1909.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 52.

τῆς 27ης Νοεμβρίου 1909.

(Παρασκευή).

Προεδρία κ. Ἀλεξάνδρου Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ὥρᾳ 5 καὶ 45′ μ. μ. γίνεται ἀπαρτία παρόντων 93 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται εἶτα τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν;

§2Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἰς τὰ Πρακτικὰ δὲν φαίνεται ἂν ἐγένετο δεκτὴ μία τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἄρθρον 36, τελευταῖον ἐδάφιον, τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταλλείων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὴν σελίδα 7.

§4Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν σελίδα 8, εἰς τὴν τροπολογίαν μου ἀντὶ «ἄλλης» νὰ τεθῇ «ἄλλως». Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 31 εἶχον δηλώσει καὶ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη ὅτι ἡ τροπολογία μου θέλει τεθῆ εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον, τοῦθ’ ὅπερ δὲν σημειοῦται ἐδῶ. Ὥστε πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§5Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν σελ. 8 λέγεται· «Ὁμιλοῦσιν οἱ κ. Ἰ. Μπακόπουλος, Φ. Νέγρης, Π. Πρωτοπαπαδάκης κλ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δέχεται ὅπως ἀπαλειφθῇ τὸ γʹ ἐδάφιον». Τοῦτο εἶναι ἐσφαλμένον. Πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδέχθη ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ βʹ παράγραφος τοῦ δευτέρου ἐδαφίου».

§6Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πολὺ ὀρθῶς.

§7Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ δὲν ἔχω τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ἐδέχθην ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος ἡ ὁμιλοῦσα περὶ ἀκαθαρίστου προσόδου. Θὰ τὸ ἴδω καὶ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου τὸ διορθώνομεν.

§8Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς ἐτροποποιήθησαν. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Σπάτα τοῦ δήμου Κρωπίας διὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Νικολ. Λεβίδου διαβιβάζουσιν αἴτησιν ὅπως ἡ Βουλὴ συστήσῃ εἰς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφωνικῆς γραμμῆς· Ἐπιτροπὴ τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἐφημερίων παρακαλεῖ, ὅπως ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ δι’ ἐγγράφου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου συνιστώμενον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νομοσχέδιον περὶ ἐνοριῶν· Ὁ ἐν Ἀθήναις Σύνδεσμος τῶν ἰδιοκτητῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ ἐκτελέσεως καὶ συντόμων παραγραφῶν· Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Τρικκάλων παρακαλεῖ, ὅπως ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ περὶ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου περιληφθῇ διάταξις χορηγοῦσα τῷ συμβουλίῳ τὸ δικαίωμα τῆς μεταρρυθμίσεως τῶν περιφερειῶν τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πρωτοδικείων κατὰ χωρία ἢ καὶ ὁλοκλήρους δήμους· Ὁ κ. Κωνστ. Καλαφάτης παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιβληθῇ φορολογία τις ἐπὶ τοῦ σιροπίου τοῦ χρησιμοποιουμένου πρὸς χαλβαδοποιίαν καὶ κατασκευαζομένου ἐξ οὐσιῶν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων· Πολλοὶ κάτοικοι Βόλου παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐπιβάλλον φορολογίαν ἐπὶ τοῦ πρὸς φωτισμὸν οἰνοπνεύματος· Ὁ σύλλογος τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως Μαγνησίας ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου καὶ ἐπιθεωρητῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως· Ὁ ἐν τῷ πολέμῳ τοῦ 1897 παθὼν στρατιώτης Νικόλαος Ζιώγας παρακαλεῖ θερμῶς, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου τῷ κανονισθῇ σύνταξις συμφώνως τῷ νόμῳ ͵ΓΡΞΒʹ μὴ προλαβὼν λόγῳ τῆς τυφλότητός του νὰ ὑποβάλῃ τὴν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τούτου ἀπαιτουμένην αἴτησιν· Οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι Πατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ καταργηθῇ ὁ νόμος περὶ ταμείου συντάξεως τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων· Ὁ δήμαρχος Ζακύνθου, τῇ ἐντολῇ καὶ τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου, παρακαλεῖ, ὅπως διατηρηθῶσιν οἱ δημοτικοὶ ἐν γένει φόροι ἐπὶ τῆς σακχάρεως· Ὁ σύνδεσμος τῶν οἰνοπαντοπωλῶν Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως μειωθῇ ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἡ ἐν τῷ σχετικῷ νομοσχεδίῳ καθοριζομένη· Ἡ ἑταιρεία τοῦ δι’ ἀσετυλίνης φωτισμοῦ τῆς πόλεως Λευκάδος παρακαλεῖ, ὅπως ἐξαιρεθῶσι τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἀνθρακασβεστίου αἱ ἑταιρεῖαι αἱ διὰ πολυετῶν συμβάσεων ἀναλαβοῦσαι τὸν δι’ ἀσετυλίνης φωτισμόν· Ἐπιτροπὴ τοῦ εἰς συλλαλητήριον συνελθόντος λαοῦ τοῦ δήμου Λετρίνων παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος· Οἱ ἐκ Πατρῶν κ. Μιχ. Ῥηγόπουλος καὶ Δ. Γιαννακόπουλος ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῇ ἐπιβολῇ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τῇ καταργήσει τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Οἱ σύνδεσμοι καὶ αἱ συντεχνίαι Καλαμῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ μεταναστεύσεως ὁρισθῇ ὡς μεταναστευτικὸς λιμὴν καὶ ὁ τῶν Καλαμῶν· Ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων παρακαλεῖ, ὅπως ἐξαιρεθῇ τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἀνθρακασβεστίου ὁ ἐργολάβος τοῦ δι’ ἀσετυλίνης φωτισμοῦ τῆς πόλεως Ναυπλίου· Πολλοὶ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐξαιρέσεως τῶν ἐργατῶν ἐργοστασίου ἀπὸ τοῦ ταμείου συντάξεως τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων· Ὁ δήμαρχος Λετρίνων παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ψηφισθῇ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως δι’ οὗ καταργεῖται ἡ ἐπὶ τῆς σακχάρεως δημοτικὴ φορολογία· Οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ καὶ οἰνοπνευματοπῶλαι Καλαμῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ ἐπιβληθησομένη ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος φορολογία μὴ ὑπερβαίνῃ τὰ 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν· Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Καλαμῶν καὶ τῶν ἐκεῖ βιομηχάνων οἰνοπνευματοποιῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐλαττωθῇ ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ πρὸς πόσιν οἰνοπνεύματος εἰς 50 λεπτὰ κατὰ σταθμικὴν ὀκᾶν, μὴ ἐπιβληθῇ δὲ φορολογία ἐπὶ τοῦ πρὸς φωτισμὸν οἰνοπνεύματος· Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Πύργου παρακαλεῖ, ὅπως ὁρισθῇ ἐν τῷ σχετικῷ νομοσχεδίῳ ὡς μεταναστευτικὸς λιμὴν καὶ ὁ τοῦ Κατακώλου· Ἐπιτροπὴ κατοίκων Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἐπιβαρυνθῇ διὰ προσθέτου φορολογίας τὸ πρὸς φωτισμὸν οἰνόπνευμα· Πολλοὶ κάτοικοι Βόλου παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐπιβαρυνθῇ διὰ προσθέτου φορολογίας τὸ πρὸς φωτισμὸν, θέρμανσιν καὶ βιομηχανικὴν χρῆσιν οἰνόπνευμα· Ὁ φαρμακευτικὸς σύλλογος Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ περὶ φαρμακείων ὑποβληθὲν νομοσχέδιον· Ὁ δήμαρχος Ὁμιλαίων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου εὐχομένου ὅπως καταργηθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Κάτοικοι τοῦ δήμου Κορθίου παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως· Ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ δημοτικῆς διαμετακομίσεως τοῦ μεταποιουμένου σίτου καὶ παρακαλοῦντος ὅπως ἐξαιρεθῇ καὶ ὁ δῆμος Ναυπλιέων τῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου πρὸς μεταποίησιν σίτου· Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ μεταναστεύσεως»· Ὁ κ. Ἀθ. Μιαούλης ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων ᾼΦΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου καὶ ᾼΥϠΗʹ περὶ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ»· Ὁ κ. Π. Καραπᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ περὶ συστάσεως τῶν δήμων νόμου τῆς 27 Δεκεμβρίου 1833»· Ὁ κ. Μιλτιάδης Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συγκροτήσεως τοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου ἀπαιτουμένου ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου»· Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νόμων»· Οἱ κύριοι Ἰ. Κουντουριώτης, Ἰ. Καλαμάρης, Ἀθ. Μιαούλης καὶ Ν. Τσαμαδὸς ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΤϠΖʹ(3397) περὶ προσωρινῆς ἀτελείας τοῦ μεταποιουμένου σίτου»· Ὁ κ. Ἰωάννης Δ. Ῥάλλης ὑποβάλλει προτάσεις νόμων· 1ον «περὶ ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων» 2ον «περὶ τόκου ὑπερημερίας τῶν ὀφειλῶν τῶν δήμων»· (Ὄρα Παράρτημα Ἐφ. Συζ., ἀριθ. 556–561). Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καταθέτει πληροφορίας ζητηθείσας ὑπὸ τοῦ κ. Βογιατζῆ. Ὁ κ. Θ. Λέκας ἀπευθύνει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν· «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν Τροχιοδρόμων, ὅπως τὰ μέχρι Καλλιθέας διαρκῆ εἰσιτήρια ἰσχύωσι καὶ μέχρι τῆς στάσεως Ἁγίας Ἐλεούσης». Ὁ ἴδιος κ. Θ. Λέκας ἀπευθύνει τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν· «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν του διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας τοῦ χωρίου Συκαμίνου τοῦ δήμου Ὠρωπίων τῆς Ἀττικῆς». Ὁ κ. Π. Φίλιππας ἀπευθύνει τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· «Ἐπειδὴ πολὺς θόρυβος γίνεται κατ’ αὐτὰς ἐν τῷ τύπῳ καὶ κατ’ ἰδίαν περὶ ἀθρόων κρουσμάτων εὐφλογίας, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί τὸ Ἰατροσυνέδριον δὲν δεικνύει σημεῖα ζωῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τοιαύτην ὥραν τοῦ ἔτους διατελοῦσιν ὑπὸ σκηνὰς πλεῖστοι εὐφλογιῶντες». Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν (Ἀναβάλλεται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταλλείων». Ἀναγινώσκεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων ᾼΦΕ’ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου καὶ ᾼΥΞΗ’ περὶ τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ». Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1–12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§10Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ πίναξ ὁ ἀρχικὸς περὶ μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων ἐτροποποιήθη διὰ τροπολογίας τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον προχθές· ὥστε ὁ πίναξ, εἰς τὸν ὁποῖον παραπέμπει τὸ ἄρθρον 13, εἶναι ὁ τροποποιημένος, δὲν εἶναι ὁ ἀρχικός.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§12Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Τὸ ἄρθρον 13 παραπέμπει εἰς πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαξιωματικῶν κλπ. Ἀλλὰ κατὰ τὸν πίνακα τοῦτον, τὸν συνημμένον εἰς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, ὁ μισθὸς τῶν κελευστῶν καὶ ὑποκελευστῶν δὲν μετεβλήθη ποσῶς. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἄδικον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐξάνεται ὁ μισθὸς ἑτέρων βαθμοφόρων. Οἱ ὑποκελευσταὶ καὶ κελευσταί, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, ὡς ἐκ τῆς βραδύτητος τῆς προαγωγῆς, καὶ τὰ ἔργα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται, εἰσὶν ἐπίμοχθα. Συγκριτικῶς δὲ πρὸς ἕτερον κλάδον λαμβάνουσιν οἱ βαθμοφόροι οὗτοι τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ τῶν ὁμοιοβάθμων των τοῦ κλάδου ἐκείνου. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πρὸ ὀλίγων στιγμῶν ἔκαμε δήλωσιν, ὅτι ὁ πίναξ ὁ συνημμένος εἰς τὸ νομοσχέδιον μετεβλήθη διὰ τροπολογίας ὑποβληθείσης ὑπ’ αὐτοῦ, ἠθέλομεν ὅμως νὰ γνωρίζωμεν κατὰ τί ποσὸν αὐξάνεται ἡ μισθοδοσία των.

§13Ι. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ἀναγεγραμμέναι δραχμαὶ 10, ὅπως καὶ τῶν ἄλλων.

§14Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ ἀνεπαρκές· ν’ αὐξηθῇ τοὐλάχιστον κατὰ 15 δρχ., ὥστε νὰ ἀναλογῶσι 50 λεπτὰ καθ’ ἑκάστην καὶ ἕτερα 50 δι’ ἔξοδα τραπέζης.

§15ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πιστεύω ὅτι θὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν γνώμην μου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἐνῷ ἔχει ἐγγραφῆ καὶ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς τροφοδοσίας τῆς νέας τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου ὅτι οἱ κελευσταὶ λαμβάνουσι 50 λεπτὰ ἡμερήσια ἔξοδα τραπέζης, δὲν εἶναι τοῦτο ἀναγεγραμμένον καὶ εἰς τὸν πίνακα. Δὲν νομίζετε, κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει ν’ ἀναγραφῇ;

§16Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Μάλιστα· νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸν πίνακα 50 λεπτὰ καθ’ ἑκάστην. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 14–39).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 40 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Κ. Ἀγγελόπουλος.

§18Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν ὑπὸ τοῦ συναδέλφου ἐξ Ὕδρας παρκιτοῦμαι.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 40 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΥΞΘʹ νόμου περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§20Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου ἔχω τὸν λόγον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§22Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ διατυπώσω παρατηρήσεις τινάς. Θὰ συστήσω ὅμως σήμερον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως ἄρθρα τινά, ἰδιαίτατα δὲ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12 καὶ ὅσα ἄλλα δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐξετάσῃ, διατυπωθῶσι πληρέστερον, διότι, ὡς διατυποῦνται, ἀντικαθισταμένων διὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν φράσεων ἄρθρων νόμου τροποποιουμένου, θὰ γίνῃ σύγχυσις καὶ κυκεὼν περὶ τὴν ἐφαρμογήν. Τὸ ὀρθότερον εἶναι, τὸ ἄρθρον παραδείγματος χάριν 11, διὰ τοῦ ὁποίου ἀντικαθίσταται φράσις τοῦ τροποποιουμένου ἄρθρου, νὰ περιλάβῃ ὁλόκληρον τὸ τροποποιούμενον ἄρθρον. Οὕτω θὰ δύναται πᾶς τις, λαμβάνων τὸν νόμον ἀνὰ χεῖρας, νὰ ἔχῃ ὅλον τὸ κείμενον τὸ ἰσχῦον ὑπ’ ὄψει του καὶ νὰ μὴ προστρέχῃ εἰς συνδυασμὸν φράσεων καὶ ἄρθρων, διὰ ν’ ἀνακαλύψῃ τοῦ νομοθέτου τὴν βούλησιν. Νομίζω ὅτι πληρέστερον θὰ ἦτο, ἐὰν ἀνεγράφετο ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον τροποποιούμενον. Τὸ ἄρθρον 11 τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νόμου. Ἀντὶ νὰ τροποποιηθῶσι δύο ἢ τρεῖς παράγραφοι διὰ παρεμβολῆς φράσεων, καλλίτερον εἶναι ν’ ἀναγραφῇ ὅλον τὸ ἄρθρον 16, ὡς τροποποιηθέν. Τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 22. Φαντάσθητε τὴν δυστυχῆ ἀναγνώστην τοῦ νόμου, πόσους συνδυασμοὺς θὰ κάμῃ, διὰ νὰ ἴδῃ τί συμβαίνει. Εἶναι προτιμότερον νὰ συναρμολογήσωμεν τὰ ἄρθρα αὐτά.

§23Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δύο ἄρθρα, δηλαδὴ τὸ 11 καὶ τὸ 12;

§24Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι μόνον αὐτά, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα. Τὸ ἄρθρον παραδείγματος χάριν 16 ἀναφέρει «ἐκ τοῦ ἄρθρου 26 νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις κτλ.». Καλλίτερον εἶναι νὰ θέσητε ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 26 τροποποιημένον.

§25Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶναι μακροσκελέστατον ἄρθρον.

§26Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀδιάφορον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς βʹ ἀνάγνωσιν. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κατὰ τὸ 1910». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οὐδείς. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν).

§28ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ἐπειδὴ ἐψηφίσαμεν πρὸ ὀλίγου νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ναυτικόν, νὰ ψηφίσωμεν καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 14, τὸ ὁποῖον σύγκειται ἐκ δύο στίχων μόνον.

§29Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσμετρήσεως τοῦ χρόνου τῆς πολιτικῆς καὶ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας εἰς τὴν ναυτικὴν τοιαύτην». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οὐδείς. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται): «Ὁ χρόνος καθ’ ὃν διετέλεσαν ἐν οἱᾳδήποτε στρατιωτικῇ ἢ πολιτικῇ ὑπηρεσίᾳ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ, πρὸ τῆς ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ κατατάξεώς των, προσμετρεῖται εἰς τὴν ναυτικὴν αὐτῶν ὑπηρεσίαν εἴτε πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ δικαιώματος τῆς συντάξεως εἴτε πρὸς ἐπαύξησιν ταύτης.

§31ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία, κύριε Πρόεδρε.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. Ἀθ. Μιαούλη καὶ Ἰ. Μπούμπουλη, ἡ ὁποία λέγει: «Εἰς τὸ ἄρθρον 1 μετὰ τὰς λέξεις «οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ οἱ τούτοις ἐξομοιούμενοι». Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον μετὰ τὰς λέξεις «πρὸ τῆς ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ κατατάξεώς των» νὰ προστεθῇ «καθὼς καὶ ὁ χρόνος, ὃν ἀπὸ τῆς συμπληρώσεως τοῦ 17ου ἔτους τῆς ἡλικίας των διήνυσαν ὡς μαθηταὶ ἐν τῇ στρατιωτικῇ σχολῇ τῶν Εὐελπίδων ἢ τῇ ναυτικῇ τῶν Δοκίμων». Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία τῶν κ. Ἰ. Μπούμπουλη καὶ Ἀ. Μιαούλη.

§33Ι. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Παραιτούμεθα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον εἰς γʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συγκροτήσεως τοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου ἀπαιτουμένου ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου». Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἔχει ὁ κ. Μ. Λιδωρίκης, κατόπιν δὲ κατὰ σειρὰν οἱ κύριοι Π. Ἀλεξάκης, Ἀλ. Πονηρόπουλος, Κ. Γκότσης, Π. Πετρίδης καὶ Σ. Κροκιδᾶς.

§35Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καθωρίσθη ἓν ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, τοῦ ὁποίου τὰ καθήκοντα ὁρίζονται εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καθίσταται νέον ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ὑπὸ τὸν αὐτὸν τίτλον ἀλλὰ δι’ ἄλλα καθήκοντα. Τὸ νέον αὐτὸ δικαστικὸν συμβούλιον θ’ ἀπαρτίζηται ἐκ τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐκ προσώπων δηλαδή, τὰ ὁποῖα θ’ ἀπαρτίζωσι καὶ τὸ ἕτερον ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον. Ἐκτὸς δὲ τούτου θὰ ἔχωμεν 6 ἀρεοπαγίτας εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ 4 ἀρεοπαγίτας εἰς τὸ ἄλλο συμβούλιον. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἓν μόνον ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον; Εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ νὰ ὑφίστανται δύο συμβούλια ὑπὸ τὸν αὐτὸν τίτλον καὶ μὲ ἄλλα καθήκοντα;

§36Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπειδὴ ἐν τῷ νόμῳ λέγομεν ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, χωρὶς νὰ ὁρίζωμεν ποῖα θὰ εἶναι τὰ μέλη τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ἠναγκάσθημεν νὰ ὑποβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§37Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὸ πρῶτον ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον σύγκειται ἐξ ἐννέα μελῶν, τὸ ἄλλο σύγκειται ἐξ ὀκτώ. Τὸ μὲν ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ τῆς μεταρρυθμίσεως τῶν προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, θὰ συνέλθῃ, ὅταν δημοσιευθῇ ὁ νόμος, τὸ δὲ ἄλλο συμβούλιον θὰ συνέλθῃ τώρα. Ἠδύνατο νὰ γίνῃ μία τροπολογία, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἓν μόνον ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον νὰ συνέλθῃ τώρα διὰ τὰ δικαστήρια καὶ ἔπειτα νὰ συνέλθῃ διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, διότι δὲν θὰ γνωρίζῃ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς ποῖον συμβούλιον ν’ ἀποταθῇ.

§38Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος καὶ δέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§39Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ ὑποβολὴ τῆς τροπολογίας καὶ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀποδεικνύει ὅτι, ὅτε ἐξετάζων πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ νομοσχέδιον παρετήρησα ὅτι ὁ νόμος περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν προέβλεπε ποῖον εἶναι τὸ συμβούλιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θ’ ἀποφανθῇ, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπῃ τὴν τελευταίαν λέξιν περὶ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀποδεικνύει, λέγω, ὅτι εἶχον δίκαιον καὶ ὅτι ὁ πρώην ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐφρόνει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτι ὑπάρχει συμβούλιον τοιοῦτον, εὑρίσκετο ἐν τῷ ἀδίκῳ. Ἀλλὰ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον συμπληροῖ μόνον τὸν νόμον περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ δὲν δίδει ἡμῖν καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅπως καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ πρῶτον, βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας θ’ ἀποφανθῶσι τὰ δικαστικὰ ἐκεῖνα συμβούλια περὶ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, δηλαδὴ δὲν καθοδηγεῖ πῶς θὰ σκεφθῶσιν, ἵνα ἀποφανθῶσι περὶ τῶν καταργητέων καὶ μὴ καταργητέων Εἰρηνοδικείων. Ἔχω δὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει καὶ ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν συμβουλίων τῶν Πρωτοδικείων. Ἐξετοξεύθη μία διαταγὴ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τοὺς εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους παρακαλουμένους νὰ προτείνωσιν εἰς τὰ δικαστικὰ συμβούλια τὴν κατάργησιν τοῦ ἡμίσεος τῶν Εἰρηνοδικείων.

§40Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πλέον τοῦ ἡμίσεος.

§41Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πλέον τοῦ ἡμίσεος τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἀλλὰ τί νὰ λάβωσιν οὗτοι ὑπ’ ὄψιν, ἵνα ἀποφανθῶσι περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων; Ποῖά τινα δέον νὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηριχθῶσιν εἰς τὰς γνωμοδοτήσεις ταύτας, δὲν ὑπάρχουσιν οὔτε ὑπεδείχθησαν καθόλου. Διὰ τοῦτο φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ν’ ἀποσταλῇ αὐτὸ εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ θέσῃ βάσεις θετικάς, νὰ δώσῃ ἔπειτα καὶ τὴν γνώμην, δηλ. τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος, ἐκ τῶν προτέρων εἰς τὰ συμβούλια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρόκειται ν’ ἀποφανθῶσι περὶ τῆς καταργήσεως τοῦ ἡμίσεος τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἂν ὠφελεῖ ἢ ἂν βλάπτει ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν τὸ γνωρίζομεν· ἔλαβον μόνον ἐντολὴν ὡρισμένην νὰ προβῶσιν εἰς τὴν κατάργησιν. Ἀλλά, ἂν καταργηθῶσι χρήσιμα καὶ ἀπαραίτητα Εἰρηνοδικεῖα, τίς θὰ εὐθύνηται; Θὰ ἐρωτῶμεν τότε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, «διατί κατήργησας τὰ Εἰρηνοδικεῖα αὐτά;». Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ὑψώνῃ τοὺς ὤμους καὶ θὰ λέγῃ πρὸς ἡμᾶς: «Τί εὐθύνομαι ἐγώ; Τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον εὐθύνεται». Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον νὰ νομοθετῶμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ ἐκ τοῦ νομοθετικοῦ ἡμῶν ἔργου νὰ προέρχωνται ἴσως ἀνεπανόρθωτοι ζημίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ θεραπευθῶσιν ἐν τῷ μέλλοντι. Ὑπέδειξα, κύριε Πρόεδρε, ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, ὅτι αἱ οἰκονομίαι αἱ ὁποῖαι προβλέπονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἔπεα πτερόεντα. Δὲν θὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν· ἴσως θὰ ἔχωμεν ζημίας ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀσφαλῶς.

§43Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἴσως εἶπον, ἐγώ. Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι ὅτι θὰ εἶναι θετικὴ ἡ ζημία. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανέλθω εἰς τοὺς λόγους, δι’ ὧν ἐστήριξα τὴν γνώμην μου κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν· ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ εἶναι νὰ συναινέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ στηριχθῶσι τὰ συμβούλια διὰ νὰ καταργήσωσιν ὡρισμένον ἀριθμὸν Εἰρηνοδικείων ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὀλιγωτέραν θὰ προξενήσωσι βλάβην εἰς τὴν εἰρηνοδικειακὴν δικαιοσύνην, ἵνα μὴ πάθωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι. Θὰ καταργηθῶσι χρησιμώτατα Εἰρηνοδικεῖα καὶ θὰ μείνωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὀλίγον χρησιμεύουσι, διότι δὲν ἀγνοεῖτε ὅτι εἰς πολλὰ μέρη τοῦ Κράτους δὲν ὑπάρχει συγκοινωνία ἢ ὑπάρχει χειμὼν βαρὺς καὶ χιόνες αἱ ὁποῖαι παρεμποδίζουσι τὴν συγκοινωνίαν, ὑπάρχουσι ποταμοί, δὲν ὑπάρχουσιν ὁδοί, δὲν ὑπάρχουσι σιδηρόδρομοι, δὲν ὑπάρχουσιν οὔτε κἂν ὁδοὶ βαταί. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ σοβαρὰν ζημίαν ἐκ τῶν μαρτυρικῶν, τὰ ὁποῖα ἐκ τῶν μεγάλων ἀποστάσεων θὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ πληρώνῃ. Καί, ὅταν ἔχητε πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψει, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ προηγουμένως καθορισθῶσι πάντα ταῦτα. Πρὶν καθορισθῶσιν αὐτὰ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ εὕρῃ τὰς ἀποστάσεις καὶ νὰ θέσῃ τὰς βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφανθῇ τὸ συμβούλιον.

§44Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ζητεῖ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου· δὲν πρόκειται ὅμως περὶ νομοσχεδίου, ἀλλὰ περὶ διατάξεως. Ὁ ἀξιότιμος ἑπομένως συνάδελφος ζητεῖ τὴν παραπομπὴν τῆς διατάξεως τῆς καθοριζούσης τὴν συγκρότησιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ τότε ζητεῖται ὁ καταρτισμὸς νέου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὅμως τότε ἐνδεχόμενον ν’ ἀναιρέσῃ τὴν βάσιν ὁλοκλήρου τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπεβάλομεν καὶ τὸ ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή, γενόμενον νόμον τοῦ Κράτους. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον προχθές, δὲν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἐνώπιον ἐπιτροπῆς. Πάντες γνωρίζετε ὅτι τὰ συμβούλια τῶν Πρωτοδικῶν, τὰ ὁποῖα γνωμοδοτοῦσιν, ἔχουσι μόνον συμβουλευτικὴν δύναμιν, αἱ δὲ ἀποφάσεις των δὲν εἶναι ἀνέκκλητοι, ὥστε τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁριστικῶς καὶ ἀνεκκλήτως θ’ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς καταργήσεως ἢ μὴ τῶν Εἰρηνοδικείων.

§45Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§46Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§47Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ἀνεύθυνον, λέγετε; Ἀλλὰ πρόκειται περὶ νόμου ἀποκεντρωτικοῦ, ὅλοι δὲ οἱ τοιοῦτοι νόμοι ἔχουσιν αὐτὸ τὸ ἀνεύθυνον. Πρέπει δὲ νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θέλει ἀκριβῶς λάβει ὑπ’ ὄψιν πάνθ’ ὅσα ὑποδεικνύει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἤτοι τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων, τὰς δυσχερείας τῆς συγκοινωνίας, τὰς ἀποστάσεις καὶ ὅλας ἐκείνας τὰς περιπτώσεις, αἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων ἢ καὶ τῆς καταργήσεως αὐτῶν. Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ προορισμὸς καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου. Ἐπειδὴ δὲ τὰ συμβούλια τῶν Πρωτοδικῶν μοὶ ἐφάνη ὅτι ἔσπευσαν νὰ γνωμοδοτήσωσιν, ἄνευ ἴσως τῆς δεούσης περισκέψεως καὶ ὀρθοφροσύνης, ἐτηλεγράφησα πρὸς τοὺς εἰσαγγελεῖς καὶ τοῖς παρήγγειλα ὅτι πρέπει μετὰ μείζονος προσοχῆς νὰ ὑποβάλλωσι τὰς γνωμοδοτήσεις τῶν Πρωτοδικείων. Εἶμαι δὲ πεπεισμένος ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ προσέξῃ εἰς ὅλα ἐκεῖνα, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής. Φρονῶ λοιπόν, Κύριοι, ὅτι ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν εἶναι περιττὴ καὶ ἐπιμένω εἰς τοῦτο. Ἐγὼ περὶ ἑνὸς καὶ μόνου παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ ψηφίσῃ, ἐὰν εὐαρεστῆται καὶ ἐὰν ἐγκρίνῃ, τὴν διάταξιν περὶ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου καὶ οὐδὲν πλέον.

§48Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀληθῶς, κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑποβαλλόμενον ἤδη εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον ἀποδεικνύει ὅτι τὸ πρὸ μικροῦ ἐξελθὸν τῆς ψήφου αὐτῆς ἀρτιγέννητον βρέφος ὑπῆρξεν ἀτροφικὸν τοὺς πόδας καὶ ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ νὰ στηρίξῃ αὐτὰς τὰς βάσεις, αὐτὸ τὸ θεμελίωμα τοῦ νομοσχεδίου. Ὅτε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἡ συμπλήρωσις ἤδη ζητεῖται, ἐψηφίζετο, ἡμεῖς ἠναντιώθημεν κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως ἐκτιθέμενοι τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐφρονοῦμεν ὅτι ἡ εἰρηνοδικειακὴ δικαιοσύνη ἔχρῃζε μᾶλλον βελτιώσεως καὶ ἐπεκτάσεως ἢ περικοπῆς καὶ ψαλιδισμοῦ, ὃν πρόκειται νὰ ὑποστῇ. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος ν’ ἀπαριθμήσω τὰς ζημίας, αἵτινες θὰ προκύψωσι, τάς τε κοινωνικὰς καὶ οἰκονομικάς, ἐν τῷ Κράτει, διότι ταῦτα καὶ τότε ἀπηριθμήθησαν καὶ ἐσχάτως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γορτυνίας συναδέλφου, ὁμιλήσαντος ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀκριβῶς καθωρίσθησαν. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὑπῆρξεν, ὡς εἶπον, ἀτελές, καὶ ἀτελὲς κατ’ αὐτὴν τὴν βάσιν, τὴν κυριωτέραν τῶν βάσεων, τὴν βάσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία θ’ ἀποτελέσῃ τὸ κριτήριον τῆς ἐκτιμήσεως τῶν καταργητέων ἢ μὴ Εἰρηνοδικείων. Καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἐδέχθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων εἰς 122, ἀκριβῶς ὡς ἐν τῷ ἀρχικῷ νομοσχεδίῳ διελαμβάνετο, ἀλλ’ ἐδέχθη νὰ ὁρισθῇ ὅτι μέχρις 122 Εἰρηνοδικείων εἰσὶ τὰ καταργητέα· ἄρα ἀνεγνωρίσθη ὅτι ἡ κατάργησις δέον νὰ προβῇ ἐν μέτρῳ τινὶ τῆς χρησιμότητος τῶν Εἰρηνοδικείων, ἐν μέτρῳ τῆς κοινωνικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου ἐν τῷ ὁποίῳ εἰσὶν ἐγκαθιδρυμένα, ἐν μέτρῳ τῶν ἀποστάσεων, ἐν μέτρῳ τῶν ἐργασιῶν τοῦ δικαστηρίου καὶ ἐν μέτρῳ ποικίλων ἄλλων λόγων, οἱ ὁποῖοι ἀναφύονται ἐν τῷ προκειμένῳ ζητήματι. Τὰς ἀμφιβολίας ἡμῶν, κύριε Πρόεδρε, περὶ τῆς κακῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ τότε καὶ τοῦ νῦν ἔρχονται νὰ ἐπιρρώσωσιν αὐταὶ αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν δικαστικῶν συμβουλίων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πλημμελῶς καὶ μετὰ μεγίστης ἐπιπολαιότητος προέβησαν εἰς γνωμοδοτήσεις. Καὶ δύνασθε νὰ μοὶ εἴπητε ὅτι, ἀφοῦ τὰ δικαστικὰ συμβούλια τῶν Πρωτοδικείων, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγγύτερον τῶν πραγμάτων ἱστάμενα ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐξονυχίσωσι καὶ ν’ ἀχθῶσιν εἰς ἀσφαλέστερα πορίσματα, ἀφοῦ ἐκεῖνα παρεπλανήθησαν καὶ ἀνεφάνησαν γνῶμαι τοιαῦται, τὰς ὁποίας ἐθεώρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατακριτέας, δύνασθε νὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι ἄνευ στοιχείων ἐπαρκῶν καὶ ἀποχρώντων τὸ ἀνώτατον συμβούλιον τὸ ὑπὸ ἀρεοπαγιτῶν ἀποτελούμενον διαμενόντων διαρκῶς ἐν Ἀθήναις καὶ ἀγνοούντων ἐντελῶς τὰς συνθήκας ἑκάστου τόπου θὰ εἶναι δυνατὸν ἄνευ ἄλλων στοιχείων ἀσφαλῶν ν’ ἀποφανθῇ; Ἡ ἀντίρρησις ἡ πρὸ μικροῦ ἐξενεχθεῖσα κατὰ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, ἡ συνισταμένη εἰς τὸ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποτελεῖ ἁπλοῦν συμπλήρωμα τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀρκούντως ἀποχρῶσα, διότι ἄνευ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν θὰ ὑφίσταται τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Τὴν στιγμὴν δὲ ταύτην συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἐπαναφέρεται ὁλόκληρον ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον, διότι, ἂν ἐξαιρέσητε ὀλίγας διατάξεις ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, δὲν μένει ἢ ἀρθρίδιόν τι, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸν ἀριθμὸν τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων. Ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἀπέκτησε κεκτημένα, οὕτως εἰπεῖν, δικαιώματα τοῦ ἀθίκτου καὶ τοῦ ἀτρώτου. Καὶ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι καθῆκον ἔχει ἡ Βουλή, δραττομένη τῆς εὐκαιρίας ταύτης, νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ πλημμελῶς γενόμενον καὶ μετὰ μείζονος σπουδαιότητος νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ θέμα τοῦτο, τὸ θίγον μέγα κοινωνικὸν συμφέρον. Καὶ διὰ τοῦτο εἶναι προσῆκον τοιοῦτον νομοσχέδιον, τοιαύτης φύσεως καὶ τοιούτων ἀποτελεσμάτων, νὰ διέλθῃ ἐκ τῆς ἐπεξεργασίας μιᾶς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Εἷς λόγος, Κύριοι, πλὴν τοῦ οἰκονομικοῦ, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ κατὰ τὴν γνώμην πολλῶν συναδέλφων ἀκουσθεῖσαν ἐνταῦθα, εἶναι πομφόλυξ, εἷς λόγος πρὸς τοῖς ἄλλοις ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων εἶναι ὅτι εἰς τὰ μικρὰ κέντρα οἱ εἰρηνοδίκαι ὑφίστανται προστριβὰς μετὰ τῶν ἀτόμων. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τοῦ διασφαλίζοντος πληρέστατα καὶ τοὺς εἰρηνοδίκας, ὁ λόγος ἐκεῖνος ἐξέλιπε. Διὰ τοῦτο νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐπιβάλλεται μετὰ καὶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀνεπαρκῆ στοιχεῖα προσεκόμισαν αἱ δικαστικαὶ γνωμοδοτήσεις, ἐπιβάλλεται, λέγω, ἐπιτροπὴ κοινοβουλευτικὴ νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ θέσῃ τὰς βάσεις αὐτοῦ. Καὶ μία τοιαύτη βάσις, ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων, εἶναι ὅτι τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὸν ἀριθμὸν τὸν ἐν τῇ τροπολογίᾳ καθωρισμένον, δὲν πρέπει νὰ καταργηθῶσι, διότι ταῦτα ἐπαρκοῦσιν εἰς τὰς ἑαυτῶν δαπάνας, καὶ ὄχι μόνον καλύπτουσιν αὐτάς, ἀλλὰ καὶ θ’ ἀποφέρωσι μείζονα ὠφελήματα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ὑπάρχει τοιαύτη τροπολογία, κ. Πρόεδρε, νομίζω δ’ ὅτι ἐπιβάλλεται, ἵνα τὸ νομοσχέδιον σὺν τῇ τροπολογίᾳ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν καὶ ἐν τούτῳ συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος συναδέλφου.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκότσης ἔχει τὸν λόγον.

§50Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, εἶναι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, περὶ ἧς προυνόησε τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον. Τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσιν Εἰρηνοδικεῖά τινα τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ πῶς; Θὰ καταργηθῶσι ταῦτα; Τοῦτο εἶναι τὸ σπουδαῖον, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ προσέξῃ ἡ Βουλή, διότι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψωσι τοιαῦτα πορίσματα, τὰ ὁποῖα ἴσως θ’ ἀνατρέψωσιν ἄρδην τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 122, ἀλλὰ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ κριθῇ ποῖον εἶναι προτιμότερον ν’ ἀποφασίσῃ περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Εἶναι ἆρά γε προτιμότερον ν’ ἀποφασίσῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἢ εἶναι προτιμότερον ν’ ἀποφασίσῃ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀποκεντρωτικόν· ἀλλὰ διατί εἶναι ἀποκεντρωτικόν; Μήπως πρόκειται δι’ αὐτοῦ νὰ ἐπέλθῃ κατάστασις πραγμάτων διαρκής; Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται ἐφάπαξ πρόνοιά τις περὶ τῆς ἐκτελέσεως ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς ἐργασίας· ἑπομένως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τῶν ἀποκεντρωτικῶν ἰδεῶν διὰ τὰς ἐργασίας ταύτας. Ἄλλως τὸ γεγονὸς τῆς παραδοχῆς ἀποκεντρωτικῶν ἰδεῶν εἶναι εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔχει τὰ δικαστικὰ συμβούλια παρ’ ὧν δύναται νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ συμβουλευτικὴν ψῆφον. Ἀλλά, Κύριοι, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσι τὰ δικαστικὰ συμβούλια, πολὺ θὰ σκεφθῆτε ἂν πρέπει εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν συνιστᾶτε, ν’ ἀφήτητε τὴν ἀπόφασιν ἢ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀφοῦ ἔχομεν παραδείγματα, καὶ παραδείγματα σπουδαῖα, ἐκ τῆς ἐργασίας τὴν ὁποίαν προσεκόμισαν τὰ δικαστικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγὺς τῶν πραγμάτων, ὅτι ἠστόχησαν, ποίαν πεποίθησιν δύναται νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς ἡμᾶς ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκτελέσῃ τὸ συμβούλιον τοῦτο; Ποίαν πεποίθησιν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν περὶ τῆς ἐργασίας ταύτης καθ’ ὃν χρόνον οὐδεμία ὑπάρχει εὐθύνη; Διότι τὰ δικαστικὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἤθελον γνωμοδοτήσει περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων συμβουλευτικὴν γνώμην, γνωρίζετε τί θὰ ἰσχυρισθῶσι; Καὶ σᾶς τὸ λέγω, διότι μοὶ τὸ εἶπον εἰς ἄλλην περίστασιν· «μήπως πρόκειται ἡμεῖς ν’ ἀποφασίσωμεν;». Ὅταν δὲ ἡ ἀπόφασις αὐτῶν ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς ἄλλης ἐπιτροπῆς, ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ μᾶς εἴπῃ· «τί σᾶς πταίω ἐγώ; Τὰ συμβούλια μοὶ ἔδωκαν αὐτὰς τὰς πληροφορίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν ἐγὼ ἀποκρίνομαι». Καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔλθῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν. Ὅταν δὲ ζητηθῇ ὁ λόγος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἴπῃ· «τί πταίω ἐγώ; Εἶναι μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἔκαμεν αὐτὰ τὰ πράγματα». Κύριοι, τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον καὶ τὸ νομοσχέδιον πρέπει, ἀκριβῶς δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Ἐγὼ ἀδιστάκτως ἀπὸ τοῦδε ἀποφαίνομαι ὅτι τὴν ἐργασίαν ταύτην πρέπει ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναλάβῃ, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι ἡμῶν καὶ ἀπέναντι τῆς χώρας· ἐγὼ δὲν ἐμπιστεύομαι εἰς τὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα εἰς οὐδένα ἔχουσι νὰ δώσωσι λόγον.

§51Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐψηφίσθη πλέον. Τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου ἐκείνου τοῦ ψηφισθέντος.

§52Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καὶ δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος;

§53Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητεῖτε νὰ μεταβάλωμεν τὸν ἄρτι ψηφισθέντα νόμον;

§54Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως θέλομεν νὰ τὸν μεταβάλωμεν, καί, ἐπειδὴ ἡμεῖς ἔχομεν νὰ λογοδοτήσωμεν εἰς τὸν λαόν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποδείξωμεν ποῖα αἴσχη ἐγένοντο.

§55Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ γενομένη τὴν ἑσπέραν ταύτην συζήτησις, προκειμένου περὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κρίνῃ τίνα Εἰρηνοδικεῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν, ἀποδεικνύει ἀναμφισβητήτως ὅτι ὁ ψηφισθεὶς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νόμος, ὁ καταργῶν 122 Εἰρηνοδικεῖα, ἐψηφίσθη ὄχι μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς καὶ ἐπιμελείας ἀλλὰ μετὰ μεγάλης ἐπιπολαιότητος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον τοῦτο, καὶ συμφωνῶ πρὸς πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν ὅτι οὐχὶ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἀλλ’ εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον πρέπει ν’ ἀνατίθηται ἡ ἐργασία αὕτη, διότι ἐκ τούτου πλειότερα ἔχομεν νὰ προσδοκῶμεν ἀγαθὰ παρὰ ἐὰν ἀνετίθετο ἡ ἐργασία αὕτη εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ποικίλως ἐπηρεαζομένην. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ὁ ψηφισθεὶς νόμος μὴ καθορίσας τίς ἐξουσία θὰ ἐκκαθαρίσῃ τοὺς εἰρηνοδίκας τοῦ Κράτους δὲν ὑφίσταται ἐφ’ ὅσον δὲν καθωρίσθη διὰ τοῦ νόμου ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ καταργήσῃ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, δὲν ὑπάρχει δὲ οὔτε νόμος περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου συνάδελφος εἶπεν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τοιαύτην συζήτησιν, διότι ὑπάρχει ὁ νόμος, ἐνῷ νόμος τοιοῦτος δὲν ὑπάρχει. Ἀλλά, καὶ ἂν ὑπῆρχεν, ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν ἢ τὴν μεταβολὴν τοῦ νόμου ἐκείνου. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸν νόμον περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων ἐψηφίσαμεν ἐν σπουδῇ τινι, καὶ ἐκ τούτου ἡ συζήτησις τῆς ἑσπέρας ταύτης. Καθωρίσαμεν σύστημα ἀποκεντρωτικόν, ἀλλ’ ἐλησμονήσαμεν ὅτι καθορίζοντες σύστημα ἀποκεντρωτικὸν ἀφαιροῦμεν τὸ δικαίωμα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων καὶ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· ἀφήσαμεν ἀνεξέλεγκτον ἄνευ ὁρίου καὶ ἄνευ καθορισμοῦ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν τὸ ἀνώτατον συμβούλιον θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασίν του περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων· ἦτο δυνατὸν δὲ νὰ τεθῶσι φραγμοί τινες τοὺς ὁποίους νὰ μὴ δύναται τὸ συμβούλιον νὰ παρίδῃ. Ἐὰν τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἀνεθέτομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, βεβαίως θὰ ὑπῆρχεν ὁ ὑπεύθυνος, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἀναχωρήσαντες ἀπὸ ἀποκεντρωτικὴν ἰδέαν καὶ ἀναθέσαντες τὴν ἐργασίαν ταύτην εἰς τὸ ἀνώτατον Δικαστήριον τοῦ Κράτους, τὸν Ἄρειον Πάγον, δὲν ὡρίσαμεν ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ καὶ ὅριά τινα, δυνάμει τῶν ὁποίων ὁ Ἄρειος Πάγος δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλ’ ἐν πλήρει ἀοριστίᾳ ἀφήσαμεν τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἀπεριόριστον, τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, μὴ ὑποθέτοντες, ὅτι δύνανται νὰ προέλθωσιν ἀτοπήματα καὶ ἀδικίαι ἐν τῷ ἀνωτάτῳ Δικαστηρίῳ. Καὶ τὴν ἀτέλειαν ταύτην τοῦ νόμου ἔρχεται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ἐξετάσῃ, ζητοῦσα νὰ ὁρίσῃ τὸν τρόπον καὶ τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει τὸ ἀνώτατον συμβούλιον νὰ ἐργασθῇ καὶ ἀποφασίσῃ. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ σκεφθῇ ὅτι τὸν νόμον ἐκεῖνον, ψηφισθέντα μετά τινος ἀτελείας καὶ βεβιασμένως, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συμπληρώσῃ διὰ διατάξεων τοιούτων, ὥστε νὰ καταστήσῃ καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου εὐχερῆ τὴν θέσιν ν’ ἀποφασίσῃ οὗτος μετὰ τῶν ἀναγκαιούντων στοιχείων καὶ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ γενικωτέρου συμφέροντος νὰ μὴ ἀφαιρέσῃ ἐκ τῆς Βουλῆς τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διακρίνεται ἐπὶ εὐλαβείᾳ τῶν δικαιωμάτων τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, δὲν ἀπεδέχθη ἀμέσως τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς ἐπιτροπήν. Εἶμαι δ’ ἠναγκασμένος νὰ δικαιολογήσω διατί τὴν ἑσπέραν ταύτην προβαίνω εἰς τοιαύτας ἀντιρρήσεις καὶ συνιστῶ ὅσα συνέστησα, διότι βλέπω, ὅτι τὰ διάφορα συμβούλια τῶν Πλημμελειοδικῶν οὐχὶ μετὰ τῆς προσηκούσης ἐρεύνης ἔθιξαν τὰ διάφορα ζητήματα ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, αἱ δὲ προτάσεις τὰς ὁποίας ἔφερον δὲν εἶναι ἀπόρροια ἐξετάσεως ἐπισταμένης τῶν πραγμάτων τῶν τοπικῶν. Ἀρκεῖ νὰ εἴπω, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ἓν τῶν μεγαλειτέρων Εἰρηνοδικείων, τὸ τῆς Σικυῶνος, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει πλέον τῶν χιλίων ἀποφάσεων ἐτησίως, γνωμοδοτεῖ τὸ συμβούλιον ὅπως καταργηθῇ. Πάντες δὲ γνωρίζετε ὁποία εἶναι ἡ κωμόπολις Κιάτον, πόσον πληθυσμὸν ἔχει καὶ ὁποίαν ἐμπορικὴν κίνησιν καὶ εὐποροῦντας κατοίκους ἀριθμεῖ. Τοιαῦται προτάσεις πληροφοροῦμαι ὅτι καὶ δι’ ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα ἐγένοντο. Διὰ τοῦτο θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰσακούων τὰς παραστάσεις ἡμῶν ἐδέχετο νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, καθορισθῶσι δ’ ἐν τῷ νέῳ νόμῳ προϋποθέσεις, ἐφ’ ὧν βασιζόμενον τὸ Συμβούλιον νὰ προβῇ εἰς τὰς καταργήσεις τῶν Εἰρηνοδικείων.

§56Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχω τὴν ὑπόνοιαν, Κύριοι, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε ἡ Βουλὴ ἀπέδωκε τὴν δέουσαν σημασίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταστῇ νόμος, οὔτε εἰς τὸ παρόν, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εἶναι δ’ εὐχάριστον, ὅτι ἐγκαίρως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ παρετηρήθη ἡ ἔλλειψις, ἡ ὁποία δίδει ἀφορμὴν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιληφθῇ καὶ αὖθις τοῦ θέματος. Ὡμίλησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι περὶ τῶν συμβουλίων, καὶ ἔχω ἐγὼ ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ ἐν Κορίνθῳ συμβούλιον τῶν Πρωτοδικῶν ὥρισε τὰ καταργητέα Εἰρηνοδικεῖα. Ἤρχισε κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Ἤρχισεν ἀπὸ τῆς Κορίνθου, καί, ἐπειδὴ μετὰ τὸ τῆς Κορίνθου εἶναι τὸ τῆς Σικυῶνος, ἄρα καταργητέον τὸ τῆς Σικυῶνος· ἔφθασεν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Τρικάλων· διατηρητέον· μετὰ τοῦτο εὑρίσκεται τὸ Εἰρηνοδικεῖον Σολυγείας· καταργητέον· ἀνέρχεται εἰς Φενεόν, καὶ εὑρίσκει τὸ τῆς Φενεοῦ· διατηρητέον· κατέρχεται εἰς τὴν Στυμφαλίαν· καταργητέον· φθάνει εἰς τὴν Νεμέαν· διατηρητέον· καὶ οὕτω καθεξῆς, εἰς τρόπον ὥστε οὐδεμία σκέψις, οὐδεμία βάσις, οὐδὲν λογικὸν ἔρεισμα ὑπῆρξεν εἰς τὴν ἀπόφασίν του, καὶ ἰδοὺ ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποφάσεώς του.

§57Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Πόσα Εἰρηνοδικεῖα ἔχετε εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας;

§58Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὀκτώ· ἀλλ’ ἔχομεν καὶ 70,000 κατοίκων καὶ πληρώνομεν καὶ 2.000.000 δρχ. φόρους. Λοιπὸν τὸ Εἰρηνοδικεῖον Σικυῶνος, τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κατάργησις, συνέστη κατὰ τὸ 1857, ἐκδίδει δὲ ἀποφάσεις πολιτικὰς κατὰ μέσον ὅρον 1064. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Σολυγείας, τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κατάργησις, συνέστη κατὰ τὸ 1863, ἐκδίδει δὲ πολιτικὰς ἀποφάσεις 314. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ζαχόλης, τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κατάργησις, συνέστη κατὰ τὸ 1866 καὶ ἐκδίδει ἀποφάσεις 405. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Στυμφαλίας, τὸ ὁποῖον συνέστη τῷ 1899, ἐκδίδει 420 ἀποφάσεις. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ ὑποστηρίξω τὰ δικαιώματα τῆς πατρίδος μου· θέλω νὰ φέρω τὸ ζήτημα εἰς ἀνεξέτασιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅπως ὠφεληθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θέλῃ, ὥστε καὶ εἰς κατάργησιν νὰ προβῇ, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ βλάψῃ καὶ νὰ μὴ στερήσῃ πληθυσμοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν τελευταίαν βαθμίδα τοῦ πολιτισμοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ δικαιοσύνη ἡ πρόχειρος, ἡ δικαιοσύνη ἡ εἰρηνοδικειακή. Πρὸς τοῦτο θά ὑποβάλω πρὸς αὐτὴν κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὴν δικαιοσύνην μας τὴν εἰρηνοδικειακὴν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1876. Κατὰ τὸ 1876, ὅτε ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος ἦτο 1.679.000, ὁ δὲ Προϋπολογισμὸς ἀνήρχετο εἰς 38.826.000, εἴχομεν 187 Εἰρηνοδικεῖα. Κατὰ τὸ 1881 ἢ μᾶλλον κατὰ τὸ 1882, ὅτε προσηρτήθη καὶ ἡ Θεσσαλία, εἴχομεν 234 Εἰρηνοδικεῖα μετὰ τοῦ αὐτοῦ πληθυσμοῦ ἐπὶ πλέον 290.000. Ἀναφέρω τὰς ἐποχὰς ἐκείνας, διότι εἰς τὰς ἐποχὰς ἐκείνας εὑρίσκετο ἐν τοῖς πράγμασιν ὁ μακαρίτης Δηλιγιάννης. Κατὰ τὸ 1885 εἴχομεν 241 Εἰρηνοδικεῖα· κατὰ τὸ 1895 εἴχομεν Εἰρηνοδικεῖα 229 καὶ 11 Πταισματοδικεῖα, ἐν ὅλῳ 240. Κατὰ τὸ 1900 εἴχομεν 225, καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα ἔχοντες Εἰρηνοδικεῖα καὶ Πταισματοδικεῖα 260. Τί θέλω νὰ συμπεράνω; Θέλω νὰ συμπεράνω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχητε εἰρηνοδικειακὴν δικαιοσύνην, ἐὰν αὐξήσητε τὸν πληθυσμὸν ὡς ἔχει ἐν Ἑλλάδι δι’ ἀριθμοῦ μείζονος τῶν 10.000 κατοίκων. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν—καὶ δὲν πράττω τοῦτο, ἵνα μὴ σᾶς καταπονήσω—τὴν αὔξησιν τὴν βαθμιαίαν τοῦ πληθυσμοῦ, θὰ ἴδητε ὅτι ἕκαστον Εἰρηνοδικεῖον ἀναλογεῖ πάντοτε πρὸς ποσότητα πληθυσμοῦ 10–11 χιλιάδων κατοίκων. Ἐφ’ ὅσον ηὔξανεν ὁ πληθυσμὸς κατ’ ἀπογραφήν, ἐπὶ τοσοῦτον ηὔξανον καὶ τὰ Εἰρηνοδικεῖα. Ἀλλὰ ποία ὑπῆρξεν ἡ δαπάνη; Ἀναφέρω τὰ ἀποτελέσματα. Ἡ δαπάνη ἑκάστου Εἰρηνοδικείου ἀπὸ τοῦ 1876 μέχρι τοῦ 1881 ἀνέρχεται εἰς δρχ. 2231· ἡ δαπάνη ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι τοῦ 1888 ἀνέρχεται ἀπὸ 2414 μέχρι 2700· ἡ δαπάνη ἀπὸ τοῦ 1889 μέχρι τοῦ 1894 ἀνέρχεται ἀπὸ 2600 μέχρι 3160. Σημειώσατε ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1892 ἢ 1893, καταργηθείσης τῆς δημοτικῆς Ἀστυνομίας, τὰ πρόστιμα περιῆλθον εἰς τὸ Δημόσιον, τοῦτο δ’ ἀνέλαβε τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνοικίων, καὶ ἐκ τούτου παρατηροῦμεν ὅτι, ἐνῷ τὸ Δημόσιον κατὰ τὸ ἔτος 1876 ἐπλήρωσεν ἐνοίκια 3600, κατὰ τὸ 1877 δὲ 4000, κατὰ τὸ 1881 δὲ 7000, κατὰ τὸ 1882 δὲ 8000, κατὰ τὸ 1888 δὲ 11.000 κλπ., φθάνομεν εἰς τὸ 1894 νὰ πληρώνῃ 133.000. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἡ αὔξησις εἶναι τόσον προϊοῦσα, ὥστε φθάνομεν κατὰ τὸ 1901 εἰς 188,000, καὶ σήμερον ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 212.000 μετὰ τῶν ἐξόδων τῆς γραφικῆς ὕλης. Ἐὰν δὲ θελήσωμεν νὰ ἴδωμεν τώρα τί ἐν συνόλῳ ἐδαπάνα τὸ Δημόσιον διὰ τὴν εἰρηνοδικειακὴν αὑτοῦ δικαιοσύνην, πάντοτε ἀνωτέραν ἀπὸ τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας, εὑρίσκομεν ὅτι κατὰ τὸ 1881 εἴχομεν 411.000, μετὰ δὲ τῶν γραφικῶν καὶ τοῦ ἐνοικίου 435.000 δρχ., ὅτι κατὰ τὸ 1885 εἴχομεν 636.000, ὅτι κατὰ τὸ 1889 εἴχομεν 643.200, ὅτι κατὰ τὸ 1891 εἴχομεν 691.000, ὅτι κατὰ τὸ 1895 εἴχομεν 719.000— καὶ τοῦτο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἐπὶ σπατάλῃ διακρινομένης Κυβερνήσεως Δηλιγιάννη—, ὅτι κατὰ τὸ 1897 εἴχομεν 726.000, ὅτι κατὰ τὸ 1899 μὲ ἀριθμὸν 246 εἴχομεν 807.000, καὶ ἐφθάσαμεν κατὰ τὸ 1909 εἰς 1.126.500! Ὑπῆρξε, νομίζετε, αὔξησις μισθῶν; Μόνον κατὰ τὸ 1896, ὡς γνωστόν, ηὐξήθη ὁ μισθὸς κατὰ 40 δρχ., ἡ ὅλη δ’ αὕτη δαπάνη δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 50 ἢ 60 χιλιάδας δραχμῶν. Θέλω νὰ συμπεράνω ὅτι ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν ἡ κατάργησις οὐδὲν θὰ προσκομίσῃ εἰς τὸ Δημόσιον· τοὐναντίον θὰ στερήσῃ τοὺς πληθυσμούς, ἰδίως τοὺς ἀγροτικούς, παντὸς φωτὸς δικαιοσύνης, καὶ θὰ ἱδρύσῃ....

§59Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Χειροδικίαν.

§60Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. ... κέντρα ἄλλα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐδημιουργήθησαν, θὰ καταντήσῃ δέ, ὡς πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, νὰ ὠθήσῃ τὸν κόσμον καὶ εἰς αὐτὴν τὴν χειροδικίαν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἔτι χειροτέρα. Ἀλλ’ ποία τις εἶναι ἡ ἐργασία τὴν ὁποίαν τὰ δικαστήρια αὐτὰ παρέχουσι κατ’ ἔτος; Ἐκ τῶν τελευταίων στατιστικῶν τοῦ 1903, 1904, 1905 καὶ 1906 παρατηρῶ τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὰ Εἰρηνοδικεῖα κατὰ τὸ 1903 ἐδίκασαν 81,837 ὑποθέσεις, ἐξ ὧν 32,000 ἐρήμην κλπ., ἤτοι μέσος ὅρος τῆς τριετίας 83,553, καὶ ἄνευ τῶν ἐρήμην 52,457, ἤτοι μέσος ὅρος 31,000». Ἀλλά, ὅπως γνωρίζετε, οἱ εἰρηνοδίκαι δικάζουσι καὶ πταίσματα, ἰδοὺ δὲ τοῦ αὐτοῦ χρονικοῦ διαστήματος ὁποία εἶναι ἡ ἐργασία τῶν Εἰρηνοδικείων ἄνευ προανακρίσεων τῶν πταισμάτων. Ἐν ἔτει 190 399,000, τῷ 1904 100,000, τῷ 1905 92,000, τῷ 1906 86,156· ἑπομένως μέσος ὅρος πταισμάτων 94,000 καὶ 83,000 τὰ πολιτικά, ἐν ὅλῳ 177,000. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ἐργασία αὕτη, ἡ ὁποία συνετελεῖτο δι’ ἀριθμοῦ διπλασίου, νὰ συντελεσθῇ σήμερον διὰ τοῦ ἡμίσεος ἀριθμοῦ; Ὁ εἰρηνοδίκης, ἑπομένως καὶ ὁ πταισματοδίκης—διότι δὲν ποιοῦμαι διαφοράν—, ἔχει σήμερον τόσον ποσὸν ὑποθέσεων. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ προσωπικὸν εἶναι κάπως πολυτελὲς καὶ δύναται νὰ περισταλῇ κατὰ δέκα, εἴκοσι μέχρι πεντήκοντα. Ἔχομεν λοιπὸν Εἰρηνοδικεῖα 241 καὶ Πταισματοδικεῖα 267· ἔχομεν ἐργασίαν 667 ὑποθέσεων ἄνευ προανακρίσεων, εἶπον δὲ προηγουμένως ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ἀναλογεῖ πρὸς 10,952 ψυχάς, διότι ὁ πληθυσμὸς ἡμῶν ἀνέρχεται εἰς 2,800,000 καὶ ἀποδίδει αὐτὸν τὸν ἀριθμόν. Ἀλλ’ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι σύμφωνοι πρὸς τὰ ἄλλοθι κρατοῦντα; Καὶ ἆρά γε τὰ συμβαίνοντα παρ’ ἡμῖν, οἱ ὁποῖοι συνήθως παραβαλλόμεθα ὄχι πρὸς τοὺς Ἰταλοὺς καὶ τοὺς Γερμανούς, ἀλλὰ πρὸς τοὺς Γάλλους, εἶναι ὅμοια τοῖς παρ’ ἐκείνοις; Ἰδοὺ ἡ τελευταία στατιστικὴ των. Εἰσήχθησαν ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις τῆς Γαλλίας 322,591 ὑποθέσεις. Ἔχει εἰρηνοδίκας ἡ Γαλλία 2860, ἤτοι ἕνα περίπου κατὰ καντόνιον. Εἶναι μὲν περὶ τὰ 2908 τὰ καντόνια, ἤτοι οἱ παρ’ ἡμῖν δῆμοι, διότι ἐκεῖ δῆμος εἶναι τὸ χωρίον, ἀλλ’ ἕκαστος εἰρηνοδίκης Γάλλος ἐκδίδει 114 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος πολιτικὰς καὶ ποινικάς. Ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸν πληθυσμὸν καὶ ἀναλογίσητε τὸν πληθυσμὸν τῆς Γαλλίας πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅστις ἐκεῖ λειτουργεῖ, εὑρίσκετε ὅτι ἕκαστος εἰρηνοδίκης ἀναλογεῖ πρὸς 13,659, τεθέντος ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς Γαλλίας εἶναι 32,950,825 πλὴν τῶν Παρισίων, διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ προσθέσητε 6,011,000. Ποῖα εἶναι τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἔπεισαν τὴν δικαιοσύνην τοῦ τόπου μας ὅπως προβῇ εἰς τοιαύτην κατάργησιν, ἀμελετήτως, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω; Ἔχομεν πυκνότατον πληθυσμὸν ὅπως ἔχει ἡ Γαλλία; Ἔχομεν ἡμεῖς συγκοινωνίαν ὅπως ἔχει ἡ Γαλλία; Διότι ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ὑπάρχουσιν Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν. Ἀλλὰ πρὸς τί αὐτὴ ἡ ἀθρόα κατάργησις, ἡ ἄνευ τινὸς βάσεως, ὅταν προτείνηται ἡ κατάργησις τοῦ Εἰρηνοδικείου Σικυῶνος, τὸ ὁποῖον συνέστη τῷ 1857; καὶ διατί; διότι εἶναι πλησίον εἰς τὴν Κόρινθον. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ θίξω τὸ ζήτημα ἂν αὐτὸ θὰ σᾶς ὠφελήσῃ ἢ ὄχι. Σήμερον, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ μονιμότητος τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ ἀμεταθέτου αὐτῶν, ἡ εἰρηνοδικειακὴ δικαιοσύνη ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι δύναται νὰ φθάσῃ εἰς τὴν περιωπήν της, ἐν ᾗ περιπτώσει γίνῃ ποιά τις ἐκκαθάρισις τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν του. Δοθέντος λοιπὸν τούτου, ἔχει συμφέρον ἡ Κυβέρνησις, συμφέρον ἠθικὸν καὶ ὑλικόν, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων εἰμὴ μετὰ περίσκεψιν. Ποία δὲ ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ στηριχθῇ; Ἐὰν στείλητε εἰς τὰ δικαστικὰ συμβούλια διαταγὴν ὅπως προτείνωσι τὴν κατάργησιν τοῦ ἡμίσεος τῶν Εἰρηνοδικείων, τῶν ὑφισταμένων ἐν τῇ περιφερείᾳ των, προφανῶς θὰ ἔχητε τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ πόλις μας. Ἐὰν στείλητε εἰς τὰ δικαστικὰ συμβούλια τὸ ἐρώτημα ἂν δύνανται νὰ καταργηθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα Κορινθίας καὶ ποῖα, τότε θὰ ἔχητε ἀπάντησιν. Ἂς ἀφήσωμεν τὴν Κόρινθον καὶ ἂς λάβωμεν τὴν Στυμφαλίαν. Ἔχετε ὁδὸν νὰ συγκοινωνῇ μὲ τὸν σιδηρόδρομον; Δὲν ἔχετε. Ὁδὸν βατήν; Οὔτε. Διὰ νὰ μεταβῆτε εἰς τὴν Νεμέαν, θέλετε ἓξ ὥρας, καί, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἔχετε πταῖσμα, θὰ πληρώσητε ὅλους αὐτοὺς τοὺς μάρτυρας, διότι τελευταίως ἐψηφίσθη νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ πληρώνωνται καὶ αὐτοί. Ἀλλ’ εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον χάριν 2500 δρχ., διότι δύνασθε νὰ κάμητε ὥστε τοῦ Εἰρηνοδικείου ἡ δαπάνη νὰ μὴ ὑπερβαίνῃ τὰς 2500 δρ., εἶναι δίκαιον, χάριν τοσοῦτον εὐτελοῦς ποσοῦ, νὰ στερήσητε ὁλοκλήρους δήμους τοῦ φωτὸς τῆς δικαιοσύνης; Διότι αὐτοί, σᾶς βεβαιῶ, οἱ ἀγροτικοί μας πληθυσμοὶ δὲν ἐνδιαφέρονται ἂν ἔχωμεν Ἄρειον Πάγον καλῶς κατηρτισμένον, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον διὰ τὰ Πρωτοδικεῖά σας καὶ τὰ Ἐφετεῖά σας· ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν πρόχειρον δικαιοσύνην, ἡ ὁποία σήμερον δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν της ἐκεῖνον διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύθη. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον, χάριν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, νὰ κλείσητε πᾶσαν ὁδόν, πᾶσαν διέξοδον εἰς αὐτοὺς τοὺς πληθυσμούς; Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι μεγαλειτέρα περίσκεψις καὶ μεγαλειτέρα προσοχή, ἰδίως μεγαλειτέρα μελέτη, ἀπῃτεῖτο ἐπὶ τοῦ τοιούτου μέτρου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην καὶ πεποίθησιν οὐδὲν ὄφελος καὶ οὐδεμίαν οἰκονομίαν θὰ σᾶς προσπορίσῃ. Τουναντίον θὰ ἔχητε ζημίαν ἠθικήν, θὰ ἔχητε ἀνατροπὴν τῶν πάντων, θὰ καταργήσητε κέντρα, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐσχηματίσθησαν ἕνεκα τῆς ἱδρύσεως τοιούτων πολυετῶν ἱδρυμάτων. Πῶς π.χ. θέλετε νὰ καταργήσητε ἀπὸ τὴν Σολυγείαν, ἡ ὁποία εἶναι εἰς ἀπόκεντρον μέρος, 8 ὥρας ἀπὸ τὴν Κόρινθον, Εἰρηνοδικεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει 400 ὑποθέσεις, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον συνέστη τὸ 1856; Πῶς μετὰ τεσσαρακονταετίαν ἐρχόμεθα ν’ ἀναθεωρήσωμεν ἀποφάσεις Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπίσης ὡς ὑμεῖς οἰκονόμοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπίσης ὡς ὑμεῖς φιλοπάτριδες, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι δὲν πρέπει ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ στερῆται ὁ λαὸς τὴν στοιχειώδη δικαιοσύνην; Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἢ νὰ δεχθῇ τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς ἢ νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν μετ’ ἄλλων συναδέλφων ὑπέβαλον καὶ ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τοῦτο, νὰ ἐπιτραπῇ ἡ κατάργησις ἐκείνων μόνον τῶν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐκδίδουσι κατ’ ἔτος 200 ὑποθέσεις ποινικὰς καὶ ἰσαρίθμους πολιτικάς. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρέπει ν’ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν αὐτόν, ἂς τὸν αὐξήσῃ, ἀλλὰ πάντοτε θὰ ὑπάρχῃ ἓν μέτρον, δὲν θὰ ὑπάρχῃ δ’ ἐκεῖνο τὸ γελοῖον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς διαφόρους γνωμοδοτήσεις. Τελευταίως π. χ. ἤμην ἐν Ναυπλίῳ καὶ ἐκεῖ εἶδον τοὺς δικαστικοὺς καὶ τοῖς εἶπον: δὲν ἐντράπητε νὰ προτείνητε τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὕδρας; Μοὶ εἶπον «τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Μᾶς εἶπον ὅτι πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὰ ἡμίση, ἐντὸς δ’ αὐτῶν εἶναι καὶ τὸ τῆς Ὕδρας». Δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τόσον βεβιασμένος, ὥστε νὰ στερήσῃ τὸν λαὸν τῆς προχείρου δικαιοσύνης. Παρέλειψα νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν πόρον, τὸν ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ. Ὁ πόρος εἶναι νὰ λάβῃ τὰ ἐνοίκια, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἐπεβάρυνον τοὺς δήμους, καὶ νὰ τὰ ἐπιρρίψῃ ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ ἔχωμεν τὴν παρατήρησιν ὅτι οἱ δῆμοι εἶναι ἀνεπαρκεῖς· ἀλλ’ οἱ ἀνεπαρκεῖς δῆμοι εἶναι μόλις ὀγδοήκοντα ἐπὶ 445 δήμων. Θὰ ἔχητε λοιπὸν ἀπὸ τοὺς λοιποὺς 360 νὰ λαμβάνητε τὰ ἐνοίκια, καὶ τὰ ἐνοίκια ταῦτα ἀνέρχονται εἰς τὸ στρογγύλον ποσὸν τῶν 160,000 δρχ. Ὁ κ. Βοκοτόπουλος εἶχε τελευταίως ὑποβάλει νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως ὡρισμένων Εἰρηνοδικείων· νομίζω ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἦτο 37. Ἀλλὰ δύνασθε νὰ λάβητε καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη μέτρον, διότι ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων. Λάβετε μίαν ἐποχὴν συστάσεως Εἰρηνοδικείων, τὴν ὁποίαν νὰ θεωρῆτε ὕποπτον φαυλοκρατικῶς. Ποία ἐποχὴ εἶναι ὕποπτος; Τοῦ 1885; Ὅσα συνέστησαν ἀπὸ τοῦ 1885 νὰ καταργηθῶσι. Τοῦ 1895; Ὅσα συνέστησαν ἀπὸ τοῦ 1895 νὰ καταργηθῶσιν. Ἀλλὰ μὴ ἔρχεσθε νὰ προτείνητε τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων, τὰ ὁποῖα συνέστησαν ἀπὸ τοῦ 1839. Κατὰ τὸ 1839 συνέστη τὸ Εἰρηνοδικεῖον Κορινθίας, Τρικάλων, Νεμέας καὶ Φενεοῦ, ἓν ἐξ αὐτῶν δὲ καταργεῖται. Σᾶς ἐρωτῶ· ποία δικαιολογία δύναται νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ἴσως καὶ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμήσωσι τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν; Διὰ τοῦτο, ἐὰν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ κερδήσῃ 100,000 ἢ 200,000 δρ., δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα ἀνωτέρω. Πολλοὶ μάλιστα τῶν δήμων τῆς ἰδικῆς μου ἐπαρχίας μὲ ἔχουσιν ἐξουσιοδοτήσει νὰ δεχθῶ οἱανδήποτε φορολογίαν ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον μετὰ τῶν ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἐὰν δὲ θέλῃ, νὰ προστεθῇ καὶ νέον ἄρθρον, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ ἐνοίκια τῶν Εἰρηνοδικείων νὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν δήμων, ἂς πράξῃ καὶ τοῦτο. Ἡ μόνη δὲ ζημία, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχητε, εἶναι ὅτι 80 δῆμοι δὲν θὰ πληρώνωσι τὰ ἐνοίκια.

§61Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε. Παρατηρῶ ὅτι κατὰ τοῦ ψηφισθέντος νομοσχεδίου εἶμαι καὶ ἐγώ, διότι εὑρίσκω αὐτὸ πλημμελὲς καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς καταργήσεως. Τὰς προσωπικάς μου ἰδέας ἔχω ἤδη ἐκθέσει εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸ τριῶν ἐτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου κατήργουν ὡρισμένα Εἰρηνοδικεῖα. Δὲν ἐστεροῦντο διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου οἱ πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τῆς δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν ἐδικαιοῦντο νὰ ἔχωσιν ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος τουτέστι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ψηφισθέντος νόμου, ἠγέρθη συζήτησις ἐπαναφέρουσα εἰς τὰ ἐψηφισμένα. Βεβαίως ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία εἰς πᾶσαν στιγμὴν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα νομοθετεῖ νὰ τὰ μεταβάλλῃ διὰ νέου νομοθετήματος, ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν δέχεται μεταβολὰς ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου οὐδὲ παραπομπὴν εἰς ἐπιτροπὴν εἶναι περιττὴ πλέον πᾶσα συζήτησις. Ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδέχετο τοὺς λόγους, οἵτινες προυτάθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὑπὲρ τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐψηφισμένων, οἱ πλεῖστοι τῶν ὁποίων εἶναι ὀρθοί, βεβαίως θὰ ἐχώρει συζήτησις· σήμερον ὅμως, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἔδαφος ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις οὐδὲν ἔχομεν. Πρὸ μικροῦ μάλιστα ὁ Βουλευτὴς Κορινθίας ὑπέβαλε μίαν τροπολογίαν καὶ ὥρισεν ἕγα τῶν ληπτέων ὑπ’ ὄψιν κανόνων διὰ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς νομοθετοῦμεν, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εἰς οὐδεμίαν τροπολογίαν στέργει, ἡ συζήτησις εἶναι ματαία καὶ πρέπει νὰ περιστραφῇ μόνον εἰς τὸ πῶς νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἐψηφισμένου νόμου. Ἐπ’ αὐτοῦ λοιπόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου προυκλήθην, παρατηρῶ τὰ ἑξῆς: ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ ὑπέβαλεν. Ὁ νόμος περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων λέγει ὅτι ἡ κατάργησις γίνεται δυνάμει ἀποφάσεως ἢ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ὡρίσθη διὰ τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων· ἐντεῦθεν οὐδεὶς δύναται νὰ ἐγερθῇ δισταγμὸς ὅτι τὸ μέσον ἢ μᾶλλον ὁ τρόπος τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων μέχρις 122 εἶναι ὁ διὰ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἔχει ἀνάγκην ταχύτητος περὶ τὴν ἐνέργειάν της, καὶ πρὸς τοῦτο, ἐπειδὴ ὁ νόμος περὶ προσόντων θὰ λειτουργήσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τῆς συστάσεως καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου βραδύτερον τοῦ χρόνου τὸν ὁποῖον θέλει ἡ Κυβέρνησις, ὑποβάλλει, κατὰ τοῦτο ὀρθῶς, νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, ἡ ὁποία εἶναι ἐψηφισμένη νὰ γίνῃ ἀρχομένου τοῦ Δεκεμβρίου, νὰ τὴν ἐγκαταστήσῃ ἀπὸ τοῦδε. Ἀλλὰ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ δημιουργήσῃ νέον δικαστικὸν συμβούλιον· ἠδύνατο λίαν καλῶς ἄνευ βλάβης τῆς νομοθετικῆς τάξεως νὰ ἤρχετο νὰ εἴπῃ διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, τὰ ὁποῖα ὁρίζονται ἐν τῷ νόμῳ περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, θὰ τὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον τὸ ὡρισμένον ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καὶ τροποποιοῦσα τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου ἐκείνου περὶ προσόντων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκρότησιν τοῦ συμβουλίου, νὰ εἴπῃ, ἀντὶ νὰ γένηται τὸν Δεκέμβριον καὶ Ἰανουάριον, νὰ συγκροτηθῇ ἀπὸ τοῦδε. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ σκοπούμενον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι ἄλλως δημιουργοῦμεν δύο ἀνώτατα δικαστικὰ συμβούλια καὶ θὰ ἔχωμεν ἀνωμαλίας περὶ τὴν διοίκησιν, καὶ δὲν γνωρίζομεν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ποῖαι δυσχέρειαι θὰ προκύψωσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου νόμου.

§62Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἕν καὶ τὸ αὐτὸ εἶναι.

§63Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο εἶναι κατὰ τὸ νομοσχέδιον, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις μου. Καὶ τὸ προσωπικὸν ἀκόμη εἶναι κατ’ ἀριθμὸν ἄλλο παρὰ τὸ τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Θέλω λοιπὸν συστήσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἄρνησίν της, εἰς ἄρνησιν κατ’ ἐμὲ μὴ δεδικαιολογημένην, νὰ δεχθῇ συζήτησιν περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν θὰ καταργηθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ ἰδίως συζήτησιν περὶ τῆς ἐξευρέσεως ὅρων τινῶν διὰ τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς κατάργησιν. Νὰ μὴ δημιουργήσωμεν ἄλλο δικαστικὸν συμβούλιον, ἀφοῦ ἔχομεν τοιοῦτο διὰ τοῦ νόμου περὶ δικαστικῶν προσόντων ψηφισθέν. Τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νόμου ἐκείνου νὰ τροποποιηθῇ, ὁριζομένης ἐποχῆς συγκροτήσεως τοῦ συμβουλίου αὐτοῦ ἀπὸ σήμερον καὶ οὐχὶ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου 1910.

§64Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὰ πλεῖστα, Κύριοι, τῶν λεχθέντων ἀπόψε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κύριον καὶ ἀποκλειστικὸν σκοπὸν εἶχον τὴν ἀνατροπὴν τῆς βάσεως τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Περὶ τούτου οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἡμεῖς, Κύριοι, οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχομεν νὰ παραδεχθῶμεν πᾶσαν γνώμην, ἀρκεῖ αὕτη νὰ μὴ θίξῃ ποσῶς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ὡς ἐθεσπίσθη τοῦτο, ὑπεβλήθησαν ὅμως τροπολογίαι, ἐν αἷς καὶ ἡ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κορινθίας συναδέλφου καὶ τῶν ἄλλων τῶν συνυπογραψάντων αὐτήν. Ἐπειδὴ αἱ τροπολογίαι αὗται διενεμήθησαν ἀργὰ καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἠδυνήθημεν νὰ μελετήσωμεν αὐτάς, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, καὶ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν συζητοῦμεν τὰς τροπολογίας. Ὅταν, Κύριοι, ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν, τί ἐπεθύμει; Ἐπεθύμει ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τῶν χειρῶν τοῦ Ὑπουργείου, ἀπὸ τῶν χειρῶν τῆς πολιτικῆς τὴν ἐξουσίαν καὶ ν’ ἀναθέσῃ ταύτην εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν Συμβούλιον· αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν εἶχεν ἡ Βουλή. Ἐν τούτοις ἤκουσα τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πατρῶν συνάδελφον νὰ λέγῃ, ὅτι «πρέπει ὑμεῖς οἱ Ὑπουργοὶ νὰ λάβητε πάλιν τὴν εὐθύνην». Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν τὴν θέλομεν, διότι, ἂν ἠθέλομεν νὰ φέρωμεν τὴν εὐθύνην, δὲν ἠθέλομεν προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὸν νόμον ἐκεῖνον, πρέπει δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι συνεπεῖς πρὸς τὰς ἀποφάσεις των. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι οὐδόλως ἀντίκειμαι· ἔχω μάλιστα πᾶσαν διάθεσιν νὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει ν’ ἀναβάλωμεν τὴν βʹ ἀνάγνωσιν· πάντως ὅμως ἀποκρούομεν τὴν γνώμην ὅτι πρέπει ν’ ἀνατεθῇ καὶ πάλιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐκλογὴ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων.

§65Β. ΣΕΡΑΦΕΙΜ. Δὲν ἔχω πολλὰ νὰ εἴπω· ἓν μόνον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ μᾶς δώσῃ, εἰ δυνατόν, πληροφορίαν περὶ τοῦ πόσα εἶναι τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τῶν ὁποίων τὴν κατάργησιν προέτειναν τὰ συμβούλια, διότι ὑποθέτω ὅτι εἶναι περισσότερα τῶν 122, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὰ πλεονάζοντα τίνα θὰ εἶναι, τίνα θὰ μείνωσι καὶ τίνα θὰ καταργηθῶσι, διότι ἐκ τῶν προτάσεων τίποτε ἄλλο δὲν γίνεται παρὰ ἀμείβονται τὰ ἀδρανῆ Εἰρηνοδικεῖα καὶ καταργοῦνται τὰ ἐργατικὰ καὶ φιλόπονα. Εἶναι λοιπὸν ἀναγκαία ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, καὶ θὰ παρακαλέσω ν’ ἀποσταλῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία πρὸ παντὸς νὰ θέσῃ φραγμόν, νὰ εἴπῃ διὰ τίνας λόγους πρέπει νὰ καταργηθῇ ἕκαστον Εἰρηνοδικεῖον, καὶ τὴν ἀπόφασιν ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Δὲν θέλω ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον καὶ ἐντεῦθεν ἀνεύθυνον Ὑπουργόν.

§66Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. (Παρατηρεῖ, ὅτι ὁ νόμος ἐψηφίσθη πολὺ ἐπιπολαίως καὶ ἀναφέρει τὰ Εἰρηνοδικεῖα Βώλακος, Φιγαλίας καὶ Ζούρτσης, τῶν ὁποίων ἡ κατάργησις ὑπεδείχθη, καίτοι ταῦτα ἐκδίδουσιν 600 καὶ πλέον ἀποφάσεις). (Ὅρα ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§68Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή, κύριε Πρόεδρε. Ἕκαστος κατὰ τὴν σειράν του.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέλει ἡ Βουλή.

§70ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν σκοπῶ νὰ καταπονήσω ὑμᾶς ἐπαναλαμβάνων τὰ αὐτά, διότι θὰ ἔπραττον μάταιον ἔργον. Θ’ ἀρκεσθῶ μόνον ὡς πρὸς τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἰς ὀλίγα τινά, μετὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην, διότι κατὰ τὰς συνεδριάσεις αὐτὰς ἀνεπτύχθησαν ὅλοι οἱ λόγοι καὶ ἐξεφράσθησαν πᾶσαι αἱ γνῶμαι, δι’ ὧν οἱ ἀγορεύσαντες παρέστησαν τὴν σπουδαιότητα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὴν δικαιοσύνην ἐν ᾗ περιπτώσει καταργηθῶσιν Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ καταργηθῶσι. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ὅπως εἰσάγεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ ἀναθέτει τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ν’ ἀποφανθῇ ποῖα Εἰρηνοδικεῖα θὰ καταργηθῶσιν ἢ ποῖα θὰ διατηρηθῶσιν. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ναὶ μὲν ἐτάχθη εἰς τὸ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἀνώτατον συμβούλιον, ἀλλ’ εἶναι ὅλως διάφορος ἡ θέσις τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τοῦ ἄλλου. Ἐκεῖ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἔχει ὑπ’ ὄψει του πολλὰ στοιχεῖα, στηρίζεται ἐπὶ πολλῶν δεδομένων, διὰ ν’ ἀποφανθῇ καὶ περὶ τῆς προαγωγῆς καὶ τῆς μεταθέσεως καὶ τοῦ διορισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων· ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ὑπηρεσίαν, ἔχει ὑπ’ ὄψει του τόσα ἄλλα, τὰ ὁποῖα παρομαρτοῦσι καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται βεβαίως νὰ στηριχθῇ καὶ ἀσφαλῶς ν’ ἀποφανθῇ καὶ καλῶς· ἀλλ’ ἐνταῦθα τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θὰ εἶναι μεμονωμένον· πόθεν λοιπὸν θ’ ἀρυσθῇ, παρακαλῶ, τὰ στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ καταργηθῇ τὸ ἓν Εἰρηνοδικεῖον ἢ τὸ ἄλλο; Δὲν ἀρκεῖ ὁ μόνος λόγος, ὅτι θὰ στηριχθῇ νὰ μάθῃ ποῖαι ἀποφάσεις ἐκδίδονται μόνον, ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβῃ καὶ τὰ ἄλλα στοιχεῖα ὑπ’ ὄψιν, ὁποία ἡ κατάστασις τοῦ τόπου, ὁποῖαι αἱ κοινωνικαὶ ἀνάγκαι, ἂν δύνανται οἱ ἄνθρωποι νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ ἑνὸς Εἰρηνοδικείου εἰς ἄλλο ἀπὸ μακράν, καὶ τόσα ἄλλα. Λοιπὸν μοὶ φαίνεται ἢ μᾶλλον εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ ἀνώτατον συμβούλιον τοῦτο θὰ ὑποπέσῃ εἰς πλάνην, διότι δὲν θὰ ἔχῃ ἀσφαλεῖς βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῇ, προκειμένου περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἐὰν λοιπὸν δώσωμεν τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποδείξῃ τὰ μέσα εἰς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον καὶ βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θὰ ἴδῃ ὅτι δύναται νὰ δικαιολογηθῇ τότε τὸ ἀνώτατον συμβούλιον προκειμένου ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν δεῖνα καὶ τῶν δεῖνα γεγονότων ἔχον τὰ στοιχεῖα. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γνώμην του, διότι παρεπέμψαμεν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἄλλα νομοσχέδια, πολὺ κατώτερα τούτου. Ἀφοῦ εἶναι τόσον σπουδαῖον καὶ σοβαρὸν αὐτό — καὶ εἶναι πραγματικῶς —, πρέπει νὰ συναινέσητε νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπήν. Πάντως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται παρὰ νὰ παράσχῃ ἀσφαλέστερα τὰ μέσα καὶ περισσότερα, διὰ νὰ ἐπιληφθῇ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον.

§71ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων, κ. Πρόεδρε, ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων καὶ ἰδίως ὑπὸ τοῦ τελευταίου, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι καὶ διὰ τοῦτο θὰ περιορισθῶ νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν πληροφορίαν παρακαλῶ νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Πρόκειται περὶ καταργήσεως ἀριθμοῦ τινος Εἰρηνοδικείων, διότι δὲν ὁρίζεται ἀκριβῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν καταργηθησομένων Εἰρηνοδικείων. Ἑπόμενον εἶναι, ὅτι θὰ ἀπολυθῶσι καὶ οἱ εἰρηνοδίκαι τῶν καταργηθησομένων Εἰρηνοδικείων. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί σύστημα θ’ ἀκολουθήσῃ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν εἰρηνοδικῶν, δηλαδὴ θ’ ἀπολυθῶσιν οἱ εἰρηνοδίκαι τῶν καταργηθησομένων Εἰρηνοδικείων;

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει τοῦτο.

§73ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Πληροφορίαν ζητῶ.

§74Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Τοῦτο παρέλκει.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§76Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη πρὸ μικροῦ ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, περὶ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§78Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν ἤμην χαιρέκακος, βεβαίως θὰ ᾐσθανόμην ἡδονὴν δι’ ὅσα ὑφίσταται ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν. Ἀκούω ἐπαναλαμβανομένην ἢ μᾶλλον ἀκούω ἐγειρομένην τὴν συζήτησιν, ἣν δὲν ἤκουσα κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ κυρίου νόμου, πείθομαι δ’ ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι εἶχον δίκαιον τότε, ὅτε ἀνέπτυξα τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔπρεπε νὰ καταργηθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα, λόγους εἰς οὓς ἡ βία τῶν πραγμάτων ἀναγκάζει ἤδη τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσχωρήσῃ, καὶ ὅτε εἶχον ζητήσει τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ὅπως κάλλιον τακτοποιηθῶσι τὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὀλίγου δεῖν παριστανόμην τὴν ἐπαύριον, διά τινων δημοσιογραφικῶν φύλλων τῆς πρωτευούσης, ὡς συνομόσας μετ’ ἄλλων συναδέλφων, ἵνα καταρρίψω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὡς ἀποτραπεὶς ἀπὸ τῆς συνωμοσίας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας καὶ ἀρχηγοῦ τῆς πλειονοψηφίας. Ὅσον ἦτο ἀναληθέστατον ὅτι εἶχον συνομόσει, ἵνα ἀνατρέψω τὴν Κυβέρνησιν, ὅσον ἦτο ἀνακριβὲς ὅτι ἀπετράπην ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ἵνα ἀνατρέψω τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ οὐδεμίαν τοιαύτην πρότασιν εἶχον κάμει πρὸς αὐτόν, τοσοῦτον εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σήμερον ὑφίσταται τὸν ἀντίκτυπον τῆς σπουδῆς μετὰ τῆς ὁποίας ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον καὶ τῆς ἐπιμονῆς μετὰ τῆς ὁποίας ἀπέρριψε πᾶσαν τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ πᾶσαν συζήτησιν. Κύριοι, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου περὶ τῶν διατυπώσεων, αἵτινες δέον νὰ τηρηθῶσι περὶ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων. Ὅτι ἀριθμὸς Εἰρηνοδικείων περιττεύει, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία· ἀλλά, ὅτι τὸν ἀριθμὸν τοῦτον δὲν δυνάμεθα διὰ νομοθετικῆς διατάξεως νὰ ὁρίσωμεν εἰς 122 περιορίζοντες τὰ διατηρούμενα εἰς 120, τοῦτο εἶναι ἐπίσης ἀναμφισβήτητον, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ὁρίσωμεν ἀριθμὸν θετικόν...

§79Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἴπομεν μέχρις 120 μάλιστα.

§80Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι καὶ τοῦτο ἐδέχθητε τῇ ἐπιμονῇ τῇ ἰδικῇ μου.

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τῇ ἐπιμονῇ τοῦ κ. Τσιτσάρα.

§82ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἶπε μέχρις 120.

§83Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ νόμος διετυπώθη ἀναμφισβητήτως ὡς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, περιλαμβάνων τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Τὸ κείμενον τοῦ νόμου ἔχω πρὸ ἐμοῦ καὶ λέγει ἀκριβῶς ὅτι ἐκ τῶν ἐν τῷ Κράτει Εἰρηνοδικείων θὰ καταργηθῶσι μέχρις 122. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου εἶναι ὅπως πάντοτε διατηρηθῶσιν Εἰρηνοδικεῖα 120. Ἐφ’ ὅσον δ’ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων εἰς 120, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει πίστωσις πρὸς πληρωμὴν τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν διὰ τὰ περιπλέον τῶν 120 Εἰρηνοδικείων, ἐφ’ ὅσον αἱ ὁδηγίαι αἱ διαβιβασθεῖσαι μέχρι τοῦδε εἰς τοὺς οἰκείους εἰσαγγελεῖς διὰ νὰ προκαλέσωσι γνωμοδοτήσεις τῶν συμβουλίων τῶν Πρωτοδικῶν περὶ τῶν καταργητέων ἢ περὶ τῶν διατηρητέων Εἰρηνοδικείων ἀφορῶσιν εἰς διατήρησιν τοῦ ἀριθμοῦ Εἰρηνοδικείων, περὶ ὧν προνοεῖ ὁ Προϋπολογισμός, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέβλεψεν εἰς διατήρησιν μόνον 120 Εἰρηνοδικείων. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω ἤδη τὰ αὐτά, διότι κατὰ κόρον ἐλέχθησαν καὶ μετὰ πειστικότητος ἐλέχθησαν. Φρονῶ, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἵνα ἀντὶ πάσης θυσίας περιορίσωμεν πᾶσαν δαπάνην εἰς τὸ κατώτατον, κατὰ τὸ ἐφικτὸν αὐτῆς ὅριον, διότι ἔχομεν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν ἀνυπερβλήτους ἀνάγκας· ὥστε ἔχομεν ἀνάγκην φειδοῦς, διὰ ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς ἀνάγκας αὐτὰς ἀποφεύγοντες ὅσον τὸ δυνατὸν τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ λαοῦ δι’ ἐπιβολῆς νέων φόρων. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὸν λαόν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ζητοῦντα τὴν διατήρησιν ὅλων ἐκείνων τῶν ἱδρυμάτων, ὁ περιορισμὸς τῶν ὁποίων θέλει προκαλέσει οἰκονομίαν, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἀποστέργοντα τὴν ἐπιβολὴν νέων φόρων, ὀφείλομεν νὰ στερήσωμεν τὸν λαόν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, τῆς ἡδονῆς νὰ βλέπῃ τὰ ἱδρύματα ἐγγὺς αὐτοῦ, ὡς καὶ ὀφείλομεν νὰ στερήσωμεν τῆς πικρίας, τὴν ὁποίαν θὰ αἰσθανθῇ, ὅταν θὰ καταβάλλῃ τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους δὲν δύναται πλέον νὰ ὑποβαστάσῃ. Ἀλλ’ ὀφείλομεν ἤδη νὰ νομοθετήσωμεν ἀποφεύγοντες νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τὰ αὐτά, ἀφοῦ ἔχομεν ἤδη ἐψηφισμένον τὸ σύστημα τοῦτο. Ὁμολογῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων, ὡς ἔχει ψηφισθῆ, περιέχει ἀτελείας.

§84Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ποῖον νομοσχέδιον;

§85Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ νόμος περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Ὅτε ἐγένετο ἡ συζήτησις, εἶχον ὑποστηρίξει ἐγὼ αὐτὸς ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον ἡ πρότασις τῶν καταργητέων ἢ διατηρητέων Εἰρηνοδικείων. Εἶχον ζητήσει μάλιστα, ἵνα ὑποχρεωτικῶς τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ ἡ συμμετοχὴ τῶν συμβουλίων τῶν κατὰ τόπους Πρωτοδικείων, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν ἐκείνων σχηματίζηται ἡ γνώμη τοῦ Ἀρείου Πάγου. Τὸ μὲν δεύτερον μέρος τῆς προτάσεώς μου ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τύπον προαιρετικόν, οὐχ ἧττον δ’ ἐφηρμόσθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης διοικητικῶς, κατὰ τὸ πρῶτον μέρος δ’ ὅμως δὲν εἰσηκούσθην. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε προφανῶς ἐν νῷ τὸ ἕτερον νομοσχέδιον, περὶ καταρτισμοῦ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν καθώρισεν εἰδικῶς ἐν τῷ νόμῳ περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων ποῖον ἀνώτατον συμβούλιον θὰ κρίνῃ περὶ τούτων. Ἤδη ὁ περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων νόμος, μὴ δημοσιευθέντος τοῦ συνιστῶντος τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νόμου, εἶναι ἀνεφάρμοστος καὶ ζητεῖται τούτου ἕνεκα ἡ συμπλήρωσίς του. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ ἀτέλεια τοῦ νόμου ἐκείνου συνίσταται κυριώτατα εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅτι ἀφέθη ἐλευθερία πλήρης εἰς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, χωρὶς νὰ καθορισθῇ τὸ εἶδος τῶν πληροφοριῶν, αἵτινες θὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ὑπὸ τῶν κατὰ τόπους Πρωτοδικείων, καὶ χωρὶς νὰ ὁρισθῶσιν οἱ κανόνες, αἱ βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἤθελον καταρτισθῆ αἱ ἀποφάσεις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου. Διότι εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῶσιν 150 Εἰρηνοδικεῖα καὶ διὰ τῆς κακῆς κατανομῆς τῶν διατηρητέων ἢ διὰ τῆς κακῆς καταργήσεως τῶν καταργητέων νὰ προκληθῇ βλάβη μείζων εἰς τοὺς τόπους παρὰ ἐὰν διετηροῦντο 90 Εἰρηνοδικεῖα, ἐπωφελῶς ὁριζομένης τῆς κατανομῆς αὐτῶν. Ἐνταῦθα ἐγείρονται παράπονα εὔλογα καὶ δίκαια, εἰς ἐμὲ δ’ αὐτὸν διαβιβάζονται καθ’ ἑκάστην παράπονα ἐκ τῆς περιφερείας ἐξ ἧς ἐκλέγομαι, ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε γνῶμαι αἱ διατυπωθεῖσαι ὑπὸ τῶν κατὰ τόπους συμβουλίων τῶν Πρωτοδικῶν δὲν στηρίζονται πρὸς τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Τουλάχιστον εἰς ἐμὲ διεβιβάσθησαν παράπονα κατὰ τῆς κατανομῆς τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, εἰς τοῦτο δ’ ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν παρὰ πολὺ τὴν προσοχὴν ἡμῶν. Ἡ ἐπιτροπή, ἥτις κατήρτισε τὸ νομοσχέδιον περὶ περιορισμοῦ τῶν δήμων, εὑρέθη ἐνώπιον τοῦ αὐτοῦ προβλήματος καὶ ὥρισεν, ὡς θὰ ἴδῃ ἡ Βουλή, ὅταν θὰ διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ διασκευασθὲν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὥρισε κανόνας ῥητούς, τοὺς ὁποίους ὀφείλουσι νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ καταρτισθησόμενα συμβούλια, ἵνα ἀποφανθῶσι περὶ τῶν καταργητέων δήμων, διότι εἶναι εὔκολον ν’ ἀποφαίνηταί τις ἐπὶ τοῦ χάρτου, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι θὰ προσκρούσωμεν εἰς ἀνάγκας καὶ εἰς ἕξεις, ὀφείλομεν δὲ νὰ σεβασθῶμεν πάντα ταῦτα, διὰ νὰ μὴ καταλύσωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Διὰ ταῦτα πάντα φρονῶ, ὅτι εἶναι ὀρθόν, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθορίζουσα οὐχὶ μόνον τὰ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὅρους καὶ τὰς βάσεις ἐφ’ ὧν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον δέον νὰ θεμελιώσῃ τὰς σκέψεις του, ὅπως μὴ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν γεννηθῶσι κίνδυνοι. Φρονῶ ὅμως ὅτι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο θέμα καὶ ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην συμπλήρωσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρέπει νὰ προηγηθῇ τὸ ζήτημα· τί ἐστὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσάγεται, ὅπως συμπληρώσῃ τὴν ἐφαρμογὴν νόμου ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀνεκαλύφθη καὶ ἐβεβαιώθη, ὅτι ὁ νόμος εἰσάγει τὴν θέσιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου μὴ καθωρισμένην ὑπὸ τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Τοῦτο μᾶς λέγει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον διὰ τῆς φράσεως «Τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸν ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου κλπ.». Ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον καὶ λέγει, ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, περὶ οὗ κάμνει μνείαν ὁ δεῖνα νόμος, ἀποτελεῖται ἐκ τῶν δεῖνα προσώπων. Συνομολογοῦμεν, ὅτι ὡς ἔχει ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην συμπληρώσεως διὰ νεωτέρου νομοσχεδίου, ὅπως ὁρισθῇ ὁποῖον εἶναι τὸ συμβούλιον τοῦτο. Ἀλλὰ δύναμαι νὰ ἐρωτήσω· ἔχομεν νόμον τὸν ὁποῖον θέλομεν νὰ συμπληρώσωμεν; Ἐὰν ἔχωμεν νόμον, ποῦ εὑρίσκεται οὗτος; Μήπως τὸν νόμον ἀποτελεῖ ἡ τριπλῆ ψήφισις μόνον αὐτοῦ ἐν τῇ Βουλῇ;

§86Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Δὲν ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος ἀκόμη;

§87Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐδημοσιεύθη, ἀλλ’ ἐψηφίσθη εἰς γʹ ἀνάγνωσιν. Ἐφ’ ὅσον δ’ ὑπεράνω τῆς Βουλῆς κρέμαται τὸ δικαίωμα τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου ὑπὸ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως ὑπ’ εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει δὲ παρέλθει ἡ ἀνατρεπτικὴ προθεσμία τῶν δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προσέλθῃ καὶ νὰ συμπληρώσῃ νόμον, ἡ ὕπαρξις καὶ ἡ κύρωσις τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει δημοσίᾳ βεβαιωθῆ. Κατὰ συνέπειαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πάσχει τὴν καιριωτάτην πληγὴν καὶ τὴν καιριωτάτην νόσον, τὴν νόσον τοῦ ἀπαραδέκτου. Διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν νόμον δημοσιευθέντα διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, φέροντα ἀριθμὸν καὶ χρονολογίαν, ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ δημιουργήσωμεν μίαν μεγάλην ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ παρέχῃ εἰς τὸν νόμον τὴν ἰσχὺν τῆς ἐφαρμογῆς, ἑπομένως οὔτε ἑρμηνευτικὸς οὔτε συμπληρωματικὸς οὔτε καταργητικὸς νόμος δύναται νὰ γίνῃ ἐπὶ νόμου μὴ δημοσιευθέντος.

§88ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι δημοσιευμένος.

§89Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅτι δὲν εἶναι δημοσιευμένος, τοῦτο μαρτυρεῖ τὸ νομοσχέδιον, διότι, ἐὰν ἦτο δημοσιευμένος, θὰ ὥριζε τὴν χρονολογίαν καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ νόμου. Ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀναφέρει ἀριθμὸν καὶ χρονολογίαν νόμου ἀλλὰ τίτλον μόνον, θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει νόμος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ οἱονδήποτε νομοθέτημα ἁπλῶς μόνον διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον δὲν περιβληθῇ ὑπὸ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Βασιλέως διὰ τῆς κυρώσεως.

§90Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἔχῃ δημοσιευθῆ ὁ νόμος, τότε ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως εἰσάγεται, εἶναι καλή, διότι δὲν ἔρχεται πρὸς συμπλήρωσιν νόμου, δὲν διατυποῖ τὴν συμπλήρωσιν.

§91Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅταν λέγῃ «Τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν πρόεδρρν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀπὸ τὸν ἀντιπρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου κλπ.», δὲν εἶναι συμπλήρωσις αὐτή;

§92Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι συμπλήρωσις τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων.

§93Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων· ὁμιλῶ περὶ τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως τῶν Δικαστηρίων, καὶ οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν ὅσα λέγετε πρὸς τὴν συζήτησιν. Πρόκειται περὶ τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅστις δὲν ἐδημοσιεύθη καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐδημοσιεύθη δὲν δύναται οὔτε νὰ συμπληρωθῇ οὔτε νὰ καταργηθῇ, ἀλλὰ δύναται μόνον νὰ μὴ κυρωθῇ ὑπὸ τῆς Α. Μεγαλειότητος τοῦ Βασιλέως. Φρονῶ λοιπόν, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πάσχει τὴν νόσον τοῦ ἀπαραδέκτου καὶ ὡς ἀπαράδεκτον δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον συζητήσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις κυρώσῃ τὸν νόμον, δημοσιεύσῃ αὐτόν, ὁπότε καὶ μόνον θὰ δύναται ν’ ἀναγραφῇ εἰς συζήτησιν. Κατὰ συνέπειαν, Κύριοι, εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀποσυρθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸ νομοσχέδιον.

§94Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς ἀποσυρθῇ, παρακαλῶ, τὸ νομοσχέδιον καὶ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἀκόλουθον νομοσχέδιον.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀποσύρεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§96ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου προτείνω νὰ προστεθῇ καὶ ἄρθρον 2 τὸ ἑξῆς: «Οἱ ὑπηρετήσαντες πλέον τῆς ὀκταετίας συνεχῶς ὡς ἔκτακτοι ἐν τῷ στατιστικῷ γραφείῳ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ὑπάλληλοι λογίζονται ὡς ἔχοντες τὰ προσόντα γραφέως αʹ τάξεως καὶ δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐν τῷ αὐτῷ Ὑπουργείῳ».

§97ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§98Β. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ὑπῆρχε μέχρι τοῦδε γραφεῖον τῆς στατιστικῆς, ἐν ᾧ ὑπηρέτουν ὑπάλληλοι ἔκτακτοι, οἵτινες ἐπὶ δεκαετίαν καὶ δωδεκαετίαν ὑπηρετήσαντες ἐγένοντο κάτοχοι τῆς ὑπηρεσίας καὶ εἶναι ἀπαραίτητοι. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, ἵνα διευκολυνθῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου.

§99Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Συμφέρον ἔχομεν νὰ δεχθῶμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοὺς ἔχοντας μεγάλην πεῖραν, καί, ἀφοῦ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ἔχουσιν ὀκταετῆ ὑπηρεσίαν, βεβαίως ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§100Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ δηλώσῃ τίνα γνώμην ἔχει ἐπὶ τῆς τροπολογίας, ἣν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῆς στατιστικῆς ἢ μᾶλλον τῆς ὀργανώσεως τοῦ τμήματος τῆς στατιστικῆς. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζῃ ὅτι διὰ τοῦ ὁριζομένου τμηματάρχου ὡς διευθυντοῦ τοῦ τμήματος γίνεται αὔξησις δαπανῶν, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι δὲν γίνεται τοιαύτη, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως χάριν τῆς ὑπηρεσίας, χάριν τῆς διατηρήσεως τμήματος ἀπαραιτήτου διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς δικαιοσύνης, ἀπαραιτήτου εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν, χάριν αὐτῆς, λέγω, τῆς ὑπηρεσίας, νὰ στέρξῃ, ὅπως τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς διευθύνῃ εἷς γραμματεὺς ἀντὶ τμηματάρχου καὶ γίνῃ ἡ τροπολογία, ὅτι τὸ τμῆμα διευθύνεται εἴτε ὑπὸ τμηματάρχου καὶ ἑνὸς γραμματέως εἴτε ὑφ’ ἑνὸς γραμματέως καὶ ἑνὸς γραφέως αʹ τάξεως. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ἄγομαι εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς τροπολογίας ἐντελῶς ἐκ πνεύματος βελτιώσεως τῆς ὑπηρεσίας, τῆς ὁποίας ἐπὶ μακρὸν αὐτὸς ἐγὼ ἔλαβον γνῶσιν. Ἄνευ τῆς ὑπηρεσίας τῆς στατιστικῆς ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργοῦ θὰ εἶναι ἐνέργεια, μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν φράσιν, κολοβή, θὰ εἶναι ἀτελής, διότι δὲν θὰ ἔχῃ τὸ μέσον τῆς ἐρεύνης, τὸ ὁποῖον τῷ δίδει ἡ στατιστική, μάλιστα δὲ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν δὲν δύνασθε νὰ προχωρήσητε· ἄνευ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας δὲν δύνασθε νὰ κάμητε τίποτε ἀσφαλές.

§101Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀνεγράφετο πάντοτε πίστωσις 7½ χιλιάδων περίπου δραχ., αἱ ὁποῖαι ἐχρησίμευον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς στατιστικῆς, ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἐψηφίσθη ὁ λογιστικὸς νόμος ἐννοεῖται ὅτι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πληρωθῶσι καὶ τότε ἠναγκάσθημεν νὰ ὑποβάλωμεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζονται δύο ὑπάλληλοι πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς λογιστικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου συνάδελφος ὡμίλησε καὶ χθὲς καὶ ἐπανέλαβε καὶ σήμερον περὶ νομοσχεδίου συμπεριλαμβάνοντος πολυτέλειαν· ὥριζε, διότι ἐπρόκειτο περὶ ὀργανικοῦ νομοσχεδίου τῆς ὑπηρεσίας, ἕνα τμηματάρχην, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπὶ πλέον καὶ δύο γραμματεῖς πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως καὶ δὲν ἠξεύρω πόσους γραφεῖς.

§102Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§103Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡμεῖς ὁμολογοῦμεν ὅτι δὲν ἐστέρξαμεν εἰς τὴν γνώμην ταύτην, διότι πρῶτον δὲν εἴχομεν καιρὸν νὰ ὑποβάλωμεν νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τελειοτέρας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία δὲν λέγω ὅτι εἶναι περιττή, ἀλλὰ ἠθέλομεν μόνον νὰ θεραπεύσωμεν μίαν ἀνάγκην ἐπείγουσαν. Ἐνομίσαμεν δ’ ὅτι διὰ τῶν δύο αὐτῶν ὑπαλλήλων ἡ ἐπείγουσα ἀνάγκη θεραπεύεται. Τώρα, ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι οἱ δύο ὑπάλληλοι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, ἐγὼ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δεχθῶ καὶ τρίτον ὑπάλληλον· πλειότερον ὅμως δὲν δύναμαι νὰ πράξω, διότι ἐμφοροῦμαι πάντοτε ὑπὸ τῆς ἰδέας τῆς οἰκονομίας. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἰδέαι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐννοῶ τὰς ἰδέας αὐτὰς νὰ πραγματοποιήσω. Παρέστη ἀνάγκη περὶ ὑπαλλήλων τινῶν, ἐνόμισα δ’ ὅτι ἔπρεπε τὴν ἀνάγκην αὐτὴν νὰ περιορίσω ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον.

§104Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν δεχθῆτε, ὅπως εἷς ἀνώτερος ὑπάλληλος προσληφθῇ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς στατιστικῆς, τότε ἦτο περιττὸν νὰ προσθέσητε τὸν γραφέα. Ἢ θὰ γίνῃ τι ὑπὲρ τῆς στατιστικῆς ἢ θ’ ἀφήσητε τοὺς γραφεῖς ὑπὲρ τοῦ λογιστηρίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην.

§105Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Παρέλιπον νὰ προσθέσω ὅτι διὰ τῆς προσθήκης τῶν δύο τούτων ὑπαλλήλων καὶ μόνον γίνεται μία οἰκονομία τεσσάρων περίπου χιλιάδων δραχ., ἐνῷ, ἂν προσθέσητε τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, βεβαίως ἡ δαπάνη τῶν 7½ χιλ. δραχμῶν δὲν θὰ ἐπήρκει.

§106Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐξηντλεῖτο.

§107Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ὑπελόγισα ἀκριβῶς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο μεγαλειτέρα τῶν 7½ χιλιάδων. Ἐπειδὴ ἐμφοροῦμαι, ἐπαναλαμβάνω, ὑπὸ πνεύματος οἰκονομίας, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δεχθῶ ταύτην.

§108Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει τις, κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀμφισβητῶν τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, ἀλλὰ διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου προκύπτει τὸ ζήτημα, ἂν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τμῆμα στατιστικῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ. Ἐγὼ φρονῶ πεποιθότως ὅτι τμῆμα τοιοῦτον ἐφεξῆς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ δι’ ἑνὸς καὶ μόνου γραφέως, διότι ἐκ τῶν δύο ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προστίθενται, ὁ εἷς ἀνήκει εἰς τὸ λογιστήριον τοῦ Ὑπουργείου, ὁ ἕτερος δὲ μόνον ἀνήκει εἰς τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς. Γεννᾶται λοιπὸν τὸ ζήτημα διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει, ἂν διὰ τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς γραφέως διὰ τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ τμήματος στατιστικῆς. Δυνάμεθα νὰ ἐπιδιώξωμεν οἰκονομίαν ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ τμήματος τῆς στατιστικῆς ἢ τοῦ περιορισμοῦ τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία διατίθεται, καθ’ ὃν τρόπον διετίθετο διὰ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων; Κύριοι, ὅσοι ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀναμιχθῶσιν εἰς ζητήματα ἀφορῶντα τὴν δικαιοσύνην εἶναι ἐν γνώσει εἰς ποίαν ἀνυπέρβλητον δυσχέρειαν εὑρέθησαν ἐλλείψει πάσης καὶ τῆς στοιχειωδεστάτης στατιστικῆς πληροφορίας ἢ ἐκ τῆς παροχῆς πληροφοριῶν ἀτελῶν, πολλάκις ἐλαττωματικῶν, πλειστάκις δὲ ψευδῶν. Ἔχομεν τὴν ἀτελεστέραν στατιστικὴν ὀργάνωσιν ἐξ ὅλων καὶ τῶν μᾶλλον ἡμιπολιτίστων καὶ τῶν μᾶλλον βαρβάρων Κρατῶν. Ποία ἡ χρησιμότης τῆς στατιστικῆς ἰδίως εἰς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην, τοῦτο εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας. Οὐδεμία νομοθετικὴ ἐργασία δύναται νὰ γίνῃ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ ὁδηγὸς ὁ καθοδηγῶν ἀσφαλῶς μίαν Κυβέρνησιν καὶ μίαν Βουλὴν εἰς ἀποφάσεις θετικὰς περὶ τῆς ποινικῆς καὶ τῆς ἐν γένει δικαιοσύνης, εἰς ἀποφάσεις στηριζομένας ἐπὶ τῶν δεδομένων, ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ γνῶσις περὶ τῆς ἐγκληματικῆς καταστάσεως αὐτῆς τοῦ τόπου καὶ εὑρισκόμεθα, βεβαιωθῆτε, εἰς χάος ἀγνοίας ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐγκληματικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου. Δὲν γνωρίζομεν τίνα ἐγκλήματα γίνονται εἰς τὸν τόπον αὐτόν, δὲν ἔχομεν ἀκόμη ἀκριβεῖς πληροφορίας ἐκ τῶν κατωτέρων γραφείων, δὲν ἔχομεν ἀκριβεῖς πληροφορίας ἐκ τῆς συγκεντρώσεως τῶν πληροφοριῶν, ἐκ τῆς κατατάξεως καὶ συνθέσεως αὐτῶν εἰς τὸ τμῆμα αὐτὸ τὸ ἀνάπηρον καὶ ἀσθενικόν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε μέχρι τοῦδε ἐργαζόμενον ὡς εἰργάσθη. Ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι μία σκέψις δύναται νὰ γίνῃ, περὶ σχηματισμοῦ πλέον ἑνὸς πυρῆνος πραγματικοῦ διὰ στατιστικὴν ὑπηρεσίαν, ὥστε ἄνευ αὐξήσεως δαπάνης, ἀλλὰ διὰ τῆς ὑπαρχούσης, τῆς μέχρι τοῦδε διατιθεμένης ἀτάκτως, ταξινομουμένης ἤδη κατόπιν τῆς τροποποιήσεως, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸν λογιστικὸν νόμον, νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν κάτι τι τὸ θετικόν. Πάντως ὅμως δέον ν’ ἀπασχολῶμεν ἓν προσωπικὸν ἀποκλειστικῶς ἀσχολούμενον εἰς τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς. Μὲ τὸ προσωπικὸν αὐτὸ ἢ μόνον μὲ τὸ τμῆμα αὐτὸ καὶ μὲ τὴν ἀποκλειστικήν του ἀσχολίαν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν, ἐγὼ ἐλπίζω ὅτι θὰ κατωρθοῦμεν βαθμιαίως νὰ συστηματοποιήσωμεν εἰς τὰς κατωτέρας ὑπηρεσίας μίαν ὀργάνωσιν στατιστικῶν πληροφοριῶν, δι’ ὧν ἠθέλομεν φθάσει ἐπὶ τέλους εἰς ἓν ἀποτέλεσμα θετικὸν καὶ γενικόν. Ἤδη ὅμως διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου ὀπισθοδρομοῦμεν ἀπὸ τὸ ἔσχατον σημεῖον, εἰς ὃ εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς στατιστικῆς τῆς δικαιοσύνης ἐν Ἑλλάδι, καὶ καταργοῦμεν τελείως πᾶσαν στατιστικήν. Ἂν τοῦτο εἶναι οἰκονομία, ὁμολογῶ ὅτι δὲν τὸ ἐννοῶ. Ὑπάρχει ἡ πίστωσις τῶν 7500 δραχμῶν· διατηρήσατέ την, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ μὴ θέλετε νὰ καταργήσητε τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὀργανώσατέ το ὅπως θέλετε καὶ μὲ οἱαδήποτε προσόντα, ἔστω καὶ μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Σύρου, ἀλλὰ διὰ τῆς δαπάνης τῆς ὑπαρχούσης ὀργανώσατε μίαν ὑπηρεσίαν, ὥστε νὰ παρέχῃ αὕτη τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἔχωμεν μερικὰς στατιστικὰς πληροφορίας ἐν Ἑλλάδι. Ἡ Τουρκία δημοσιεύει τόμον στατιστικῶν πληροφοριῶν καὶ ἐν Ἑλλάδι δὲν γνωρίζομεν ἂν ὑπάρχει στατιστική.

§109Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ εἴπω τώρα.

§110Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι, ἂν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη ἀπέτυχεν, ἐπαναλαμβάνω δὲ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι ἀπέτυχε κατὰ τὸν οἰκτρότερον τρόπον, τοῦτο δὲν ὑπῆρξεν οὔτε ἀποτέλεσμα τῶν ἐπηρειῶν, τὰς ὁποίας πολλάκις ἐψέξαμεν καὶ ἦσαν ἐν μέτρῳ πραγματικαί, οὔτε τῆς ἐξαρτήσεως τῆς παντοίας τῶν δικαστῶν ἢ τοῦ μὴ ἀμεταθέτου ἢ τῆς μὴ μονιμότητος αὐτῶν· ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα ἀγνοίας τῶν κατὰ τὴν ἐγκληματικότητα ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐκ μέρους τῆς διευθυνούσης Ἀρχῆς καὶ ἐκ μέρους τῶν δικαστηρίων, ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐννοήσῃ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη ποῦ ἔπρεπε νὰ ἐντοπίσῃ τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ ἐγκλήματος.

§111Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἴχομεν τοὺς ὑπαλλήλους, καὶ ἐν τούτοις ἐργασία δὲν ἐγίνετο. Βλέπετε ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων δὲν σημαίνει ἐργασίαν.

§112Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἴχομεν τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς καὶ διὰ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν εἴχομεν τοὺς στοιχειώδεις πίνακας, οἱ ὁποῖοι ἐδημοσιεύοντο· ὑποθέτω ὅτι λογικὸν εἶναι νὰ περιμείνωμεν μίαν πρόοδον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιμένωμεν μίαν ὀπισθοδρόμησιν.

§113Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ὑπαλλήλων δὲν ἐπέρχεται ἡ πρόοδος.

§114Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως ὑπαλλήλων.

§115Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δηλαδὴ ἀπὸ δύο εἰς πέντε ἢ ἑπτά.

§116Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ· διετίθετο μία δαπάνη γλισχροτάτη, 7500 δραχμῶν, ἐν Ἑλλάδι, διετίθετο δὲ κατὰ ἄτακτον τρόπον, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε μέχρι τοῦδε. Ἤδη, καταργηθέντος τοῦ τρόπου τούτου τῆς διαθέσεως, διὰ τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ λογιστικοῦ νόμου, δέον νὰ παραμείνῃ ἡ δαπάνη, νὰ τὴν συστηματοποιήσωμεν καὶ νὰ ὀργανωθῇ μία ὑπηρεσία συστηματική, εἰς πυρὴν στατιστικοῦ γραφείου ἐν Ἑλλάδι, ὁ ὁποῖος νὰ παρέχῃ τὴν ἐλπίδα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλετε. Ἐκλείπει πλέον πᾶσα ἐλπὶς ὑπάρξεως στατιστικῶν πληροφοριῶν ἐν Ἑλλάδι, ὄχι τῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχωσιν, ἀλλὰ τῶν στοιχειωδεστάτων, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύοντο κατὰ τριμηνίαν ἐκ τοῦ στατιστικοῦ γραφείου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι δυνατὸν νὰ καταδικάσωμεν τὴν στατιστικήν, τῆς ὁποίας τοιαύτη εἶναι ἡ χρησιμότης, παραδίδοντες ὅλην τὴν στατιστικὴν ἐγκληματικὴν κίνησιν εἰς χεῖρας ἑνὸς ἢ δύο γραφέων ἄνευ συστηματιοποιήσεώς τινος, ἄνευ ὀργανώσεώς τινος, ἄνευ διευθύνσεώς τινος; Ὑποθέτω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι γλισχροτάτη ἡ οἰκονομία ἡ ἐπιτυγχανομένη διὰ τοῦ προτεινομένου μέτρου καὶ ὅλως ἀναξία λόγου. Ἐὰν πρόκειται νὰ οἰκονομηθῶσι 3.000 δραχμῶν, δεδομένου ὅτι οὐδεμία προστίθεται δαπάνη, ὅτι τακτοποιεῖται ἡ δαπάνη ἡ γινομένη μέχρι τοῦδε, ὅτι ἡ δαπάνη ἦτο ἡ ἐλαχίστη ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ, δὲν μένει ἢ μόνον ἓν ἐνδεχόμενον, ὅτι τὴν δαπάνην ταύτην δυνάμεθα κάλλιον νὰ διαθέσωμεν, ἀλλ’ ὄχι νὰ ἐλαττώσωμεν αὐτήν, διότι ἐλαττοῦντες τὴν δαπάνην ἀφαιροῦμεν πᾶσαν ἐλπίδα ὅτι δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν στατιστικὸν γραφεῖον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης. Πρόκειται περὶ οἰκονομίας 3.000 δραχμῶν ἐπὶ καταστροφῇ τῆς στατιστικῆς καὶ δὴ τῆς δικαιοσύνης ἐν Ἑλλάδι.

§117Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1872 ἐπιβάλλεται ἡ δημοσίευσις τῶν πινάκων τῶν ἐργασιῶν τῶν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν δικαστηρίων, ἡ δημοσίευσις ὅμως αὕτη ἐπιβάλλεται καὶ ἐκ τῆς ἀνάγκης, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἑκάστοτε ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ζητουμένας στατιστικὰς πληροφορίας περὶ τῆς πορείας τῆς πολιτικῆς καὶ ποινικῆς δικαιοσύνης. Εἰς ἱκανοποίησιν τούτων τῶν ἀναγκῶν ἐδημοσιεύθησαν καὶ ἐν τῷ παρελθόντι ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1908 τῇ ἐπιμελείᾳ ἐμοῦ οἱ πίνακες περὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης κατὰ τὰ ἔτη 1903–1906. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ῥίψῃ βλέμμα εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, διότι θὰ ἴδῃ πόσον ἦτο ἄδικος ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ νὰ καταργηθῇ τὸ στατιστικὸν τμῆμα καὶ πόσον θὰ εἶναι ἀλυσιτελὴς εἰς τὴν δικαιοσύνην ἡ σκέψις ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη δύναται νὰ γίνῃ ὑφ’ ἑνὸς ἢ δύο γραφέων. Βεβαίως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὑπὲρ οὐδενὸς ἄλλου ἀγωνίζομαι ἢ ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ δὴ τοῦ συμφέροντος τῆς δικαιοσύνης. Ἡ δημοσίευσις αὕτη νομίζω ὅτι θὰ πείσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἰκονομία δαπάνης 3 ἢ 4 χιλιάδων εἶναι μηδαμινή, καθόσον ἡ δαπάνη αὕτη εἶναι ἐκ τῶν ὠφελιμωτάτων καὶ τῶν λυσιτελεστάτων διὰ τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης.

§118Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Οὐδεὶς περιέμενε βεβαίως, ὅτι ἡ μεταρρύθμισις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἤθελε καταφέρει τοιοῦτο πλῆγμα ἀληθῶς θανάσιμον εἰς μίαν ὑπηρεσίαν, τῆς ὁποίας εἴχομεν τοιαύτην ἀνάγκην. Ἐὰν ἀτελῶς διεξάγηται ἡ ὑπηρεσία αὕτη καὶ δὲν ἔχῃ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ μία στατιστικὴ ἐργασία, πάντες ἀποβλέπομεν εἰς βελτίωσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης καὶ πάντες ἀναμένομεν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατορθώσῃ νὰ καταρτίσῃ ἴδιον τμῆμα στατιστικῆς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Σύρου, εἶναι ἀληθές· ἡ ἐργασία τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης ἠστόχησε μέχρι τοῦδε, διότι ἐστερεῖτο μεθοδικότητος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ δικαιοσύνη νὰ ἐργασθῇ μεθοδικῶς ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει τὰ πορίσματα τῆς στατιστικῆς ἐπὶ τῆς ἐγκληματικότητος. Βεβαίως δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐργασία ἐκείνη, ἡ ἀτελεστάτη ἔστω, ἡ ὁποία γίνεται μέχρι τοῦδε, νὰ ἐξακολουθήσῃ γινομένη διὰ τῆς προσθήκης ἑνὸς ἢ δύο γραφέων. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐπιμένω λέγων καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀποδέχεται, ὅτι δὲν πρέπει κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ μὴ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ἀρτιωτέραν κατάρτισιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε Κράτος πεπολιτισμένον, ἔχον ἀξιώσεις ἐπὶ τοῦ πολιτισμοῦ, στερούμενον στατιστικῆς τῶν δικαστηρίων αὐτοῦ καὶ ἰδιαίτατα τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης. Ἐγὼ μάλιστα ἤθελον προχωρήσει καὶ περαιτέρω, ὅτι θὰ ἦτο ἀνάγκη καὶ εἰς ἑκάστην Εἰσαγγελίαν νὰ ὑπάρχῃ τοιοῦτος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συλλέγῃ τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον θὰ μετεβίβαζεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρωθῶσιν αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ παρέχωσι τὴν εἰκόνα τῆς στατιστικῆς. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀπέδειξεν ὅτι ἐμφορεῖται ὑπὸ τῶν ἰδεῶν τῶν προοδευτικῶν, νὰ μὴ ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν ταύτην καὶ νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι οὕτω θὰ παράσχῃ μεγάλην ὑπηρεσίαν ὄχι μόνον εἰς τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πατρίδα. Καί, ἐπειδὴ ἐφθάσαμεν νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τοῦτο, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἄδικον, ἂν ἡ Βουλὴ δὲν προέβαινεν εἰς μέτρα ῥιζικῆς ῥυθμίσεως θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀφ’ ἱκανοῦ χρόνου εἰς ἀνωτέραν περιωπήν. Ἴσως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἤθελον εἶσθαι εὐτυχής, ἂν ἀπεδεικνύετο, ὅτι ὄντως οὐδὲν κακὸν ἀμιγὲς καλοῦ. Καὶ τὸ κακὸν δὲ τῆς ἐξαλείψεως τῶν δαπανῶν διὰ τῆς καταλύσεως τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων ἠδύνατο κατὰ τὴν παροῦσαν περίπτωσιν νὰ ἀποβῇ εἰς τὸ καλὸν τοῦτο. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποβλέψητε εἰς κατάρτισιν τμήματος εἰδικοῦ τῆς στατιστικῆς, ἐὰν δὲν ἔχητε προϊστάμενον αὐτοῦ ἔχοντα εἰδικὰς γνώσεις τοῦ θέματος. Ἐὰν δὲν ἔχητε τὸ δέλεαρ αὐτό, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὴν θέσιν ταύτην νὰ καταλάβῃ εἷς ἔχων ὅλα τὰ στοιχεῖα, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκτήσητε ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος νὰ διευθύνῃ τὸ ἔργον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ὄντως σπουδαῖον.

§119Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, παρατηρῶ ὅτι ὁσάκις προτείνεται κατάργησις θέσεώς τινος, κατάργησις Εἰρηνοδικείων, κατάργησις Πρωτοδικείων καὶ πᾶσα ἄλλη κατάργησις, ἔστω καὶ περιττῶν ἢ πολυτελῶν θέσεων, ἡ Βουλὴ ἀνθίσταται· καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ πολῖται ἕνεκα τοπικῶν λόγων ἀντιστρατεύονται εἰς τοιαῦτα μέτρα. Προτείνεται ἐξ ἄλλου φορολογικόν τι μέτρον οἱονδήποτε καὶ ὅλοι ἀνθιστάμεθα καὶ φυσικὸν εἶναι ὅτι ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ μὴ ἐπιβληθῇ τοιαύτη φορολογία. Ἐν τούτοις πάντες θέλομεν ἐθνικὴν πολιτικήν, πάντες ἀπαιτοῦμεν στρατὸν καὶ ναυτικόν. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν πάντα ταῦτα νὰ γίνωσιν ἄνευ θυσιῶν, ἄνευ μεγάλων, αὐστηρῶν καὶ ἀμειλίκτων οἰκονομιῶν; Αὐτὸ εἶναι τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν μας, αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν πρὸς ἐπίτευξιν οἰκονομιῶν. Ἐγὼ πρῶτος ἔδωκα τὸ παράδειγμα τῶν οἰκονομιῶν καὶ εἰς τὰ δύο Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω, καὶ εἰς αὐτὸ οἱ κύριοι συνάδελφοί μου ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μὲ ἠκολούθησαν. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν καὶ τῶν ὁποίων τὴν ἐπιψήφισιν πάντες ὀφείλομεν νὰ ἐπιδιώξωμεν, διότι ἀνάγκη πᾶσα νὰ ἔχωμεν καὶ ἐθνικὴν πολιτικὴν καὶ ἰσοζύγιον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Βεβαίως δὲν εἶμαι τόσον ἄμοιρος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε νὰ μὴ γνωρίζω, ὅτι τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς εἶναι ἀναγκαῖον· ὁμολογῶ μάλιστα ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὸν καὶ ἀπαραίτητον, ὡς εἶπεν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Ναυπακτίας. Ἀλλ’ ἐνόμισα ὅτι δύο ὑπάλληλοι ἐπιμελεῖς δύνανται κάλλιστα νὰ ἐκτελῶσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἐὰν δὲ κατὰ τὸ παρελθὸν οἱ πολλοὶ ὑπάλληλοι δὲν ἐξετέλουν τὴν ὑπηρεσίαν των ἐπαρκῶς, ἴσως σήμερον μὲ τὴν νέαν κατάστασιν νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ τι ἀνώτερον τοῦ παρελθόντος. Ἕνεκα τούτου δὲν ἔσπευσα νὰ δεχθῶ τὴν ὄντως καλὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Σύρου κ. συναδέλφου, ὅστις ὁμολογουμένως καὶ καλῶς γνωρίζει τὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ τὰ τοῦ Ὑπουργείου ἐν γένει. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τὸ τμῆμα αὐτὸ διὰ τῆς προσθήκης καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων, οὐδεμίαν θὰ ἔφερον δυσκολίαν· ἐπιθυμῶ ὅμως, διὰ τοὺς λόγους οὓς ἐξέθηκα, ἡ τροπολογία αὕτη νὰ ψηφισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν φειδωλοτέρα εἰς ὑπαλλήλους, ἐπειδὴ δὲν μοὶ ἀρέσκει αὐτὴ ἡ πολυτέλεια τῶν δημοσίων λειτουργῶν ἐν τοῖς δημοσίοις γραφείοις, καὶ μάλιστα εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις. Ἐνθυμοῦμαι δ’ ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος μὲ ἐκάκισε διὰ τὴν προσθήκην ἑνὸς ὑπαλλήλου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, καίτοι ἡ προσθήκη αὕτη ἦτο ἀναγκαία καὶ ἴσως ἀναγκαιοτέρα τῆς προσθήκης ὑπαλλήλου τῆς στατιστικῆς. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἐπιμένῃ νὰ ἐνισχύσωμεν κατὰ τι τὸ τμῆμα τῆς στατιστικῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι ἔχει μεγίστην σημασίαν καὶ σπουδαίαν ἀποστολήν, θέλομεν παραδεχθῆ τὴν γνώμην αὐτῆς.

§120Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἴδωμεν νὰ προαχθῇ ἡ ὑπηρεσία τῆς στατιστικῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ θεωρῶ ἐπίσης ὀρθὸν νὰ συστήσω, ὅπως ἀντὶ τμήματος στατιστικῆς καθορισθῇ γραφεῖον στατιστικῆς, ὑπαγόμενον εἰς τὸ τμῆμα τοῦ προσωπικοῦ ἢ εἰς ἄλλο τμῆμα καὶ διευθυνόμενον ὑπὸ Ὑπουργικοῦ Γραμματέως, ἵνα οὕτως ἀποφύγωμεν τὴν δαπάνην τοῦ τμηματάρχου. Θὰ ἐπεθύμουν προσέτι, εἰ δυνατόν, νὰ ὁρισθῶσι καὶ προσόντα διὰ τὴν θέσιν ταύτην, ἵνα διορισθῇ ὑπάλληλος ἐγγύτατα πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ἔχων καὶ ὄχι παπουτσῆς τις, ὅπως συνήθως γίνεται ἐν τοῖς Ὑπουργείοις.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον. Ἡ τροπολογία θ’ ἀναγνωσθῇ κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§122Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον. Κύριε Πρόεδρε, ἤμην ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετ’ ἄλλων συναδέλφων καὶ δὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεγάρων Βουλευτοῦ προετείνομεν τὸ μέτρον τῆς φανερᾶς ἀνακρίσεως· ὁμολογῶ ὅτι ὑπερηφανεύομαι διὰ τοῦτο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὡς εἶναι γνωστὸν ἐκ τῶν ἐφημερίδων, κατήρτισεν ἐπιτροπήν τινα, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέθηκε τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ ψηφισθέντος τὴν ἑσπέραν ἐκείνην νόμου. Ἐπικρατεῖ γνώμη, ὅτι τὸ καθιερωθὲν ὑπὸ τοῦ ψηφισθέντος νόμου φανερὸν τῆς ἀνακρίσεως θέλει μεταβληθῆ, δὲν γνωρίζω ἐπὶ ποίων βάσεων. Ἐν τούτοις ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει εἶναι ἀναγεγραμμένον νομοσχέδιον σχετιζόμενον μὲ τὸν καθορισμὸν τῶν καθ’ ἕκαστα τῆς φανερᾶς ἀνακρίσεως, ὡς αὐτὰ εἶχον διὰ τοῦ ψηφισθέντος νόμου ὁρισθῆ. Θὰ ἦτο ἐπιθυμητόν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θελήσῃ, ἵνα ἡ πρότασις αὕτη ἡ ἀναγεγραμμένη ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν, ὅπως καθορισθῶσιν ἐκεῖνα τὰ σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐνδεχόμενον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἔχῃ ἀντιρρήσεις καὶ τῶν ὁποίων βεβαίως ἡ Βουλὴ θὰ ἐπιληφθῇ, ὅπως ἐξευρεθῇ ὁ συμφερώτερος τρόπος τοῦ καθορισμοῦ τῆς ὁμολογουμένως ἐπαινετῆς ταύτης καινοτομίας ἐν τῇ ἀνακρίσει. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος, ἡ ὁποία καθορίζει ἐπὶ τὸ βέλτιον τὰ τῆς φανερᾶς ἀνακρίσεως.

§123Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ, ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ καλῶς ἕνεκα τῆς μεγάλης αὐτῆς σοβαρότητος, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὅλοι ἀναγνωρίζομεν τὴν σοβαρότητα τῆς προτάσεως ταύτης. Δὲν πρόκειται νὰ μὴ τὴν συζητήσωμεν. Βεβαίως θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ θὰ συζητηθῇ, ἀλλὰ δὲν ἀνεγράφη σήμερον, διότι εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐρεύνης καὶ τῆς μελέτης. Ὅταν καθορίσωμεν τὰ σημεῖα, τότε θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀξιοτίμου καὶ προσφιλεστάτου Βουλευτοῦ Μεγαρίδος, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη ὑπεβλήθη. Ἡμεῖς κάμνομεν τὰς μελέτας μας καὶ τὰς ἐρεύνας μας, καί, ὅταν φθάσωμεν εἰς ὁριστικὰ συμπεράσματα, τότε θὰ τὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν, διότι βεβαίως ἡ ἀρχὴ δὲν δύναται νὰ ἀναιρεθῇ πλέον, διότι δὲν ἐπιθυμῶ ἡ Βουλὴ νὰ φανῇ ἀσυνεπὴς πρὸς ὅσα ἀπεφάσισεν. Ἀλλά, ἐὰν εἶναι δυνατὸν αἱ γνῶμαι αἱ ἀντίθετοι νὰ συναρμολογηθῶσι καὶ νὰ συμβιβασθῶσιν, αὐτὸ βεβαίως θὰ εἶναι τὸ καλλίτερον.

§124Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦτο μόνον ἤθελον παρατηρήσει, ὅτι ἐν πρώτοις ἡ ἐπιτροπή, παραδόξως ὡς συνεκροτήθη, δὲν νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ νομοσχεδίου. Διότι ἀναγκαίως ὤφειλε νὰ μετάσχῃ τῆς ἐπιτροπῆς ἀντὶ τοῦ ἑνὸς δικηγόρου, ὁ ὁποῖος μετέχει αὐτῆς, ὁ καθηγητὴς τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἡμῶν. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἤθελον παρατηρήσει ὅτι ἐξ ὅσων ἀνέγνωσα ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ἠδυνήθην νὰ σχηματίσω τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θέλει ἀκριβῶς ν’ ἀφαιρέσῃ τὸ σπουδαιότερον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς τὸν κατηγορούμενον, δηλαδὴ τὸ δικαίωμα τῆς παραστάσεως αὐτοῦ μετὰ συνηγόρου κατὰ τὴν ἀπολογίαν, ὅπερ ἀποτελεῖ καὶ τὴν πραγματικὴν ἐγγύησιν. Ἐὰν τοῦτο λείψῃ, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι οὐδὲν πράττομεν. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔλαβε, φαίνεται, ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ νεωτέρα ἐπιστήμη — ἡ νεωτέρα διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὄχι διὰ τὴν Εὐρώπην ἐν γένει —, ἡ νεωτέρα, λέγω, ἐπιστήμη ἀπὸ τοῦ 1870 καὶ ἔπειτα παρεδέχθη ὅτι ὁ κατηγορούμενος δὲν εἶναι μέσον ἀποδείξεως, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἂν ὁ κατηγορούμενος παρίσταται διὰ συνηγόρου, ὅσον δὲν ἔχει σημασίαν ἂν ὁ κατηγορούμενος ἀρνῆται τὴν πρᾶξιν. Εἶναι δικαίωμα τοῦ κατηγορουμένου ν’ ἀρνῆται τὴν πρᾶξιν. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἀπεδέχθη τὴν παράστασιν τοῦ συνηγόρου κατὰ τὴν ἀπολογίαν ἐπὶ τῷ λόγῳ δῆθεν ὅτι ὁ συνήγορος εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβοηθῇ τὴν ἄρνησιν τῆς ὁμολογίας τοῦ κατηγορουμένου. Ἀλλὰ τοῦτο οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν σήμερον, διότι ἡ ὁμολογία τοῦ κατηγορουμένου δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν αὕτη δὲν ἐνισχυθῇ δι’ ἄλλων ἀποδεικτικῶν μέσων. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ θελήσῃ νὰ ὑποβάλῃ τὰς παρατηρήσεις ταύτας εἰς τὴν ἐπιτροπήν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τὰ κρατοῦντα εἰς τὰ ἄλλα Κράτη ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ σχεδίου.

§125Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εὐελπιστῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι θὰ τύχω τῆς προσοχῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Εὐηρεστήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλων νὰ θεραπεύσῃ ἐπείγουσαν καὶ σοβαρωτάτην ἀνάγκην τῆς νεωστὶ κατασκευασθείσης πόλεως Ἀγχιάλου, νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ συνδεθῇ ἡ πόλις Ἀγχίαλος μετὰ τοῦ Βόλου δι’ ἐξόδων οὐχὶ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Βόλου. Τὸ ἔργον εἶναι ὑψίστης καὶ ἐθνικῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀνάγκης καὶ λίαν ἐπεῖγον. Θὰ ἱκετεύσω τὴν Βουλήν, ὅπως εὐαρεστηθῇ, διότι δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἀντιλέγων, νὰ προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν.

§126Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν καὶ παρακαλῶ πρὸς τοῦτο καὶ ἐγώ, διότι ὄντως ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ Βόλου δι’ ἰδίων θυσιῶν προτείνει, ὅπως κατασκευάσῃ ὁδὸν μεταξὺ Βόλου καὶ Ἀγχιάλου. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ψηφισθῇ τοῦτο. Ἐπίσης θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, ὅπως συστήσητε εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐπεξεργάζεται τὸ νομοσχέδιον περὶ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της, διότι παρῆλθε πολὺς χρόνος καὶ αἱ συνεδριάσεις αἱ ὑπολειπόμεναι εἶναι ὀλίγαι, θὰ ἐπεθύμουν δ’ ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιστα νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησιν, καὶ δὲν θέλω — ὅπερ ἄλλως θὰ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὸ πράξω — νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐκθέσεως ἐπὶ τούτου τῆς ἐπιτροπῆς.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 143, 425 καὶ 552 τῆς Πολ. Δικονομίας. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἀντιρρήσεως). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ ἀπὸ Βόλου εἰς Νέαν Ἀγχίαλον δαπάναις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἀντιρρήσεως). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μελέτης γενικῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ δασμολογίου καὶ ἐν γένει τῶν τελωνειακῶν νόμων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον ἄνευ ἀντιρρήσεως). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν νόμων». Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§128Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τροποποιεῖται ὁ ἐν ἰσχύϊ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἡ πρώτη τροποποίησις, ἡ ὁποία εἰσάγεται, εἶναι ἡ τῆς διχοτομήσεως τοῦ τμήματος τῶν φάρων. Ὡς ἔχει σήμερον ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἔχομεν τμῆμα τῶν φάρων καὶ τῶν δημοσίων ναυτικῶν κτιρίων. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη τῶν φάρων διεξάγεται ὑφ’ ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ τῶν Δημοσίων ἔργων, ἔχοντος σχέσιν πάντως πρὸς τὰ ναυτικὰ κτίρια, σχόντος δὲ καὶ πεῖραν πλέον ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς διὰ τὴν λοιπὴν ἀπὸ ναυτικῆς ἀπόψεως ὑπηρεσίαν τῶν φάρων. Σήμερον ἱδρύεται πλέον τμῆμα ἴδιον τῶν φάρων καὶ ἴδιον γραφεῖον ἐπὶ τῶν δημοσίων ναυτικῶν κτιρίων. Ἐν πρώτοις ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἂν τὸ γραφεῖον τῶν δημοσίων ναυτικῶν κτιρίων θὰ ἔχῃ διαχείρισιν.

§129Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι γραφεῖον ἀσχολούμενον εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν φάρων.

§130Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἐποπτείαν καὶ διαχείρισιν ὑλικῶν. Ὅταν τοῦτο θὰ ἔχῃ διαχείρισιν ὑλικῶν, ὀφείλετε νὰ τὸ ὀνομάσητε τμῆμα, διότι ὁ προϊστάμενος αὐτοῦ, ὁ τμηματάρχης, θὰ ὑποκαθιστᾷ τὴν εὐθύνην τὴν ὑπουργικὴν συνυπογράφων· ἐφ’ ὅσον δ’ ἀφίνετε τοῦτο γραφεῖον, ἀνεξάρτητον καὶ ὑποτεταγμένον, οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει ὁ συνυπογράφων. Ἡ μετονομασία ἔχει σχέσιν μόνον διὰ τὴν ὑπουργικὴν εὐθύνην καὶ ὄχι διὰ τὴν βαθμολογίαν.

§131Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι τοιαῦται.

§132Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κακῶς.

§133Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Αἱ ἐργασίαι αὗται δὲν ἐμποδίζουσι τὸ γραφεῖον νὰ εἶναι συνεπές.

§134Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐμποδίζουσι, διότι οὐδεὶς παρεπέμφθη μέχρι τοῦδε εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον.

§135Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ κανονιστικὸν Διάταγμα λέγει ὅτι οἱ διευθυνταὶ τῶν γραφείων συνυπογράφουσιν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῶ νὰ ὀνομασθῇ τμῆμα.

§136Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν γίνῃ τμῆμα, βεβαίως ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν δὲν φαίνεται πολυτελής, ὡς φαίνεσθε φοβούμενος· ἄλλως τε δὲν ἔχει καὶ καμμίαν σημασίαν, διότι ὁ προϋπολογισμὸς μένει ὁ αὐτός. Ἑπομένως ὀρθὸν εἶναι νὰ εὑρισκώμεθα ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τὸ μὲν τμῆμα τῶν φάρων προικίζεται δι’ ἑνὸς ἀντιπλοιάρχου, ἀλλ’ ἡ σύνθεσις τοῦ τμήματος οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει καὶ πάλιν, καθόσον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Βασ. Ναυτικοῦ κανονίζεται διὰ τοῦ νόμου περὶ ἀριθμῶν. Προεξηγῶ πάντα ταῦτα, ἵνα εἶμαι κατόπιν ἐν τάξει. Ἀλλὰ θεωρῶ ὀρθόν, ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀντιπλοιάρχων εἶναι ὡρισμένος — νομίζω, εἰς δεκαέξ —, τὴν στιγμὴν δὲ ταύτην ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῶν συναφῶν διατάξεων περὶ ἐπιθεωρήσεως εἶναι πιθανὸν νὰ εὑρεθῶμεν οὐ μόνον ἀπέναντι κενῶν, διότι πάντες οἱ κατώτεροι δὲν ἔχουσι συμπληρώσει ὅλα τὰ προσόντα ὅπως καταλάβωσι τὰς θέσεις ἀντιπλοιάρχων, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι μεγίστης ἀνάγκης τῆς ὑπηρεσίας τῆς θαλάσσης, ἀναμφισβητήτως δὲ πᾶσαν τὴν ἀνωτέραν διεύθυνσιν ἐν τῷ ναυτικῷ θ’ ἀσκῶσιν οἱ ἀντιπλοίαρχοι, θεωρῶ, λέγω, ὀρθόν, ἀντιπλοίαρχοι φέροντες ἡλικίαν τεσσαράκοντα ἐτῶν, ἀπολύτου χρησιμότητος εἰς τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν τοῦ ναυτικοῦ, νὰ μὴ κλεισθῶσιν ἐντὸς θέσεως καθαρῶς χερσαίας γραφειοκρατικῆς, στερηθῇ δὲ ἡ ὑπηρεσία τῆς χρησιμότητος αὐτῶν. Θεωρῶ λοιπὸν ὀρθότερον νὰ καταστήσητε τὴν θέσιν τοῦ τμηματάρχου θέσιν γενικῶς ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, ν’ ἀφήσωμεν δ’ ἐλεύθερον τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὁρίσῃ πλωτάρχην εἴτε πλοίαρχον εἴτε ἀντιπλοίαρχον. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι, εἴτε πλωτάρχης εἴτε πλοίαρχος εἴτε ἀντιπλοίαρχος ὁρισθῇ, οὐδεὶς ἀξιωματικὸς προστίθεται κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀριθμῶν· ἀλλ’ ὑπὸ τοιούτους ὅρους θέλομεν καταστήσει εὐρύτερον τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ περὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προσωπικοῦ. Εἶναι δ’ ἀνάγκη ὅσον τὸ δυνατὸν ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἀπομάκρυνσιν αὐτῶν ἀπὸ τῆς θαλάσσης ἐπὶ πολὺν χρόνον. Φρονῶ ἐπίσης ὅτι καὶ ἡ ἐν γένει παράδοσις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ τμήματος τῶν φάρων εἰς ἀξιωματικοὺς μαχίμους δὲν εἶναι πολὺ ἐπιτυχής, φρονῶ δὲ τοῦτο, διότι τὰς διοικητικὰς ὑπηρεσίας εἰς πάντα τὰ Κράτη προσπαθοῦσιν ἵνα μὴ φορτώνωσιν εἰς ἀξιωματικοὺς τεχνικούς· προσπάθεια ὑπάρχει πάντοτε καὶ εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν ναυτικήν, ἵνα οἱ εἰδικοὶ ἀξιωματικοὶ καταγίνωνται ὅσον τὸ δυνατὸν εἰς τὰ ἔργα τῆς εἰδικότητός των. Ἀπομακρυνόμενοι οὗτοι τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καθίστανται μόνον ἱκανοὶ εἰς τὴν γραφειοκρατίαν, ἥτις εἰς πᾶν ἄλλο συντελεῖ παρὰ εἰς πολεμικὴν ἐκπαίδευσιν. Θὰ ἦτο λοιπὸν ὀρθὸν νὰ μὴ δημιουργήσωμεν θέσιν μαχίμων ἀξιωματικῶν γραφειοκρατικήν, ὁπωσδήποτε ὅμως συμβουλεύω, ἵνα ἡ ὑπηρεσία τοῦ τμήματος τῶν φάρων ὁρισθῇ κατ’ ἀνώτατον χρονικὸν ὅριον, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν ἐν μέλλοντι μὲ ἀξιωματικὸν παγιούμενον ἐν τῇ θέσει τοῦ τμηματάρχου, μόνον δὲ μεταβαίνοντα εἰς τὰ πλοῖα πρὸς τυπικὴν ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας ναυτικῆς, ἤ, κατὰ τὴν συνήθειαν τὴν ἀπὸ μακροῦ χρόνου κρατοῦσαν, ἐκτελοῦντα συγχρόνως καὶ τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν διὰ τοποθετήσεως ἐν πλοίῳ καὶ ἀποσπάσεως εἰς τὸ τμῆμα τῶν φάρων. Διὰ ν’ ἀποφύγωμεν πάντα ταῦτα, θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁρισθῇ χρονικὸν ὅριον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τμηματάρχου, διὰ νὰ μὴ καταστήσωμεν τὸν μάχιμον ἀξιωματικὸν ἀπὸ θαλάσσιον χερσαῖον. Ὁμοίας παρατηρήσεις διὰ τὸ ζήτημα τῶν εὐθυνῶν ἔχω νὰ ἐπιφέρω καὶ διὰ τὸ γραφεῖον τῶν τορπιλλῶν καὶ διὰ τὸ ὑπάρχον ἤδη γραφεῖον τοῦ πυροβολικοῦ, ὡς καὶ διὰ τὸ γραφεῖον τὸ ναυπηγικὸν καὶ τὸ ἀτμομηχανικόν, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦσι σήμερον δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου, ὡς ἀπεσπασμένα καὶ ἀνεξάρτητα ἀπ’ ἀλλήλων. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον τὰ τμήματα τὰ ἀποτελοῦντα τὴν κεντρικὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου εἶναι αʹ) τὸ ἰδιαίτερον γραφεῖον τοῦ Ὑπουργοῦ, βʹ) τὸ τμῆμα τοῦ προσωπικοῦ, γʹ) τὸ τμῆμα ἐπὶ τοῦ ὑλικοῦ, δʹ) τὸ τμῆμα ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, εʹ) τὸ εἰδικὸν λογιστήριον τοῦ Ὑπουργείου καὶ ϛʹ) τὸ τμῆμα ἐπὶ τῶν φάρων καὶ τῶν δημοσίων ναυτικῶν κτιρίων. Τὸ κανονιστικὸν Διάταγμα καθώρισεν εἰς τοὺς προϊσταμένους τῶν γραφείων τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ὑπογραφῆς, ἀλλ’ ἡ ὑποχρέωσις αὕτη εἶναι ἄκυρος, διότι, ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑποχρέωσις μὴ στηριζομένη ἐπὶ νόμου, δὲν καθιστᾷ τὸν ὑποχρεούμενον ὑπεύθυνον ἀπέναντι τοῦ νόμου καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ Διάταγμα οὐδὲν κενὸν πληροῖ. Βλέπω δ’ ὅτι ἐν τῷ Βασ. Διατάγματι τῷ ἐκδοθέντι πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου ἔχει παρερμηνευθῆ καὶ τὸ κείμενον τοῦ νόμου, διότι ὁ νόμος καθορίζει τὰ εἰδικὰ καὶ ἀνεξάρτητα γραφεῖα: «Ἐκτὸς τούτων ὑπάρχουσι τὰ ἑξῆς ἀνεξάρτητα ἀπ’ ἀλλήλων γραφεῖα· αʹ) τὸ ναυπηγικόν, βʹ) τὸ ἐπὶ τοῦ πυροβολικοῦ, γʹ) τὸ ἀτμομηχανικόν». Προφανῶς δὲ πρόκειται ἵνα τὰ γραφεῖα τὰ ἀνεξάρτητα ἀναλαμβάνωσι τὴν εὐθύνην τῆς τελειωτικῆς εἰσηγήσεως παρὰ τῷ Ὑπουργῷ. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ καταντᾷ ν’ ἀναλαμβάνωσι καὶ εὐθύνην, διότι τί ἕτερον ἢ εὐθύνην συνεπάγεται διὰ τὸ γραφεῖον τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τῶν τορπιλλῶν ἡ διάταξις ὅτι: «Εἰς τὸ γραφεῖον τοῦτο ἀνατίθεται ἡ ἐξέλεγξις τῶν σχεδιαγραμμάτων τῶν πλοίων κλπ»; Δὲν εἶναι αὕτη εὐθύνη σπουδαιοτάτη; Κατὰ συνέπειαν τὴν οὐσιαστικὴν εὐθύνην φέρουσιν οἱ προϊστάμενοι τῶν γραφείων τούτων, ἀλλ’ οἱ προϊστάμενοι τῶν γραφείων τούτων μὴ ὄντες τμηματάρχαι δὲν ὑπέχουσιν εὐθύνην κατὰ νόμον. Θεωρῶ λοιπὸν ὀρθὸν ἵνα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ κατασταθῇ καὶ τὸ γραφεῖον τοῦ πυροβολικοῦ τμῆμα, τὸ γραφεῖον τὸ ναυπηγικὸν ἐπίσης τμῆμα, τὸ ἀτμομηχανικὸν τμῆμα καὶ τὸ τῶν τορπιλλῶν. Νομίζω δ’ ὅτι δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς μίαν ἐξοικονόμησιν, διὰ νὰ μὴ φανῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν τμημάτων μέγας, νὰ ἑνώσητε τὸ ναυπηγικὸν μετὰ τοῦ ἀτμομηχανικοῦ εἰς ἕν ἀλλ’ ὑπὸ τὴν εὐθύνην ἑνὸς τμηματάρχου. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει φρονῶ ὅτι καὶ ὁ φόβος τῆς πολυτελείας δὲν πρέπει νὰ συνέχῃ ὑμᾶς, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν διαχειρίζεται προϋπολογισμὸν τακτικὸν 9,000,000 περίπου, ὡς καὶ προϋπολογισμὸν ἐκτάκτων δαπανῶν, αἱ ὑπηρεσίαι δ’ αὐταί, τὰς ὁποίας ζητεῖτε νὰ ὀργανώσητε ὡς ὑπηρεσίας γραφείων, εἶναι αἱ σπουδαιότεραι τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Διότι τίς σπουδαιοτέρα διὰ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ναυπηγικοῦ, τῶν τορπιλλῶν, τοῦ ἀτμομηχανικοῦ; Αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ εἶναι πολὺ σπουδαιότεραι τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ναυτικῶν κτιρίων, ἥτις ἀποτελεῖ ἰδίαν ἀνεξάρτητον ὑπηρεσίαν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν τοιαύτης σπουδαιότητος μετέχουσιν αἱ ὑπηρεσίαι αὗται, ἐφ’ ὅσον εἰς τὰς ὑπηρεσίας αὐτὰς ἔχει ἀνατεθῆ ἡ προπαρασκευὴ πάσης μελέτης, ἡ παραγγελία καὶ ἡ προμήθεια παντὸς τοῦ ὑλικοῦ τοῦ ναυτικοῦ θεωρῶ ὀρθότερον νὰ μὴ θεωρήσωμεν ὡς πολυτέλειαν ὀνομάζοντες τμήματα ἀνεξάρτητα τὰς ὑπηρεσίας ταύτας, ἀφοῦ οὐδεμίαν δαπάνην τὸ Κράτος θέλει ὑποστῆ, ἀφοῦ τὸ αὐτὸ προσωπικὸν θέλει ὑπηρετεῖ μὲ τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ τὸν αὐτὸν μισθόν. Δυνάμεθα δὲ νὰ πράξωμεν καί τι ἕτερον· εἰς ἕκαστον τῶν τμημάτων τούτων νὰ ἐπιτρέψωμεν καὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐντὸς τοῦ κύκλου αὐτῶν παραγγελίας καὶ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν σήμερον ἐκ τοῦ νόμου τοῦ ὑπάρχοντος ὑφισταμένην γραφειοκρατίαν, καθ’ ἣν ὁ προϊστάμενος τοῦ γραφείου τῶν τορπιλλῶν εἶναι ἠναγκασμένος νὰ παράσχῃ τὴν μελέτην αὐτοῦ πλήρη εἰς τὸν προϊστάμενον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑλικοῦ καὶ δι’ αὐτοῦ νὰ γίνηται ἡ παραγγελία. Αὐτὴ ἡ παραπομπὴ ἀπὸ γραφείου εἰς γραφεῖον οὐδόλως συντελεῖ εἰς τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας, ἀλλ’ ἁπλῶς παρεμβάλλει ἀδιάκοπα ἐμπόδια. Ἐθεώρησα ὀρθὸν ἵνα ὑποβάλω τὰς παρατηρήσεις μου αὐτὰς ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχῃ τὸν χρόνον ν’ ἀποδεχθῇ ταύτας καὶ διατυπώσῃ τὸ νομοσχέδιον οὕτως. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 2 βλέπω ὅτι τὸ γραφεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου μετονομάζεται εἰς γραφεῖον δικαστικόν. Τὸ γραφεῖον τῆς Δικαιοσύνης εἶχε μέχρι τοῦδε δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου ποίαν;

§137Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶχε τὸν τίτλον μόνον...

§138Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τώρα λοιπὸν θὰ μείνῃ καθαρῶς δικαστικόν, ἀλλὰ ὀρθὸν εἶναι ἵνα τὸ ἄρθρον τροποποιηθῇ σαφέστερον, ὅπως καταφαίνηται ἡ δικαιοδοσία τοῦ γραφείου, διότι ὡς ἔχει, ὅτι μεταβάλλεται εἰς γραφεῖον δικαστικόν, ὑποτίθεται ὅτι ἡ δικαιοδοσία μένει ἡ αὐτή. Ὀρθὸν λοιπὸν εἶναι νὰ διασαφηνισθῇ τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ γινώσκῃ ὁ ἀναγινώσκων τὸν νόμον ὅτι ἔχομεν καὶ περιορισμὸν τῆς δικαιοδοσίας εἰς μόνην τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν.

§139Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀνομασίαν τῶν διαφόρων γραφείων εἰς τμήματα δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν. Ὁ μόνος λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἐμποδίζει εἰς τὸ νὰ προβῶ εἰς τοῦτο, εἶναι ὁ φόβος μήπως φανῇ πολυτελὲς τὸ Κράτος, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν δὲν εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα. Ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν ὅτι ὁ τμηματάρχης τῶν φάρων δύναται νὰ εἶναι καὶ ἀνώτερος ἀξιωματικός, χωρὶς νὰ ὁρίζηται βαθμός, ἐπίσης εἶναι πολὺ ὀρθοτάτη καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία. Εἶχον ὅμως πάντοτε ὑπ’ ὄψει τὸν γενικὸν κανόνα, ὅτι ὁ κατώτερος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπληροῖ τὴν ὑπηρεσίαν ἀνωτέρου. Τὴν ἀνάγκην τῆς τροποποιήσεως τοῦ τμήματος τῶν φάρων ἡ πεῖρα εἶχεν ὑπαγορεύσει πρὸ πολλοῦ διὰ διαφόρους λόγους τεχνικούς. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, διὰ νὰ γίνῃ εὐκρινέστερον, ἂς γραφῇ ὅτι χωρίζονται τὰ δύο γραφεῖα.

§140Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἐποιήσατο ὁ κ. Στράτος εἶναι ὀρθόταται, ἰδίως ὡς πρὸς τὴν ἀπασχόλησιν ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ τοῦ ναυτικοῦ εἰς τὸ τμῆμα τῶν φάρων καὶ φανῶν. Εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου διευθύνεται τὸ τμῆμα τῶν φάρων καὶ φανῶν ἀπὸ ἀξιωματικὸν τοῦ ναυτικοῦ. Ἐν Γαλλίᾳ τὸ τμῆμα τοῦτο ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὰ Δημόσια ἔργα. Ἀλλὰ διὰ λόγους τοὺς ὁποίους πάντες γνωρίζομεν καλὸν εἶναι νὰ μείνῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὁ δὲ τμηματάρχης νὰ εἶναι ἀνώτερος ἀξιωματικός. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σημειώσητε ὅτι οὕτως ἀπασχολεῖται ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ εἰς ὑπηρεσίαν ἐντελῶς ξένην τῶν καθηκόντων αὑτοῦ, ἐπειδὴ δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πάντοτε τὸν αὐτὸν ἀνώτερον ἀξιωματικόν, ἡ ὑπηρεσία τῶν φάρων βεβαίως θέλει ὑποστῆ ζημίαν, διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ τὸ ἑνιαῖον τῆς διοικήσεως καὶ τῆς γνώμης ἡ ὁποία ὑπάρχει σήμερον, διότι εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὑπάλληλος ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν διευθύνων τὰ τοῦ τμήματος γνωρίζει τὸ προσωπικόν, γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ φωτιστικοῦ δικτύου, ὅπερ τόσον ἐπιτυχῶς λειτουργεῖ. Αὐτὸ θὰ εἶναι μειονέκτημα μέγα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν φάρων, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε λαμβάνεται ὡς ὑπόδειγμα ὑπὸ τῆς Γαλλίας καὶ Ἰταλίας, ὁ φαροδείκτης δὲ ὁ Αὐστριακὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους ποιεῖται εὐφημοτάτην μνείαν τοῦ φαρικοῦ ἡμῶν προσωπικοῦ. Ἐπίσης τὸ ἀγγλικὸν ναυαρχεῖον μετ’ ἐπαίνων ἐκφράζεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν περὶ τῆς αὐτῆς ὑπηρεσίας. Θέλω δὲ ζητήσει μίαν πληροφορίαν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν· ὁ νῦν τμηματάρχης τῶν φάρων τί θὰ γίνῃ; Μήπως θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν;

§141Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία περὶ τούτου.

§142Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μία ἱκανοποίησις ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸν ἄνδρα. Μεταφέρεται εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν εἶχε; Διότι πιθανὸν ἡ θέσις νὰ εἶναι κατειλημμένη. Εἰς τὸ τμῆμα τοῦ ὁποίου προΐστατο ἐχρησιμοποίησε τὴν ἱκανότητα καὶ τὸν ζῆλόν του λίαν ἐπιτυχῶς, προσέφερε δὲ σπουδαιοτάτας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Μετὰ τὰ λεχθέντα εὔχομαι ἡ μεταβολὴ αὕτη νὰ μὴ ἀποβῇ πρὸς βλάβην καὶ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς καὶ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ ὑπηρετήσωσι. Μίαν παρατήρησιν ποιοῦμαι ἀκόμη ὡς πρὸς τὸν ἀνθυποφροντιστήν. Καθιστᾶτε τὸν εἰσηγητὴν ἢ μᾶλλον τὸ κύριον πρόσωπον τὸ ἐπιβλέπον τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ ταμείου ἀνθυποφροντιστήν· Θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ὁρίσητε ὑποφροντιστὴν διὰ λόγους ἱεραρχικούς.

§143ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι πολὺ συνοπτικὸν καὶ συνεπῶς πολλὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ καθορισθῶσι δὲν τὰ καθορίζει. Μέχρι τοῦδε τὸ τμῆμα τῶν φάρων διηυθύνετο ἀπὸ μίαν τριμελῆ ἐπιτροπὴν γνωμοδοτικήν· Θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή; Δεύτερον μέχρι τοῦδε ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων καὶ ἡ ἐξέλεγξις τῆς διαχειρίσεως ἐγίνετο ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς· Θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ τοῦτο; Καὶ δὲν νομίζετε ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ διορθωθῇ;

§144Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶναι ἡ διάταξις τοῦ λογιστικοῦ νόμου ῥητή, ὅτι τὸ τμῆμα τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ τὰς δαπάνας πρέπει νὰ κάμνῃ καὶ τὴν ἐξέλεγξιν.

§145ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ γίνῃ ὁ βαθμὸς ὁ ὁποῖος γίνεται, καὶ διατί νὰ διευθύνῃ ναυτικὸς τὸ τμῆμα αὐτό, ἐνῷ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὸν ναυτικὸν κόσμον, καθόσον τὸ τμῆμα δὲν γνωμοδοτεῖ ποῦ θὰ γίνῃ ὁ φάρος, ἀλλ’ ἐπιβλέπει τὴν λειτουργίαν αὐτῶν. Ὑπάρχει ἄλλη γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία καθορίζει ποῦ πρέπει νὰ ἱδρύωνται οἱ φάροι· τὸ τμῆμα ἐκτελεῖ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καθορίζει ἡ γνωμοδοτικὴ ἐπιτροπή. Τὸ τμῆμα ἐκτελεῖ λοιπὸν καθήκοντα μηχανικοῦ, ἀπορῶ δὲ πῶς τὰ καθήκοντα τοῦ μηχανικοῦ θέλετε νὰ μεταφέρητε εἰς ναυτικόν. Ἄλλοτε ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὡς προσωπάρχης συνέταξε νομοσχέδιον ὑποβληθὲν τότε εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον καθώριζε συμφερώτερον προσωπικὸν καὶ οἰκονομικώτερον διὰ τὸ Κράτος. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο συνιστᾶτο τμῆμα τεχνικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπήγοντο τὰ γραφεῖα, γραφεῖον πυροβολικοῦ, γραφεῖον μηχανικοῦ, γραφεῖον κτλ. Δὲν γνωρίζω διατί ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον τότε ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ δὲν ζητεῖ καὶ σήμερον νὰ ἐφαρμόσῃ, εἶναι δὲ τὸ σύστημα ἐκεῖνο σοφόν, διότι ἡ ὑπηρεσία ἐκεῖ παρίσταται συγκεντρωμένη καὶ παρουσιάζεται ἑνιαία δυναμένη νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα· ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθορίζονται τρία τμήματα· ἑπομένως εἶναι ἄσχετος ἡ μία ὑπηρεσία ἀπὸ τὴν ἄλλην. Πρέπει ἐν τούτοις ἡ διαχείρισις νὰ εἶναι ἑνιαία. Ὑποβάλλω ἁπλῶς μερικὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι, ἂν εἶναι ὀρθαί, ἂς ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§146Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν μικρὰν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω, μετὰ τὰς σπουδαίας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον οἱ προλαλήσαντες, εἰς τὸ ἄρθρον 5. Λέγει τὸ ἄρθρον 5: «Οἱ πολιτικοὶ σχεδιασταὶ καὶ γραφεῖς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διορίζονται ἐπὶ τῇ βάσει προσόντων κανονισθησομένων διὰ Β. Διατάγματος, ἀπολαμβάνουσι δὲ μηνιαῖον μισθὸν οἱ μὲν σχεδιασταὶ ἐκ δραχμῶν 150, αὐξανόμενον μετὰ πενταετῆ ὑπηρεσίαν εἰς δραχ. 200, οἱ δὲ γραφεῖς ἐκ δραχ. 120». Ἐὰν ὅμως δύναται νὰ διορισθῇ τις ἔχων ἤδη πενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῇ θέσει ἐκείνῃ καὶ μισθὸν 200 δραχμῶν, νομίζετε δίκαιον νὰ ὑποβιβασθῇ μετὰ τόσην ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν μισθὸν τῶν 150 δραχμῶν καὶ νὰ ἐργάζηται μίαν πενταετίαν;

§147Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ διάταξις ἐξασφαλίζει εἰς τὸν ἔχοντα πενταετῆ ὑπηρεσίαν δραχμὰς διακοσίας.

§148Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἐὰν ἔχῃ πενταετῆ ὑπηρεσίαν. Ἀλλά, ἐὰν τυχὸν ἔχῃ σήμερον πενταετίαν; Ἐὰν τοῦτο δὲν θέλητε νὰ τὸ μεταβάλητε εἰς τὸν νόμον, ὡς ἐξήγησιν ἐν τοῖς Πρακτικοῖς νὰ τὸ διατυπώσητε, παρακαλῶ.

§149Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Εἰς τὴν ἄλλην ἀνάγνωσιν δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν.

§150ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ ὑποδείξητε τὸν νόμον ὅπου λέγονται ταῦτα. Ἐὰν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ δώσητε τὸν λογιστικὸν νόμον νὰ ἴδω.

§151Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶναι τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Β. Διατάγματος. Ἐὰν ἦτο πρόχειρος ὁ νόμος, θὰ τὸ ἐδείκνυον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§153Ι. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία.

§154Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μπούμπουλη, τὴν ὁποίαν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν τὴν δέχεται ἢ ὄχι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς καὶ τὰ ἑπόμενα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου τούτου.)

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 15′ μ. μ.).