναπτυχθὲν κατεδείχθη ὅτι ἀδικεῖ καὶ συντελεῖ εἰς τὴν καταστροφὴν ὡρισμένων βιομηχανιῶν. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ πῶς διὰ τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου πραγματοποιοῦνται ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ φόβοι τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ἐνταῦθα, ὅτι συντελεῖ τοῦτο εἰς τὴν καταστροφὴν τῶν μεγάλων ἐργοστασίων. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ παρακαλέσω νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως, ἐὰν συμφωνῇ πρὸς τὰς ἰδέας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἢ ὄχι.

§111ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐξήγησα ἀρκετὰ σαφῶς τὴν γνώμην μου τὴν πρωίαν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς φορολογίας ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὴν πυρίτιδα διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἶναι δυνατόν, ἢ μᾶλλον πιθανόν, νὰ συσταθῶσι πλεῖστα ὅσα μικρὰ ἐργοστάσια, διότι θὰ εἶναι δύσκολος ὁ ἔλεγχος ἐπ’ αὐτῶν, ἑπομένως δύσκολος καὶ ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου. Ποία θὰ εἶναι ἡ συνέπεια; Ὅτι τὰ τοιαῦτα ἐργοστάσια θὰ ἔχωσι μέγα κέρδος, καθόσον θὰ κατορθώνωσι νὰ παράγωσι καὶ νὰ φέρωσιν εἰς κατανάλωσιν πυρίτιδα ἄνευ τῆς ἐπιβεβαιώσεως τοῦ φόρου· ἑπομένως τὸ κέρδος θὰ εἶναι τόσον μέγα, ὥστε θὰ ἴδωμεν αὐτὰ συνιστώμενα ὥσπερ μύκητας. Ποία θὰ εἶναι ἡ συνέπεια; Ἡ συνέπεια τὴν ὁποίαν εἶπον ἄλλοτε προκειμένου περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος, τοῦ ὁποίου εἰσηγητὴς ἦτο ὁ ἀείμνηστος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτής, καθόσον ἐπεβάλλετο φορολογία ἥτις ἦτο δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπράττηται μόνον εἰς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, οὐχὶ ὅμως εἰς τὰ μικρὰ ἀποστακτήρια τὰ ἐγκατεστημένα ἁπανταχοῦ τῆς χώρας καὶ ἀνερχόμενα εἰς δεκάδας χιλιάδων καὶ ἐπέκεινα. Ποία ἦτο ἡ φυσικὴ συνέπεια; Τὰ μικρὰ αὐτὰ ἀποστακτήρια κατέκτων ἑκάστοτε ἔδαφος ὡς πρὸς τὴν κατανάλωσιν, διότι κατώρθουν νὰ ὑπεκφύγωσι τὴν φορολογίαν καὶ τὸ Δημόσιον ὀλίγον κατ’ ὀλίγον δὲν εἰσέπραττε τίποτε ἐκ τοῦ φόρου, ἐκινδύνευον δὲ νὰ κλείσωσι τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, τὰ μεγάλα ἀποστακτήρια. Τοῦτ’ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐὰν δηλαδὴ οὐδεμίαν ζητήσωμεν ἐγγύησιν ἀπὸ τὰ μικρὰ ἐργοστάσια, θὰ ἴδητε ταῦτα συνιστώμενα ἁπανταχοῦ, καθόσον αὐτὰ θὰ διαφεύγωσι τὸν ἔλεγχον, ἑπομένως τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου. Ποία δὲ θὰ εἶναι ἡ συνέπεια; Νὰ καταναλίσκηται πυρῖτις ἐν τῷ Κράτει χωρὶς νὰ ὑποβάλληται εἰς φορολογίαν, θὰ ὑποβάλληται δὲ μόνον εἰς φορολογίαν ἡ πυρῖτις, ἥτις θὰ παράγηται εἰς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια. Ποία θὰ εἶναι ἡ συνέπεια; Ἐκείνη τὴν ὁποίαν εἴχομεν καὶ ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς ἐντίμου παραγωγῆς τῆς πυρίτιδος ἐπιβάλλει νὰ ληφθῶσι τοιαῦται ἐγγυήσεις, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνασκῆται ἔλεγχος ἐπὶ τῆς παραγομένης πυρίτιδος καὶ νὰ βεβαιῶται καὶ εἰσπράττηται ἀσφαλῶς ὁ φόρος. Οὕτω πως μόνον εἶναι δυνατὸν τὸ μὲν Κράτος νὰ ἔχῃ ἀσφαλῆ τινα πρόσοδον τὰ δὲ ἐργοστάσια, διὰ τὰ ὁποῖα, ἔχουσι διατεθῆ ἑκατομμύρια ὅλα, νὰ ἐξακολουθήσωσι λειτουργοῦντα καὶ παράγοντα πυρίτιδα.

§112ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὐηρεστήθη ἐπὶ τέλους νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον ν’ ἀπαντήσω. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φοβεῖται μὴ ὑπὸ τὴν λειτουργίαν τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως αὐξηθῶσιν ἐπ’ ἄπειρον τὰ ἐργοστάσια. Αὐτὸ ὅμως ἐπιτραπήτω μοι νὰ εἴπω ὅτι εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σκέπτεται πᾶς τις, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ τὸ μονοπώλιον καὶ ὑποστηρίζει τὸ μονοπώλιον διὰ τῶν αὐτῶν ἐπιχειρημάτων διὰ τῶν ὁποίων ὑποστηρίζει τοῦτο καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐκηρύχθησαν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ὑποστηρίξας τὴν ἰδέαν τοῦ μονοπωλίου ἀκριβῶς ἐξέφρασε τὴν ἰδέαν ὅτι καταστρεφομένων τῶν μικρῶν καταστηματαρχῶν πρέπει εἰς αὐτοὺς νὰ δοθῇ ἀντάλλαγμά τι, διὸ καὶ ἐπρότεινε τὸ μονοπώλιον εἰς ἑταιρείαν, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐξαγοράσῃ αὐτά, διότι εἶπον ὅτι ἀδύνατον νὰ δυνηθῶσι ν’ ἀνταγωνισθῶσιν αὐτὰ ἐν ὅσῳ ὑπάρχει ὁ φόρος καταναλώσεως, διότι δὲν θὰ ἔχωσι τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια. Πῶς λοιπὸν συμβιβάζεται τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐξέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ ἐργοστάσια αὐτὰ θέλουσι βεβαίως πολλαπλασιασθῆ; Θέλουσι βεβαίως πολλαπλασιασθῆ ὑπὸ ἕνα ὅρον, ὑπὸ τὸν ὅρον ἐὰν ἡ Πολιτεία οὐδεμίαν ἐπ’ αὐτῶν δύναται νὰ ἐξασκήσῃ ἐποπτείαν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι δύναται μία Πολιτεία καὶ μία Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ νόμους τοὺς ὁποίους ἀναγνωρίζει ὅτι δὲν ἐπιβάλλονται οὔτε ὑπὸ τῆς δικαιοσύνης οὔτε ὑπὸ τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν, ὅταν αὐτὸ τοῦτο τὸ Δημόσιον θεωρῇ ὅτι εἶναι ἀνίκανον νὰ κάμῃ τὴν ἐπιτήρησιν, αὐτὴ δὲ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν νομίζῃ ὅτι δύναται νὰ περιλάβῃ διατάξεις αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιτρέψωσιν εἰς τὴν διοίκησιν νὰ κάμῃ τὴν δέουσαν ἐπιτήρησιν. Ἐκ τοῦ προχείρου σκεπτόμενος ἐπὶ τῶν λεγομένων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐρωτῶ αὐτόν· διατί δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐπιτήρησις; Διότι τὰ ἐργοστάσια θὰ εἶναι ἐγκατεσπαρμένα; Ἂς προστεθῇ διάταξις ὅτι ταῦτα δέον νὰ ὦσιν εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν μεγάλων πόλεων. Τὰ νῦν λειτουργοῦντα ἐργοστάσια εὑρίσκονται εἰς αὐτὴν τὴν μοῖραν, δύνανται δὲ οἱ νέοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σκοπὸν νὰ κάμωσιν ἐργοστάσια νὰ τὰ ἱδρύσωσιν ἐκεῖ, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ καταστρέψωμεν τὰ ὑπάρχοντα ἐλάχιστα ἐγκατεσπαρμένα εἰς διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος ἐργοστάσια. Ἄλλως τε ἡ ἐγγύησις διατί τίθεται; Τίθεται μήπως οἱ ἱδρυταὶ αὐτοὶ ζητήσωσι νὰ ὑπεκφύγωσι καὶ μὴ πληρώσωσι τὸν φόρον· ἑπομένως δέον ἡ ἐγγύησις νὰ ᾖ ἀνάλογος πρὸς τὰς κατασκευαζομένας ὑπ’ αὐτῶν ὕλας. Δὲν εἶναι δ’ ἀληθὲς ὅτι εἶναι καὶ τόσον εὔκολος ἡ ἵδρυσις ἐργοστασίου. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ παρομοίωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τοὺς ἄμβυκας τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι ὀρθή, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ ἐργαλεῖα διὰ τῶν ὁποίων ἀποστάζονται τὰ στέμφυλα δὲν ἔχουσιν ἀξίαν μεγαλειτέραν τῶν ἑκατὸν δραχμῶν, ἐνῷ ἐδῶ πρόκειται περὶ μηχανημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουσι μεγάλην ἀξίαν, μικρὰ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσωσιν· εἶναι δὲ γνωστὴ ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ κατεργαζόμενοι τὰς πρώτας ὕλας πρὸς κατασκευὴν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν διὰ τῶν ἀτελεστάτων μηχανημάτων. Ἑπομένως νομίζω ὅτι, ἐὰν ταῦτα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν εἰς τὸ ἄρθρον 4 δώσωμεν προσοχὴν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἐπιτηρητῶν τῶν ἐργοστασίων τούτων — καὶ νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν ἐκεῖ ἰδέας ῥιφθείσας καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ εἶναι ἐπιτηρηταί, καὶ δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἐργασία τῆς ἐπιτηρήσεως ἐργοστασίου εἶναι ἄσχετος πρὸς τὴν ἐργασίαν τὴν στρατιωτικήν—, νομίζω, λέγω, ὅτι δυνάμεθα πάντα ταῦτα νὰ ἔχωμεν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ μὴ κάμνωμεν ἀδικίας, διότι νομίζω ὅτι ἀκριβῶς, ἐὰν δὲν δεχθῶμεν τοῦτο, θὰ πράξωμεν τὸ ἄτοπον ἐκεῖνο, νὰ καταστρέψωμεν ἐντίμους ἐργοστασιάρχας, ἐργαζόμενοι μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων κεφαλαιούχων, ὅτε βεβαίως θὰ ὑποπέσωμεν εἰς τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἀνέφεραν χθές, ὅτι θὰ ἔχωμεν μόνον ὀλίγους ἐργοστασιάρχας ἔχοντας τοιαῦτα ἐργοστάσια. Ἐὰν γίνῃ δεύτερον ἐργοστάσιον, τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο θὰ συμφωνήσῃ μετὰ τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος, ἡ δὲ ποιότης τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν θέλει εἶναι κακή, κίνδυνον δὲ θέλουσιν ὑποφέρει τὰ μεταλλεῖα, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουσι πλουτοπαραγωγὸν χρῆμα, τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἀντιπροσωπεύουσιν ἄρτον, τὸν ὁποῖον δι’ ἐντίμου ἐργασίας χιλιάδες ἐργατῶν προσπορίζονται. Νομίζω ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ μετὰ προσοχῆς νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐὰν θελήσῃ νὰ δώσῃ μεγάλην προσοχὴν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν διαφόρων λεπτομερειῶν τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ τῶν ποινικῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ψαρῶν Βουλευτής, δύναται νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὥστε καὶ τὸ Κράτος οὐδὲν νὰ ἔχῃ νὰ ζημιωθῇ καὶ οἱ ἔντιμοι ἐργοστασιάρχαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῶσιν.

§113Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς δικαιολογῶν τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον δὲν δέχεται νὰ διαγραφῇ ἡ ἐγγύησις τῶν δέκα χιλιάδων, μᾶς δίδει, νομίζω, τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Καὶ ἰδοὺ πῶς· ὁ κ. Ὑπουργὸς δικαιολογῶν τὴν ἐπιμονήν του λέγει ὅτι φοβεῖται μὴ ἱδρυθῶσι πολλὰ εἰς τὸ μέλλον μικρὰ ἐργοστάσια. Ἡμεῖς δὲ τί ζητοῦμεν; Νὰ μὴ καταργηθῶσι τὰ νῦν ὑπάρχοντα. Δυνάμεθα λοιπὸν διὰ διατάξεως ὡρισμένης νὰ χωρίσωμεν τὸ ἓν ζήτημα ἀπὸ τοῦ ἄλλου καὶ ἀντὶ τῆς τελευταίας φράσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰ νῦν ὑπάρχοντα, νὰ γραφῇ ὅτι διὰ τὰ εἰς τὸ μέλλον συσταθησόμενα ἐργοστάσια ἡ ἐγγύησις αὕτη δὲν δύναται νὰ ᾖ κατωτέρα τῶν 10.000 δραχμῶν, ἤτοι προτείνω νὰ γίνῃ τῆς τελευταίας παραγράφου τροπολογία ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἄδεια αὕτη χορηγεῖται, ἀφοῦ προηγουμένως κατατεθῇ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον χρηματικὴ ἐγγύησις ἴση πρὸς 5% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐργοστασίου κατὰ τὰ διὰ Β. Διατάγματος κανονισθησόμενα. Διὰ τὰ εἰς τὸ μέλλον συσταθησόμενα ἐργοστάσια ἡ ἐγγύησις αὕτη δὲν δύναται νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 10.000 δραχμῶν». Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δέχεται τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§114ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ λόγος ὁ πολὺς γίνεται κυρίως περὶ τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν τῶν Ἀθηνῶν. Λοιπόν, ἐὰν πρόκειται περὶ αὐτῶν καὶ μόνον, δέχομαι κάλλιστα νὰ τεθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις.

§115Ι. ΚΑΛΑΜΑΡΗΣ. Τὰ ἄλλα, τῶν ἐπαρχιῶν, διατί;

§116ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διότι αὐτὰ δύνανται νὰ ὑπαχθῶσιν ἐνταῦθα εἰς ἕνα ἔλεγχον, καὶ φοβοῦμαι ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰ τοιαῦτα ἐργοστάσια εἶναι, ἂν ὄχι ἀδύνατον, δυσκολώτατον ὅμως νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς ἐπιτήρησιν. Προκειμένου λοιπὸν περὶ τῶν ἐν Ἀθήναις ἐργοστασίων δέχομαι κάλλιστα. Κύριοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν μίαν πρόσοδον ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐξ αὐτοῦ τοῦ φόρου, παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τέλος πάντων ὅπως τὴν προτείνει ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Ἡ γνώμη μου ἡ εἰλικρινὴς εἶναι ὅτι οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἐργοστασιάρχαι καὶ οὕτω δὲν θὰ σωθῶσιν. Ἡ σωτηρία αὐτῶν ἔγκειται ἐν τούτῳ καὶ μόνῳ — καὶ τὸ τονίζω κάλλιστα —, ἐν τῇ συστάσει μονοπωλίου ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, τὸ ὁποῖον θ’ ἀνελάμβανε ν’ ἀποζημιώσῃ αὐτοὺς διὰ τὰ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα συνεπείᾳ τοῦ μονοπωλίου θὰ ἠδύναντο νὰ κλείσωσι. Τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος ἐργοστάσια ἐκρηκτικῶν ὑλῶν σᾶς βεβαιῶ, Κύριοι, ὅτι ὑπὸ τὴν νέαν φορολογίαν καὶ τὸν συγκλονισμὸν ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέλθῃ τὴν σήμερον εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήτωσιν. Ἡ μόνη των σωτηρία, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ἔγκειται ἐν τῷ μονοπωλίῳ. Νομίζει ἡ Βουλὴ ὅτι δύνανται νὰ σωθῶσι δι’ αὐτῆς τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ; Τὴν δέχομαι, ἀλλὰ μόνον ὡς πρὸς τὰς Ἀθήνας.

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§118Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὐνοήσητε ἄλλα ἐργοστάσια καὶ νὰ καταδικάσητε ἄλλα;

§119ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι. Ἡ πρότασις εἶναι σαφὴς τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅτι διὰ τὸ μέλλον ἀπαιτεῖται ἡ ἐγγύησις.

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα (διαμαρτυρίαι ὑπὲρ τῶν ἐπαρχιῶν).

§121Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ τροπολογία μου δὲν φέρει καμμίαν διαφορὰν μεταξὺ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν μου.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§123ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ μικρῶν ἐργοστασίων ἀξίας 5.000, θὰ ἔχητε ἐγγύησιν μόνον 200 ἢ 300 δραχμῶν. (Διάλογοι).

§124Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πρῶτον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀσφάλεια. Λέγετε ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι τὰς 10 χιλιάδας. Ἑπομένως διὰ τὰ ἤδη ὑφιστάμενα θὰ δύναται νὰ φθάσῃ τὰς 10.000 ἡ ἐγγύησις. (Ὄχι, ὄχι, δεξιόθεν). Βεβαίως. Πόση πρέπει νὰ εἶναι;

§125Φ. ΝΕΓΡΗΣ. 10%.

§126Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. 5% εἴπετε.

§127Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐὰν δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν κάμνει 5%...

§128Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔχω πρότασιν τοιαύτην.

§129Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λοιπὸν ἔχομεν ὁλόκληρον τὴν παράγραφον τώρα. Ἡ παράγραφος λέγει τὰ ἑξῆς: «ἡ ἄδεια αὕτη χορηγεῖται, ἀφοῦ προηγουμένως κατατεθῇ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον χρηματικὴ ἐγγύησις ἴση πρὸς 5%» ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐργοστασίου «κατὰ τὰ διὰ Β. Διατάγματος κανονισθησόμενα». Κατόπιν νὰ προστεθῇ· «Διὰ τὰ εἰς τὸ μέλλον συσταθησόμενα ἐργοστάσια ἡ ἐγγύησις αὕτη δὲν δύναται νὰ ᾖ κατωτέρα τῶν 10.000».

§130ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Παρακαλῶ κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν ὄχι ἐπὶ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότερον, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Νέγρης.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Νέγρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Νέγρη). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται)· Ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογία τοῦ κ. Γεωργακοπούλου ἔχουσα ὡς ἑξῆς· Ἐν τέλει τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 4 νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς· «Ἐπιτηρητὴς τοῦ πυριτιδοποιείου δύναται ἀπ’ εὐθείας νὰ διορισθῇ καὶ ὁ ἐπὶ πενταετίαν εἰδικῶς σπουδάσας τὴν χημείαν εἰς ἀνεγνωρισμένην ἀνωτέραν πρακτικὴν σχολὴν τῆς Εὐρώπης».

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀπορριφθῇ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτεται. Διὰ τὰς ἄλλας δύο τροπολογίας, τῶν κ. Σ. Κουμουνδούρου καὶ Γ. Κορυζῆ, τί λέγει ὁ κ. Ὑπουργός;

§134ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κουμουνδούρου....

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀπορριφθῶσι καὶ αἱ δύο, κ. Πρόεδρε. Δὲν ἔχουσι λόγον πλέον.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτονται συναινέσει τῆς Βουλῆς αἱ τροπολογίαι τῶν κ. Σ. Κουμουνδούρου καὶ Γ. Κορυζῆ. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἔχει). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§138Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐν τῇ αʹ παραγράφῳ νομίζω ὅτι ὡς ἔχει ἡ φράσις ἠμπορεῖ νὰ ἐξηγηθῇ ὅτι ὁ ἐργοστασιάρχης εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παρέχῃ εἰς τὸν ἐπιτηρητὴν ἰδιαίτερον γραφεῖον· οὕτως ὁ ἐπιτηρητὴς δικαιοῦται ν’ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὸν ἐργοστασιάρχην ἰδιαίτερον γραφεῖον πρὸς χρῆσιν αὐτοῦ, ἐνῷ θὰ ἠδύνατο αὐτὴ ἡ ἐργασία νὰ γίνῃ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ ἐργοστασιάρχου. Διατί νὰ ὑποχρεοῦται οὗτος νὰ ἱδρύσῃ ἰδιαίτερον γραφεῖον; Τὸ γραφεῖον τὸ ἰδικόν του δύναται νὰ πληρώσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐπιτηρητοῦ.

§139ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖ τὸ ἄρθρον, νὰ θέτῃ γραφεῖον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἐπιτηρητοῦ, ὅταν μεταβαίνῃ πρὸς ἐπιτήρησιν. Διατί νὰ ὁρίσωμεν τὸ γραφεῖον τὸ ἰδικόν του; Δυνατὸν νὰ δώσῃ καὶ τὸ γραφεῖον τοῦ ὑπαλλήλου του.

§140ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Παρακαλῶ ἡ δήλωσις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ Πρακτικά, διὰ νὰ μὴ ἐννοηθῇ ὅτι κάμνομεν ἰδιαίτερον δωμάτιον διὰ τὸν ἐπιτηρητήν.

§141Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νὰ γραφῇ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὰ Πρακτικὰ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ γραφείου ἀποκλειστικῶς διὰ τὸν ἐπιτηρητήν, ἀλλὰ περὶ ἑνὸς ἐκ τῶν γραφείων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐργάζωνται καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 6–12).

§143ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ἐψηφίσθη;

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§145ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τότε θὰ προτείνω ὡς ἄλλο ἄρθρον εἰς τὸ τέλος, ὅτι «τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν μέχρι τριῶν μηνῶν ὁ ἁλιεύων διὰ δυναμίτιδος καὶ ὁ ἐν γνώσει πωλῶν τοιαύτην δι’ ἁλιείαν».

§146Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τιμωρῆται, καὶ ὅταν ἀνακαλυφθῇ ὅτι ἔχει ἐν τῷ πλοιαρίῳ του δυναμίτιδα. Ὡσαύτως καὶ ὁ συλλαμβανόμενος φέρων μεθ’ ἑαυτοῦ δυναμίτιδα καὶ ἀποπειρώμενος ν’ ἁλιεύσῃ δι’ αὐτῆς.

§147Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὀρθὴ ἡ τροποποίησις ὡς πρὸς τὸ κατώτατον ὅριον, ἀλλὰ διὰ τὸ ἀνώτατον ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ δικαστηρίου. Ὁ δικαστὴς νὰ ἐπιβάλῃ φυλάκισιν, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ πρὸ περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐπιβάληται φυλάκισις ἀνωτέρα τῶν τριῶν μηνῶν.

§148Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ὁ ἐν ἰσχυΐ νόμος περὶ ἁλιείας ἐπιβάλλει ποινὰς εἰς τοὺς πωλοῦντας δυναμίτιδα, ἐπὶ δὲ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ ἄρθρον καταργοῦνται πᾶσαι αἱ ἄλλαι διατάξεις. Ἐὰν δὲ καταργῶνται, ἐρχόμεθα εἰς ἀντίφασιν διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὁ ἁλιεύων διὰ δυναμίτιδος τιμωρεῖται μὲ ποινήν, τῆς ὁποίας ὁ ἐλάχιστος ὅρος εἶναι τρεῖς ἡμέραι, ἐνῷ διὰ τὸν πωλοῦντα ἐν γνώσει ὁ ἐλάχιστος ὅρος εἶναι τρεῖς μῆνες. Δι’ αὐτὸ εἰς αὐτὴν τὴν τροπολογίαν νὰ προστεθῇ ὅτι μὲ τὴν αὐτὴν ποινὴν τιμωρεῖται καὶ ὁ πωλῶν δυναμίτιδα.

§149ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἔχει· «Τιμωρεῖται καὶ ὁ ἐν γνώσει πωλῶν δυναμίτιδα πρὸς ἁλιείαν».

§150Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ πρὸς περιστολὴν τοῦ ἐγκλήματος τῆς ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος, εἶναι ὀρθή, ἐτροπολογήθη δὲ κατὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ κ. Καφαντάρη. Ἀλλὰ πρὸς τούτοις, σὺν τῇ σωματικῇ ποινῇ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ χρηματική· ἄλλως τε ἡ νομοθεσία δὲν παραβλάπτεται, ἐὰν τεθῇ καὶ ἡ ῥήτρα αὐτή.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς θὰ διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον, κ. Ὑπουργέ;

§152Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ διατυπωθῇ γενικώτερον ὅτι ἡ ἐπιβαλλομένη ποινὴ ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος εἰς τοὺς παραβαίνοντας τὰς διατάξεις τῆς διὰ δυναμίτιδος ἁλιείας ὁρίζεται εἰς φυλάκισιν ἁπλῶς. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ περιορίσῃ τὸν ἐλάχιστον ὅρον, ὁ ὁποῖος εἶναι τρεῖς μῆνες.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον συντάσσεται τώρα.

§154ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ τεθῇ 13.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 13 τοῦ νομοσχεδίου θὰ μεταβληθῇ εἰς 12.

§156Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὸ 12 θὰ παρακαλέσω νὰ προσέξῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§157ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα. Τώρα.

§158Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 ἀπαιτῶ μικρὰν προσοχήν. Εἰς τὴν σελίδα 6 ἀναγράφεται· «Εἰς τὴν αὐτὴν ποινὴν ὑποβάλλεται αʹ) ὁ καλύπτων τὴν ἐπὶ τῶν δοχείων ἐπικολλημένην ἔνσημον ταινίαν δι’ οἱωνδήποτε γραμμάτων ἢ σημείων». Αὐτὸ εἶναι ἐπικινδυνωδέστατον, διότι ἕν παληόπαιδον δύναται μὲ μιὰ μολυβιὰ νὰ κάμῃ σχέδια καὶ αὐτὸ νὰ εἶναι ἡ αἰτία νὰ τιμωρηθῇ ὁ καταστηματάρχης. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ τοῦτο, διότι οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν καὶ εἶναι ἐπικινδυνωδέστατον, διότι ὁ ἴδιος ὁ ὑπηρέτης δύναται νὰ τὸ κάμῃ. Δεύτερον εἰς τὴν αὐτὴν σελίδα ἀναφέρεται· «Ὁ κατέχων πυρίτιδα, ἐκρηκτικὰς ὕλας καὶ σφαιρίδια (σκάγια) μὴ ὄντα ἐν δοχείῳ φέροντι ἀνάλογον ταινίαν ἢ σῆμα». Δέχομαι ὅτι ὁ ἔμπορος ὁ κατέχων ἢ ὁ κατασκευαστὴς ὁ κατέχων ὀφείλει νὰ τὰ ἔχῃ ἐσφραγισμένα, ἀλλ’ ὁ χρησιμοποιῶν δὲν δύναται νὰ τὰ ἔχῃ ἐσφραγισμένα, Νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ ἑξῆς...

§159ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐδῶ λέγει «μὴ ὄντα ἐν δοχείῳ φέροντι ἀνάλογον ταινίαν ἢ σῆμα». Ὑποτίθεται ὅτι δύναται αὐτὸς νὰ τ’ ἀνοίξῃ.

§160Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τότε νὰ γραφῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν σελίδα 6 εἰς τὸ ἐδάφιον 2 «ὁ κατέχων πυρίτιδα, ἐκρηκτικὰς ὕλας καὶ σφαιρίδια (σκάγια) μὴ ὄντα ἐν δοχείῳ φέροντι ἀνάλογον ταινίαν ἢ σῆμα». Δὲν ἐννοεῖ ὅτι δύναται νὰ εἶναι κλειστόν, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ φέρῃ τὸ σῆμα ἔστω καὶ ἀνοικτόν. Τὸ δὲ πρῶτον ἐδάφιον νὰ διαγραφῇ, διότι οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν.

§161ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ λάβῃ εἰς ἕν δοχεῖον μεταχειρισμένον καὶ νὰ τὸ ἀνοίξῃ, καὶ διὰ νὰ μὴ φανῇ ὅτι τὸ ἤνοιξε νὰ τὸ ἐπιδέσῃ.

§162Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι κατάχρησις· δὲν εἶναι ἀνάγκη νόμου.

§163ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διότι ἕν παιδίον ἔκαμεν ἕν σημεῖον δὲν ἔχει σχέσιν. Ἐδῶ ἐννοεῖται ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ἄλλα σημεῖα.

§164Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ ταῦτα νὰ γραφῶσιν εἰς τὰ Πρακτικά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 12 ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§166ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔρχεται ὡς ἄρθρον 13 τὸ ἑξῆς· «Τιμωρεῖται διὰ φυλακίσεως καὶ διὰ προστίμου ἀπὸ 50 ἕως 100 δραχμῶν ὁ ἁλιεύων διὰ δυναμίτιδος, ὁ πωλῶν δυναμίτιδα πρὸς ἁλιείαν καὶ οἱ πωλοῦντες ἰχθεῖς ἁλιευθέντας διὰ δυναμίτιδος».

§167Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Οἱ ἐν γνώσει πωλοῦντες.

§168ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§169ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Εἶναι τοῦτο εὔκολον.

§170ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξισώσωμεν τὸν ἐν γνώσει μὲ τὸν ἔμπορον τὸν πωλοῦντα δυναμίτιδα. Ὡς πρὸς τοὺς ἰχθυοπώλας τοὺς πωλοῦντας ἰχθῦς διὰ δυναμίτιδος εἶναι περιττόν.

§171Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ τιμωρήσητε μόνον τὸν ἐξ ἐπαγγέλματος ἰχθυοπώλην, ὁ ὁποῖος φυσικὰ γινώσκει ποῖοι εἶναι οἱ ἰχθύες, οἱ ὁποῖοι ἁλιεύονται μὲ δυναμίτιδα, ἀλλὰ θὰ τιμωρήσητε καὶ ἕνα ἄλλον πωλητήν, διότι τὸν κατήγγειλεν εἷς χωροφύλαξ χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ποῖοι εἶναι οἱ ἰχθύες, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς δυναμίτιδος ἔχουσιν ἁλιευθῆ.

§172ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ οἱ πωλοῦντες.

§173Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἀλλὰ πώλησιν ἰχθύων οἱοσδήποτε κάμνει. Πάσης ἀξιοποίνου πράξεως αἰτία εἶναι ὁ δόλος. Ὁ δόλος εἶναι ἡ γνῶσις τῆς παραβάσεως. Περίεργον πρᾶγμα!

§174ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν διακρίνετε τοὺς ἁλιεύοντας διὰ δυναμίτιδος ἀπὸ τοὺς μὴ ἁλιεύοντας διὰ δυναμίτιδος;

§175Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· πῶς τοὺς διακρίνετε σεῖς;

§176ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐγὼ τοὺς διακρίνω.

§177Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Διὰ τοῦτο ὁ ὑφιστάμενος νόμος τιμωρεῖ τοὺς πωλοῦντας ἐν γνώσει.

§178Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ δὲν ἐφαρμόζεται.

§179Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τότε δὲν γνωρίζετε πῶς νὰ ἐφαρμόζητε τὸν νόμον.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§181Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δηλαδή;

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἄρθρον 13 ἐγένετο 14.

§183Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐδῶ εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ν. Χατζίσκου.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ τοῦ νομοσχεδίου ἄρθρον 13 μετεβλήθη εἰς 14 συνεπείᾳ τῆς προσθήκης τοῦ ἄρθρου ἐκείνου.

§185Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μάλιστα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Σάκκη ἔχουσα ὡς ἑξῆς· «Νὰ προστεθῇ ἄρθρον εἰδικὸν μεταξὺ τοῦ 14 καὶ 15 λέγον τὰ ἑξῆς: Τὸ ἐδάφιον 2 τοῦ νόμου τῆς 4 Ἰουλίου τοῦ 1882 ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς· Οἱ παραβάται τῆς διατάξεως ταύτης τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν καὶ χρηματικὴν ποινὴν μέχρι 500 δραχμῶν, στεροῦνται δὲ οἱ κυβερνῆται τοῦ διπλώματός των καὶ τὸ ἥμισυ τῆς χρηματικῆς ποινῆς διανέμεται εἰς τοὺς καταγγέλλοντας τοὺς παραβάτας τῶν διατάξεων τούτων». Δέχεται αὐτὴν ἡ Βουλή; (Ἀπορρίπτεται συναινέσει τῆς Βουλῆς ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σάκκη). Ἄρθρον 14 γινόμενον 15 (ἀναγινώσκεται).

§187Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω τὸν λόγον.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ φόρου καταναλώσεως καὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Χατζίσκου.

§189Ν. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὅλως παρακαίρως προεκλήθη συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ὑπ’ ἐμοῦ τροπολογίας ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Ψαρῶν ὅτι δῆθεν ἐγὼ ἐγκατέλιπον τὴν τροπολογίαν ταύτην καὶ δὲν παριστάμην κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, καθόσον ἐγνώριζον ὅτι ἡ τροπολογία μου ἤθελε συζητηθῆ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἄρθρων ἅτινά εἰσιν ἀναγεγραμμένα. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀπουσίαζον καὶ ἂν ἐγκατέλιπον τὴν τροπολογίαν μου ταύτην, εὑρέθησαν ὅμως συνάδελφοι διακρινόμενοι ἐπὶ λόγῳ καὶ ἐπὶ γνώσει τῶν πραγμάτων, οἵτινες ὑπεστήριξαν τὴν τροπολογίαν μου. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἀφοῦ ἤκουσα μετὰ προσοχῆς μεγάλης ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν ἀνδρῶν, ἐξ ἐργοστασιαρχῶν, ἥτις παρέστησεν εἰς ἐμὲ ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὡς ἔχει, τὸ Δημόσιον θέλει ὑφίστασθαι πολλὰς δαπάνας, τὰ ἔσοδα δὲν θέλουσιν εἶναι τοιαῦτα οἷα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προβλέπει διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου καὶ θέλει ἐπέλθει μεγάλη ἀδικία εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας ἐκείνους οἵτινες διὰ μυρίων ὅσων θυσιῶν ἔκαμον τὰ ἐργοστάσιά των. Κατὰ τῆς τροπολογίας μου ταύτης ἀντετάχθη, ὡς ἤκουσα, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου συνάδελφος, εἰπὼν ὅτι δῆθεν δὲν δύναται αὕτη νὰ συζητηθῇ, καθόσον εἰς τὰς δύο προηγουμένας συζητήσεις δὲν ἐγένετο λόγος περὶ αὐτῆς, διαγραφεισῶν τῶν διατάξεων περὶ μονοπωλίου. Ἂν αἱ διατάξεις αὗται διεγράφησαν, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου, διότι ἄλλαι αἱ διατάξεις αὗται καὶ ἄλλη ἡ τροπολογία μου. Διὰ τῶν διαγραφεισῶν διατάξεων καθιεροῦτο μονοπώλιον ἄνευ διαγωνισμοῦ, ὀρθῶς δ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον ἐξέφρασε γνώμην ἐναντίαν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς διετύπου τὸ μονοπώλιον, ἐνῷ διὰ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑποβάλλω ἐγὼ ἡ δημοπρασία θέλει γίνει διεθνὴς καὶ πᾶς δύναται νὰ διαγωνισθῇ, καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους δὲν θὰ ζημιωθῶσι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Βάλτου δὲν ἔχει δίκαιον ἐπιμένων ὅτι, ἀφοῦ αἱ διατάξεις τοῦ μονοπωλίου, ὡς εἶχον εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διεγράφησαν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ συζητηθῶσιν αἱ τροπολογίαι μου. Ἐγὼ νομίζω ὅτι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὡς ἔχει, καὶ δὲν γίνωσι δεκταὶ αἱ ἐμαὶ τροπολογίαι, ἀφ’ ἑνὸς τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ μεγάλας δαπάνας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δὲν θέλει εἰσπράξει ὅσα προϋπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ δὲ τρίτον θέλει διαπραχθῆ μέγα ἀδίκημα κατὰ τάξεως βιομηχανικῆς μεγάλης ἐν Ἑλλάδι, ἐνῷ διὰ τῶν ἐμῶν τροπολογιῶν καὶ ζημίαν τὸ Δημόσιον δὲν θὰ ἔχῃ, ἀλλὰ θὰ εἰσπράξῃ ἀσφαλῶς διὰ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ ποσὸν 500.000 ἢ 600.000 δραχμῶν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδεχθῶσι τὰς τροπολογίας μου ταύτας.

§190ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν δὲν προῆλθον εἰς τὰς λεπτομερείας τῆς συζητήσεως περὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ, δὲν προῆλθον δὲ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν λεπτομερειῶν τούτων, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ προταχθῇ τὸ ἀπαράδεκτον καὶ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη συζήτησις, ἀφοῦ ἀπερρίφθη ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου καὶ διεγράφη κατὰ τὰς δύο ἀναγνώσεις, τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν. Ἑπομένως δὲν θέλω ἔλθει εἰς συζήτησιν τῶν προτάσεων τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦ παραδεκτοῦ ἢ μὴ τῆς προτάσεως τῆς ὑποβαλλομένης ὑπὸ τύπον τροπολογίας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Ὀφείλω ὅμως διὰ τὴν ἀκρίβειαν νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὡς καὶ χθὲς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι δὲν ἀνέγνωσαν καλῶς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι, ἂν τὴν ἀνεγίνωσκον, θὰ ἔβλεπον ὅτι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἀνεξαρτήτως τοῦ τίνα ἰδέαν δύναται νὰ ἔχῃ εἰς τὸ μέλλον, ἀνεξαρτήτως τῶν διαφόρων δυνατῶν συστημάτων τὰ ὁποῖα προέβαλον καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ οἱ κ. συνάδελφοι καὶ ἐγώ, διότι ὁ καθεὶς ἔχει τὴν ἰδέαν του, ὅλοι ἀνεγνωρίσαμεν ὅτι πᾶσαι αἱ ἰδέαι αὗται εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καλαί. Τὰς διετυπώσαμεν ὡς ἰδέας, ὡς εὐχάς, ὡς βάσιν ὅμως εἴχομεν ὅτι οὐδέποτε πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ προβῇ εἰς σύμβασιν διὰ Β. Διατάγματος. Δὲν ἔχομεν ν’ ἀσχοληθῶμεν εἰς τὸ τί θὰ ἐργασθῇ ἡ νέα Σύνοδος τῆς Βουλῆς ἀποτελουμένη ἐξ ἄλλων Βουλευτῶν, ἀλλὰ λέγω ὅτι, ὅταν ποτὲ ἔλθῃ διὰ νὰ γίνῃ σύμβασίς τις, πρέπει πάντοτε νὰ κυρωθῇ διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς. Αὐτὴν τὴν ἰδέαν μου καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς εἶπον, καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν μ’ ἀφῆκε νὰ ἐκθέσω ἐν πλάτει τὰς σκέψεις μου, διότι μοὶ εἶπεν ὅτι ἐν ὀνόματι τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀποσύρει τὰς ἐν λόγῳ διατάξεις, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο σύμφωνος. Εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν θὰ συζητήσωμεν τὰ τοῦ μονοπωλίου; Ὄχι, ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργός. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὅτε ἐγένετο λόγος περὶ μονοπωλίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λαβὼν ἀφορμήν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὡμίλησε περὶ μονοπωλίου, ὅτε ὁ βουλευτὴς Πυλίας κ. Σάκκης ἔφερε τὸ ζήτημα τῆς διὰ δυναμίτιδος ἁλιείας, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς εὗρε σχέσιν μεταξὺ μονοπωλίου καὶ δυναμίτιδος καὶ εἶπεν ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου, ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ ἀπέσυρε. Δὲν ἐπιτρέπεται ἑπομένως νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν ἡ περὶ τοῦ μονοπωλίου διάταξις, πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ. Εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῶσι κατ’ ἀρχὴν τὰ περὶ μονοπωλίου προτοῦ θεσπισθῇ τὸ ἀπαράδεκτον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου; Ἐπ’ αὐτοῦ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν καί, ἂν αὐτὸ τὸ ζήτημα λυθῇ ἀποφατικῶς, βεβαίως θέλομεν συζητήσει ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος.

§191Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Χθὲς ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, μετ’ ἀγανακτήσεως ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ μονοπώλιον εἶναι τερατῶδες καὶ ὀλέθριον, τὴν καταγγελίαν δὲ ταύτην συνώδευσε καὶ δι’ ἑνὸς καιρίου πλήγματος κατὰ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Πάντες ἀνεμένομεν ν’ ἀκούσωμεν, διότι καὶ ἐν τοῖς παρασκηνίοις λέγεται ὅτι τὸ μονοπώλιον κρύπτει κινδύνους φοβεροὺς διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς ἔρριψε τοὺς ὑπαινιγμοὺς τούτους...

§192ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κανένα ὑπαινιγμὸν δὲν ἔρριψα.

§193Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Πολλοὺς μάλιστα.

§194Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἀφορᾷ ὑμᾶς; ἂν νομίζητε ὅ,τι εἴπετε ὅτι δὲν ἦσαν ὑπαινιγμοί, διὰ τὴν ἀντίληψιν ὅμως τῆς Βουλῆς τὰ λεχθέντα ἦσαν ὑπαινιγμοί.

§195ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν συνήθισά ποτε νὰ ῥίπτω ὑπαινιγμούς. Ἔχω πάντοτε τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου.

§196Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀναμένω νὰ τὸ ἴδω.

§197ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ τώρα.

§198Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἁγυιᾶς εἶπεν ὅτι, ἀνεξαρτήτως τοῦ εἴδους τῶν ὑπαινιγμῶν, τὸ μονοπώλιον ἐγκρύπτει κινδύνους. Ἀνεγνώσαμεν ὅμως τὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ τοὺς φοβεροὺς κινδύνους δὲν βλέπομεν. Ἀνεμένομεν νὰ τοὺς ἀκούσωμεν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ τοὺς κρύπτει ζηλοτύπως ὁ Βουλευτὴς Ἁγυιᾶς εἰς τὰ βάθη τῆς διανοίας του ἀνεξιχνιάστους. Ὅτε ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς διέπραττε τὴν καταγγελίαν ταύτην, δὲν εἶχε γνῶσιν τῆς δικονομίας καὶ τῶν δικονομικῶν ἐνστάσεων τοῦ ἀπαραδέκτου.

§199ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Λάβετε τὰ Ἐστενογραφημένα Πρακτικά, διὰ νὰ ἴδητε.

§200Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Καὶ πάλιν σᾶς λέγω ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τῇ ἀκριβείᾳ, διότι εἴπετε μόνον εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὅτι παλινῳδεῖ. Ζήτημα ἀπαραδέκτου προκαλεῖτε ἤδη καὶ τὸ ὁποῖον ἀναμένομεν νὰ ἔλθῃ καὶ θὰ ἔλθῃ κατὰ τῆς γνώμης ὑμῶν, διὰ ν’ ἀναγγείλητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνηγγείλατε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν γνωρίζω διατί δὲν τὰ ἀνηγγείλατε. Ζήτημα τοιοῦτο δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἑπομένως οὐδεμία γνῶσις ἔρχεται ἐκ τῆς ἐνστάσεως τῆς δικονομικῆς, Κύριοι, δὲν γνωρίζω τίνες εἶναι οἱ ἐκ τοῦ μονοπωλίου κίνδυνοι. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μεγάλοι· εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὀλέθριοι διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ δι’ αὐτὸ ἀναμένομεν νὰ μάθωμεν. Ἐνθυμοῦμαι δ’ ὅτι καὶ ἰδιαιτέρως παρεκάλεσα τὸν κ. Βουλευτὴν Ἀγυιᾶς νὰ τοὺς ἐκθέσῃ ἐν πλάτει εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἰσχυρίσθη ὅτι, διὰ νὰ εἴπῃ πόσαι βλάβαι προέρχονται ἐκ τοῦ μονοπωλίου, χρειάζεται ὁλοκλήρους ὥρας. Δὲν δύναται νὰ τὸ πράξῃ οὔτε εἰς μίαν οὔτε εἰς δύο ὥρας. Μακρὰς ὥρας χρειάζεται, ἵν’ ἀπαριθμήσῃ τὰ κακὰ τὰ ἐκ τοῦ μονοπωλίου. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ πάσης δικονομικῆς ἐνστάσεως, καὶ ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως αὐτῆς, ἀσφαλεῖς δὲν εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες προβάλλουσι τὸ ἀπαράδεκτον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑποστηρίζηται ὅτι διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως ἑνὸς μονοπωλίου πρόκειται ν’ ἀρυσθῶσι γνωστὰ ὡρισμένα ἐργοστάσια κέρδη ἀθέμιτα...

§201ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὄχι ἀθέμιτα· δὲν εἶπον αὐτό.

§202Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Λέγω ἐγὼ αὐτὸ καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω. Ὅτε πρόκειται ν’ ἀρυσθῶσιν ὡρισμένα γνωστὰ ἐργοστάσια κέρδη ἀθέμιτα διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῆς ἐργασίας ἄνευ οὐδενὸς ἀντιστοίχου βάρους, ὅτε πρόκειται νὰ καταστραφῶσι πλήρως μικρὰ ἐργοστάσια καὶ μικραὶ βιομηχανίαι, ὅτε ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς τείνει πρὸς τὸ μονοπώλιον ἐπὶ ἀποζημιώσει τῶν ἐργοστασιαρχῶν τούτων, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀποζημιωθῶσι καὶ διὰ τὴν ἐργασίαν τῶν μικρῶν ἐργοστασίων, ὅτε τοιαῦτα λέγετε πρὸς τὴν Βουλήν, πρέπει ν’ ἀντιτάξητε καὶ τὰ ἐπιχειρήματά σας, ἀλλ’ οὐδὲν ἐπιχείρημα κατ’ αὐτῶν ἀντιτάσσετε. Ἀντιτάσσετε δ’ ἔνστασιν ἀπαραδέκτου καὶ ὑποκινεῖτέ τινα ἀπειλήν, ὅτι μὴ θέλετε νὰ ὁμιλήσωμεν διὰ τοὺς κινδύνους τοῦ μονοπωλίου, διότι τότε ἀλλοίμονον εἰς ὅλους ὅσοι θ’ ἀκούσωσιν αὐτούς· θὰ τραπῶσι προτροπάδην πρὸ τῆς ἰδέας τοῦ μονοπωλίου εἰς φυγήν. Ἐκεῖνοι οἵτινες ὑποστηρίζουσι τὴν καταστροφὴν τῶν μικρῶν βιομηχανιῶν ὀφείλουσι νὰ ἐκθέσωσι σαφῶς, καθαρῶς καὶ ἀπεριφράστως τὴν γνώμην των καὶ ὄχι νὰ ἔρχωνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ῥίπτωσιν ἀπειλὰς ἢ ὑπαινιγμοὺς ἢ ἄλλας ἀοριστίας. Ὅσοι ἔχουσι τὸ θάρρος τῆς γνώμης των, ὅσοι ἔχουσι γνώμην, διότι ἀμφιβάλλω ἂν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν πεποίθησιν τῆς γνώμης των τὴν κρύπτουσι καὶ περιμένουσι ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς γνώμης δι’ ἐνστάσεως δικονομικῆς, ὅσοι ἔχουσι γνώμην, λέγω, καὶ θάρρος καὶ πεποίθησιν ὀφείλουσι νὰ τὴν ἐκθέσωσι καὶ διαφωτίσωσι τὴν Βουλήν.

§203Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δύναμαι ν’ ἀπαντήσω;

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§205ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ προέχον ζήτημα αὐτό.

§206Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αἰωνίως διακόπτετε· εἶπον τὸ προέχον ζήτημα. Ἐὰν ὑπάρχει ζήτημα προέχον, αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν τάξιν τῆς ψηφοφορίας. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι ἐκ τοῦ μονοπωλίου ἐπέρχονται αὐτοὶ ἢ ἐκεῖνοι οἱ κίνδυνοι, αὐτοὶ πρέπει νὰ τοὺς ἐκθέσωσι.

§207ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ τοὺς ἐκθέσωσιν ἐν ᾗ περιπτώσει γίνει δεκτὴ ἡ συζήτησις.

§208Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὴν τὴν δικονομικὴν ἔνστασιν δὲν πιστεύω νὰ εἶσθε ὁ κατάλληλος σεῖς νὰ τὴν ὑποστηρίξητε.

§209Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἴπετε τί ἔχετε νὰ εἴπητε οὐσιαστικῶς.

§210Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Νὰ εἴπω τί ἔχω οὐσιαστικῶς, ὅταν ἐγὼ ἀναμένω ν’ ἀκούσω νὰ εἴπωσιν οἱ ἀντιφρονοῦντες τί οὐσιαστικὸν ἔχουσιν! Ἐγὼ αὐτὸ ζητῶ, διότι ἡμεῖς προεβάλομεν σαφῆ τὰ παράπονα τῶν μικρῶν ἐργοστασιαρχῶν, τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ τὰ ἐπαναλαμβάνω, ἂν θέλητε. Ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς εἶπε μέχρι τοῦδε ὅτι ἀποκρούει τὸ μονοπώλιον. Τὴν πρώτην φορὰν εἶπεν ὅτι τὸ μονοπώλιον εἶναι τερατῶδες καὶ ἐσταμάτησεν ὑπὸ τὴν γενικὴν κατάπληξιν τῆς Βουλῆς καὶ κατῆλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος. Τὴν δευτέραν φορὰν εἶπεν ὅτι εἶναι περίεργον πῶς ζητοῦσιν οἱ μικροὶ ἐργοστασιάρχαι τὸ μονοπώλιον, οἱ ὁποῖοι ὤφειλον νὰ θέλωσιν ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον, διὰ νὰ ἐξασκήσωσι τὴν βιομηχανίαν. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀκατανόητον· ἄλλος τις τρομερὸς ὑπαινιγμός. Ἐνταῦθα ἐδόθη ἡ ἀπάντησις καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι εὔκολος. Καὶ τίς εἶναι ἡ ἀπάντησις; Ὅτι διὰ τῆς βαρείας φορολογίας τῆς ἀποτόμως καὶ αἰφνιδίως ἐπιβαλλομένης τὰ μικρὰ ἐργοστάσια τὰ μὴ διαθέτοντα μεγάλα χρηματικὰ μέσα, διενεργοῦντα τὸ ἐμπόριον ἐπὶ πιστώσει δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνθέξωσι. Θὰ κλείσωσιν, ἡ δὲ ἐργασία ὅλη θὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια. Ἑπομένως οἱ μικροὶ βιομήχανοι δὲν εὑρέθησαν ἐνώπιον ἐκλογῆς. Τὸ μονοπώλιον καθίσταται ἐμπράκτως. Εὑρέθησαν μόνον πρὸ τοῦ τύπου τοῦ μονοπωλίου, τοῦ μονοπωλίου τοῦ καθισταμένου ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποχρεώσεως δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ τὸ καρπωθῶσι καὶ τοῦ μονοπωλίου τοῦ Κράτους τοῦ συνεπαγομένου καὶ βάρη ἀντίστοιχα δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θὰ τὸ ἀναλάβῃ, ἀλλὰ καὶ ὑποχρεώσεως ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ζημιωθῶσι διὰ τοῦ μονοπωλίου. Μεταξὺ τῶν δύο μονοπωλίων δὲν ἦσαν τόσον ἀνόητοι οἱ μικροὶ βιομήχανοι νὰ μὴ προτιμήσωσι τὸ μονοπώλιον ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ λάβωσιν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν θὰ στερηθῶσι καὶ διὰ τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ἔχουσι διαθέσει εἰς τὰ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα θὰ καταστραφῶσι, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐκλέξωσι μεταξὺ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ μονοπωλίου, ἀλλὰ μεταξὺ μονοπωλίου καὶ μονοπωλίου καὶ μεταξὺ τῶν δύο τούτων τύπων μονοπωλίου τὸ μονοπώλιον τοῦ Κράτους εἶναι διὰ πάντα σκεπτόμενον τὸ προτιμότερον. Ἕτερον ἐπιχείρημα, τρίτον καὶ τελευταῖον, τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀρκετὰ περίεργον, τὸ ἐπιχείρημα δ’ αὐτὸ ἀνάγεται καὶ εἰς ἕν δημοσιονομικὸν ἀξίωμα, εἶναι τὸ ἑξῆς· πᾶσα βιομηχανία, λέγει ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνθέξῃ εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου, δὲν εἶναι ἄρα βιώσιμος, δὲν εἶναι ἀξία προστασίας. Ἑπομένως τὰ μικρὰ ἐργοστάσια τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἂν δὲν δύνανται ν’ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς φορολογίας, πρέπει ν’ ἀποθάνωσι καὶ νὰ κλείσωσι, διότι αὐτὸ ἀπαιτεῖ καλῶς λειτουργοῦσα ὑπὸ δημοσιονομικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἔποψιν Πολιτεία. Ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς φαίνεται ὅτι ἔχει ἐγκύψει ἀλλὰ κατὰ κόρον εἰς ζητήματα τοιαῦτα καὶ ἐκ τῆς σπουδῆς μετὰ τῆς ὁποίας ἠθέλησε νὰ ἐγκύψῃ ἔκαμε μεγάλην σύγχυσιν τῶν δημοσιονομικῶν ἀρχῶν. Ὅταν πρόκειται τὸ Κράτος νὰ δώσῃ προστασίαν εἰς οἱανδήποτε βιομηχανίαν, ὅταν πρόκειται νὰ νομοθετήσῃ εὐνοοῦν οἱανδήποτε βιομηχανίαν, ὀφείλει νὰ σκεφθῇ ἂν ἡ βιομηχανία εἶναι βιώσιμος ἢ οὔ, καὶ δὲν ὀφείλει νὰ ὑποστηρίξῃ, οὐδὲ νὰ ἐνισχύσῃ, οὐδὲ νὰ δώσῃ πλεονεκτήματα, οὐδὲ νὰ δώσῃ παροχὰς εἰς βιομηχανίαν ἐκ τῶν προτέρων θνησιγενῆ. Εἶναι ἀρχὴ ἀλάνθαστος δημοσιονομικὴ πάντοτε ἐφαρμοζομένη. Ἀλλ’, ὅταν πρόκειται τὸ Κράτος νὰ φορολογήσῃ, δὲν ἰσχύει ἐν τῇ φορολογίᾳ ἡ ἀρχὴ αὕτη, διότι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ διάκειται συμπαθῶς πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν μίαν ἐργασίαν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀτελείας καὶ οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ καταστραφῶσι καὶ νὰ μὴ ζητήσῃ διὰ μιᾶς ἐξαπίνης ἐπιβαλλομένης βαρυτάτης φορολογίας νὰ καταστρέψῃ τὴν ἐργασίαν καὶ ἀφαιρέσῃ τὸν ἄρτον πολλῶν οἰκογενειῶν. Ὀφείλει μετὰ περισκέψεως νὰ προβῇ καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο τὸ ἔχον τὰς ὀλιγωτέρας κοινωνικὰς ζημίας, διότι κοινωνικὴ ζημία εἶναι πᾶσα καταστροφὴ οἱασδήποτε ἐργασίας, ὅτε ἔρχεται ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα. Ὅταν τὸ Κράτος πρόκειται νὰ φορολογήσῃ καὶ διὰ τῆς φορολογίας νὰ καταστρέψῃ οἱανδήποτε βιομηχανίαν, θ’ ἀποβλέψῃ εἰς τοῦτο, ἂν ἐκ τοῦ μονοπωλίου ἡ καταστροφὴ εἶναι ὀλιγωτέρα διὰ τοὺς ἐργοστασιάρχας ἢ δὲν εἶναι ὀλιγωτέρα, καὶ θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα εἰς ὃ ὀφείλει νὰ καταλήξῃ παραγνωρίζουσα τὴν δημοσιονομικὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς καὶ ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Κύριοι, ἐπανέλαβον τὰ αὐτὰ πράγματα, διότι δὲν ἐλέχθησαν ἄλλα. Ἠγέρθην ἁπλῶς διὰ νὰ δώσω ἀφορμήν, ἀφορμὴν νὰ ἐκτεθῶσιν οἱ βαρυσήμαντοι, σπουδαιότατοι, ἀπόκρυφοι καὶ μυστικοὶ λόγοι....

§211ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἀπόκρυφοι δὲν ὑπάρχουσιν.

§212Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. .... τοὺς ὁποίους ὅμως ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶπε καὶ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ εἴπῃ κατὰ τοῦ μονοπωλίου, διὰ νὰ τοὺς ἀκούσωμεν καὶ ἡμεῖς· ὑποσχόμεθα δὲ νὰ τὸν παρακολουθήσωμεν μετὰ πάσης προσοχῆς καί, ἂν πεισθῶμεν ἐκ τούτων, θὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς κατὰ τοῦ μονοπωλίου. Ἐζήτησα καὶ ἰδιαιτέρως νὰ μοὶ εἴπῃ τοὺς λόγους τούτους ὁ κ. εἰσηγητής, ἀλλ’ ὁ κ. εἰσηγητὴς μοὶ εἶπεν ὅτι «δὲν γνωρίζεις τὸ ζήτημα». Πολὺ καλὰ δὲν τὸ γνωρίζομεν, ἀλλ’ εἴπατέ μας νὰ τὸ γνωρίσωμεν.

§213Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Σεῖς δὲν ἀφήνετε κανένα... (Θόρυβος).

§214Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἀρέσκονταί τινες ἄγαν νεαροὶ εἰς τὸν θόρυβον.

§215Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τόση εἰρωνεία εἶναι περιττή.

§216Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἂν τὸ κρίνητε ὡς εἰρωνείαν, λάβετέ το ὅπως τὸ θέλετε.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ δέχεσθε διακοπάς.

§218Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν δύναμαι παρὰ νὰ δεχθῶ, κύριε Πρόεδρε, ἵνα ἀπαντήσω ὡς χρειάζεται. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀναμένω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον εἰσηγητὴν νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους οὓς ἔχει κατὰ τοῦ μονοπωλίου — διὰ τὸ δικονομικὸν ζήτημα θὰ συζητήσωμεν κατόπιν ἂν εἶναι ἀπαράδεκτον, — οὐδὲν δ’ ἔχει νὰ ζημιωθῇ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, ἂν διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου.

§219ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε...

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§221Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§222ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα...

§223Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἶσθε ἀντιλέγων καὶ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε.

§224Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσι προσωπικά.

§225Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. εἰσηγητής.

§226Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τί εἶσαι σύ;

§227Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὅ,τι εἶσαι καὶ σύ. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. εἰσηγητής, διότι εἶναι ἀντιλέγων.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἂν κατ’ ἀρχὴν πρέπει ν’ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χατζίσκου. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν, οἵτινες ζητοῦσι νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§229Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὸν λόγον πῶς μὲ διακόπτετε;

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε, κύριε Κατσᾶνε.

§231Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν σκοπῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου, δὲν σκοπῶ ν’ ἀπαντήσω εἰς γνώμας τὰς ὁποίας ἔσχεν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον, οὐδ’ εἰς γνώμας τὰς ὁποίας ἔσχεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον ἐπιτροπῆς. Θὰ περιορισθῶ ἁπλῶς εἰς τὸ νὰ συζητήσω ἐν ὀλίγοις τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁπλούστατον, καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς κ. ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ προσέξωσι, δι’ ὀλίγων ἐκθέτοντα τὴν γνώμην μου. Καλῶς ἢ κακῶς σήμερον ἔχομεν νόμον σχεδὸν ψηφισθέντα, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ ἐπιβάλλομεν μίαν φορολογίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν τινὲς μὲν εἶναι ηὐχαριστημένοι, ἄλλοι δὲ δὲν εἶναι ηὐχαριστημένοι. Πιθανὸν νὰ εἶναι ηὐχαριστημένοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπελόγισαν ὅτι πραγματικῶς καλῶς ἐτέθη ἡ φορολογία, ὅτι οὐδεὶς παραβλάπτεται, ὅτι ἐξασφαλίζομεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐκεῖνοι μάλιστα οἵτινες παρουσιάσθησαν ὡς προστάται τῆς βιομηχανίας, δώσαντες τὰ δῶρα τὰ ἄδωρα, ζητήσαντες τὴν ὑποβίβασιν ἀπὸ 10% εἰς 5%. Ἀλλ’, ἐνῷ ταῦτα οὕτως ἔχουσι δι’ αὐτούς, ὑπάρχει μία τάξις ἀνθρώπων, ἡ ὁποία διατελεῖ ὑπὸ τὸ Κράτος θρήνων καὶ ὀδυρμῶν, διότι διαβλέπει πᾶσαν τὴν ἐργασίαν αὐτῆς καταστραφεῖσαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἐγκαίρως πρόνοια ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐξεταστέον· τίνες εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ; διότι δύο γνῶμαι κρατοῦσι· μία κατηγορία ἀξιοτίμων συναδέλφων ἔχει κηρυχθῆ κατὰ τοῦ μονοπωλίου καὶ παρέσχε τὴν προστασίαν αὐτῆς εἰς τὴν τάξιν τῶν βιομηχάνων ζητήσασα τὴν μείωσιν τοῦ 10% εἰς 5%, καὶ ἄλλη κατηγορία συναδέλφων ὑποστηρίζει τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Φθιώτιδος περὶ μονοπωλίου, ὡς τοῦτο διετυπώθη ὑπ’ αὐτοῦ. Ἐξεταστέον· τίνες εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ; Τίνας λόγους προβάλλουσιν οἱ μὲν καὶ τίνας λόγους προβάλλουσιν οἱ δέ; Οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος προβάλλουσι τοὺς ἑξῆς λόγους, ἀναμφισβητήτους καὶ ἀναντιρρήτους, οἱ ὁποῖοι συνοψίζονται εἰς τοῦτο· ὅτι, γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος, ἐξασφαλίζονται τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ὅτι διαφεύγομεν τοὺς κινδύνους τῆς διακυμάνσεως καὶ μειώσεως τοὺς ὁποίους ὑφίστανται αἱ φορολογίαι, ὅτι ἐξασφαλίζομεν μίαν τάξιν βιομηχανίας ἀπέναντι τῆς ὁποίας ἔχομεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν καὶ ἐπίσης ἐξασφαλίζομεν εὔρυθμον τὴν κατανάλωσιν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ἀπέναντι τῶν τοιούτων ἰσχυρισμῶν ὅμως τίνας ἰσχυρισμοὺς ἀντέταξαν οἱ πολεμοῦντες τὴν τροπολογίαν; Οὐδένα λόγον ὁριστικὸν ἀντέταξαν παρὰ μόνον, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, περιορίζονται εἰς ὑπαινιγμοὺς περὶ πραγμάτων τὰ ὁποῖα δὲν ἐννοοῦσι νὰ ἐκθέσωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἄν ἐκθέτοντες τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἔχουσι δυνηθῶσι νὰ πείσωσι καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Βουλὴν ὅτι εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ ὑποχωρήσωμεν, ἐφ’ ὅσον ὅμως οὐδένα λόγον προβάλλουσι πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐπιμονῆς τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ, βεβαίως δὲν εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ γίνωσιν αἱ γνῶμαι αὐτῶν ἀποδεκταὶ παρὰ τῆς Βουλῆς μὲ κίνδυνον καταστροφῆς τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ μὲ ὡρισμένην καταστροφὴν κύκλου βιομηχάνων, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3 καὶ 6 δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀντίσχῃ ἡ μικρὰ βιομηχανία ἀπέναντι τῆς μεγάλης. Τοῦτο ὁμολογεῖται παρὰ πάντων καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ διστάσῃ ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἡ ὁποία διασώζει ὡρισμένως τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ὡρισμένων μεγάλων τάξεων βιομηχανικῶν. Θὰ εἶναι δὲ ἄδικος καὶ ἀδικαιολόγητος ἡ Βουλή, ἂν κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις θελήσῃ νὰ ῥίψῃ εἰς τοὺς δρόμους μίαν τάξιν βιομηχάνων μὲ κίνδυνον τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου διὰ λόγους τοὺς ὁποίους οὐδεὶς ἠδυνήθη νὰ ἐκθέσῃ καὶ οὐδεὶς ἠδυνήθη νὰ ἐκτιμήσῃ, διότι τοιοῦτοι δὲν ἐξηνέχθησαν, ἀλλ’ ἐγκυμονοῦνται ἐν τῇ διανοίᾳ ἑνὸς καὶ μόνου ἢ δύο συναδέλφων.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις περιέχει τὰ ἑξῆς· «Παρακαλεῖται ἡ Βουλή, ὅπως ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ν. Χατζίσκου βουλευτοῦ Φθιώτιδος ἀποφανθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἂν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή». Ὑπεβλήθη καὶ ἑτέρα πρότασις ὑπὸ τοῦ κ. Ἁγ. Σλῆμαν περὶ ἀπαραδέκτου, ἐφ’ ἧς ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Γκότσης.

§233Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἡ πρότασις αὕτη, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας εἶναι βεβαίως περιττή. Καὶ ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἐκφράζω τὴν ἀπορίαν μου πῶς ὑπεβλήθη τοιαύτη πρότασις καὶ ὑποστηρίζεται ἀπὸ τῆς χθὲς ὅτι ἡ τροπολογία πάσχει τὸ νόσημα τοῦ ἀπαραδέκτου. Τὸ Σύνταγμα λέγει τὰ ἑξῆς· «Ἐὰν πρότασις νόμου ἀπορριφθῇ ὑπὸ μιᾶς τῶν δύο νομοθετικῶν ἐξουσιῶν, δὲν εἰσάγεται ἐκ νέου εἰς τὴν αὐτὴν βουλευτικὴν Σύνοδον». Ἡ πρότασις αὕτη τοῦ νόμου, διότι τοιοῦτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον, καθόσον πρόκειται περὶ τοῦ μονοπωλίου, ἀπερρίφθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτήν. Τί ἀπερρίφθη, ὅτε ἀπερρίφθη τὸ ἄρθρον 14 περὶ μονοπωλίου; Ἀπερρίφθη ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον; Ὄχι βεβαίως· ἀπερρίφθησαν αἱ διατάξεις αἱ κανονίζουσαι τὰ τοῦ μονοπωλίου.

§234ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπεσύρθησαν.

§235Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀπεσύρθησαν, δὲν ἀπερρίφθησαν· ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε μίαν πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν σύμφωνον πρὸς τὴν πρότασιν τοῦ μονοπωλίου. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἠγέρθησαν ἀντιρρήσεις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τὰς ἀντιρρήσεις ἔκρινε καλὸν ν’ ἀποσύρῃ αὐτήν.

§236Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἐγὼ ἤκουον ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἀπερρίφθη καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπανέλθῃ ἐπ’ αὐτῆς. Ἀλλ’ ἂς παραδεχθῶμεν ὅτι ἀπερρίφθη τὸ ἄρθρον 14, ἡ προκειμένη δηλαδὴ πρότασις νόμου. Ἀλλὰ τότε τί ἀπερρίφθη; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περιέχει τὸ ἄρθρον 14. Τὸ ἄρθρον 14 καθιεροῖ μονοπώλιον, ἀλλὰ μονοπώλιον ὑπὸ ἄλλους ὅρους, ὑπὸ ἄλλας ἰδέας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας καθιεροῖ ἡ τροπολογία. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 14; «Ἐπιτρέπεται ὅπως κατόπιν δημοπρασίας συνομολογηθῇ, ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σύμβασις κυρωθησομένη διὰ Β. Διατάγματος, δι’ ἧς θὰ παρεχωρεῖτο εἰς Ἑλληνικὴν ἑταιρείαν, διατηροῦσαν ἐν τῷ Κράτει, κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου, ἐργοστάσιον κατασκευῆς τῶν κατωτέρω ὁριζομένων εἰδῶν ἐπὶ χρόνον μὴ ὑπερβαίνοντα τὴν εἰκοσιπενταετίαν, τὸ μονοπώλιον κατασκευῆς, εἰσαγωγῆς καὶ πωλήσεως παντὸς εἴδους πυρίτιδος, δυναμίτιδος, σεδδίτιδος καὶ λοιπῶν παρεμφερῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, καψυλίων κυνηγίου καὶ καψυλίων δυναμίτιδος, θρυαλλίδων καψυλίων δυναμίτιδος καὶ σφαιριδίων (σκαγίων)». Λοιπὸν κατὰ τὰς προβαλλομένας ἀντιρρήσεις δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ τὸ μονοπώλιον ὑπὸ τὸν τύπον τὸν ὁποῖον καθιεροῖ τὸ ἄρθρον 14, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ τὸ μονοπώλιον ὑπὸ ἄλλον τύπον.

§237Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἀλλὰ τὸ μὲν πρῶτον ὑποβληθὲν νομοσχέδιον περιεῖχεν εἰς τὸν τίτλον αὐτοῦ καὶ τὴν φράσιν «καὶ περὶ μονοπωλίου τοιούτων εἰδῶν», τὸ δὲ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ψηφισθὲν νομοσχέδιον δὲν περιεῖχε πλέον τὴν φράσιν ταύτην, ἀλλ’ ἐπεγράφετο ἁπλῶς «περὶ φορολογίας τῶν καταναλισκομένων ἐντὸς τοῦ Κράτους πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων».

§238Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τοῦτο συνιστᾷ τὴν βʹ ἀντίρρησιν τὴν ὁποίαν φέρετε. Τώρα συζητοῦμεν ἐπὶ τῆς πρώτης. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχῃ σήμερον ἕτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ὡς τροπολογία, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς τοιαύτης τροπολογίας. Ἐγὼ δέ, ἂν ἠρωτώμην περὶ αὐτοῦ τοῦ μονοπωλίου, τὸ ὁποῖον καθιεροῦτο διὰ τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, βεβαίως ἤθελον ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀπορριφθῇ καὶ καλῶς ἀπερρίφθη, διότι αὐτὸ δὲν ἦτο μονοπώλιον, ἦτο παραχώρησις εἰς ὡρισμένην ἑταιρείαν, διατηροῦσαν ἐν τῷ Κράτει ἐργοστάσιον κατασκευῆς ὡρισμένων εἰδῶν. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ ἡ τροπολογία; Τὸ μονοπώλιον τοῦτο εἶναι τὸ μονοπώλιον καθιερούμενον διὰ δημοπρασίας, διὰ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, καί, ἂν ἐγὼ ἠρωτώμην περὶ τοιούτου μονοπωλίου, βεβαίως θὰ ἔλεγον ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἑτέραν ἀντίρρησιν· λέγουσιν ὅτι, ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 14, τὸ περιλαμβάνον τὰς περὶ μονοπωλίου διατάξεις, ἀπερρίφθη, δὲν δύναται νὰ γίνῃ πλέον τροπολογία περὶ μονοπωλίου. Ἐγὼ λέγω ὅτι, ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δύναται νὰ γίνῃ τροπολογία εἰς αὐτό. Πρὶν ἡ Βουλὴ εἴπῃ τὴν τελευταίαν της λέξιν περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐννοεῖ νὰ κανονίσῃ τὰ τοῦ θέματος, δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος πᾶσα τροπολογία κανονίζουσα καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὸ θέμα.

§239Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι, ἐὰν ἐνθυμῆσθε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεσύρθη τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου, οὐδεμία ἀμφιβολία δύναται πλέον νὰ ὑπάρξῃ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα ἐζήτει παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ παραδεχθῇ τὸ μονοπώλιον προεκάλεσε τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν ὅτι θεωρεῖ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν σκέψιν, καθ’ ὅσον τὸ ζήτημα τοῦτο ἀφορᾷ τὴν στρατιωτικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἔχει ἤδη συνεννοηθῆ μετὰ τῶν συναδέλφων αὐτοῦ Ὑπουργῶν καὶ δύναται νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἄλλην ἐποχὴν καὶ ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις. Μετὰ τὴν τοιαύτην δήλωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε παραδεχθῆ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωκῶν, ἦλθε κατόπιν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν. Ὅτε ἔχομεν λοιπὸν τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου εἶναι ζήτημα μεγίστης σπουδαιότητος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς Βουλῆς νὰ ρίψωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς μίαν ἐμπορικὴν ἄποψιν. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι αἱ τοιαῦται τροπολογίαι δὲν ἔχουσι σκοπὸν τὴν ὠφέλειαν τοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἔχουσι σκοπὸν νὰ ἐξυπηρετῶσι τὰς βιομηχανίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι εὕρηνται ἐν τῷ τόπῳ καὶ ἔρχεται κατόπιν τὸ Δημόσιον καὶ φορολογεῖ καὶ ταύτας, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Δημόσιον νὰ πράξῃ τι τὸ ὁποῖον θὰ βλάψῃ ἐκείνας τὰς βιομηχανίας εἰς τὰς ὁποίας κατασκευάζονται τὰ εἴδη ταῦτα.

§240Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διετυπώθησαν ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους ἀξιοτίμων συναδέλφων κατὰ τῆς προτάσεως τῆς διατυπωθείσης σχετικῶς μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως τῆς τροπολογίας ταύτης. Ἡ τροπολογία εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ δύο λόγους. Εἶναι ἀπαράδεκτος συμφώνως τῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Συντάγματος, εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι, καίπερ ἀποτελοῦσα ἰδίαν πρότασιν νόμου, αὐτοτελῆ πρὸς τὸ νομοσχέδιον τὸ ψηφιζόμενον περὶ φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, οὐχ ἧττον δὲν ὑπέστη τὰς δύο προηγουμένας ἀναγνώσεις, ὡς ἀπαιτεῖ τὸ Σύνταγμα. Ἰσχυρίσθησαν ὅτι δὲν ὑφίσταται τὸ ἀπαράδεκτον τὸ διαγραφόμενον ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Συντάγματος, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη δὲν ἀποτελεῖ σχέδιον νόμου ἢ πρότασιν νόμου καὶ δεύτερον διότι δὲν ἀπερρίφθη, ἀλλ’ ἀπεσύρθη. Αὐτὰ ἦσαν τὰ δύο ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα διετύπωσαν ἀξιότιμοι συνάδελφοι. Καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον τῶν ἐπιχειρημάτων τούτων εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐντελῶς ἀβάσιμα. Ἐὰν ἠθέλομεν ἀποδεχθῇ τὴν ἀρχὴν ὅτι ἐκ τοῦ ὅτι ἀπεσύρθη μία πρότασις μετὰ συζήτησιν ὑπὸ τοῦ εἰσαγαγόντος αὐτὴν Ὑπουργοῦ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἡ πρότασις αὕτη, ἠθέλομεν καταργήσει τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Συντάγματος, ἠθέλομεν γελωτοποιήσει πᾶσαν συζήτησιν καὶ πᾶσαν ἔκφρασιν γνώμης ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι θὰ ἐπαίζομεν τὸ παιγνίδιον τὸ ὁποῖον παίζομεν τώρα. Μετὰ μακρὰν συζήτησιν ὁ Ὑπουργὸς ὁ εἰσαγαγὼν τὴν πρότασιν περὶ μονοπωλίου τὴν ἀπέσυρε, καὶ ἀφοῦ ἀπεσύρθη αὕτη κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ ὑπέστη τὸ νομοσχέδιον τὴν βάσανον τῆς βʹ ἀναγνώσεως ἄνευ τοῦ μονοπωλίου, κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν βλέπομεν αὐτὸ ἐμφανιζόμενον φρέσκον φρέσκον καὶ ἕτοιμον νὰ ψηφισθῇ. Ἀναμφισβητήτως ὑπὸ τοιούτους ὅρους τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς ἤθελε γελωτοποιηθῆ, ἐὰν ἐπετρέπετο εἰς τὸν εἰσαγαγόντα τὴν πρότασιν Ὑπουργὸν ν’ ἀποσύρῃ αὐτὴν κατὰ λόγον τῶν περιστάσεων, ὅπως οἱ δικηγόροι παραγγέλλουσιν εἰς τοὺς κατηγορουμένους πελάτας των ν’ ἀποσυρθῶσι κατὰ λόγον τῆς συγκροτήσεως τῶν Πλημμελειοδικείων, καὶ ὅταν μεταβληθῇ ἡ ὄψις τοῦ δικαστηρίου τοὺς προσάγουσιν ἵνα δικασθῶσιν. Ἐνέχει ἔννοιάν τινα ἡ συζήτησις, ἐὰν αὕτη ἀποβλέπῃ εἰς τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖται δι’ οἱασδήποτε προτάσεως νόμου ἢ δι’ οἱουδήποτε νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι κατὰ λόγον τῶν περιστάσεων θ’ ἀποσύρηται κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν οἱαδήποτε πρότασις νόμου ἢ οἱονδήποτε νομοσχέδιον, καὶ θὰ εἰσάγηται διὰ τῆς θύρας τῆς τροπολογίας κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν. Ἀλλ’ εἶπον ὅτι αὕτη ἀποτελεῖ αὐτοτελῆ πρότασιν νόμου, διότι περὶ προτάσεων νόμου ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 25 τοῦ Συντάγματος. Ἀναμφισβητήτως δύναται ἐν ἑνὶ νομοσχεδίῳ ἢ ἐν μιᾷ προτάσει νόμου νὰ περιληφθῶσι διάφοροι ἀρχαὶ καὶ διάφοροι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐκ τοῦ ὅτι περιελήφθησαν ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ προτάσει νόμου ἢ ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ νομοσχεδίῳ δὲν ἀποβάλλουσι τὴν αὐτοτέλειάν των. Ἐδῶ ἀρχικῶς πῶς εἶχον διατυπωθῆ τὰ πράγματα; Πῶς διετυποῦτο τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τῇ 3 Νοεμβρίου 1909; «Περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων (σκαγίων) καὶ περὶ μονοπωλίου τοιούτων εἰδῶν». Καὶ ἐν διατάξει τοῦ ἄρθρου 14 κατόπιν ἀναγράφει: «Ἐπιτρέπεται, ὅπως, κατόπιν δημοπρασίας, συνομολογηθῇ, ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σύμβασις κυρωθησομένη διὰ Β. Διατάγματος, δι’ ἧς θὰ παρεχωρεῖτο εἰς Ἑλληνικὴν Ἑταιρείαν, διατηροῦσαν ἐν τῷ Κράτει, κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου, ἐργοστάσιον κατασκευῆς τῶν κατωτέρω ὁριζομένων εἰδῶν, ἐπὶ χρόνον μὴ ὑπερβαίνοντα τὴν εἰκοσιπενταετίαν, τὸ μονοπώλιον κατασκευῆς, εἰσαγωγῆς καὶ πωλήσεως παντὸς εἴδους πυρίτιδος...» κτλ. Αὕτη εἶναι ἡ διατύπωσις ἡ ἀρχική. Ἐκ τῆς ἀρχικῆς ταύτης διατυπώσεως τί προκύπτει; Ὅτι ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ νομοσχεδίῳ περιελήφθησαν δύο ἀρχαί· περιελήφθη ἡ ἀρχὴ τῆς φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, περιελήφθη καὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Δύο ἀρχαὶ ἐντελῶς διάφοροι, ἐντελῶς ξέναι, διότι, ἐὰν εἶναί τι τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται εἰς τὴν φορολογίαν, εἶναι τὸ μονοπώλιον. Ἀλλ’ ἰσχυρίσθησαν ὅτι τὸ μονοπώλιον αὐτὸ διετυπώθη, ὡς διατυποῦται διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ὑποβληθείσης κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Ἐγὼ οὐδεμίαν εὑρίσκω διαφοράν, διότι τὸ ἄρθρον 14 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα, λέγει: «Ἐπιτρέπεται, ὅπως, κατόπιν δημοπρασίας», ἡ δὲ τροπολογία ἡ ὑπὸ συζήτησιν λέγει: «Ἐπιτρέπεται, ὅπως κατόπιν διεθνοῦς δημοπρασίας». Αὕτη εἶναι ἡ διαφορά, ὅτι προσετέθη ἡ λέξις «διεθνοῦς». Ὑπάρχει προσέτι καὶ μία ἑτέρα διαφορά. Τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ἔλεγεν: «εἰς ἑλληνικὴν ἑταιρείαν», ἐνῷ ἡ τροπολογία αὕτη λέγει: «εἰς ἀνάδοχον ἑταιρείαν». Αὐταὶ αἱ διαφοραὶ αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται μεταξὺ τῶν δύο κειμένων, μεταξὺ τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ κειμένου τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος, εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ μεταβάλλωσι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοθετήματος; Ἀναμφισβητήτως ὄχι, διότι καὶ εἰς τὸ ἓν καὶ εἰς τὸ ἕτερον πρόκειται περὶ μονοπωλίου. Ἡ δημοπρασία θὰ εἶναι διεθνὴς κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Ἀλλὰ τίς ἐμποδίζει οἱονδήποτε ξένον ὑπὸ τὰς αὐτὰς περιστάσεις νὰ ἔλθῃ νὰ μειοδοτήσῃ ἢ νὰ πλειοδοτήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν; Ἀλλὰ λέγουσιν ὅτι πρόκειται καὶ περὶ ἑλληνικῆς ἑταιρείας ἐν τῷ ἀρχικῷ νομοσχεδίῳ. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ τροπολογίᾳ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος βλέπω ἐν ἄρθρῳ 15, παραγράφῳ ζʹ: «Ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία δέον νὰ εἶναι ἑλληνική». Βλέπω μίαν παράφρασιν ἐν τῇ τροπολογίᾳ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος καὶ συμπλήρωσιν τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐὰν ἔχῃ οὕτω τὸ πρᾶγμα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, κατόπιν τῆς ἐκδηλωθείσης ὄχι διὰ ψήφου, ἀλλὰ τῆς ἐκδηλωθείσης κατόπιν συζητήσεως πλέον γνώμης τῆς Βουλῆς, ἡ ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δήλωσις ὅτι ἀποσύρονται αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸ μονοπώλιον, ἀναμφισβητήτως ἡ δήλωσις αὕτη καθιστᾷ τὸ διπλοῦν ἀπαράδεκτον, διότι ἄλλως θέλομεν γελωτοποιήσει τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Τὸ ἀπαράδεκτον ἐγεννήθη ἐκ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ Συντάγματος, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ θεωρήσῃ τις ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ παίζῃ, καὶ ὅτι οἱ εἰσάγοντες νομοσχέδια τοιαῦτα, τοιαύτης σπουδαιότητος, εἰς τὴν Βουλὴν Ὑπουργοὶ δύνανται νὰ παίζωσι μὲ τὴν Βουλήν, καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ν’ ἀποσύρωσιν αὐτά, κατὰ δὲ τὴν τρίτην νὰ ὑποστηρίξωσι τὰς διατάξεις τὰς σχετικάς, τὰς ὁποίας ἀπέσυραν ἤδη. Ὑπάρχει καὶ δεύτερον ἀπαράδεκτον. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ τροπολογία, διότι δὲν ὑπέστη αὐτὸ τὸ αὐτοτελές, τὸ αὐθυπόστατον νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν μονοπωλιακὴν πώλησιν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, δὲν ὑπέστη, λέγω, τὴν βάσανον τῶν τριῶν ἀναγνώσεων. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ διστάσῃ ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὑποβληθεῖσα περὶ ἀπαραδέκτου τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος εἶναι ἡ μόνη ὀρθὴ καὶ ἡ μόνη ἐπιβαλλομένη, καθόσον ἡ Βουλὴ δὲν ἤθελε νὰ παίξῃ, ἀλλ’ ἤθελε νὰ σπουδαιολογῇ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν καθηκόντων αὑτῆς καὶ κατὰ τὴν διατύπωσιν τῶν γνωμῶν καὶ τῶν σκέψεων αὑτῆς. Εὑρίσκω εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 10 Νοεμβρίου τὰ ἑξῆς: «Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δηλοῖ ὅτι καὶ αὐτὸς εἶναι σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἀπαλειφθῶσιν αἱ διατάξεις περὶ μονοπωλίου ἐκ τοῦ νομοσχεδίου». Εὐθὺς ὡς ἐγένετο ἡ δήλωσις αὕτη ἐξέλιπον αἱ διατάξεις αὗται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἢ ἔπρεπε νὰ γίνωσι δεκταὶ ἢ ἔπρεπε ν’ ἀπορριφθῶσιν. Ἐπὶ τῷ κινδύνῳ ὅτι ἤθελον ἀπορριφθῆ ὁ τότε κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν συμφώνῳ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διαγνοὺς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐπερχομένην καταψήφισιν ἀπέσυρε τὰς διατάξεις ἐκείνας. Αὕτη εἶναι ἡ θέσις τῶν πραγμάτων. Χρειάζεταί τις νὰ θέλῃ νὰ στρεβλώσῃ τὰ πραγματικὰ γεγονότα, νὰ θέλῃ νὰ στρεβλώσῃ τὴν προκύψασαν γνώμην τῆς Βουλῆς, τὰς δηλώσεις τὰς γενομένας ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ θέλῃ νὰ ὑποστηρίξῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον δὲν ὑφίσταται. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος ἴσως ἐθεώρησεν ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ προστατευθῶσι μικροί τινες βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι ἀναμφισβητήτως, ὡς ἀρχικῶς διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἠδύναντο νὰ ὑφίστανται, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κατεκρίθη ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὅτι ἔτεινεν εἰς τὸ νὰ φέρῃ μοιραίως εἰς τὸ μονοπώλιον, διότι καθίστα ἄνισον τὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν καταστημάτων τῶν παραγόντων τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας καὶ τῶν μικρῶν τοιούτων. Αὕτη εἶναι ἡ κυρία κατάκρισις τὴν ὁποίαν ὑπέστη καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὸ νομοσχέδιον. Σήμερον ὅμως κατόπιν τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἐδέχθη ἡ Βουλή, καὶ τὰς ἐδέχθη ὁμοψήφως, ὁ ἀνταγωνισμὸς αὐτὸς εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ. Τὰ βιομηχανικὰ ἐκεῖνα καταστήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται πράγματι νὰ ἐργασθῶσι, δύνανται νὰ ζήσωσιν, ἡ Βουλὴ δὲ δὲν καλεῖται νὰ διανείμῃ ἐλέη, ἡ Βουλὴ καλεῖται νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ πέρα τούτου δὲν ἔχει καμμίαν ἐντολήν, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἔλθῃ νὰ μοιράσῃ κόλλυβα!

§241Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κύριοι, ἡ συζήτησις ἔχει δύο ὄψεις· ἔχει ὄψιν τυπικὴν καὶ ὄψιν οὐσιαστικήν. Ἐγὼ τὴν οὐσιαστικὴν ὄψιν δὲν ἠθέλησα νὰ θίξω, οὐδὲ νὰ ἐγγίσω καθόλου, διότι προεῖχεν ἡ τυπικὴ αὐτῆς ἄποψις. Καὶ προκειμένου περὶ τῆς τυπικῆς ἀπόψεως εἶναί τις ὑποχρεωμένος τυπικῶς, τυπικώτατα νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὅμως ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ σεβαστός μοι ἀρχηγὸς νὰ εἴπω ὅτι ὁμιλήσας περὶ τῆς τυπικῆς καὶ ἀπὸ τῆς τυπικῆς ἀπόψεως ἐξετάσας τὴν πρότασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν ἐπεκαλέσθη ὑπὲρ τῆς γνώμης αὐτοῦ, τῆς ἀπὸ τῆς τυπικῆς ἀπόψεως, ἐπιχειρήματα ἀναγόμενα εἰς τὴν οὐσίαν, διότι, ἐνῷ ἀρχικῶς μᾶς λέγει ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἕνα Ὑπουργόν, ὅστις ἀπέσυρεν ὡρισμένον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ἑπομένως ἀπεμακρύνθη τῆς ἰδέας τοῦ μονοπωλίου καὶ ἐγκατέλειψε ταύτην τὴν ἰδέαν κατὰ τὸ στάδιον τῆς βʹ συζητήσεως, νὰ ἔρχηται σήμερον καὶ νὰ υἱοθετῇ ἰδέας περὶ μονοπωλίου, τοῦτο εἶναι ἐπιχείρημα ἀναγόμενον εἰς τὴν οὐσίαν. Ἴσως κακῶς πράττει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἐπανερχόμενος εἰς ἰδέας τὰς ὁποίας τότε ἐγκατέλιπε, δὲν λύεται ὅμως τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἀπὸ χθές, περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως. Ἀπόδειξις δ’ ὅτι δὲν λύεται τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι καὶ ὁ κ. ἀρχηγός μου, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγου ἠθέλησε νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς διατάξεως ἐκείνης, ἠναγκάσθη ν’ ἀναγνώσῃ καὶ παραβάλῃ τὰ κείμενα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης, διὰ νὰ πείσῃ ἡμᾶς ὅτι εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Καὶ βεβαίως, ἐὰν πρόκειται περὶ τῶν αὐτῶν λέξεων καὶ τῶν αὐτῶν ἐννοιῶν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συζητῶμεν περὶ τῆς προτάσεως, διότι τοῦτο εἶναι ὄντως ἀντισυνταγματικόν. Καὶ ἀπομένει ἑπομένως πάντοτε ζήτημα οὐσίας τοῦτο· αὐτὸ τὸ ὁποῖον σήμερον εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπερρίφθη τότε; Καὶ εἶπον πρὸ ὀλίγου πρὸς ἡμᾶς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἀπερρίφθη πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο πρὸς συζήτησιν τότε, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι εἶναι τύπος ἀπαράδεκτος ἡ συζήτησις ἐπὶ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον δὲν συνεζητήθη καθόλου; Διότι νομοσχέδιον ἀποτελεῖ καὶ ἡ πρότασις αὕτη τοῦ νόμου. Εἶμαι ἠναγκασμένος ν’ ἀναγνώσω τὰ κείμενα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς προτάσεως, διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀπορριφθέντος ἄρθρου. Πρόκειται βεβαίως περὶ μονοπωλίου...

§242Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ μονοπωλίου, διαχειριζομένου ὑπὸ τῆς ἑταιρείας τοῦ πυριτιδοποιείου.

§243Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Αὐτὸ δὲν γνωρίζω. Ἐγὼ βλέπω ἄλλας διατάξεις εἰς τὸ ἓν ἄρθρον, ἄλλας διατάξεις εἰς τὸ ἄλλο. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ νομοσχέδιον (ἀναγινώσκει)· «Ἐπιτρέπεται, ὅπως κατόπιν δημοπρασίας συνομολογηθῇ, ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σύμβασις κλπ., δι’ ἧς παρεχωρεῖτο εἰς ἑλληνικὴν ἑταιρείαν διατηροῦσαν ἐν τῷ Κράτει κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου ἐργαστάσιον κατασκευῆς τῶν κατωτέρω ὁριζομένων εἰδῶν κλπ.». Ἐλέχθη ὅτι ἐγὼ εὗρον διαφορὰν εἰς τοῦτο, ὅτι, ἐνῷ εἰς τὸ νομοσχέδιον γίνεται λόγος περὶ ἑλληνικῆς ἑταιρείας, ἐν τῇ προτάσει δὲν γίνεται λόγος περὶ ἑλληνικῆς ἑταιρείας. Ἐγὼ τὴν διαφορὰν εὗρον σπουδαίαν καὶ οὐσιαστικὴν εἰς τὸ ὅτι παρέχεται εἰς ἑλληνικὴν ἑταιρείαν. Ποίαν δὲ ἑλληνικὴν ἑταιρείαν; Ἐκείνην ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου τούτου θὰ ἔχῃ ἐγκαταστήσει ἐργαστάσιον πληροῦν τοὺς ὅρους περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦμεν. Καὶ εἶπον ὅτι ὑπὸ τοιούτους ὅρους δὲν ἐπρόκειτο περὶ μονοπωλίου, ἀλλὰ περὶ παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου εἰς ὡρισμένην ἑταιρείαν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ πράγματος, ἀλλὰ περὶ ὅλως διόλου διαφορετικοῦ πράγματος. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι, μὴ ὄντος ἀναγεγραμμένου ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς Φθιώτιδος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἀπερρίφθη ἡ τροπολογία, ἐνῷ ἀπερρίφθη τὸ ἄρθρον. Ἀλλὰ γίνεται συζήτησις καὶ περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ ἤθελον ἐρωτήσει πάντας ὑμᾶς ποία εἶναι ἡ ἀρχή. Εἶναι ἡ φορολογία καὶ ἡ περὶ μονοπωλίου, ἀλλὰ ποίου; Μονοπωλίου κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου; Καὶ αὐτὸ σημαίνει ὅτι, ἐὰν ἀπορριφθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ μονοπωλίου, ἀπερρίφθη πᾶσα ἀρχὴ περὶ μονοπωλίου; Ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν διατετυπωμένην μίαν ἀπόφασιν δικαιολογοῦσαν τὴν ἀπόρριψιν, διὰ νὰ εἴπωμεν· Κύριοι, ἰδοὺ αἱ σκέψεις τῆς ἀποφάσεώς σας. Ἀποκρούετε πᾶσαν ἰδέαν περὶ μονοπωλίου. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἐξηντλήθη ἀρκούντως ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦτο. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀρχηγός μου συνεζήτησε, τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας, ἂν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον ἀπεσύρθη, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς συζήτησιν κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν καὶ ἂν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἂν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπαναφέρῃ ἰδέας τὰς ὁποίας ἐγκατέλειψε. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀδικαιολόγητος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐχὶ ἐπανερχόμενος, ἀλλὰ βελτιῶν τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας εἶχε περὶ τοῦ μονοπωλίου καὶ παρουσιάζων τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου ὑπὸ ὄψιν τοιαύτην, ὥστε νὰ εἶναι ἀποδεκτὸν ὑπὸ πολλῶν. Ἐγώ, ὡς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μονοπωλίου οἷον ἀνεγράφετο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, βεβαίως θὰ ἤμην κατ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ, ἐὰν πρόκειται περὶ μονοπωλίου ὡς ἀναγράφεται ἐν τῇ προτάσει, βεβαίως εἶμαι ὑπέρ, διότι ἄλλο τὸ ἓν καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως. Τώρα ἐλέχθη ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ δι’ ἄλλον λόγον, ὅτι δὲν συνεζητήθη εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις. Ἐγὼ παρακολουθῶ μετά τινος προσοχῆς καὶ ἐπιμελείας τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶδον μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης τόσον στενῶς ἐφαρμοζόμενον τὸν ὅρον τὸν ὁποῖον θέλουσι νὰ ἐφαρμόσωσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Τὸ νομοσχέδιον δὲν θεωρεῖται πλῆρες, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ εἰς τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις. Ἐφ’ ὅσον δὲν ψηφίζεται εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, πᾶσα τροπολογία ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι δυνατή, δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι πᾶν ἄρθρον αὐτοῦ ἀποτελεῖ καὶ ἰδιαίτερον νομοσχέδιον, διότι μεριμνᾷ περὶ ἑνὸς ἰδιαιτέρου ἀντικειμένου· τὸ νομοσχέδιον ἔχει μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἰδέαν· αἱ διατάξεις του ἐξυπηρετοῦσι τὴν αὐτὴν ἰδέαν. Μέχρις ὅτου δὲ ψηφισθῇ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον εἶναι δυνατὴ πᾶσα τροπολογία τείνουσα εἰς τὴν βελτίωσιν αὐτοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, ἡ ὁποία εἶναι καὶ τυπικῶς ὀρθὴ καὶ οὐσιαστικῶς ὀρθοτέρα.

§244Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν θέλω ἐξετάσει τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν πρώτην ἄποψιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν συνεζήτησαν αὐτὸ οἱ κ. προαγορεύσαντες, δὲν θέλω ἐξετάσει τουτέστι τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατόπιν παρατηρήσεων γενομένων ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον· ἂν τὸ γεγονὸς τοῦτο σημαίνει ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἑπομένως ἀπορριφθέντος τοῦ νομοσχεδίου ἂν δὲν δύναται καὶ πάλιν νὰ συζητηθῇ. Ἐγὼ θέλω περιορισθῆ εἰς τὴν δευτέραν ἄποψιν τοῦ ζητήματος καὶ νομίζω ὅτι ὡς πρὸς ταύτην ἀντίρρησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κατὰ πρῶτον ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περιεῖχεν ἰδέας ἐντελῶς χωριστάς· περιεῖχε πρῶτον τὴν ἰδέαν τῆς φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, δεύτερον τὴν ἰδέαν τοῦ μονοπωλίου. Ἐρωτῶ· δύναται νὰ ὑφίσταται φορολογία ἄνευ μονοπωλίου; Δύναται νὰ ὑφίσταται μονοπώλιον ἄνευ φορολογίας; Ἀναμφισβητήτως ναί. Ἄρα αἱ δύο ἰδέαι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσι μεταξύ των. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις τὰς γενομένας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐθεώρησεν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς πρώτης ἰδέας, δηλ. εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἰδέας τῆς φορολογίας τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, καὶ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ μονοπώλιον. Ἐπὶ τῇ βάσει τούτου συνέταξε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον ῥητῶς λέγει περὶ φορολογίας τῶν ἐντὸς τοῦ Κράτους καταναλισκομένων πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων. Ἄρα ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου ἐγκατελείφθη ἐντελῶς. Ἐρωτῶ· εἶναι δυνατὸν ἡ ἰδέα αὕτη, αὐτοτελής, μὴ σχετιζομένη πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας—διότι, ὡς ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, αἱ δύο ἰδέαι αὗται δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν αὐτοτελεῖς, ἄνευ σχέσεως τῆς μιᾶς πρὸς τὴν ἄλλην—· ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νέα ἰδέα, νέα βάσις, νέον νομοσχέδιον νὰ ὑποβληθῇ; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ καὶ ἐπὶ τούτου δευτέρα γνώμη δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, διότι ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα ἀπῄτησαν τρεῖς ἀναγνώσεις, ἀναμφισβητήτως δὲ ἐπὶ τῆς ἰδέας ταύτης τοῦ μονοπωλίου, τῆς ὅλως χωριστῆς καὶ αὐτοτελοῦς, μία μόνον συζήτησις ἔγινεν, ἡ προκαλέσασα τὴν πρότασιν τοῦ ἀπαραδέκτου. Ἑπομένως νομίζω ὅτι, καὶ ἐὰν περιορισθῶμεν εἰς τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀμφισβήτησις δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀπαραδέκτου πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§245Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ μονοπωλίου καὶ τῶν ἰδεῶν ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐγὼ δηλῶ ἀκόμη ὅτι εἶμαι ἐναντίος τοῦ μονοπωλίου. Πρόκειται ὅμως περὶ μιᾶς συζητήσεως ἡ ὁποία ἔχει χαρακτῆρα καθαρῶς συνταγματικόν, χαρακτῆρα καθαρῶς κανονισμοῦ. Ἡ συζήτησις αὕτη εἶναι ἡ ἑξῆς, στηριζομένη ἐπὶ δύο βάσεων: Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἡ πρότασις πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἥτις ἀπεσύρθη ὑπ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὴν ὑπέβαλε; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἡ πρότασις αὕτη σήμερον, ὅτε φέρει χαρακτῆρα ἀρχῆς ἐντελῶς ἰδιαιτέρας τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου; Ἔχω τὴν γνώμην, Κύριοι, ὅτι τὸ Σύνταγμα, ὅπερ καθώρισεν ὡς βάσιν τὴν μὴ ἐπαναφορὰν τῆς Βουλῆς εἰς συζήτησιν νομοσχεδίου ἔν τινι Συνόδῳ τὸ ὁποῖον ἀπερρίφθη κατ’ αὐτήν, σκοπὸν εἶχεν ὅπως περιφρουρήσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἀλλά, ὅταν τις ὑποβάλῃ πρότασίν τινα καὶ πρὸ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν ταύτην, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις διὰ τῆς ὁποίας ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις; Ἡ Βουλὴ συνεζήτησε προχθὲς μίαν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πρὸ τῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέσυρε ταύτην. Ἐφ’ ὅσον ἀπεσύρθη ἡ πρότασις αὕτη, ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, λέγουσα ὅτι ἀπερρίφθη ἡ πρότασις, διὰ νὰ εἴπωμεν σήμερον ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπ’ αὐτῆς; Ἀφοῦ δ’ ἀπεσύρθη πράγματι ἡ πρότασις αὕτη, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπανέλθῃ ἐπ’ αὐτῆς ἐν τῇ αὐτῇ Συνόδῳ, τί πράττει; Πράττει τι ἀνευλαβὲς πρὸς τὴν Βουλήν, διότι ἐπαναφέρει τὴν Βουλὴν εἰς συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο. Ἀλλά, ὅταν τὴν πρότασιν ταύτην ἐπαναφέρῃ εἰς συζήτησιν ἕτερος Βουλευτής, εἶναι δυνατὸν ποτε νὰ εἴπωμεν ὅτι δυνάμεθα ν’ ἀποκλείσωμεν τὸν Βουλευτὴν ἐκεῖνον ὅπως τὴν πρότασιν ταύτην ὑποβάλῃ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς; Ἐγὼ φρονῶ ὅτι πῶς ὄχι. Ὅταν τις δηλοῖ ὅτι ἀποσύρει πρότασίν τού τινα, ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἀναγκάσῃ νὰ τὴν ἀφήσῃ πρὸς συζήτησιν μέχρις ὅτου ἀπορριφθῇ· ἂν δὲ τὴν ἀποσύρῃ, τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι ἀπερρίφθη ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη. Πῶς δυνάμεθα λοιπὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι, διότι ἀπέσυρεν εἷς Βουλευτὴς—καὶ ὁ Ὑπουργὸς εἶναι Βουλευτής—πρότασίν τινα, δὲν ἔχει δικαίωμα ἕτερος Βουλευτὴς νὰ φέρῃ ταύτην;

§246Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ ἀποβλέπει ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος· νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ κρυφτοῦλι.

§247Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀλλὰ λέγει που τὸ Σύνταγμα ὅτι τὸ ἀποσύρειν τὴν πρότασιν ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἀπόρριψιν; Περὶ τούτου πρόκειται. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἕτερον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας· εἶναι ἆρά γε ἡ αὐτὴ ἢ εἶναι νέα βάσις ἡ βάσις τοῦ μονοπωλίου, τὴν ὁποίαν σήμερον ὁ Βουλευτὴς Φθιώτιδος ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς; Κύριοι, τὸ μονοπώλιον δὲν εἶναι ἡ βάσις ἐνταῦθα· ἡ βάσις εἶναι ἡ φορολογία ἢ μὴ τοῦ προϊόντος. Ἡ φορολογία ἔχει δύο τρόπους ἢ μέσα εἰσφορᾶς τοῦ προϊόντος, τὸν ἐλεύθερον καὶ τὸν μονοπωλιακόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν· ἐγὼ θὰ φορολογήσω τὸ προϊὸν κατὰ τὸν βʹ τρόπον. Δὲν ἔχομεν οὕτω βάσιν ἀλλοτρίαν τῆς ἤδη τεθειμένης βάσεως· ἡ βάσις τῶν νομοσχεδίων ἀμφοτέρων εἶναι ἡ φορολογία. Ἐψηφίσαμεν λοιπὸν τὴν βάσιν ταύτην ἐπὶ τοῦ παρόντος· ἀλλ’ ὅταν ζητῶμεν νὰ καθορίσωμεν τὸν τρόπον τῆς εἰσφορᾶς της δύναται ἡ Βουλὴ νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ φορολογήσῃ τὸ προϊὸν κατὰ τὸν μονοπωλιακὸν τρόπον, αὔριον δὲ δύναται νὰ φορολογήσῃ κατὰ τὸν ἀντίθετον. Ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου δὲν μεταβάλλεται· εἶναι ἡ φορολογία τοῦ προϊόντος τούτου καὶ ταύτην ἀποδέχεται ἡ Βουλή, φρονῶ. Μετ’ αὐτὴν ὁ Ὑπουργὸς εἶπε· δώσατέ μοι τὸ δικαίωμα, ἂν σχηματίσω μονοπώλιον, νὰ φορολογήσω τὸ προϊὸν μονοπωλιακῶς. Κατὰ τοῦτο δὲν εὑρισκόμεθα ἐπὶ ἄλλης βάσεως. Ὁ Ὑπουργὸς κατόπιν ἀπέσυρε τὴν πρότασίν του ταύτην· ἀποτελεῖ τοῦτο ψῆφον καταδικαστικήν, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως ταύτης; Ὑποθέτω ὅτι ὄχι. Ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης ἡ ὁποία ἀπεσύρθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, τότε ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ προτείνῃ καὶ ψηφίζῃ πάντοτε μέχρι τῆς τελευταίας συζητήσεως τὸ ἀφαιρεῖ ἀφ’ ἑαυτῆς. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ νέας ἀρχῆς, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, ἀλλά, ὅταν ἔχωμεν μίαν ἀρχὴν καὶ βάσιν τὴν φορολογίαν, συζητοῦντες ἤδη τὸν μονοπωλιακὸν τρόπον δὲν εὑρισκόμεθα ἐπὶ ἄλλης βάσεως.

§248Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἡ βάσις εἶναι ἐντελῶς διάφορος, διότι, ἂν τὸ μονοπώλιον δὲν ὑπάρχῃ, μένει ἡ ἰδέα τῆς φορολογίας, ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ ἰδέα τῆς ἀφαιρέσεως τῆς περιουσίας καὶ τῆς παρεμποδίσεως τῆς ἐλευθέρας ἐξασκήσεως μιᾶς βιομηχανίας. Πάντως ὅμως ἡ βάσις εἶναι ἐντελῶς διάφορος. Δὲν δύνασθε ν’ ἀξιώσητε ὅτι ἐν τῇ ἰδέᾳ τοῦ μονοπωλίου ὑπάρχει ἡ ἰδέα τῆς φορολογίας· ἐγὼ μάλιστα λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ ἰδέα τῆς φορολογίας, δηλ. περιλαμβάνεται, ἂν θέλητε, ἀλλ’ ἀποκλείει πᾶσαν ἄλλην φορολογίαν. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι δευτερεῦον· τὸ πρωτεῦον εἶναι τοῦτο· δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου ὑπάρχει μόνον ἡ φορολογική, διότι ἀναμφισβητήτως ἡ βάσις τοῦ μονοπωλίου εἶναι ἡ παρεμπόδισις τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις. Δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ὑπάρχει ἐν τῇ τροπολογίᾳ αὐτὴ ἡ βάσις, ὅπως ἀξιώσητε ὥστε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ βάσις; Τοῦτο δὲν δύνασθε ν’ ἀξιώσητε.

§249ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Χωρὶς νὰ δώσω ἀφορμὴν περὶ ἐμοῦ, ἔγινε τόσος λόγος περὶ ἐμοῦ. Εἶμαι ἠναγκασμένος ν’ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα ὡς εἶναι. Ἔχομεν, Κύριοι, τὴν γνώμην ὅτι τὸ μονοπώλιον οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ τρόπος μόνον βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἑνὸς φόρου. Ἀποφασίσας νὰ συνδυάσω τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν πρὸς τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεώς του ἐνόμισα ὅτι διὰ τοῦ μονοπωλίου ἐπετύγχανον τοῦτο. Τί δὲ εἶναι τὸ μονοπώλιον; Περιορισμὸς τῆς παραγωγῆς, εἰ δυνατόν, εἰς ἓν ἐργοστάσιον, ὅπως οὕτω πως βεβαιῶται καὶ εἰσπράττηται ἀσφαλέστερον ὁ φόρος ὁ ἐπιβαλλόμενος. Ἐνόμισα ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἀσφαλέστερος τρόπος τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ προέβην πρὸς τοῦτο εἰς συνεννόησιν μὲ τὰ ἐνταῦθα ἐργοστάσια, ἰδίως μὲ τὸ Ἑλληνικὸν πυριτιδοποιεῖον. Ὡς βάσιν τῶν διαπραγματεύσεων ἐθέσαμεν τὸν φόρον τὸν ἐπιβαλλόμενον, καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι κατ’ ἀρχὰς θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποδώσῃ ὁ φόρος αὐτὸς ἓν ποσὸν 600 χιλ. δραχμῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ἦτο ἐλπὶς σὺν τῷ χρόνῳ ν’ ἀποδώσῃ μεῖζον ποσὸν ὁ φόρος οὗτος, διὰ τοῦτο ἐθέσαμεν δευτέραν βάσιν, ν’ αὐξάνῃ ἀναλόγως καὶ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ κατέβαλεν ἡ ἑταιρεία τοῦ μονοπωλίου τούτου εἰς τὸ Δημόσιον. Ἔσπευδον εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου καὶ ἤθελον ὅσον ἔνεστι τάχιον νὰ ἐξασφαλίσω ὑπὲρ τοῦ Κράτους μίαν βεβαίαν καὶ ἀσφαλῆ πρόσοδον, ὅπως αὕτη χρησιμεύσῃ ὡς ὑπέγγυος πρόσοδος διὰ τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἔκτοτε ἐζητοῦμεν. Διότι δὲ δὲν εἶχον καιρὸν νὰ προκηρύξω διεθνῆ διαγωνισμόν, ἔπρεπε κατ’ ἀνάγκην ν’ ἀποταθῶ εἰς ἐγχωρίους ἑταιρείας καὶ μεταξὺ αὐτῶν νὰ προκαλέσω διαγωνισμόν. Ἀλλ’ ὅτε τὸ νομοσχέδιον τὸ πρῶτον συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ, τότε ὁ κυριώτερος λόγος ὁ ὁποῖος προυτάθη ἦτο διατί νὰ περιορισθῇ ὁ διαγωνισμὸς μεταξὺ ἐγχωρίων βιομηχάνων, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ προσλάβῃ διεθνῆ χαρακτῆρα, ἵνα φέρῃ καλλίτερα ἀποτελέσματα ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Τὴν γνώμην ταύτην καὶ ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ἐν τῇ ἐκθέσει καὶ λέγει ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ γίνῃ διεθνὴς διαγωνισμός. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶχον καιρὸν πρὸς τοῦτο. Νομίζω ὅτι διεθνὴς διαγωνισμὸς ἄνευ ἐξουσιοδοτήσεως παρὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Εἶναι μία ἰδέα ὅτι αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς τοιούτου φόρου καταναλώσεως ἐπὶ ἑνὸς εἴδους ὑπὸ τὸν τύπον μονοπωλίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθωσιν ἀμέσως εἰς διαγωνισμὸν ξέναι ἑταιρεῖαι, ξένα κεφάλαια. Ἀπελπισθεὶς λοιπὸν ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθω εἰς διεθνῆ διαγωνισμὸν καὶ κάμω τὸ μονοπώλιον ἐδέησε νὰ παραιτηθῶ τῆς ἰδέας τοῦ μονοπωλίου καὶ ν’ ἀρκεσθῶ εἰς τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ δύο διαφόρων ἰδεῶν. Ὄχι· ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν ἐν Ἑλλάδι. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις· πρόκειται περὶ τρόπου βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως, καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος ὁ ἀσφαλέστερος κατ’ ἐμὲ εἶναι ὁ διὰ τῆς μονοπωλιακῆς παραγωγῆς καὶ ἐμπορίας, ὅπως οὕτω πως ἀσφαλέστερον βεβαιῶται καὶ εἰσπράττηται ὁ φόρος αὐτῶν. Ἡ Βουλὴ ἐφάνη εἰς ἐμὲ ὅτι ἀπέκρουε τὸ μονοπώλιον ὅπως ἐγὼ προέτεινον ἐν ἀρχῇ, δηλ. ἐπὶ τῇ βάσει διαγωνισμοῦ ἐσωτερικοῦ, πρὸ δὲ τῆς ἰδέας ταύτης ἐγὼ τὸ ἀπέσυρα· ἀπέσυρα τὰς σχετικὰς διατάξεις. Ἤδη δὲν ἐπανέφερα τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς θέλει ν’ ἀποδείξῃ ὅτι κακῶς κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν ἐπαναφέρεται ἡ ἰδέα τοῦ μονοπωλίου. Ἀπετείνετο πρὸς ἐμὲ καὶ εἶπε· πῶς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ ἀπέσυρε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τὰς σχετικὰς διατάξεις περὶ μονοπωλίου, τώρα ἐπανέρχεται; Ἡ τροπολογία φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ, τὴν τροπολογίαν δὲ ταύτην ἀνέλαβον νὰ ὑποστηρίξωσιν ἄλλοι Βουλευταί· δικαιοῦνται νὰ πράξωσι τοῦτο; Ναὶ ἢ ὄχι; Μεθ’ ὅσα οἱ ἀξιότιμοι ἐκ Πατρῶν καὶ Καρδίτσης Βουλευταὶ ἀπέδειξαν ἐκ τοῦ βήματος τούτου ἐδικαιοῦντο κάλλιστα, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῶμεν μονοπώλιον ἄνευ τῆς βάσεως τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως. Ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω ὅτι μονοπώλιον δὲν θὰ εἴπῃ ἄλλο τι παρὰ τρόπον βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἑνὸς φόρου καταναλώσεως. Ἡ βάσις εἶναι φόρος καταναλώσεως, ὁ δὲ τρόπος τῆς βεβαιώσεως καὶ τῆς εἰσπράξεως εἶναι τὸ μονοπώλιον. Λοιπόν, ἂν ἐγὼ ἐνόμιζον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀποσύρω τὰς σχετικὰς διατάξεις περὶ τοῦ καταλληλοτέρου τρόπου τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως, νομίζω ὅτι ἠδύνατο πᾶς ἄλλος συνάδελφος κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην συζήτησιν νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν αὐτὴν διάταξιν ὑπὸ τὸν τύπον τῆς τροπολογίας.

§250Α. ΣΚΟΥΖΕΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§251ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἤμην καὶ εἶμαι καὶ ἔσομαι ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, διότι νομίζω ὅτι καθ’ ὃν χρόνον ἔχομεν μονοπώλιον ἐπὶ τῶν πρώτων ἀναγκῶν, ὡς τὸ ἅλας, εἶναι ἀναχρονισμὸς νὰ μὴ θέλωμεν νὰ καθιερώσωμεν μονοπώλιον ἐπὶ ἀντικειμένου ἐπιβλαβεστάτου εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν γνώμην εἶχον καὶ ἔχω πάντοτε, ὑπὸ μίαν ἐξαίρεσιν, ἐὰν θέλῃ ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ἡ Βουλή. Ἐὰν ἡ Βουλὴ φρονῇ ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος δὲν προάγει τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, δὲν προσβάλλει καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἐργοστασιαρχῶν, ἂς τὴν ἀπορρίψῃ. Ἐγὼ ὅμως ἔχω τὴν γνώμην ὅτι προάγει τὰ συμφέροντα τῶν ἐργοστασιαρχῶν, οἵτινες κόπτονται ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου. Αὐτοὶ εἶναι εἰς θέσιν, Κύριοι, καλλίτερον ἡμῶν νὰ γινώσκωσιν ἐνταῦθα. Αὐτοὶ γινώσκουσιν ὅτι ὑπὸ τὴν καθιερουμένην νέαν φορολογίαν δὲν θὰ δυνηθῶσι ν’ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, ἀλλὰ θὰ καταστραφῶσι, καὶ ἐνῷ ἠδύναντο ἀποζημιούμενοι νὰ λάβωσιν ἀποζημίωσίν τινα, προϊὸν τῶν μόχθων καὶ ἱδρώτων αὐτῶν ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη, ἐρχόμεθα ἡμεῖς καθιεροῦντες τὴν φορολογίαν ταύτην καὶ ἀποκρούοντες τὸ μονοπώλιον ν’ ἀποστερήσωμεν αὐτοὺς τὸ μικρὸν κεφάλαιον τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἰκονομήσει μετὰ τοσούτων ἐτῶν ἀγῶνας.

§252Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐφρόντισε ν’ ἀποστηθίσῃ τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Πατρῶν καὶ Καρδίτσης, λυποῦμαι δὲ ὄχι διὰ λογαριασμόν του ἀλλὰ διὰ λογαριασμὸν τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν, διότι, ἐὰν ἡ θεωρία τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Καρδίτσης εἶναι ἀληθής, ἡ Βουλὴ θὰ κατηνάλισκεν ὁλόκληρον τουλάχιστον τὴν Σύνοδον αὐτὴν καὶ τὴν ὑπολειπομένην Σύνοδον μὲ τὰς διαφόρους προτάσεις τὰς ὁποίας ἑκάστοτε εἷς Βουλευτὴς θὰ ὑπέβαλλε καὶ ὡς πρὸς τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προβάλωμεν τὸ ἀπαράδεκτον, διότι ἄλλοτε μὲν θὰ ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος, ἄλλοτε δὲ ὁ ἕτερος τῶν Βουλευτῶν Φθιώτιδος καὶ καθεξῆς, διότι ἀναμφισβητήτως πᾶς Ὑπουργὸς δύναται νὰ ὑποβάλῃ εἰς ἕνα φίλον του Βουλευτήν, ἔχοντα τὴν αὐτὴν γνώμην, τὴν παράκλησιν περὶ ὑποβολῆς ἐκείνης τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε. Θαυμάζω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καρδίτσης ὑπεστήριξε τοιαύτην γνώμην. Ἀναμφισβητήτως ἡ τοιαύτη γνώμη φέρει εἰς τὴν γελωτοποίησιν τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς, καὶ βεβαίως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καρδίτσης δὲν ἀπέδειξε μέχρι τοῦδε ὅτι εἰς τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς ἀποβλέπει ὡς εἰς ἔργον γελοῖον. Ἑπομένως ὑποθέτω ὅτι τοῦ διέφυγεν. Ἡ ἄλλη ὄψις τοῦ ζητήματος ὀφείλεται εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Πατρῶν, τὸν ἐπιστήθιον φίλον μου, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀξία ἄλλης κρίσεως ἢ ἐκείνης τὴν ὁποίαν διετύπωσα καὶ διὰ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Καρδίτσης, διότι τέλος πάντων δὲν εἶναι δυνατὸν ἐδῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ λέγωμεν ὅτι τὸ μονοπώλιον καθιστᾷ μίαν ἰδίαν ἀρχήν, ἀλλὰ τὸ μονοπώλιον ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ εἰσαγάγῃ χρήματα εἰς τὸ Δημόσιον· εἶναι ὅμως καὶ μονοπώλια τὰ ὁποῖα, ἀντὶ νὰ εἰσάγωσι περισσότερα, εἰσάγουσιν ὀλιγώτερα, ὡς θ’ ἀποδειχθῇ τὸ μονοπώλιον τῆς σακχάρεως. Ἀναμφισβητήτως ἀποβλέπει τὸ μονοπώλιον εἰς μίαν φορολογίαν. Ἀλλὰ μεθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς πλειονοψηφίας διετύπωσε τὸ μονοπώλιον ἀποκλείει τὴν ἰδέαν τῆς φορολογίας· καὶ τοσοῦτο τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὥστε τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἤθελε πραγματοποιηθῆ ἡ ἐπαγγελία, ἡ ὁποία ἐδίδετο διὰ τοῦ ἀρχικοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νομοσχεδίου, ἤδη διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος ἤθελε καταργηθῆ ὁλόκληρον τὸ πρῶτον μέρος τοῦ νομοσχεδίου τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν φορολογίαν. Ἐκ τούτου τί ἀποδεικνύεται; Ὅτι πρόκειται περὶ δύο αὐτοτελῶν ἀρχῶν· ἡ μία δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐνθαρρύνουσα τὸν ἀνταγωνισμόν, ὡς ἐνθαρρύνουσα τὴν ἐργασίαν—διότι ἀποδίδεται εἰς οἱανδήποτε φορολογίαν λογικὴν καὶ αὐτὴ ἡ ἀρετή, ὅτι ἐνθαρρύνει τὴν ἐργασίαν, ἐνθαρρύνει τὸν ἀνταγωνισμόν —, ἡ δὲ ἄλλη ἡ ἀρχὴ ἡ μονοπωλιακὴ ἀποκλείει πάντα ἀνταγωνισμόν, καταργεῖ πᾶσαν ἰδέαν ἐργασίας· τὴν ἐργασίαν αὐτὴν περιορίζει εἰς χεῖρας ἑνὸς καὶ μόνου, καὶ ἀκριβῶς διότι τὴν περιορίζει εἰς χεῖρας ἑνὸς καὶ μόνου ἔρχεται καὶ ἐπιβάλλει ἀναγκαίως τὴν ἐκ τοῦ Συντάγματος ὑποχρέωσιν τῆς ἀποζημιώσεως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῆς ἐργασίας αὐτῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διετύπωσε τὰς διατάξεις τὰς φορολογικὰς τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ φέρῃ μοιραίως τὴν Βουλὴν εἰς ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Εὐτυχῶς ἡ Βουλὴ δὲν ἠδυνήθη νὰ πλανηθῇ, δὲν ἐπλανήθη, ἐτροποποίησε δὲ τὴν διάταξιν ἐκείνην κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὁ ἀνταγωνισμὸς καὶ ἡ ἐλευθέρα ἐργασία δύνανται νὰ μείνωσιν. Ἴσως ἡ ἰδέα ἡ ἀρχικὴ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ὀρθή, ὅτι ὡς πρὸς τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν κατὰ πόσον δὲν πρέπει νὰ συγκεντρώσωμεν τὴν παρασκευὴν καὶ τὴν πώλησιν αὐτῶν εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους, ὅπως ἀκριβῶς τὸ Κράτος εἰς ὡρισμένας περιστάσεις ἐκτάκτους καταστῇ ἐπαρκές, ἀλλὰ δὲν ἐσκέφθη ’ς τὰ καλὰ καθούμενα νὰ διατυπώσῃ καὶ ἐγκαταστήσῃ μονοπώλιον διὰ τὰ σκάγια, διότι ὑποθέτω ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἔχει συμφέρον νὰ καταστήσῃ μονοπώλιον διὰ τὰ σκάγια, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσιν ὄχι πρὸς τὴν καταπολέμησιν καὶ ἐξόντωσιν τοῦ ἐχθροῦ ἀλλὰ μόνον κατὰ πτηνῶν καὶ λαγωῶν. Αὐτὸ δὲ εἶναι τὸ μονοπώλιον τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ἀπέβλεψεν εἰς ἕνα πόρον τοῦ Κράτους ἀσφαλῆ καὶ ἐθεώρησεν ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ κάλλιον διὰ τοῦ μονοπωλίου. Καὶ τίς τὸν ἐμποδίζει αὔριον νὰ φέρῃ μίαν σύμβασιν—καθ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ μονοπώλιον εἴτε διὰ διεθνοῦς εἴτε καὶ δι’ ἐσωτερικοῦ διαγωνισμοῦ—διὰ τῆς ὁποίας θὰ συνομολογηθῇ τὸ μονοπώλιον καὶ θὰ συγκεντρωθῇ ἡ παρασκευὴ καὶ ἡ πώλησις τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους; Ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτον συμφέρον, ἐκ τοῦ ὅτι ἡ ἀρχικὴ ἰδέα καὶ ἡ ἰδέα ἡ κατ’ ἀρχὴν εἶναι ὀρθὴ δὲν σημαίνει ὅτι ἐντεῦθεν πρέπει νὰ παρίδωμεν τὸ ἀπαράδεκτον τὸ ὁποῖον γεννᾶται σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ἕνα καὶ μόνον σκοπόν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἠδυνήθημεν διὰ τῆς μεγάλης πύλης τῆς Βουλῆς νὰ κατορθώσωμεν νὰ παρουσιάσωμεν διὰ πλαγίας ὁδοῦ.

§253ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δὲν δύναμαι, Κύριοι, ν’ ἀρνηθῶ τὴν ὀρθότητα τῆς παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅτι ἡ ἐπανειλημμένη παρουσία ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προτάσεως ἀποσυρθείσης ἤδη εἶναι πραγματικῶς γελωτοποίησις.

§254Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἀπορριφθείσης. Ὁ Βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀποσύρῃ πᾶσαν πρότασιν.

§255ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι θὰ ἦτο ἔργον ἀνευλαβείας ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἂν πρότασις τὴν ὁποίαν ἀπέσυρεν ἤδη ἐπανέλθῃ εἰς συζήτησιν ἤδη ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀλλά, Κύριοι, τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ παρουσιάζῃ τις πρότασιν ἐν τῇ Βουλῇ ἀποσυρθεῖσαν καὶ μὴ συζητηθεῖσαν καὶ μὴ ἀπορριφθεῖσαν εἶναι δικαίωμα συνταγματικόν, δηλαδὴ δικαίωμα κανονικόν, ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ Σύνταγμα δὲν ἀπαγορεύει εἰς τὸν Βουλευτὴν τὸ νὰ ἐπαναφέρῃ πρότασιν ἡ ὁποία δὲν ἀπερρίφθη εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ κ. ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτὴς νὰ ἐπαναφέρῃ ταύτην καὶ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ αὐτήν, διότι ἡ πρότασις ὑφίσταται ἐφ’ ὅσον ἡ πρότασις δὲν ἐψηφίσθη ἢ δὲν κατεψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας Βουλευτήν, ὅτι παρέβλεψα ὅτι διὰ τοῦ μονοπωλίου θίγεται ἡ ἐργασία, ἐγὼ τοιοῦτό τι δὲν ἠδυνήθην βεβαίως νὰ παραλείψω καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ παρίδω, διότι παραβλέπων τοιοῦτό τι παραβλέπω μίαν ἀλήθειαν. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο μόνον· δυνατὸν βεβαίως νὰ θίγωμεν τὴν ἐργασίαν, ἐὰν ἡ βάσις εἶναι πάντοτε φορολογική· ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς συστάσεως τοῦ μονοπωλίου εἶναι τρόπος εἰσπράξεως καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι τρόπος εἰσπράξεως ἡ φορολογία τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ βάσις καὶ ὅταν ἔχωμεν τὴν βάσιν δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι ἄλλη ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει τὸ νομοσχέδιον, ἣν εἰσάγομεν. Τοῦτο οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ. Ἐὰν ἡ ἐργασία διὰ τοῦ μονοπωλίου θίγηται, τοῦτο εἶναι ἔμμεσον ἀποτέλεσμα τῆς φορολογίας, δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου ὅτι τὸ μονοπώλιον ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν βάσιν, διότι τὸ μονοπώλιον εἶναι τρόπος εἰσπράξεως τῆς φορολογίας. Ἕνεκα τούτου πίπτει τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ μὴ συζητηθεῖσα τρεῖς φορὰς εἶναι πρότασις ἀπαράδεκτος· ἐπαναλαμβάνω δὲ νὰ εἴπω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἀπερρίφθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, εἶναι πρότασις ἡ ὁποία ὀφείλει καὶ αὖθις νὰ συζητηθῇ, ἀδιάφορον ἂν θ’ ἀπορριφθῇ αὕτη ἢ ὄχι. Ἐὰν δέ, κύριε Πρόεδρε, δύναταί τις νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ μονοπωλίου ὡς περὶ μέτρου ὠφελίμου ἢ ὄχι, δύναμαι τοῦτο μόνον νὰ εἴπω· ὅτι τὸ μονοπώλιον περὶ πυρίτιδος εἶναι μονοπώλιον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς πάσας τὰς χώρας ἐκ σκοποῦ ὑπερτέρου τοῦ Κράτους, τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ἠμφεσβήτησεν ἐνταῦθα, σκοποῦ ὁ ὁποῖος παντοῦ εἰσήχθη, τοῦ σκοποῦ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας· ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ τις λόγος ὁ ὁποῖος δύναται καὶ μόνον ν’ ἀναιρέσῃ τὴν βάσιν ταύτην, ὁ λόγος εἶναι τῆς καταστροφῆς τῆς ἰδιωτικῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία βεβαίως, ὅταν εἶναι τόσον μικρά, ὡς εἶναι εἰς τὸν τόπον τοῦτον, δὲν ὀφείλει νὰ παραβλέπηται. Ἀλλ’ ὅτε ἔρχεται ἡ ἰδιωτικὴ ἐργασία διὰ τοῦ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ, ἡ ὁποία λέγει ὅτι θέλει τὸ μονοπώλιον νὰ συσταθῇ ὡς πρόκειται νὰ συσταθῇ, διότι ἀποζημιοῦται οὕτω πως, τότε οἱ δύο σκοποὶ συμπίπτουσι καὶ τὸ μονοπώλιον δύναται νὰ γίνῃ, διότι δὲν δύναται νὰ νοηθῇ Κράτος θέλον νὰ ἔχῃ δημοσίαν ἀσφάλειαν πραγματικήν, ὅταν ἔχῃ τὴν πυρίτιδα εἰς τὰς χεῖρας πολλαπλῶν παραγόντων. Ταῦτα εἶναι ἀναμφισβήτητα καὶ ἡ ἀλήθεια δὲν δύναται ν’ ἀναιρεθῇ. Θέλετε νὰ γίνῃ μονοπώλιον; Θ’ ἀποζημιώσητε τὴν ἐργασίαν. Ἀποζημιοῦντες τὴν ἐργασίαν θὰ ἔχητε μονοπώλιον. Ἄλλως δὲ νὰ ἐρχώμεθα ἐνταῦθα καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν ἐψηφίσθη εἰς τρεῖς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, τοῦτο ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι μία ἀβασιμότης συνταγματική, διότι, ὅταν πρόκειται περὶ φορολογίας, εἶναι τρόπος εἰσπράξεως, ἐπαναλαμβάνω, τὸ μονοπώλιον καὶ τίποτε ἄλλο.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουσιν ὑποβληθῆ δύο προτάσεις, ἡ μία μὲν περὶ ἀπαραδέκτου, ἡ ἄλλη περὶ τοῦ ἂν θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ.

§257Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ ἀναστάσεως.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Παρακαλοῦνται οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν.

§259Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει ὑποβληθῆ πρότασις νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (ὄχι, ὄχι, δεξιόθεν). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ἀφορᾷ τοὺς Βουλευτὰς τοὺς ὑπογράψαντας.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιμένητε, ἐγὼ βεβαίως θὰ συμμορφωθῶ.

§261Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἀφορᾷ κανένα Βουλευτήν. Ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ βεβαιώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ἀμφισβητηθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, τότε ἔρχεται ἡ ὥρα τῆς ὀνομαστικῆς. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἀποκλείει τὸ νὰ ἐρωτήσητε συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν δι’ ἀναστάσεως κατὰ πόσον δέχεται ἡ Βουλὴ ἢ ὄχι.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεδέχθη.

§263Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἴπετε;

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπεδέχθη (διαμαρτυρίαι). Λοιπὸν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§265Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ὅταν 15 Βουλευταὶ ζητήσωσι νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τὸ Προεδρεῖον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, καί, ἐν ᾗ περιπτώσει θελήσῃ νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τότε γίνεται αὕτη. Λοιπὸν θέλετε νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§267Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§268ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως διὰ τὸ ἀπαράδεκτον ἢ μή. Νὰ προσέλθῃ παρακαλῶ ὁ κ. Γ. Κατσίνας. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον λέγουσιν ὄχι.

§270Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐμπρός.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐκφωνήσω πρῶτον τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν. (Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία). Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ· παρόντες Βουλευταὶ 73. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 10′ μ. μ.).