1903.03.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 54

τῆς 21 Μαρτίου 1903.

(Παρασκευή).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δημ. Ράλλη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐπίμορτοι καλλιεργηταὶ τοῦ Ζαππείου κτήματος «Μαγουλίτσα» τοῦ δήμου Ἰθώμης τῆς Καρδίτσης δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ Γεωργίου Κιτσίου, ὡς προσκαλοῦντος καλλιεργητὰς ἐξ ἄλλων χωρίων. Οἱ κάτοικοι Χαλανδρίου τοῦ δήμου Ἀθηναίων δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν εὐγνωμονοῦσι διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων νομοσχεδίου, παραπονοῦνται ὅμως, διότι ἡ ἐπιτροπὴ κατέταξε τὰς ἀμπέλους των εἰς τὰς τῆς πρώτης τάξεως, ἐπιβαλοῦσα φόρον δραχμὰς 6 κατὰ στρέμμα.

§2Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορὰ αὕτη, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀνορθώσῃ τὰς ἀδικίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§4Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς γνωστόν, ὁ στρεμματικὸς φόρος προσδιωρίσθη κατὰ τὸ διανεμητικὸν σύστημα. Ὁ νόμος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἰσπράττεται κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ποσοῦ τούτου κατενεμήθη ὁ φόρος εἰς τὰ στρέμματα κατ’ ἐπαρχίαν. Συνέβη ὅμως, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς νὰ καταλογισθῇ φόρος δι’ ἕκαστον στρέμμα ὁ ἀνώτατος, ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην εἰσάγεται, ὡς γνωστόν, οἶνος καὶ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν, καὶ καταναλίσκεται ἐνταῦθα. Συνέβη λοιπόν, εἰς τὰς ἀμπέλους τοῦ χωρίου Χαλανδρίου, αἱ ὁποῖαι εἶναι τῆς τελευταίας ποιότητος, νὰ καταλογισθῇ φόρος ἀνώτατος, οὕτω δὲ ἐπεβαρύνθησαν αἱ ἄμπελοι τοῦ χωρίου Χαλανδρίου καὶ αἱ τοῦ Ἀμαρουσίου μὲ τὸν ἀνώτατον ὅρον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εἴτε διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου εἴτε κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον συντελέσῃ, ὥστε νὰ ἐλαφρυνθῇ τὸ βάρος τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀδίκως ὑφίστανται οἱ δυστυχεῖς ἡμῶν χωρικοί.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ Γυθείου κ. κ. Χαρίλαος Τζαννετάκης καὶ Γεώργιος Πετροπουλάκης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ χορηγίας ἀδείας εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Γυθείου πρὸς συνομολόγησιν δανείου ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου πρὸς ὕδρευσιν τῆς πόλεως.» Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 290). Ὁ βουλευτὴς Λεβαδείας κ. Ἰωάννης Γ. Λάππας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας τοῦ δήμου Ἀραχώβης ὀφειλομένου ποσοῦ διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἐντὸς τῆς κωμοπόλεως Ἀραχώβης τμήματος τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀμφίσσης –Λεβαδείας καταλαμβανομένων κτημάτων.» Καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 291). Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§6Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἐκ Χαλκίδος βουλευτὴς κ. Καλογερόπουλος ἀπηύθυνεν ἐπερώτησιν περὶ τῶν κρατουμένων ἐν ταῖς φυλακαῖς Χαλκίδος καὶ πασχόντων ἐκ φυματιώσεως. Ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τούτου. Καθ’ ἃς δ’ ἔλαβον τηλεγραφικῶς παρὰ τοῦ νομάρχου Εὐβοίας πληροφορίας, οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Χαλκίδος κρατουμένων πάσχει ἐκ τῆς νόσου ταύτης.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§8Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δυστυχῶς, Κύριοι, δὲν ἤμην χθὲς παρών, ὅτε ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸ Σῶμα τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς ἀντιπροσωπευούσης τὸν λαὸν τοῦ δήμου Κραθίδος τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς ἐμὲ καὶ τοὺς λοιποὺς ἐκ Καλαβρύτων συναδέλφους. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὰ ἄλλα παράπονα, τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ σταφιδικόν, δὲν κάμνω λόγον· ἀλλὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο περιέχει παράπονον δικαιότατον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἑλκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ὁ δῆμος Κραθίδος διασχίζει τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας εἰς δύο, καὶ φθάνει μέχρι τῆς θαλάσσης· ἐν τούτοις, ὅτε ἐνομοθετήθη ὁ νόμος περὶ σημάτων ἢ περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος, παρέλειψαν νὰ συμπεριλάβουν καὶ τὸν δῆμον αὐτὸν εἰς τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Αἰγιάλεια, ἐνῷ ὁ δῆμος αὐτὸς παράγει τὸν καλλίτερον καρπόν. Παραπονοῦνται λοιπὸν περὶ τούτου δικαίως οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου, διότι οἱ ἔμποροι, εὑρίσκοντες ἀφορμήν, ὅτι δὲν περιλαμβάνεται καὶ ὁ δῆμος αὐτὸς ἐν τῷ προνομίῳ, τοὺς καταπιέζουν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίως δὲ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ παράπονον τοῦτο τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Κραθίδος, ὧν τὰ συμφέροντα ἀδίκως καὶ σημαντικῶς βλάπτονται. Ὑποβάλλω δὲ καὶ πρότασιν νόμου σχετικήν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ ἀναγράψῃ ὁ κ. Πρόεδρος εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ νὰ προταχθῇ αὕτη, ὅπως ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοιαύτη πρότασις νόμου ὑπεβλήθη καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον καὶ ὑπεστηρίχθη.

§10Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ προστεθῇ καὶ ὁ δῆμος Ἐρινεοῦ.

§11Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω, νὰ προστεθῇ καὶ ὁ δῆμος Ἐρινεοῦ.

§12ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι ἡ αὐτὴ περιφέρεια, Κύριοι, καὶ ὁ καρπὸς τῆς Κραθίδος εἶναι τῆς αὐτῆς ποιότητος μὲ τὴν τοῦ Αἰγίου. Ἔχουν πολὺ δίκαιον οἱ ἀναφερόμενοι κάτοικοι τοῦ δήμου Κραθίδος, καὶ πρέπει νὰ ὑπαχθῇ καὶ ὁ καρπὸς αὐτῶν εἰς τὴν σήμανσιν, διότι βλάπτονται, ἐμποδιζόμενοι νὰ θέσουν τὸ σημεῖον. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ νὰ προταχθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἡ ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 292).

§14ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη καὶ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασε νὰ γείνῃ νόμος, καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ σταφιδόκαρπος τῶν δήμων Ἐρινεοῦ καὶ Κραθίδος εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ σημανθῇ μὲ τὸ αὐτὸ σημεῖον, δι’ οὗ σημαίνεται ὁ σταφιδόκαρπος Αἰγίου ἢ Βοστίτσης. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ συμπληρωθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων, συμφώνως μὲ τὸ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον ὑποβληθέν.

§15Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω ὅτι καὶ σήμερον δύναται νὰ συζητηθῇ, διότι οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ πρῶτον. Ὁ κύριος Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§17Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατά τινα τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τὸν νόμον ΒΥΠΘʹ τοῦ 1897, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔργον τοῦ ἰδίου κ. Πρωθυπουργοῦ. Διὰ τοῦ νόμου τούτου ἐνεκρίθη πίστωσις ἐκ δραχμῶν 334,022, ἀναγραφεῖσα καὶ ἐν τῷ τότε ψηφισθέντι Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, πρὸς κατασκευὴν φυλακῶν ἐν Τριπόλει. Πρὸ παντὸς ἄλλου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς γνωρίζει καὶ τὸ ἐπεῖγον καὶ τὸ ἀναπόδραστον τῆς ἀνάγκης πρὸς ἀνέγερσιν τῶν φυλακῶν αὐτῶν. Πρὸ ἡμερῶν ὑπεσχέθη, ὅτι θέλει μεριμνήσει καὶ διαθέσει, ἂν ὄχι ὅλην τὴν δαπάνην, ἀλλὰ μέρος αὐτῆς, πρὸς ἔναρξιν τοῦ τοιούτου ἔργου. Ἀλλὰ τοιαύτη δαπάνη δὲν περιελήφθη οὔτε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν οὔτε εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἀναγράψῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων μέρος τῆς δαπάνης ταύτης, ἐν δὲ τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων, ὡς ἔσοδον, τὸ χρηματικὸν ποσόν, ὅπερ ἤθελεν εἰσπράξει ἐκ τῆς τιμῆς τοῦ οἰκοπέδου, ἐν τῷ ὁποίῳ ὑπάρχουσιν ἤδη αἱ φυλακαί, διότι οἰκόπεδον διὰ τὰς μελλούσας φυλακὰς ἐδωρήθη, νομίζω, ὑπό τινος ἐν Τριπόλει. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅστις γνωρίζει ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὴν ἀνάγκην, καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ αὐτήν, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου τούτου.

§18Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως φυλακῶν ἐν Τριπόλει ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ τοῦ 1897. Ἔκτοτε ἡ πάροδος τοῦ χρόνου ἐδείνωσε περισσότερον τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, εἰς τρόπον ὥστε αἱ φυλακαὶ αὗται, αἱ ὄντως ἀκάθαρτοι, ἀπετέλεσαν ἑστίαν μολυσμάτων. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει σπεύσει νὰ κάμῃ τὴν ἀναγκαίαν δήλωσιν, ἵνα ὅσον ἔνεστι τάχιον ἀρχίσῃ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τούτου.

§19Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀνάγκη τῆς ἀνεγέρσεως φυλακῶν ἐν Τριπόλει εἶναι ὡμολογημένη διὰ νόμου, θέλω δ’ εἰσαγάγει δήλωσιν πρὸς ἀναγραφὴν τῆς ἀναγκαίας πιστώσεως ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Ἡ γνώμη ἐν τούτοις, τὴν ὁποίαν ὁ προαγορεύσας Βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας ἐδήλωσε, μοὶ φαίνεται ὀρθή· ὅτι ἡ δαπάνη πρέπει νὰ διατεθῇ τμηματικῶς πρὸς ἔναρξιν τοῦ ἔργου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἐντὸς τοῦ ἔτους 1903 ὁλόκληρος· πρὸς ἔναρξιν ἑπομένως τοῦ ἔργου θέλω εἰσαγάγει δήλωσιν διὰ τὴν ἀπαιτηθησομένην δαπάνην. Ἡ ἀνάγκη, ὡς εἶπον, εἶναι νόμῳ ὡμολογημένη· ὑπολείπεται μόνον τὸ καθῆκον εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ ἐκτελέσωσι τὸν νόμον, τὸ καθῆκον δὲ τοῦτο θέλουσιν ἐκτελέσει.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στελλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§21ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανειλημμένως ἐν τῷ τύπῳ ἀνεγράφη, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις πρὸς σύναψιν ἐμπορικῆς συνθήκης μεταξὺ Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος ἔκλεισαν, καὶ ὅτι σχεδὸν εὑρισκόμεθα ἐν τῇ ὑπογραφῇ. Οὐδὲν ὅμως τὸ βέβαιον ἢ τὸ ἐπίσημον εἶναι γνωστόν, ἐκ τούτου δὲ πολλὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα μένουσιν ἐκκρεμῆ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν δὲν κωλύῃ τι, ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἔχει εἴδησιν περὶ τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις αὗται πρὸς σύναψιν ἐμπορικῆς συνθήκης.

§22ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς Βουλευτοῦ. Αἱ διαπραγματεύσεις πρὸς σύναψιν ἐμπορικῆς συνθήκης πράγματι ἔληξαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, χθὲς δὲ ἐμονογραφήθη τὸ κείμενον τῆς συνθήκης, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ δυνηθῶ νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον προσεχῶς ὑπογράφεται.

§23Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἀναβάλλω τὴν ἐπερώτησίν μου διὰ τὴν Δευτέραν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεωργόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§25ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβω τὸν λόγον, ὅπως ὑποβάλω παρατηρήσεις τινὰς ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀγόρευσιν, τὴν ὁποίαν περὶ δασῶν ἐποιήσατο χθὲς ὁ ἐκ Καλαμπάκας βουλευτὴς κύριος Γιαννουσίου· ἀλλ’ ἐπειδὴ μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι αὔριον θέλει συνεχίσει τὴν ἀγόρευσίν του, ἐπὶ εἰδικοῦ μάλιστα θέματος, ἀναβάλλω τὰς παρατηρήσεις μου. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως, κύριε Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν θὰ ἀναφέρω, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸν ξυλέμπορον τοῦ ἐν Κλεινοβῷ δάσους, κατὰ τοῦ ὁποίου ὁ κύριος συνάδελφος ὡμίλησεν ὄχι τόσον εὐπρεπῶς, διότι τὸν παρέστησεν ὡς Βούλγαρον καὶ ἄνθρωπον, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ἐσχάτης ὑποστάθμης. Ὁ Μαντζούκας, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὁ πρῶτος τῶν ξυλεμπόρων ἐν Τρικάλοις, ἐγκατεστημένος αὐτόθι πρὸ τῆς καταλήψεως τῆς Θεσσαλίας, ἔχει δὲ ἑλληνικώτατα τὰ αἰσθήματα. Δὲν εἶναι Βούλγαρος, διότι κατάγεται ἐκ τῶν χωρίων τῶν ἐντεῦθεν τῆς Καστορίας, ἅτινα, εὐτυχῶς, ἄκρατον πάντοτε ἐπεδείξαντο ἐνθουσιασμὸν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Τοῦτο ἐπιστοποιήθη καὶ ἐσχάτως ἔτι, ὅτε οἱ Τοῦρκοι μετὰ ἀντιπροσώπων τῶν ξένων Δυνάμεων ἐπεσκέφθησαν τὴν Μακεδονίαν ἐν γένει, προκειμένου νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ μεταρρυθμίσεις, διὰ νὰ καταγράψωσι τὸν πληθυσμὸν ὡς πρὸς τὰ φρονήματα καὶ ὡς πρὸς τὴν θρησκείαν τῶν κατοίκων· ὁμοφώνως τὰ χωρία αὐτὰ ἐδήλωσαν, ὅτι εἶναι Ἑλληνικὰ καὶ ὀρθόδοξα· πρὸς τιμήν των δὲ λέγω, ὅτι οὐδὲ εἷς σχισματικὸς ὑπάρχει εἰς τὰ χωρία ἐκεῖνα. Ἡ γλῶσσά των εἶναι ἀνάμικτος ἑλληνικῶν καὶ ἀλβανικῶν λέξεων.

§26Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τίνος δήμου;

§27ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν χωρίων τῶν κειμένων ἐντεῦθεν τῆς Καστορίας, ἐξ ὧν κατάγεται καὶ ὁ Μαντζούκας, τὸν ὁποῖον ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Γιαννουσίου ὡς Βούλγαρον! Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συστήσῃ εἰς τὰς ἐπιτοπίους ἐκεῖ ἀρχὰς νὰ μετριάσωσι κατά τι τὸν ζῆλον αὐτῶν, διότι δυστυχῶς πολὺ εὐκόλως τοὺς πάντας ἐκεῖ χαρακτηρίζουσιν ὡς Βουλγάρους, ἐνῷ, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι Βούλγαροι, εἶναι ἄνθρωποι καταγόμενοι ἐκ χωρίων ἑλληνικωτάτων, ὁμιλοῦντες τὴν Ἑλληνικὴν καὶ ἔχοντες αἰσθήματα ἑλληνικώτατα· μεταξὺ τούτων σᾶς ἀναφέρω τὸν Ἰωάννην Φιστόπουλον ἢ Γιοβᾶνον ἐπιλεγόμενον, εἰς τὸν ὁποῖον πολλὰ ὀφείλει ἡ Πατρὶς, διότι ὁμολογουμένως κατὰ τὸν τελευταῖον ἀτυχῆ πόλεμον ἐπὶ κεφαλῆς σώματος ἐπαναστατῶν ἐτήρησε τὴν τάξιν, ἀπέκρουσεν ἐφόδους ἐπανειλημμένας τῶν κακοποιῶν στοιχείων, καὶ ἐπολέμησε πρὸς μέγα σῶμα τουρκικοῦ στρατοῦ γενναιότατα. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν μίσθωσιν ὑπὸ τοῦ Μαντζούκα τοῦ δάσους Κλεινοβοῦ, ἐπιφυλάσσομαι αὔριον νὰ φέρω τὸν λόγον, μετὰ τὸ πέρας τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Γιαννουσίου.

§28Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα τοῦ βουλγαρόφρονος κ. Μαντζούκα, περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς, οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ.

§29ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Βουλγαρόφρονος! Εἶναι καθαρὸς Ἕλλην.

§30Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Αὔριον θὰ ὁμιλήσωμεν περὶ αὐτοῦ ἐν ἐκτάσει... Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ὑπόθεσις τοῦ δάσους Κλεινοβοῦ εἶναι σπουδαία, εἶναι ὑπόθεσις ἀξίας ἑκατοντάδων χιλιάδων δραχμῶν, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσκομίσῃ τὸν σχετικὸν φάκελον εἰς τὴν Βουλήν.

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τίνος δάσους;

§32Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Τοῦ Κλεινοβοῦ.

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι κατετέθη.

§34Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Κατετέθη;

§35Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Κατετέθη χθές.

§36Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν, ἵνα ἐπὶ ἐπισήμων ἐγγράφων στηριζόμενοι δυνηθῶμεν αὔριον νὰ συζητήσωμεν.

§37ΒΑΣ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν ξυλέμπορον Μαντζούκαν ἐγὼ δὲν ὕβρισα. Ἀπεκάλεσα ἁπλῶς Βούλγαρον, διότι Βούλγαρον θεωρῶ τὴν ἐθνικότητα καὶ τὰ φρονήματα αὐτόν. Ἐνδεχόμενον νὰ ἦναι Ἕλλην ὑπήκοος, εἶναι ὅμως Ἕλλην ὑπήκοος διὰ νὰ ψηφίζῃ, καὶ νὰ μὴ ὑφίσταται τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι. Ἐχαρακτήρισα χθὲς μόνον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐξεμίσθωσεν εἰς τὸν Μαντζούκαν τὸ δάσος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, τὸ δάσος τοῦ Κλεινοβοῦ. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως αὔριον νὰ χαρακτηρίσω προσηκόντως καὶ τὸν κ. Μαντζούκαν, καὶ νὰ τὸν χαρακτηρίσω ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμων ἐγγράφων. Προκαταβολικῶς μόνον ἀναφέρω τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα ἤκουσα σήμερον παρὰ δικηγόρου ἐκ Λαρίσης ἐνώπιον τῶν κ. κ. Καζαμπάκα καὶ Καρανίκα, ὅτι τὸ δάσος αὐτὸ ὑλοτομεῖται δυνάμει τίτλων πλαστῶν, δυνάμει ἀποφάσεως πλαστῆς, ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκαν ἄλλοι δικασταὶ, καὶ ὄχι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος κατὰ τὴν συνεδρίασιν. Γίνεται ἡ ὑλοτομία εἰς τὸ δάσος ἐκεῖνο, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ὁ Μαντζούκας ἐπλήρωσεν, ἢ τουλάχιστον φαίνεται ὅτι ἐπλήρωσε, 15,000 δραχμὰς— σημειώσατε καλῶς, 15,000 μόνον!...

§38Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρὰ τίνος ἐνοικίασεν ὁ Μαντζούκας;

§39Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Μὴ μὲ διακόπτετε, κύριε Ἀγγελόπουλε, παρακαλῶ... 15 χιλιάδας ἐπλήρωσε διὰ μίαν εἰκοσαετίαν, ἀφοῦ ἐνοικιάσθησαν δι’ αὐτὴν τὴν εἰκοσαετίαν ὁλόκληρον—ἐφάπαξ δ’ ἐπληρώθησαν αἱ 15,000—λιβάδια, τὰ ὁποῖα ἐκμισθοῦνται ἀντὶ 15–20 χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος, καὶ δάση, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὑλοτομήθη μόνον ἐφέτος ξυλεία 300 χιλιάδων δραχμῶν...

§40ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνακριβέστατον (θόρυβος).

§41ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά!

§42Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουσιν αὐτά;

§43ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλει νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλήν!

§44Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ποιότητος τῶν ἀνθρώπων. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἄλλου τινός· πρόκειται περὶ τοῦ ἂν καλῶς διοικοῦνται τὰ δάση, πρόκειται περὶ τοῦ ἂν αἱ διδόμεναι ἄδειαι ὑλοτομίας πρέπει νὰ δοθῶσιν, ἢ πρόκειται τέλος πάντων περὶ ἐπικρίσεως πράξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγὼ προέβην, ἀπαγορεύσας τὴν ὑλοτομίαν εἴς τινα δάση τῶν δήμων Λάκμονος καὶ Ἀσπροποτάμου. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἄνθρωποι παραβάντες τοὺς νόμους, ὁ Εἰσαγγελεὺς θέλει καταδιώξει αὐτοὺς ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων· ἐὰν ὑπάρχωσιν ἄνθρωποι προδιδόντες τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἐπίσης ὑπάρχουσιν ἀρχαὶ τεταγμέναι νὰ ἐφαρμόζωσι τοὺς ποινικοὺς νόμους. Εἰς ἡμᾶς δὲ δὲν ἁρμόζει νὰ ἀσχολώμεθα, τίς εἶναι καλὸς πολίτης καὶ τίς ὄχι.

§45Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν σκοπὸν νὰ κακίσωμέν τινα, ἢ τὸν Μαντζούκαν νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς καλὸν ἢ κακόν.

§46ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Ὁ λόγος τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ὑλοτομίας τῶν δασῶν Λάκμονος καὶ Ἀσπροποτάμου δὲν εἶναι αὐτός, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Τρικκάλων, ὅτι οἱ ὑλοτόμοι ἐκεῖνοι εἶναι Βούλγαροι. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Οἱ ὑλοτόμοι κατάγονται ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας, ὅπως ὁ Νικόλαος Ζώρας, τὸν ὁποῖον γνωρίζει καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Καλαμπάκας. Αὐτὸς εἶναι ὑλοτόμος, καὶ συνήθως ὑλοτομεῖ τὸ δάσος Δαρλιάκου. Ἡ ὑλοτομία ἀπηγορεύθη, ὄχι διότι οἱ ὑλοτόμοι εἶναι Βούλγαροι, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ εἰσέρχωνται Βούλγαροι εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἀλλ’ ὅταν οἱ ὑλοτόμοι ἦναι Ἕλληνες;.....

§47Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀνακαλέσῃ τὰς ἀδείας ὑλοτομίας, αἵτινες εἶχον χορηγηθῆ, ἀπηγόρευσεν ὅμως νὰ δοθῶσι νέαι ἄδειαι. Ἤδη ἡ Διοίκησις ἀναβάλλει νὰ ἐκδίδῃ ἀδείας. Διατὶ ἀναβάλλει; Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀσχοληθῇ ἐπὶ τούτου, διότι ὑπάρχουσι θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ συζητῶνται ἐν τῇ Βουλῇ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σμολένσκης ἔχει τὸν λόγον.

§49Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμπληρῶ τὰς προχθεσινάς μου ἐπερωτήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν: 1) Ποία ἡ σημερινὴ κατάστασις τῶν ἐπακτίων πυροβολείων τοῦ Κράτους. 2) Τίνα ὁπλισμὸν ἔχουσι ταῦτα καὶ εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται οὗτος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πυροβόλα, τοὺς κιλλίβαντας αὐτῶν, τὰς κλίνας κλπ. 3) Ἄν ἐπασχολοῦντα ναῦται διὰ τὴν φρούρησιν αὐτῶν. 4) Ἂν ἐν ταῖς πυριτιδαποθήκαις αὐτῶν ὑπάρχουσι πυρομαχικά, καὶ τίς ἡ κατάστασις αὐτῶν. Τέλος παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσιν αἱ ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς, αἱ ἀφορῶσαι εἰς ὅλα ταῦτα, διότι ἔχω θετικὰς πληροφορίας, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστα. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸν ὁπλισμόν, φρονῶ ὅτι οὗτος δύναται νὰ ἐκποιηθῇ ὡς ἄχρηστον ὑλικόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§51Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μετὰ τὰς περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος μακρὰς συζητήσεις παρακρατητικῶν καὶ ἀντιπαρακρατητικῶν ἔρχομαι ν’ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλήν, συζητῶν ἢ μᾶλλον συνιστῶν μερικὰ πράγματα εἰς τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀπαιτουμένην παρακράτησιν ἑτέρου τινὸς ἑλληνικοῦ προϊόντος, διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀντίρρησις ἀντιπαρακρατητικῶν δὲν θὰ ὑπάρξῃ. Τὸ προϊόν τὸ ἑλληνικόν, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι οἱ φυγόδικοι.

§52Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἑλληνικόν. Ὑπάρχει καὶ ἀλλαχοῦ.

§53Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρὸς τὸ παρόν.

§54Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ὅμως μονοπωλιακόν.

§55Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μονοπωλιακὸν δὲν εἶναι. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου, λυποῦμαι ὁμολογῶν, ὅτι αὕτη ἔχει μέγιστον μέρος τοῦ μονοπωλίου τούτου.

§56Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητεῖτε λοιπὸν ἐξαγωγὴν;

§57Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐξαγωγὴν ζητῶ ἐκεῖθεν, καὶ εἰσαγωγὴν εἰς τὰς φυλακάς! Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βάλτου, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει κατάστασίς τις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ὁτὲ μὲν λανθάνουσα, ὁτὲ δὲ ὀξεῖα. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι πρό τινος χρόνου, ὅτε ἐξηλέγχοντο αἱ ἐκλογαὶ ἐνώπιον τοῦ Σώματος τῆς Βουλῆς, λόγος ἐγένετο περὶ τῆς ἐκλογῆς Βάλτου παρὰ τοῦ ταχθέντος πρὸς τοῦτο εἰσηγητοῦ κυρίου Βελλιανίτου.

§58Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἤμην εἰσηγητής.

§59Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἴχετε ἀναλάβει τὸν χαρακτηρισμὸν ὑποβληθεισῶν τινων ἐνστάσεων. Ἀλλὰ δὲν ἔχω νὰ ψέξω τὰ λεχθέντα παρ’ ὑμῶν. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Βελλιανίτης παρουσίασεν ἔγγραφον ἢ μᾶλλον πιστοποιητικὸν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Μεσολογγίῳ Πλημμελειοδικῶν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐν ᾧ ἀναφέρεται, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος φυγοδίκων ἀνήρχετο εἰς ἑπτακοσίους! Ἐννοεῖτε, ὁ τίτλος τοῦ φυγοδίκου, ἀπονεμόμενος εἰς 700 πρόσωπα, εἶναι τίτλος τραγικός πως, καὶ δὲν ἀποδίδει τὴν ἀλήθειαν τῆς καταστάσεως. Διότι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου συνηθίσαμεν νὰ ἀπονέμωμεν ἀδιακρίτως τὸν τίτλον τοῦ φυγοδίκου εἰς μικροεγκληματίας καὶ εἰς μεγαλοεγκληματίας. Ἐννοεῖτε δέ, ὁποία παράγεται ἐντύπωσις, ὅταν χαρακτηρίζωνται ὡς φυγόδικοι πρόσωπα ἐντελῶς ἀκίνδυνα εἰς τὴν ἀσφάλειαν τοῦ τόπου. Ὑπάρχουσι βεβαίως 700 πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀπέφευγον καὶ ἐξακολουθοῦσιν ἴσως ἔτι ν’ ἀποφεύγωσι τὴν Ποινικὴν Δικαιοσύνην, ἀλλ’ ὅμως δὲν εἶναι πάντες ἐπικίνδυνοι φυγόδικοι· εἶναι οἱ μικροεγκληματίαι, οἱ ἐρημοδικασθέντες, οἱ ἔχοντες ποινικὰς ἀποφάσεις καταδίκης εἰς φυλάκισιν ὀλίγων ἡμερῶν.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καὶ οἱ φυγόποινοι.

§61Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχουσιν ἐπίσης καὶ φυγόδικοι, μὴ προσερχόμενοι εἰς τὰς ἀρχάς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κατηγορηθῆ διὰ πράξεις μικρὰς, διὰ παρανόμους ὑλοτομίας καὶ μικροὺς τραυματισμούς. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ πρόσωπα ἐν τῇ κατηγορίᾳ ταύτῃ τῶν φυγοδίκων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπικίνδυνοι ἐγκληματίαι. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐπαρχίας τελείως ἀπομεμακρυσμένης τοῦ κέντρου, ὡς εἶναι ἡ ἐπαρχία Βάλτου, ἡ λανθάνουσα αὐτὴ κατάστασις τῆς ὑπάρξεως μικροφυγοδίκων εἶναι ἡ προπαρασκευὴ τῆς ὀξείας κρίσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ μετὰ πάροδον 6 μηνῶν ἢ ἑνὸς ἔτους ἐν τῷ σταδίῳ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ ἐπέλθῃ προαγωγή!

§63Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βάλτου καὶ ἐν τῇ ὁμόρῳ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης καὶ Ξηρομέρου ἔχει ὑποστῆ διαφόρους ἐξελίξεις ἡ κατάστασις αὕτη, ἡ λανθάνουσα, διὰ τῆς προαγωγῆς κατ’ ἐκλογὴν πολλῶν φυγοδίκων, διότι καὶ τὸ δίκαιον τῆς ἀρχαιότητος ἐξέλιπεν ἐντελῶς, μετεβλήθη δὲ ἡ κατάστασις εἰς ὀξεῖαν ἀπὸ τοῦ 1887 μέχρι τοῦ 1890. Τότε ἐπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ν’ ἀποστείλῃ ἀνώτερον στρατιωτικὸν ἐπόπτην, ὡς διοικητὴν τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, μετὰ ἰσχυρᾶς δυνάμεως, ἵνα ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν. Ὑπῆρξε δὲ ἀνάγκη τοιαύτης τινὸς συμπεριφορᾶς τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὥστε ἐν τέλει αἱ διαμαρτυρίαι περὶ τῆς ὑπάρξεως φυγοδίκων ἐξέλιπον, καὶ ἠγέρθησαν διαμαρτυρίαι περὶ τῆς δράσεως τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων. Μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως τὰ πράγματα ἀφέθησαν εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρέθησαν, καὶ ἤρχισε πάλιν, —διότι δὲν κατεβλήθη φροντὶς περὶ πλήρους καὶ τελείας βελτιώσεως, —ἤρχισεν ἀναπτυσσομένη ἡ ὑπολανθάνουσα αὕτη κατάστασις, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς κρίσιν πρὸ τεσσάρων ἐτῶν. Διότι οὐ μόνον τὰ στοιχεῖα, ταῦτα διὰ τῆς ἀτιμωρησίας αὐτῶν, διὰ τοῦ ἀκαταδιώκτου, προήχθησαν κατὰ βαθμὸν καὶ κατ’ ἐγκληματικότητα, οὐ μόνον ταῦτα ἐγένοντο τολμηρότερα, ἀλλ’ ἡ τόλμη αὐτῶν ἔλαβεν ἕτερον χαρακτηρισμόν. Διότι συνέβη τὸ ἑξῆς σοβαρόν. Πολλὰ ἄτακτα στοιχεῖα ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν, καὶ δὴ ὁλόκληροι ληστοσυμμορίαι, εὑρίσκουσκι ἔδαφος προσφορώτερον, ἔδαφος καλλιεργήσιμον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βάλτου, εἰσέρρευσαν ἐκεῖ, καὶ οὕτως εὑρέθημεν πρὸ τοῦ θεάματος τῆς κυριαρχίας τῆς συμμορίας τῶν Τσεκουραίων, ἡ ὁποία κατεστράφη δι’ ἑτέρας κυβερνητικῆς ἐνεργείας, ταχείας καὶ ῥαγδαίας. Κατάστασις ὁμοία ἀνεφάνη καὶ κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος, ἧς ἕνεκα ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ ἀποστείλῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου αὐτὸν τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς κ. Στάϊκον, ὅπως διὰ τῆς αὐτοπροσώπου καὶ ἀμέσου αὐτοῦ παρουσίας ἀποκαταστήσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν. Πράγματι δὲ ἐπέτυχε τὴν σύλληψιν δύο ληστῶν, τῶν Ψωφάκηδων, καὶ ἑτέρων φυγοδίκων. Δυστυχῶς ἐπηκολούθησεν ἡ διάλυσις τοῦ μεταβατικοῦ ἐκείνου ἀποσπάσματος, καὶ συνεπείᾳ τῆς διαλύσεως αὐτοῦ καὶ συνεπείᾳ τῆς ἀδυναμίας τῆς ἀστυνομίας ἤρχισε πάλιν ἡ κατάστασις νὰ ἐπανέρχηται εἰς ὃ σημεῖον ἐξ ὑπαρχῆς καὶ πρὸ ἀμνημονεύτων χρόνων εἶχεν ἐξορμήσει. Δὲν πρόκειται τὴν στιγμὴν ταύτην οὔτε νὰ ἐξιστορήσω τὰ τῆς ἱστορίας τῶν φυγοδίκων τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, διότι εἶναι κοινὴ ἱστορία καὶ ἄλλων πολλῶν ἐπαρχιῶν, ἀπεστερημένων συγκοινωνίας καὶ μακρὰν τοῦ κέντρου ὑπαρχουσῶν, οὔτε νὰ κακίσω τινά· ἡ κατάστασις δ’ αὕτη ὑφίσταται ἀπὸ πολλοῦ. Μάλιστα ὀφείλω, ὁμολογῶν τὴν ἀλήθειαν, νὰ ὁμολογήσω χάριτας συγχρόνως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ἐπεμελήθη ἀμέσως τῆς διορθώσεως τῶν ἀτόπων, καὶ ἐνίσχυσε διά τινων χωροφυλάκων τὰς δύο ἀστυνομίας Βάλτου, συγχρόνως δ’ ἐνήργησεν ἀποστολὴν μεταβατικοῦ ἀποσπάσματος ἐκ 15 εὐζώνων, οἵτινες πολὺ συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως. Πρὸ τούτου ὅμως, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, ἔχω καθῆκον ἀπαράβατον νὰ ἐπιμεληθῶ καὶ τῶν συμφερόντων αὐτῆς, καί, καθ’ ἃ καὶ ἄλλοτε εἶπον, νὰ ἦμαι φροντιστὴς—ὅπως δυστυχῶς εἴμεθα ὅλοι οἱ Βουλευταί, ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν—καὶ νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν σημεῖά τινα, ἐφ’ ὧν δύναται νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της, καὶ ἐπιμελουμένη τούτων νὰ βελτιώσῃ τὰ τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας καὶ τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης. Δυστυχῶς ἐπὶ πολλὰ ἔτη αἱ ἐπαρχίαι ἡμῶν δὲν ἔτυχον τῆς δεούσης καὶ συντόνου ἐπιμελείας περὶ τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων αὐτῶν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει πᾶσα Κυβέρνησις νὰ παρέχῃ. Δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ἔν τισι παρουσιάζει ἡ ἐπαρχία Βάλτου τὴν εἰκόνα, ὅτι εὑρίσκεται ἐκτὸς τῶν συνόρων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Διότι ἀπὸ τοῦ Καρβασαρᾶ καὶ ἐπέκεινα, ἀπὸ τῆς πρωτευούσης καὶ ἐφ’ ὅσον ἀνερχόμεθα πρὸς τὰ ὄρη, παρουσιάζεταί τι τὸ σχεδὸν ἀνεξάρτητον καὶ ἀκυβέρνητον ἐντελῶς, καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἐπὶ τῶν κατοίκων ἐκείνων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρῇ ἀπροσκόπτως, ἡ δ’ ἐπιμέλεια τῶν συμφερόντων καὶ τῆς καταστάσεως τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας κατὰ πολὺ ὑπολείπεται. Ἵνα λοιπὸν ἡ κατάστασις αὕτη βελτιωθῇ καὶ ἀπολαύσωσιν οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης τῶν ἀγαθῶν τῆς εὐνομίας, καὶ εὐημερήσωσι βαθμιαίως, εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι μέτρα, ἐξ ὧν τινα θέλουσιν ἐπιφέρει τὴν ἄμεσον βελτίωσιν τῶν πραγμάτων, ἕτερα δὲ, ἐμμέσως ἐπερχόμενα, θέλουσι μετὰ πάροδον ἐτῶν συντελέσει εἰς τὴν πλήρη παγίωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἐκ τῆς ὁποίας θέλει ἐπέλθει ἡ εὐημερία τῆς ἐπαρχίας ἡμῶν. Τὰ ἄμεσα μέτρα εἶναι ὀλίγιστα, κατὰ τὴν γνώμην μου· θέλω δ’ ἀναφέρει ταῦτα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις, ἐὰν ἐγκρίνῃ, δύναται, ἐφαρμόζουσα ταῦτα ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἐπαρχίᾳ, νὰ ἐπισπάσηται τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν κατοίκων. Ἐν πρώτοις εἶναι ἀνάγκη, ἐπί τινα χρόνον νὰ ὑπάρχωσιν οὐχὶ πλέον μεταβατικὰ ἀποσπάσματα, ἀλλὰ διαρκῆ ἀποσπάσματα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, καὶ δὴ εὐζωνικὰ καθαρῶς, διότι μόνον οἱ ἐκ τῶν εὐζωνικῶν ταγμάτων ἄνδρες εἰσὶ κατάλληλοι διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν ἀτάκτων στοιχείων. Ἐὰν λοιπὸν δὲν ἦναι ἐφικτὴ ἡ διαρκὴς παραμονὴ μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, εἶναι ἀναγκαία τοὐλάχιστον ἡ διαμονὴ διαρκῶς ἑνὸς λόχου ἀνδρῶν ἐν Καρβασαρᾷ, ἀποσπωμένου ἐκ τῆς ἐν Ἄρτῃ φρουρᾶς, ὡς καὶ ἄλλοτε ὑπῆρξεν, ὅτε ὁ Καρβασαρᾶς ἦτο ἕδρα τάγματος εὐζώνων, μετατεθέντος ὅμως ἐκεῖθεν, διότι ἡ ἀπόλυτος ἀνάγκη τῆς ἐκτελέσεως μεγάλων γυμνασίων ἐν εὐρείᾳ κλίμακι ἐπέβαλλεν ἵνα ἡ συγκέντρωσις ὁλοκλήρου τοῦ στρατοῦ γένηται ἐν Ἄρτῃ...

§64Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐν Μεσολογγίῳ.

§65Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἐν Ἄρτῃ. Ἡ Ἄρτα ἔχει τὸ σύνταγμά της. Εἰς τὰ δύο ταῦτα σημεῖα συνεκεντρώθησαν τὰ στρατεύματα· ὥστε τὸ Ἀγρίνιον μένει ἀφρούρητον, ἐπίσης ἡ Βόνιτσα, ἐπίσης καὶ ὁ Καρβασαρᾶς. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ὁ λόχος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος ἔμενεν ἐν Καρβασαρᾷ, μετετοπίσθη, ἔκτοτε χρονολογεῖται καὶ ἡ παρόξυνσις τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη, ἵνα διὰ τῆς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τῆς καταλλήλου, πεισθῶσιν οἱ ἁρμόδιοι νὰ ὑποβάλωσι πρότασιν περὶ προσωρινῆς, τοὐλάχιστον ἐπὶ ἑξάμηνον, τοποθετήσεως ἑνὸς λόχου εὐζώνων ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, οὕτω δὲ καὶ τὸ μεταβατικὸν ἀπόσπασμα θὰ ἦναι περιττὸν, καὶ ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐκεῖσε ἀστυνομιῶν ἐξ ἀνδρῶν παρόντων θὰ ἦναι εὔκολος, καὶ ἡ δημοσία τάξις θέλει παγιωθῆ. Ἐπίσης εἶναι ἀνάγκη, ἵνα αἱ ἀστυνομίαι Βάλτου ἐπί τινα χρόνον εὐμοιρῶσιν ἀνδρῶν, διότι ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα ἡ μὲν ἀστυνομία τῶν δήμων Ἀμβρακίας καὶ Στράτου ἔχει δύναμιν τεσσάρων χωροφυλάκων ἐν συνόλῳ, ἡ δὲ ἀστυνομία Ἰδομένης καὶ Θυάμου ἔχει δύναμιν τριῶν μόνον χωροφυλάκων καὶ ἑνὸς ὑπενωμοτάρχου. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι τοσαύτη μόνον δύναμις ἐπὶ τόσῳ μεγάλων ἀποστάσεων καὶ μεταξὺ κατοίκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι συνηθισμένοι εἰς τὴν ἀνυποταξίαν καὶ τὴν ἀπείθειαν εἰς τοὺς νόμους, τοσαύτη μόνον δύναμις, λέγω, εἶναι ἀνεπαρκὴς, καὶ ἀδύνατον νὰ συντελέσῃ εἰς πρόληψιν διαφόρων ἀδικημάτων. Εἶναι ἐπείγουσα ἡ ἀνάγκη ἰσχυρᾶς ἀστυνομίας, διότι ἀναντιρρήτως τὰ πλεῖστα τῶν ἀδικημάτων γεννῶνται ἐκ τῶν ζωοκλοπῶν. Ἡ ἀρχὴ παντὸς κακοῦ εἶναι ἡ ζωοκλοπὴ καὶ ἡ ζωοκτονία· ἔν τισι μὲν δήμοις ἡ ζωοκλοπὴ, ἔν τισι δὲ ἡ ζωοκτονία. Ἡ ζωοκτονία γίνεται πρὸς ἐκδίκησιν ἀτομικῶν παθῶν καὶ καταστροφὴν ξένων περιουσιῶν. Ὅταν ὅμως ὑπάρχῃ δύναμις ἐπαρκὴς, τὰ ἀδικήματα ταῦτα εἶναι δυνατὸν νὰ προληφθῶσι, καὶ προλαμβανομένων τούτων ἐκλείπει ἡ ἐγκληματικότης, ἡ ὁποία ἔχει ἀφορμὴν καὶ τὴν ἐν τισι μὴ τελείαν ἐφαρμογὴν τῶν ποινῶν τῆς ζωοκλοπῆς. Αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα τὰ ἄμεσα. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕτερον μέτρον δικαστικὸν, δυνάμενον νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ὁ δῆμος Θυάμου εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν μεγάλην ἀπὸ τοῦ Μεσολογγίου, ἔνθα ἑδρεύει τὸ Πρωτοδικεῖον, εἰς ὃ ὑπάγεται δικαστικῶς, εἰς τοσαύτην ἀπόστασιν, ὥστε εἶναι ἀδύνατος ἡ συγκοινωνία καὶ ἡ ἀπονομὴ δικαιοσύνης εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, ἐνῷ τοὐναντίον οὗτος εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν ἐλαχίστην ἀπὸ τῆς Ἄρτης. Συνιστῶ λοιπὸν ὡς ἀναγκαῖον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, — ἴσως δὲ καὶ οἱ Βουλευταὶ Ἄρτης εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ συνδράμωσιν εἰς τοῦτο, — ἵνα ὁ δῆμος Θυάμου διὰ νομοθετικῆς πράξεως ὑπαχθῇ εἰς τὴν δικαστικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Πρωτοδικείου Ἄρτης. Διότι καὶ τῶν ἀστικῶν καὶ τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων ἡ κρείσσων ἐξυπηρέτησις θέλει συντελέσει εἰς τὴν παγίωσιν τῆς δημοσίας τάξεως εἰς τὸν δῆμον τοῦτον...

§66Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγένετο αἴτησις, ὅπως ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Βάλτου προσαρτηθῇ δικαστικῶς εἰς τὴν Ἄρταν.

§67Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τοῦτο ἔχω μίαν ἀντίρρησιν. Ὁ δῆμος Στράτου εἶναι πολὺ πλησίον εἰς τὸ Μεσολόγγιον, καὶ ὁ δῆμος δὲ Ἀμβρακίας εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν πρὸς τὸ Μεσολόγγιον — οὐχὶ ὁδοιπορικῶς, ἀλλὰ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, — ἐπίσης δὲ καὶ ὁ ἕτερος δῆμος, ὁ τῆς Ἰδομένης, πλησιάζει πρὸς τὸ Ἀγρίνιον, ἑπομένως εὐκολώτερον οἱ κάτοικοι σιδηροδρομικῶς μεταβαίνουσιν εἰς τὸ Μεσολόγγιον. Ὁ δῆμος ὅμως Θυάμου εἶναι ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ ὑπαχθῇ δικαστικῶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἄρτης. Οἱ ἕτεροι δῆμοι ἤθελον ἀδικηθῆ, ἔχοντες τὴν εὐκολίαν τῆς συγκοινωνίας, ἐὰν ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν Ἄρταν. Σχετικῶς ὅμως πρὸς τοὺς δήμους τοὺς ὑπαγομένους εἰς τὸ Μεσολόγγιον, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπιμεληθῇ τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἐν Μεσολογγίῳ Πρωτοδικείου, ὅπερ ἔχει Πρόεδρον καὶ τὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ τὴν σύνθεσίν του ἀριθμὸν τῶν δικαστῶν μόνον. Εἶναι δὲ Πρωτοδικεῖον, εἰς οὗ τὴν δικαιοδοσίαν ὑπάγονται αἱ ἐπαρχίαι Μεσολογγίου, Ναυπακτίας, Ἀγρινίου, Βάλτου καὶ Βονίτσης. Παρετηρήθη καὶ τὸ ἑξῆς γεγονὸς, ὅτι, ἐνῷ συνέστη τὸ Πρωτοδικεῖον Εὐρυτανίας, — ὅπερ ὡς Πλημμελειοδικεῖον βεβαίως ἔχει λόγον, ἀλλ’ ὡς Πρωτοδικεῖον ἥκιστα, νομίζω, ἐχρησίμευσεν, ἀδίκως δ’ ἀπασχολοῦνται 4 δικασταὶ, οἵτινες κατ’ οὐδὲν προάγονται εἰς τὴν μελέτην τῶν ἀστικῶν ὑποθέσεων ἐν Εὐρυτανίᾳ, — καίτοι διὰ τῆς συστάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Εὐρυτανίας ἀφῃρέθησαν πολλαὶ ὑποθέσεις, ποινικαί τε καὶ ἀστικαὶ, ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου Μεσολογγίου, αἱ ἐργασίαι τούτου οὐ μόνον δὲν ἠλαττώθησαν, ἀλλὰ καὶ ηὔξησαν. Δὲν ἔχω νὰ ἐξετάσω οὔτε νὰ ἐκφέρω κρίσεις περὶ τῶν αἰτίων, ἕνεκα τῶν ὁποίων προῆλθεν ἡ κατάστασις αὕτη. Τὸ ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι, καίτοι ἐκ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Πρωτοδικείου Μεσολογγίου ἀπεσπάσθη οὐσιῶδες μέρος, οὐχ ἧττον αἱ ἐργασίαι αὐτοῦ ηὔξησαν, καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν μένει ὁ αὐτός· εἶναι δὲ φυσικῷ τῷ λόγῳ ἀνεπαρκὴς, ἐκ τῆς αἰτίας, ἣν ἀνέφερα. Διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς ὑποθέσεων, αἵτινες εἶναι ἐκκρεμεῖς ἐπὶ πολὺν χρόνον, καὶ ὑποθέσεων ἐν πολλοῖς σπουδαίων. Τοῦτο δὲ προέρχεται, ὡς εἶπον, ἐκ τῆς ἀριθμητικῆς ἀνεπαρκείας τοῦ προσωπικοῦ τῶν δικαστῶν, καὶ οὐχὶ ἐκ κακῆς διαθέσεως αὐτῶν. Ἐπειδὴ λοιπὸν πρόκειται περὶ τοιούτου νομοῦ, ὅστις ἔχει τόσους ἐγκληματίας, νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἐπιμεληθῇ τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐν Μεσολογγίῳ Πρωτοδικῶν, ὅπως τοιουτοτρόπως ἐκκαθαρισθῶσιν αἱ ποινικαὶ ὑποθέσεις. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄμεσα μέτρα, ἅπερ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ ἔμμεσά τινα μέτρα, τὰ ὁποῖα δύνανται μετὰ πάροδον ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν νὰ συντελέσωσι πολὺ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, πλησιάζοντα τὴν ἐπαρχίαν ἡμῶν ἐγγύτερον πρὸς τὸν πολιτισμόν· τὰ μέτρα δὲ ταῦτα εἶναι ἡ ἐπιμέλεια τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀφ’ ἑνός, ἡ ἐπιμέλεια τῆς ὁδοποιίας ἀφ’ ἑτέρου. Ἐν ὅλῃ τῇ ἐπαρχίᾳ Βάλτου, ἀριθμούσῃ τέσσαρας δήμους, δημοτικὰ σχολεῖα δὲν λειτουργοῦσι παρὰ τέσσαρα μόνον...

§68Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν περιοδεύει εἰς Βάλτον;

§69Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔρχεται ἅπαξ τοῦ ἔτους, παρίσταται εἰς τὰς ἐξετάσεις τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου Ἀμβρακίας, σπανίως δὲ ἢ μᾶλλον ποτὲ δὲν μετέβη εἰς τοὺς ὀρεινοτέρους δήμους, ἵνα ἀντιληφθῇ τῆς καταστάσεως. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω, ἂν μετέβη ποτέ.

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς ὀνομάζεται;

§71Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρὶν ἦτο εἷς ὀνόματι Καλλίχορος, ὁ ὁποῖος ἀπελύθη· τώρα δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι. Περὶ τοῦ νέου ἐπιθεωρητοῦ οὐδεμίαν αἰτίασιν ἔχω, διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς μόλις πρὸ δύο ἢ τριῶν μηνῶν ἀνέλαβε τὴν ὑπηρεσίαν του. Ὁ πρώην ἐπιθεωρητὴς δὲν εἶχεν ἐπιμεληθῆ καθόλου.

§72Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν διωρίσθη ἐπὶ τῇ προτάσει ὑμῶν;

§73Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι...Λέγω ὅτι δὲν ὑποβάλλω αἰτίασιν διὰ τὸν ἐπιθεωρητήν· ὑποβάλλω μόνον σύστασιν. Λειτουργοῦσι καί τινα γραμματοδιδασκαλεῖα, εἶναι δὲ γνωστόν, κατὰ πόσον δύνανται νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ἐκπαιδευτικῆς καταστάσεως τὰ γραμματοδιδασκαλεῖα, χειριζόμενα μάλιστα δυστυχῶς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μας παρὰ γραμματοδιδασκάλων τῆς παλαιᾶς κατηγορίας. Ὥστε εἶναι ἀνάγκη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ συστήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἰς τὸν κύριον ἐπιθεωρητὴν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ νὰ ὑποβάλῃ πρότασίν τινα περὶ τῆς ἐκπαιδευτικῆς καταστάσεως τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, συνάμα δὲ νὰ λάβῃ μέτρα καὶ περὶ διορθώσεως ἀτόπου τινός, συμβαίνοντος ἀπὸ τριετίας ἤδη. Ἐν Εὐρυτανίᾳ ἀπὸ τριετίας ἤδη ὑπάρχει ἐγκατεστημένον ὑποδιδασκαλεῖον πρὸς ἐκπαίδευσιν καὶ χορηγίαν διπλωμάτων γραμματιστῶν. Ἡ Εὐρυτανία εἶναι ἀπρόσιτος καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς ἐπαρχίας Βάλτου καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας καὶ εἰς τοὺς πέριξ, διότι ἡ κατάστασις τῆς συγκοινωνίας εἶναι ἐλεεινὴ καὶ ἀξιοδάκρυτος. Ἐνῷ λοιπὸν ὑπὸ τοιούτους ὅρους λειτουργεῖ ἐπὶ τριετίαν ἤδη τὸ ὑποδιδασκαλεῖον ἐν Εὐρυτανίᾳ, δὲν ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ μετατεθῇ δι’ ἓν τουλάχιστον ἔτος εἰς Καρβασαρᾶν, καὶ δι’ ἕτερον εἰς Ἀγρίνιον, ὅπως οὕτω δοθῇ ἀφορμὴ νὰ ἐκπαιδευθῶσι γραμματισταὶ καὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων καταγόμενοι. Διότι νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ ἀρκούντως ἐξεπαιδεύθησαν οἱ Εὐρυτᾶνες καὶ κατηρτίσθησαν πλουσιοπαρόχως περὶ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, εἶναι ἤδη καιρὸς, ἵνα καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι τοῦ ἡμετέρου νομοῦ ἀπολαύσωσι τοῦ εὐεργετήματος ἑνὸς ὑποδιδασκαλείου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς μερίμνης ταύτης ὡς πρὸς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, ὑπάρχει ἀνάγκη μερίμνης καὶ διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς ἐπαρχίας Βάλτου. Μία μόνη ὁδὸς δημοσία ὑπάρχει καθ’ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου, ἡ ἀπὸ Μεσολογγίου δι’ Ἀγρινίου καὶ Καρβασαρᾶ εἰς Ἄρταν· ὅλη ἡ ἄλλη ἐπαρχία στερεῖται ἐντελῶς συγκοινωνίας· ὑπάρχουσι τὰ λεγόμενα γιδόστρατα, δηλαδὴ ὁδοὶ ἔχουσαι πλάτος ½ μέτρου, ὄχι ἐντελῶς ἀτραποὶ, διὰ τῶν ὁποίων μόνον αἶγες δύνανται νὰ διέλθωσιν, οὐχὶ δὲ καὶ ἄνθρωποι...

§74Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει καὶ γέφυρα ἐπὶ τοῦ Ἀχελώου ποταμοῦ.

§75Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχει γέφυρα, Σπολάϊτα λεγομένη, ἡ ὁποία ζευγνύει τὴν Τριχωνίαν πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου· ἄλλη ὁδὸς βατὴ δὲν ὑπάρχει, ἄγουσα πρὸς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην. Ὅλοι λοιπὸν αὐτοὶ οἱ δῆμοι ἐν τῇ ἐσωτερικῇ αὑτῶν συγκοινωνίᾳ οὐδεμίαν ἔχουσι βατὴν ὁδόν. Ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ζαΐμη, εἶχε διατάξει μελέτην πρὸς κατασκευὴν δύο ἢ τριῶν ὁδῶν βατῶν, διὰ τῆς μιᾶς μὲν τῶν ὁποίων θὰ ἤρχετο εἰς συγκοινωνίαν ὁ δῆμος Ἰδομένης πρὸς τὴν πρωτεύουσαν Καρβασαρᾶν, διὰ δὲ τῆς ἑτέρας ὁ δῆμος Θυάμου. Δυστυχῶς ὅμως οὔτε ἡ μελέτη αὕτη δὲν ὑπεβλήθη ἀκόμη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου μηχανικοῦ, διότι εἶναι μόνος του ἐκεῖ, ἄνευ βοηθοῦ, καὶ δὲν ἔχει ἐπαρκῆ χρόνον, ἵνα προβῇ εἰς τοιαύτας μελέτας. Θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν καὶ δι’ ἐφαρμογῆς τῆς προσωπικῆς ἐργασίας, κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἔργα τινὰ πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἀπαραιτήτων τοῦ τόπου ἀναγκῶν, ἀλλὰ χρειάζεται, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, — τοῦ ὁποίου τὴν μέριμναν ἐν τῷ κύκλῳ τῶν ὑπηρεσιῶν, τῶν ἀφορωσῶν τὴν συγκοινωνίαν, οὐδόλως θέλω ὑποτιμήσει, — ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ὀλίγον ἐπὶ τῆς συγκοινωνίας τῆς ἐπαρχίας Βάλτου. Ἤθελεν οὕτω κατὰ πολὺ βελτιώσει τὴν κατάστασιν, καὶ πράγματι ἤθελεν ἐπισπάσει τὴν εὐγνωμοσύνην ὅλων τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας. Τὰς συστάσεις ταύτας διὰ βραχέων ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα τὸ ἀναγκαῖον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων τούτων, θέλει θέσει αὐτὰ εἰς ἐφαρμογήν.

§76Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Κατόπιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου, δι’ ὀλίγων θ’ ἀπασχολήσω ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταὶ, καθόσον καὶ ἐγὼ ἔχω καθῆκον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως προσπαθήσωσιν, ὅσον τὸ ἐφικτὸν, νὰ φανῶσι χρήσιμοι εἰς τὴν ἀτυχῆ ἐπαρχίαν, ἧς ἀντιπρόσωπος ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι. Πρωτίστως μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ ζητήσω, ὅπως διὰ παντὸς μέσου ἐπιδιωχθῇ ἡ παγίωσις τῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Καὶ προσωπικῶς ἐξέφρασα τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἔλαβεν ὄντως μέριμναν περὶ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις ἐπαρκοῦς δυνάμεως εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐπέτρεψεν, ὅπως λάβῃ πλήρη μέτρα, ἵνα ἐπέλθῃ ταχύτερον ἡ τάξις καὶ ἀσφάλεια. Δὲν θέλω νὰ παρατείνω ἐπὶ πολύ, ἀναπτύσσων ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ πρὸ μικροῦ ἀγορεύσας κ. συνάδελφος εἶπεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θεωρῶ ὅμως ἀπαραίτητον καὶ μὴ ἐπιβλαβὲς ποσῶς οὔτε εἰς τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος οὔτε εἰς τὸν βαθμὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀνδρῶν, ὅπως ἐν συνεννοήσει οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ ἐπιτρέψωσι τὴν ἀπόσπασιν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα — τοὐλάχιστον μέχρι Μαΐου ἢ Ἰουνίου — ἑνὸς λόγου, διότι ἡ ἀπόσπασις μονάδος τοιαύτης καὶ τὸ στράτευμα θέλει ὠφελήσει, καὶ εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν θέλει συντελέσει, ἐνῷ ἡ ἀπόσπασις στρατιωτῶν ἄνευ οὐδεμιᾶς συνοχῆς ἐνεργείας οὐδὲν ἄλλο φέρει ἢ τὴν παραλυσίαν καὶ αὐτῶν τῶν στρατιωτῶν. Ἐὰν ἀποσπασθῇ ἡ μικρὰ αὕτη μονὰς τοῦ στρατοῦ, ἤτοι εἷς λόχος, ὁ διοικητὴς τοῦ ἀποσπάσματος τούτου δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἐποπτείαν τῆς μεταβατικῆς ὑπηρεσίας ὄχι μόνον τῆς ἐπαρχίας Βάλτου, ἀλλὰ καὶ ἑτέρων ἐπαρχιῶν, εἰς τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἀποσπάσῃ ἄνδρας ἐκ τοῦ λόχου ἐκείνου. Δὲν ἐπιμένω, ὅπως ὁ λόχος ἀποσπασθῇ εἰς Καρβασαρᾶν ἢ Ἀγρίνιον, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῶ· διότι οὗτος δὲν θὰ χρησιμεύσῃ ὡς εἰδικὴ φρουρὰ, ἀλλ’ ἀκριβῶς ὁ διοικητὴς τοῦ λόχου θὰ διαμένῃ ἐκεῖ καὶ θὰ ἐποπτεύῃ τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ὄχι μόνον τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀστυνομιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπὸ ἔποψιν δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως συνεργάζονται μετὰ τῶν διαφόρων στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων. Νομίζω δ’ ὅτι τοῦτο δὲν θέλει φέρει πρόσκομμα ποσῶς εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἐν Ἄρτῃ διαμένουσι διαρκῶς τρεῖς λόχοι τοῦ τρίτου τάγματος τῶν εὐζώνων, ἡ δύναμις δὲ αὐτῶν, ὡς γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, καὶ ὡς δύνανται νὰ βεβαιώσωσι καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν παρίσταται ἀνάγκη νὰ παραμένωσιν ἐν Ἄρτῃ...

§77Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν παραμένουσι μόνον εἰς τὴν Ἄρταν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ Ἄγναντα καὶ εἰς τὰ Τζουμέρκα.

§78Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Εἷς λόχος παραμένει εἰς Ἄγναντα, οἱ ἄλλοι λόχοι ἐν Ἄρτῃ. Δὲν θέλω διὰ τῆς ὁμιλίας μου νὰ παραβλάψω τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ· μόνον ὡς Βουλευτὴς Βάλτου ὁμιλῶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου, ὅπως παγιωθῇ ἡ τάξις καὶ ἡ ἀσφάλεια. Πιθανὸν εἶναι, ἡ ἀπόσπασις τοῦ λόχου νὰ βλάψῃ τὴν πόλιν τῆς Ἄρτης ὑπὸ ἔποψιν ἀτομικῶν συμφερόντων· ἐγὼ ὅμως δὲν ζητῶ τὴν ἀπόσπασιν λόχου εἰς Καρβασαρᾶν διὰ νὰ ὠφελήσω τὴν πόλιν αὐτήν· ζητῶ τὴν ἀπόσπασιν ἑνὸς λόχου ἐκεῖ, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς παγίωσιν τῆς τάξεως καὶ ἀσφαλείας ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας. Σᾶς βεβαιῶ δὲ, ὅτι, ἂν ἀποσπασθῇ λόχος μὲ τοιαύτην δύναμιν, οἵαν σήμερον ἔχει, 120 ἀνδρῶν, θὰ ἦναι ἀρκετὴ ἡ δύναμις ἐκείνη, ἵνα συγκεντρωθῶσιν ὅλα τὰ ἀποσπάσματα πρὸς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν, καὶ ἡ συγκέντρωσις αὐτῶν θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας. Ἐγὼ δὲν λέγω ὅτι εἶναι κακὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐν Ἄρτῃ τόση δύναμις, καὶ νὰ ἐκτελῶνται γυμνάσια, ὅπερ εἶναι ὠφέλιμον εἰς τὸ στράτευμα, ἀλλ’ εἰς ἄλλας φρουρὰς ὄχι μόνον δὲν ἐκτελοῦνται γυμνάσια, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει οὔτε ἐπαρκὴς δύναμις, ὥστε οἱ ἄνδρες νὰ ἀναπαύωνται ἐπὶ εἰκοσιτετράωρον. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἕτερον μέτρον, τῆς ἐνισχύσεως τοῦ Δικαστηρίου Μεσολογγίου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω τὰ ἑξῆς. Ὑπάρχουσι πέντε δικασταὶ ἐν ὅλῳ μετὰ τοῦ Προέδρου, ὑπάρχουσι δὲ ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου πρὸ 15 καὶ 20 ἐτῶν! Οἱ ἀνακριταὶ, οἱ ὁποῖοι διευθύνουσι δύο ἀνακριτικὰ γραφεῖα ἐν τῷ Πλημμελειοδικείῳ Μεσολογγίου, δὲν προλαμβάνουσι νὰ ἐξετάσωσιν ἀνθρώπους καλουμένους ἵνα ἐξετασθῶσιν εἴτε ὡς μάρτυρες εἴτε ὡς κατηγορούμενοι, καὶ ἐντεῦθεν προσγίνεται τὸ ἑξῆς ἀδίκημα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ προσέρχονται ἀπὸ μέρη ἀπέχοντα 15 καὶ 20 ὥρας ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Πρωτοδικείου, ὅπως ἐξετασθῶσιν, ἀλλὰ δὲν κατορθοῦται τοῦτο, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἐν Μεσολογγίῳ λειτουργεῖ διαρκῶς Κακουργιοδικεῖον καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος, πλὴν τῆς Πέμπτης, ὅτε ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν δὲν ὁρίζει συνεδρίασιν, διότι συνεδριάζει τὸ Πρωτοδικεῖον διὰ τὰς πολιτικὰς δίκας. Τί γίνεται λοιπόν; Εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τοῦ Κακουργιοδικείου λαμβάνουσι μέρος καὶ οἱ ἐκτελοῦντες ἀνακριτικὰ καθήκοντα δικασταί, καὶ διὰ τοῦτο, ἐνῷ πολλοὶ ἄνθρωποι μεταβαίνουσιν ἐξ ἀποστάσεως 20 καὶ 25 ὡρῶν, καλούμενοι ὑπὸ τῶν ἀνακριτῶν, ὅπως ἐξετασθῶσι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθῶσι, καὶ ἕνεκα τούτου παραμένουσιν ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας ἐν Μεσολογγίῳ ἄνευ λόγου, μὴ ἔχοντες τὰ μέσα νὰ συντηρηθῶσιν. Ἡ ἐπαρχία δὲ Βάλτου, ὡς σᾶς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἔχει τὸ ἀτύχημα νὰ μὴ ἔχῃ συγκοινωνίαν, ἐν ὥρᾳ δὲ χειμῶνος καθίσταται δυσχερέστατον νὰ μεταβαίνωσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς Μεσολόγγιον. Καὶ τὶ συμβαίνει, νομίζετε; Καλούμενός τις ὑπὸ τοῦ ἀνακριτοῦ, ἀποφεύγει νὰ προσέλθῃ, συλλαμβάνεται δὲ κατόπιν καὶ μεταφέρεται διὰ τῆς βίας, ἵνα ἐξετασθῇ περὶ ἀσημάντου ὑποθέσεως. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐνισχύσῃ τὸ Δικαστήριον Μεσολογγίου δι’ ἑνὸς ἔτι δικαστοῦ, ὅστις νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα τοῦ ἀνακριτοῦ, οὗτος δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβαίνῃ καὶ ἐπὶ τόπου, ὅπερ εἶναι ὠφελιμώτερον διὰ τὸ Δημόσιον, διότι δὲν θὰ ὑποβληθῇ αὐτὸ εἰς πληρωμὴν μεγάλων ὁδοιπορικῶν ἐξόδων. Ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας Βάλτου ὑπάρχει ἕδρα Εἰρηνοδικείου· εἰς τὸν εἰρηνοδίκην δύναται νὰ ἀνατεθῶσι πρὸς ἐξέτασιν πολλαὶ ὑποθέσεις ποινικαί, καὶ οὕτω θὰ ἐπέλθῃ καὶ ἑτέρα ὠφέλεια· ὁ ἐξεταζόμενος ἐκεῖ καὶ μὴ ἔχων βαρεῖαν κατηγορίαν θ’ ἀφίηται ἐλεύθερος παρὰ τοῦ ἀνακριτοῦ, ἐνῷ σήμερον κρύπτεται, φυγοδικῶν καὶ συμπράττων μετ’ ἄλλων φυγοδίκων, οὕτω δὲ παρίσταται ἀνώμαλος ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας Βάλτου. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον μέτρον, τῆς προσαρτήσεως τοῦ δήμου Θυάμου δικαστικῶς εἰς Ἄρταν, τοῦτο θεωρῶ ὠφέλιμον καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἐπιβάλλεται δὲ καὶ ὑπὸ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, διότι τὸ Δημόσιον δὲν θὰ ἐπιβαρύνηται πολὺ μὲ τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα τῶν μαρτύρων καὶ τῶν κατηγορουμένων, ὡς συμβαίνει σήμερον, διότι ἐκ Βάλτου μέχρι Μεσολογγίου εἶναι ἀπόστασις 20 ὡρῶν, ἐνῷ μέχρις Ἄρτης εἶναι μόνον τεσσάρων ὡρῶν. Ἠδύνατο νὰ ὑπαχθῇ εἰς Ἄρταν καὶ ὁ δῆμος Ἀμβρακίας, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἂς γείνῃ ἔναρξις διὰ τῆς προσαρτήσεως τοῦ δήμου Θυάμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει πολλὰς ὑποθέσεις πολιτικάς, ἐνῷ ὁ δῆμος Ἀμβρακίας ἔχει πολλὰς τοιαύτας. Ἡ ὑπαγωγὴ τοῦ δήμου Θυάμου εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἄρτης θὰ σώσῃ ἀτυχεῖς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἕνεκα ἐλλείψεως συγκοινωνίας δὲν δύνανται νὰ προσέρχωνται ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, καὶ καθίστανται οὕτω φυγόποινοι καὶ φυγόδικοι καὶ βραδύτερον λῃσταί· ἔχομεν δὲ παραδείγματα, ὅτι οὐδεὶς λῃστὴς ἐπεκηρύχθη ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς, ἀλλὰ διότι διετέλεσεν ἐπὶ πολὺν χρόνον φυγόδικος, εὑρίσκων ὑποστήριξιν καὶ ἔκ τινων πολιτευομένων, καὶ νομίζων ὅτι ἦτο προτιμότερον νὰ παραμένῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του, παρὰ νὰ μεταβῇ εἰς Μεσολόγγιον πρὸς ἀνάκρισιν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ὑπαγάγῃ τὸν δῆμον Θυάμου εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἄρτης.

§79Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Μεθ’ ὅσα οἱ ἀξιότιμοι Βουλευταὶ εἶπον περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῶν ἐπαρχιῶν Βονίτσης καὶ Βάλτου, δὲν θὰ εἴπω πολλά. Θὰ ἐπιστήσω μόνον τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς, δυναμένου νὰ φέρῃ πλήρη παγίωσιν τῆς τάξεως εἰς τὰς δύο ἐπαρχίας, εἰς τὰς ὁποίας ἡ τάξις δυστυχῶς ἔχει διασαλευθῆ, νομίζω δὲ, ὅτι εἰς τὸ πρόγραμμα περὶ ἐθνικῆς παραγωγῆς πρῶτον ἔπρεπε νὰ ἦναι ἡ ἐμπέδωσις τῆς ἀσφαλείας· διότι πῶς εἶναι δυνατὸν ἄνευ ἀσφαλείας νὰ προαχθῇ ἡ παραγωγή; Ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐκείναις ἡ κτηνοτροφία καὶ ἡ γεωργία δὲν εὑρίσκονται εἰς εὐχάριστον σημεῖον· αἱ ἀγροζημίαι καὶ αἱ ζωοκτονίαι δίδουν ἀφορμὴν εἰς τὰ ἐγκλήματα, καὶ ἑπομένως εἰς τὴν φυγοδικίαν. Ἀνέκαθεν εἰς τὸν νομὸν Ἀκαρνανίας διέμενε τὸ πρῶτον τάγμα τῶν εὐζώνων, διότι δύο τάγματα τῶν εὐζώνων ἦσαν τοποθετημένα εἰς τὸ τότε Ἀρχηγεῖον τῆς Ἠπείρου καὶ κατόπιν εἰς τὴν Μεραρχίαν τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος· κατὰ τὸ 1898, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ ἐπανέλθῃ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἰς Θεσσαλίαν, καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρχε φόβος διασαλεύσεως τῆς τάξεως, τὸ ἓν τῶν ταγμάτων τούτων τῶν εὐζώνων μετέβη εἰς Θεσσαλίαν καὶ μένει ἔκτοτε ἐκεῖ, ἀφέθη δὲ ἡ Δυτικὴ Ἑλλὰς μὲ ἓν τάγμα μόνον. Νομίζω ὅθεν, ὅτι ἐκ τοῦ στρατοῦ τῆς Θεσσαλίας ἔπρεπε νὰ προσκληθῇ ἓν εὐζωνικὸν τάγμα καὶ τοποθετηθῇ εἰς Ἀγρίνιον, ἢ ὅπου ἀλλοῦ ἡ ἕδρα τοῦ τάγματος, καὶ ν’ ἀποσπασθῶσι λόχοι ἐξ αὐτοῦ εἰς Βόνιτσαν καὶ Καρβασαρᾶν, καὶ τότε νὰ παύσουν τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα, οἱ δὲ λόχοι νὰ ἔχουν τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τῆς ἀσφαλείας, ὑπὸ τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν τοῦ διοικητοῦ τοῦ τάγματος, καὶ οὕτως ἡ τάξις νὰ ἐμπεδωθῇ. Εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας ὑπάρχει προκατάληψις κατὰ τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, ἀλλ’ ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν Βονίτσης καὶ Βάλτου τὰ θεωροῦμεν ἀπαραίτητα.

§80Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐργάται τοῦ Καπνοκοπτηρίου Ἀθηνῶν δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονοῦνται κατὰ τῆς κακῆς καταστάσεως τοῦ Καπνοκοπτηρίου. Οἱ βουλευταὶ Φθιώτιδος κ.κ. Τράκας, Δεδούσης, Κοντογιάννης καὶ Χατζῖσκος μετὰ τοῦ βουλευτοῦ Βόλου κ. Καρτάλη ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀποσπάσεως τοῦ δήμου Ἁμαλιαπόλεως (Νέας Μιζέλης) ἐκ τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος καὶ ὑπαγωγῆς αὐτῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βόλου. Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 293). Ὁ βουλευτὴς Γορτυνίας κ. Ι. Ἀντωνόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Ἡραίας ὀφειλομένου ποσοῦ διὰ τὴν διοχέτευσιν ποσίμου ὕδατος εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου τούτου». Καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 294). Ὁ κύριος Ῥοῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§82Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς ἄτοπον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει χώραν κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ΑΧΛʹ περὶ λαχείων. Κατεκλύσθη ὁ τόπος ἀπὸ λαχεῖα ἀγνώστου προελεύσεως, καὶ πολλῶν συμπολιτῶν μας ἀφαιρεῖται τὸ χρῆμα. Ἔγκριτος συμπολίτης μου μοὶ ἀναγγέλλει, ὅτι ἡ κατάχρησις ἔφθασεν εἰς μέγιστον βαθμὸν, καὶ ἐκ Πατρῶν ἐξήχθησαν 150,000 φράγκα χρυσᾶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πρὸς ἄρσιν τοῦ κακοῦ τούτου νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Κ. Τοπάλης κατέθηκε τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ τοποθετήσῃ ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον εἰς τὴν ἀστυνομικὴν περιφέρειαν Μυρεσίου τοῦ δήμου Μυρεσίου τῆς ἐπαρχίας Βόλου.» Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν νὰ διορίσῃ ἑλληνοδιδασκάλους εἰς τὸ ἐν Τσαγκαράδαις τοῦ αὐτοῦ δήμου Ἑλληνικὸν σχολεῖον, τὸ ὁποῖον ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως ταύτης μένει κλειστόν. Οἱ βουλευταὶ Κυνουρίας κ.κ. Χ. Βοζίκης, Ι. Καλούτσης, Π. Σπυράκης καὶ Ν. Τσοῦχλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῶν δήμων Θυρέας καὶ Βρασιῶν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Πρωτοδικείου Τριπόλεως». Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 295). Ὁ κύριος Κ. Α. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§84Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὑπάρχουσι Μοναὶ ἰδιόκτητοι ἀπὸ τουρκοκρατίας. Ἀπὸ τῆς ἀνεξαρτησίας δὲ τῆς Ἑλλάδος οὐδέποτε Κυβέρνησις παρουσιάσθη διεκδικοῦσα δικαιώματα ἐπ’ αὐτῶν. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1875, παρ’ ἐλπίδα, ἡ Κυβέρνησις ἔστειλε γεωμέτρας καὶ κατεμέτρησε τὰς γαίας τῶν Μονῶν αὐτῶν. Οἱ ἰδιοκτῆται ἀπηύθυναν ἀναφορὰν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐπισυνάψαντες καὶ τὰ ἔγγραφα, ἐφ’ ὧν ἐστήριζον τὰ δικαιώματα αὐτῶν ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν Μονῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔπαυσεν ἔκτοτε νὰ σκέπτηται περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐσχάτως ὅμως ἐδόθη διαταγὴ, ἵνα ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος προβῇ εἰς ἐνοικίασιν τῶν κτημάτων αὐτῶν.

§85Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνθυμεῖσθε πότε ἐστάλησαν οἱ γεωμέτραι, πότε ἀνεστάλη ἡ διαταγὴ, καὶ πότε πάλιν ἐπανελήφθη;

§86Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ γράφων πρὸς ἐμὲ περὶ τούτου δὲν μοὶ ἀναφέρει τοιαύτας λεπτομερείας· ἀλλ’ ἡ καταμέτρησις, κατὰ τὴν ἐπιστολὴν, ἐγένετο τὸ 1875, ἔκτοτε δὲ τὸ Δημόσιον δὲν ἐπανέφερε τὸ θέμα, καὶ ἐθεωρήθη ὅτι ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τῶν ἰδιοκτητῶν. Ἀλλὰ πρὸ μηνὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διέταξε δημοπρασίαν, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ τὴν 23 τρέχοντος μηνὸς, ὅπως ἐνοικιασθῶσι τὰ κτήματα ἐκεῖνα. Παρακαλῶ, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα, διότι θὰ προκύψωσιν ἀδικήματα εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἄλλοι μὲν ἔχουσι τὰ κτήματά των ὡς προικῷα, ἄλλοι δὲ τὰ ἐπώλησαν. Εὐτυχῶς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ μέλος καὶ ὁ ἐξ Οἰτύλου βουλευτὴς κ. Μαυρομιχάλης, ὅστις, ἔχων τὸ αὐτὸ καὶ ἐγὼ συμφέρον, πιστεύω, ὅτι θὰ προσπαθήσῃ, ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο λυθῇ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ταχέως καὶ συμφώνως πρὸς τὸ δίκαιον.

§87Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλω ἐξετάσει τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ θέλω λάβει τὰ προσήκοντα μέτρα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§89Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὴν εὐκαιρίαν νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν γραφομένων ἐν ταῖς ἐξωτερικαῖς ἐφημερίσι. Λαμβάνω ὅθεν τὴν τιμὴν νὰ τῷ ἀνακοινώσω ἀπόσπασμα ἐφημερίδος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀρκετὴν σπουδαιότητα. Ἡ «Ἐφημερὶς τῆς Φραγκφούρτης» ἔν τινι φύλλῳ αὑτῆς γράφει καὶ συμβουλεύει τοὺς συμπατριώτας αὑτῆς νὰ μὴ λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐν Ἀθήναις διενεργηθησομένην Ἔκθεσιν, διότι ἀσφαλῶς τὰ ἐκθέματα αὐτῶν θέλουσι λῃστευθῆ! Βασίζει δὲ τὰς συμβουλὰς αὑτῆς ἐπὶ ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν ἐντεῦθεν ὁ ἐπιτετραμμένος τῆς Ὁλλανδίας, ὅστις διὰ μελανῶν χρωμάτων παριστᾷ τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου ἡμῶν· σημειώνει δὲ ἡ εἰρημένη ἐφημερὶς καὶ φράσεις, τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι καὶ δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω, ὡς περιεχομένας δῆθεν ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ ἐπιτετραμμένου, αἱ ὁποῖαι, ἂν ὄντως εἰσὶ γεγραμμέναι παρ’ αὐτοῦ, οὗτος δὲν δύναται οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ παραμένῃ μεταξὺ ἡμῶν ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ὁλλανδίας. Περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, τὸ τοιοῦτον, ὅτι ὁ Ὁλλανδὸς ἐπιτετραμμένος ἀπέστειλε πρὸς τὴν Κυβέρνησίν του ἔγγραφον τοιοῦτον, ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὴν θέσιν αὐτοῦ δυσχερῆ παρ’ ἡμῖν; Ἐπιθυμῶ νὰ διαφωτίσῃ περὶ τούτου τὴν Βουλὴν ὁ κύριος Ὑπουργός· διότι, ἐὰν δὲν ἦναι ἀληθῆ τὰ παρὰ τῆς Γερμανικῆς ἐφημερίδος γραφόμενα, ἄδικον εἶναι νὰ διασύρηται τὸ ὄνομα τοῦ Ὁλλανδοῦ ἐπιτετραμμένου.

§90Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ κ. ἐπιτετραμμένος τῆς Ὁλλανδίας εἶναι πρώτης τάξεως φιλέλλην.

§91ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Φιλελληνικώτατος.

§92ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ὕδρας παρηκολούθει τὴν ὑπόθεσιν ταύτην μετὰ τοῦ αὐτοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον ἔδειξε διὰ τὰ γραφόμενα εἰς τὴν «Frankfurter Zeitung», θὰ ἔβλεπεν, ὅτι ἐγένετο ἀπάντησις — οὐχὶ βεβαίως ὑπ’ ἐμοῦ, ἀλλ’ ὑπὸ τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων — εἰς τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐπιτετραμμένου τῆς Ὁλλανδίας, δὲν ἔλαβον, ὡς εἶναι φυσικόν, γνῶσιν αὐτοῦ, διότι ἔγγραφον τοῦ ἐπιτετραμμένου πρὸς τὴν Κυβέρνησίν του δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιέλθῃ εἰς γνῶσίν μου, εἰμὴ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη μοὶ τὸ ἀνεκοίνου. Ἰδιωτικῶς ἤκουσα καὶ ἐγὼ τὸ παράπονον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὅμως μοὶ φαίνεται, ὅτι πολὺ ἀπέχει ἀπὸ τὸν χαρακτηρισμόν, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος.

§93Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐχαρακτήρισα· ἁπλῶς ἀνακοίνωσιν ἔκαμα.

§94ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Θὰ ἀσχοληθῶ νὰ μάθω, ἂν ὄντως ἔχεται ἀκριβείας αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἴπετε· ἀλλὰ γνωρίζων τὸν κ. ἐπιτετραμμένον τῆς Ὁλλανδίας καὶ τὰ αἰσθήματα αὐτοῦ περὶ τοῦ τόπου, ἐν ᾧ ἀπὸ μακροῦ χρόνου ζῇ ἐν μέσῳ ἡμῶν, διστάζω νὰ πιστεύσω, ὅτι εἶναι ἀκριβὲς ὅ,τι ἐλέχθη. Ὑποθέτω ὅτι ταῦτα εἶναι μᾶλλον παράπονα ἐκ τῶν συνήθως διατυπουμένων ὑπό τινος τῶν ἐνδιαφερομένων.

§95Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ «Ἐφημερὶς τῆς Φραγκφούρτης» οὐχὶ ἅπαξ, οὐχὶ δὶς, ἀλλὰ πολλάκις δημοσιεύει ἀνταποκρίσεις ἐντεῦθεν ἀνθελληνικὰς, καὶ πολλάκις ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις, — οὐχὶ ἡ παροῦσα, ἀλλ’ ἄλλη Κυβέρνησις, — ἂν ὁ ἀνταποκριτὴς τῆς ἐφημερίδος ταύτης ἐπιτρέπεται νὰ μένῃ ἐν Ἀθήναις, ἕνα ἔχων σκοπὸν, πῶς νὰ ὑβρίζῃ καὶ λοιδορῇ καὶ συκοφαντῇ τὴν Ἑλλάδα! Βεβαίως δὲν εἶναι ἀνάγκη οὔτε τὸ ὄνομα αὐτοῦ νὰ ἀναφέρω, οὔτε ἡ Κυβέρνησις δέον ν’ ἀσχοληθῇ πλέον περὶ τοῦ ἀτόμου τούτου. Πολλάκις καὶ σκηναὶ συνέβησαν οὐχὶ εὐχάριστοι, ἕνεκα τῶν τοιούτων ἀνταποκρίσεων, ἐν Ἀθήναις. Δυστυχῶς, ὡς ἔχει ἡ θέσις τοῦ ἀνταποκριτοῦ τούτου, δύσκολον εἶναι νὰ διαταχθῇ ἡ ἐντεῦθεν ἀπέλασίς του. Ἀλλὰ τὰ γραφέντα τελευταῖον κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἔσπευσεν αὐτὴ αὕτη ἡ «Ἐφημερὶς τῆς Φραγκφούρτης» νὰ ἀναιρέσῃ, καὶ τὰ ἀνῄρεσεν· ἀπορῶ δὲ, πῶς ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ, φαίνεται, τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Φραγκφούρτης», δὲν ἀνέγνωσε τὴν ἀναίρεσιν· διότι ἡ ἱστορία αὕτη εἶναι πρὸ τριῶν μηνῶν, καὶ πολλὰ ἐγράφησαν, καὶ παρὰ τῆς συντάξεως τῆς ἐφημερίδος ἐκείνης διεψεύσθησαν τὰ δημοσιευόμενα ἐν αὐτῇ ὡς ἀνταπόκρισις ἐξ Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας Γερμανικὰς ἐφημερίδας. Διὰ τοῦτο δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη, ὅπως ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς νέας διαψεύσεις τῶν γραφέντων. Οὐδεμίαν δ’ ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι ὁ κ. ἐπιτετραμμένος τῆς Ὁλλανδίας εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεμερίσθη τὰς γνώμας τὰς δημοσιευομένας ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Φραγκφούρτης», τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ὁ ἐπιτετραμμένος οὗτος ἐγεννήθη ἐν Ἑλλάδι, ἀνετράφη ἐν Πειραιεῖ καὶ πολλαπλῶς συνδέεται μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω τὸν ἄνδρα, καὶ οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι οὐδέποτε ἦτο δυνατὸν νὰ συμμερισθῇ τὰς λοιδορίας, τὰς ὁποίας δημοσιεύει ἑκάστοτε ὁ ἀνταποκριτὴς τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Φραγκφούρτης» ἐξ Ἑλλάδος.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον.

§97ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§98Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ σύστασις ἡ γενομένη εἶναι ἀξία προσοχῆς, διότι εἶναι σύστασις ὑπὲρ τοῦ νόμου. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι ἐπὶ πολλὰ ἤδη ἔτη κατεδηλώθη ἀνοχὴ αἰσθητὴ, καὶ ἐκυκλοφόρησαν λαχεῖα ξένα ἐν τῷ Κράτει, κατὰ παράβασιν οὐ μόνον τοῦ νόμου τοῦ 1887, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Τοιαύτην εὕρομεν κατάστασιν, ὅτε ἐκλήθημεν ἐπὶ τὴν ἀρχήν. Καθῆκον βεβαίως ἔχομεν νὰ ἐκτελέσωμεν τὸν νόμον, καὶ πιστεύω ὅτι ταχέως θέλομεν λάβει μέτρα, ἵνα περιστείλωμεν τὴν ἀνοχὴν ταύτην.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ραδινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§100Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ πολλῶν ἡμερῶν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀπομακρύνῃ τὸν ἀστυνομεύοντα ἐν τῷ δήμῳ Φαρκαδόνος ἐπιλοχίαν Παπαγεωργίου, διότι κατάγεται ἐκεῖθεν. Τὴν σύστασιν ὅμως ταύτην δὲν εὐηρεστήθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καίτοι εἶναι σύστασις ὑπὲρ τοῦ νόμου. Νομίζω, ὅτι καὶ ὁ συνάδελφος κ. Μπασδέκης δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ὁ ἐπιλοχίας αὐτὸς κατάγεται ἐκ τοῦ δήμου, ἐν ᾧ ὑπηρετεῖ ὡς ἀστυνόμος.

§101ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησα πληροφορίας ἐπὶ τοῦ προκειμένου· ἐπειδὴ δὲ δὲν ἔλαβον εἰσέτι θετικὰς πληροφορίας, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐνεργήσω τι πρὶν ἢ λάβω τοιαύτας.

§102ΗΛ. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Ὁ ἐπιλοχίας Παπαγεωργίου κατάγεται ἐκ Λαρίσης, καὶ οὐχὶ ἐκ τοῦ δήμου Φαρκαδόνος.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§104Ι. Κ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετ’ ἐκπλήξεως ἀνέγνωσα ἀναφορὰν ἀποσταλεῖσάν μοι παρὰ τινος συμπολίτου μου Βασιλείου Δ. Καρβέλη, διατελοῦντος καταδίκου εἰς τὰς φυλακὰς Ρίου. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ὁ εἰρημένος κατάδικος ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, παρακαλῶν νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ βασιλικὴ χάρις διὰ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς του. Δὲν γνωρίζω, ἂν καὶ κατὰ τίνα τρόπον οἱ κατὰ καιροὺς ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιλαμβάνονται τῆς μελέτης τῶν συστάσεων τῶν διαφόρων Εἰσαγγελέων τῶν Ἐφετῶν τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῶν διαφόρων καταδίκων, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τουλάχιστον τῆς ἀναφορᾶς ταύτης καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς πάντα γεννᾶται ἡ ὑπόνοια, ὅτι οὐδόλως ἐπιλαμβάνονται τοιαύτης μελέτης. Ὁ εἰρημένος κατάδικος ἀναφέρει τὰ ἑξῆς. Κατὰ τὴν 4 Ἰουλίου τοῦ 1889 ἐφονεύθη εἰς τὸ χωρίον Μεγάλη Παλούκοβα τοῦ δήμου Ὀφιονίας τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας ὁ Ἰωάννης Ἀθ. Κατσαβός. Κατηγορήθησαν διὰ τὸν φόνον τοῦτον ὁ ἀναφερόμενος κατάδικος Καρβέλης καὶ εἷς ἐξάδελφός του, φέρων τὸ αὐτὸ ἐπώνυμον, καὶ κατεδικάσθησαν ἀμφότεροι εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ 17 περίπου ἐτῶν. Μετὰ τὴν καταδίκην των ὅμως κατήγγειλαν δύο μάρτυρας τῆς κατηγορίας, συγγενεῖς τοῦ φονευθέντος, ὡς πραγματικοὺς δράστας τοῦ κακουργήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀναφερόμενος μετὰ τοῦ ἐξαδέλφου του κατηγορήθησαν καὶ κατεδικάσθησαν. Διὰ βουλεύματος δὲ τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Μεσολογγίῳ Πλημμελειοδικῶν παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον οἱ εἰρημένοι δύο μάρτυρες, καταγγελθέντες ἐπὶ ψευδομαρτυρίᾳ· ἀλλὰ δὲν προσῆλθον, ἵνα δικασθῶσι· φυγοδικοῦντες δὲ καὶ καταδιωκόμενοι ἐν τῷ μεταξὺ, ἀπεβίωσαν ἀμφότεροι. Ἤδη γεννῶνται προφανεῖς ἐνδείξεις, ὅτι ὁ ἀναφερόμενος μετὰ τοῦ ἐξαδέλφου του ἐγένοντο θύματα πλάνης τῆς Δικαιοσύνης. Σημειωτέον δὲ, ὅτι καὶ ὁ ἐξάδελφος τοῦ ἀναφερομένου, ὁ συγκαταδικασθεὶς μετ’ αὐτοῦ, ἀπεβίωσεν εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ Ρίου, ἀφοῦ ἐξέτισε μέρος τῆς ποινῆς αὐτοῦ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι δικαία εἶναι ἡ ἐκδηλωθεῖσα ἔκπληξίς μου ἐπὶ τῷ ὅτι οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης, οἱ διατελέσαντες τοιοῦτοι, ἀφ’ ἧς ὑπεβλήθη ἡ σύστασις τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν, χρονολογουμένη ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1901, βεβαίως δὲν ἐμελέτησαν τὴν σύστασιν ταύτην, ἢ, καὶ ἂν τὴν ἐμελέτησαν, οὐδόλως ἔλαβον αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ τὴν ἔρριψαν εἰς τὸ Ἀρχεῖον! Συνιστῶ θερμῶς τὴν αἴτησιν ταύτην πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ζητήσῃ τὸν σχετικὸν φάκελον, τὸν εὑρισκόμενον εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης.

§105ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Εἶναι ἡ τρίτη φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται αὐτὴ ἡ σύστασις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὴν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν!

§106Ι. Κ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἂν παρ’ ἄλλου τινὸς ἐγένετο σύστασις, καὶ πότε. Παρεκλήθην παρὰ τοῦ συμπολίτου μου, καὶ νομίζω ὅτι ἐκτελῶ καθῆκον ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς αὐτὸν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸς αὐτὴν τὴν Δικαιοσύνην τῆς πατρίδος μου. Ἑπομένως ἡ διακοπή σας εἶναι ὑπέρμετρος ζῆλος.

§107ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Ὑπὲρ ὑμῶν, διότι κοπιάζετε ἀδίκως, καθόσον δὶς ἤδη παρεκλήθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς περὶ τούτου, ἀλλ’ εἰς μάτην!

§108Ι. Κ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ συγγνώμην, διότι παρεξήγησα τὰ λεγόμενά σας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τὸν σχετικὸν φάκελον, τὸν εὑρισκόμενον εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, καὶ νὰ μελετήσῃ αὐτόν· ἐὰν δὲ πεισθῇ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως, ὅτι ὁ ὑποβαλὼν τὴν αἴτησιν πραγματικῶς ἐγένετο θῦμα πλάνης τῆς Δικαιοσύνης τῆς πατρίδος ἡμῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν ταύτην, καὶ ἐνεργήσῃ ταχέως τὰ δέοντα, ὅπως ἀπονεμηθῇ δικαιοσύνη εἰς τὸν ἀδίκως καταδικασθέντα.

§109Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὁμολογῶ, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαμπάκας συνάδελφος ἐμνημόνευσεν, ὅτι ἐπηρώτησεν ἤδη ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Δεληγεώργης. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον τὸν φάκελον, ὄντα ὀγκωδέστατον, διότι περιέχει πολλὰς σχετικὰς δικογραφίας, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ ἐσχημάτισα γνώμην οὐχὶ διαφορετικὴν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς καὶ ὁ ἄρτι λαλήσας. Ὅ,τι ἦτο δυνατὸν ἐκ μέρους ἡμῶν, ἐγένετο. Ἐὰν οἱ προκάτοχοί μου ἀφῆκαν τὴν δικογραφίαν ἐπὶ πολὺν χρόνον νὰ μένῃ εἰς τὰ γραφεῖα, βεβαίως ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος, οὐδὲ πιστεύω διὰ τοῦτο νὰ μὲ κακίζῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος.

§110Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑπεβλήθη τὸ Διάταγμα τῆς ἀπονομῆς βασιλικῆς χάριτος;

§111Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§113Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 5 Μαρτίου ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰς ἑπομένας ἐγγράφους ἐπερωτήσεις (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως 1) νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ μένουσι κεναὶ αἱ ἑξῆς θέσεις ἑλληνοδιδασκάλων τῶν ἑλληνικῶν σχολείων Δωρίδος, αʹ) ἑνὸς τοῦ σχολείου Σουλέ, βʹ) ἑνὸς τοῦ σχολείου Παλαιοξαρίου, γʹ) δύο τοῦ σχολείου Παλαιοκατούνου, καὶ δʹ) ἑνὸς τοῦ σχολείου Ἀρτοτίνης· 2) νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα πόσα κτίρια δημοτικῶν σχολείων ἀρρένων καὶ θηλέων ἔχουσι κατασκευασθῆ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἰς ἑκάστην τῶν ἐπαρχιῶν Παρνασσίδος καὶ Δωρίδος, καὶ τίς ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς αὐτῶν. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν: αʹ) πίνακα ἐμφαίνοντα, πόσοι φυγόδικοι ὑπάρχουσιν εἰς ἑκάστην τῶν ἐπαρχιῶν Δωρίδος καὶ Παρνασσίδος, τίς ἡ ἐγκληματικὴ πρᾶξις, δι’ ἣν ἕκαστος κατηγορεῖται, καὶ πότε ἔλαβε χώραν αὕτη· βʹ) πίνακα ἐμφαίνοντα πόσα κακουργήματα ἢ πλημμελήματα κατηγγέλθησαν ἁρμοδίως ὡς λαβόντα χώραν κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον εἰς ἑκάστην τῶν ἐπαρχιῶν Δωρίδος καὶ Παρνασσίδος. Παρακαλεῖται ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν· αʹ) πίνακα ἐμφαίνοντα πόσων χιλιομέτρων ὁδοὶ ἁμαξιταὶ ἢ βαταὶ ἔχουσι κατασκευασθῆ εἰς ἑκάστην τῶν ἐπαρχιῶν Παρνασσίδος, Δωρίδος καὶ Ναυπακτίας· βʹ) πίνακα ἐμφαίνοντα πόσαι γέφυραι ἔχουσι κατασκευασθῆ εἰς ἑκάστην τῶν ἄνω ἐπαρχιῶν.» Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα, πόσοι κατάδικοι, ὑπόδικοι, ἢ κρατούμενοι διὰ χρέη πρὸς τὸ Δημόσιον ἀπέθανον, καὶ ἐκ ποίας ἕκαστος νόσου, ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀμφίσσης ἀπὸ τοῦ 1897 μέχρι σήμερον.» Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ διαρρεῦσαν μέχρι σήμερον χρονικὸν διάστημα ἦτο ἀρκετὸν, καὶ αἱ πληροφορίαι εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ μὴ ἀπαιτήσωσι περισσότερον χρόνον, ἵνα ὑποβληθῶσιν. Ὅ,τι ἰδίως ἔχω νὰ παρακαλέσω, εἶναι, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας τοῦ ἐζήτησα περὶ τῶν φυγοδίκων τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Δωρίδος καὶ Παρνασσίδος· λέγω δὲ τοῦτο, διότι ἔχω πληροφορίας ἰδιωτικὰς, αἱ ὁποῖαι μοὶ παριστῶσι τὴν ἐκεῖ κατάστασιν ὡς λίαν ἀνησυχαστικήν. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι θέλω νὰ ἴδω, κατὰ πόσον ἐκ τῶν ἐπισήμων πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἐπιβεβαιωθῶσιν αὗται, καὶ διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον ν’ ἀπασχολῶμεν τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῇ βάσει ἰδιωτικῶν πληροφοριῶν. Θὰ παρακαλέσω ὅμως θερμῶς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων, διότι ἀναλαμβάνει μεγίστην εὐθύνην. Ἡ ἔλλειψις δημοσίας ἀσφαλείας, ἰδίως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Παρνασσίδος, ἕνεκα εἰδικοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω, ἀλλ’ ἐννοεῖ ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιβλαβεστάτας συνεπείας δι’ αὐτὴν τὴν ἀξιοπρέπειαν, δι’ αὐτὴν τὴν τιμὴν τοῦ Κράτους. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὡς καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐπιστήσωσι τέλος τὴν προσοχὴν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι, ὡς προεῖπον, ἔχω πληροφορίας, —τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν, —αἱ ὁποῖαι παριστῶσι τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα οἰκτράν.

§114ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κύριε συνάδελφε, μόλις χθὲς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, καὶ δὲν δύναμαι ἀκόμη νὰ προσκομίσω εἰς τὴν Βουλὴν πάσας τὰς πληροφορίας, αἵτινες ἐζητήθησαν. Ἐλπίζω ὅτι ταχέως θὰ δυνηθῶ νὰ προσκομίσω αὐτάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν τὴν ἀπευθυνθεῖσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ φροντίσω νὰ προσαγάγω τὰς ζητηθείσας πληροφορίας αὔριον.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον.

§116ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὀλίγαι συνεδριάσεις, κύριε Πρόεδρε, ὑπολείπονται μέχρι τοῦ Πάσχα, ὅτε ἡ Βουλὴ θὰ διακόψῃ βεβαίως τὰς ἐργασίας της...

§117Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν τὸ Πάσχα.

§118ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔχομεν τόσα ἐκκρεμῆ ζητήματα, τὸ σταφιδικὸν, τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους κλπ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ Ἐμπορικῶν Σχολῶν. Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι καὶ οἱ γονεῖς καὶ οἱ μαθηταὶ καὶ ἡ κοινωνία ὁλόκληρος τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Πελοποννήσου ἐν γένει ἀναμένουσι τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Ἐπειδὴ δὲ, ὡς εἶπον, δὲν ἀπομένουσι μέχρι τοῦ Πάσχα πολλαὶ συνεδριάσεις, καὶ πρέπει νὰ γνωρίζωσι καὶ οἱ καθηγηταὶ οἱ διδάσκοντες καὶ οἱ μαθηταὶ οἱ φοιτῶντες εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Πατρῶν, τοὐλάχιστον ποία θὰ ἦναι ἡ τύχη των, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, πότε θὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ἐμπορικῶν Σχολῶν.

§119Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπῆλθε βραδύτης περὶ τὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἐμπορικῶν Σχολῶν ἕνεκα τῆς ἀσθενείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μὴ ἀνησυχῇ, διότι θέλει πάντως εἰσαχθῆ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ Ἐμπορικῶν Σχολῶν. Αἱ προσεχεῖς ἑορταὶ τοῦ Πάσχα θέλουσι βεβαίως διακόψει κατ’ ἀνάγκην τὰς ἐργασίας ἡμῶν, ἀλλὰ θέλομεν ἐπαναλάβει αὐτὰς μετὰ πάροδον ὀλίγων ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ Πάσχα, καὶ θέλομεν ἐξακολουθήσει τὰ ἔργα ἡμῶν, διότι πολλὰ ὑπολείπονται ἀκόμη πρὸς συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν.

§120ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ παρεκάλεσα, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ εἰσαγάγητε τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐπεθύμουν, ἵνα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ψηφισθῇ πρὸ τοῦ Πάσχα.

§121Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἰτία τῆς βραδύτητος εἶναι ἡ ἀσθένεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§122ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἔχει πλέον σκοπόν· διότι ἐσκόπουν νὰ ἐπαναλάβω διὰ πολλοστὴν φορὰν τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν προσωρινὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν, ὅπως καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας, τὰς ὁποίας δι’ ἐπερωτήσεώς μου πρὸ μηνὸς περίπου ἐζήτησα. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως εἰς τὰς αὔριον κατατεθησομένας ἀπαντήσεις εἰς ἐπερωτήσεις συμπεριληφθῶσι τοὐλάχιστον καί τινες τῶν σχετικῶν πρὸς τὰς ἐμὰς ἐπερωτήσεις.

§123ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὅπως πρὸ ὀλίγου σᾶς εἶπον, συλλέγω πάσας τὰς πληροφορίας. Χθὲς κατέθηκα φάκελον εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεων ὑμῶν. Δὲν ἐλάβετε γνῶσιν αὐτοῦ;

§124ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Οὐ μόνον δὲν μοὶ ἀνεκοινώθη τι, ἀλλ’ οὐδ’ εἰς τὰ πρακτικὰ ἀνέγνωσα τίποτε σχετικόν. Ἴσως ἐκ παραβλέψεως παρελείφθη.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§126Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρό τινος καιροῦ εἶχον λάβει ἀφορμὴν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπερώτησιν ἔγγραφον, ἀφορῶσαν εἰς τὰ ἰδιωτικὰ κτήματα ἐν Ἁλμυρῷ, ἐφ’ ὧν ὑπάρχει δουλεία χορτονομῆς ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Ἐπειδὴ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω, εἶναι χρήσιμοι πολὺ καὶ ἀναγκαῖαι εἰς ἐμὲ, πιθανὸν δὲ νὰ χρησιμεύσωσι καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν Θεσσαλικῶν πραγμάτων, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ προσεχῶς, θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὴν ὑπηρεσίαν νὰ δώσῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, ἵνα προσκομισθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§127Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωκα παραγγελίαν νὰ ἑτοιμασθῶσι καὶ μοὶ δοθῶσι πληροφορίαι τοιαῦται. Ἐλπίζω δὲ ταχέως νὰ τὰς ἔχω.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον; Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐδαφίου εʹ τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ νόμου ͵ΒΨΝΔʹ». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§129Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, Κύριοι, ἐπαρκῶς δικαιολογεῖται, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει, ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ εἰσαγαγόντες αὐτό. Νομίζω ὅμως, ὅτι καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει παρεισέφρησαν πλάναι τινὲς, καὶ ἐν τῇ διατυπώσει τοῦ νομοσχεδίου ὑπάρχουσι καὶ σφάλματα καὶ πράγματα χρῄζοντα βεβαίως διορθώσεως. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει βλέπομεν, ὅτι διὰ τὴν εὐχερεστέραν τοποθέτησιν τοῦ μήπω ἐκδοθέντος τμήματος τῶν ὁμολογιῶν τοῦ δανείου πρὸς κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης εἶναι ἐπάναγκες νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς τῶν τίτλων κατὰ τρόπον ἄλλον παρὰ ἐκεῖνον, ὅστις ἐκανονίσθη ἐν τῇ οἰκείᾳ συμβάσει· λέγεται δὲ, ὅτι διὰ τὰς κληρουμένας ὁμολογίας δέον...

§130Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιτρέπεται; Ἐπρόκειτο νὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίαν τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 39 τῆς συμβάσεως τῆς μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων συνομολογηθείσης καὶ κυρωθείσης διὰ τοῦ νόμου ΒΨΝΔʹ τῆς 8 Ἀπριλίου 1900. Τὴν τροπολογίαν ταύτην νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταθέσωμεν, διὰ νὰ κανονίσητε τὰ τῆς ἀγορεύσεώς σας (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ συνομολογήσωσι σύμβασιν πρόσθετον, ἀντικαθιστῶσαν τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 39 τῆς διὰ τοῦ νόμου ΒΨΝΔʹ τῆς 8 Ἀπριλίου 1900 κυρωθείσης συμβάσεως διὰ τῆς ἑπομένης διατάξεως.»

§131Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διατύπωσις τῆς τροπολογίας, ὡς ἀνεκοινώσατε αὐτὴν, μὲ ἀπαλλάσσει ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκθέσω ἀρκετὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ διατυπώσω ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, διότι βεβαίως συμβατικὸς νόμος δὲν ἠδύνατο νὰ τροποποιηθῇ παρὰ διὰ συμβάσεως.

§132Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Χθὲς τὴν ἑσπέραν ἐγένετο λόγος παρὰ πολλῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἰσήνεγκον τὰ φῶτα αὐτῶν. Μεταξὺ τῶν γνωμῶν αὐτῶν μία εἶναι καὶ αὐτή.

§133Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραγραφὴν, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε νὰ καθιερώσητε διὰ τῆς συμβάσεως, θὰ παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς ὑποβάλω δύο κείμενα ἐκ τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας ἡμῶν, διότι ἡ πενταετὴς παραγραφὴ δὲν μοὶ φαίνεται ἀπολύτως δικαιολογημένη. Βεβαίως διὰ συμβάσεως πρέπει νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα, καὶ οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐχόντων τίτλον δύναται νὰ παραπονεθῇ, ἂν ἡ παραγραφὴ, ἡ νῦν καθιερωμένη, καταστῇ μακροτέρα, διότι ἀποκτῶσι πλεονέκτημα οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν, ἄρα παράπονον δὲν δύναται νὰ ἐγερθῇ. Δὲν πρέπει ὅμως ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς περὶ δανείων καθιερωθείσας παρ’ ἡμῖν ἀρχὰς, καὶ νὰ καθιερώσωμεν ἄλλας, διότι δύο νόμοι περὶ δανείων πραγματεύονται περὶ τοῦ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ μεριμνήσωμεν, καὶ οἱ δύο δὲ αὐτοὶ νόμοι καθιεροῦσι διατάξεις ὅλως διαφόρους ἀπὸ τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ ἀνακοινώσητε. Ὁ νόμος ὁ προνοῶν περὶ τοῦ δανείου τῶν 60,000,000 φράγκων εἶναι ὁ τῆς 3 Ἰανουαρίου 1879. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐν ἄρθρῳ 11 λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Πέντε ἔτη μετὰ τὴν τελευταίαν κλήρωσιν τοῦ δανείου πᾶσα ἐξ αὐτοῦ πληρωμὴ παραγράφεται. Πρὸ τῆς ἐποχῆς δὲ ταύτης οὐδεμία ἰσχύει παραγραφὴ, οὐδὲ ἀντίγραφα ἀπολεσθέντων τίτλων ἐκδίδονται.» Ἕτερος νόμος ὁμοειδὴς εἶναι ὁ νόμος ΩΠΗʹ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1880 περὶ τοῦ δανείου τῶν 120,000,000, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀκριβῶς τὴν αὐτὴν διάταξιν (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 11. Πέντε ἔτη μετὰ τὴν τελευταίαν κλήρωσιν τοῦ δανείου πᾶσα ἐξ αὐτοῦ πληρωμὴ παραγράφεται. Πρὸ τῆς ἐποχῆς δὲ ταύτης οὐδεμία ἰσχύει παραγραφή, οὐδὲ ἀντίγραφα ἀπολεσθέντων τίτλων ἐκδίδονται.» Ἑτέρα διάταξις εἰδικὴ περὶ παραγραφῆς εἰς τοὺς κειμένους νόμους οὐδαμοῦ ἀπαντᾷ. Νέα διάταξις περὶ παραγραφῆς ἐπῆλθε διὰ τοῦ νόμου περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου, ἡ διάταξις δ’ αὕτη εἶναι ἡ τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Παραρτήματος τοῦ νόμου περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οἱ τόκοι τῶν δανείων, εἰς ἃ ἀφορᾷ ὁ παρὼν κανονισμὸς, παραγράφονται μετὰ πενταετίαν. Ἡ ἐξόφλησις πληρωθέντων τίτλων παραγράφεται μετὰ τριακονταετίαν. Ἡ πληρωμὴ τῶν πιστοποιητικῶν ἢ δελτίων, τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 15, παραγράφεται μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ αὐτὸ ἄρθρον προθεσμίας τῆς πληρωμῆς αὐτῶν». Ὁ νόμος λοιπὸν περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου καθιέρωσε τριακονταετῆ παραγραφὴν μόνον διὰ τοὺς τίτλους τῶν δανείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν διεθνῆ ἔλεγχον.

§134Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ προτείνετε ν’ ἀφαιρεθῶσιν οἱ τόκοι.

§135Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως οἱ τόκοι πρέπει νὰ μείνουν εἰς τὴν πενταετῆ παραγραφὴν, καὶ νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ ἐξεγείρῃ τὰς ἀξιώσεις τῶν κομιστῶν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον τῶν ὁμολογιῶν, πάλιν νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ καθιερώσωμεν τὴν πενταετῆ παραγραφὴν, ἡ ὁποία κατὰ κανόνα λειτουργεῖ εἰς πάσας τὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου ἀπαιτήσεις, ἀλλὰ νὰ κανονίσωμεν τὰ τῆς παραγραφῆς αὐτῆς ἀπὸ τοῦ χρόνου τῆς τελευταίας κληρώσεως, ὡς ἔχουσιν οἱ δύο νόμοι, τοὺς ὁποίους προανέφερα. Τοῦτο δὲ πράττοντες, οὐδόλως παρεμβάλλομεν πρόσκομμα εἰς τὴν κυκλοφορίαν τῶν δανείων αὐτῶν, καὶ δὲν ἀφιστάμεθα ἀπὸ δύο κειμένους νόμους· πρῶτον ἀπὸ τὸν Λογιστικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος καθιεροῖ τὸ πενταετὲς διάστημα, καὶ δεύτερον ἀπὸ τὸν νόμον περὶ χρεωγράφων ἐξοφλητέων εἰς τὸν κομιστήν. Διατὶ λοιπὸν ν’ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ κοινοῦ δικαίου; Ἡμεῖς μόνον ἓν καθῆκον ἔχομεν, νὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὺς μέλλοντας κατόχους ἀπὸ πάσης ὑπονοίας, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δὲν λάβουν συντόμως γνῶσιν περὶ κληρώσεώς τινος, κινδυνεύουσι τὰ συμφέροντά των, τοῦτο δὲ δυνάμεθα νὰ πράξωμεν, κανονίζοντες ὅτι τὸ ὅριον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ἀρχίσῃ ἡ παραγραφὴ, εἶναι τὸ ὅριον τῆς τελευταίας κληρώσεως· διότι, ὅταν ἐπέλθῃ τοῦτο, δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι πλέον ἀμφιβολίαν, ὅτι ἐντὸς τῆς πενταετίας ἐκείνης πρέπει νὰ προσκομίσωσι τοὺς τίτλους αὐτῶν πρὸς ἐξόφλησιν. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ὑποβάλλω εἰς τὴν μελέτην τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ· φρονῶ δὲ, ὅτι ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν προβάλλω, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τῆς κειμένης ἡμῶν νομοθεσίας, καὶ ὅτι πληρέστατα θὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀξιώσεις τῶν μελλόντων κομιστῶν τῶν χρεωγράφων τούτων τοῦ Δημοσίου, περὶ ὧν καλούμεθα αὖθις νὰ προνοήσωμεν.

§136Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εὑρίσκω ὅτι εἶναι ἄτοπον τὸ λεγόμενον ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ὅτι τοῦτο ἀντίκειται, τὸ νὰ ἄρχηται δηλ. ἡ παραγραφὴ ἀπὸ τῆς κληρώσεως καὶ νὰ διαρκῇ πέντε ἔτη, οὐ μόνον εἰς τὴν παρ’ ἡμῖν κρατοῦσαν νομοθεσίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου νόμον, ὅστις ῥητῶς ἐν ἄρθρῳ 16 τοῦ Παραρτήματος αὐτοῦ ὁρίζει τριακονταετῆ παραγραφὴν διὰ τοὺς τίτλους τοῦ Δημοσίου. Τὰ τοῦ ἐλέγχου, ἀφοῦ βαρέως φέρει ὁ τόπος αὐτὸν, καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ τὰ ἐπιτείνωμεν, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀνάγκη. Ὁ νόμος περὶ ἐλέγχου ἐκανόνισε τὰ τῶν εἰς χρυσὸν χρεῶν, τῶν ἀπὸ τοῦ 1881 μέχρι τοῦ 1893 συνομολογηθέντων, καὶ εἰς αὐτὰ ῥητῶς περιώρισε τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ. Λοιπὸν, ἀφοῦ ῥητῶς ὁ νόμος εἰς αὐτὰ μόνον τὰ χρέη περιώρισε τὴν διάταξιν αὐτὴν, εἶναι περιττὸν νὰ ἐρχώμεθα, προκειμένου περὶ νέων δανείων, ἐντελῶς διαφόρων καὶ ἀνεξαρτήτων, κανονίζοντες τὰ περὶ παραγραφῆς ἢ ἄλλας διατάξεις αὐτῶν, νὰ ἀναφερώμεθα εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὡς τὸν κώδικα, ὅστις ὡρίσθη νὰ κανονίζῃ τὰ τῶν Ἑλληνικῶν δανείων. Ἑπομένως οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει τὸ λεγόμενον ἐν τῷ Παραρτήματι τοῦ περὶ ἐλέγχου νόμου μὲ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα, διότι νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἐν πάσαις ταῖς ὑποχρεώσεσιν αὐτοῦ πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ἐξέρχηται πάσης ὑποχρεώσεως πρὸς πάντα. Ἐὰν καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν, ἣν καθιεροῦσιν οἱ νόμοι περὶ τῶν δανείων τῶν 120,000,000 καὶ 60,000,000, δηλαδὴ νὰ περιμένωμεν τὴν τελευταίαν κλήρωσιν τῆς τελευταίας ὁμολογίας, καὶ τότε νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν παραγραφὴν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δανείων ἐχόντων προθεσμίαν ἀποσβέσεως ἑβδομήκοντα καὶ πλέον ἐτῶν, πρέπει νὰ περιμένωμεν, ὅπως ὁμολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐκληρώθησαν πρὸ ἑξήκοντα ἐτῶν, ἄρξωνται νὰ παραγράφωνται, ἀφοῦ γείνῃ καὶ ἡ τελευταία κλήρωσις, καὶ ἀπὸ ταύτης νὰ λογισθῇ ἡ παραγραφή. Τοῦτο εἶναι μία περιπλοκὴ λογιστικὴ διὰ τὸ Δημόσιον καὶ μία διάρκεια ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους μακροτάτη καὶ ἀδικαιολόγητος, τὴν ὁποίαν πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν. Δὲν ἐννοῶ διατὶ πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν μίαν ἀρχὴν, ἁπλῶς διότι εὑρίσκεται εἰς τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον νόμον, ἐνῷ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι ἄτοπος καὶ ἄσκοπος. Ἐγὼ εὑρίσκω, ὅτι ἡ ὑποχρέωσις ἡ περιλαμβανομένη εἰς τοὺς νόμους περὶ δανείων τῶν 120,000,000 καὶ 60,000,000 εἶναι λίαν βαρεῖα διὰ τὸ Δημόσιον. Ἄλλο κακὸν περιέχουν, ὅτι πᾶσα ὁμολογία, ἥτις κληρωθεῖσα δὲν ἐνεφανίσθη πρὸς ἐξόφλησιν καὶ παρεγράφη, ἀπόλλυται, ἀφινομένη ἀκαταζήτητος παρὰ τῆς Τραπέζης ἐπὶ 80 καὶ 100 ἔτη. Τίς θὰ ἐνθυμηθῇ νὰ ζητήσῃ ἢ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὸ ἀντίτιμον αὐτῶν;

§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ κληρωθεῖσαι ὁμολογίαι παραγράφονται μετὰ τριακονταετίαν ἀπὸ τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας πρὸς ἐξόφλησιν.

§138Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ θέλει νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραγράφωνται μετὰ τριάκοντα ἔτη ἀπὸ τῆς κληρώσεως τῆς τελευταίας ὁμολογίας, ἀλλὰ μετὰ τὴν ὡρισμένην προθεσμίαν πρὸς ἐξόφλησιν. Ἀλλ’ ἂν νομίζητε, ὅτι τοῦτο δύναται ν’ ἀμφισβητηθῇ διὰ τὰς ἤδη ἐκδοθείσας ὁμολογίας, διότι μέρος τῶν ὁμολογιῶν ἐξεδόθη καὶ κυκλοφορεῖ, ἐπειδὴ θὰ συνομολογηθῇ σύμβασις, ἡ ὁποία τροποποιεῖ ἄρθρον συνωμολογημένον ἤδη πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῶν ὁμολογιῶν, καὶ δὲν ἀνατρέχει μέχρις αὐτῶν, καλὸν τότε νὰ τεθῇ ῥητῶς, ὅτι ἀνατρέχει καὶ ἐπὶ τῶν ὁμολογιῶν τῶν ἐκδοθεισῶν...

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Χρεωστῶ νὰ δώσω διασάφησιν, ἵνα μὴ παρεξηγηθῇ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου παρετήρησεν, ὅτι ἡ τριακονταετὴς παραγραφὴ ἀνετράπη ἐν τῷ νόμῳ περὶ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν δανείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεβλήθη ὁ ἔλεγχος· παρέστησε δὲ, ὅτι τοιαύτη ἐπέκτασις τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἐλέγχου δὲν πρέπει νὰ γίνεται. Ἀλλ’ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς προτείνομεν, δὲν ἐπεκτείνει τὸν ἔλεγχον ἐπὶ ἄλλων δανείων, εἰμὴ ἐπὶ ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεβλήθη ὁ ἔλεγχος. Περιλαμβάνει διάταξιν, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει μέχρι τοῦδε ἐπὶ τῶν δανείων· τὴν περιλαμβάνει ὡς μίαν παροχὴν, ἀπέναντι τῆς ὁποίας λαμβάνει ἓν ἀντάλλαγμα. Ποῖον εἶναι τοῦτο; ὅτι ἡ Ἑταιρεία τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Συνόρων προτείνει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν καὶ τοῦ ὑπολοίπου μέρους τοῦ δανείου κατὰ τὴν ὥραν ταύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουσι πιθανότητες περισσότεραι, ὅτι ἡ ἔκδοσις θέλει ἐπιτύχει, ἀναλαμβάνει δὲ, διὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἤθελον μείνει κατατεθειμένα, νὰ πληρώνῃ ὡρισμένον τόκον. Ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ τόκου ἐδέχθημεν τὴν προσφοράν. Ἀλλ’ ἐδέχθημεν αὐτὴν ὑπὸ ἐκλογήν· ἐὰν μᾶς συμφέρῃ νὰ δεχθῶμεν τὸ προτεινόμενον ποσὸν τοῦ τόκου, θέλομεν τὸ δεχθῆ, ἄλλως δὲν θέλομεν στέρξει. Ἡ ἔκδοσις ὅμως τοῦ δανείου ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὸ δημόσιον συμφέρον, διότι ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτᾶται ἡ ἀποπεράτωσις τῶν ἔργων ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης· ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔργα ἐσταμάτησαν ὀλίγον, ὑπάρχει ὑπόνοια, μήπως τυχὸν ὑπολείπονται ἔργα πρὸς ἐκτέλεσιν, μᾶς λείπουσιν ὅμως τὰ ἀναγκαῖα κεφάλαια. Διὰ τοῦτο προέβημεν εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν ταύτην διάταξιν, ἥτις μόνον ἐπὶ τοῦ δανείου τούτου τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης περιορίζεται, καὶ μόνον ἐπὶ τῆς παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους πρὸς ἐξόφλησιν τῶν ὁμολογιῶν, παρατάσεως ἀπὸ πέντε εἰς ἕξ ἔτη. Ὁμολογῶ, ὅτι αἱ διατάξεις περὶ παραγραφῆς δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἦναι προσφιλεῖς εἰς τὸ Δημόσιον κατὰ τὰς σχέσεις αὐτοῦ μετὰ ἰδιωτῶν ἢ ἑταιρειῶν. Ἐὰν κρίνωνται ἀναγκαῖαι αἱ διατάξεις περὶ παραγραφῆς διὰ νὰ θέτωσιν ἓν τέρμα εἰς τοὺς ἐκκρεμεῖς λογαριασμούς, ἡ παραγραφὴ ἀναγκαίως πρέπει νὰ στηρίζηται εἰς τὴν παρέλευσιν τοῦ χρόνου καὶ ἐφ’ ὅσον πᾶν σημεῖον τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐνοχῆς ἐξαλείφεται διὰ τῆς παρελεύσεως ταύτης· ἀλλὰ τὸ Δημόσιον, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, πρέπει μετ’ εὐρύτητος νὰ κρίνῃ τὰ περὶ παραγραφῆς. Ὑπεθέσαμεν λοιπὸν, ὅτι δὲν ἤθελεν ἀπειληθῆ ζημία εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, δὲν ἤθελε καθιερωθῆ προηγούμενον δυσάρεστον, ἐὰν ποιησώμεθα τὴν παραχώρησιν ταύτην καὶ εὐκολύνωμεν τὴν ἔκδοσιν τῶν ὑπολειπομένων ὁμολογιῶν τοῦ δανείου, ἵνα ὦσι πρόχειρα τὰ ἀναγκαῖα χρήματα πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς κατασκευῆς τοῦ Σιδηροδρόμου.

§140Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐν τῇ ἀπαντήσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως περιέχεται γνώμη, ὅτι ὁ νόμος περὶ διεθνοῦς ἐλέγχου καὶ τὸ Παράρτημα αὐτοῦ δύναται νὰ ἀσκῇ καμμίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν καλούμεθα νὰ λάβωμεν.

§141Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι.

§142Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐγὼ δὲν εἶπον ἄλλο, παρὰ ὅτι ὁ συντάκτης τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως ἐνόμισε πρέπον νὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ τὸν νόμον ἐκεῖνον ἐν τῇ μεταβολῇ αὐτῇ.

§143Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνθυμεῖσθε ὅτι, καὶ ὅτε ἐπρόκειτο νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς ἀπόφανσιν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξηρτᾶτο ἡ κατασκευὴ τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, ἐγώ, ἀγορεύων ἐπὶ τῆς συμβάσεως, ἐδήλωσα ὅτι ἐπροτίμων, ἡ κατασκευὴ τοῦ Σιδηροδρόμου νὰ μὴ συνδεθῇ μετ’ ἀποφάσεως, δι’ ἧς ἐξετείνοντο αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ ἐλέγχου καὶ ἐπὶ τοῦ δανείου τοῦ Σιδηροδρόμου. Διὰ τῆς τροπολογίας ὅμως, τὴν ὁποίαν πρόκειται ν’ ἀποδεχθῶμεν, δὲν φρονῶ ὅτι ἐπεκτείνομεν τὸν ἔλεγχον πέραν τῶν ὁρίων, μέχρι τῶν ὁποίων ὁ νόμος περὶ ἐλέγχου ὥρισεν αὐτόν.

§144Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπεκτάσεως ἐπὶ τῶν ἤδη ἐκδεδομένων δὲν ἐξεφράσατε γνώμην, κύριε Πρόεδρε.

§145Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐγένετο κλήρωσις ἀκόμη.

§146Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐγένετο κλήρωσις;

§147Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§148Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐξεδόθησαν.

§149Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐξεδόθησαν. Περιλαμβάνονται καὶ αἱ νέαι ὁμολογίαι.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκω τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν.

§151Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, σκοπεῖ νὰ διευκολύνῃ τὴν Ἑταιρείαν εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ὑπολειπομένων ὁμολογιῶν τοῦ δανείου. Ἀφοῦ πρόκειται περὶ εὐκολίας, τὴν ὁποίαν παρέχομεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ προσθέσῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀναγκαιοτάτην καὶ, οὕτως εἰπεῖν, ἐθνικῶς ἐπιβαλλομένην· ἐννοῶ τὴν διάταξιν τοῦ νὰ χρησιμοποιῶνται εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σιδηροδρόμου Ἕλληνες ἐργάται. Εἰς ἄλλα ἔθνη, κύριε Πρόεδρε, ὁσάκις ὑπάρχῃ κρίσις οἰκονομικὴ εἰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις, τὰ Κράτη δαπανῶσιν ἑκατομμύρια ὅλα, καὶ ἐκτελοῦσιν ἔργα, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δώσωσιν ἐργασίαν εἰς τὸν ἐργατικὸν πληθυσμὸν, ὅστις στερεῖται τῶν πρὸς τὸ ζῆν. Σήμερον δαπανῶμεν τὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς πληρώνομεν ἐδῶ, καὶ ὑπάρχουσι χιλιάδες ἐργατῶν ξένων, οἵτινες ἀποκομίζουσι τὰ ἰδικά μας χρήματα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, οἱ δὲ ἰδικοί μας ἐργάται κυριολεκτικῶς λιμοκτονοῦσι! Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τούτου, ἀφοῦ πρόκειται περὶ εὐκολίας, τὴν ὁποίαν θὰ παράσχωμεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§152Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμολογῶ, ὅτι τοιαύτη ὑποχρέωσις δὲν ἐπεβλήθη εἰς τὴν Ἑταιρείαν, μεθ’ ἧς συνηλλάγημεν, διὰ τῆς συμβάσεως. Λέγω τοῦτο, οὐχὶ διὰ νὰ ἐπικρίνω τοὺς συμβληθέντας μετὰ τῆς Ἑταιρείας, διότι ἐνδεχόμενον οὗτοι, καὶ ἄλλως ἂν συνεβάλλοντο τότε μετ’ αὐτῆς, νὰ περιέπιπτον εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγκην, ἀφοῦ οὐδεὶς ἐφαντάζετο, ὅτι ἠδύναντο νὰ γείνωσιν ἔργα χωρὶς νὰ προσληφθῶσιν Ἕλληνες ἐργάται. Τοιαύτη εἶναι ἡ θέσις ἡμῶν σήμερον. Ἐὰν ζητήσωμεν τὴν παραχώρησιν ταύτην, εὐκταῖον ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ἐπετυγχάνομεν· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, ἂν θέλει εἶσθαι ὀλίγον ὅ,τι ἠθέλομεν ἐπιτύχει· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲ, ὑποθέτω, ἠθέλομεν ἀναγκασθῆ νὰ μὴ ποιησώμεθα χρῆσιν τῆς ἀδείας, τὴν ὁποίαν μᾶς μεταδίδει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, διὰ νὰ συνομολογήσωμεν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἑταιρείας.

§153Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅτε διεπραγματεύθην τὴν σύμβασιν περὶ τοῦ Σιδηροδρόμου, ἐπέμεινα πολὺ, ἵνα ἡ διάταξις αὕτη ἀναγραφῇ ἐν τῇ συμβάσει· ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία τότε εἶχε παραστήσει, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν καταχώρισιν τοιούτου ὅρου, καθόσον θὰ ἦτο εἰς αὐτὴν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου δυσχερὴς, διότι θὰ ὑπέκειτο τότε εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἐργατῶν· εἶχεν ὅμως δηλώσει, ὅτι, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἐργάτας ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἠδύνατο νὰ πορισθῇ ἐργάτας ξένους, βεβαίως ἤθελε προτιμήσει τοὺς ἐργάτας τοὺς ἐντοπίους. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐξασκήσει πᾶσαν αὐτῆς τὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν διαχειριζομένων τὰ τῆς Ἑταιρείας, ὅπως πεισθῶσιν, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἐργάται ἐντόπιοι, ὅτι προτιμότερον βεβαίως εἶναι, ἵνα οἱ ἐργάται οὗτοι προσληφθῶσι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Δύσκολον, μοὶ φαίνεται, εἶναι νὰ ἐπιτευχθῇ ὅ,τι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς εἶπε, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ διάταξις, περὶ ἧς πρόκειται, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς διάταξις ἐνέχουσα τοσαύτην σπουδαιότητα, ὥστε νὰ θεωρήσωμεν τὴν διάθεσιν τῆς Ἑταιρείας, ὅπως πορισθῇ τὸ δεύτερον μέρος τοῦ δανείου, ὡς ἀντάλλαγμα τῆς διατάξεως ταύτης. Ὑποθέτω μᾶλλον, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη τίθεται, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ἵνα οἱ τίτλοι τοῦ δανείου γείνωσι δεκτοὶ ἐν τοῖς Χρηματιστηρίοις.

§154Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός.

§155Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ παραχωρήσεως τοιαύτης, ὥστε νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἀπέναντι τῆς παραχωρήσεως ταύτης ἐπετεύχθη τὸ ἀντάλλαγμα τῆς συνομολογήσεως τοῦ δευτέρου μέρους τοῦ δανείου. Ὡς πρὸς τὴν συνομολόγησιν ταύτην, μετ’ εὐχαριστήσεως ἤκουσα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰπόντος ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη, ἵνα ἀπὸ τοῦδε, εἰ δυνατὸν, ἐκτεθῇ εἰς ἐγγραφὴν καὶ τὸ δεύτερον μέρος τοῦ δανείου. Νομίζω ὅτι,— ἐὰν μάλιστα ἐπέτυχεν, ὅπως τόκος τις, οὗ δὲν ὥρισε τὸ ποσόν, δοθῇ ἐπὶ τῶν χρημάτων τούτων,—κάλλιστα θὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτρέψῃ, ὅπως ἡ Ἑταιρεία προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ δευτέρου μέρους τοῦ δανείου, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἐξασφαλίζεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου, καθόσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τις, ἂν εἰς τὸ μέλλον θὰ ᾖναι αἱ περιστάσεις τόσον εὐνοϊκαὶ, ὡς σήμερον, οὔτε εἶναι γνωστὸν, ἂν, ἐκτελουμένων τῶν ἔργων μετὰ περισσοτέρας ταχύτητος ἐκείνης, ἣν προεβλέψαμεν κατὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως, δὲν θέλει παρουσιασθῆ ἀνάγκη χρημάτων καὶ πρὸ τῆς προθεσμίας τῆς τότε ὁρισθείσης. Ἑπομένως μετ’ εὐχαριστήσεως ἤκουσα τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσε.

§156Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τῷ ὄντι ἐπροτάθη εἰς ἡμᾶς τόκος ὡρισμένος διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ χρήματα θέλουσι μένει ἀποτεθειμένα· καὶ παρεδέχθημεν μὲν τὴν πρότασιν, ἀλλ’ ἐπετύχομεν τὴν ἔγκρισιν τῆς Ἑταιρείας, ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν ἡμῶν, ἤτοι κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἠθέλομεν κανονίσει τὰ τοῦ τόκου, νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα, ἐὰν εὕρωμεν ἀνώτερον τόκον, νὰ προτιμῶμεν αὐτόν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ὅπως ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία;

§158Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Νάξου Βουλευτὴς, προκειμένου περὶ ξένων ἐργατῶν, ὅτι γνωρίζω, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐργάται δὲν ἀποκρούονται. Συνέστησα δὲ εἰς τὴν Ἑταιρείαν νὰ προτιμῶνται μάλιστα. Ἡ δὲ Ἑταιρεία μοὶ ἀπήντησε μετὰ προθυμίας, ὅτι θέλει προτιμήσει τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας. Πρέπει ὅμως νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι ὑπάρχουσι πολλὰ ἔργα δυσβάστακτα καὶ δύσκολα, τὰ ὁποῖα ἀποστέργουσιν οἱ Ἕλληνες ἐργάται, καὶ ἐν τοιαύτῃ μόνον περιπτώσει νομίζω ὅτι προτιμῶνται οἱ ξένοι, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωρίζετε, πρὸ πάντων οἱ Ἰταλοὶ, ἀντέχουσι περισσότερον εἰς τὰς ἐπιπόνους ταύτας ἐργασίας.

§159Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν ἐφοβούμην ὅτι χρονοτριβῶ, ἤθελον προσθέσει δύο μόνον λέξεις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὰ ἔργα τὰ τεχνικὰ, κύριε Ὑπουργὲ, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἑταιρεία ξένων ἐργατῶν, εἶναι ὀλίγιστα. Τὰ γενικὰ ἔργα τῆς Ἑταιρείας εἶναι αἱ ἐκχωματώσεις, οἱ ἐκβραχισμοὶ καὶ αἱ λιθοδομαὶ, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν δὲ τούτων οἱ Ἕλληνες ἐργάται ἀπεδείχθησαν πρώτης τάξεως, καθόσον πολλὰ τοιαῦτα ἔργα ἐξετελέσαμεν μέχρι τοῦδε δι’ Ἑλλήνων ἐργατῶν. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ εἰδικὰ τεχνικὰ ἔργα, χάρις εἰς τὴν πληθὺν τῶν ὅσα ἐξετελέσθησαν μέχρι τοῦδε ἐν Ἑλλάδι, οἱ Ἕλληνες ἐργάται κατηρτίσθησαν τελείως, καὶ σήμερον, δύναμαι νὰ εἴπω, ἔχομεν προσωπικὸν ἀποκλειστικῶς Ἑλληνικὸν, ἵνα ἐκτελέσωμεν καὶ τὸ δυσκολώτερον ἀκόμη τεχνικὸν ἔργον. Ἡ δυσκολία, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἑταιρεία, ἵνα προσλάβῃ Ἕλληνας ἐργάτας εἰς τὰ διάφορα ἔργα, εἶναι ἄλλη· εἶναι ὅτι αἱ ἐργασίαι ἐδόθησαν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ, σχεδὸν ἄνευ ἐξαιρέσεως, εἰς ξένους ὑπεργολάβους, εἰς Γάλλους, Ἰταλοὺς, Μαυροβουνίους. Αὐτοὶ οἱ ὑπεργολάβοι ἔχουσι τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἰδικούς των, ὅπως καὶ ἡμεῖς θὰ εἴχομεν τοὺς ἰδικούς μας, καὶ τοὺς εἴχομεν, ὅτε εἰργαζόμεθα ἐν Τουρκίᾳ καὶ τῷ ἐξωτερικῷ. Ἔρχονται οὕτως ἐργάται ξένοι, καὶ ἐργάζονται εἰς ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα οἱ ἰδικοί μας εἶναι ἴσως καὶ καταλληλότεροι ἐκείνων, καθόσον ἔχουσι τὸ προσὸν, ὅτι εὑρίσκονται ἐν τῷ τόπῳ αὐτῶν, καὶ ἕνεκα τούτου ἔχουσι πλείστας ὅσας εὐκολίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τεχνικὸν μέρος, σᾶς βεβαιῶ καὶ πάλιν, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐργάται εἶναι τελείως κατηρτισμένοι, ἐξαιρουμένων, ἐννοεῖται, ὀλιγίστων ἔργων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται εἰδικοὶ ἄνδρες, οὓς ἀναγκαζόμεθα νὰ καλῶμεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον. Θ’ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. (Ἀναγινώσκεται).

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀκόμη μίαν τροποποίησιν. Ἐπειδὴ ἀφῃρέθη ἡ λέξις «τοκομερίδιον», νὰ θέσητε ἀντὶ τῆς λέξεως «ἀντικαθιστῶσαν» τὴν λέξιν «τροποποιοῦσαν».

§162Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ τεθῇ καὶ «ἐξαγορασθῶσι», διότι δύο ὑπάρχουσι τρόποι, ὁ τῆς κληρώσεως καὶ ὁ τῆς ἐξαγορᾶς.

§163Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῆς ἐξαγορᾶς καταβάλλεται τὸ τίμημα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς συνομολογηθείσης προξενικῆς συμβάσεως. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων».

§165Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ μελετήσω τὰς προταθείσας τροποποιήσεις.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπέβαλε τροπολογίαν ὁ βουλευτὴς Τήνου κ. Σιγάλας, ἥτις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 296).

§167Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν Καμαριναίων, διότι ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις, καθόσον ἔχει ἀποφανθῆ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ ὅλη δὲ ἡ Βουλὴ νομίζω ὅτι εἶναι σύμφωνος.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Μετ’ ὀλίγον ὅμως. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ τῶν διαπλεόντων τὴν διώρυγα Λευκάδος πλοίων καὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ κατασκευῆς λιμένος τῆς πόλεως Λευκάδος ΒΧΜΖʹ νόμου τῆς 24 Ἰουλίου 1899». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 αὐτοῦ, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 3.

§169ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἄρθρον 3 ἀπαλείφεται.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4–8, λαβόντα τὴν θέσιν ἄρθρων 3–7, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ οἰκίσκων εἰς τοὺς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης συνοικισθέντας Καμαριναίους καὶ ἄλλους Ἠπειρώτας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§171ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Νὰ ὑποβληθῇ ἡ σχετικὴ δήλωσις διὰ τὴν δαπάνην τῶν 75,000 δραχμῶν.

§172Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§173Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 25 νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἐργατῶν τοῦ Ναυστάθμου.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμέσως θὰ ἔλθωμεν εἰς αὐτὸ μετὰ τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως τῆς ἐπὶ τῶν κυνῶν φορολογίας». Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῆς ἐπὶ τῶν κυνῶν φορολογίας». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΡϞϚʹ νόμου τῆς 13 Ἀπριλίου 1884 περὶ διευθύνσεως τοῦ Β. Ναυστάθμου καὶ ὁρισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 7 τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἤτοι εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ διϋλισμένου ἐλαίου καὶ τῶν ἁπαλῶν σύκων».

§175Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἡ τροπολογία.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2, καθὼς καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γούναρη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§177Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῇ τροπολογίᾳ τῇ ὑπ’ ἐμοῦ προταθείσῃ, εἰς τὸν τελευταῖον στίχον τοῦ ἄρθρου 2 παρεισέφρησε λάθος τυπογραφικὸν ἢ γραφικόν· ἀντὶ νὰ λέγῃ «κατὰ στατῆρα» λέγει «κατ’ ὀκᾶν». Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. Θ’ ἀναγνωσθῇ ἀντὶ τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§179ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 1. Ἐν τοῖς μηχανικοῖς μετὰ διϋλιστηρίου ἐλαιοτριβείοις ὁ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου φόρος εἰσπράττεται ἐπὶ τοῦ ἐλαιοκάρπου τοῦ εἰσαγομένου ἐν τοῖς τοιούτοις ἐλαιοτριβείοις πρὸς ἔκθλιψιν, προσδιορίζεται δὲ εἰς δύο λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἐπὶ τοῦ ἐλαίου ὅμως τοῦ παραγομένου ἐκ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ μηχανικῶν διϋλιστηρίων προσδιορίζεται εἰς 14 ἑκατοστὰ τῆς ἀγοραίας αὐτοῦ τιμῆς, ὁριζομένης κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις. Ἐπὶ δὲ τοῦ παραγομένου ἐκ τῶν μηχανικῶν διϋλιστηρίων ἐν Λακωνίᾳ, ἔνθα εἰσπράττεται ὡσαύτως κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, προσδιορίζεται εἰς δέκα λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐπὶ τῶν ξηρῶν σύκων φόρος, ὅταν ταῦτα ἐξάγωνται ἐν κιβωτίοις, καταστάντα ἁπαλὰ μετὰ κατεργασίαν εἴτε διὰ μαλάξεως εἴτε δι’ ἄλλων μέσων, ὁ φόρος προσδιορίζεται εἰς μίαν δραχμὴν καὶ εἴκοσι λεπτὰ κατὰ στατῆρα.» Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Γούναρης ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ ἐλαίου τοῦ ἐκθλιβομένου ἐν μηχανικοῖς μετὰ διϋλιστηρίων ἐλαιοτριβείοις ὁ φόρος προσδιορίζεται εἰς ἑπτὰ τοῖς ἑκατὸν εἰς εἶδος, ἢ εἰς ἑπτὰ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν ἐλαίου, ἢ εἰς δραχμὴν 1 καὶ λεπτὰ 40 κατὰ ἑκατὸν ὀκάδας ἐλαιῶν, κατ’ ἐπιλογὴν τοῦ πληρώνοντος τὸν φόρον, ὅταν ὁ φόρος διατίθηται δι’ ἐνοικιάσεως, εἰς λεπτὰ δ’ ὀκτὼ κατ’ ὀκᾶν ἐλαίου, ἢ δραχμὴν 1 καὶ λεπτὰ 50 κατὰ ἑκατὸν ὀκάδας ἐλαιῶν, κατ’ ἐκλογὴν τοῦ πληρώνοντος τὸν φόρον, ὅταν ὁ φόρος εἰσπράττηται διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου. Κατὰ τοὺς αὐτοὺς τρόπους, ἐπιλογῇ τοῦ πληρώνοντος τὸν φόρον, καταβάλλεται καὶ ὁ ἀνάλογος δημοτικὸς φόρος. Αἱ μεταφερόμεναι εἰς ἄλλον δῆμον ἐλαῖαι πρὸς ἔκθλιψιν ἐν τοιούτοις ἐλαιοτριβείοις ὑπὸ τῶν ἐργοστασιαρχῶν ὑπόκεινται εἰς φόρον δραχμῆς 1 καὶ λεπτῶν 40 κατὰ ἑκατὸν ὀκάδας, πληρωτέον κατὰ τὴν ἐκ τοῦ δήμου ἐξαγωγήν.»

§180Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐν ἀρχῇ τῆς βʹ παραγράφου τῆς ἀναγνωσθείσης τροπολογίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μία τροποποίησις. Λέγει τὸ κείμενον: «Ἐπὶ τοῦ ἐλαίου ὅμως τοῦ παραγομένου ἐκ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ μηχανικῶν διϋλιστηρίων...» Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τοῦτο, διότι δὲν εἶναι τὰ διϋλιστήρια μηχανικά, ἀλλὰ τὰ ἐλαιοτριβεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι καὶ διϋλιστήρια. Λοιπὸν πρέπει νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἐπὶ τοῦ ἐλαίου ὅμως τοῦ παραγομένου ἐκ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ μηχανικῶν ἐλαιοτριβείων μετὰ διϋλιστηρίων...»

§181Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Πλὴν τούτου νομίζω, ὅτι πρέπει εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 1 νὰ προστεθῇ ὡς τρίτη παράγραφος ἡ δευτέρα παράγραφος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη, ἔχουσα οὕτω: «Κατὰ τοὺς αὐτοὺς τρόπους, ἐπιλογῇ τοῦ πληρώνοντος τὸν φόρον, καταβάλλεται καὶ ὁ ἀνάλογος δημοτικὸς φόρος.»

§182Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§183Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, προκειμένου νὰ συντελέσῃ εἰς ἐνίσχυσιν τῆς ἐλαιοκομίας. Λοιπὸν ἡ τρίτη παράγραφος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη νὰ προστεθῇ ὡς δʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 1 τῆς τροπολογίας μου· θέλει δ’ ἔχει οὕτω: «Αἱ μεταφερόμεναι εἰς ἄλλον δῆμον ἐλαῖαι πρὸς ἔκθλιψιν ἐν τοιούτοις ἐλαιοτριβείοις ὑπὸ τῶν ἐργοστασιαρχῶν ὑπόκεινται εἰς φόρον δύο λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν...» (Διάλογοι).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρακαλῶ. Ἡ τρίτη παράγραφος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη προστίθεται ὡς τετάρτη τοῦ ἄρθρου 1, καὶ διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «Αἱ μεταφερόμεναι εἰς ἄλλον δῆμον ἐλαῖαι πρὸς ἔκθλιψιν ἐν τοιούτοις ἐλαιοτριβείοις ὑπὸ τῶν ἐργοστασιαρχῶν ὑπόκεινται εἰς φόρον δύο λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν κατὰ τὴν ἐκ τοῦ δήμου ἐξαγωγήν.»

§185Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μάλιστα. (Διάλογοι).

§186Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ συνεννοηθῶμεν. Ὁ φόρος, εἰς ὃν ὑποβάλλονται αἱ ἐλαῖαι, ἐξαγόμεναι ἔκ τινος δήμου, εἶναι ἄμεσος· ἀλλ’ ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον πληρώνουσι μεταφερόμεναι εἰς ἄλλον δῆμον, εἶναι ἔμμεσος δημοτικὸς δασμός.

§187Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ πρώτου φόρου;

§188Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τὸν φόρον τοῦτον θέλει κανονίσει ὁ δῆμος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ΞΗʹ νόμου τῆς 22 Δεκεμβρίου 1847.

§189Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις περὶ τοῦ ἀμέσου φόρου, καθ’ ἣν ἐξαγόμεναι αἱ ἐλαῖαι πληρώνουν 2½ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§190Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δημόσιον φόρον;

§191Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Μάλιστα.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε πρέπει νὰ ἀπαλλάσσωνται τοῦ φόρου, ἐν ᾗ περιπτώσει μεταφέρονται εἰς ἄλλον δῆμον, ἵνα ἐκθλιβῶσιν ἐν τοιούτοις ἐλαιοτριβείοις.

§193Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ἐνόησα, πῶς θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀφομοίωσις τοῦ φόρου, ἀφοῦ, ὡς διετυπώθη ἡ τροπολογία, θὰ πληρώνωσι κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἐκ τοῦ δήμου.

§194Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νὰ πληρώνωσιν ἐν τοῖς ἐλαιοτριβείοις.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἐννοήσω.

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τεθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἐπὶ τῶν μεταφερομένων εἰς ἄλλον δῆμον ἐλαιῶν πρὸς ἔκθλιψιν ἐν τοιούτοις ἐλαιοτριβείοις ὁ φόρος εἰσπράττεται ἐν τοῖς ἐλαιοτριβείοις.»

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον πρόκειται νὰ ὁρίσωμεν τὸ ποσὸν τοῦ φόρου. Αἱ ἐλαῖαι αὗται ὑπόκεινται εἰς δύο λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§198Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ μετὰ ταῦτα, ὅτι εἰσπράττεται ὁ φόρος ἐν τοῖς ἐλαιοτριβείοις.

§200Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τρίτη παράγραφος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη, διότι πρῶτον, ἂν γείνῃ ἀποδεκτή, θὰ προκαλέσωμεν ἕνα πόλεμον μεταξὺ τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ τῶν μεταφερόντων ἐλαίας· οἱ ἐνοικιασταὶ θὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι αἱ ἐλαῖαι μεταφέρονται πρὸς βρῶσιν, καὶ θὰ θέλωσι νὰ φορολογῶσιν αὐτὰς ἐξαγομένας, οἱ μεταφέροντες θὰ ἐπιμένωσιν εἰς τὸ ἐναντίον, καὶ ἐντεῦθεν διενέξεις καὶ περιπλοκαί. Οὔτε δυνάμεθα νὰ προβλέψωμεν ἐν τῇ διακηρύξει τῆς δημοπρασίας, ὅτι αἱ ἐλαῖαι αἱ ἐξαγόμεναι εἰς ἄλλον δῆμον ἀπαλλάσσονται τῆς πληρωμῆς ἀμέσου φόρου, διότι ὁ πλειοδοτῶν ἐπὶ δημοπρασίας ὑπολογίζει ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἐξετίμησεν ὡς παραχθησομένην ἐν τῷ δήμῳ. Ἐὰν λοιπὸν ἀπαλλάξωμεν τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου τὰς ἐξαγομένας ἐλαίας, δυνατὸν νὰ συμβῇ νὰ ἐξαχθῶσιν ὅλαι αἱ ἐλαῖαι, καὶ τότε θέλει ὁ ἐνοικιαστὴς ζημιωθῆ. Ὥστε κατ’ οὐδένα λόγον δύναται νὰ γείνῃ ἀποδεκτὴ ἡ τρίτη παράγραφος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη.

§201Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν ἂς ἀφαιρεθῇ ἡ τρίτη παράγραφος.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τρίτη λοιπὸν παράγραφος τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν ἀφαιρεῖται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν ἐκ νέου τύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, ἵνα ἔχωσιν αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως· αὐτὸ θὰ γείνῃ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9 καὶ 30′. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 30′ μ. μ.)

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις των. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως τῆς προτάσεως νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου ͵ΒΦΠΓʹ περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης». Ὁ κύριος Γεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§206Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, χθὲς ὡμίλουν περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νόμου τῆς παρακρατήσεως, εἶχον δὲ φθάσει ἀκριβῶς εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει οὐ μόνον ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύομεν τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἀλλὰ καὶ ἐκείνους ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσι τὰς οἰνοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας. Ἡμεῖς οἱ Κεφαλλῆνες τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν ἐξετάζομεν ὑπὸ δύο ἐπόψεις· ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ συμφέροντος τῆς σταφίδος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ συμφέροντος τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἐξετάζων δὲ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἠναγκάσθην νὰ διακόψω τὸν λόγον διὰ δύο σπουδαίους λόγους· πρῶτον διότι τὸ πλεῖστον τῶν ἀντιπροσώπων τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν ἦσαν ἀπόντες, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι οἱ πνεύμονές μου ὁμοιάζουν μὲ τοὺς τῶν ὁμοίων μου, καὶ δὲν εἶναι φυσερά. Ἐξ ἀνάγκης λοιπὸν ἠναγκάσθην, ἵνα μὴ ἐγὼ ὁ ἀντιπαρακρατητικὸς εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παρακρατήσω τὸν ἑαυτόν μου, νὰ ὑποβάλω τὴν ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἴχετε παρὰ νὰ ζητήσητε ν’ ἀναβάλητε.

§208Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πλὴν ταύτην τὴν ἑσπέραν ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἤρχισα ν’ ἀναπτύσσω χθές, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἀκριβῶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσιν οἰνοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας. Διότι ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως δὲν βλάπτει μόνον τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὑφ’ οὓς λόγους χθὲς ἀνέπτυξα, ἀλλὰ καὶ αὐτὰς τὰς οἰνοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, δηλαδὴ τὸν οἶνον. Δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ, Κύριοι, τὸ ζήτημα τοῦτο καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπαρατήρητον, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ στεντορείᾳ τῇ φωνῇ λέγω, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν ὀφείλουν νὰ ἐπιστήσουν τὴν προσοχήν των, ἄλλως εἰς τὸ μέλλον θὰ μετανοήσωσιν. Ἡ παρακράτησις, Κύριοι...

§209Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ παρατηρήσητε εἰς τὸν ἀγορεύοντα, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς παρακρατήσεως;

§210Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ἰδικός μου λογαριασμός, διότι δὲν ἠξεύρετε εἰς ποῖον σημεῖον θὰ καταλήξω. Καὶ ἀπορῶ μάλιστα, πῶς ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔκαμε τοιαύτην παρατήρησιν, ἀφοῦ προχθὲς οὐδεὶς παρεπονέθη εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς παρεκβάσεις, ἃς ἐποιήσατο ὁμιλῶν.

§211Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἦσαν σχετικαὶ μὲ τὸ θέμα.

§212Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μὰ καὶ αὐτὰ δὲν εἶναι ἄσχετα. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, Κύριοι, πρὸ παντός, ὅτι πρὸ τοῦ νόμου τῆς παρακρατήσεως τὰς σταφυλὰς ἐχρησιμοποίουν οἱ Κεφαλλῆνες πρὸς κατασκευὴν μιστελίου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ τὴν σταφίδα ἐχρησιμοποίουν τὰ οἰνοποιητικὰ καταστήματα πρὸς κατασκευὴν μιστελίου. Ἐκεῖνο δέ, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξε προχθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος, ὅτι μόνον οἶνοι ἐξήγοντο πρὸ τῆς παρακρατήσεως, δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἀκριβὲς εἶναι μόνον, ὅτι πρὸ τῆς παρακρατήσεως ἐξήγετο μιστέλιον ἐκ σταφυλῆς καὶ σταφίδος. Τὴν τοιαύτην δὲ βιομηχανίαν δὲν ἐγνώριζον πάντες· γνωστὴ ἐγένετο μόνον ἀφ’ ἧς ἐπεβλήθη ἡ παρακράτησις...

§213Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε. Δὲν ἀντελήφθητε ἀκριβῶς.

§214Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἀντελήφθην· καὶ μάλιστα σᾶς ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, ἂν γνωρίζετε τὴν διαφορὰν τοῦ μιστελίου καὶ τοῦ οἴνου...

§215Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ πόθεν γνωρίζετε, ὅτι ἐξήγετο πρὶν μίστελ καὶ ἐκ τῶν σταφυλῶν καὶ ἐκ τῆς σταφίδος;

§216Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀμέσως... Ἐξήγετο δὲ πρὸ τῆς παρακρατήσεως μιστέλιον ὁριστικῶς, καὶ τοῦτο γνωρίζω ἀκριβῶς, διότι πάντοτε εἶχον τὴν περιέργειαν νὰ ἐπισκέπτωμαι τὰ διάφορα οἰνοποιητικὰ καταστήματα, καὶ δὴ τὸ τῆς Κεφαλληνίας, τοῦ κυρίου Τούλ, τὸ ὁποῖον κατέχει τὴν πρώτην θέσιν μεταξὺ τῶν οἰνοποιητικῶν καταστημάτων, καὶ ὅπερ σπουδαίως ὠφέλησε τὸν τόπον μου. Εἶχον λοιπὸν τὴν περιέργειαν νὰ ἐξετάζω, εἰς τί χρησιμοποιοῦσι τὴν χλωρὰν σταφίδα, τὴν ὁποίαν ἠγόραζον, καὶ ὑπὸ ποίας μορφὰς τὴν ἐξάγουν καὶ τὴν ἀποστέλλουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἶχον πάντοτε τὴν περιέργειαν νὰ ἐξετάζω ὑπὸ ποίας μορφὰς ἐξάγονται αἱ σταφυλαὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἔλαβον δὲ ἀπάντησιν, ὅτι ἄλλας μὲν σταφυλὰς χρησιμοποιοῦσι καὶ ἐξάγουσιν ὑπὸ μορφὴν οἴνου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὡς τὴν μαυροδάφνην, τὴν ὁποίαν χρησιμοποιοῦσι πρὸς βαφὴν τῶν ἀλλοδαπῶν οἴνων, ἄλλας δὲ σταφυλὰς ὑπὸ μορφὴν μιστελίου, τὴν δὲ σταφίδα ὑπὸ μορφὴν μιστελίου.

§217Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Πόσον ποσὸν ἐξήγαγε;

§218Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἐφρόντισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κρατήσῃ στατιστικήν. Ἀφ’ ἧς ὅμως, Κύριοι, ἐψηφίσθη ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως, εὐθὺς ἀμέσως ἤρχισαν νὰ μεταβάλλωνται τὰ πράγματα καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ τὸ μιστέλιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξήγετο ἐκ σταφυλῶν καὶ σταφίδος χλωρᾶς, ἀντικατεστάθη διὰ τοῦ παρακρατήματος. Τοῦτο δ’ ἐπέφερε δύο κακά· πρῶτον διότι ἀπέκλεισε τὴν μιστελοποίησιν ἐκ τῶν σταφυλῶν, καὶ δεύτερον διότι ἀποστελλόμενον τὸ παρακράτημα εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ὡς εἶπον χθὲς τὴν ἑσπέραν, ἀντιστρατεύεται καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὸν σκοπὸν καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου τῆς παρακρατήσεως. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν εἰς τὴν οἰνοπαραγωγὴν, εἶναι καὶ ἕτερον κακὸν, σπουδαιότατον. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι, διὰ νὰ ἔχωσι φήμην καλὴν οἱ οἶνοι Κράτους τινὸς, δέον νὰ ἦναι ἀναμφισβήτητον καὶ γνωστὸν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ὅτι οἱ οἶνοι οὗτοι ἢ τὸ μιστέλιον, δι’ ὧν κατασκευάζονται ἐν Εὐρώπῃ οἱ διάφοροι τεχνητοὶ οἶνοι, δὲν προέρχονται ἐκ ξηρῶν καρπῶν, ἀλλ’ ἐκ νωπῶν. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι τὸ μιστέλιον τὸ παραγόμενον ἐκ ξηρῶν καρπῶν εἶναι τὸ μιστέλιον ἀκριβῶς ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου κατασκευάζονται οἱ τεχνητοὶ οἶνοι καὶ οἱ οἶνοι ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰσάγονται καὶ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, καὶ τοὺς χρησιμοποιοῦμεν καὶ ἡμεῖς. Ὁ οἶνος τῆς Μαδέρας, ὁ οἶνος Βορδὼ καὶ ἄλλοι διάφοροι οἶνοι, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι καταναλίσκονται ἐν Ἑλλάδι, νομίζετε ὅτι εἶναι κατεσκευασμένοι ἄλλως ἢ ἀπὸ τὸ μιστέλιον, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§219Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἓν ἐπιχείρημα μᾶς δίδετε!

§220Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Σᾶς δίδω ἐπιχειρήματα πολλὰ, καὶ ὅταν θέλητε, ἔρχεσθε καὶ μὲ ἀντικρούετε. Ἐὰν θέλωμεν, Κύριοι, νὰ ὠφελήσωμεν καὶ τὴν οἰνοπαραγωγὴν, νὰ ὠφελήσωμεν συνάμα καὶ αὐτὴν τὴν σταφίδα,— ἐννοῶ πάντοτε τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ εἴδους τούτου — μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ καταπέσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν, κύριε Πετιμεζᾶ, ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως, διότι οὕτως ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ κατορθώσωμεν νὰ σώσωμεν τὴν οἰνοπαραγωγὴν τοῦ τόπου μας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ κατορθώσωμεν πράγματι νὰ σώσωμεν τὴν σταφίδα.

§221Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν γῆν τῆς σταφίδος, τὰ χωράφια της.

§222Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀλλ’ οἱ ὑπερμαχοῦντες τῆς παρακρατήσεως δὲν περιορίζονται μόνον ὑποστηρίζοντες τὸν νόμον τοῦτον καὶ ζητοῦντες νὰ ἁρπάσωσι καὶ τὸ ἀπεριόριστον, ἀλλ’ ὑποστηρίζουσι συνάμα τινὲς ἐξ αὐτῶν καὶ τὴν μιστελοποίησιν καὶ τὴν οἰνοποίησιν. Διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ὑποδεικνύεται εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ μιστελοποίησις δέον νὰ ἀπαγορευθῇ, καὶ οὐ μόνον ἡ μιστελοποίησις, ἀλλὰ καὶ ἡ οἰνοποίησις· καὶ ὀφείλουσι τοῦτο νὰ τὸ ἐννοήσωσι παρὰ πολὺ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες οἰνοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, διότι, ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη, ὅτι πρέπει νὰ ἐξάγηται ὁ παρακρατούμενος σταφιδόκαρπος καὶ ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ μιστελίου καὶ ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ οἴνου, τότε ἀλλοίμονον εἰς αὐτούς! τότε δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον σταφιδικὸν ζήτημα εἰς τοιαύτην ὀξύτητα, ὡς εἶναι σήμερον, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν ζήτημα ἀκριβῶς τῆς οἰνοπαραγωγῆς εἰς ὀξύτατον σημεῖον. Ταῦτα εἶχον, Κύριοι, νὰ ἀναπτύξω ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἀλλὰ μοὶ ἐπέρχεται εἰς τὴν μνήμην ἄλλο τι γεγονός, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του παραπολὺ ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι τὸ μιστέλιον πρὸ τῆς παρακρατήσεως κατεσκευάζετο ἐκ νωπῶν καρπῶν, καὶ ἐξήγετο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἄνευ οὐδεμιᾶς παρατηρήσεως. Σήμερον ὅμως μεταβάλλονται καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ πράγματα, καὶ ἐνῷ ὑπάρχει σύμβασις μεταξὺ Ἰταλίας καὶ Ἑλλάδος, δι’ ἧς ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μιστελίου εἰς τὴν Ἰταλίαν, ἐν τούτοις σήμερον ἕνεκα τῆς παρακρατήσεως εἶναι ὑπὸ τοσοῦτον αὐστηρὰν ἐπίβλεψιν ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μιστελίου εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὥστε ἀναγκάζονται, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ ἐν Ἑλλάδι καταστήματα, τὰ παράγοντα μιστέλιον ἐκ ξηρῶν καρπῶν, νὰ μὴ ἀποστέλλωσιν ἀπ’ εὐθείας τοῦτο εἰς τοὺς λιμένας τῆς Ἰταλίας, ἀλλὰ νὰ τὸ ἀποστέλλωσιν εἰς Τεργέστην, καὶ διὰ Τεργέστης νὰ εἰσάγηται εἰς τὴν Ἰταλίαν. Τοσοῦτον δὲ αὐστηρὰ εἶναι ἡ ἐπίβλεψις εἰς τὰ τελωνεῖα, ὥστε σήμερον μετὰ δυσκολίας ἤρχισαν οἱ ἔμποροι νὰ εἰσάγωσι μιστέλιον εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἡ πρώτη δυσκολία εἶναι ἡ ἑξῆς· εἰσάγεται τὸ μιστέλιον εἰς τὸ πρῶτον τελωνεῖον τῆς Ἰταλίας· ἐκεῖ, κατὰ νόμον, ὀφείλουσιν οἱ ἁρμόδιοι νὰ κάμωσι τὴν χημικὴν ἀνάλυσιν· πλὴν ὅμως ἡ ἀνάλυσις αὕτη δὲν γίνεται, προκειμένου περὶ μιστελίου προερχομένου ἐξ Ἑλλάδος, εἰς τὸ τελωνεῖον τῆς εἰσαγωγῆς, ἀλλά, διὰ νὰ φέρωσι δυσκολίας, ἀποστέλλουσι δεῖγμα εἰς τὴν Ρώμην, καὶ ἐν Ρώμῃ γίνεται ἡ ἀνάλυσις.

§223Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διατὶ γίνεται αὐτό;

§224Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Διότι οἱ Ἰταλοὶ ἐννοοῦσι νὰ κατασκευάζωσιν οἴνους ἐκ νωπῶν καρπῶν, οὐχὶ καὶ ἐκ ξηρῶν ἢ ἐξ ἄλλων ὑλῶν.

§225Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διὰ τῆς συμβάσεως ὁρίζεται ἐκ ξηρῶν;

§226Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὄχι· ἀορίστως.

§227Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τόσον ἀκριβῆ, ὅσον καὶ ἡ ἱστορία, τὴν ὁποίαν εἴπετε χθές!

§228Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Θὰ μάθητε καὶ πολλὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζετε. Δὲν πρέπει νὰ σᾶς κακοφαίνηται, ἀλλὰ πρέπει νὰ εὐχαριστῆσθε ὅτι τὰ μανθάνετε.

§229Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτὰ, κύριε συνάδελφε, διότι εἶναι τόσον βέβαιον, ὅτι τὰ μιστέλια αὐτὰ τὰ ζητοῦσιν οἱ Ἰταλοί, ὥστε τὰ πληρώνουσι 32 φράγκα τὰ 100 χιλιόγραμμα, ἐνῷ ἔχουσι πρὸς 18 φράγκα συνήθως τὰ μιστέλια. Τὸ μιστέλιον τὸ ἐξαγόμενον ἐξ Ἑλλάδος ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, ὅπως εἴπετε, τιμᾶται 14 φρ. περισσότερον τὰ 100 χιλιόγραμμα παρ’ ὅ,τι τιμᾶται τὸ ἄλλο μιστέλιον. Τοιαύτας πληροφορίας ἔχω παρὰ τῶν ἐξαγόντων μιστέλιον.

§230Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἠξεύρετε τὸν λόγον, κύριε Βουλευτά; Διότι πρέπει νὰ κάμητε διάκρισιν μιστελίου ἀπὸ μιστέλιον. Τὸ μιστέλιον, ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε, ὅτι διαιρεῖται εἰς διαφόρους κατηγορίας· κανονίζεται δὲ ἡ τιμὴ αὐτοῦ συμφώνως μὲ τὴν πυκνότητα. Εἶναι μιστέλιον ἀραιὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει μικροτέραν ἀξίαν, εἶναι καὶ μιστέλιον πεπυκνωμένον, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγαλειτέραν ἀξίαν.

§231Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ αὐτὸ μιστέλιον, μὲ τὸ ἀραιόμετρον μετρούμενον, βαθμῶν 10, πωλεῖται 14 φράγκα cif.

§232Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Λάβετε μαθήματα, κύριε συνάδελφε!

§233Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καθῆκον ἔχω νὰ ἀναπτύξω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω. Ἄλλως τε εἶμαι καὶ νέος, καὶ ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω μαθήματα. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπίβλεψις ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων μιστελίων εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὥστε φέρονται ἐκεῖ αἱ δυσκολίαι, τὰς ὁποίας σᾶς εἶπον προηγουμένως! Ἀλλ’ ἐνίοτε συμβαίνει, αὐταὶ αἱ ἀναλύσεις νὰ μὴ ἦναι κανονικαὶ, ὡς συνέβη εἰς ἕνα πατριώτην μου οἰνοπαραγωγὸν, τὸν κύριον Κουρούκλην, ὁ ὁποῖος ἀπέστειλεν εἰς Ἰταλίαν μιστέλιον, ἀξιότιμε κύριε Βουλευτὰ ἐκ Μεσολογγίου, διὰ Τεργέστης. Ἐκ τούτου, ὅτε ἔφθασεν εἰς τὸν πρῶτον λιμένα τῆς Ἰταλίας, ἐλήφθη δεῖγμα, ὅπερ ἀπεστάλη εἰς Ρώμην, καὶ ἡ ἀνάλυσις ἔδειξε πολὺ διάφορα ἀποτελέσματα τῶν πραγματικῶν, ἔδειξε δηλαδὴ, ὅτι τὸ μιστέλιον ἦτο κατεσκευασμένον οὐχὶ ἀπὸ νωποὺς καρποὺς, ἀλλ’ ἀπὸ ξηροὺς, καὶ ὄχι ἀπὸ σταφίδα, ἀλλ’ ἀπὸ ἄλλα ὑλικά· ἠναγκάσθη δὲ ὁ ἄνθρωπος οὗτος νὰ μεταβῇ εἰς Ρώμην, νὰ κατορθώσῃ νὰ γείνωσιν ἄλλαι ἀναλύσεις, καὶ ν’ ἀποδειχθῇ τὸ λάθος, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν ὁ χημικὸς τῆς Ρώμης. Ἐὰν δὲν ἤθελε κατορθώσει τοῦτο, ν’ ἀποδείξῃ τουτέστιν, ὅτι τὸ μιστέλιον δὲν ἦτο ἐξ ἄλλων ὑλῶν, ἀλλ’ ἦτο ἀπὸ σταφίδα, γνωρίζετε ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Νὰ χάσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ ἐμπόρευμά του ὁ ἔμπορος ἐκεῖνος, διότι συμφώνως μὲ τὸν ἰταλικὸν νόμον δημεύεται τὸ ἐμπόρευμα καὶ καταστρέφεται· κατὰ συνέπειαν θὰ εἶχεν ὁ ἄνθρωπος οὗτος μίαν σπουδαίαν καὶ σημαντικὴν ἀπώλειαν.

§234Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πόσην ὡς ἔγγιστα;

§235Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ πᾶτε νὰ τὸν ἐρωτήσητε, πόσον πρᾶγμα ἔστειλεν. Ὥστε ἐξ ὅσων ἀνέπτυξα, κύριοι Βουλευταὶ, νομίζω, ὅτι ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως ἀντιστρατεύεται ὄχι μόνον εἰς τὴν σταφίδα, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς οἴνους. Ἀλλὰ τέλος, κύριοι Βουλευταὶ, ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως ἀπεδείχθη ὅτι οὐδόλως ἔφερε τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσεδόκων οἱ παρακρατητικοί. Ὡς παράδειγμα δὲ, ἀξιότιμε κύριε Βουλευτὰ ἐκ Πατρῶν, σᾶς φέρω τὸ ἑξῆς. Ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸ ἔτος 1900, ὅτε ἐπῆλθε φυσικὴ παρακράτησις, καὶ μὲ τὴν φυσικὴν εἴχομεν καὶ τὴν ἐπιβληθεῖσαν διὰ τοῦ νόμου. Κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἡ παραγωγὴ ἦτο τόσον μικρὰ, ὥστε ἡ ζήτησις νὰ ἦναι πολὺ μεγαλειτέρα τῆς προσφορᾶς, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἴχομεν καὶ τὰς ὑψηλὰς ἐκείνας τιμὰς, τὰς ὁποίας μόνον ἡμεῖς οἱ Κεφαλλῆνες δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐνθυμούμεθα εἰς παρῳχημένους χρόνους, κατὰ τὸ 1858 (γέλωτες), ὅτε ἐπῆλθεν ἡ καταστροφὴ ἐκ τοῦ ὠϊδίου, ὅτε καὶ ὁ πάππος μου ἐπώλησε τὴν σταφίδα του πρὸς 400 κολοννᾶτα τὴν χιλιάδα. Ἐὰν λάβωμεν λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔτος 1900, τὸ ὁποῖον πράγματι ἦτο καταστροφὴ διὰ τὰς σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, ὅτε ἡ ζήτησις ἦτο πολὺ ἀνωτέρα τῆς προσφορᾶς, καὶ ἐξετάσωμεν τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου τούτου, ἔχω πεποίθησιν, ὅτι καὶ ὁ κ. Παυλόπουλος καὶ ὁ κ. Κοκκέβης θὰ πεισθῶσι, — καὶ ἂν θέλουν, ἂς τὸ ὁμολογήσουν, — ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν ἔφερε τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Ὅλοι ἤλπιζον, ὅτι κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἤτοι κατὰ τὸ 1901, αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος θὰ ἦσαν τοιαῦται, ὥστε νὰ ἱκανοποιήσουν τοὐλάχιστον καὶ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Πολλοὶ μάλιστα τῶν παρακρατητικῶν ἤλπιζον, ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ ἦσαν τοιαῦται καὶ εἰς τοιοῦτον ὕψος, ὥστε βεβαίως θὰ ἐκερδίζομεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπωλέσαμεν κατὰ τὸ ἔτος 1900. Ἀλλὰ δυστυχῶς συνέβη τὸ ἀντίθετον. Τὸ ἑπόμενον ἔτος, καίτοι εἴχομεν εἰσέτι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ περονοσπόρου, ὅτε ἡ σταφιδοπαραγωγὴ εἶχεν ἐλαττωθῆ, ὅτε εἶχεν ἐφαρμοσθῆ καὶ ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως καί, νομίζω, ποσοστὸν πολὺ ἀνώτερον τοῦ κατωτάτου ὅρου, μ’ ὅλα ταῦτα αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος δὲν ἔφθασαν εἰς τὸ ὕψος, τὸ ὁποῖον ἤλπιζον οἱ παρακρατητικοί.

§236Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πόση ἦτο ἡ τιμή, κύριε συνάδελφε; ἠξεύρετε;

§237Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀφοῦ γνωρίζεις τοῦ λόγου σου, εἶναι περιττόν· ἠμπορεῖς νὰ πληροφορήσῃς τὴν Βουλήν.

§238Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἦτο 250 δραχμαὶ τὸ χιλιόλιτρον. Δὲν σᾶς φαίνεται τιμὴ ἱκανοποιητική;

§239Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Σᾶς φαίνεται, ὅτι ἦτο τοιαύτη. Ἀλλὰ γνωρίζετε πόσον ἐπώλησα ἐγὼ εἰς τὰ 1901; Ἐγὼ ἐπώλησα 125 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Ἐὰν δ’ ἐπώλησα ἐγὼ πρὸς 125 δραχμάς, σεῖς θὰ ἐπωλήσατε πρὸς 140, ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν τελωνιακῶν.

§240Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ ἦτο λάσπη.

§241Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὄχι, δὲν ἦτο λάσπη, κύριε ἐξ Ὀλυμπίας Βουλευτά. Λάσπη θὰ ἦναι, φαίνεται, ἡ ἰδική σας, καὶ διὰ τοῦτο περιμένετε τὴν παρακράτησιν, διὰ νὰ τὴν πωλήσητε εἰς τοὺς ἀντιπαρακρατητικοὺς (ἱλαρότης). Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1901 καὶ κατὰ τὸ 1902 καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν εἴχομεν, Κύριοι, τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα, καὶ ταῦτα θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἔχωμεν, μεθ’ ὅλον τὸν νόμον τῆς παρακρατήσεως. Ταῦτα ἀνέπτυξα, Κύριοι, ὅπως σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως ἀπέτυχε καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ ἐνῷ ἔχομεν δεδομένα τοιαῦτα, καὶ εἴμεθα βεβαιωμένοι περὶ τούτου, οὐ μόνον τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου δὲν ζητοῦμεν, ἀλλὰ ζητοῦμεν καί τι περισσότερον, ζητοῦμεν ν’ ἀφήσωμεν τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος ἀπεριόριστον, ἀδιαφοροῦντες ποῖα θὰ ὦσι τ’ ἀποτελέσματα! Ἀλλὰ πρὶν ἢ ἀποφανθῶμεν, ἂν τὸ ποσοστὸν τῆς παρακρατήσεως πρέπει νὰ ἦναι ἀπεριόριστον, ὀφείλομεν ἀπὸ χρηστοῦ συνειδότος καὶ πεφωτισμένως, χωρὶς νὰ ἐπηρεαζώμεθα ἀπὸ τὰς κραυγὰς τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ ψηφίσωμεν, ἀφοῦ σκεφθῶμεν, ὅτι ἔχομεν γενικωτέρας ὑποχρεώσεις πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ τὸ ἀληθὲς συμφέρον ἡμῶν τῶν ἰδίων. Ἡ ὑποστήριξις τῆς παρακρατήσεως, ἐνῷ εἰς οὐδὲν ὠφελεῖ, μᾶς φέρει εἰς συγκρούσεις, διότι ἔχομεν συμβάσεις μὲ Κράτη, καὶ μὲ Κράτη τοιαῦτα, ἄνευ τῆς ὑποστηρίξεως τῶν ὁποίων δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὕπαρξιν οἰκονομικήν. Καὶ πρὸς τοῦτο, Κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἄρθρον τῆς μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος συμβάσεως (ἀναγινώσκει): «Ἡ Κυβέρνησις τῆς Αὐτοῦ Μεγαλειότητος τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων θέλει συστήσει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς μὴ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ ἤδη κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῆς κορινθιακῆς σταφίδος εἰσπραττομένου ἐγγείου φόρου.» Αὐτὸς εἶναι ὁ ὅρος τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος...

§242Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἑρμηνεύσατέ τον.

§243Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ τὸν ἑρμηνεύσητε σεῖς καὶ νὰ τὸν κατανοήσητε σεῖς, καὶ σεῖς νὰ κάμητε νὰ τὸν κατανοήσουν καὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Διότι σταφιδικὰ ζητήματα δὲν ὑπάρχουν.

§244Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Μὴ στενοχωρεῖτε τὸν ῥήτορα!

§245Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν στενοχωροῦμαι ἐγώ. Ὄτε ἐζήτησεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, τὸν ὅρον τοῦτον νὰ θέσῃ εἰς τὴν σύμβασιν, ὑπῆρχε λόγος, καὶ τὸν λόγον τοῦτον ὀφείλομεν, Κύριοι, νὰ ἐννοήσωμεν πάντες. Σκοπὸς τοῦ ὅρου τούτου ἐν τῇ συμβάσει εἶναι, ὥστε ὁ ἐξαγόμενος σταφιδόκαρπος ἐξ Ἑλλάδος καὶ εἰσαγόμενος εἰς Ἀγγλίαν νὰ ἔχῃ ὅσον τὸ δυνατὸν μικροτέραν φορολογίαν, διὰ νὰ δύνανται οἱ κάτοικοι τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου νὰ τρώγωσιν αὐτὸν εἰς τιμὴν συμφέρουσαν. Ἀλλὰ σεῖς ἔρχεσθε καὶ λέγετε, ὅτι οὐδόλως παραβιάζετε τὴν σύμβασιν!...

§246ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν νομίζετε, κύριε Γεράκη, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβῆ αὐτά;

§247Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν νομίζω· ἀπ’ ἐναντίας φρονῶ, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ τ’ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ σεῖς νὰ τὰ ἀναπτύξητε εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, παρ’ ὧν ἔχομεν καθ’ ἡμέραν τηλεγραφήματα.

§248Κ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς τοὺς ὑποκινοῦμεν;

§249Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἡμεῖς τοὺς ὑπεκινήσαμεν, κύριε Γεροκωστόπουλε. Ἐὰν δὲν τοὺς ὑπεκινοῦμεν ἡμεῖς, δὲν θὰ εἴχομεν τηλεγραφήματα. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας Βουλευτὴς εἶπε προηγουμένως, ὅτι δὲν ὑψώνομεν τὸν ἔγγειον φόρον, καὶ ὅτι σκοπὸς τοῦ ὅρου εἶναι, ὅσον τὸ δυνατὸν ἡ φορολογία νὰ ἦναι μικρά. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττομεν διὰ τῆς παρακρατήσεως, δὲν εἶναι φορολογία;

§250ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§251Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι φορολογία, ἐὰν μόνον δὲν πληρώνηται ὁ φόρος εἰς χρήματα εἰς τὸ τελωνεῖον. Ἀλλὰ πληρώνεται ὁ φόρος οὗτος εἰς εἶδος εἰς τὴν Σταφιδικὴ Τράπεζαν, ἡ δὲ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἔχει καὶ ἄλλας ὑποχρεώσεις νὰ ἐκπληρώσῃ· ἔχει νὰ πληρώνῃ ἐν μέρει τὸν ἔγγειον φόρον πρὸς τὸ Δημόσιον.

§252Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τόσον τὸ καλλίτερον.

§253Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐν μέρει ὅμως· καὶ τοῦτο, διὰ νὰ καλύψωμεν μόνον καὶ μόνον τὴν παρέκβασιν τοῦ ἄρθρου τούτου τῆς συμβάσεως.

§254Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λέγητε αὐτό.

§255Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτὸ καὶ ψηφίσωμεν τὸ ἀπεριόριστον τῆς παρακρατήσεως, παρασπονδοῦμεν, καὶ δικαίῳ τῷ λόγῳ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις θὰ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν. Καταγγελλομένης δὲ τῆς συμβάσεως, ποῖα θὰ εἶναι τ’ ἀποτελέσματα, κύριοι παρακρατητικοί; Ἡ πλήρης καταστροφὴ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύετε, καὶ σὺν τῇ καταστροφῇ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων καὶ ἡ πλήρης οἰκονομικὴ καταστροφὴ τοῦ Κράτους. Σκεφθῶμεν λοιπὸν, Κύριοι, καὶ μὴ ἀπασχολώμεθα ἐπιμένοντες νὰ ψηφίσωμεν νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ καταστρέψῃ τὸ οἰκονομικόν μας μέλλον. Ἀλλ’ οἱ ζητοῦντες τὸ ἀπεριόριστον τῆς παρακρατήσεως παραβλέπουσι, φαίνεται, τοῦτο.

§256Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ διώρθωσαν αὐτό· τὸ λέγουν ἀπροσδιόριστον.

§257Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἂς τὸ λέγουν ὅπως θέλουν. Ἢ ἀπροσδιόριστον ἢ ἀπεριόριστον, τὸ ἴδιον τὸ ἔχω ἐγώ. Λοιπὸν οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ ζητοῦντες νὰ ἐπιτύχωσι τὸ ἀπεριόριστον τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, δὲν ἀνέπτυξαν τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἐπιζητοῦσι τοῦτο. Δὲν ἠκούσαμεν λόγους σοβαροὺς, οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς ἐξαναγκάσουν τοὐλάχιστον, ὥστε, παραβλέποντες τὴν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας σύμβασιν, νὰ δυνηθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν τὸ ἀπεριόριστον τοῦ ποσοστοῦ. Ὡμίλησαν ἐπὶ τούτου οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ Πατρῶν κύριοι Ροῦφος καὶ Γούναρης, ἀλλ’ ἕνα καὶ μόνον λόγον προβάλλουσιν, ὅτι διὰ τοῦ μέσου τούτου θὰ κατορθώσωμεν νὰ παρακωλύσωμεν τὰς προπωλήσεις. Αἱ προπωλήσεις, εἴτε ἀπεριόριστον εἶναι τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος, εἴτε ὡρισμένον, ἀδύνατον νὰ περιορισθῶσιν, ἐκτὸς ἂν λάβωμεν εἰδικὸν μέτρον, προκειμένου περὶ τούτου. Ἀλλ’ ἐξηγέρθησαν καὶ φωνάζουσιν: «ἀπεριόριστον τοῦ παρακρατήματος, διὰ νὰ σωθῶμεν!» Πολὺ ὀρθῶς ἔλεγέ τις, ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἅπαξ καὶ μόνον μέχρι τοῦδε ἐζητήσαμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀνωτάτου ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, τοῦ 20%, κατὰ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον. Καὶ ἐνῷ τοῦτο εἶναι βέβαιον, μᾶς φέρουσιν ἄλλους λόγους, ὅπως μᾶς πείσωσιν, ὅτι τὸ ἀπεριόριστον τοῦ παρακρατήματος οὐδόλως θὰ βλάψῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ὅτι θὰ παρακωλύσῃ μόνον τὰς προπωλήσεις, διότι «οὐδέποτε, λέγουσιν, οἱ ἀντιπρόσωποι, τοὺς ὁποίους θ’ ἀποστείλωμεν, θὰ ὑποδείξωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ποσοστὸν παρακρατήματος ἀνώτερον τοῦ 20%». Ἀλλὰ ποῦ βασιζόμενοι, Κύριοι, μᾶς λέγετε τοῦτο; Ἡμεῖς ἔχομεν πληρεστάτην πεποίθησιν εἰς ὑμᾶς, οἱ ὁποῖοι ζητεῖτε τοῦτο. Ἀλλὰ μήπως ὑμεῖς θ’ ἀντιπροσωπεύσητε τὰς ἐπαρχίας σας κατὰ τὴν συνέλευσιν, ἡ ὁποία θὰ συγκροτηθῇ τὴν πρώτην Αὐγούστου; Τίς οἶδε, τίνες θ’ ἀντιπροσωπεύσωσι τὰς ἐπαρχίας σας! Καὶ ἂν οὗτοι ζητήσωσι νὰ ἐπιβληθῇ παρακράτημα 40%, ποῖα θὰ ἦναι, Κύριοι, τ’ ἀποτελέσματα; Τότε ἐξ ἀνάγκης θὰ ἐπαναστατήσωμεν, καὶ θὰ ἐπαναστατήσωμεν δικαίως, διότι ζητεῖτε διὰ τῆς βίας νὰ μᾶς ἀφαιρέσητε τὴν περιουσίαν μας. Ἀμυνόμενοι δὲ, ὅπως παρακωλύσωμεν τοῦτο, ἐξ ἀνάγκης θὰ ἔχωμεν συγκρούσεις, καὶ συγκρούσεις οὐχὶ ἰδιωτῶν πρὸς ἰδιώτας, ἀλλὰ πρὸς αὐτὰς τὰς Ἀρχάς! Ὥστε, Κύριοι, οὐδὲν ἄλλο ἐπιδιώκετε διὰ τοῦ μέσου τούτου.

§258Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν σύρραξιν.

§259Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. .. ἢ τὴν σύρραξιν. Καὶ ἐκεῖνοι, Κύριοι, οἵτινες θ’ ἀντισταθῶσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, πιστεύσατε, ὅτι δὲν θὰ ἦναι οὔτε οἱ Κεφαλλῆνες, οὔτε οἱ Ζακύνθιοι, οὔτε οἱ Αἰγιεῖς, ἀλλὰ θὰ ἦναι οἱ ἐξ Ἠλείας, Τριφυλίας, Ὀλυμπίας κλπ., οἱ ὁποῖοι εἶναι συνηθισμένοι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ ἀνθίστανται, νὰ φωνάζωσι, νὰ συγκροτῶσι συλλαλητήρια καὶ νὰ στέλλωσι τηλεγραφήματα ἐπανειλημμένα εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Πάνθ’ ὅσα ἀνέπτυξα ἀποβλέπουσιν ὄχι μόνον εἰς τὸ νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ ἀπεριόριστον τοῦ παρακρατήματος, ἀλλὰ καὶ, εἰ δυνατὸν, νὰ κατορθώσωμεν νὰ καταργήσωμεν τὸν ὑφιστάμενον νόμον· ἐκτὸς ἂν θέλωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος οὗτος ὑπὸ ἄλλους ὅρους. Θέλετε νὰ ὠφελήσητε πράγματι τὴν σταφιδοπαραγωγήν; Θέλετε ν’ ἀφαιρέσητε τὸ περισσεῦον τοῦτο ἐκ τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος καὶ νὰ ἔχητε τοὐλάχιστον ἴσην τὴν προσφορὰν πρὸς τὴν ζήτησιν; Ὀφείλετε νὰ πράξητε ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον συμβαίνει καὶ εἰς εὐρωπαϊκὸν Κράτος· ὀφείλετε νὰ καταστρέψητε τὸ παρακράτημα. Καὶ τοῦτο δὲν εἶναι πρωτοφανές.

§260ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀντίκειται αὐτὸ εἰς τὴν σύμβασιν;

§261Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἀντίκειται, ὄχι! Ἀφοῦ δὲν ἀντίκειται ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως.

§262ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς δὲν τὸ ὑποστηρίζομεν αὐτό.

§263Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ θ’ ἀκούσητε ἀμέσως διὰ ποῖον λόγον δὲν ἀντίκειται.

§264Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὴ ἐπιτρέπετε νὰ διακόπτωσι.

§265Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αἱ διακοπαὶ πρέπει νὰ ἦναι εὐφυεῖς, κύριε Κοκκέβη, διὰ νὰ εὐχαριστῶσι καὶ τοὺς Βουλευτάς.

§266Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν ὡμίλησα ἐγώ.

§267Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἔλεγον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέψητε νὰ καταστρέφηται τὸ παρακράτημα, διότι καταστρεφομένου τοῦ παρακρατήματος περιορίζεται πράγματι ἡ παραγωγή, καὶ δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν. Εἰς τὸ Λονδῖνον, κύριοι παρακρατητικοί, — ἂν θέλητε νὰ ἀκούσητε καὶ ὀλίγην ἱστορίαν — ὑπάρχει συνδικάτον ἁλιείας. Τὸ συνδικάτον τοῦτο ἐφοδιάζει τὴν ἀγορὰν τοῦ Λονδίνου ἐξ ἰχθύων. Ἔχει διάφορα πλοιάρια ἁλιευτικὰ, τὰ ὁποῖα ἁλιεύουσιν· εἰσάγει δὲ τὸ συνδικάτον τοῦτο ὡρισμένον ποσὸν ἰχθύων εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἀλλὰ βεβαίως ἁλιεύει μεγαλείτερον ποσὸν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην νὰ καταναλώσῃ. Ἐὰν εἰσαγάγῃ ὅλον τὸ ποσὸν, ὅπερ ἡλίευσεν, εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ Λονδίνου, βεβαίως ἡ τιμὴ τῶν ἰχθύων θὰ ἦναι πολὺ μικροτέρα. Ἑπομένως τὸ συνδικάτον τοῦτο εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ κρατήσῃ μόνον τὸ ποσὸν τῶν ἰχθύων, ὅπερ χρειάζεται διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ Λονδίνου· τὸ δὲ ὑπόλοιπον τί τὸ κάμνει, διδάσκαλε; Τὸ ῥίπτει εἰς τὴν θάλασσαν.

§268Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ζωντανόν;

§269Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ ἐρωτήσητε τοὺς ἁλιεῖς, διότι ἐγὼ δὲν ἤμην παρὼν ποτέ. Ὥστε ἰδοὺ εἷς τρόπος παρακρατήσεως.

§270Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Χλωρά;

§271Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Χλωρὰ βεβαίως.

§272Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ δὲν τὰ κάμνουν παστά;

§273Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Διότι δὲν ἐσκέφθησαν ὅτι τρώγονται παστὰ ψάρια εἰς τὰς Πάτρας.

§274Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐὰν ἠδύναντο ὅμως νὰ τὰ κάμνουν παστὰ τὰ ψάρια, νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι θὰ τὰ ἔκαμναν.

§275Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὥστε διὰ τοῦ τρόπου τούτου κατορθώνουσι νὰ ἔχωσι πάντοτε μίαν ὡρισμένην τιμὴν εἰς τὸ εἶδος τῆς ἐμπορίας. Ἐὰν θέλωμεν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν μίαν λογικὴν τιμὴν διὰ τὴν σταφίδα, τοῦτο μᾶς ὑποδεικνύεται νὰ πράξωμεν, καὶ ὄχι νὰ παρακρατῶμεν, νὰ ἀφαιρῶμεν τὴν περιουσίαν τοῦ ἄλλου, καὶ τὴν περιουσίαν αὐτὴν νὰ μεταβιβάζωμεν εἰς ἄλλους ἀντὶ εὐτελοῦς ποσοῦ, καὶ ἐκεῖνοι πάλιν νὰ μεταχειρίζωνται τὸ πρᾶγμα εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος, καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡμεῖς νὰ χάνωμεν τὴν περιουσίαν μας, αὐτοὶ δὲ νὰ πλουτῶσι.

§276Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Παλαιὰ ἱστορία εἶναι αὐτή!

§277Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὁ κύριος Κοκκέβης δὲν ἠξεύρει οὔτε τὴς παλαιαῖς οὔτε τὴς νέαις. Σᾶς βεβαιῶ διὰ τοῦτο. Ἡμεῖς, κύριοι Βουλευταὶ, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχομεν τὸ φυσικὸν μονοπώλιον τῆς σταφίδος, καὶ πράγματι ἔχομεν φυσικὸν μονοπώλιον, διότι τὸ εἶδος τοῦτο εἰς οὐδὲν ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου δύναται νὰ εὐδοκιμήσῃ ἢ μόνον εἰς ὡρισμένα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Διότι ἐπανειλημμέναι ἀπόπειραι ἐγένοντο, ὅπως κατορθώσωσι νὰ καταρτίσωσι σταφιδοφυτείας εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ εἰς τὴν Σικελίαν, ἀλλ’ ἀπέτυχον. Ἀλλ’ ὄχι μόνον εἰς τὰς δύο ταύτας νήσους, ἀλλὰ καὶ εἰς Καπλανδίαν καὶ Αὐστραλίαν καὶ Καλιφορνίαν ἐγένετο ἀπόπειρα τοιαύτη, ἵνα κατορθώσωσι νὰ καλλιεργήσωσι τὸ φυτὸν τῆς σταφίδος. (Διάλογοι). Αὐτὰ εἶναι ὠφέλιμα νὰ τὰ μανθάνητε, κύριε Παυλόπουλε.

§278Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰουτλανδίαν, λέγε.

§279Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καπλανδίαν. Εὐτυχῶς ὅμως τὸ φυτὸν τῆς σταφίδος εἰς οὐδὲν ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν μερῶν ηὐδοκίμησε. Τὸ φυτὸν ἀναπτύσσεται, ἀλλὰ αἱ ῥᾶγες αὐτοῦ εἶναι πολὺ διάφοροι τῶν ἐν Ἑλλάδι σταφίδων, διότι καὶ ὁ φλοιὸς εἶναι χονδρός, καὶ περισσοτέρους χυμοὺς καὶ πυρῆνας ἔχουσιν, ἐνῷ ἀπεναντίας τῶν παραγομένων ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν σταφίδων καὶ ὁ φλοιὸς εἶναι λεπτός, καὶ πυρῆνας δὲν ἔχουσι. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ἡ ἐπιτυχία τῆς καλλιεργείας τῆς σταφίδος εἰς ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου εἶναι ἀπίθανος καὶ διὰ φυσικοὺς λόγους, διότι, ὅπως εὐδοκιμήσῃ ἡ καλλιέργεια αὐτῆς, πρέπει ἀπὸ τοῦ Μαΐου μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου νὰ μὴ βρέξῃ ποσῶς. Ἐκτὸς δὲ τούτου, πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ τοὺς καταλλήλους καλλιεργητὰς τῶν φυτειῶν τούτων, καὶ μὲ ἡμερομίσθια ὡς τὰ ἰδικά μας, οὐχὶ διπλάσια καὶ τριπλάσια. Ὥστε ἔχω ἐσχηματισμένην τὴν πεποίθησιν, ὅτι μόνον ἐν Ἑλλάδι δύναται νὰ εὐδοκιμήσῃ τὸ προϊόν τοῦτο, καὶ ὅτι εἶναι φυσικὸν μονοπώλιον τῆς χώρας ἡμῶν. Ἐκ τούτου δ’ ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ προστατεύσωμεν τὸ προϊόν τοῦτο, οὐχὶ διὰ τοῦ νόμου τῆς παρακρατήσεως καὶ τοῦ ἀπεριορίστου τοῦ ποσοστοῦ, ἀλλὰ κατ’ ἄλλον τρόπον. Πρὸ παντὸς ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ βελτιώσωμεν τὴν ποιότητα τοῦ καρποῦ, διότι οὕτω θὰ ἔχωμεν ἀναμφηρίστως ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἵνα ἐπιτευχθῇ τοῦτο, ἐπιβάλλεται νὰ σημειῶται ἐν τοῖς βαρελίοις, ἐν τοῖς σάκκοις, ἐν τοῖς κιβωτίοις τοῖς ἐξαγομένοις ἡ προέλευσις τοῦ σταφιδοκάρπου. Εἶναι γνωστὸν ἐξ ἐπανειλημμένων ἐκθέσεων τῶν προξένων τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ὁ ἐξαγόμενος ἐξ Ἑλλάδος σταφιδόκαρπος καὶ ἀποστελλόμενος εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως εἶναι ἀναμεμιγμένος μὲ διαφόρους ξένας ὕλας. Τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον, διότι ἡ ἀνάμιξις αὕτη τῆς σταφίδος μετὰ ξένων ὑλῶν συνεπάγεται καὶ τὴν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν. Πρὸ δύο ἐτῶν συνέβη τὸ ἑξῆς περιστατικὸν ἐν Ἀμερικῇ. Εἰσήχθη ἐξ Ἑλλάδος σταφιδόκαρπος εἰς τι τελωνεῖον τῆς Ἀμερικῆς, ἀναμεμιγμένος μὲ ἄμμον, κάρβουνα κλπ. Ὁ ἔμπορος ὁ εἰσαγαγὼν, ἀφοῦ ἐζύγισε καὶ ἐπλήρωσε τὸν νενομισμένον τελωνιακὸν δασμὸν, μετέφερε τὸ πρᾶγμα εἰς τὰς ἀποθήκας του, ἀλλ’ ἐκεῖ μετὰ τῆς σταφίδος παρετήρησε καὶ ἄλλας οὐσίας. Ἀμέσως διεμαρτυρήθη πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι κακῶς ἐφορολογήθη, διότι ἐν τοῖς κιβωτίοις ὑπῆρχον μετὰ τῆς σταφίδος ἀναμεμιγμέναι καὶ ἄλλαι ὗλαι, αἵτινες εἰσαγόμεναι δὲν ὑποβάλλονται εἰς δασμόν· ἀλλ’ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις δὲν ἤκουσε τὴν διαμαρτυρίαν αὐτοῦ, οὕτω δ’ ἠναγκάσθη ὁ ἔμπορος νὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν ἐνώπιον τῶν Ἀμερικανικῶν Δικαστηρίων, ἅτινα καὶ τὸν ἐδικαίωσαν, καὶ τὸ Ἀμερικανικὸν Δημόσιον ἐπέστρεψε τὸν πληρωθέντα φόρον διὰ τὰς ξένας ὕλας. Ταῦτα δὲ λέγων, δὲν θέλω νὰ σᾶς ὑποδείξω, ποία ἡ κρατοῦσα δικαιοσύνη ἐν Ἀμερικῇ, ἀλλὰ νὰ σᾶς ὑποδείξω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου καὶ, εἰ δυνατόν, νὰ βελτιώσωμεν τὴν ποιότητα αὐτοῦ. Τοῦτο δ’ ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ προμνησθέντος μέτρου, ὅπερ θὰ προκαλέσῃ τὴν ἅμιλλαν μεταξὺ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Οὕτω δὲ μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, καὶ νὰ προστατεύσωμεν τὸ μόνον προϊόν τῆς Ἑλλάδος. Κατὰ δεύτερον λόγον ἐπιβάλλεται ἡμῖν ἡ διάδοσις τῆς σταφίδος. Σὺν Ἀθηνᾷ καὶ χεῖρα κίνει. Δὲν πρέπει νὰ δεώμεθα μόνον εἰς τὸν Θεὸν νὰ μὴ βρέξῃ τὸν Αὔγουστον, καὶ νὰ στρεφώμεθα μόνον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ φωνάζωμεν ἀδιακόπως «σῶσέ μας, κύριε Δηλιγιάννη!», ἀλλ’ ἡμεῖς πρῶτοι ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν τὸ προϊόν αὐτὸ, διότι ἡμεῖς πρῶτοι θὰ ὠφεληθῶμεν, καὶ κατόπιν τὸ Κράτος. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μένωμεν μὲ τὰς χεῖρας ἀδρανεῖς, ἀλλὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν περὶ διαδόσεως τοῦ προϊόντος τούτου εἰς ξένας χώρας, ὅπου ἤδη εἶναι ἄγνωστον. Ὅταν δὲ λέγω, ὅτι εἶναι ἄγνωστον εἰς ξένας χώρας, δὲν ἐννοῶ χώρας ἀπομεμακρυσμένας, τὴν Κίναν, τὴν Ἰαπωνίαν καὶ ἄλλα μέρη. Τὸ προϊόν μας αὐτὸ εἶναι ἄγνωστον καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς γείτονάς μας. Ἀποστείλατε ἀνθρώπους, ὅπως γείνῃ γνωστὸν τὸ προϊόν οὐ μόνον ἐντὸς τῆς Ἠπείρου, ἐντὸς τῆς Μακεδονίας, ἐντὸς τῆς Ἀλβανίας...

§280Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος.

§281Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος. Μάλιστα. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ στρέφωμεν μακρὰν τὰ βλέμματά μας, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ εἰσαχθῇ τὸ προϊόν τοῦτο εἰς τὴν Ἤπειρον, τὴν Μακεδονίαν, τὴν Ἀλβανίαν, ὅπου ὁ κόσμος συνηθίζει νὰ τρώγῃ μπομπόταν, ἐντὸς δ’ αὐτῆς δύναται νὰ ῥίψῃ καὶ ὀλίγην σταφίδα, ἵνα δώσῃ αὐτὴ ὀλίγην οὐσίαν εἰς τὴν μπομπόταν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ μόνον φαγητὸν τῶν μερῶν ἐκείνων. Τοιουτοτρόπως ἔστε βέβαιοι, ὅτι θὰ κατορθώσωμεν ὅ,τι ἐπιδιώκομεν, χωρὶς νὰ στρέφωμεν τὰ βλέμματα μακρὰν ἡμῶν.

§282Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα...

§283Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὕτη ἔχει ποσὸν ὡρισμένον πρὸς διάδοσιν τῆς σταφίδος· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀντιπροσωπεύουσιν, οὐδέποτε ἔστρεψαν τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸς τὰς γείτονας χώρας!

§284Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ παραπονοῦμαι διὰ τοῦτο.

§285Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ν’ ἀποσταλῶσι δέκα Πατρεῖς εἰς τὰς χώρας ταύτας, καὶ οὐχὶ νὰ προσπαθῶμεν νὰ διαδώσωμεν τὴν σταφίδα εἰς τὴν Κίναν!

§286ΛΟΥΚΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ. Εἰς τὴν Αἴγυπτον εἰσάγεται;

§287Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κατὰ μικρὰν ποσότητα. Ἵνα ὅμως, Κύριοι, προστατεύσωμεν τὸ προϊόν τοῦτο ἀποτελεσματικώτερον, ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον συνδυάζεται μὲ τὴν παραγωγὴν τοῦ τόπου, ν’ ἀπαγορεύσωμεν τὴν μιστελοποίησιν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, ἵνα ἀναγκασθῶσιν οἱ οἰνέμποροι ν’ ἀγοράζωσι χλωρὰν σταφίδα. Οὕτω δὲ, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς προστατεύομεν τὴν σταφίδα, ἀφ’ ἑτέρου προστατεύομεν καὶ τὴν οἰνοπαραγωγὴν, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου πείθονται οἱ τόποι τῆς καταναλώσεως τῶν οἴνων περὶ τῆς φήμης τῆς καλῆς ποιότητος τῶν οἴνων ἡμῶν, ὅτι οὗτοι προέρχονται ἐκ νωπῶν καρπῶν, καὶ οὕτως ἀναβιβάζονται αἱ τιμαὶ αὐτῶν. Θέλετε νὰ προστατεύσωμεν τὴν σταφίδα; Ἄς περιορίσωμεν τὰς φυτείας, διότι οὕτω θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα. Ἐπίσης, ἵνα προστατεύσωμεν τὴν σταφίδα, δέον ν’ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου καθ’ ὃν χρόνον αὕτη γίνεται σήμερον, καὶ νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν ἐξαγωγῆς. Πρέπει δὲ νὰ ὁρισθῇ ὡς τοιαύτη ἡ πρώτη Σεπτεμβρίου, ὅπως ὑποδεικνύει τὸ νομοσχέδιον, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ κατορθωθῇ νὰ βελτιωθῇ ἡ ποιότης τῆς σταφίδος. Ἐπίσης, ἵνα προστατεύσωμεν τὴν σταφίδα, ὀφείλομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου μας. Καὶ λέγων τοῦτο, δὲν ἐννοῶ νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἀρωγὸς διὰ χρηματικῶν μέσων πρὸς αὐτὴν, ἀλλ’ ἐννοῶ νὰ ἐπαναφέρωμεν καὶ ἀποδώσωμεν ἰσότητα εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἥτις σήμερον δὲν ὑπάρχει. Μόνον ὡρισμένα οἰνοποιητικὰ καταστήματα ἔχουσι προνόμιον, τὰ δὲ λοιπὰ, τὰ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, δὲν ἔχουσι, καὶ συνεπῶς δὲν δύνανται ν’ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὰ καταστήματα τοῦ Πειραιῶς. Ἐνίοτε ὅμως καὶ ἄνευ τῆς ἰσότητος κατορθοῦσι καὶ ταῦτα ν’ ἀνταγωνίζωνται πρὸς τὰ καταστήματα τοῦ Πειραιῶς. Ἀλλὰ λέγουσιν, ὅτι καὶ αἱ προπωλήσεις βλάπτουσι τὴν σταφίδα. Μήπως ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν καὶ ταύτας; Ἂς κηρύξωμεν διὰ νόμου ἀκύρους τὰς προπωλήσεις, καὶ τότε πιστεύσατε, ὅτι ὁ ξένος ἔμπορος οὐδέποτε θὰ ἔρχηται εἰς συμφωνίαν τοιαύτην μὲ τὸν ἰδικόν μας ἔμπορον. Ὑποδεικνύων, Κύριοι, πάντα ταῦτα τὰ προστατευτικὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸ προϊόν τοῦτο, δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι δὲν τρέφω ἐλπίδα, ὅτι θὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν τελεσφόρως. Διότι καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ οἰκείου Ὑπουργείου εἶναι ἐλαττωματική, καὶ εἰδικοὺς ἀνθρώπους δὲν ἔχομεν. Στρέφω τὸ βλέμμα μου μόνον εἰς τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον πρό τινων ἡμερῶν οἱ κεφαλαιοῦχοι Ἄγγλοι. Ἐκεῖ ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας, ἐκεῖ ὀφείλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις, καὶ μετὰ διορατικότητος καὶ δραστηριότητος ὀφείλει νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῶν εἰρημένων κεφαλαιούχων, ἵνα ἐπιτύχωμεν, ὅπως ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἀναλάβῃ τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος. Κατορθουμένου δὲ τούτου, θὰ ὠφεληθῶμεν πολλαπλῶς. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν, ἐξ ὅσων γνωρίζω, δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὡρισμένην τὴν τιμὴν τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον θὰ παραγάγωμεν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐξασφαλίζομεν καὶ τὸ μέλλον, διότι ἡ Ἑταιρεία αὕτη, ἀναλαμβάνουσα τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος, αὐτὴ θὰ ἔχῃ συμφέρον νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν διάδοσιν τοῦ προϊόντος, αὐτὴ θὰ μᾶς διδάξῃ, πῶς νὰ περιποιώμεθα τὸν καρπὸν, καὶ πῶς νὰ βελτιώσωμεν τὴν ποιότητα αὐτοῦ· καὶ πρὸς τοῦτο θὰ ἐξαναγκασθῶμεν διὰ τῶν ὅρων, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃ ἐν τῇ συμβάσει. Καταλήγων, Κύριοι, τὸν λόγον, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ χθεσινὸν περιστατικόν. Χθὲς κατὰ τὴν διακοπὴν παρεξηγήθην, ὅτι ἀνῆλθον ἐπὶ τὸ βῆμα, ἵνα κωλυσιεργήσω. Εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, Κύριοι, ἀνῆλθον, ὄχι διὰ νὰ κωλυσιεργήσω, — διότι οὔτε ἐπῆλθε τοιαύτη ποτὲ σκέψις ἐν ἐμοὶ — ἀλλὰ διότι ἐνόμισα, ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν πᾶν ὅ,τι ἐγνώριζον ἐκ πείρας, μελέτης καὶ παρατηρήσεων ἐπὶ τοῦ σπουδαίου καὶ ζωτικοῦ τούτου ζητήματος. Ἐνόμισα τοῦτο ἀπαραίτητον, ἀφοῦ ἐπίσημοι πληροφορίαι καὶ στατιστικαὶ τοῦ Κράτους ἐλλείπουσι τέλεον δυστυχῶς. Δὲν λέγω τοῦτο διὰ νὰ μεμφθῶ μόνον τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἐννοῶ ὅλας ἐν γένει τὰς Κυβερνήσεις, ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους μέχρι σήμερον, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε ἐφρόντισαν νὰ ἔχωσι τοιαύτας πληροφορίας, ὥστε παρουσιαζομένου οἱουδήποτε ζητήματος ἐν τῇ Βουλῇ νὰ δυνάμεθα νὰ συζητῶμεν ἐπὶ βεβαίων δεδομένων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ πληροφοριῶν καὶ ἐξ ὅσων γνωρίζει ἕκαστος ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Λόγος κωλυσιεργίας ἐπὶ ζητήματος, ὡς τὸ ὑπὸ συζήτησιν, δὲν ὑφίσταται, ἀφοῦ μάλιστα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ τὸ υἱοθετήσῃ, διότι διὰ νὰ τὸ υἱοθετήσῃ δέον νὰ ἔχῃ τὰ φῶτα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὰ φῶτα ταῦτα, καὶ δέον νὰ φωτισθῇ ἐκ τῶν συζητήσεων. (Εὖγε! εὖγε!).

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μισυρλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§289Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σπυρίδων Κουμουνδοῦρος.

§291ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παυλόπουλος.

§293Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φωτήλας.

§295ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Παραιτοῦμαι.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπουκαούρης.

§297Δ. ΜΠΟΥΚΑΟΥΡΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στυμφαλιάδης.

§299ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι παρών.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μερλόπουλος.

§301Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§303Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§305Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρὸ εἴκοσι καὶ ἐπέκεινα ἡμερῶν οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν συνέστησαν εἰς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ἐδήλωσαν ὅτι, ἂν δὲν γείνῃ ἡ ἀναστολὴ τῆς καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν τούτων, ἡ ἐργατικὴ ἐκείνη τάξις θ’ ἀποδημήσῃ ἀλλαχοῦ, καὶ τὰ κτήματα θὰ μείνωσιν ἀκαλλιέργητα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καίτοι ὁ νόμος περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν τῷ ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν, συνέστησεν εἰς τὸ κεντρικὸν κατάστημα τῶν Πατρῶν, ὅπως ἀναστείλῃ τὴν καταδίωξιν ταύτην. Οἱ ἐργατικοὶ πληθυσμοὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν εἶναι τὸ στοιχεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀγωνίζεται καθ’ ἡμέραν πρὸς συντήρησιν ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων, καὶ ὅμως τὸ στοιχεῖον τοῦτο σήμερον καταδιώκεται. Εὐτυχῶς, σκεπτόμεναι αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο συζητεῖται ἐν τῇ Βουλῇ, ἔπαυσαν νὰ ἐπιλαμβάνωνται τῆς καταδιώξεως τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Μετὰ λύπης μου ὅμως, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἤκουσα, κανένα ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν παῦσιν τῆς καταδιώξεως ἐναντίον τοῦ ἐργατικοῦ ἐκείνου στοιχείου, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται καθ’ ἡμέραν, τὸ ὁποῖον δυστυχεῖ καὶ βασανίζεται πρὸς συντήρησιν ὅλων τῶν ἄλλων. Τοιαύτην τινὰ σύστασιν δὲν ἤκουσα παρ’ οὐδενός! Ἀλλὰ τί γίνεται; Ἐνῷ ἔχομεν νόμον περὶ παρακρατήσεως, σήμερον δὲ μᾶς παρουσιάζουν σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ἐκείνου, δὲν λαμβάνουσι πρόνοιαν, ἵνα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ συμπεριληφθῇ καὶ διάταξίς τις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἀπαλλάσσωνται τῆς καταδιώξεως οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ἄνθρωποι. Οὐδόλως οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἱ καταρτίσαντες τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ἐσκέφθησαν νὰ προτείνωσιν, ὅπως παύσῃ ἡ καταδίωξις αὕτη! Ὡς πρὸς τοῦτο δὲ προσθέτω καὶ τὸ ἑξῆς. Κύριοι Βουλευταὶ, ἐκηρύξαμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ὀφειλέτας ἕνεκα τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἕνεκα τοῦ περονοσπόρου, τοῦ καταμαστίσαντος κατὰ τὸ 1900 καὶ 1901 τὴν χώραν. Ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εἶναι κατ’ οὐσίαν ὀφειλέται. Καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Δὲν εἶναι ὀφειλέται, διότι, ἐνῷ ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως ἐξακολουθεῖ ἐφαρμοζόμενος ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι σήμερον, καὶ αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι σήμερον θεωροῦνται ὡς ὀφειλέται τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διεγράφησαν ἀπὸ τὸν πιστωτικὸν κατάλογον, καὶ δὲν λαμβάνουσι πλέον παρὰ τῆς Τραπέζης δάνεια, καίτοι διεγράφησαν, ἐν τούτοις καταβάλλουν τὴν εἰσφοράν των! Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν, ἐρωτῶ, ἀφοῦ πληρώνουν ἐκ τοῦ κεφαλαίου, τοῦ ὁποίου εἶναι κάτοχοι, νὰ πληρώνουν καὶ ἕτερα χρήματα; καὶ διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν τὰ χρήματα ταῦτα, καίτοι ἐξακολουθοῦν νὰ πληρώνουν τὴν εἰσφοράν των, νὰ θεωρῶνται ὅτι εἶναι ὀφειλέται; Τί νόμος εἶναι αὐτός; Ποῖος εἶναι ὁ Βουλευτὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνέταξε τοιοῦτον νόμον; Πιστεύω ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν ὑπάρχει εἰς κανὲν Κράτος τοῦ κόσμου. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι ἔπρεπεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ νὰ γείνῃ τροποποίησις, ὥστε ν’ ἀπαλλαγῇ τῆς καταδιώξεως ἡ δυστυχὴς αὐτὴ τάξις. Ἀντὶ τούτου προτείνουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ἀπεριόριστον τοῦ παρακρατήματος, διὰ νὰ μὴ ἔχῃ δηλαδὴ οὕτω πλέον κανεὶς περιουσίαν, ἀλλ’ ἡ περιουσία του νὰ ᾖναι εἰς τὴν διάκρισιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Περιέλαβον δὲ καὶ διάταξιν περὶ μεταποιήσεως τῆς σταφίδος εἰς μιστέλιον. Μόνον αὐτὰ τὰ δύο μᾶς ἔφεραν· δὲν ἐσυλλογίσθησαν ὅμως, ὅτι τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ σκεφθῶσιν, ἦτο νὰ φωνάξωσι μέσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὲρ τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ἡ ὁποία πάσχει, καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζονται τὰ θεμέλια τοῦ Κράτους. Οὐδόλως οἱ κ.κ. Βουλευταὶ ἀπέβλεψαν εἰς αὐτὸ τὸ στοιχεῖον, χάριν τοῦ ὁποίου ἔπρεπε νὰ τροποποιήσουν τὸν νόμον, διότι νομίζω, ὅτι ἀδικώτερον πρᾶγμα δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἄλλο ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἤδη· νὰ καταδιώκωνται δηλαδὴ παρὰ τῆς Τραπέζης ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν ἔπαυσαν νὰ πληρώνωσιν εἰς αὐτὴν τὴν ἐτησίαν εἰσφοράν των, ἐνῷ ἔπαυσαν νὰ ᾖναι πλέον μέτοχοι αὐτῆς. Ἐγὼ, Κύριοι, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, κηρύσσομαι ἐναντίον τοῦ νόμου τούτου, ὁ ὁποῖος ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀντισυνταγματικός. Δὲν ἤλθομεν ἐδῶ, ἵνα δολιευθῶμεν τὰς σκέψεις τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως καὶ τὰς ἀποφάσεις τῶν ἀγωνιστῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὴν σημαίαν τὴν συνταγματικήν. Ἐκεῖνοι ἦσαν εἰλικρινεῖς, ἐκεῖνοι ἦσαν ἀθῷοι, καὶ διὰ τῶν ἀγώνων καὶ τῶν κόπων των ἔφεραν τὰς ἐλευθερίας τὰς συνταγματικὰς καὶ ἀείποτε ἐσεβάσθησαν αὐτάς· ἡμεῖς ὅμως δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν αὐτάς, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι δυνάμεθα νὰ τροποποιήσωμεν καὶ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος! Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ, καὶ πρέπει νὰ σεβώμεθα τὸ πολίτευμά μας, διότι Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν σέβονται τὸ πολίτευμά των, δὲν δύνανται νὰ προοδεύσουν. Οἱ Βουλευταὶ ὁρκιζόμενοι ὀμνύουν ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα· ἀλλὰ ποίαν ὑπακοὴν δεικνύουν, ὅταν προβαίνωσιν εἰς ψήφισιν νόμου, ὁ ὁποῖος περιορίζει τὴν ἐλευθέραν διάθεσιν τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν; Ὥστε, κύριοι Βουλευταὶ, συμπεραίνων λέγω, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως. Προβαίνων δὲ καὶ περαιτέρω, ἐρωτῶ, ποία ἡ ὠφέλεια τῆς παρακρατήσεως; Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἦλθέ τις τῶν Βουλευτῶν νὰ παραβάλῃ τὰ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχεν ἡ παρακράτησις, πρὸς τὰ ὀκτὼ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζεται αὕτη, ἵνα μᾶς δείξῃ ποίαν ὠφέλειαν ἔφερεν. Ἤκουσα τὸν βουλευτὴν Πατρῶν κύριον Γούναρην, ὃν σέβομαι διὰ τὰς γνώσεις του καὶ τὴν ἱκανότητά του, ἀλλὰ δὲν μὲ ἔπεισαν αἱ θεωρίαι, τὰς ὁποίας μᾶς εἶπε. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, ἡ παρακράτησις εἶναι πρὸς βλάβην τῶν σταφιδοκτημόνων. Τὸ καλλίτερον θὰ ἦτο, ὡς εἶπεν ὁ κύριος Γεράκης, νὰ βελτιώσωμεν τὴν ποιότητα τῆς σταφίδος, ἵνα αὐξήσωμεν τὴν τιμὴν αὐτῆς· ἐνῷ, ἂν διατηρήσωμεν τὸν νόμον τῆς παρακρατήσεως, θὰ ἔχωμεν 40,000,000 λίτρας παρακράτημα. Ποῦ θὰ καταναλωθῶσιν αὗται; ἐντὸς τοῦ Κράτους ὡς οἰνόπνευμα καὶ ὡς κρασί; ἀλλ’ οὕτω θὰ καταστραφῶσιν αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ οἰνοφόροι. Τὸ καλλίτερον θὰ ἦτο, τὸ παρακράτημα νὰ τὸ καταστρέψωμεν, διότι τοῦτο θὰ ἦτο συμφερώτερον, καθόσον δὲν θὰ ἐβλάπτοντο τὰ προϊόντα τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἐγὼ, ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος συνωμίλησε μὲ τοὺς Ἄγγλους κεφαλαιούχους, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ σκεφθῇ, καὶ φέρῃ προτάσεις, καὶ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ καταργήσῃ τὴν παρακράτησιν, νὰ κανονίσῃ τὴν ποιότητα τοῦ καρποῦ, καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ προϊόν μας διὰ τοῦ μονοπωλίου, διότι οὕτω μόνον δύναται νὰ προλάβῃ μεγαλειτέρας καταστροφὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν.

§306Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις των.

§308Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία (θόρυβος).

§309ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, κύριε Πρόεδρε.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§311Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιμένει ὁ προτείνας τὴν ἔνστασιν. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ μικρὰ διακοπὴ, ἵνα προσέλθωσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ καὶ ἐξακολουθήσῃ τὴν ὁμιλίαν του ὁ ἀγορεύων.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρετε, κύριε Βουλευτὰ ἐκ Πάλλης, τὴν περὶ μὴ ἀπαρτίας ἔνστασίν σας;

§313Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθήσατε, κύριε Στυμφαλιάδη.

§315Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§317ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄς ἀναβάλωμεν διὰ τὴν αὔριον. Εἶναι πλέον ἀργά.

§318Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ ψηφίσωμεν πρῶτον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§319ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ σήμερον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἵνα μὴ παρατείνηται ἐπ’ ἄπειρον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§320Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὔριον.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς λέγετε πρῶτον, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν πρέπει νὰ παρελκύηται, καὶ ἐνῷ οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἤδη ἐγγεγραμμένος, προβάλλετε ἐν τούτοις πρότασιν ἀναβολῆς!

§322ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν κύριον Πρόεδρον. Νὰ ψηφίσωμεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν συζήτησιν, καὶ κατὰ τὴν τρίτην γίνεται μείζων ἀνάπτυξις, ὅτε θὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§323Α. ΓΚΡΑΒΑΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἴμεθα ἀρκετοί.

§324Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία δι’ αὔριον.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§326Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Γκράβας νομίζω ὅτι ὑπέβαλεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§327Α. ΓΚΡΑΒΑΣ. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἦναι παροῦσα, προκειμένου περὶ τόσον ἐνδιαφέροντος θέματος. Ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ἀπαρτία, καὶ πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§328ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ ἐπιμένετε, κύριε Γκράβα.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕν ἐκ τῶν δύο πρέπει νὰ προταθῇ, διότι ἄλλο εἶναι πρότασις ἀναβολῆς, καὶ ἄλλο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§330ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν κηρύσσω περατωμένην τὴν δευτέραν συζήτησιν, ἡ δ’ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ψηφοφορία ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 1 καὶ 25′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).