1896.03.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40

Τῆς 14 Μαρτίου 1896.

(Πέμπτη)

Ὥρα 6 μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θ’ ἀναγνωσθῶσι κατόπιν, διότι δὲν ἐτυπώθησαν εἰσέτι. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§2Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤθελον νὰ ἀπευθύνω παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὸν ποταμὸν Καλαβρύτων. Ὅσα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶπον, δυστυχῶς ἐπηλήθευσαν. Ἕνεκα τῆς πλημμύρας τοῦ ποταμοῦ, ὁ ὁποῖος κατέλαβεν ὅλας τὰς γαίας τῆς πεδιάδος τῶν Καλαβρύτων, ἐσχηματίσθησαν ἀφόρητα ἕλη, καὶ ἡ θνησιμότης κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ὑπερέβη πάντα τὰ λοιπὰ, ἰδίως ἐν τοῖς δήμοις Καλλιφωνίας καὶ Καλαβρύτων, ἰδιαιτέρως δὲ ἐν τῷ χωρίῳ Βισωκᾷ. Λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομήν του παρὰ τῇ Κυβερνήσει. Ὁ κ. Ζαΐμης ἐπὶ τῆς ὑπουργίας του ἔλαβε φιλότιμον μέριμναν περὶ τοῦ ποταμοῦ, διότι ἀπέστειλε μηχανικούς, ὅπως ἐπιληφθῶσι τῆς μελέτης τοῦ ἔργου· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω πῶς οἱ μηχανικοὶ ἐκεῖνοι ὑπελόγισαν τὰς ἀπαιτουμένας διὰ τὸ ἔργον δαπάνας εἰς 1 ἑκατομμύριον δραχμῶν. Διαβεβαιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι τοῦτο εἶναι σφάλμα. Δὲν ἠξεύρω ποῖοι ἦσαν οἱ μηχανικοὶ, οἱ ὁποῖοι τοσοῦτον καὶ τόσῳ προφανῶς ἔσφαλον· νομίζω ὅτι ἦσαν οἱ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς. Εἶναι δὲ προφανὲς καὶ μέγα τὸ σφάλμα, διότι πρὸ 20 ἐτῶν δαπάναις τοῦ Δημοσίου τὸ ἔργον τοῦτο ἐγένετο ἀντὶ 27 χιλιάδων δραχμῶν. Ἐγὼ νομίζω—καὶ ἔχω πληροφορίας περὶ τούτου—ὅτι αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὴν ἀποστολὴν τῶν μηχανικῶν αὐτῶν καὶ τῶν βοηθῶν των, οἵτινες παρέμειναν πολὺν χρόνον ἐκεῖ, θὰ ἤρκουν πρὸς ἐκκαθάρισιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ διαβιβάσῃ τὴν παράκλησίν μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα, καὶ πιστεύω ὅτι ἐκ τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐγγράφων περὶ τῶν γενομένων ἄλλοτε ἐκεῖ ἐργασιῶν καὶ δαπανῶν θέλει πεισθῆ, ὅτι τὸ ζητούμενον ἤδη ποσὸν εἶναι μυθῶδες, καὶ ὅτι τὸ ἔργον δὲν θέλει στοιχίσει περισσότερον τῶν 30,000 δραχμῶν. Ἂν τὸ ἔργον τοῦτο δὲν συντελεσθῇ, τὰ Καλάβρυτα θὰ ἐρημωθῶσιν ἐντελῶς, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ἀμοιβὴ, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὰς μεγάλας ἐκδουλεύσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἐπαρχία αὕτη προσήνεγκεν εἰς τὸ ἔθνος. Ὅσον καὶ ἂν ἦναι δεινὴ ἡ θέσις ἡμῶν οἰκονομικῶς, δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀποτρέπῃ, προκειμένου περὶ τοιούτων ἔργων, ἀφορώντων εἰς τὴν ὑγείαν τοῦ τόπου, οὐδεμία δὲ ἀντίῤῥησις δύναται νὰ ἔχῃ ἀξίαν, ἀφοῦ μάλιστα πρόκειται περὶ τοσοῦτον εὐτελοῦς ποσοῦ, 30,000 ἢ καὶ 50,000. Εἶναι ἔργον φιλανθρωπίας, καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ὀπισθοχωρήσῃ. Δὲν εἶναι δὲ μόνον τὸ ζήτημα τῆς ὑγείας, εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, διότι αἱ καλλίτεραι γαῖαι τῆς ἐπαρχίας ἡμῶν κατεστάθησαν ἄχρηστοι, δὲν ἔχει δὲ ἡ ἐπαρχία αὕτη ἄλλους πόρους ἢ τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς, αἱ δὲ ἐκτάσεις, αἱ καταληφθεῖσαι ὑπὸ τῶν ὑδάτων, εἶναι αἱ καλλίτεραι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διαβιβάσῃ τὴν σύστασίν μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἣν ὑποβάλλω καὶ γραπτὴν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κραναίας κ. Ι. Τζαννετάτος Φωκᾶς ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργόν.

§4ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργός: αʹ) νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαθήκην τοῦ ἀειμνήστου Πετρίτση, δι’ ἧς ἐκληροδότησε τὴν περιουσίαν του πρὸς ἵδρυσιν καὶ συντήρησιν Γυμνασίου ἐν Ληξουρίῳ· βʹ) νὰ πληροφορήσῃ αὐτὴν, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1864 τίς διαχειρίζεται τὴν περιουσίαν ταύτην, ἂν οἱ κατὰ καιροὺς διαχειριζόμενοι αὐτὴν ἐξηλέγχθησαν, καὶ τίνα τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐξελέγξεων τούτων.»

§5ΚΑΙΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ ἀπευθύνω σύστασιν εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν καὶ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν ἰδιάζουσαν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ λιμένος τῆς Ἄνδρου. Ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ, ἀγνοῶ ἐκ τίνων λόγων ὁρμωμένη, διὰ πράξεώς της ἐζήτησε τὰ χρήματα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ἐκ δραχμῶν 65,000 νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν προέκτασιν τῆς προκυμαίας τῆς «Ἁγίας Θαλασσινῆς». Τὰ χρήματα ταῦτα εἶναι προωρισμένα διὰ τὸν λιμένα τῆς Ἄνδρου καὶ ἰδίως διὰ τὴν ἐπαύξησιν τοῦ κυματοθραύστου, ὁ ὁποῖος θὰ ἠσφάλιζε τὸ συντελεσθὲν ἔργον. Εἰς τὴν «Ἁγίαν Θαλασσινὴν» ὑπάρχει ἀποβάθρα, καὶ ὀλίγον παρακάτω ὑπάρχει ἑτέρα ἀποβάθρα 60 μέτρων, ἡ ὁποία κατεσκευάσθη δαπάνῃ τῆς οἰκογενείας Ἐμπειρίκου, ὥστε, ὅταν ὁ ἄνεμος ἦναι νότιος, ἡ ἀποβίβασις γίνεται εἰς τὰς ὑπαρχούσας ἀποβάθρας, ὅταν δὲ ἦναι βόρειος, ὅσον καὶ ἂν ἐπεκταθῇ ἡ ἀποβάθρα τῆς «Ἁγίας Θαλασσινῆς», δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἀποβίβασις ἐκεῖ. Ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ λιμένος κατεσκευάσθη ἑτέρα ἀποβάθρα, ἡ ὁποία ἐστοίχισεν 20,000 δραχμὰς, ὅταν δὲ πνέῃ βόρειος ἄνεμος, ἐκεῖ γίνεται ἡ ἀποβίβασις. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνέκρινε τὴν πρᾶξιν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἂν ἐξέδωκεν εἰς μειοδοσίαν τὴν προέκτασιν τῆς ἀποβάθρας τῆς «Ἁγίας Θαλασσινῆς»· ἐὰν ἔπραξε τοῦτο, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ λιμένος, νὰ μὴ κυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν, νὰ λάβῃ δὲ ὑπ’ ὄψει τὴν πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε παράκλησιν, ὅπως σεβασθῇ ἡ Κυβέρνησις τὰ χρήματα τοῦ λιμένος καὶ μὴ δαπανήσῃ εἰς σκοποὺς ἀλλοτρίους, ἀλλὰ μόνον εἰς τὴν ἐπαύξησιν τοῦ κυματοθραύστου. Τὴν σύστασίν μου ταύτην ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὑποβάλλω ἀναφορὰν ἐμποροπλοιάρχων Κασσίων, τὴν ὁποίαν ἀπευθύνουσι πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ θὰ παρακαλέσω ὅπως συστηθῇ θερμῶς. Πολλοὶ Κάσσιοι, ὄντες ὑπήκοοι Ἕλληνες, πιέζονται νὰ λάβωσιν ὀθωμανικὸν δημοτικόν. Τοῦτο θὰ φέρῃ τὴν ἀπώλειαν τῆς ὑπηκοότητός των. Ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ Προξενεῖον Ρόδου, ὅπου ὑπάγεται ἡ Κάσσος, καὶ εἰς τὴν Πρεσβείαν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλ’ οὔτε ἡ Πρεσβεία οὔτε τὸ Προξενεῖον ἠδυνήθησαν νὰ προστατεύσωσιν αὐτούς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ δραστηρίως, ὅπως προστατευθῶσι τὰ δίκαια αὐτῶν καὶ μὴ ἀμφισβητῆται ἡ Ἑλληνικὴ ὑπηκοότης των, παύσωσι δὲ αἱ καταπιέσεις τῶν ἐπιτοπίων ἀρχῶν.

§6ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὴν ἐν Τραπεζοῦντι κοινότητα τῶν ὁμογενῶν συνετάραξε μεγάλως ἔκθεσίς τις τοῦ ἐκεῖ Ἄγγλου προξένου, δημοσιευθεῖσα ἐν τῇ Κυανῇ Βίβλῳ. Ἡ ἔκθεσις αὕτη διαλαμβάνει, ὅτι τῶν ἐν Τραπεζοῦντι σφαγῶν τῶν Ἀρμενίων ὑπὸ τῶν Τούρκων συμμετέσχον καὶ οἱ Ἕλληνες, ὁδηγοῦντες αὐτοὶ ἐκείνους εἰς τὰς ἀρμενικὰς οἰκίας. Τοῦτο δὲν εἶναι μόνον ψεῦδος καὶ συκοφαντία κατὰ τῶν ὁμογενῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ ὕβρις καὶ προσβολή. Οἱ ὁμογενεῖς ἡμῶν ἐζήτησαν πάραυτα, ὅπως ἀνακαλέσῃ τὴν τοιαύτην ὕβριν ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος πρόξενος, περὶ οὗ εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ὅτι ἕλκει τὸ γένος ἐξ Ἀρμενίων, ἔχει υἱοθετηθῆ παρὰ τινος Ἄγγλου καὶ διεκρίθη ἄλλοτε ἐν Θεσσαλίᾳ διὰ τὰ μισελληνικὰ αὑτοῦ αἰσθήματα, ἐδράξατο δὲ καὶ νῦν τῆς εὐκαιρίας, ὅπως ἐκδηλώσῃ τὸ πάθος του κατὰ τῶν ἐν Τραπεζοῦντι Ἑλλήνων. Μόλις οὗτοι ἔμαθον τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γραφέντα, ἔκαμον τὰ ἀναγκαῖα διαβήματα, ὅπως λάβωσιν ἱκανοποίησιν. Ἀλλὰ οὐδεμία τοιαύτη ἐδόθη μέχρι τοῦδε. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ πράγματος. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τὴν Κυανῆν Βίβλον εἰς τὴν διάθεσίν μας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει βεβαίως λάβει γνῶσιν αὐτῆς, καὶ ἠξεύρει, ἐὰν τῷ ὄντι περιέχεται ἐν αὐτῇ ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος προσβολή. Θὰ τὸν παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ἀνακοινώσῃ, εἰς ἡμᾶς, ἂν ἐνόμισε πρέπον νὰ προβῇ εἰς διάβημά τι, ὅπως ἐξαλειφθῇ οὕτω τὸ στίγμα, τὸ ὁποῖον ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος πρόξενος ἠθέλησε νὰ ἐγκολάψῃ εἰς τὴν ἐν Τραπεζοῦντι ὁμογενῆ κοινότητα.

§7ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀμέσως, ὡς ἔμαθε τὸ γεγονὸς, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς, ὁ ἐν Τραπεζοῦντι διευθύνων τὸ Προξενεῖον, προέβη εἰς παραστάσεις παρὰ τῷ αὐτόθι Ἄγγλῳ προξένῳ, καὶ ἠναγκάσθη ὁ Ἄγγλος πρόξενος νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἐσφαλμέναι ἦσαν αἱ πληροφορίαι, ἃς ἔλαβε, καὶ ὅτι δὲν ἐπέμενεν ὅτι οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι διέπραξαν τὰς ἀσχημίας, τὰς ὁποίας κατ’ εἰσήγησιν ἄλλων ἔγραψεν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἤρκεσεν· ἔχω δώσει τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ Πρεσβείαν, ὅπως διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου γείνῃ ἀναίρεσις δι’ ὅσα ἔγραψεν ὁ Ἄγγλος πρόξενος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, παρακαλῶ καὶ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἄνδρου συνάδελφον νὰ καταθέσῃ τὴν ἀναφορὰν τῶν Κασσίων πλοιάρχων, ὅπως ἐπιληφθῶ καὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὡς ἔπραξα καὶ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, ἣν ὑπέβαλε προχθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου συνάδελφος περὶ τῶν ἐν Χίῳ συμβάντων, περὶ ὧν ἤδη ἔγραψα εἰς τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείαν.

§8ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου περὶ παροχῆς προθεσμίας πρὸς δήλωσιν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν εἰς ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἐδήλωσαν ἐγκαίρως ταῦτα. Θὰ παρακαλέσω, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἔχει συζήτησιν, νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§9Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἡμερησία διάταξις ἐγράφη χθὲς, ὅτε δὲν εἶχεν ἔτι διανεμηθῆ τὸ νομοσχέδιον. Εὐθὺς ὡς διανεμηθῇ, θέλει ἐγγραφῆ.

§10ΣΤΑΗΣ. Δὲν ὑπεβλήθησαν, κύριε πρόεδρε, τὰ σχετικὰ ἔγγραφα περὶ τοῦ συμβιβασμοῦ μεταξὺ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν κληρονόμων Δωροθέου Σχολαρίου;

§11Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Καίτοι δὲν ἔλαβον εἰσέτι τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. ἐκ Κυθήρων Βουλευτοῦ, διέταξα νὰ μοὶ φέρωσι τὸν σχετικὸν φάκελλον. Ἅμα ὡς τὸν λάβω, θέλω τὸν καταθέσει.

§12ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὑπεγράψατε τοιοῦτον συμβιβασμόν;

§13Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς φέρω πληροφορίας αὔριον.

§14ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἐνδιαφέρεται σπουδαίως ὁ δῆμος Τρικκαίων τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῶσι τὰ ἑξῆς ἔγγραφα: αʹ) Αἱ διαθῆκαι (δύο ἐν ὅλῳ) τοῦ Μητροπολίτου Δωροθέου, αἵτινες ἐδημοσιεύθησαν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7024 τῆς 1 Ἰουλίου 1888 πρακτικοῦ συνεδριάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν καὶ διὰ τοῦ ἀπὸ 3 Μαρτίου 1890 ἑτέρου πρακτικοῦ τοῦ αὐτοῦ Πρωτοδικείου (δι’ οὗ ἐδημοσιεύθη διαθήκη ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου). βʹ) Ἀντίγραφα τῶν πρακτικῶν τούτων. γʹ) Ἀντίγραφον τῆς συμβολαιογραφικῆς πράξεως, δι’ ἧς τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον κατέβαλε τὰ ἐν τῇ διαθήκῃ ὁριζόμενα κληροδοτήματα πρὸς τὴν ἀδελφὴν τοῦ διαθέτου Ἀγγελικὴν σύζυγον Ν. Εὐθυμιάδου καὶ εἰς τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ δι’ ἧς αὕτη ἀνεγνώρισε τὴν διαθήκην ὡς κῦρος ἔχουσαν. δʹ) Ἡ ἀγωγὴ τῆς Ἀγγελικῆς Εὐθυμιάδου κατὰ τοῦ Πανεπιστημίου, δι’ ἧς προσέβαλε τὴν διαθήκην ὡς ἄκυρον, καὶ ἡ προσεπίκλησις εἰς τὴν ἐκ ταύτης δίκην, ἣν ἐκοινοποίησε τὸ Πανεπιστήμιον κατὰ τοῦ δήμου Τρικκαίων. εʹ) Τὸ ψήφισμα τοῦ δήμου Τρικκαίων, δι’ οὗ ὁ δῆμος συνῄνει εἰς τὸν ἤδη γενόμενον συμβιβασμόν. Τὸ ψήφισμα τοῦτο ἐγένετο πρὸ ὀκταετίας καὶ πλέον, ἐπὶ δημάρχου Τρικκαίων Γεωργίου Κανούτα. Ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων θέλει καταδειχθῆ, ὅτι, καὶ ἂν ἐγένετο συμβιβασμὸς, ἐγένετο πρὸς βλάβην τοῦ δήμου Τρικκαίων.

§15Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, μὴ παρόντος τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν ἀληθεύωσι τὰ γραφέντα ἐν ταῖς ἐφημερίσι σήμερον περὶ παραιτήσεως τοῦ δημάρχου Πειραιῶς καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου τοῦ ἑρμηνευτικοῦ περὶ ὁδοποιΐας. Ἡ ἀναβολὴ αὕτη ἰσχυρίζονται ὅτι θὰ φέρῃ εἰς χρεωκοπίαν τὸν δῆμον, διότι 12,000,000 ζητοῦνται παρ’ αὐτοῦ, λόγῳ ἀποζημιώσεως οἰκοπέδων. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν τὰ διαδοθέντα ᾖναι ἀληθῆ.

§16Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὑπεβλήθη παραίτησις, αὕτη θὰ ἀπεστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐγὼ δὲν ἔχω γνῶσιν τοῦ πράγματος. Ἠσχολούμην εἰς δυσάρεστον ἀσχολίαν, ὡς καὶ πάντες ὑμεῖς. Ἐκεῖ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μοὶ δοθῇ πληροφορία τις.

§17ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ γεγονὸς εἶναι ἀρκετὰ σπουδαῖον, διὰ τοῦτο νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις χθὲς, γενομένου λόγου περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας, εἶπεν ὅτι ἔχει ἔγγραφα ἀπευθυνθέντα αὐτῷ καὶ ἀφορῶντα εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, νομίζω, λέγω, ἀναγκαῖον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν αὐτῶν καὶ ἡμεῖς.

§18Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶπον, εἶναι σύστασις φέρουσα πολλὰς ὑπογραφὰς, τὰς ὁποίας μοὶ παρέστησαν ὅτι εἶναι ὑπογραφαὶ τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς, διὰ τῆς ὁποίας συστάσεως ἐκδηλοῦται ὁ ἄφευκτος κίνδυνος, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τὴν ὕπαρξιν τοῦ δήμου Πειραιῶς. Εἶτα ἐδέχθην ἐπιτροπὴν, ἀποτελουμένην ἐκ διαφόρων ἐν Πειραιεῖ συμπολιτῶν, οἵτινες μοὶ εἶπον, ὅτι εἶναι μέλη τῆς Ἐμπορικῆς Λέσχης καὶ οἵτινες ἀπεστάλησαν ὡσαύτως μετά τινος ἐγγράφου τῆς Ἐμπορικῆς Λέσχης, βεβαιοῦντος τὸν αὐτὸν κίνδυνον. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα δὲν τὰ ἔχω πρόχειρα, ἵνα τὰ καταθέσω. Αὔριον θέλω καταθέσει αὐτά.

§19ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἡμεῖς παρακαλοῦμεν νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§20ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἀληθῶς εἶναι πρωτάκουστον τὸ γεγονὸς τῆς ἐκβιάσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου Πειραιῶς ἀπεπειράθη κατὰ τοῦ Κοινοβουλίου, διότι οὐδὲν ἄλλο ἢ ἀπόπειρα ἐκβιάσεως κατὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας εἶναι ἡ ἀπειλουμένη παραίτησις τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιόν των.

§21Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶσθε βέβαιος ὅτι παρῃτήθη;

§22ΣΤΑΗΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη.

§23Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἦλθε ταύτην τὴν στιγμὴν, καὶ ἐρωτηθεὶς παρ’ ἐμοῦ, εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει εἴδησιν.

§24Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μὴ ἐγείρωμεν τοιαύτην συζήτησιν.

§25ΣΤΑΗΣ. Δὲν θέλω νὰ φέρω τοιαύτην συζήτησιν, διότι ἐπείσθη χθές, ὅτι ὁμοφώνως ἡ Βουλὴ ἀποκρούει τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§26ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ δῆμος ἄνευ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§27ΣΤΑΗΣ. Ἐπειδὴ καὶ σήμερον βλέπω, ὅτι οἱ πλείονες τῶν Βουλευτῶν εἶναι ἐναντίοι τῆς ἐπιψηφίσεως τοιούτου δημευτικοῦ νομοσχεδίου, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§28ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχομαι, κύριε Πρόεδρε, νὰ καταγγείλω ὡρισμένας παραβάσεις καθήκοντος, εἰς τὰς ὁποίας συνεχῶς, ἀφ’ ὅτου ἐτοποθετήθη εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, περιπίπτει ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Μεσσήνης...

§29Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Ὀνόματι;

§30ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ζαφείριος Μπαϊρόπουλος... ὅστις εἶναι τοποθετημένος ἐκεῖ πρὸ ἑνὸς ἔτους περίπου.

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τῇ προτάσει ἡμῶν, ἢ τῇ προτάσει τοῦ προκατόχου ἡμῶν;

§32ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἐτοποθετήθη ἐπὶ τοῦ προκατόχου ὑμῶν Ὑπουργείου. Ὁ ἔφορος οὗτος χρησιμοποιεῖ τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία ἀνέθεσεν εἰς αὐτόν, ἵνα ὑπηρετῇ κομματικὰ πάθη. Ὁ ὑπάλληλος οὗτος τυγχάνει στενὸς συγγενὴς προσώπου πολιτευομένου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου...

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τίνος συγγενὴς εἶναι;

§34ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω τὸ πρόσωπον. Ἀφήσατέ με, παρακαλῶ, νὰ ὁμιλήσω, ὅπως ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσω... Ὁ ἔφορος λοιπὸν οὗτος, μὴ ἔχων ἀρκετὰ ἀνεπτυγμένον τὸ αἴσθημα τοῦ καθήκοντος, γίνεται τυφλὸν ὄργανον τῶν ὀρέξεων τῆς πολιτικῆς. Καταγγέλλω δὲ ὡρισμένως, ὅτι ἡ Ἐφορία Μεσσήνης δὲν διευθύνεται ἀπὸ τὸν διωρισμένον ἐκεῖ ἔφορον, ἀλλὰ διευθύνεται ἀπὸ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθην. Πᾶσαι αἱ πράξεις, αἱ ἐνεργούμεναι ὑπὸ τῆς Ἐφορίας Μεσσήνης, καὶ μάλιστα αἱ βεβαιώσεις τῶν φόρων, γίνονται κατὰ τὴν ἀρέσκειαν τοῦ προσώπου τούτου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἐξετάσῃ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὡρισμένως καταγγέλλω καὶ τὰ ὁποῖα καὶ ἐν ἐγγράφῳ ἐπερωτήσει θέλει ἐκθέσει, καὶ ὅταν βεβαιωθῇ ὅτι ταῦτα εἶναι βάσιμα, ὡς ἐγὼ ἐβεβαιώθην ὅτι εἶναι βάσιμα, νὰ ἐκτοπίσῃ ἐκεῖθεν, ἢ καὶ νὰ ἀπολύσῃ, τὸν ἀνάξιον ἐκεῖνον ὑπάλληλον. Διότι οὗτος, ἀντὶ νὰ μεριμνᾷ περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, μεριμνᾷ περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ συγγενοῦς του καὶ καταχρᾶται τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία ἀνέθηκεν εἰς αὐτόν, καὶ ἀσκεῖ αὐτὴν ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ὑπολήψεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Καθ’ ἃ μοὶ γράφουσιν ἐκεῖθεν, εἶναι ἀνήκουστα τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα τελοῦνται ἐν τῇ Ἐφορίᾳ Μεσσήνης. Ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος στενὰς ἔχει σχέσεις μὲ τὸν τόπον λόγῳ τῶν συγγενειῶν του, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀπὸ μακροῦ χρόνου γνωρίζει τὸν τόπον, ὅπου ὑπηρετεῖ, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος εἶναι τοποθετημένος ἐκεῖ πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ ὁ ὁποῖος γνωρίζει καὶ τὰ πρόσωπα καὶ τὴν περιουσίαν αὐτῶν, συντάσσει τὸν κατάλογον τῶν ἐπιτηδευμάτων, καὶ πῶς νομίζετε ὅτι τὸν συντάσσει; Τὸν Α, τὸν εὐνοούμενον τοῦ συγγενοῦς του πολιτευομένου, ὁ ὁποῖος ἔχει περιουσίαν χρηματικὴν 500,000 δραχμῶν, ἐν κυκλοφορίᾳ εὑρισκομένων καὶ ἀποδίδουσαν τόκον πρὸς 24%, —διότι οὗτος εἶναι ὁ νενομισμένος τόκος ἐν Μεσσήνῃ — ποῦ τὸν κατατάσσει, νομίζετε; Εἰς τὸν τελευταῖον βαθμὸν, εἰς τὸν φορολογικὸν ὅρον τῶν 36 δραχμῶν κατ’ ἔτος, ἄλλους δὲ, ἔχοντας πολὺ ὀλιγωτέραν περιουσίαν, τοὺς κατατάσσει εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμὸν, διότι οὗτοι δυστυχῶς δὲν ἀπολαύουσι τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ ἰσχυροῦ ἐκείνου προσώπου, τοῦ συγγενοῦς τοῦ κυρίου ἐφόρου. Τοιαῦτα ὄργια τελοῦνται, διὰ τῶν ὁποίων, ὡς εἶπον, καὶ τὸ Δημόσιον ζημιοῦται, καὶ ἡ ὑπόληψις τῆς Κυβερνήσεως προσβάλλεται, καὶ—τὸ χείριστον—κατατυραννοῦνται οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ φορολογούμενοι, οἱ μὴ ἀπολαύοντες τῆς προστασίας τοῦ ἰσχυροῦ συγγενοῦς. Ἀλλὰ τὸ κακὸν εἶναι, Κύριοι, ὅτι δὲν διευθύνεται μόνον ἡ Ἐφορία Μεσσήνης ἀπὸ πρόσωπον πολιτευόμενον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ, διευθύνεται καὶ ἡ ἀστυνομία Μεσσήνης· καὶ ἐν τούτῳ στρέφω τὸν λόγον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον συνιστῶ τὴν ὑπόθεσιν. Ἡ ἀστυνομία Μεσσήνης διηυθύνετο πρὸ τριῶν μηνῶν παρὰ τοῦ ἀξιολόγου ὑπομοιράρχου κ. Ζηλήμονος· ἀλλ’ ὁ ὑπομοίραρχος οὗτος, λαβὼν ἄδειαν προσωρινὴν, ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν αὑτοῦ πατρίδα. Ἔκτοτε ἡ ἄδειά του ἀνενεώθη ἐκ δευτέρου καὶ ἐκ τρίτου, ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἀπῆλθε τὸ πρῶτον ὁ ἀστυνόμος κ. Ζηλήμων, ἡ ἀστυνομία μένει διευθυνομένη παρ’ ἑνὸς ἐνωμοτάρχου, ἐναντίον τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Καὶ ναὶ μὲν κατηργήθη ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἀλλ’ ὁ νέος νόμος δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη, διέπει δὲ ἀκόμη τὰ τῆς ἀστυνομίας ὁ παλαιὸς νόμος. Κατ’ αὐτὸν δὲ, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀναπλήρωσις τοῦ ἀστυνόμου ἢ παρ’ ἄλλου ἀστυνόμου ἀνήκοντος εἰς τὴν αὐτὴν ἀστυνομίαν, ἢ, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἕτερος ἀστυνόμος, παρὰ τινος τῶν προϊσταμένων ἀστυνόμων τῶν πλησιοχώρων ἀστυνομιῶν, ἢ παρά τινος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Μοιραρχίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάγεται ἡ ἀστυνομία αὕτη. Ἐναντίον δὲ τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἡ ἀστυνομία Μεσσήνης ἐγκατελείφθη ἕρμαιον εἰς τὴν φατρίαν, διευθυνομένη παρ’ ἑνὸς ἐνωμοτάρχου, καὶ—ὅπερ τὸ χείριστον— παρ’ ἐνωμοτάρχου, ὅστις εἶναι ἀδελφὸς τοῦ περιβοήτου ἐφόρου. Ἐννοεῖτε λοιπὸν, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἐνεκαθιδρύθη καὶ ἐν τῇ Ἀστυνομίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἐφορίᾳ Μεσσήνης, καὶ κατὰ τὸ δοκοῦν διοικεῖ καὶ τὰ τῆς Ἐφορίας καὶ τὰ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§35ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν; Ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως θ’ ἀνεγνώσατε διάταγμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου τοποθετεῖται ἐκεῖ ἀστυνόμος. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ζηλήμων εἶχε ζητήσει καὶ δευτέραν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ἠναγκάσθημεν νὰ τῷ δώσωμεν, διότι ἐπρόκειτο περὶ τῆς ὑγείας του.

§36ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ψέγω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι ἐχορήγησεν ἄδειαν εἰς τὸν πάσχοντα ἀστυνόμον, ἀλλ’ ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ τοποθετήσῃ ἐγκαίρως ἀστυνόμον, ὄχι δὲ νὰ ἀφήσῃ ἀστυνομίαν, εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ὁποίας ὑπάγεται πληθυσμὸς 12,000 ψυχῶν, διευθυνομένην παρ’ ἑνὸς ἐνωμοτάρχου, καὶ δὴ ἐνωμοτάρχου στενὰς ἔχοντος σχέσεις πρὸς τὸν τόπον καὶ πρὸς πρόσωπον πολιτευόμενον ἐν τῷ τόπῳ.

§37ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τοῦτο δὲν τὸ ἐγνώριζον.

§38ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνέγνωσα ἀληθῶς τὸ διάταγμα, καὶ ἔκρινα καλὸν, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἀκόμη χηρεύει ἡ θέσις τοῦ ἀστυνόμου Μεσσήνης, νὰ ποιήσωμαι τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι δὲν ἔπρεπεν ἐπὶ τρεῖς μῆνας νὰ μένῃ χηρεύουσα ἡ ἀστυνομία Μεσσήνης, παραδεδομένη εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κόμματος.

§39ΣΤΑΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, παρῃτήθην τοῦ λόγου, ἀλλὰ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ἔλαβεν ἔγγραφον ἐκ μέρους τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς, περιέχον ὄχι ἀπειλὴν, ἀλλὰ καὶ μνείαν μόνον τῆς παραιτήσεως αὐτοῦ, ἂν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιίας, νὰ τιμωρήσῃ καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ τὸν δήμαρχον, ἂν ἡ αὐθάδεια αὐτῶν μέχρι τοιούτου σημείου ἐξίκετο.

§40Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἠγέρθησαν παράπονα κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Τριπόλεως. Τὰ αὐτὰ παράπονα ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ κάμω γνωστὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Θουρίας. Ὁ ἀστυνόμος Θουρίας, ἄνθρωπος, φαίνεται, μὴ ἔχων συνείδησιν τῆς θέσεώς του, ἀπὸ πολλοῦ παραφέρεται, καὶ πρὸ 5 ἡμερῶν συνεννοηθεὶς μετ’ ἄλλων πολιτῶν ἐκεῖ, συνετέλεσεν εἰς ἄδικον ἐπίθεσιν κατὰ τινος πολίτου, τὸν ὁποῖον καὶ ἐτραυμάτισαν. Ὁ εἰρηνοδίκης ἔκαμε καταγγελίαν κατὰ τοῦ ἀστυνόμου, ἀλλ’ ἡ καταγγελία μέχρι σήμερον δὲν ἐνηργήθη, οὐδὲ ὁ ἀστυνόμος, ἀφοῦ ὑπεδείχθησαν εἰς αὐτὸν οἱ δράσται τῆς πράξεως αὐτῆς, ἐνήργησε τὰ δέοντα. Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Θουρίας ἐξηγέρθη κατὰ τῆς καταστάσεως ταύτης, καὶ πολλὰ παράπονα ὑπέβαλεν εἰς τὸν νομάρχην Μεσσηνίας, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν βλέπω νὰ ἐνεργήθη τι. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀστυνόμου αὐτοῦ, διότι φοβοῦμαι ὅτι ἡ συμπεριφορά του ταχέως θὰ ἔχῃ συνεπείας δυσάρεστους, καθόσον ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ὕψωσε σημαίαν ὑπὲρ μιᾶς φατρίας, ἡ ὁποία ἐν τῷ τόπῳ δὲν ἔχει ἰσχὺν, καὶ θέλει διὰ τῆς παρανόμου ἐνεργείας αὐτοῦ νὰ δώσῃ δύναμιν εἰς αὐτήν...

§41ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πῶς ὀνομάζεται;

§42ΦΛΕΣΣΑΣ. Κωνστ. Κουρέας... Ὁ εἰρηνοδίκης ἐξηγέρθη κατ’ αὐτοῦ, καὶ κατήγγειλεν αὐτὸν, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο ἀνάκρισις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, διότι ἡ διαγωγή του ἐν Θουρίᾳ θὰ γεννήσῃ σκάνδαλα.

§43ΔΑΓΡΕΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, βεβαιῶ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀνεπτύχθη μία ἔρις μεταξὺ εἰρηνοδίκου καὶ ἀστυνόμου, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν θὰ ἔχῃ καλὰ ἀποτελέσματα. Καθ’ ὃν χρόνον συνεδρίαζε τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ὁ ἀστυνόμος ἐξύβρισε τὸν εἰρηνοδίκην, ἕνεκα δὲ τούτου ἐλύθη ἡ συνεδρίασις· κατόπιν, ὡς λέγεται, ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς ἐπετέθη κατὰ τοῦ εἰρηνοδίκου ἐξ ἐνέδρας. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ὅσον οἷόν τε τάχιστα ἐνεργήσῃ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ἀστυνόμου αὐτοῦ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ Καρυστίας κ. κ. Λεβέντης καὶ Χατζηνικολῆς ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ διαθέσεως τῶν λιμενικῶν εἰσπράξεων Σκύρου ὑπὲρ κατασκευῆς λιμενικῆς ὁδοῦ καὶ ὑπὲρ δανείου τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ἀλιβερίου. Θέλει τυπωθῆ καὶ διαμηνεθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 292). Ὁ βουλευτὴς Πάλλης κ. Φορέστης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προαγωγῆς τοῦ τελωνειακοῦ σταθμοῦ Λάκκας εἰς ὑποτελωνεῖον γʹ τάξεως. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 293). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας νόμου.

§45ΚΟΡΠΑΣ. Ὅτε ἐψηφίσθη τὸ ἰσχῦον σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακάθημαι ἐνταῦθα, ἑπομένως οὐδὲ γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ ἐξήνεγκον, οὐδ’ ὑπὲρ αὐτοῦ, οὐδὲ κατ’ αὐτοῦ ἐψήφισα· ἀτυχῶς δὲ, ἕνεκα ἀσθενείας, μὴ δυνηθεὶς νὰ παρευρεθῶ οὔτε κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, εἶμαι ὑπόχρεως νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ συνόλου, πρὸς δικαιολογίαν τῆς ψήφου μου. Εἶχον τὴν γνώμην καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω αὐτὴν, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ὅπου ἐξελέχθησαν ἀξιωματικοὶ κατανοήσαντες τὸν προορισμὸν τῆς ἀστυνομίας, εὐσυνείδητοι, σεβόμενοι ἑαυτοὺς καὶ τὸ στράτευμα, ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἐπέτυχε· τοὐναντίον, ὅπου ἐτοποθετήθησαν ἀστυνομικὰ ὄργανα ἀγνοοῦντα τὴν ὑπηρεσίαν, τινὰ μάλιστα ἐξ αὐτῶν μὴ γνωρίζοντα καὶ ἐπαρκῆ γράμματα, ἵνα ἐννοήσωσι τοὺς νόμους, βεβαίως εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἀπέτυχε. Παραδείγματα πολλὰ ἔχω, καὶ πολλοὶ τῶν συναδέλφων ἐνταῦθα ἔφερον τοιαῦτα καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν, καὶ χθὲς ἀκόμη, περὶ παρεκτροπῶν καὶ παραβάσεων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Καὶ εἰς ἐμὲ, ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς ἐπαρχίας Κέας, πολλάκις ὑπὸ τὸν τύπον ἀναφορῶν διεβιβάσθησαν παράπονα κατὰ στρατιωτικῶν ἀστυνόμων. Ἀλλὰ, καὶ ἂν ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μοὶ διεβιβάσθησαν, καὶ ἂν ὅλα ὅσα ἐξετυλίχθησαν ἐνταῦθα, δὲν ἦναι ἀκριβῆ, καὶ μολονότι ὅλα δὲν ἐπεβεβαιώθησαν διὰ τακτικῆς ἀνακρίσεως, καὶ μολονότι δὲν περιεβλήθησαν διὰ τοῦ κύρους δικαστικῶν ἀποφάσεων, πάλιν ταῦτα δὲν ὑπῆρξαν ἱκανὰ, ἵνα μὲ πείσωσι νὰ μεταβάλω γνώμην. Ἐτήρησα λοιπὸν ἐκείνην τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχον ἀνέκαθεν περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ταύτην ὅσον ἀφορᾷ μόνον τὴν ἑδραίωσιν καὶ παγίωσιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας ἐν τῇ χώρᾳ. Ἔχω ὅμως τὴν γνώμην, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία βεβαίως ἐπέδρασεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ κατὰ συνέπειαν εἰς τὸν στρατόν. Ἐγνώρισα ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἀπεσπάσθησαν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, εἶδον αὐτοὺς μετὰ τὴν ἀφυπηρέτησιν, μετὰ τὴν ἀπαλλαγήν των, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι εὗρον αὐτοὺς κατά τι διαφορετικούς. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως, ὅτι ἡ ἀπόσπασις τόσων ἀξιωματικῶν, διατεθειμένων εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἔβλαψε τὸν στρατὸν, ὄχι· διότι πάντες γινώσκομεν, ὅτι οἱ ἀπομένοντες ἀξιωματικοὶ εἶναι βεβαίως ἱκανοὶ, ἵνα συντελέσωσιν εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν ἀνδρῶν, πάντες γινώσκομεν, ὅτι πρακτικὴ ἄσκησις, ἂν μὴ οὐδεμία, βεβαίως ἐλαχίστη ἐγένετο. Τοῦτο δὲ ἀποδοτέον—καὶ οἱ παρακαθήμενοι ἐνταῦθα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν γνωρίζουσιν—εἰς τὴν ἔλλειψιν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν πρακτικὴν ἄσκησιν τοῦ στρατοῦ, διότι ἐπιδιώκοντες ἢ καταδιώκοντες, οὕτως εἰπεῖν, τὸ ἰσοζύγιον ἀπηλείφομεν ἐκ τῶν προϋπολογισμῶν πᾶν κονδύλιον, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφετο πρὸς πρακτικὴν ἄσκησιν· ἐννοῶ πρακτικὴν ἄσκησιν μεγάλων μονάδων, διότι μικρῶν μονάδων ἄσκησις βεβαίως πάντοτε γίνεται. Προκειμένου δὲ νὰ ἱδρύσωμεν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, θὰ ἐπροτίμων τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, μέχρις ὅτου ἔλθῃ καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους θὰ δύνανται νὰ παράσχωσιν ἡμῖν τὸ μέσον νὰ ἔχωμεν σῶμα εἰδικὸν ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπροτίμων παντὸς ἄλλου μέτρου, παντὸς ἄλλου συστήματος. Καὶ τοιαῦτα σώματα εἰδικὰ πολλὰ Κράτη ἔχουσιν. Ἔχει ἡ Ἰταλία λ. χ. σῶμα εἰδικὸν πρὸς φρούρησιν τῶν φυλακῶν, ἵνα μὴ ἀπασχολῇ εἰς αὐτὰς τὸν στρατόν· ἔχει ἡ Ρωσσία, ἔχει ἡ Ἰταλία ἐκτὸς τοῦ σώματος τῆς φρουρήσεως τῶν φυλακῶν καὶ σῶμα τελωνοφυλακῆς, κατηρτισμένον ὅλως στρατιωτικῶς. Τοιοῦτον σῶμα ἠδυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν, ἵνα ἀποφύγωμεν τὴν ἀνάμιξιν τοῦ στρατοῦ εἰς ὑπηρεσίας ξένας τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ. Ἄλλως τε νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο συνᾴδει καὶ πρὸς τὴν ἰδέαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔδωκε σάρκα ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τῆς χωροφυλακῆς, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν στρατὸν ἀπὸ πάσης ἄλλης ὑπηρεσίας, ἀλλοτρίας τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ. Τὴν ἰδέαν αὐτὴν, Κύριοι, ἀνέκαθεν τὴν εἶχον, καὶ ὅσοι διετελέσατε εἰς παλαιὰς περιόδους τῆς Βουλῆς θὰ ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀπὸ τοῦ 1881 ἐξακολουθῶ εἰς πᾶσαν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς πᾶν εἰδικὸν νομοσχέδιον, ὑποβληθὲν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἀφορῶν εἰς τὰ τοῦ στρατοῦ, ἐξακολουθῶ ὑποστηρίζων, ὅτι, ἵνα ἔχωμεν στρατὸν, ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπ’ αὐτοῦ πάσας τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνας, αἵτινες εἶναι ξέναι ἐντελῶς πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτοῦ, καὶ τοιαύτη εἶναι ἀναντιῤῥήτως ἡ συνοδία τῶν εἰσπρακτόρων, ἡ φρούρησις τῶν φυλακῶν, ἡ συνοδία τῶν ὑποδικοκαταδίκων, ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία. Πάντα ταῦτα εἶναι ξένα πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ στρατοῦ· ὁ πολίτης εἶναι ὑπόχρεως νὰ ὑπηρετήσῃ, καὶ ἔρχεται νὰ ἀσκηθῇ, δὲν ἔρχεται ἵνα συνοδεύῃ τὸν εἰσπράκτορα εἰς τὴν καλύβην τοῦ συμπολίτου του καὶ νὰ πιέζῃ αὐτὸν, ἀφαιρῶν ἀπ’ αὐτοῦ τὸ καζάνι του καὶ τὰ ἄλλα οἰκιακὰ σκεύη, ὁ πολίτης ἔρχεται νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν πατρίδα του, νὰ ἀσκηθῇ, ἵνα γείνῃ ἱκανὸς, ὅπως ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης χρησιμεύσῃ. Διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι ὑπὲρ τοῦ συστήματος τοῦ ἀστυνομικοῦ, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθίσταται. Θὰ ἐπροτίμων βεβαίως, ἐπαναλαμβάνω, τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν μὲ ὅλα τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἔχει, τουτέστι μὲ ὅλην τὴν βλάβην, ἣν ὑφίσταται ὁ στρατὸς, ἐὰν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συστηθῇ σῶμα εἰδικὸν τῆς ἀστυνομίας. Ἴσως μάλιστα θὰ συνεβιβάζετο περισσότερον πρὸς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἀνετίθεντο, ἂν ὄχι πᾶσαι αἱ ἀστυνομίαι, ἀλλὰ τῶν μικρῶν τοὐλάχιστον δήμων, εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ἤδη μάλιστα, ὅτε δυνάμει τῶν κειμένων νόμων διδάκτορες, προλύται, τελειόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου, τόσοι νέοι κατατάσσονται εἰς τὴν χωροφυλακὴν, οἱ ὁποῖοι βεβαίως, ἐὰν ἐγνώριζον ὅτι θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀστυνόμοι ἔν τισι δήμοις, θὰ ἐπροτίμων νὰ ἀναλάβωσι τοιαύτην ὑπηρεσίαν, εἶναι δὲ καὶ εἰδικώτατοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ, διότι, ἐπαναλαμβάνω, πάντες εἶναι τῆς Νομικῆς Σχολῆς· διὰ τοῦτο, ἐὰν δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ πράξωμεν ἄλλο τι, θὰ ἐπροτίμων μετὰ τὴν αὔξησιν τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ὅπερ βεβαίως κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην ἴσως δὲν ἐπιψηφισθῇ, θὰ ἐπροτίμων νὰ ἀνετίθετο ἡ ὑπηρεσία ἡ ἀστυνομικὴ εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§46Ι. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διὰ νὰ γείνῃ ὅ,τι εἰς τὰ δάση.

§47ΚΟΡΠΑΣ. Δὲν γνωρίζω τί γίνεται εἰς τὰ δάση, ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι διὰ τῶν νέων, πρὸς τοὺς ὁποίους ἔχω πᾶσαν πεποίθησιν, θὰ δύνανται οἱ ἀστυνόμοι μικρῶν δήμων νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας καὶ νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν παγίωσιν τῆς τάξεως. Αὐτὸ δύναμαι νὰ τὸ εἴπω μετὰ πεποιθήσεως. Ἄλλως τε, ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, μέχρις οὗ ληφθῇ ἄλλη ὁριστικωτέρα ἀπόφασις, νὰ μὴ ἐπιβάλῃ τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ νὰ ἀνατίθεται ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἰς αὐτοὺς τῇ προηγουμένῃ συγκαταθέσει των.

§48Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπροτάθη αὐτὸ κατά τινα τῶν τριῶν συζητήσεων τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν ἐγένετο δεκτόν.

§49ΚΟΡΠΑΣ. Δὲν ἔτυχε νὰ παρευρεθῶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, διὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἠδυνάμην νὰ ὑποβάλω τοιαύτην πρότασιν. Ταῦτα, Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω πρὸς δικαιολόγησιν τῆς ψήφου μου.

§50ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀρκετὰ σαφῶς ὡμίλησα κατὰ προλαβοῦσαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὡς καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, προκειμένου λόγου περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ἐνόουν τὴν ἀστυνομίαν, ὡς κατηρτίσθη αὕτη διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, τουτέστιν ἐπὶ κεφαλῆς ἔχουσαν τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς ἀλλ’ εὐθὺς, ὡς τὸ Ἀρχηγεῖον ἐξέλιπεν, οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος νὰ παραμείνῃ πλέον ἡ στρατιωτικὴ δύναμις ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ. Θέλω μόνον νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ πρὸ μικροῦ λεχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅστις καλῶς γινώσκει τὰ στρατιωτικὰ καὶ ἰδίως τὰ τῆς χωροφυλακῆς, δὲν ἦσαν τόσον εὐκρινῆ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ τῆς ἀστυνομίας, διότι δὲν ἐνόησα ἀκριβῶς ἐὰν ἦναι ὑπὲρ τοῦ νῦν ἰσχύοντος συστήματος ἢ ἐναντίον αὐτοῦ, διότι ἴσως εἶναι ὑπὲρ καὶ κατὰ, καὶ εἶναι ὑπὲρ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μικροὺς δήμους, ὅπου δύναται νὰ τοποθετηθῇ ἡ χωροφυλακὴ, εἶναι κατὰ, διότι ἐννοεῖ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, δηλ. εἰς τὰ μεγάλα κέντρα, νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὸν σῶμα, οἷον τὸ τῆς ἀστυφυλακῆς· ἀλλ’ αὐτὸ ἀκριβῶς περιλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο παραδέχεται τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν κτλ. Λέγει ὅμως ὁ συνάδελφος, ὅτι δὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, διότι αὕτη παρακωλύει τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐνταῦθα ὑπάρχει πλάνη, καὶ πλάνη μεγίστη· διότι ὁ στρατὸς κατ’ οὐδὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰ τῆς ἀστυνομίας, μόνη δὲ ἡ χωροφυλακὴ ἐκτελεῖ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιλαμβάνῃ τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, ἵνα χρησιμεύσωσιν ὡς ἀστυνόμοι, ἀπεσπάσθησαν διὰ τοῦ νόμου ἀξιωματικοὶ τῶν διαφόρων ὅπλων, καὶ διετέθησαν ὡς ἀστυνόμοι τῶν ἀστυνομικῶν περιφερειῶν. Καὶ ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, θὰ ἴδωμεν ὅτι 200 ὑπαξιωματικοὶ ἀπεσπάσθησαν προσωρινῶς εἰς τὴν χωροφυλακὴν, μέχρις οὗ ἡ χωροφυλακὴ δυνηθῇ νὰ συμπληρώσῃ τὰς κενὰς θέσεις τῶν ἐνωμοταρχῶν, ὁπόταν οἱ ἀπεσπασμένοι ὑπαξιωματικοὶ, μὴ ἔχοντες πλέον δεδικαιολογημένην ἀφορμὴν νὰ παραμένωσιν ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ, ἔδει νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ σώματά των, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἐγένετο κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, πλὴν ἐλαχίστων, οἵτινες ἔμελλον καὶ οὗτοι μετ’ ὀλίγον νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ συντάγματα καὶ τὰ τάγματα τῶν εὐζώνων. Δὲν γνωρίζω τί κατόπιν ἐγένετο, μετὰ τὴν ἀποχώρησιν ἡμῶν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς, ἐὰν διετέθησαν πεζοὶ, ἐὰν διετέθησαν ἄλλοι τοῦ στρατεύματος ὁπλῖται, ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται ἐπίσης νὰ βεβαιώσῃ ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, ὅτι κατὰ τὴν 1 Ἰανουαρίου 1895 οὐδεὶς ὁπλίτης τοῦ πεζικοῦ ὑπῆρχεν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, πλὴν τῶν 500 ἐθελοντῶν εὐζώνων, οἵτινες πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὡρίσθησαν ὑπὸ τοῦ νόμου. Δὲν βλέπω λοιπὸν κατὰ τί ἡ ἀστυνομία ἡ στρατιωτικὴ ἐκώλυσε τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅπερ καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπηγγέλθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς χωροφυλακῆς, ἣν παρασκευάζει διὰ τοῦ εἰδικοῦ νομοσχεδίου, προτίθεται νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν στρατὸν πάσης ξένης αὐτῷ ὑπηρεσίας καὶ ν’ ἀφήσῃ αὐτὸν ἐλεύθερον νὰ ἀσκῆται εἰς τὰ ἔργα του καὶ ἐκπαιδεύηται εἰς τὰς πολεμικὰς ἀσκήσεις. Τοιαῦται ὅμως ἐπαγγελίαι τεκμηριοῦσιν ἄγνοιαν τῶν στρατιωτικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Δὲν μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, νὰ ἐκταθῶ πλειότερον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐπαναλαμβάνω ὅμως νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ φρούρησις τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους ἐστὶν ἐντελῶς ἀδύνατον ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὴν χωροφυλακὴν, διότι ὁλόκληρος ἡ δύναμις αὐτῆς δὲν θὰ ἐξήρκει, ἵνα ἐκτελέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἀναποδράστως ἄρα ὁ στρατὸς θέλει συνδράμει τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ὁ στρατὸς οὐδέποτε ἠρνήθη τὴν σύμπραξιν αὐτοῦ, προκειμένου περὶ ἐκπληρώσεως ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. Καὶ ὄντως πάσας τὰς ἀνατεθείσας αὐτῷ ὑπηρεσίας προθύμως καὶ μετὰ τῆς μεγαλειτέρας αὐταπαρνήσεως ἐξετέλεσεν· οὔτε ἐγόγγυσε ποτέ, οὔτε ἤγειρε παράπονόν τι. Ἀλλ’ ἔστω, παραδέχομαι ὅτι ἡ χωροφυλακὴ θ’ ἀντικαθίστα τὸν στρατόν· εἰς τί ἤθελε καταγείνῃ ὁ στρατός; παραδέχομαι ὅτι ὁ στρατὸς, ἀπαλλαγεὶς οὕτω πάσης ἀλλοτρίας αὐτῷ ὑπηρεσίας, θὰ συνεκεντροῦτο εἰς τὰς ἕδρας τῶν συνταγμάτων, εἰς τὰς ἕδρας τῶν Ἀρχηγείων· τίνι τρόπῳ ἤθελεν ἐκπαιδεύσει αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις; Βεβαίως δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας, οὔτε συμφέρει, οὔτε ὁ τόπος εἶναι κατάλληλος, διὰ νὰ εἴπω ὅτι οὐδὲν θὰ πράξῃ, διότι οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ πρὸς ἐκπαίδευσιν. Ἀληθῶς θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὁ ὁποῖος τοσαύτας ἔδειξε διαθέσεις ὑπὲρ τοῦ στρατεύματος, ἐμερίμνα ὑπὲρ τῆς ἀληθοῦς ἐκπαιδεύσεως αὐτοῦ, ὅπως παρασκευάσῃ αὐτὸν πρὸς μέλλουσαν ἐνέργειαν, καὶ καταστήσῃ ἄξιον τῇ πατρίδι· πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὤφειλε πρωτίστως νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς συγκεντρώσεως τῶν φυλακῶν, ἐὰν ᾖναι εἰς θέσιν τὸ Κράτος νὰ δαπανήσῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν, ὅπως εἰς 3 ἢ 4 σημεῖα τῆς χώρας συγκεντρώσῃ πάσας τὰς φυλακὰς, καὶ τότε βεβαίως ἐλαχίστη δύναμις εἴτε ἐκ τοῦ στρατοῦ εἴτε ἐκ τῆς χωροφυλακῆς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν φρούρησιν τῶν φυλακῶν. Σὺν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἀστυνομίας ἀνεφύη καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἄσχετον, διότι τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι ζήτημα προϋπολογισμοῦ, εἶναι ζήτημα ἑκατομμυρίων· 50 ὅλα ἑκατομμύρια χρυσῶν φράγκων δὲν θὰ ἐπήρκουν, ἵνα παρασκευασθῇ ὁ στρατὸς πρὸς δρᾶσιν. Φρονῶ ὅθεν, ὅτι εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ ἀπασχολώμεθα εἰς τοιαύτας ὑποθέσεις, διότι ὁ στρατὸς ἐφρούρησε τὰς φυλακὰς καὶ θὰ ἐξακολουθῇ φρουρῶν ταύτας, χωρὶς νὰ παύσῃ ἐκπαιδευόμενος, ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατόν. Πέπεισμαι δὲ, ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἐὰν τοῦτο ἐφηρμόζετο, ὁ στρατὸς θὰ καταστραφῇ καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι 5,300 χωροφύλακες ἐθελονταὶ θὰ ἀπήλλασσον ἰσαρίθμους κληρωτοὺς ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ τότε ἐν τῷ στρατῷ θὰ ἀπέμενον μόνον τὰ στελέχη. Ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ποιώμεθα τοιαύτας ματαίας συζητήσεις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς δὲν πρόκειται νὰ ὑποστῇ τὴν βάσανον τῆς συζητήσεως ἐνταῦθα. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ὡς ἔχει, καὶ ν’ ἀφεθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐλευθέρα νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ νέον σύστημα τὸ ἀστυνομικὸν, ὡς αὐτὴ τὸ ἐννοεῖ.

§51ΚΟΡΠΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι διὰ τῆς ἀποσπάσεως ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν παραβλάπτονται οἱ ἄνδρες τοῦ στρατοῦ, οἱ ὁπλῖται ἐν γένει· εἶπον ὅτι παραβλάπτονται οἱ ἀξιωματικοὶ, καὶ αὐτὸ δὲν δύναταί τις νὰ τὸ ἀρνηθῇ, ὅτι ἀξιωματικὸς, ὅστις ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ ἰδίᾳ τοῦ πεζικοῦ, πυροβολικοῦ, μηχανικοῦ, καὶ παραμένει δύο ἔτη μακρὰν τῶν τάξεων αὑτοῦ, βεβαίως δύναται νὰ ἀποκτήσῃ ἕξεις, αἱ ὁποῖαι εἰς οὐδὲν θὰ συντελέσωσι κατὰ τὴν ἐπάνοδόν του ἐν τῷ στρατῷ. Καὶ ἔχω πρόσφατον παράδειγμα. Ἀμέσως μετὰ τὰς τελευταίας βουλευτικὰς ἐκλογὰς μετέβην πρὸς ἐπίσκεψιν τῶν ἐκλογέων μου, μεταβὰς δὲ εἰς δῆμόν τινα, εὗρον ἀστυνόμον ἐκεῖ ἀνθυπασπιστήν τινα τοῦ μηχανικοῦ, τὸν ὁποῖον οὔτε ἐγνώριζον. Μόλις ἀπέβην εἰς τὴν ξηρὰν, μανθάνω ὅτι ἐξεδόθη ἀστυνομικὴ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται τὸ πυροβολεῖν ἐντὸς τῆς πόλεως, ἐνῷ διῆλθον ὅλαι αἱ ἡμέραι αἱ ταραχώδεις τῶν ἐκλογῶν καὶ οὐδεμίαν τοιαύτην ἀστυνομικὴν διαταγὴν ἐξέδωκεν, ἐξέδωκε δὲ τοιαύτην ἀκριβῶς τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καθ’ ἣν ἐπρόκειτο ἐγὼ νὰ φθάσω εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον. Μάτην προσεπάθησα νὰ ἀποτρέψω τοὺς πολίτας ἀπὸ τοῦ νὰ πυροβολῶσι, συμβουλεύων νὰ σεβασθῶσι τὴν ἀστυνομικὴν ἐκείνην διάταξιν δὲν μὲ ἤκουον, ἐπυροβόλουν, καὶ ἑπομένως ἡ διάταξις ἡ ἀστυνομικὴ ἐτέθη εἰς ἀχρηστίαν. Μετὰ τοῦτο ὁ ἀνθυπασπιστὴς αὐτὸς, ἐκπληρῶν ἀστυνομικὰ καθήκοντα, καίτοι ἐγνώριζεν, ὅτι ἀφίκετο εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀστυνόμευεν, εἷς ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, οὔτε ἦλθε νὰ μὲ ἴδῃ· καὶ τοῦτο διατί; διότι ὁ δήμαρχος τοῦ δήμου ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς ἦτο τυφλὸν ὄργανον, ἦτο ἀντίθετος ἐμοῦ. Ἰδοὺ λοιπὸν ἀμέσως ἀξιωματικὸς, ὅστις τῷ ὄντι, πρὶν εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἦτο ἄριστος, ἀπέκτησε δὲ τοιαύτας ἕξεις κατόπιν. Δὲν εἶπον ὅτι οἱ ἄνδρες ἀποκτῶσιν ἕξεις,—διότι ὁπλῖται καὶ ὑπαξιωματικοὶ δὲν ἀπεσπάσθησαν πολλοὶ—ἀλλ’ εἶπον ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἀποκτῶσι τοιαύτας ἕξεις. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀναφέρω, βεβαίως εἶναι ἓν παράδειγμα· δύναται καὶ νὰ μὴ συμβῇ πάλιν· ἀλλ’ ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἐπανέλθῃ εἰς τὸν στρατὸν, δὲν ἐπανέρχεται εἰς τὸν στρατὸν μὲ ἕξεις κακάς; Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα πάλιν λέγω, καὶ εἶπον καὶ πρότερον, ὅτι προκειμένου νὰ ἔχωμεν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, προτιμῶ τὴν στρατιωτικὴν, ἐὰν δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν σῶμα εἰδικὸν, καὶ ἂν δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀστυνομίας εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§52ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὀφείλω, Κύριοι, λίαν συντόμως νὰ εἴπω περὶ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου τὸ σύνολον ἐπιψηφίζεται ἤδη. Ὡμίλησα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὡμίλησα κατ’ αὐτοῦ, διότι ἐκ πεποιθήσεως παραλαμβάνει πάντα τὰ ἄξια μομφῆς, οὕτως εἰπεῖν, μέρη τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ εἰσάγει αὐτὰ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἐγκαταλείπει δὲ πάντα τὰ πλεονεκτήματα, καὶ ἀπέδειξα ὅτι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ ἀνώτερος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν πλεονεκτημάτων πρὸς τὰ μειονεκτήματα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ὡμίλησα κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ὄχι ὡς θεσμοῦ, διότι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, δὲν ὑπάρχει τις, ἐν συνειδήσει κρίνων τὸν θεσμὸν, ὁ μὴ ἀναγνωρίζων, ὅτι ὁ θεσμὸς οὗτος ὑπῆρξεν ἀπειράκις ἀνώτερος τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀρχικῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, καὶ διότι ὁ θεσμὸς ἐκεῖνος εἶχε καταπέσει, ὡς εἶπον, ἐν τῇ στενῇ συνειδήσει, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐπανερχόμενος ἐπίσης θὰ καταπέσῃ ἔτι οἰκτρότερον, διότι ἀστυνόμοι θὰ ἦναι οἱ δήμαρχοι τῶν μεμακρυσμένων δήμων καὶ τῶν ἀραιῶν πληθυσμῶν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Λέγω ὅτι παρέλαβε καὶ εἰσάγει εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν πάντα τὰ κακὰ μέρη τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, διότι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μεθ’ ὅλας τὰς θερμὰς παρακλήσεις μου, δὲν ἤθελε νὰ ἐνδώσῃ εἰς αὐτὴν τὴν γνώμην. Παρεκάλεσα, ὅπως ἀντὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ μεταχειρισθῇ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς. Ἠπόρησα δ’ ὅταν ἤκουσα τῶν ἀξιοτίμων προαγορευσάντων συναδέλφων μου, ἰσχυρισθέντων, τοῦ μὲν, ὅτι οὐδόλως ἐβλάβησαν οἱ ἀξιωματικοὶ, ἀναμιχθέντες εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, τοῦ δὲ, ὅτι ἐπ’ ἐλάχιστον ἐβλάβησαν. Ἀπόδειξις, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβὴς ἡ ὑπηρεσία αὕτη, τὸ ἑξῆς, ἐφ’ οὗ παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἔδιδε τὸ δικαίωμα νὰ μεταχειρισθῶσι πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς πάντων τῶν ὅπλων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐν τούτοις εἰς τὰς θερμὰς παρατηρήσεις μου ἐκείνας, ὅταν ἐζήτησα τὴν ἐξαίρεσιν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν τεχνικῶν ὅπλων, ὁ Ὑπουργὸς ὁ τότε ἔλεγε: «Μείνατε ἥσυχος, διότι δὲν θὰ τοὺς μεταχειρισθῶ»· καὶ ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀξιωματικῶν τῶν τεχνικῶν ὅπλων διωρίσθη ἀστυνόμος. Διατὶ δὲν διορίζονται ἀξιωματικοὶ τῶν τεχνικῶν ὅπλων; διότι ἡ ἀνάμιξις αὐτῶν εἰς τοιαύτην ὑπηρεσίαν εἶναι ἐπιβλαβὴς, καὶ αὕτη θὰ γείνῃ ἀφορμὴ νὰ χάσωσι τὰς γνώσεις αὐτῶν, καὶ ἀντὶ νὰ ἐφαρμόζωσιν αὐτὰς ἐν τῷ στρατῷ, θὰ καταγίνωνται εἰς τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα τῶν πόλεων. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀμφιβολία, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβής, ἐπιβλαβεστὰτη, ἡ χρῆσις τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ εἶπον μάλιστα, ὅτι ἤδη, ὅτε περιορίζεται τὸ σύστημα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας πρὸς ἐφαρμογὴν ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ ὅπου συνεπῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ἔσται ἐλάχιστος, μικρὸς, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ μεταχειρισθῆτε ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς. Αἱ μεμψιμοιρίαι, τὰς ὁποίας ἀκούομεν, πρέπει νὰ τεθῶσι κατὰ μέρος, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως —καίτοι βεβαίως δὲν ἐξεδήλωσε τοῦτο—ἂς μὴ ἔχῃ δισταγμοὺς περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων ὡς πρὸς τὴν ἐπιτυχῆ ὑπ’ αὐτῶν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας των. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἂν ἤμην Ὑπουργὸς καὶ εἶχον τὸ δικαίωμα, δὲν ἤθελον διορίσει κανένα τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἄλλων ὅπλων, ἤθελον μόνον διορίσει ἐκ τῆς χωροφυλακῆς· διότι, σᾶς εἶπον, ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν εἶναι αὕτη ἐν τῷ στρατεύματι, καὶ μὴ ἀκούετε ὅσα ἠκούσατε, ὅτι τοῦτο θεωρεῖται στρατιωτικὸν σῶμα καὶ ἔχει ἄλλον προορισμόν. Οὐδένα ἄλλον προορισμὸν ἔχει, παρὰ μόνον τοῦτον καὶ ἐν τῷ στρατῷ καὶ ἐν τῇ χώρᾳ. Εἶναι πολὺ ἀδιάφορον, ἂν τὴν χωροφυλακὴν δύναταί τις ἐνίοτε, ἐν κρισίμῳ ὥρᾳ, νὰ μεταχειρισθῇ ἐν μάχῃ ὡς πεζικόν. Ἀφοῦ δύναται νὰ μεταχειρισθῇ τὸ πολύτιμον ὅπλον τοῦ μηχανικοῦ, ἀναγκαίως βεβαίως δύναται νὰ μεταχειρισθῇ καὶ τὴν χωροφυλακήν, ὅταν ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ. Ἀλλὰ τὰς ἐξαιρέσεις ταύτας δὲν πρέπει νὰ τὰς λαμβάνητε ὡς κανόνα, καὶ διότι, ὡς εἶπον ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἐξῳκειωμένοι πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, καὶ ὅταν, Κύριοι, ἄλλοτε ὁμιλῶν... (κίνησις). Ταράσσεται ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Ζακύνθου.

§53ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Δὲν ἀρκοῦσιν οἱ ἀξιωματικοί. Ἴσως ὁ νόμος εἶναι στρεβλός. Ὁ νόμος ῥητῶς λέγει, ὅτι τὰ καθήκοντα τῶν ἀστυνομιῶν τὰ ἔχει ἡ χωροφυλακή, συμπληρουμένη δι’ ἄλλων ἀξιωματικῶν, διότι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὁ ἀριθμός.

§54ΜΑΝΕΣΗΣ. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀκριβές, ἀξιότιμε φίλε, διότι διορίζονται ἐξ ὅλων τῶν ὅπλων ἀξιωματικοί· καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς τὸ λέγετε ὑμεῖς, ὁ ὁποῖος ὑπήρξατε Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας.

§55ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν, εἶπον.

§56ΜΑΝΕΣΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ λοιπόν· δὲν εἶναι συμπλήρωσις ἐξ ὅλων τῶν ὅπλων, ἀλλὰ τὰ 4/10, τὰ 5/10, τὰ 9/10 εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ καὶ τοῦ ἱππικοῦ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεσθε, δὲν ἔχει κανὲν νόημα, διότι ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν ὅλου τοῦ στρατοῦ, διατιθεμένων εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Θέλετε δὲ νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἄλλο τι; Ἴσως καὶ ἐκ τῆς ἰδέας, ἡ ὁποία ἐπηρεάζει ὀλίγον, προκειμένου περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, ὑπῆρξαν ἀστυνόμοι καὶ εἰς τὰς πρωτευούσης τῶν νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν, καὶ δὴ ἀνώτεροι ἀξιωματικοί, καὶ λοχαγοὶ τοῦ πεζικοῦ, καὶ ἐν Κερκύρᾳ καὶ ἐν Πάτραις καὶ πανταχοῦ, οὐχὶ δὲ τῆς χωροφυλακῆς. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι ἔχω δίκαιον. Οὐδεὶς ἀρνεῖται, ὅτι τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα εἶναι ἀνατεθειμένα εἰς τὴν χωροφυλακήν, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ ψιλῷ ὀνόματι εἶναι ταῦτα ἀνατεθειμένα. Ἓν μόνον εἶναι ἀληθές, αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ὁ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι ἡ ἀστυνομία ἀνήκει εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐπρόκειτο τουτέστιν οἱ χωροφύλακες καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς νὰ ἐκτελῶσι τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν προσλαμβάνονται ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ· ἐπὶ πολὺν δὲ χρόνον ὁμολογουμένως τὸ στράτευμα ἐβλάπτετο διὰ τῆς προσλήψεως μεγάλου ἀριθμοῦ τοιούτων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ τὸ νὰ λέγῃ τις, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς μίαν τοιαύτην ξένην ὑπηρεσίαν δὲν βλάπτονται, νομίζω ὅτι ἀρνεῖται αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἂν σήμερον, ὅπως ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ πράξητε, διορίσητε ὡς ἀστυνόμον ἕνα ἀξιωματικὸν τῶν τεχνικῶν ὅπλων, δὲν γνωρίζω ἂν οὗτος δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπῃ: «Δὲν δύναμαι νὰ παραλάβω τοιαύτην ὑπηρεσίαν· ἐσπούδασα, ὡρκίσθην νὰ ἦμαι ἀξιωματικὸς ἑνὸς ὅπλου· ἐκεῖ κατέγεινα· δὲν γνωρίζω αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ δὲν θέλω νὰ ἐκθέσω τὴν ὑπόληψίν μου ἐν τῇ ἐκτελέσει τοιαύτης ἀγνώστου δι’ ἐμὲ ὑπηρεσίας.» Εἶναι λοιπὸν βλάβη, καὶ βλάβη μεγίστη· καὶ σήμερον, ὅτε περιωρίσθη, λέγω, διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ὡς ἀστυνόμων, δὲν βλέπω διατὶ νὰ μὴ μεταχειρισθῆτε ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς· καὶ ἂν τὸ νομοσχέδιον δὲν ἠθέλησε νὰ περιλάβῃ τὴν τροπολογίαν μου ἐπὶ τούτου, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει ἐφαρμόσει πάντοτε τοῦτο,—διότι οὐδέποτε ὀνομαστικῶς, ἀλλὰ μόνον ἀριθμητικῶς θὰ ζητῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς ἀστυνόμους,—καὶ εἶναι ἐντὸς τοῦ δικαίου, καὶ εἶναι ἐντὸς τοῦ καθήκοντός του, νὰ προτείνῃ πάντοτε ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς πρὸς ἐκτέλεσιν τοιαύτης ὑπηρεσίας, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλει τὸ πράξει. Τὸ νομοσχέδιον τῷ δίδει αὐτὴν τὴν διέξοδον. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἡ ὥρα κατάλληλος νὰ ὁμιλήσῃ τις περὶ τῶν γενικῶν ζητημάτων τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, ὅπως ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἀναπτύξῃ τὰς ἰδέας του. Ἀλλ’ ἐνῷ συμφωνῶ ἀφ’ ἑνὸς μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας, ὡς πρὸς τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅπως ἐλέχθη πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἡμερῶν, ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ κατορθωθῇ διὰ τῆς χωροφυλακῆς νὰ ἀπαλλαχθῇ ὁ στρατὸς ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων ὑπηρεσιῶν. Εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα διὰ μακρῶν— καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνθυμεῖται κάλλιστα ἐν τῇ συνεδριάσει ἐκείνῃ—καὶ ἀπέδειξα διὰ τῶν πραγμάτων καὶ δι’ ἀριθμῶν, ὅτι, ἐν ὅσῳ δὲν σκεφθῆτε νὰ θέσητε τὴν βάσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ συγκέντρωσις τῶν φυλακῶν, οὐδέποτε θὰ κατορθώσητε τοῦτο, καὶ σήμερον εἶναι γνωστότατον, ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν διάθεσιν, θελήσῃ νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι εἰς τὴν ἐρχομένην σύνοδον—εἴτε τακτικὴν εἴτε ἔκτακτον—δύναται νὰ μᾶς φέρῃ τὰ προσήκοντα νομοσχέδια πρὸς τοῦτο. Εἶναι βεβαιωμένον, Κύριοι, ὅτι ἐν Μονεμβασίᾳ, εἰς τὴν ἀκρόπολιν τῆς Μονεμβασίας, ὑπάρχει γήπεδον περὶ τὰ 300 στρέμματα, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχουσι κτίρια, ὡς μὲ βεβαιοῦσιν οἱ ἐκεῖθεν καταγόμενοι, τουρκικὰ καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο διὰ μικροῦ ποσοῦ, 50 ἕως 60 χιλιάδων, ἔστω καὶ 100,000 δρ.—διὰ τῶν δραχμῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀπεφασίσαμεν πρὸς ἀνέγερσιν τῶν φυλακῶν Λευκάδος,—νὰ μετατραπῶσιν εἰς φυλακάς, ἐν αἷς νὰ συγκεντρωθῶσιν, ὥς μοι εἶπον, περὶ τὰς 3,000 καταδίκων, ἀλλὰ ἐγὼ περιορίζομαι καὶ εἰς 2,000...

§57Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀκριβέστατον.

§58ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Εἶναι ἐρείπια.

§59ΜΑΝΕΣΗΣ. Τί ἐρείπια;

§60ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ φθάσουν 150 χιλιάδες;

§61ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἔστω 200 χιλιάδες. Τί δὲ νομίζετε;—ὡς μὲ βεβαιοῦσι.—Τὸ ἀπόκρημνον ἐκεῖ τῆς θέσεως ἐξασφαλίζει τὴν φρούρησιν τῶν φυλακῶν, καὶ ἡ ἀπόδρασις καθίσταται ἀδύνατος, ὡς ἐκ τοῦ ἀποκρήμνου τοῦ βράχου, διὰ μικρᾶς δὲ δυνάμεως καὶ διὰ μιᾶς ἀτμοτελωνίδος ἠδύνατο ἡ φρούρησις τῶν φυλακῶν νὰ καταστῇ εὐκολωτάτη.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει νερό;

§63ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐγὼ δέχομαι διακοπὰς, ἀλλὰ νὰ μὴ χάνωμεν καιρόν. Εἶναι ἀληθέστατον, Κύριοι, ὅτι πάντες εὐχόμεθα καὶ θέλομεν καὶ ἐπιθυμοῦμεν εἰς τὰς ἰδιαιτέρας ἡμῶν ἐπαρχίας νὰ ὑπάρχωσι φυλακαὶ, καὶ συνεπῶς νὰ ὑπάρχῃ τμῆμα στρατοῦ πρὸς φρούρησιν αὐτῶν, διότι ἐκ τῶν διαφόρων φυλακῶν αἱ πόλεις ὠφελοῦνται. Ἀλλὰ ὅλα ταῦτα, Κύριοι, ὑπῆρξαν ἡ ἀληθὴς αἰτία τῆς καταστάσεως αὐτῆς τοῦ στρατοῦ· διότι δὲν πρόκειται, ὅπως εἶπεν ὁ ἐξ Ὕδρας κ. συνάδελφος, σήμερον νὰ ζητήσωμεν τὰ 50 ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἑτοιμασθῶμεν πρὸς δρᾶσιν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἐξασκηθῶμεν καὶ ἐκπαιδευθῶμεν καὶ γείνωμεν ἕτοιμοι πρὸς τοῦτο, ἡ συγκέντρωσις δὲ τῶν φυλακῶν, διὰ μικροῦ σχετικῶς χρηματικοῦ ποσοῦ, ἠδύνατο νὰ μᾶς ὠφελήσῃ καὶ νὰ μᾶς ἑτοιμάσῃ πρὸς τοῦτο. Ἐὰν λοιπὸν ἐγίνετο ἡ συγκέντρωσις τῶν φυλακῶν εἰς 2 ἢ 3 σημεῖα, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ἠθέλομεν δυνηθῆ διὰ μικροῦ ἀριθμοῦ νὰ φρουρῶμεν ταύτας, καὶ ἠθέλομεν ἔχει συγκεντρωμένον τὸν στρατὸν εἰς τρία σημεῖα, κατὰ τὸν ὀργανισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιθυμεῖτε. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον νὰ ὁμιλήσω. Ἀλλ’ ὅ,τι εἶναι, Κύριοι, πληγὴ σήμερον, εἶναι τοῦτο,— καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκρύπτωμεν—ὅτι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἐπιζητεῖ ἵνα ἡ ἐπαρχία αὐτοῦ ἔχῃ φυλακὰς, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι εἰς ἁπάσας τὰς ἕδρας τῶν νομῶν, εἰς ἁπάσας τὰς ἕδρας τῶν ἐπαρχιῶν, ἔνθα ὑπάρχει Πρωτοδικεῖον, ὑπάρχουσι καὶ φυλακαί. Ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τῶν ὑποδίκων καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἐλαφροποίνων ἐλύετο, ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε, διότι δύνασθε παραπλεύρως τῶν στρατώνων τῆς χωροφυλακῆς, ἔνθα πάντοτε θὰ ἑδρεύῃ ὑπομοιραρχία, νὰ ἔχητε παράπηγμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ θέσητε τοὺς ἐλαφροποίνους· οὐδεὶς δὲ κίνδυνος, οὐδεὶς φόβος ἀποδράσεως τῶν ἐλαφροποίνων. Τὸ ζήτημα λοιπὸν εἶναι σπουδαῖον, καὶ χαίρω ὅτι μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ διστάσῃ νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου ὁ ἴδιος, ἵνα πεισθῇ, παραλαμβάνων καὶ τοὺς ἁρμοδίους, ἔστω καὶ ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ, νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Μονεμβασίαν καὶ νὰ ἴδῃ, ἂν τῷ ὄντι τὸ μέρος ἐκεῖνο ἦναι κατάλληλον...

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει νερό.

§65ΜΑΝΕΣΗΣ. Νὰ ἐξετάσῃ, εἶπον, τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ πεισθῇ περὶ τούτου... Ἂν λύσητε αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀξιότιμε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔστε βέβαιος, ὅτι οὐ μόνον τὸ νομοσχέδιον τὸ περὶ ὀργανώσεως τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ καὶ ἡ χωροφυλακὴ αὐτή, ὡς ἔχει σήμερον, αὐξανομένη μόνον κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀστυφυλάκων, δύναται νὰ παραλάβῃ καὶ τὴν φρούρησιν τῶν φυλακῶν καὶ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας. Κύριοι, σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ θὰ μεταχειρισθῶσι τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, ἂν λάβωσιν ἀνάγκην πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἀλλὰ δὲν θὰ παραλείψωσιν, ὅπως τῷ ὄντι ἐργασθῶσι καὶ ἐπιτύχωσι τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον πάντες ἐπιδιώκομεν, τῆς συγκεντρώσεως καὶ ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ, διότι ἄνευ τῆς συγκεντρώσεως οἱονδήποτε ὀργανισμὸν, καὶ τὸν ἄριστον, δὲν θὰ κατορθώσητε νὰ τὸν ἐφαρμόσητε. Δὲν θὰ ἀπησχόλουν τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἤξευρα ὅτι δὲν θέλουσι μεταχειρισθῆ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ· θὰ ἤμην ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ὡς θεσμὸν, ἂν μ’ ἐρωτήσητε, τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν τὴν προτιμῶ παντὸς ἄλλου εἴδους. Διὰ τοῦτο ἐγὼ, ἐπειδὴ παρέλαβε τὸ νομοσχέδιον τὰ κακὰ μέρη τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ πρὸ πάντων τὴν ἀνάμιξιν τῶν ἀξιωματικῶν, διὰ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὁμιλῶν ἐδήλωσα καὶ ἤδη ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν δύναμαι, παρὰ νὰ ἦμαι ἐνάντιος αὐτοῦ.

§66ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Θὰ περιορισθῶ εἰς δύο μόνον σημεῖα τῶν προαγορευσάντων κ. κ. στρατιωτικῶν συναδέλφων ἐκ Τριχωνίας καὶ Κέας. Ὁ κ. ἐκ Κέας Βουλευτὴς ἀνέφερεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἥτις ἐφήρμοσε τὸ σύστημα τὸ νῦν ἰσχύον, διώρισε μόνον ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ καὶ οὐχὶ τῶν ἄλλων ὅπλων, ὡς ἀνεγράφετο ἐν τῷ νόμῳ. Νομίζω ὅτι ἤκουσαν τοὺς λόγους μου τότε. Ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι περιελήφθη ἡ διάταξις, ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν προτίθεται, εἰμὴ μόνον ἐκ τοῦ πεζικοῦ νὰ λάβῃ τοὺς ἀστυνόμους, καὶ τοῦτο, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ οὐ μόνον εἶναι πολυαριθμότεροι, ἀλλὰ τυγχάνουσι καὶ εἰδικώτεροι εἰς τὰ τῆς ἀστυνομίας, διότι ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐξετέλουν, εἴτε ὡς μεταβατικοὶ εἴτε ὡς ἀποσπασματάρχαι, ἠδύναντο καλλίτερον παντὸς ἄλλου νὰ γνωρίζωσι τὴν χώραν καὶ ἑπομένως τὰς ἀνάγκας τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας. Ἄλλως τε δὲ, ὁ κυριώτερος λόγος εἶναι, ὅτι τὰ στελέχη τῶν τρίτων ταγμάτων, τῶν συνταγμάτων, παρεῖχον ἱκανὸν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, οἵτινες ἠδύναντο ἄνευ ζημίας τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἀποσπῶνται πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας. Ἑπομένως οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος ν’ ἀπασχολήσωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν εἰδικῶν ὅπλων, οἵτινες ἐπεδίδοντο εἰς μελέτας καὶ ἀσκήσεις ὅλως εἰδικάς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπέτρεπον εἰς αὐτοὺς νὰ ἦναι γνῶσται τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων. Δὲν φρονῶ, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κέας συνάδελφος, οὔτε εἶμαι σύμφωνος πρὸς αὐτὸν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ, ἐκτελοῦντες τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, διεφθείροντο...

§67ΚΟΡΠΑΣ. «Τινὲς», εἶπον.

§68ΤΣΑΜΑΔΟΣ. .. διότι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ πιστεύσῃ τις. Ἀνὴρ μορφωμένος, ἀνὴρ ὥριμος, ὑπηρετήσας ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ἔχων συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφθαρῇ, ἐκτελῶν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους.

§69ΚΟΡΠΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶπον «τινές».

§70ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τινὲς παρεξετράπησαν· ἀλλὰ μήπως καὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ στρατοῦ οὗτοι δὲν παρεκτρέπονται; Μήπως καὶ ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ δὲν ἐπιβάλλονται ποιναὶ εἰς τοὺς ὁπωσδήποτε μὴ συμμορφουμένους πρὸς τοὺς κανονισμοὺς καὶ τὰς στρατιωτικὰς διατάξεις; Τοῦτ’ αὐτὸ ἠδύνατο νὰ συμβῇ καὶ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ. Ἂν ὁ κ. ἐκ Κέας συνάδελφος εἶχε τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχῃ ἐν τῷ τόπῳ του τοιοῦτόν τινα ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον, ὅστις παρεξετράπη, — μολονότι δὲν βλέπω τίνι τρόπῳ παρεξετράπη, διότι δὲν νομίζω παρεκτροπὴν τὸ ὅτι δὲν μετέβη πρὸς ἐπίσκεψιν του, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος...

§71ΚΟΡΠΑΣ. Ἐξέδωκεν ἀστυνομικὴν διάταξιν ὅτε δὲν ἔπρεπεν, ἐνῷ κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν καθηκόντων αὑτοῦ δὲν ἐξέδωκε τοιαύτην, ὡς ὤφειλε.

§72ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ διεφθάρησαν ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ· τοὐναντίον, δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἐμόρφωσαν, ὅτι ἠθικοποίησαν πολλὰς κοινωνικὰς τάξεις, ὅτι ἐχρησίμευσαν ὡς διδάσκαλοι τῆς κοινωνίας.

§73Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Βεβαίως, διότι ἦσαν ὄργανά σας.

§74ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Καὶ ὑμᾶς ἐξένισεν, ἀλλὰ καὶ πολλοὺς ἐκ τῶν ἡμετέρων ἐξένισε τὸ μέτρον τοῦτο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλὰ δὲν ἐδώσαμεν προσοχήν, διότι ἡμεῖς ἐνοοῦμεν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν της ἀμερολήπτως καὶ ἀφατριάστως, καὶ νὰ ἦναι ἴση πρὸς ὅλους, καὶ οὐχὶ νὰ πιέζῃ τὴν μίαν μερίδα καὶ νὰ ἦναι ὑπὲρ τῆς ἰσχυούσης. Δὲν παραδέχομαι λοιπὸν, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι αὗται διέφθειραν τὸν στρατὸν, οὔτε αἱ λοιπαὶ ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας ὁ στρατὸς κατὰ διαφόρους ἐποχὰς ἐξετέλεσεν, ὡς πρὸ μικροῦ εἶπον, διότι ἀληθῶς πολλαπλᾶς παρέσχεν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος, εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ καταστήσω ὑμῖν γνωστὸν, ὅτι οἱ στρατοὶ τῶν μικρῶν ἐθνῶν δὲν εἶναι προωρισμένοι ἐν ὥρᾳ εἰρήνης νὰ ἀναπαύωνται εἰς τοὺς στρατῶνας, ἢ νὰ ἐκπαιδεύωνται μόνον. Ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀσφαλίζωσι τὴν χώραν, ἔτι δὲ νὰ παρέχωσι τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς παρέσχεν ἐν ὅλῃ του τῇ δυνάμει. Οὐδὲ συμφωνῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἄρτης στρατιωτικὸν συνάδελφον, εἰπόντα ὅτι ὁ στρατὸς τῆς σήμερον εἶναι διεφθαρμένος, ἐνῷ ὁ στρατὸς τῆς προηγουμένης Βασιλείας ἦτο πολλῷ ἀνώτερος τοῦ νῦν. Ἤμην μέλος τοῦ στρατοῦ ἐκείνου, νεαρὸς τότε ὤν, καθὸ ἀνήκων εἰς τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπηρέτησα ὅθεν καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ νῦν ἔτι ἐξακολουθῶ νὰ ὑπηρετῶ. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι ὁ στρατὸς τῆς σήμερον εἶναι πολὺ ἀνώτερος, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς μορφώσεως, διότι ἡ ἐποχὴ βεβαίως βοηθεῖ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν μόρφωσιν, καθόσον τὰ στρατιωτικὰ προήχθησαν ἔκτοτε εἰς ὕψιστον βαθμὸν, ἕνεκα τῆς τελειοποιήσεως τῶν ὅπλων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν τοῦ τρόπου τοῦ μάχεσθαι. Ἀλλ’ ἐξετάσωμεν, ἀπὸ τίνας ἀπετελεῖτο ὁ στρατὸς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καὶ ἀπὸ τίνας ὁ σημερινός; Οἱ μὲν ἀξιωματικοὶ ἦσαν τὸ πλεῖστον οἱ πατέρες τῶν νῦν ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν, οἱ δὲ στρατιῶται Ἕλληνες, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι οἱ Ἕλληδες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχον τὸ δικαίωμα τῆς ἀντικαταστάσεως, ἐνῷ οἱ σήμερον εὐτυχῶς δὲν τὸ ἔχουν. Διατὶ λοιπὸν νὰ κατηγορήσωμεν τὸν στρατὸν τῆς σημερινῆς ἐποχῆς καὶ νὰ ἀποκαλέσωμεν αὐτὸν διεφθαρμένον; Καὶ ποῖα εἶναι τὰ παραδείγματα τῆς διαφθορᾶς αὐτοῦ; Εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦσαν σεβαστοὶ, οἱ πλεῖστοι δὲ τούτων ἔφερον τὸ γέρας τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐκπαιδεύσεως ὑστέρουν πολὺ τῶν σημερινῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες κέκτηνται πολὺ ἀνωτέραν παίδευσιν.

§75ΧΡ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι διεφθαρμένος. Εἶπον ὅτι ὁ νόμος περὶ λῃστείας ἐγέννησε τὴν ἰδιοτέλειαν καὶ τὴν ἀπιστίαν περὶ τὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ὁ νόμος αὐτὸς κάμνει τὸν στενοκέφαλον ἀποσπασματάρχην νὰ συλλογίζηται, ὅτι, ἂν φονεύσῃ ἕνα λῃστὴν, θὰ προβιβασθῇ, ἂν δέ ποτε λάβῃ γνῶσιν τῆς φωλεᾶς τῶν λῃστῶν, δὲν εἰδοποιεῖ τὸν γείτονα ἀποσπασματάρχην νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν, διότι φοβεῖται μήπως οὗτος τοῦ ἀφαιρέσῃ τὴν εὐκαιρίαν τῆς προαγωγῆς ἢ τῆς ἀμοιβῆς. Αὐτὸ εἶπον δὲν εἶπον ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι διεφθαρμένος.

§76ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἐπανέλθω εἰς ἔκφρασιν γνώμης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ σύνολον. Πολλάκις εἶπον τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ προχθὲς διὰ μακρῶν ἐξέθεσα τὰς γνώμας μου. Ὁμολογῶ ὅτι παρέλειψα προχθές τι, τὸ ὁποῖον εἶχον κατὰ νοῦν ἀπὸ πολλοῦ, ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τῆς συνόδου ταύτης, νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ συστήσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸ ὁποῖον μοὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν σήμερον ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. ἐξ Ὕδρας συναδέλφου, ἀλλὰ κατ’ εὐτυχῆ σύμπτωσιν ὁ ἐκ Τριχωνίας συνάδελφος καὶ ἀξιότιμος φίλος μου κ. Μάνεσης μὲ προέλαβε, καὶ τοῦτο θεωρῶ καλὸν οἰωνὸν, διότι καὶ εἰς ἄλλους, στρατιωτικοὺς ἐπῆλθεν ἡ ἰδέα τῆς συγκεντρώσεως τῶν φυλακῶν εἰς ὡρισμένα μέρη. Ἀνέφερεν ὁ ἐκ Τριχωνίας κ. συνάδελφος μεταξὺ τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἐκεῖνος νομίζει κατάλληλα πρὸς συγκέντρωσιν τῶν φυλακῶν, καὶ τὴν Μονεμβασίαν. Ὀφείλω νὰ δώσω διὰ βραχυτάτων ἐξηγήσεις τινάς. Ἡ Μονεμβασία, ὡς ἐκ τῆς ὀχυρᾶς καὶ ἀπὸ φύσεως ἐρυμνῆς θέσεως αὐτῆς, ἐνδείκνυται ὡς τὸ καταλληλότατον μέρος διὰ κατασκευὴν τοῦ μεγαλειτέρου καταστήματος φυλακῶν ἐν τῷ Κράτει· ἔχει ὅλα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀπαιτήσῃ. Ἔχει καὶ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀφθονίαν τῶν κτιρίων, τῶν σχεδὸν ἑτοίμων, καὶ τὴν εὐκολίαν τοῦ ὕδατος, διότι ὑπάρχουν ἐκεῖ αἱ Βυζαντιναὶ δεξαμεναί, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ περιλάβωσι χιλιάδας τόννων ἑκάστη, δύναται δὲ νὰ διοχετευθῇ ὕδωρ καὶ ἐκ τῆς ξηρᾶς. Ἡ σύστασις αὕτη πρέπει νὰ ληφθῇ σπουδαίως ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, διότι, συνδυαζομένη μὲ τὴν ἰδέαν τῆς συγκεντρώσεως τῶν φυλακῶν εἰς τινα ἄλλα σημεῖα τοῦ Κράτους, θὰ εὐκολύνῃ τὰ τοῦ στρατοῦ, ὅταν μάλιστα κανονίσωμεν τὰ τῆς χωροφυλακῆς κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ κληθῶμεν ἴσως νὰ συζητήσωμεν. Τὴν σύστασιν ταύτην ποιοῦμαι θερμότατα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§77Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διότι δεκάκις ἔχω ἀνέλθει εἰς τὸ βραχῶδες ἐκεῖνο φρούριον τῆς Μονεμβασίας, ὅτι ὑπάρχουν ἐκεῖ ἑκατὸν δεξαμεναὶ μεγάλαι, αἱ ὁποῖαι δύνανται 10,000 ἄνδρας νὰ ποτίζωσιν ἐπὶ τρία ἔτη, χωρὶς νὰ δυσκολευθοῦν ποσῶς. Εἶναι δὲ ἡ ἔκτασις ἐκείνη καὶ ἡ φυσικὴ κατασκευὴ τοῦ φρουρίου τοιαύτη, ὥστε μὲ ἕνα λόχον δύνασθε νὰ φρουρῆτε 5,000 φυλακισμένους, καὶ ἐργαζομένους μάλιστα ἐπάνω ἐλευθέρως, ἀρκεῖ νὰ φυλάσσητε ἡ μία καὶ μόνη ἔξοδος, ἡ ὁποία ὑπάρχει.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§79Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ διακόψωμεν, ἀλλ’ ὅταν ἐπανέλθωμεν, μετὰ μίαν ὥραν, θὰ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ μίαν ὥραν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 7 καὶ 40′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρα 9 καὶ 25′ μ. μ.)

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Θὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς γενικῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους τοῦ ἔτους 1896.

§83ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω δύο δηλώσεις περὶ προσθήκης δαπανῶν τινων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν μου Ὑπουργείου.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 294–295).

§85Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ κ. Σιμόπουλος εἶχε δηλώσει, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πρόκειται νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ἔχων ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ μὴ γνωρίζων ὅτι αὕτη μετεβλήθη, διότι δὲν ἦτο παρὼν καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι μεταβάλλεται, δὲν εἶναι ἤδη παρών, ἵνα λάβῃ τὸν λόγον.

§86Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε, κατὰ πρότασιν ἡμῶν, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πάντες δὲ εἴμεθα ἐν γνώσει τούτου, διότι ἐπρόκειτο νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ παρεξεκλίναμεν, ἵνα ψηφίσωμεν νομοσχέδιά τινα. Ἐπειδὴ δὲ διέγνωμεν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μείνωμεν ἄνευ προϋπολογισμοῦ, ἀπεφασίσαμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§87ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ κ. Σιμόπουλος ἦτο ἕτοιμος νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἰδὼν σήμερον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει θέσιν 26ην, ἐπίστευσεν ὅτι δὲν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά του καὶ δὲν ἐταξινόμησε τὴν ἀγόρευσίν του.

§88Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δὲν ἀγορεύσῃ ὁ κύριος Σιμόπουλος, πιθανὸν νὰ σκοπῶσιν ἄλλοι νὰ ἀγορεύσωσι, καὶ ὁ κ. Σιμόπουλος εἶναι αὔριον εἰς καιρὸν νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§89Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Οἱ κ. συνάδελφοι, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ κ. Σιμόπουλος θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ πολλὴν ὥραν, δὲν εἶναι ἕτοιμοι, ἵνα λάβωσι τὸν λόγον.

§90ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς ἐδηλώσαμεν χθές, ὅτι, μεθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς εἶπε περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν ψῆφον ἡμῶν, κρίνομεν περιττὸν νὰ λάβωμεν τὸν λόγον, ἐὰν δὲν λάβῃ προηγουμένως τὸν λόγον εἷς ἐκ τῆς πλειοψηφίας, ἵνα ἀναιρέσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου Βουλευτής. Ὅσοι ὅμως φρονοῦσιν, ὅτι ἔχουσι νὰ προσθέσωσί τι εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, δύνανται νὰ λάβωσι τὸν λόγον.

§91ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας.

§92Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ θὰ ἦναι δύσκολον εἰς τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀποκρίνηται εἰς πάντα ἀγορεύοντα, ἔκρινεν ὅτι προσῆκε ν’ ἀφήσῃ νὰ ὁμιλήσωσι δύο ἢ τρεῖς ῥήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ μετ’ αὐτοὺς νὰ ἀγορεύσῃ, ἵνα ἀπαντήσῃ εἰς πάντας.

§93ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τὴν προχθεσινήν. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐσκόπουν νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καί, ὡς ἐλέχθη πρὸ μικροῦ, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ἴσως καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου, δὲν ὑπέθετον ὅτι ἀπόψε θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχετε δίκαιον ἴσως, ἕνεκα τῆς παραταθείσης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀστυνομίας, ἀναμφισβητήτως ὅμως ἔρχεται ἀποτόμως ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ βλέπομεν ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος δὲν εἶναι παρών, οὔτε ἦτο παρών, ὅταν ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§94Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ δύναται νὰ γείνῃ εἰς πᾶσαν στιγμήν.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως δύναται νὰ γείνῃ. Ὥστε ἂς προχωρήσωμεν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ;... Οὐδεὶς ζητεῖ τὸν λόγον. Κηρύττω τὴν συζήτησιν περατωμένην. Εἰσερχόμεθα εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ προϋπολογισμοῦ. Προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων. Κεφάλαιον Αʹ. «Ἄμεσοι φόροι».

§97ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ πρώτη ἐπαγγελία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐν καιρῷ ἐκλογῶν ἦτο ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὡς φόρου ἀδίκου, ἀνίσου καὶ ἀντικειμένου πρὸς πᾶσαν ἀρχὴν φορολογίας, καὶ ἡ ἀντικατάστασις αὐτοῦ δι’ ἄλλου φόρου....

§98ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§99ΕΥΤΑΞΙΑΣ. .. τοῦ μόνου λογικοῦ, τοῦ μόνου ἀνταποκρινομένου τὴν σήμερον πρὸς τὰς ἀληθεῖς ἀνάγκας τῆς γεωργίας, τοῦ ἐγγείου στρεμματικοῦ φόρου. Ἡμεῖς ὑπεμνήσαμεν τὴν τοιαύτην ἐπαγγελίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἔτυχε τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπεδείξαμεν εἰς αὐτὸν τὴν ἀνάγκην, ἵνα, ἐκπληρῶν τὴν τοιαύτην ἐπαγγελίαν, ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἤδη, κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔλεγε τότε, ὅτι δὲν εἶχε τὸν καιρὸν αὐτὸς ὁ ἴδιος, ἵνα μελετήσῃ τὰ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ συντάξῃ καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ὅτι δὲ καὶ ἡ Βουλὴ τότε δὲν εἶχε τὸν προσήκοντα καιρὸν, ἵνα συζητήσῃ καὶ ψηφίσῃ τὰ τοῦ φόρου τούτου. Ἔκτοτε ὅμως παρῆλθον μῆνες πολλοὶ, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν εἶχε τὸν καιρὸν, ἵνα μελετήσῃ τὰ τοῦ ζητήματος τούτου, ἔκτοτε βεβαίως εἶχε καιρὸν, ἐν τῇ Κυβερνήσει διατελῶν καὶ ἔχων ὑπὸ τὰς διαταγάς του πάσας τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς, ἵνα τῷ ὑποβάλωσι πᾶσαν σχετικὴν πληροφορίαν, ὅπως καὶ ὅλην τὴν ἀπαιτουμένην ὕλην συγκεντρώσῃ, καὶ συντάξῃ καὶ ὑποβάλῃ τοὐλάχιστον κατὰ τὴν δευτέραν ταύτην σύνοδον τῆς Βουλῆς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἦλθε καὶ ἡ δευτέρα σύνοδος, καὶ τί μᾶς εἶπεν; ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ θίξῃ τὰ κακῶς κείμενα ἐν τῇ ἡμετέρᾳ φορολογίᾳ, διότι φοβεῖται μήπως οὕτω ἐπέλθῃ ἐλάττωσις τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, καὶ ἡ ἐλάττωσις αὕτη δὲν ἐπιτρέπεται ἐν παραμοναῖς τῆς συντελέσεως τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ ἐπιδιωκομένου συμβιβασμοῦ. Ἀλλ’ ἐγώ, Κύριοι, νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι πρόφασις ἁπλῆ, καὶ οὐδὲν ἄλλο, ἀποδεικνύει δὲ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ δὲν εἶχε μελετήσει τὰ περὶ τοῦ φόρου τούτου καθ’ ὅλην τὴν τριακονταπενταετίαν, ὡς ἔγγιστα, κατὰ τὴν ὁποίαν πολιτεύεται, οὐδὲ κατὰ τοὺς μῆνας τούτους ἐμελέτησε τὸ ζήτημα· διότι, ἐὰν εἶχε μελετήσει αὐτὸ, θὰ ἐγίνωσκεν ὅτι διὰ τῆς ἐπιδιωκομένης μεταῤῥυθμίσεως τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος φόρου οὐδεμία ἐλάττωσις, ἀλλ’ αὔξησις μᾶλλον τῶν δημοσίων ἐσόδων θὰ ἐπέλθῃ. Διὰ τῆς μετατροπῆς τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν εἰς ἔγγειον στρεμματικὸν φόρον δὲν ἐπιδιώκεται μόνον ἡ ἀνακούφισις τῶν ἀπόρων τάξεων, τῶν διὰ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν φορολογουμένων· διότι, ὡς γνωστὸν, τὸν φόρον τοῦτον ἐν μέρει μόνον καταβάλλουσιν οἱ γαιοκτήμονες οἱ μεγάλοι, οἱ κεφαλαιοῦχοι, πληρόνει δὲ κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ ἐργαζόμενος γεωργικὸς πληθυσμὸς, πληρόνει τοῦτον κατὰ τὸ ἥμισυ, ἢ κατὰ τὸ τρίτον, ἀναλόγως τοῦ μεριδίου, τὸ ὁποῖον δίδει, ὁ ἐπίμορτος καλλιεργητὴς εἰς τὸν μεγάλον γαιοκτήμονα, πληρόνει τοῦτον ὁλόκληρον ὁ μικρὸς ἐνοικιαστὴς γαιῶν, ὅστις, καλλιεργῶν τὰς γαίας τοῦ ἰδιοκτήτου, τελεῖ εἰς αὐτὸν γεώμορον, καὶ αὐτὸς καταβάλλει τὸν φόρον τῶν γαιῶν τούτων. Ὁ φόρος λοιπὸν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καθὸ πλήττων κυρίως τὰς ἐργατικὰς τάξεις τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν, καθὸ πλήττων κατὰ παράδοξον καὶ πρωτοφανῆ ὅλως τρόπον τὸ ὄργανον, διὰ τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ ἐργασία αὕτη, τὸν ἀροτριῶντα βοῦν, βεβαίως εἶναι ἐπαχθὴς, εἶναι ὅλως ἄδικος, καὶ ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ καὶ νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ φόρου τοῦ μόνου λογικοῦ, τοῦ μόνου ἀπαντῶντος εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, τοῦ ἐγγείου στρεμματικοῦ φόρου. Δι’ αὐτοῦ θὰ πλήττηται τὸ κεφάλαιον, θὰ πλήττωνται οἱ γαιοκτήμονες οἱ μεγάλοι, οἱ ἰδιοκτῆται, οἱ ὄντες εἰς θέσιν πράγματι νὰ εἰσφέρωσι τὸν φόρον τοῦτον. Ἀλλ’ εὐθὺς ὡς μεταφέρωμεν τὸν φόρον τοῦτον ἐκ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν εἰς τὴν γῆν, θὰ ἔχωμεν καὶ αὔξησιν αὐτοῦ. Καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον ἀνατροπὴν τῆς ὑφεστώσης φορολογίας. Ἡμεῖς ὑπεδείξαμεν ἄλλοτε διὰ μακρῶν τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν δοκιμαστικῶς, ἀλλ’ ἀσφαλῶς πάντοτε, νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ φόρου τούτου, ἐξασφαλίζοντες ἐκ τοῦ προτέρου ἀνωτέραν πρόσοδον ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου· ὑπεδείξαμεν τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν ἡ μετατροπὴ τοῦ φόρου τούτου νὰ ἄρξηται τὸ πρῶτον ἐκ τῶν μεγάλων κτήσεων, ἐκ τῶν λεγομένων τσιφλικίων. Ἐπὶ τῶν μεγάλων τούτων κτήσεων δὲν εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ γείνωσιν εἰδικαὶ μελέται, νὰ γείνῃ κτηματολόγιον. Ἐπὶ τῶν μεγάλων κτήσεων ὑπάρχουσιν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ τίτλοι, ἀπὸ τῆς Τουρκοκρατίας χρονολογούμενοι, οἵτινες κατὰ μέσον ὅρον ἀποδίδουσι τὴν ἔκτασιν ἑκάστου κτήματος. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν τίτλων εἶναι εὔκολον ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος νὰ γινώσκωμεν, ὁπόσα στρέμματα περιέχει ἕκαστον μέγα κτῆμα, ἕκαστον τσιφλίκιον, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τίτλων τούτων δυνάμεθα νὰ γινώσκωμεν πόσαι εἶναι αἱ βοσκαί. Ἀλλὰ καὶ τοὺς τίτλους αὐτοὺς ἐὰν δὲν εἴχομεν, ἠδυνάμεθα κατὰ μέσον ὅρον—διότι τοῦτο θὰ ἦτο προχειρότερον—νὰ ἐπιβάλωμεν ἐλαφράν τινα φορολογίαν κατὰ στρέμμα, ἀδιακρίτως, ἐπὶ τῇ βάσει δηλώσεων. Καὶ ἀφοῦ, γινομένης τῆς βεβαιώσεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐπὶ τῶν μεγάλων κτήσεων, ἐξηκριβοῦτο ὅτι θὰ εἴχομεν ἐντεῦθεν μεγαλειτέραν πρόσοδον ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νῦν διὰ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, τότε, πλὴν τότε καὶ μόνον ἠδυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν μετατροπὴν τοῦ φόρου. Τὰ πρᾶγμα θὰ ἐγίνετο δοκιμαστικῶς, θὰ παρεῖχε δὲ καὶ πᾶσαν ἀσφάλειαν περὶ ἀνωτέρας προσόδου ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἤδη. Θὰ εἴχομεν δὲ οὕτω πράγματι ἀνωτέραν πρόσοδον ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ θ’ ἀνεκουφίζομεν ἐν ταυτῷ καὶ τὴν γεωργικὴν τάξιν τῶν καλλιεργητῶν. Θὰ ἦτο ἡ μεγαλειτέρα ἐξυπηρέτησις, τὴν ὁποίαν θὰ παρεῖχεν εἰς αὐτοὺς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, καὶ οὐχὶ τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἦλθε καὶ ἔῤῥιψεν ἔκθετα εἰς τὴν Βουλήν, περὶ δῆθεν ἀπαλλοτριώσεως ὑπὲρ τῶν γεωργῶν τῶν κατοικιῶν αὐτῶν καὶ ὀλίγων στρεμμάτων γῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἀπαλλοτριώσεως, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλλετο ὅτι θ’ ἀπηλευθέρου αὐτοὺς, πράγματι θὰ καθίστα ὄντως δουλοπαροίκους. Ὅτι δὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πεποίθησιν εἰς τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, ἀπόδειξις ὅτι ἐτράπη εἰς φυγὴν ἀπέναντι τῆς προκλήσεως ἡμῶν, ἵνα προβῶμεν πάραυτα εἰς συζήτησιν αὐτῶν, ἐτράπη εἰς φυγὴν, ζητοῦσα νὰ ἀναβάλῃ τὴν περὶ αὐτῶν συζήτησιν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Δὲν εἶναι ἐξυπηρέτησις αὕτη τῶν συμφερόντων τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν. Ἡ ἀληθὴς ἐξυπηρέτησις αὐτῶν θὰ συνίστατο ἐν τούτῳ, νὰ τοὺς ἀνακουφίσωμεν ἐκ τῆς νῦν ἐπαχθοῦς, ἀδίκου ὅλως φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἐπιβάλλοντες τὴν φορολογίαν ταύτην ἐπὶ τῶν μεγάλων γαιοκτημόνων. Ἀφοῦ δὲ, Κύριοι, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐφηρμόζομεν τὸν ἔγγειον στρεμματικὸν φόρον ἐπὶ τῶν μεγάλων κτήσεων, καὶ εἴχομεν τὴν ἀπόδειξιν προφανῆ καὶ ἀναμφίλεκτον, ὅτι διὰ τοῦ τοιούτου συστήματος δὲν ἐλαττοῦται, ἀλλὰ τοὐναντίον αὐξάνει ἡ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου, τότε ἠδυνάμεθα κάλλιστα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ αὐτοῦ συστήματος καὶ ἐπὶ τῶν μικρῶν κτήσεων. Ἠδυνάμεθα δὲ νὰ προβῶμεν εἰς τοῦτο, χωρὶς νὰ ἀναμένωμεν τὴν προηγουμένην σύνταξιν τοῦ γεωδαιτικοῦ χάρτου τῆς Ἑλλάδος καὶ κτηματολογίου. Τοῦτο δὲν εἶναι ἔργον εὔκολον, δὲν εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συντελεσθῇ ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἢ πέντε καὶ δέκα ἐτῶν. Ἀπαιτεῖ ἐργασίαν ἐνδελεχῆ καὶ σύντονον 20 ἕως 30 ἐτῶν. Καὶ ὅταν κατορθώσωμεν διὰ τοιαύτης ἐργασίας νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, θὰ εὑρεθῶμεν τότε εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ τοιούτου κτηματολογίου, ὅπως εὑρέθησαν ἐν Γαλλίᾳ. Διὰ τοῦτο εἶναι προτιμότερον τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ σύστημα τῶν δηλώσεων ὑπ’ αὐτῶν τῶν κατόχων, συνοδευόμενον ὑπὸ τοιούτων ποινικῶν ῥητρῶν, αἵτινες νὰ ἀσφαλίζωσιν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸ δυνατὸν ἀκριβῆ δήλωσιν τῆς ἰδιοκτησίας ἑνὸς ἑκάστου γεωργοῦ.

§100ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τίνα ἀσφάλειαν θὰ ἔχωμεν, ὅτι αἱ δηλώσεις εἶναι πραγματικαί;

§101ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σᾶς παραπέμπω εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἐν Ῥουμανίᾳ. Σᾶς ἀνέφερα τὸ παράδειγμα τῆς Γαλλίας. Ἐπὶ δεκαετηρίδας ὅλας εἰργάζοντο ἐν αὐτῇ εἰς τὴν σύνταξιν γεωδαιτικοῦ χάρτου καὶ κτηματολογίου, καὶ ὅταν ἔφθασαν εἰς τὸ τέλος, ἐνόησαν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωσιν αὖθις ἀπ’ ἀρχῆς, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐγένοντο πλεῖσται ὅσαι μεταβολαὶ ἐν τῇ ἰδιοκτησίᾳ. Διὰ τοῦτο σήμερον ἀκολουθοῦσι τὸ σύστημα τῶν δηλώσεων. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω ἓν παράδειγμα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Ξηροχωρίου, ὅστις μὲ διέκοψεν. Ἂν ἐκάλει αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις, ἐν περιπτώσει ἐπιψηφίσεως τοῦ ἐγγείου στρεμματικοῦ φόρου, νὰ δηλώσῃ τὰς κτήσεις του ἀκριβῶς, καὶ ἐγίνωσκεν αὐτὸς, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δηλώσεων αὐτῶν θὰ γείνῃ τὸ κτηματολόγιον, ἐξ οὗ θὰ ἐλάμβανε τοὺς τίτλους του, δι’ ὧν θ’ ἀπέκτα τὸ δικαίωμα νὰ ἐνυποθηκεύσῃ τὸ κτῆμά του, καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο ἀμφισβήτησις περὶ αὐτοῦ, νὰ καταφύγῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν τίτλων εἰς τὸ δικαστήριον, ἐστὲ βέβαιοι, Κύριοι, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Ξηροχωρίου θὰ ἐφρόντιζεν, οὐχὶ ἐπὶ ἔλαττον, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἴσως, νὰ δηλώσῃ τὴν ἰδιοκτησίαν του. Δὲν εἶναι ζήτημα, ὅτι διὰ τῶν τοιούτων δηλώσεων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ καὶ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἰδιοκτησία καὶ νὰ καταλήξωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὰ ἀγαθὰ καὶ αἴσια ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξαν ἤδη πρὸ ἡμῶν καὶ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Ῥουμανίᾳ. Μόνον ἡμεῖς θέλομεν νὰ κάμνωμεν ἐξαίρεσιν μεταξὺ τῶν ἄλλων Κρατῶν, μόνον ἡμεῖς πρέπει νὰ φανταζώμεθα ἀδύνατα ὅσα ἀλλαχοῦ ἔχουσιν ἀποδειχθῆ δυνατὰ, καὶ νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ γεωδαιτικὸς χάρτης, πρῶτον, πρέπει νὰ συνταχθῇ κτηματολόγιον, καὶ ἐπειδὴ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐντὸς 10 καὶ ἐπέκεινα ἐτῶν, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ βάρβαρον σύστημα τῆς ἐν ἰσχύϊ φορολογίας. Ἀλλ’ ὡς ἀπεδείχθη, Κύριοι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἔγγειον στρεμματικὴν φορολογίαν καὶ παρ’ ἡμῖν, ὡς ἀλλαχοῦ, πρὶν ἢ συνταχθῇ ὁ τοιοῦτος γεωδικιτικὸς χάρτης, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τοῦτο, χωρὶς νὰ διατρέξωμεν τὸν ἐλάχιστον κίνδυνον, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῶν δημοσίων ἐσόδων, τοὐναντίον μάλιστα, βέβαιοι ὄντες ὅτι θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις, ἀρκεῖ μόνον νὰ τηρήσωμεν τὸ ὑπάρχον σύστημα καὶ καθ’ ὅσον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συστήματος τῆς ἐγγείου στρεμματικῆς φορολογίας θὰ ἐβεβαιοῦτο ἡ ἀνωτέρα πρόσοδος τοῦ Δημοσίου, κατὰ τοσοῦτον νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Τώρα ἐγείρεται τὸ ζήτημα, ἐὰν συμφέρῃ νῦν, πρὸ τῆς συνομολογήσεως τοῦ συμβιβασμοῦ, νὰ προβῶμεν εἰς τοιαύτας φορολογικὰς μεταῤῥυθμίσεις. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ἐὰν ἦναι περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τοιαύτας φορολογικὰς μεταῤῥυθμίσεις, εἶναι ἡ παροῦσα. Τὸ πρῶτον καὶ κύριον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ ἐπιδείξωμεν εἰς τοὺς ξένους, εἶναι ἡ τιμιότης καὶ εἰλικρίνεια. Καὶ τιμιότητα καὶ εἰλικρίνειαν θὰ ἐπιδείξωμεν τότε καὶ μόνον, ὅταν διὰ τοιαύτης φορολογικῆς ῥιζικῆς μεταῤῥυθμίσεως ἀποδείξωμεν τί ἔχομεν, ὅταν δι’ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐξόδων ἡμῶν ἐπιφέροντες πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν ἀποδείξωμεν, ὁποίας ἀληθῶς ἀνάγκας ἔχομεν, ὅταν τοιουτοτρόπως δώσωμεν εἰς τοὺς ἄλλους νὰ ἐννοήσωσιν, ὅτι ἔχομεν ἀπόφασιν ἐντίμως καὶ εἰλικρινῶς νὰ προέλθωμεν εἰς συνεννόησιν πρὸς αὐτοὺς, δίδοντες εἰς αὐτοὺς πᾶν ὅ,τι πράγματι αἱ δυνάμεις τῆς χώρας ἐπιτρέπουσιν εἰς ἡμᾶς καὶ διασώζοντες ὑπὲρ τοῦ Κράτους ὅλα τὰ μέσα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξησφαλίζετο ἐν τῷ μέλλοντι ἡ ἀνελλιπὴς ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεων ἡμῶν, θὰ ἐξησφαλίζοντο δὲ καὶ τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κράτους, ὅπως δυνηθῇ νὰ ἀναπτύξῃ ὅλους τοὺς οἰκονομικούς του πόρους, ὅπως δυνηθῇ νὰ πληρώσῃ καὶ τοὺς προαιωνίους του πόθους, ὅπως δυνηθῇ ἡ Ἑλλὰς νὰ ὑπάρξῃ καὶ ὡς Κράτος καὶ ὡς ἔθνος ἐν τῷ μέλλοντι. Βεβαίως νῦν εἶναι ὁ καιρὸς, ὅπως προβῶμεν εἰς τοιαύτας μεταῤῥυθμίσεις καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐξόδων καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἐσόδων. Ὅταν θέσωμεν εἰς τὸν τράχηλον ἡμῶν τὸν κλοιὸν τοῦ συμβιβασμοῦ, δὲν ἠξεύρω, κύριε Βουλευτὰ ἐκ Ξηροχωρίου, ἐὰν ἦναι πλέον καιρὸς νὰ προβῶμεν εἰς τοιαύτας δοκιμὰς, εἰς τοιαύτας μεταῤῥυθμίσεις. Νῦν εἶναι καιρὸς νὰ πράξωμεν τοῦτο, καὶ βεβαίως ἔπρεπε νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι διὰ μόνου τοῦ συμβιβασμοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξέλθωμεν τῆς νῦν δυσχεροῦς ἡμῶν θέσεως. Ὁ συμβιβασμὸς, Κύριοι, τίποτε ἄλλο δὲν σημαίνει, παρὰ μόνον ἀφετηρίαν πρὸς ἔξοδον ἐκ τῆς νῦν καταστάσεως ἡμῶν. Ἀλλὰ διὰ μόνου αὐτοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξέλθωμεν αὐτῆς. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ παροῦσα κατάστασις, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν ἡμεῖς ψηφίζοντες προϋπολογισμοὺς μὲ εἰκονικὰ καὶ πλαστὰ ἰσοζύγια, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν ψηφίζοντες προϋπολογισμοὺς ἀκριβῶς ἐκείνους, οἵτινες μᾶς περιήγαγον εἰς τὴν παροῦσαν χρεωκοπίαν, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθωμεν τῆς καταστάσεως ταύτης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθωμεν καὶ ἐκ τῆς κατατρυχούσης ἡμᾶς τὴν σήμερον νομισματικῆς ἀνωμαλίας. Ἡ νομισματικὴ ἀνωμαλία δὲν εἶναί τι ἄλλο, εἰμὴ ἀκριβῶς ὁ γνώμων τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Ἔχομεν, Κύριοι, οὐχὶ πραγματικὸν, ἀληθὲς νόμισμα, ἀλλὰ νόμιμον νόμισμα, ἀλλὰ πιστωτικὸν νόμισμα. Τὸ νόμισμα τοῦτο δὲν ἐνέχει ἐσωτερικήν τινα ἀξίαν, ὅπως τὸ μεταλλικὸν νόμισμα, ὁ χρυσὸς κατὰ πρῶτον καὶ ὁ ἄργυρος κατὰ δεύτερον λόγον. Εἶναι νόμισμα, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὴν πίστιν τοῦ ἐκδίδοντος αὐτὸ, ἢ ἐκείνου, διὰ λογαριασμὸν τοῦ ὁποίου ἐκδίδεται. Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ πίστις τοῦ Κράτους, εἰς λογαριασμὸν τοῦ ὁποίου ἔχουσιν ἐκδοθῆ κατὰ τὸ πλεῖστον τὰ ἀναγκαστικῶς κυκλοφοροῦντα τραπεζικὰ γραμμάτια; Ἡ πίστις τοῦ Κράτους εἶναι ὑπὸ τὸ μηδὲν καὶ θὰ ἦναι ὑπὸ τὸ μηδὲν, ἐν ὅσῳ δὲν θέτει εἰς τάξιν τὰ οἰκονομικά του. Καὶ ἐν ὅσῳ εἶναι ὑπὸ τὸ μηδὲν ἡ δημοσία ἡμῶν πίστις, τὸ νόμισμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὴν πίστιν ταύτην, δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἐξευτελίζηται ὁλοὲν, νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται αὐτὸ τὴν σήμερον. Ἀλλ’ ὅπως βελτιωθῇ ἡ κατάστασις αὕτη, δὲν ἀρκεῖ, ὡς προεῖπον, μόνος ὁ συμβιβασμὸς, ἀλλὰ πρέπει καὶ διὰ τῶν πραγμάτων νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἔχομεν ἀληθῆ καὶ πραγματικὰ ἔσοδα, διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα οὐ μόνον νὰ καλύψωμεν πάσας τὰς δαπάνας, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπουλώσωμεν πάσας τὰς πληγὰς, τὰς ὁποίας ἄφησεν εἰς ἡμᾶς ἡ μέχρι τοῦδε οἰκονομικὴ ἡμῶν ἀβελτηρία. Διὰ τοῦτο ἀνάγκη πᾶσα νὰ προβῶμεν εἰς τοῦτο, πρὶν ἢ συντελέσωμεν τὸν συμβιβασμόν. Διότι μόνον ὅταν γινώσκωμεν τί ἔχομεν καὶ τί δυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν εἰς τοὺς ξένους, καὶ τί πρέπει νὰ κρατήσωμεν δι’ ἡμᾶς αὐτοὺς, τότε δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν. Ὅ,τιδήποτε καὶ ἂν προσφέρωμεν νῦν εἰς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν, εἶναι ζήτημα ἂν θὰ ἐκπληρώσωμεν καὶ οὕτως ἀκεραίας τὰς νέας ἡμῶν ὑποχρεώσεις, ἂν δὲν θὰ εὑρεθῶμεν καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ ὑποπέσωμεν εἰς δευτέραν, χείρονα τῆς πρώτης, χρεωκοπίαν. Διὰ τοῦτο οὐ μόνον δὲν εἶναι ἄκαιρον νὰ προβῶμεν νῦν εἰς τοιαύτας μεταῤῥυθμίσεις, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλεται τοῦτο εἰς ἡμᾶς. Μὴ προβαίνοντες εἰς αὐτὰς τὰς μεταῤῥυθμίσεις, ἀλλὰ προερχόμενοι εἰς συμβιβασμὸν ἄνευ αὐτῶν τῶν ἀσφαλῶν βάσεων, οἰκοδομοῦμεν ἐπὶ τῆς ἄμμου, ἐξαναγκάζομεν δὲ καὶ τοὺς πιστωτάς μας νὰ ζητήσωσιν ἐπέμβασιν εἰς τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους, νὰ ζητήσωσι τὸν διεθνῆ ἔλεγχον. Τὸν διεθνῆ δὲ ἔλεγχον, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν πράξῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οἱονδήποτε νόμον καὶ ἂν φέρῃ περὶ ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, ἀδύνατον ν’ ἀποφύγῃ, ἂν δὲν λάβῃ φροντίδα νὰ θέσῃ εἰς τάξιν προηγουμένως τὰ δημόσια ἡμῶν οἰκονομικὰ, καὶ ἀποδείξῃ οὕτω, ὅτι ἔλαβεν ὁριστικὸν διαζύγιον πρὸς τὸ παρελθόν. Ἐνόσῳ ἐξακολουθεῖ τὴν νῦν ὀλισθηρὰν ὁδὸν, ἀδύνατον νὰ πείσῃ τοὺς ξένους. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀλήθειαι, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ γινώσκῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ τὰς ὁποίας ἐγίνωσκε καὶ ἀνωμολόγει πρὶν, ἀλλ’ εὐθὺς, ὡς ἀνῆλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰς ἐλησμόνησε. Διότι ἄλλως δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποβάλῃ αὐτὸς εἰς τὴν Βουλὴν ἀντίγραφον τῶν προϋπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους ἐπὶ τοσοῦτον κατέκρινε, δριμύτερον μάλιστα καὶ ἐμοῦ καὶ ἄλλων ἐνταῦθα, προϋπολογισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνεῖχον τὰ σπέρματα τῆς χρεωκοπίας. Ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ὑποβολὴν προϋπολογισμοῦ ἐπὶ νέων βάσεων, δι’ ὧν ἤθελεν ἐξασφαλίσει ἀληθὲς καὶ πραγματικὸν ἰσοζύγιον, ἐπὶ βάσεων, δι’ ὧν ἤθελε δυνηθῆ ἡ Ἑλλὰς οὐχὶ μόνον εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὑτῆς πρὸς τοὺς πιστωτάς της νὰ ἀνταποκριθῇ, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ καὶ τὰ μέσα, ἵνα πληρώσῃ πάσας τὰς ἀνάγκας της καὶ παρασκευάσῃ τὸ μέλλον αὑτῆς αἰσιώτερον. Νομίζω ὅτι, μεθ’ ὅσα εἶπον, θὰ ἐπείσθητε πάντες, ὅτι ἀπαραίτητος ἀνάγκη ἦτο, εὐθὺς ἀμέσως, ὡς ἦλθεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἰς τὰ πράγματα, νὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς φορολογικὰς μεταῤῥυθμίσεις, καὶ ἐκ τῶν πρώτων τὴν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἔπρεπε νὰ πράξῃ τοῦτο ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι οὐχὶ ἐλάττωσις, ἀλλὰ αὔξησις δημοσίων ἐσόδων θὰ προέκυπτεν ἐντεῦθεν, θ’ ἀνεκουφίζοντο δὲ καὶ αἱ ἀπορώτεραι γεωργικαὶ τάξεις καὶ θὰ ἐπεβαρύνοντο αἱ εὐπορώτεραι αὐτῶν. Ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τοῦτο ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι, ἂν ὑπῆρχε στιγμὴ, καθ’ ἣν ἐπεβάλλετο αὐτὸ, ἡ στιγμὴ αὕτη ἦτο ἡ παραμονὴ τοῦ ἐπιδιωκομένου συμβιβασμοῦ πρὸς τοὺς πιστωτάς μας.

§102ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν θὰ κρύψω βεβαίως τὴν καλὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω περὶ τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ ἐκ Λοκρίδος, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ζητήματος θὰ μοὶ συγχωρήσῃ νὰ διαφωνήσω, διότι δὲν εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα, ὅσον ἐνόμισε, μεμφθεὶς καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἐνῷ ἐπηγγέλλετο τὴν μεταβολὴν τοῦ ἀνίσου περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν φόρου, δὲν κατήργησε τοῦτον. Βεβαιῶ τὸν ἔγκριτον ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴν, ὅτι μόνη ἀφορμὴ εἶναι ἡ μὴ συντέλεσις τοῦ συμβιβασμοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν, εἶπε τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἠνάγκασαν αὐτὸν νὰ μὴ προβῇ εἰς μεταβολὴν φόρου τινὸς, πρὶν ἢ καταρτίσῃ τὸν συμβιβασμόν. Καὶ πῶς ἦτο δυνατὸν λοιπὸν, κατὰ τὰς ἀρχὰς, ἃς ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προβῇ εἰς μεταβολὴν τοῦ διέποντος φορολογικοῦ συστήματος, χωρὶς νὰ θέσῃ εἰς προβληματικὴν κατάστασιν τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους; Σήμερον ἐπὶ τῶν ὑπαρχουσῶν δόσεων, δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ὑπάρχοντος, ἔρχεται εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῶν δανειστῶν τοῦ Κράτους, ὅπως κατορθώσῃ τὸν ἐπιζητούμενον συμβιβασμὸν, δὲν δύναται ὅμως νὰ ἔχῃ βάσιν ἀσφαλῆ, ἐὰν ἤθελε φέρει μεταῤῥυθμίσεις εἰς τοὺς φορολογικοὺς νόμους. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος διατείνεται, ὅτι ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις, πρὶν ἢ καταρτίσῃ τὸν συμβιβασμόν, νὰ προβῇ εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην, καὶ μετὰ τὴν μεταβολὴν ταύτην νὰ ἴδῃ τίνα εἶναι καὶ ὁπόσα τὰ εἰσοδήματα, καὶ τότε νὰ εἴπῃ πρὸς τοὺς δανειστὰς «αὐτὰ ἔχει ἡ χώρα μας». Τοῦτο ὅμως εἶναι τρόπος τοῦ σκέπτεσθαι ὅλως αὐθαίρετος, καὶ μᾶλλον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς δολιότης, ἣν μεταχειριζόμεθα πρὸς βλάβην τῶν δανειστῶν μας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε —καὶ δύναται νὰ σκέπτηται ὡς θέλει—ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ μεταβάλῃ τὸ φορολογικὸν σύστημα, πρὶν ἢ περατωθῇ ὁ συμβιβασμός· ὅταν σεῖς ἔλθητε εἰς τὴν ἐξουσίαν, φέρετε τὴν γνώμην σας, καὶ πράξατε ὡς συμβουλεύετε. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος κατεδίκασε τὸ σύστημα τὸ φορολογικὸν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι ἄνισον, εἶναι δὲ καὶ βάρβαρον, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὔκολον, ὡς ἡ ἱστορία μᾶς διδάσκει, νὰ μεταβάλλῃ τις τὰ φορολογικὰ συστήματα τόσον εὐκόλως· καὶ ἀπόδειξις ἡ Ἰταλία, ἡ ὁποία προσπαθεῖ πρὸ καιροῦ νὰ μεταβάλῃ τὸ σύστημα τοῦτο καὶ νὰ εὕρῃ νέον, δὲν εὑρίσκει ὅμως· ἐζήτησε νὰ ἐπιβάλῃ φόρον εἰς τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα σιτηρὰ, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν τὸ ἐδέχθη, διότι ἡ Ἰταλία δὲν ἔχει σιτηρὰ ἔχοντα ἀμυλώδεις οὐσίας, τὰ δὲ μακαρόνια της κατασκευάζονται ἐκ σιτηρῶν εἰσαγομένων ἐκεῖ ἐκ Ρωσσίας ἢ ἐξ Ἑλλάδος. Ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος εἶναι ἐγκρατὴς περὶ τὰ οἰκονομολογικὰ, μελετᾷ καὶ διακρίνεται, ἀλλ’ ὅταν ἐκ τοῦ προχείρου θέλῃ νὰ κατηγορήσῃ ἓν σύστημα, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εὑρίσκει τὸν τρόπον, ἵνα μᾶς πείσῃ περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς γνώμης του. Εἶναι πανθομολογούμενον, ὅτι εἶναι ἄνισος ὁ φόρος τῆς ἐγγείου φορολογίας, προτείνει δὲ ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ διὰ τῆς κατὰ στρέμμα φορολογίας. Θαυμάζω μετὰ πόσης εὐχερείας προτείνει τὰ τοιαῦτα, ἐνῷ ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχομεν κτηματολόγιον, καὶ ἐν τούτοις ὑπάρχουσι Βουλευταὶ, ζητοῦντες τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν! Ἡ Γαλλία ἀπὸ 50 ἐτῶν φροντίζει νὰ κάμῃ κτηματολόγιον, καὶ δὲν τὸ κατώρθωσε, δαπανήσασα 15,000,000. Καθ’ ἑκάστην ἐγείρονται δικαστικαὶ ἀμφισβητήσεις· ἐνῷ ἔχετε ἓν κτῆμα, αὔριον σηκώνονται οἱ χωρικοὶ καὶ λέγουν «εἶναι ἰδικόν μας». Σᾶς ἀμφισβητοῦσι καὶ τὴν ἀγορὰν καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν! Καὶ ζητεῖτε τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος! Ποία θὰ ἦναι ἡ βεβαιότης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὸ δεῖνα κτῆμα εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ δεῖνος; Ἰσχυρίσθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος, ὅτι, ὅταν κατορθώσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν, θὰ ἐλαφρύνῃ τοὺς χωρικοὺς καὶ θὰ πέσῃ τὸ βάρος εἰς τοὺς κεφαλαιούχους. Ἐγώ, ὡς ἰδιοκτήτης κτημάτων, ὑπὸ τοιοῦτον σύστημα ὅταν πρόκειται νὰ δώσω γαίας πρὸς καλλιέργειαν, θὰ ἔλθω εἰς ἰδιαιτέρας καὶ νέας συμφωνίας, αἱ ὁποῖαι θὰ συγκαλύψωσιν αὐτὴν τὴν ἰδέαν. Πῶς δὲ θὰ ἦναι τότε βεβαία ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ δυνηθῇ, μεταβάλλουσα τὸ σύστημα τοῦτο, νὰ ἀπολαμβάνῃ περισσότερα τῶν ὅσων ἀπολαμβάνει σήμερον, ἀφοῦ δὲν εἶναι καὶ ἐλευθέρα ἕνεκα τοῦ μὴ συντελεσθέντος συμβιβασμοῦ; Διὰ τοῦτο ἐπρότεινα κατὰ τὸ παρελθὸν νὰ τεθῇ ὁ φόρος εἰς τὴν εἰσαγωγὴν, καὶ αὐτὸς ὁ κ. Βουλευτὴς συνῄνεσε καὶ ἔδωκε ψῆφον. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἔχει τοὺς δανειστὰς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εἴπωσιν εἰς αὐτήν: «δὲν εἶσαι εἰλικρινὴς, φέρεσαι δολίως, διότι μεταβάλλεις τὸ σύστημά σου πρὸς βλάβην μου». Ἐνῷ σήμερον ἔχομεν τὰ πραγματικὰ ἔσοδα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰλικρίνειαν, μεθ’ ἧς καταρτίζεται ὁ προϋπολογισμὸς, εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουσιν ἀτελεῖς προϋπολογισμοὺς, ὅπως ἐξαπατῶντες τοὺς κεφαλαιούχους προσελκύσωσι τὰ κεφάλαιά των καὶ καταβροχθίσωσι ταῦτα. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω, τί ἐγένετο ὑπὲρ τῆς καλῆς διοικήσεως καὶ τοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ βλαφθῇ ἡ ὑπηρεσία καὶ τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους. Ὅτε πρὸ 15 ἐτῶν ὁ ἔγκριτος βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου καὶ Πρωθυπουργὸς εἰσήγαγε τὸ σύστημα τοῦτο, ἐνθυμεῖσθε τότε, ὅτι ὁ ἀοίδιμος Κουμουνδοῦρος ἀντέστη, καὶ ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς νῦν Κυβερνήσεως καὶ ἄλλοι ἦσαν μᾶλλον ὑπὲρ τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ὑπῆρχε, δηλαδὴ τῆς δεκάτης. Εἶχε δὲ γείνῃ τότε συγκατάβασις ὑπὲρ τῶν χωρικῶν, καὶ ἐχωρίσθησαν οἱ λεγόμενοι ὄψιμοι καρποὶ ὑπὲρ τούτων, τότε δὲ κατηργήθη καὶ ὁ νόμος περὶ φορολογίας τῶν περιβολίων κλπ. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐγὼ ὑπερησπίσθην, ὅσον μοὶ ἦτο δυνατὸν, τὸ σύστημα τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἔλεγον μάλιστα τότε, ὅτι τοῦτο ἐλήφθη ἐξ Ἀλγερίας, καὶ ὅτι, ὅτε τὸ πρῶτον ἐφηρμόσθη, κατηγορήθη ὡς τὰ μάλιστα ἄνισον. Ἀλλὰ τὸ παρέλαβε τότε, ὡς πρόχειρον, ὁ πρώην Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, θέλων νὰ ἀνακουφίσῃ τὴν γεωργίαν, ὅπως δώσῃ νεῦρα καὶ ζωὴν εἰς τοὺς κτηματίας καὶ γεωργοὺς, καὶ ἔπραξεν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ ἰδέα του αὕτη, πᾶν ὅ,τι ἠδύνατο· ἀλλ’ ὡς γνωρίζω καλῶς, — διότι τότε συνειργαζόμην μετ’ ἐκείνου — τὸ σύστημα εἶχε ληφθῇ ὡς προσωρινὸν, ἐσκέπτετο δὲ διὰ τίνος μέσου νὰ τὸ ἀντικαταστήσῃ. Τότε ἔκαμα ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν παρατήρησιν καὶ ἠρώτησα, ἂν τὸ σύστημα τὸ ἀπεδεχόμεθα ὡς προσωρινὸν, καὶ ἐβεβαιώθη, ὅτι τὸ ἀποδέχθημεν ὡς προσωρινὸν, διότι ἦτο ἄνισον· ἔφερον μάλιστα τὸ παράδειγμα, ὅτι εἷς χωρικὸς καλλιεργητὴς, ἔχων 4 βόας καὶ πληρώνων 120 δραχμὰς, ἠδύνατο νὰ παραγάγῃ 1500 κοιλὰ σίτου, ἢ 1000 κοιλὰ ἀραβοσίτου, ἢ 500 κοιλὰ κριθῆς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων καρπῶν, καὶ ἕτερος χωρικὸς, ὅστις ἔχει ἕνα μόνον ἀροτῆρα, ἤθελε παραγάγει 100 μόνον κοιλὰ, ἐν τούτοις ἤθελε πληρόνει τὸν αὐτὸν φόρον, τὸ αὐτὸ ποσὸν. Εἶναι λοιπὸν τὸ σύστημα πασιφανῶς ἄνισον, ἀλλ’ ὡς προσωρινὸν τὸ ἐδέχθημεν· ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ὅτι ἦλθον εἰς λόγους μετὰ τοῦ ἀοιδίμου Κουμουνδούρου, ὅστις ὑπεστήριζε τὴν δεκάτην. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔχει σύστημα, καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβε τὴν τόλμην καὶ τὸ θάῤῥος νὰ ἀπαγγείλῃ τοῦτο ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας εἰς τοὺς διαφόρους πολιτικοὺς συλλόγους. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ σύστημά της ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ ἡμέρᾳ. Βλέπετε, ὅτι καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν ὁ Θεὸς εἰς ἑπτὰ ἡμέρας ἔκαμε τὸν κόσμον, καὶ θέλετε εἷς ἄνθρωπος νὰ μεταβάλλῃ τὸ πᾶν εἰς μίαν μόνην στιγμήν; Τὴν δύναμιν ταύτην δύνασθε νὰ τὴν ἔχητε σεῖς, καὶ ὅταν ἔλθητε εἰς τὴν ἐξουσίαν, νὰ τὸ ἀποδείξητε· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ φρονεῖ, ὅτι μόνον διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς βιομηχανίας, διὰ τῆς ὑποστηρίξεως τῶν ἀγροτῶν, διὰ τῆς συναλλαγῆς, — ὄχι ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐννοεῖτε σεῖς — θὰ δυνηθῇ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ κατορθώσῃ νὰ δώσῃ περισσοτέραν ὤθησιν εἰς τὴν γεωργίαν καὶ νὰ ἐνισχύσῃ οὕτω τὴν παραγωγήν. Τότε τὸ νόμισμα ἡμῶν θὰ ἔχῃ ἀξίαν, τότε θὰ παρέλθῃ ἡ νομισματικὴ κρίσις. Ἐγὼ, ἂν καὶ δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, ἀποφαίνομαι ὅτι καὶ ὁ συμβιβασμὸς ἂν γείνῃ, μόνον προσωρινῶς θὰ παύσῃ ἡ νομισματικὴ κρίσις, διότι κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν ἡ νομισματικὴ κρίσις ἐν Ἑλλάδι δὲν θὰ παύσῃ ὑπάρχουσα, παρὰ μόνον ὅταν δυνηθῶμεν νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἐξαγωγήν. Ὁ τόπος δὲν παράγει χρυσὸν, οὔτε ἄργυρον· πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ παύσῃ ἡ κρίσις αὕτη ἡ νομισματικὴ, χωρὶς νὰ αὐξήσῃ ἡ εἰσαγωγὴ, εἰσκομιζομένου ἴσου χρυσοῦ πρὸς ὅσον ἐξάγομεν;

§103ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία παράγουσι χρυσόν;

§104ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Βεβαίως· ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία ἔχουσι τὴν βιομηχανίαν των, καὶ εἰσάγουσι χείμαῤῥον χρυσοῦ, διὰ τὴν Ἀγγλίαν δὲ ὁ χρυσὸς ἔρχεται ἐκ τῶν Ἰνδιῶν. Μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ἡ ἀπαίτησις ὑμῶν, νὰ ζητῆτε ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ διορθώσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος, ἄδικος καὶ οὐχὶ ὀρθή. Μόνον διὰ τοῦ χρόνου θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὑποστηρίζουσα τὸν συνεταιρισμόν, τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον, νὰ κατορθώσῃ νὰ φέρῃ τὴν ποθουμένην βελτίωσιν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ἐμέμφθη τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπαρουσίασε τὸν αὐτὸν προϋπολογισμὸν, ὃν αἱ πρὸ αὐτῆς Κυβερνήσεις. Ἡ Κυβέρνησις ἐπαρουσίασε τὸν αὐτὸν προϋπολογισμὸν, ἵνα φανῇ εἰλικρινὴς, καὶ διότι οἱ προϋπολογισμοὶ, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ἡμᾶς, συντάσσονται δυνάμει τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. Ὑπάρχουσι κεφάλαια, ἐδάφια καὶ ἄρθρα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Πῶς νὰ μεταβάλῃ ταῦτα; Τίνι τρόπῳ θέλετε νὰ παρουσιάσῃ τὸν προϋπολογισμὸν μεταβεβλημένον, ἄνευ τροποποιήσεως τῶν νόμων, ἐφ’ ὧν στηρίζεται; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι γνωστὸν πῶς γίνεται αὕτη. Ἐννοεῖτε βεβαίως, ὅτι ὁ ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς εἶναι ἀντίγραφον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ παρελθόντος. Τοῦτο θέλετε νὰ ἰσχυρισθῆτε; Πρῶτον δὲν ἐννοῶ τὴν εὐγένειαν τῶν τρόπων σας, διὰ τῶν τοιούτων περιστροφῶν σεῖς νὰ ἐπικρίνητε τὸ ἔργον ἐκεῖνο, μεθ’ οὗ συμβαδίζετε· ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τρόπος ὅλως ἴδιος. Τέλος πάντων δὲν θὰ παύσητε διὰ κενῶν λόγων προσπαθοῦντες νὰ μειώσητε τὸ γόητρον, ὅπερ τρέφει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπὲρ τοῦ ἡγέτου τῆς Κυβερνήσεως. Τί ἀπαιτεῖτε; καθαρίσατε καλλίτερον τὸ ζήτημα.

§105ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ κεφάλαια νὰ γείνουν ἄρθρα, καὶ τὰ ἄρθρα κεφάλαια.

§106ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πολὺ καλά· ὅταν ἔλθητε ὑμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τὸ κάμητε. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅταν ἤλθετε ἐπί τινας μῆνας εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἀφήσατε βεβαίως κακὰ ἴχνη, διὰ τῆς ἐν τῇ ἐξουσίᾳ διαμονῆς σας, τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι δὲν ἀφήσατε κανὲν ἴχνος. Ὅταν κληθῆτε πάλιν εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ ἴδωμεν πῶς θὰ συντάξητε ὑμεῖς τὸν προϋπολογισμόν σας. Ταῦτα, Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω πρὸς τὸν ἔντιμον Βουλευτὴν ἐκ Λοκρίδος. Δὲν εἶναι ζήτημα νέον αἱ αἰτιάσεις αὐτοῦ αὗται, δὲν ἐλέχθησαν τὸ πρῶτον, εἶναι σύστημα κατηγορηματικὸν, εἶναι τρόπος τοῦ νὰ κατηγορῇ τις, χωρὶς νὰ λέγῃ καὶ λόγους, οἱ ὁποῖοι νὰ πείθωσι τοὺς ἀκροατὰς. Σεῖς νομίζετε, ὅτι καθῆκον ἔχετε, ὡς ἀντιπολιτευόμενοι, νὰ κατηγορῆτε τοὺς κυβερνῶντας, νομίζοντες ὅτι οὕτω ἐξεπληρώσατε τὸ καθῆκόν σας· ὁ τρόπος οὗτος μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι οὔτε σοβαρὸς, οὔτε ὀρθὸς, οὔτε δίκαιος.

§107ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς ἐπικρίνομεν τοὺς ἐφαρμόζοντας ἐν τῇ ἐξουσίᾳ ὅ,τι κατηγοροῦσιν ὡς ἀντιπολιτευόμενοι.

§108ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος γνωρίζει ὅτι δὲν ἔχω πολλοὺς λόγους νὰ ἦμαι ἔνθερμος θιασώτης τῆς Κυβερνήσεως ταύτης· μόνον ὁ ἄκρος σεβασμὸς, τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον αὐτῆς, καὶ ἡ μεγάλη πεποίθησις, τὴν ὁποίαν τρέφω πρὸς αὐτὸν, ὅτι ἐκτελεῖ ὅ,τι ὑπόσχεται, καὶ ὅτι ὡς μόνην φροντίδα ἔχει τὴν εὐημερίαν τῆς Ἑλλάδος, μὲ κάμνει νὰ ἦμαι ἐνθουσιώδης αὐτοῦ συνεργάτης. Δὲν νομίζω ὀρθὸν νὰ ἐρχώμεθα ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ καταγγέλλωμεν μίαν Κυβέρνησιν, ἐνῷ αὕτη ἔχει μόνον ὀκτὼ μῆνας εἰς τὰ πράγματα, ὡς μὴ ἐπαρκῆ. Ἡ γνώμη ὑμῶν εἶναι νὰ θίξῃ ἡ Βουλὴ τὸ οἰκονομικὸν σύστημα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ γνώμη ἡμῶν τῶν ἄλλων εἶναι νὰ μὴ τὸ θίξῃ· ἡ γνώμη ἡμῶν εἶναι ν’ ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐλευθέραν νὰ ἐνεργήσῃ ὡς θέλει, μέχρις οὗ τελειώσῃ τὸν συμβιβασμὸν, ὅταν δὲ τελειώσῃ τὸν συμβιβασμὸν καὶ δὲν προβῇ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἐπαγγελιῶν της, τότε δικαίως θέλομεν τὴν ἐλέγξει.

§109ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ καλούμενος νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ἐκπροσωπεῖ ὁ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς τοῦ 1896, ὀφείλει ἀναγκαίως νὰ μὴ λησμονήσῃ τὸ πολιτικὸν πρόγραμμα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ὁ προϊστάμενος αὐτῆς καὶ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16 Ἀπριλίου ἐγνώρισε πρὸς τοὺς πολιτικοὺς συλλόγους, καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς δύο συνόδους τῆς βουλευτικῆς περιόδου, ἣν διανύομεν, ἐπαρκῶς ἀνέπτυξεν ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Ὀφείλει νὰ μὴ λησμονήσῃ τὸν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 καὶ τὰ προταθέντα ὑπ’ αὐτῆς νομοθετικὰ μέτρα. Ὀφείλει νὰ ἐπισκοπήσῃ ἐπισταμένως τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸν χρόνον, ὅστις διέῤῥευσεν ἀπὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς πρώτης ἡμῶν συνόδου μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς παρούσης. Ὀφείλει, τέλος, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ προταθέντα εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον νομοθετικὰ μέτρα. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναδράμῃ τις εἰς τὸ πρὸ τοῦ 1895 παρελθόν, οὐ μόνον διότι ὀφείλει ν’ ἀποδίδῃ σημασίαν εἰς τὸν ὀλίγον χρόνον, τὸν ἀπολειπόμενον διὰ τὰ τῆς παρούσης βουλευτικῆς συνόδου ἔργα τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἰδίως διότι κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον ἔδωκεν εἰς ἐμὲ ἀφορμὴν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως διὰ βραχέων ἐπισκοπήσω τὸ παρελθὸν ἐκεῖνο καὶ ἀποδείξω τοὺς πράγματι ὑπευθύνους ἐπὶ τῇ σημερινῇ ἡμῶν καταστάσει. Διέκρινα τὰς οἰκονομικὰς ἀπὸ τὰς πολιτικὰς ἰδέας τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, διότι, καίτοι, ὡς γνωστὸν, αἱ πολιτικαὶ περιλαμβάνουσι καὶ τὰς οἰκονομικὰς, οὐχ ἧττον τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα παρ’ ἡμῖν οὐ μόνον προέχει, ἀλλὰ καὶ εἰς τόσῳ ὀξὺ σημεῖον περιέστη, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἡ εἰδικὴ ἐπ’ αὐτοῦ μελέτη καὶ συζήτησις. Κατὰ τὸ πρόγραμμα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἰς δύο κυρίως προορίζεται ἡ ἀποστολὴ αὐτῆς· εἰς τὴν συνομολόγησιν τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ εἰς τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως εἰς τὸ ποσὸν 65 ἢ 66 ἑκατομμυρίων, οὕτως ἐκτελουμένου τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε ἐκ τῶν 65–66 ἑκατομμυρίων νὰ προκύπτῃ περίσσευμα δυνάμενον νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἡμιτελῶν δημοσίων ἔργων καὶ βελτίωσιν τῆς νομισματικῆς ἡμῶν ἀνωμαλίας. Πλὴν τῶν δύο τούτων, οἱ ἕτεροι τοῦ προγράμματος ὅροι παριστῶνται διὰ τῶν λέξεων «περισυλλογὴ καὶ ἀνόρθωσις». Ὀφείλω πρωτίστως νὰ συζητήσω διὰ βραχέων ἐπὶ τῆς πρώτης ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ἀπέδωκεν εἰς ἑαυτὴν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ὡς γνωστὸν, σειρὰ ἀτυχῶν περιστάσεων, περὶ τῶν ὁποίων νῦν δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω, καὶ ἰδίᾳ ἡ διαχείρισις τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους κατὰ τὰς δύο χρονικὰς περιόδους τῶν ἐτῶν 1885–1886 καὶ 1890–1891, περιήγαγε τὸ Κράτος εἰς ἀδυναμίαν πρὸς τὴν εἰς ἀκέραιον ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ πρὸς τοὺς πιστωτάς του. Περιήλθομεν ὡς ἐκ τούτου εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Διὰ δὲ τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893 ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐνέκρινε νὰ πληρώνωνται προσωρινῶς 30% ἐκ τῶν ὀφειλομένων πρὸς τοὺς πιστωτὰς τοῦ Κράτους ἐκ τῶν εἰς χρυσὸν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἡμετέρων δανείων, καὶ νὰ καταργηθῶσι τὰ χρεωλύσια τῶν δανείων τούτων. Διὰ τοῦ αὐτοῦ νόμου ἐνετάλη ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἐπιληφθῇ διαπραγματεύσεων πρὸς συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ μετὰ τῶν πιστωτῶν τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις, ἥτις τότε εὑρίσκετο ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, ἐπελήφθη τῶν διαπραγματεύσεων πρὸς συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ μετὰ τῶν πιστωτῶν τοῦ Κράτους. Καὶ μετεκαλέσατο ἐνταῦθα, ὡς γνωστόν, τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὁμολογιούχων, ἵνα μετ’ αὐτῶν διαπραγματευθῇ τὰ τοῦ συμβιβασμοῦ. Πρὶν ἢ ὅμως κατέλθωσιν εἰς Ἀθήνας οἱ τῶν πιστωτῶν ἀντιπρόσωποι, συνεφωνήθη ἐκ τῶν προτέρων ἡ θεμελιώδης ἀρχή, ὅτι ἐν ταῖς διαπραγματεύσεσι ταύταις δὲν θὰ συζητηθῇ οὐδὲ θὰ προβληθῇ ὅρος τις δυνάμενος νὰ προσβάλῃ τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν, ἤτοι ἐκ τῶν προτέρων ἀπεκλείσθη πᾶς ὅρος ἀφορῶν εἰς τὸν ξενικὸν ἔλεγχον. Καὶ πράγματι, καθ’ ὅσον γινώσκομεν, κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις ἐκείνας οὐδεμία ἐγένετο συζήτησις περὶ ἐπιβολῆς ὅρου μειοῦντος ἢ προσβάλλοντος τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους. Τὰ σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὁμολογιούχων διεφώνησαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἰσίν, ὡς γνωστόν, ἕτερα ἢ τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰ τῶν ἐγγυήσεων, διότι τὰ τῶν ἐγγυήσεων εἶχον καθορισθῆ κατὰ τρόπον, ὅστις, καὶ κατ’ ἐμὲ καὶ κατὰ τὴν γνώμην πάντων, ὅσοι ἐμελέτησαν τὰ τοῦ θέματος τούτου, οὐδένα οὐδὲ πόῤῥωθεν περιεῖχε ξενικὸν ἔλεγχον. Ὡς γνωστόν, αἱ διαπραγματεύσεις ἐκεῖναι ἀπέτυχον ὁπωσδήποτε. Ἐν τῇ ἀμέσως ἑπομένῃ συνόδῳ τῆς βουλευτικῆς ἐκείνης περιόδου ἡ Κυβέρνησις ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ἠδύνατο νὰ ἀνακοινώσῃ ἄνευ κινδύνου βλάβης τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διατελῶν τότε ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, οὐδεμίαν ἐπὶ τῶν οὐσιαστικῶν ὅρων τοῦ συμβιβασμοῦ ἐξήνεγκε γνώμην, διότι, ὡς πολὺ ὀρθῶς καὶ τότε παρετηρήθη, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, τὸ Κοινοβούλιον, δὲν εἶναι πρέπον νὰ προέρχηται εἰς γνώμας ἢ ἀποφάσεις ἐπὶ πράξεων μὴ συντελεσθεισῶν καὶ ἀναγομένων εἰς τὰ καθήκοντα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, διότι οὕτω καὶ μόνον τὸ Κοινοβούλιον δύναται νὰ διατηρήσῃ ἀκέραιον τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων. Καίτοι δὲ ἀνεγνώρισε τὴν ἀναρμοδιότητα τοῦ Κοινοβουλίου ἐπὶ τῶν μήπω συντελεσθεισῶν κυβερνητικῶν πράξεων, οὐχ ἧττον ὅμως παρετήρησεν, ὅτι δὲν ἦτο προσῆκον τὰς μετὰ τῶν πιστωτῶν διαπραγματεύσεις νὰ διεξαγάγῃ ὁ τότε προϊστάμενος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι αὐτὸς οὗτος εἶχε κηρύξει τὴν πτώχευσιν τοῦ Κράτους. Ὡς καὶ τότε εἶπον, εἰμὶ δὲ καὶ σήμερον ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω, οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες δὲν ἀνήκουσιν εἰς ἑαυτούς, ἀνήκουσιν εἰς τὸ ἔθνος, ὅταν δὲ πολιτεύωνται, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ὑπακούωσιν εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος, εἰσὶν ὑποχρεωμένοι νὰ συμμορφοῦνται πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ Κοινοβουλίου. Ὁ τότε κυβερνῶν τὴν χώραν περιεβάλλετο διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Κοινοβουλίου καὶ συνάμα ἀπήλαυε τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Στέμματος, δὲν ἠδύνατο δὲ τὴν πρὸς αὐτὸν ἀποδειχθεῖσαν ἐμπιστοσύνην τοῦ Κοινοβουλίου νὰ ὑπολάβῃ ἄλλως ἢ ὡς ἐπιτακτικὴν τοῦ ἔθνους ἐντολήν. Ἀλλ’ ἠναγκάσθη ἐκ λόγων, περὶ ὧν δὲν προσήκει νῦν νὰ συζητήσω, νὰ καταλίπῃ τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ μὴ λάβῃ τὸν ἀπαιτούμενον ὑλικὸν χρόνον πρὸς ἐπανάληψιν τῶν διαπραγματεύσεων ἢ πρὸς λῆψιν οἱουδήποτε ἄλλου μέτρου ὁριστικοῦ. Ὁπωσδήποτε ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη δὲν ἠδυνήθη νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὰς διαπραγματεύσεις τοῦ συμβιβασμοῦ, καὶ ἀπεχώρησε τῆς ἀρχῆς, Κυβέρνησις δὲ ἄχρους ἀνέλαβε τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Ἐν τῷ χρόνῳ, ὅστις ἐμεσολάβησε μέχρι τῶν νέων ἐκλογῶν, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περιῆλθε διαφόρους τοῦ Κράτους ἐπαρχίας πρὸς ἐξέγερσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ, πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς δὲ συλλόγους ἀγορεύων ἐγνώρισεν εἰς αὐτοὺς ὁποίας εἶχεν ἰδέας περὶ τῆς διαῤῥυθμίσεως τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος· ἐγνώρισεν εἰς αὐτούς, ὅτι τὸ μέτρον τὸ ληφθὲν διὰ τοῦ νόμου τῆς 10ης Δεκεμβρίου 1893 εἶναι μέτρον μονομερὲς, καὶ ὡς τοιοῦτον ἐπολέμησεν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ τὸ χαρακτηρίζῃ ἀσύγγνωστον. Ρητῶς δὲ καὶ σαφῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκηρύχθη κατὰ πάσης μονομεροῦς διακανονίσεως τῶν ἀφορώντων εἰς τὰ τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους. Ἡ ἰδέα τοῦ μονομεροῦς διακανονισμοῦ τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος μετὰ τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893 εἶχε συζητηθῆ καὶ ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐν τῇ πραγματοποιήσει αὐτῆς ἀπετράπη ἐκ σκέψεων, αἵτινες τῇ ἐφάνησαν ὡς συνᾴδουσαι πρὸς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἐκ τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ μόνου δὲν ἀπεκδεχόμεθα τὴν ἄμεσον μεταβολὴν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας. Ἐκ τοῦ συμβιβασμοῦ κυρίως ἀπεκδεχόμεθα ἠθικὰ ἀποτελέσματα, καὶ διὰ τοῦτο ἐπεδιώξαμεν καὶ ὀφείλομεν νὰ ἐπιδιώξωμεν τὸν μετὰ τῶν δανειστῶν ἡμῶν συμβιβασμὸν, τὸν ἐν συνεννοήσει μετ’ αὐτῶν διακανονισμὸν τῶν σχέσεων, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται ἔτι ἐκκρεμεῖς, καὶ ὄχι τὸν μονομερῆ διακανονισμὸν. Ἐὰν πρόκειται νὰ διακανονίσωμεν τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους μονομερῶς, νομίζω, ὅτι δὲν θέλομεν μεταβάλει τὴν σημερινὴν ἡμῶν θέσιν. Καὶ σήμερον διατελοῦμεν ὑπὸ τοιαύτην μονομερῆ διακανόνισιν τῶν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους· ὁποῖα δὲ ἔσχομεν ἀποτελέσματα; τὸν ἀποκλεισμὸν ἐκ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ χρηματιστικῶν κύκλων, τὴν καταστροφὴν τῆς δημοσίας ἡμῶν πίστεως, τὴν καταστροφὴν τῆς πίστεως τῆς χώρας ἡμῶν ἐπὶ τὴν ἀλλοδαπήν. Διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ ἐπιδιώκομεν ὅ,τι ὁ πτωχεύσας ἔμπορος, νὰ ἀναλάβωμεν τὴν προτέραν ἡμῶν πίστιν, νὰ ἀναλάβῃ τὴν πίστιν αὐτοῦ τὸ Κράτος, νὰ ἀναλάβῃ τὴν πίστιν αὐτῆς ἡ χώρα, καὶ οὕτως, ἠθικῶς ἀνορθούμενοι, νὰ σκεφθῶμεν περὶ πάντων ἐκείνων τῶν μέτρων, ἅτινα, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν συμβιβασμὸν, ὡς μετὰ τὸν συμβιβασμὸν μόνον ἐπιτρεπόμενα, δύνανται νὰ ἐξαγάγωσι τὴν χώραν ἐκ τῆς δυσαρέστου καὶ δυσχεροῦς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖ· τὸ πρώτιστον δὲ τῶν μέτρων, ἅτινα ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ἅμα μετὰ τὴν συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ, εἶναι νὰ ἄρωμεν ἢ κατὰ τὸ ἐφικτὸν νὰ ἐξομαλύνωμεν τὴν παρ’ ἡμῖν κρατοῦσαν νομισματικὴν ἀνωμαλίαν, ἐξ ἧς ἡ χώρα πάσχει τὰ πάνδεινα. Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἐγινώσκομεν, ὅτι ἐν τῇ διανοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως ἀμετάβλητος καὶ καθολικὴ ἐπεκράτει ἡ ἰδέα, ὅτι ἀπαραίτητος εἶναι ἡ μετὰ τῶν δανειστῶν ἡμῶν συνεννόησις, πρὸς διαῤῥύθμισιν τῶν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους· ἀλλ’ ἡ ἔκθεσις τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ μοὶ ἐνέβαλε τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι αἱ σκέψεις αὗται τῆς Κυβερνήσεως ὑπέστησαν μεταβολήν τινα. Κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκπροσωπεῖ τὰς ἰδέας τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κοινοβουλίου, ἑπομένως καὶ τὰς ἰδέας τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς. Ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ ἀνέγνων, ὅτι εἶναι προσῆκον νὰ μὴ ἐνδοιάσωμεν πρὸ τῆς μονομεροῦς διακανονίσεως τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος. Δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ δημοσιευμάτων γενομένων ἐν τῷ μεσολαβήσαντι χρόνῳ, δημοσιευμάτων, τὰ ὁποῖα φέρουσι καὶ τὴν ὑπογραφὴν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, δημοσιευμάτων σκοπούντων εἰς τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ συμβιβασμοῦ. Ἀλλ’ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ ὤφειλον νὰ δώσω τὴν προσήκουσαν σπουδαιότητα. Πιστεύω, ὅτι πάντες ὑμεῖς, Κύριοι, ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ εὕρετε ἐν αὐτῇ σαφῶς ἐκτεθειμένην τὴν γνώμην, ὅτι οὐδεὶς πρέπει νὰ μᾶς κατέχῃ ἐνδοιασμὸς, ἵνα προβῶμεν μονομερῶς εἰς τὸν κανονισμὸν τῶν σχέσεων ἡμῶν μετὰ τῶν δανειστῶν. Ἐπειδὴ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ μοὶ φαίνεται ὡς μὴ παραδεχόμενος ὅτι διερμηνεύω ἀκριβῶς τὴν γνώμην αὐτοῦ, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναγνώσω περικοπὴν τῆς ἐκθέσεώς του, διότι, ὡς ὑποθέτω, δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἀναγνωσθῇ πᾶσα ἡ ἔκθεσις.

§110ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠγνόει ἐντελῶς καὶ ἀπολύτως τὰ γενόμενα ἐν τῇ ἐπιτροπῇ.

§111ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποδέχομαι ὡς ἀληθὲς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ τῆς πλειονοψηφίας λεχθέν. Ἀλλὰ ὀφείλει καὶ οὗτος καὶ πάντες ν’ ἀποδεχθῶσιν ὡς ἀληθές, ὅτι κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ διερμηνεύει τὸ φρόνημα τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐὰν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἡρμήνευσε τὸ φρόνημα τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἑπομένως καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς, τοῦτο δὲν ἠδυνάμην νὰ γινώσκω ἐκ τῶν προτέρων. Ἐγὼ μόνον ἐν τῇ ἐκθέσει ὑμῶν ἀνέγνων (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὴν ἀπὸ κοινοῦ συνεννόησιν σπεύδομεν πάντες, ἀποστέργοντες τὴν μονομερῆ καὶ αὐτοδύναμον διακανόνισιν τῆς διαφορᾶς. Ἀλλά, μεθ’ ὅσας περὶ τῶν προθέσεων αὐτῆς παρέσχεν ἀποδείξεις ἡ χώρα καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ μὴ ἀποδοχὴ τῶν προτάσεων αὐτῆς καὶ ἡ πιθανὴ ἀξίωσις περὶ ἐπιβολῆς ὅρων, ἀσυμβιβάστων ὁπωσδήποτε πρὸς τὸ πολίτευμα καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους, κατ’ ἀνάγκην, νομίζομεν, θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸν καταρτισμὸν ἰδίου συστήματος διακανονίσεως.» Νομίζω, ὅτι ἡ γνώμη ἐκτίθεται σαφῶς. Ὤφειλον νὰ ποιήσωμαι μνείαν τῆς γνώμης ταύτης τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, διότι δὲν ἀποδέχομαι τὴν γνώμην ταύτην. Φρονῶ, ὅτι μονομερὴς διακανόνισις τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους οὐ μόνον δὲν θέλει ὠφελήσει τὸ Κράτος καὶ τὴν χώραν ἡμῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον θέλει παραβλάψει τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν συμφέροντα. Ἀφοῦ καὶ νῦν διατελοῦμεν ὑπὸ μονομερῆ καὶ αὐτοδύναμον (κατὰ τὴν φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ) διακανονισμὸν τῶν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ ἐκδώσωμεν καὶ ἕτερον νόμον, κανονίζοντα μονομερῶς καὶ πάλιν τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους. Οὐδὲν κέρδος ἐκ τῆς τοιαύτης μονομεροῦς διακανονίσεως θέλομεν πορίσει εἰς τὸν τόπον ἡμῶν, τοὐναντίον θέλομεν πείσει πάντας, ὅτι οὐδεμίαν ἔχομεν διάθεσιν νὰ συνεννοηθῶμεν μετὰ τῶν δανειστῶν ἡμῶν, ὅπως ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν, διὰ νὰ κανονίσωμεν τὰς μετ’ αὐτῶν σχέσεις μας. Ἄλλως δὲν δεικνύομεν τὴν ὀφειλομένην πρὸς τοὺς δανείσαντας τὸ Κράτος ἡμῶν καλὴν πίστιν. Ἀσπαζόμενος τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἄλλοτε ὡς ἀντιπολιτευόμενος, ἐξέθηκε γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ νὰ συζητῶνται οἱ ὅροι τοῦ συμβιβασμοῦ, διότι τότε θὰ ἀπεκδυθῇ τὸ Κοινοβούλιον τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῶν μήπω συντελεσθεισῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως, θέλω ἀπέχει ἐπιμελῶς οἱασδήποτε περὶ τῶν ὅρων τοῦ συμβιβασμοῦ γνώμης. Δικαιοῦμαι ὅμως νὰ συζητήσω ἐπὶ τῶν μέχρι τοῦδε γνωστῶν, δικαιοῦμαι νὰ ἔχω καὶ νὰ μεταδίδω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῶν συντελεσθεισῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῶν ὑπ’ αὐτῆς γενομένων ἢ παραλειφθέντων ἐν τῇ ὑποθέσει τοῦ συμβιβασμοῦ. Ὁποῖα ὑπῆρξαν τὰ μέτρα τὰ κυβερνητικά, τὰ προταθέντα εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἅτινα σχετίζονται πρὸς τὴν συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ; Κατὰ τὴν προηγουμένην ἡμῶν σύνοδον ἓν μέτρον ἐθεωρήθη ὡς μέλλον νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ, τὸ νομοθέτημα περὶ συστάσεως τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ πλὴν τούτου ἡ ἀνασύστασις τῶν τριῶν Πρεσβειῶν. Καὶ τὰ δύο ταῦτα μέτρα εἶχε προαναγγείλει ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁμιλῶν πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16 Ἀπριλίου. Ἐκ τῶν δύο δὲ τούτων μέτρων ἐξήρτησε τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ συμβιβασμοῦ. Ὅτε τὸ νομοθέτημα περὶ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους συνεζητεῖτο ἐν τῇ Βουλῇ, εἶπον τὴν ὁποίαν εἶχον περὶ αὐτοῦ γνώμην. Ἄνευ ἐπιφυλάξεως εἶπον, ὅτι, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι εἰς τὸ μέτρον τοῦτο ἀπέδιδεν ὁ εἰσηγητὴς αὐτοῦ τὴν σημασίαν ἢ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἤθελε θεωρηθῆ ἐπαρκὴς ἐγγύησις ὑπὸ τῶν πιστωτῶν ἡμῶν πρὸς συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ, ὤφειλε τὸ μέτρον τοῦτο νὰ τὸ ἐπιφυλάξῃ ἐν ᾧ χρόνῳ ἤθελε διαπραγματευθῆ μετ’ αὐτῶν, καὶ νὰ τὸ προβάλῃ ὡς παραχώρησιν γενομένην ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἡμῶν πρὸς συνομολόγησιν τοῦ συμβιβασμοῦ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν σύστασιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους, ὅτε προεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶχεν ἀναγράψει τὰς δημοσίας προσόδους, ὧν ἡ διαχείρισις ἀνετίθετο εἰς τὸ Συμβούλιον, ἀλλ’ ἄφηνεν εἰς ἕτερον νόμον, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἤθελεν εἶσθαι ὁ νόμος ὁ κυρῶν τὴν σύμβασιν τοῦ συμβιβασμοῦ, νὰ καθορίσῃ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα, ὡς προωρισμένα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἐδικαιοῦτο τὸ Συμβούλιον νὰ διαχειρίζηται. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ παρατηρήσει συναδέλφου τινὸς—ἐὰν δὲ δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ ἐξ Ἄρτης ἀξιοτίμου συναδέλφου—ὅτι εἶναι προσῆκον, εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ δημοσίου χρέους εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δοθῇ ζωή τις, προσέθηκεν ὁ εἰσηγητὴς αὐτοῦ, πρὸς τὴν ἄμεσον αὐτοῦ ἐγκατάστασιν, καὶ τὴν διαχείρισιν δημοσίων χρημάτων, ἐκ τοῦ Κεντρικοῦ ταμείου λαμβανομένων, ὅπως πληρόνῃ τὰ 30%, τὰ ὁποῖα πληρόνομεν εἰς τὰ δάνεια τὰ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εἰς χρυσὸν, ὡς καὶ τὸν τόκον τῶν δανείων τῶν ἐσωτερικῶν, τὸν εἰς ἀκέραιον πληρονόμενον. Ἡ σύστασις τοῦ Συμβουλίου τούτου ἔσχε δυσάρεστα ἀποτελέσματα ἐπὶ τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως, διότι, ἵνα συσταθῇ τὸ Συμβούλιον, ἵνα δημιουργηθῇ τὸ προσῆκον προσωπικὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, ἐδέησε νὰ ἐλαττωθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἀφῃρέθησαν ἐξ αὐτοῦ, οὐ μόνον οἱ διὰ προσφάτου νόμου προστεθέντες εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον γραφεῖς, ἀλλὰ καὶ ὑπουργικοὶ γραμματεῖς, ἐκ τῶν παρὰ τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ ἐργαζομένων· καὶ ἐκ τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν τμηματαρχῶν καὶ ὑπουργικῶν γραμματέων ἀφῃρέθησάν τινες, καὶ προσετέθησαν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ δημοσίου χρέους. Μέχρι τοῦδε ἡ ὑπηρεσία τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους οὐδὲν ἄλλο ἐκτελεῖ ἢ ὅ,τι ἐξετέλει τὸ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν Τμῆμα τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει προσωπικὸν ἐξ ἑνὸς τμηματάρχου, ἑνὸς ὑπουργικοῦ γραμματέως καὶ ἑνὸς γραφέως. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον περιέπεσεν ὡς ἐκ τούτου εἰς καθυστέρησιν, διότι, ὡς παρετηρήσατε, ἡ γενικὴ ληψοδοσία τοῦ δημοσίου ταμείου ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰουλίου μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου ἔπαυσε συντασσομένη καὶ δημοσιευομένη· ἐπὶ ἐπανειλημμέναις δὲ ἡμῶν παρατηρήσεσιν ἠναγκάσθη νὰ ἐκδώσῃ τὴν γενικὴν ληψοδοσίαν τοῦ Δεκεμβρίου, παραλειφθείσης τῆς ληψοδοσίας τῶν μηνῶν Ἰουλίου, Αὐγούστου, Σεπτεμβρίου, Ὀκτωβρίου καὶ Νοεμβρίου. Ἡ δημοσίευσις τῆς προσωρινῆς καταστάσεως τῶν εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν ὑστέρησεν ἐπὶ πολὺ, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, πρὸ δύο μόλις ἡμερῶν ἐδημοσιεύθη ἡ κατάστασις τῶν εἰσπράξεων καὶ δαπανῶν τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, θέλων νὰ δικαιολογήσῃ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἐπὶ τῇ καθυστερήσει του ταύτῃ, εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν εἰς προηγουμένην τινὰ συνεδρίασιν, ὅτι ἦτο ὑποχρεωμένον τὸ Λογιστήριον νὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν σύνταξιν τῶν ἀπολογισμῶν τῶν χρήσεων 1878 καὶ 1879, ὡς καὶ εἰς τὴν σύνταξιν τῶν ἀπολογισμῶν τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν ἀπὸ τοῦ 1883 καὶ ἐντεῦθεν χρονικὴν περίοδον, ἤτοι εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1892. Ἀλλ’ ὅταν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει τὸ τεῦχος, τὸ ὁποῖον διενεμήθη εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς, θέλει ἴδει, ὅτι ὁ μὲν ἀπολογισμὸς τοῦ 1878 φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Τρικούπη, ὁ δὲ ἀπολογισμὸς τοῦ 1889 τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ κ. Κετσέα. Ἐκ τούτων δὲ ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, μετὰ τὴν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἀνάῤῥησιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠσχολήθη τὸ παράπαν εἰς τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν 1878 καὶ 1879, τοὺς εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ προσκομισθέντας μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1892, εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἦτο ἕτοιμος, ὅταν ἀπεχώρησε τῆς ὑπηρεσίας ὁ τέως Διευθυντὴς τοῦ Λογιστηρίου, καὶ δὲν ὑπελείπετο εἰμὴ μόνον 5 ἢ 6 μηνῶν ἡ τακτοποίησις τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1892. Περὶ τούτου μάλιστα λαλῶν ἐν τῇ εἰσηγητηρίῳ ἀγορεύσει του ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προσέθηκεν ὅτι, ὅταν κατορθωθῇ μετ’ ὀλίγον νὰ δημοσιευθῶσιν οἱ ἀπολογισμοὶ τῶν ἐτῶν 1880, 1881 καὶ 1882 καὶ τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν δευτέραν περίοδον, ἤτοι τῶν ἐτῶν 1893 καὶ 1894, τότε οὐδὲν ἕτερον ὑπολείπεται ἢ νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ ἡ Βουλὴ τὸ ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτὴν καθῆκον, ἤτοι νὰ ἐπιλάβηται αὕτη τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἀπολογισμῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ εἶχε λησμονήσει ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι, πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ δυνηθῇ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἀπολογισμῶν, πρέπει προηγουμένως νὰ ἐξελέγξῃ αὐτοὺς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, πρέπει προηγουμένως τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον νὰ ἐξελέγξῃ τοὺς λογαριασμοὺς τῶν ὑπολόγων καὶ νὰ δημοσιεύσῃ τὰς πρὸς τὸν Βασιλέα δηλώσεις του, ὅτε καλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτὴν καθῆκον. Ὁποία δὲ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, δὲν νομίζω ἀναγκαῖον ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, διότι πάντες γινώσκετε, ὅτι δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ δικαστικοῦ ἐλέγχου παρ’ ἡμῖν ἀργεῖ. Ἴσως ἵνα ἐπιτύχῃ τοῦ θεσμοῦ τούτου τὴν λειτουργίαν, ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατήργησε καὶ τὰ προσόντα τῶν ἐλεγκτῶν διὰ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον ἡμῶν ἐψηφίσαμεν, ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὕρῃ κατάλληλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, καίτοι στερούμενα τῶν νομικῶν προσόντων, ἔχουσι τὴν προσήκουσαν ἱκανότητα, ἵνα δώσωσι ζωὴν εἰς τὸν δικαστικὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ, ὡς φαίνεται, ἡ σύστασις τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους, ἡ ὁποία ὑπέβαλε τὸ Δημόσιον εἰς μίαν περιττὴν δαπάνην, καὶ ἡ ὁποία ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καθυστέρησιν τοῦ διοικητικοῦ ἐλέγχου τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν διαχειρίσεως, δὲν ἐθεωρήθη ὡς ἐπαρκὴς ἐγγύησις ὑπὸ τῶν πιστωτῶν τοῦ Κράτους, διότι, μεθ’ ὅσην καὶ ἂν ἔχῃ τις δυσπιστίαν εἰς τὰ δημοσιευόμενα ἐν ταῖς ἐφημερίσι, τὰ τοῦ συμβιβασμοῦ κυρίως φαίνονται προσκόπτοντα εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐγγυήσεων. Ἐὰν ἡ σύστασις τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους ἐθεωρεῖτο ἐπαρκὴς ἐγγύησις, ὑποθέτω ὅτι ἠθέλομεν ἔχει συντετελεσμένον τὸν συμβιβασμὸν ἤδη, ἀλλὰ, ἐπαναλαμβάνω, δὲν δύναμαι περὶ τούτου ἀσφαλῶς νὰ κρίνω, διότι ὅσα ἐν ταῖς ἐφημερίσι δημοσιεύονται εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὦσιν ἀκριβῆ. Ἐν τούτοις τοῦτο κυρίως γινώσκομεν, ὅτι ἡ σύστασις τοῦ συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους εἰς οὐδὲν συνεβάλετο πρὸς τὴν τοῦ συμβιβασμοῦ συντέλεσιν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, τὴν ἐπίμονον ἀξίωσιν τῶν δανειστῶν ἡμῶν περὶ χορηγίας ἐγγυήσεων ἔκρινα καὶ κρίνω πάντοτε ὡς ἀδικαιολόγητον καὶ ὡς μηδένα πρακτικὸν σκοπὸν ἐνέχουσαν, τὴν δὲ ἀξίωσιν περὶ χορηγίας ἐγγυήσεων ἐχουσῶν τὸν χαρακτῆρα τοῦ ξενικοῦ ἐλέγχου θεωρῶ ὡς παραβλάπτουσαν καὶ αὐτὰ τῶν δανειστῶν τὰ συμφέροντα. Ὅταν ἓν Κράτος ἀναλαμβάνῃ ὑποχρεώσεις συμβιβαζομένας πρὸς ὅσα δύναται νὰ διαθέτῃ μέσα, ἔχει πρώτιστα πάντων τὸ συμφέρον καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐκπληροῖ ἀνελλιπῶς τὰς ὑποχρεώσεις του, ὅπως ἔχῃ ἀνωρθωμένην καὶ ἐμπεδωμένην τὴν πίστιν αὐτοῦ καὶ τὴν πίστιν τῆς χώρας καὶ χρησιμοποιῇ ταύτην ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ προαγωγῇ τῶν ὑλικῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους. Ἐὰν ὅμως τυχὸν ἀναλάβῃ ὑποχρεώσεις ὑπερβαινούσας τὰς ὑλικὰς δυνάμεις τῆς χώρας, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς οὐδὲν θέλουσιν ὠφελήσει τοὺς πιστωτὰς αὐτοῦ αἱ χορηγηθεῖσαι ἐγγυήσεις, οἱαιδήποτε καὶ ἂν ὦσιν αὗται. Ὅταν μάλιστα συνδυάζωνται αὗται πρὸς τὸν ξενικὸν ἔλεγχον, ἡ μείωσις τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τοῦ Κράτους ἀποβαίνει προφανῶς πρόσκομμα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ὑλικῶν πόρων αὐτοῦ, τοῦθ’ ὅπερ καὶ πρὸς αὐτὰ τὰ συμφέροντα τῶν πιστωτῶν ἀντίκειται. Ἐξετάσωμεν ἤδη, ὁποῖα ἔσχεν ἀποτελέσματα τὸ ἕτερον τῶν μέτρων, ὅπερ ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως διευκολύνῃ τὴν τοῦ συμβιβασμοῦ συνομολόγησιν. Προῆλθεν εἰς τὴν ἀνασύστασιν τριῶν Πρεσβειῶν, καὶ ὑπέβαλε τὸ Κράτος εἰς οὐκ εὐκαταφρόνητον δαπάνην, αὐξήσασα μάλιστα τὰς ὑφισταμένας ἀποδοχὰς τῶν πρέσβεων. Πλὴν τῆς ἀποτυχίας τοῦ σκοποῦ, εἰς ὃν ἀφεώρα, δὲν κατώρθωσε νὰ πληρώσῃ καὶ τὰς τρεῖς θέσεις τῶν Πρέσβεων, διότι ἡ μία τῶν Πρεσβειῶν ἀπεφασίσθη νὰ πληρωθῇ διὰ μεταθέσεως τοῦ ἐν Κ/πόλει πρέσβεως, γνωστὸν δὲ εἶναι, ὅτι τὸ περὶ τούτου Β. Διάταγμα, καίτοι ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθὲν, μέχρι τοῦ νῦν οὔτε ἐξετελέσθη, οὔτε ἀνεκλήθη. Ἔχομεν κατ’ ἀκολουθίαν τοὺς δύο μόνον πρέσβεις, τὸν ἐν Βερολίνῳ καὶ τὸν ἐν Παρισίοις. Γινώσκομεν ὅμως—καὶ τοῦτο τὸ γινώσκομεν καλῶς, διότι τὸ ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως,— γινώσκομεν, ὅτι πρακτικῶς ἀπεδείχθη οὐχὶ ἀσύμφορον, ἀλλὰ ἐντελῶς ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ θέμα νὰ διεξάγωνται διαπραγματεύσεις εἰς τρία κέντρα, καὶ ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον αἱ διαπραγματεύσεις νὰ διεξαχθῶσιν εἰς ἓν μόνον, καὶ πρὸς τοῦτο ὡρίσθη ἡ πόλις τῶν Παρισίων. Ἑπομένως, καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἦτο ὁ πρέσβυς ἡμῶν ἐν Λονδίνῳ, καὶ ἂν σήμερον ὑπάρχῃ ὁ ἕτερος ἐν Βερολίνῳ, ἡ παρουσία αὐτῶν εἰς οὐδὲν θὰ συνετέλει πρὸς σκοπιμωτέραν τῶν διαπραγματεύσεων διεξαγωγήν. Ἀλλ’ ἕτερόν τι γινώσκομεν ἀκόμη ἐκ τῶν πρὸς τὴν Βουλὴν γενομένων ἀνακοινώσεων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Γινώσκομεν, ὅτι μετὰ τὴν ἀνασύστασιν τῶν Πρεσβειῶν, τὰς πρὸς αὐτὰς ὁδηγίας ἐξέδοτο κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, τὸ πρῶτον τμῆμα περὶ τὸ τέλος Αὐγούστου καὶ τὰ δύο ἕτερα τμήματα τῶν ὁδηγιῶν κατὰ τὸν ἑπόμενον μῆνα. Ἀκριβῶς δὲ, ὅτε οἱ ἡμέτεροι πρέσβεις ἀφίκοντο εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν, ὅτε αἱ ὁδηγίαι τῆς Κυβερνήσεως περιῆλθον εἰς χεῖρας αὐτῶν, διετέλουν τὰ τῶν κομιτάτων εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ ἦναι δυνατὸν νὰ ἄρξωνται αἱ διαπραγματεύσεις. Ὅστις ὅμως ἐγίνωσκεν, ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς ἀπέδιδε σπουδαιότητα ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συντέλεσιν τοῦ συμβιβασμοῦ, ὑπέθετε—καὶ εὐλόγως—ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἀναῤῥήσεώς της ἤθελε πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας ἀσχοληθῆ εἰς τοῦτο καὶ μόνον, τιθεμένη εἰς δευτερεύουσαν μοῖραν πάντα τὰ ἄλλα κυβερνητικὰ ἔργα. Κατὰ τὴν γνώμην πάντων τῶν πρακτικῶν ἀνδρῶν, ὤφειλεν ἢ νὰ μετακαλέσῃ ἐνταῦθα κατάλληλόν τι ἐκ τῶν ἐν Εὐρώπῃ ἐνδιαφερομένων προσώπων καὶ μετ’ αὐτοῦ νὰ διαπραγματευθῇ, ἢ νὰ ἀποστείλῃ ἀμέσως ἐντεῦθεν κατάλληλον πρόσωπον καὶ νὰ παράσχῃ εἰς αὐτὸ τὰς προσηκούσας ὁδηγίας, ὅπως ἐπιλάβηται ἄνευ ἀναβολῆς τῶν διαπραγματεύσεων. Περὶ τῶν ὅρων τοῦ συμβιβασμοῦ δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπρόκειτο μετὰ δύο ἢ τρεῖς μῆνας νὰ μορφώσῃ γνώμην ὁ διαχειριζόμενος τὰ οἰκονομικὰ ἡμῶν. Τὴν γνώμην αὐτοῦ τὴν εἶχε μεμορφωμένην ἀφ’ ἧς ἐξεδόθη ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, ἀφ’ ἧς ἐπέκρινε τὸν προκάτοχον αὐτοῦ ἐπὶ τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν συμβιβασμὸν, ἀφ’ ἧς ἐγίνωσκεν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ κληθῇ εἰς τὴν διοίκησιν τῶν κοινῶν. Ἀλλὰ ἄλλως ἔδοξε τῷ ἀξιοτίμῳ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπέλαβεν οὗτος, ὅτι πρωτίστως ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὰ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου ἐν τῇ πρώτῃ συνόδῳ, νὰ μὴ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῆς ἀμέσου συστάσεως τῶν Πρεσβειῶν, καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη ἄρξηται ἡ σύνοδος ἐκείνη, νὰ περιμείνῃ μέχρις οὗ ἀφιχθῶσιν οἱ πρέσβεις εἰς τὰς θέσεις των καὶ τότε ἐπὶ ἡμέρας πολλὰς νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν κατάρτισιν τῶν πρὸς αὐτὰς ὁδηγιῶν, διαιρέσας μάλιστα ταύτας εἰς τρία τμήματα. Χωρὶς, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἔχω πρόθεσίν τινα συζητήσεως ὡς πρὸς τὰ τῶν ὅρων τοῦ συμβιβασμοῦ, δικαιοῦμαι νὰ φρονῶ, ὅτι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπελήφθη τῶν διαπραγματεύσεων τοῦ συμβιβασμοῦ, δὲν ἦτο ὁ προσήκων. Δὲν ὠφελήθη τῆς εὐκαιρίας, τὴν ὁποίαν παρεῖχεν εἰς αὐτὴν ἡ μεγάλη ἐκλογικὴ πλειοψηφία, διὰ τῆς ὁποίας περιεβλήθη, ἀνελθοῦσα ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, δὲν ἐξεμεταλλεύθη τὴν ἠθικὴν αὐτῆς δύναμιν ἐν τῇ πρώτῃ ἀναῤῥήσει της ἐπὶ τὴν ἀρχὴν· ἀφῆκε νὰ διαῤῥεύσῃ ἀσκόπως χρόνος περίπου ἓξ μηνῶν, ἵνα κατορθωθῇ ἡ συνάντησις τοῦ ἡμετέρου ἐν Παρισίοις πρέσβεως μετὰ τοῦ προέδρου τοῦ ἐν Παρισίοις κομιτάτου καὶ μετὰ τοῦ γραμματέως τοῦ ἐν Βερολίνῳ συνδέσμου, καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ προέδρου τοῦ ἐν Λονδίνῳ κομιτάτου νὰ γένωνται προκαταρκτικαὶ τινὲς συνεδριάσεις, αἵτινες εἰς οὐδὲν κατέληξαν ἀποτέλεσμα. Ἐκ τῶν γενομένων κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 ἀνακοινώσεων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως γινώσκομεν, ὅτι ἐπρόκειτο τὴν ἑπομένην ἢ τὴν μεθεπομένην τῆς 31 Ἰανουαρίου, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσῆγε τὸν προϋπολογισμὸν, νὰ ἐπαναληφθῶσιν αἱ διαπραγματεύσεις τοῦ συμβιβασμοῦ, πάντες δὲ ἀνεμένομεν νὰ ἀναγνώσωμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὡς συνήθως γίνεται, τοὐλάχιστον τοῦτο, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις περὶ συνομολογήσεως τοῦ συμβιβασμοῦ ἐπανελήφθησαν. Οὐδὲν τοιοῦτον ἀνεγνώσαμεν μέχρι τοῦδε. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, σήμερον ἢ χθὲς ὑπῆρχε σχετικόν τι δημοσίευμα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι προσῆκον νὰ δώσῃ τις σπουδαιότητα. Ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω ὑμῖν διὰ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὅ,τι οὗτος εἶπεν ἄλλοτε, ὁμιλῶν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους διὰ τὸν προκάτοχόν του. Ἔλεγεν ὁμιλῶν πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους (ἀναγινώσκει): «Δὲν εἶμαι, φίλοι συμπολῖται, πεπεισμένος εἰσέτι, ἂν ὁ παραιτηθεὶς Πρωθυπουργὸς, ὅταν ἤρξατο διαπραγματευόμενος κατὰ τοὺς παρελθόντας μῆνας μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὁμάδων τῶν ὁμολογιούχων, ἂν ἤρξατο αὐτῶν μετὰ σπουδαίας προαιρέσεως, ἢ ἂν, πεπεισμένος ὅτι δὲν ἤθελε δυνηθῆ νὰ συγκρατηθῇ ἐν τῇ ἀρχῇ, ἐπεθύμησε νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτὰς, ὅπως ἀποπλανήσῃ τὸ κοινὸν καὶ δυνηθῇ νὰ ἐγείρῃ ἐν ταῖς ψυχαῖς τοῦ λαοῦ αἰσθήματα ἐπιεικείας καὶ συγκαταβάσεως πρὸς αὐτόν.» Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐγὼ δὲν προτίθεμαι νὰ εἴπω τὸ αὐτὸ διὰ τὸν νῦν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ μὲν διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι καὶ οὗτος δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ εἴπῃ ὅ,τι εἶπε διὰ τὸν προκάτοχόν του, τὸ δὲ διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐμφορεῖται καὶ οὗτος, ὡς ἐνεφορεῖτο καὶ ὁ προκάτοχός του, ὑπὸ διακαοῦς ἐπιθυμίας νὰ συντελέσῃ τὸν συμβιβασμὸν ὡς οἷόν τε τάχιον. Δικαιοῦμαι ὅμως νὰ μεταδώσω ὑμῖν τὴν ὁποίαν ἔχω γνώμην, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπέλαβεν ὡς πρόσφορα εἰς ὃν σκοπὸν ἐπιδιώκει, ὑπῆρξαν, κατ’ ἐμὲ, ἄστοχα. Καὶ ἡ σύστασις τοῦ Συμβουλίου τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἡ ἀνασύστασις τῶν Πρεσβειῶν εἰς οὐδὲν συνεβάλοντο, καίτοι ὑπέβαλον τὸ Δημόσιον εἰς οὐκ εὐκαταφρονήτους δαπάνας. Εὔχομαι νὰ ἦναι ἐν τῷ μέλλοντι εὐτυχέστερος εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν διαπραγματεύσεων, εὔχομαι δὲ καὶ εἰς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως ὡς τάχιστα εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ συγχαρῶμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ συντελέσει συμβιβασμοῦ, συμβιβαζομένου καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας ἡμῶν καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν ἡμῶν. Τὰ βραχέα ταῦτα εἶχον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, συζητῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὸν μετὰ τῶν πιστωτῶν τοῦ Κράτους συμβιβασμόν. Μεταβαίνω νῦν εἰς τὴν δευτέραν ἀποστολὴν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀποστολὴν ἀναγραφεῖσαν εἰς πάσας τὰς πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους διαλέξεις τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειονοψηφίας καὶ προϊσταμένου τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς προέφην, ἡ δευτέρα καὶ οὐχ ἧττον σπουδαία ἀποστολὴ τῆς Κυβερνήσεως συνίστατο εἰς τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως εἰς τὸ ποσὸν τῶν 65 ἢ 66 ἑκατομμυρίων, διαχειριζομένου τοῦ ποσοῦ τούτου οὕτως, ὥστε νὰ προκύπτωσι πλεονάσματα χρησιμοποιηθησόμενα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἡμετέρων δημοσίων ἔργων. Ἐξετάσωμεν, ἂν καὶ κατὰ πόσον ἐξεπλήρωσε τὴν ἐπαγγελίαν ταύτην ἡ Κυβέρνησις ἔν τε τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896. Ὁ εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθεὶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη προϋπολογισμὸς τοῦ 1895, τὸν ὁποῖον ὁμιλῶν πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέγραφεν ὡς ἔξοδα διοικήσεως τὸ ποσὸν οὐχὶ δραχμῶν 69,000,000, ὡς ἔλεγεν οὗτος, ἀλλὰ τὸ ποσὸν δραχμῶν 68,224,054. Κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐν τῇ προηγουμένῃ συνόδῳ ἐψήφισεν ἡ Βουλή, τῆς χρήσεως τοῦ 1895, τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως καθωρίσθησαν εἰς 71,109,344. Ἂν ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφετο εἰς τὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν προϋπολογισμὸν, ἔχομεν διαφορὰν ἐπὶ πλέον ἐκ δραχμῶν 2,885,281. Ἀλλὰ δὲν ἔχομεν μόνον τὰς πιστώσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑποβληθέντος κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον, ἔχομεν καὶ τὰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, τὰς ζητηθείσας κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ πλεῖστον ἐψηφίσθησαν, καὶ τῶν ὁποίων τὸ ποσὸν ἀνέρχεται ἐπὶ τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως εἰς 3,788,158. Ὥστε ἡ διαφορὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, τοῦ τῇ προτάσει τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθέντος, περιλαμβάνει πιστώσεις ὑπερβαινούσας τὰς ἀναγραφείσας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑποβληθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη κατὰ δραχμὰς 6,673,446. Ἐξετάσωμεν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896, τὸν ἤδη ὑπὸ συζήτησιν διατελοῦντα. Κατ’ αὐτὸν, τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως ἀνέρχονται εἰς 68,530,292. Κατὰ τὰς μέχρι τοῦδε δηλώσεις τῶν κ. Ὑπουργῶν, δέον νὰ προστεθῶσι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 268,000. Δὲν γινώσκομεν καὶ πόσαι ἄλλαι ἀκόμη δηλώσεις θέλουσιν ὑποβληθῆ μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχομεν λοιπὸν πιστώσεις διὰ δαπάνας τῆς διοικήσεως τοῦ 1896 ἐκ δραχμῶν 68,798,292. Ἀλλὰ εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο δέον νὰ προσθέσωμεν καὶ τὴν πίστωσιν, ἡ ὁποία ἀφῃρέθη ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν, καὶ τῆς ὁποίας τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 2,791,376, πρέπει δὲ νὰ προσθέσωμεν καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο, διότι, ὅταν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους, ἐπηγγέλλετο, ὅτι εὑρίσκει ἀναγκαῖον νὰ μειωθῶσι τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως εἰς τὸ ποσὸν τῶν 65 ἢ 66 ἑκατομμυρίων, ὑφίστατο τότε ἡ δαπάνη τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀκεραία, βεβαίως δὲ δὲν ἐνόει, ὅτι ἤθελεν ἐλαττώσει τὰ ἔξοδα, ἐλαττῶν συγχρόνως καὶ τὰ ἔσοδα, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν οὐχὶ εἰς 65,000,000, ἀλλὰ καὶ εἰς πολὺ ἔλασσον ποσὸν νὰ καταβιβάσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων. Ἑπομένως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1896, ἂν ἐξ αὐτοῦ δὲν ἀφῃρεῖτο ἡ πίστωσις τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ἤθελεν ἀνέρχεσθαι εἰς 71,589,668. Δὲν νομίζω, ἀπέναντι τῶν ἀριθμῶν τούτων, ὅτι ὑπάρχει τις ὁ ἀμφιβάλλων, ὅτι ἡ ἀποστολὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν μείωσιν ἢ τὸν περιορισμὸν τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως εἰς τὸ ποσὸν τῶν 65 ἢ 66 ἑκατομμυρίων, τὸ παράπαν δὲν ἐξετελέσθη. Οὐ μόνον δὲν ἠλάττωσε τὰς τῆς διοικήσεως δαπάνας, τὰς ἀναγραφομένας εἰς τὸν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Τρικούπη ὑποβληθέντα προϋπολογισμόν, ἀλλὰ τοὐναντίον ηὔξησε ταύτας κατὰ ποσὸν προκαλοῦν οὐ μόνον τὴν ἔκπληξιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀποθάῤῥυνσιν. Αἱ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἀναγραφόμεναι δαπάναι ηὐξήθησαν, ἐν συγκρίσει μὲν πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 κατὰ 6,000,000, ἐν συγκρίσει δὲ πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 κατὰ 2,000,000 περίπου. Ὅπως δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ κατανοήσῃ τὰς διαφορὰς μεταξὺ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ συζητουμένου πρὸς τὸν προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχεν ὑποβάλει, τῆς χρήσεως τοῦ 1895, εἰμὶ ὑποχρεωμένος νὰ ἀνακοινώσω πρὸς ὑμᾶς μελέτην τινά, στηριζομένην ἐπὶ ἀριθμῶν ἐξηγμένων ἐκ τῶν δημοσίων βιβλίων. Ὁ προϋπολογισμὸς, ὃν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει, ἀναγράφει δαπάνας 90,222,350. Ἂν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἀφαιρέσωμεν τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους καθοριζόμενα 21,692,058, ἔχομεν 68,530,292 διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς διοικήσεως. Ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ὑποβληθεὶς ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τοῦ 1895, ἀνέγραφε δαπάνας ἐν γένει 90,150,380, ἀφαιρέσει δὲ τοῦ ποσοῦ τοῦ καθοριζομένου διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους ἐκ δραχ. 21,926,316, ἔχομεν διὰ δαπάνας τῆς διοικήσεως δραχ. 68,224.54. Ἀλλ’ ὅπως γένηται σύγκρισις ἀκριβὴς μεταξὺ τῶν δύο τούτων προϋπολογισμῶν, εἶναι ἀπαιτούμενον νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 αἱ ἑπόμεναι πιστώσεις δι’ ἔξοδα ἀναγεγραμμένα μὲν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, μὴ ἐπαναλαμβανόμενα δὲ εἰς τὸν τοῦ 1896. Τοιαῦτα δέ εἰσι τὰ ἑπόμενα· ἡ πίστωσις διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν 2,700,000, ἡ πίστωσις δι’ ἔξοδα σμύριδος 387,000, ἡ πίστωσις δι’ ἐκλογικὰ εἴδη 268,000, ἡ πίστωσις δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων (διαφορὰ ἐπὶ πλέον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη τῆς χρήσεως τοῦ 1895 πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1896) 1,278,667, ἤτοι δέον νὰ προστεθῶσι 4,633,667. Ἀλλ’ εἶναι πάλιν προσῆκον ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ πίστωσις ἡ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 συμπεριληφθεῖσα διὰ δευτέραν Βουλευτικὴν σύνοδον, καθόσον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895, ὁ ὑποβληθεὶς ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη, δὲν περιεῖχε πίστωσιν διὰ τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, εἰμὴ μόνον διὰ μίαν σύνοδον, ἐκ δραχ. 366,360. Δέον λοιπὸν καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν ταύτην νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 δρ. 4,267,307. Ἔχομεν οὕτω πιστώσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 ἐκ δρ. 72,797,599 διὰ δαπάνας τῆς διοικήσεως ἀπέναντι 68,224,054 ἀναγραφομένων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὸ ἔτος 1895. Ἄρα ὑφίσταται διαφορὰ ἐπὶ πλέον 4,573,545. Ἀλλ’ ὅπως πείσω ὑμᾶς περὶ τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τῶν δύο προϋπολογισμῶν, ἐνόμισα ἀναγκαῖον ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μελέτην τινὰ, γενομένην ἐπὶ ἄλλη βάσει. Διήρεσα τὰς δαπάνας τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τρεῖς κατηγορίας, εἰς δαπάνας προσωπικοῦ, εἰς δαπάνας ὑλικοῦ καὶ εἰς διάφορα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα οὔτε εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν, οὔτε εἰς τὴν δευτέραν ὑπάγονται, ἐξήρεσα δὲ ἐκ τῆς μελέτης ταύτης τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, τὰς εἰς τὸ Αʹ μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ κατατασσομένας ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους, ἤτοι χορηγήματα, συντάξεις καὶ Νομοθετικὸν Σῶμα καὶ τὰς διαφόρους πληρωμάς. Ἰδοὺ ὁποῖον ὑπῆρξε τὸ πόρισμα τῆς μελέτης μου ταύτης Αʹ) Προσωπικόν. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀναγράφεται πίστωσις δραχ. 27,207,605, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 δρ. 26,681,194· διαφορὰ ἐπὶ πλέον κατὰ τὸ 1896 δρ. 536,411. Βʹ) Ὑλικόν. Προϋπολογισμὸς τοῦ 1896 δρ. 22,386,313, τοῦ 1895 δρ. 21,982,758, διαφορὰ ἐπὶ πλέον κατὰ τὸ 1896 δρ. 403,555. Γʹ) Διάφορα ἔξοδα. Εἰς ταῦτα ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895 παρουσιάζει μείωσιν. Παρουσιάζει δὲ μείωσιν, διότι εἰς τὰ διάφορα ἔξοδα καταλέγεται καὶ ἡ δαπάνη διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 ἀναγράφεται εἰς τὰ διάφορα ἔξοδα 8,171,373, τῷ 1895 δραχ. 10,354,186, ἤτοι διαφορὰ ἐπὶ ἔλαττον κατὰ τὸ 1896 δραχ. 2,182,813. Ἡ διαφορὰ αὕτη ὡς πρὸς τὰ διάφορα ἔξοδα προκύπτει ἐκ τούτου, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑποβληθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη ἀνεγράφησαν ἐπὶ πλέον πιστώσεις: Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν 14,967, Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης 95,762, Ἐσωτερικῶν 461,169, Ἐκκλησιαστικῶν 4,291,376, Στρατιωτικῶν 259,545, Ναυτικῶν 35,000, Οἰκονομικῶν 971,303, καὶ ἔξοδα διοικήσεως 50,329· ἤτοι ἐπὶ πλέον ἐν ὅλῳ 6,179,450. Ἀλλὰ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 ἀναγράφονται πιστώσεις πλέον τῶν τοῦ 1895 αἱ ἑξῆς: Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν 2,355,900. Τὸ ποσὸν τοῦτο προέρχεται ἰδίως ἐκ τῆς δαπάνης διὰ τὴν ὁδοποιΐαν. Ὑπουργεῖον Ἐκκλησιαστικῶν 1,591,943. Τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως συνδρομῆς τοῦ Κράτους ἐκ δραχ. 1,500,000, καθόσον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, ἀνεγράφη ὁλόκληρος ἡ διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν δαπάνη ἐκ δραχ. 4,291,376. Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν 36,195, ἔξοδα διοικήσεως 12,600. Ἐν ὅλῳ 3,996,638. Ὅταν τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφαιρέσητε ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν δραχ. 6,179,450, ἔχετε διαφορὰν δρ. 2,182,813. Ἄν ὅμως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ μὴ περιλαμβανόμενα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896, ἤτοι

Ἄν ἐκ τούτου ἀφαιρεθῇ ἡ κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐπὶ ἔλαττον διαφορὰ τοῦ 1896 πρὸς τὸ 1895 ἐκ δρ. 1,242,849, ὑφίσταται διαφορὰ ἐπὶ πλέον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 ἐκ δραχμῶν 3,390,818. Ὅτε πρό τινων ἡμερῶν ἠγόρευεν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς, κατελήφθητε πάντες ὑπὸ δικαίας καὶ εὐλόγου ἀπορίας ἐπὶ τῷ ἐρωτήματι, τὸ ὁποῖον προέβαλε· πῶς, ἀφοῦ ἐπτωχεύσαμεν, ἀφοῦ ἀπεκόψαμεν ἐκ τῶν τόκων τῶν πληρονομένων εἰς τὰ ἐξωτερικὰ ἡμῶν εἰς χρυσὸν δάνεια 70% καὶ κατηργήσαμεν τὰ χρεωλύσια αὐτῶν, πῶς δὲν κατωρθώσαμεν εἰσέτι νὰ ἔχωμεν οὐ μόνον ἰσοζύγιον, ἀλλὰ καὶ περισσεύματα ἀνάλογα, ὅπως χρησιμοποιήσωμεν αὐτὰ εἴτε εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ὑφισταμένης νομοθετικῆς ἀνωμαλίας, εἴτε εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἡμιτελῶν δημοσίων ἡμῶν ἔργων; Τὸ ἐρώτημα τοῦτο καὶ τὴν ἐμὴν, ὁμολογῶ, ἐφείλκυσε προσοχὴν, μοὶ ἐπέβαλλε δὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξετάσω τὰ τῶν προηγουμένων ἀπολογισμῶν, νὰ ἐξετάσω τὰ τῶν δύο προϋπολογισμῶν, τοῦ 1895 καὶ 1896, ἵνα ἐξηγήσω τὸν λόγον, οὗ ἕνεκα, καίτοι ἐπτωχεύσαμεν, καίτοι ἐκρατήσαμεν ἐξ ὅσων ὀφείλομεν νὰ πληρώνωμεν πρὸς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν, πάλιν διατελοῦμεν ἐν ἐλλείμματι. Κατὰ τὸ 1892 ἐπληρώσαμεν εἰς ἀκέραιον τούς τε τόκους καὶ τὰ χρεώλυτρα δι’ ἅπαντα ἡμῶν τὰ δάνεια. Λοιπὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς καὶ μὴ κατατασσομένων εἰς τὰ ἔκτακτα ἔξοδα τῶν πληρωθέντων διὰ δαπάνας τῶν σιδηροδρόμων Λαρίσης καὶ Καλαμῶν, ἐπληρώσαμεν 38,374,491...

§112ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Εἰς χρυσὸν ἢ εἰς χαρτί;

§113ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς δραχμάς... Ὅπως ὅμως εἰσαγάγω ὑμᾶς εἰς τὴν λεπτομέρειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1892, ὀφείλω νὰ ἀνακοινώσω πρὸς ὑμᾶς ἀριθμούς τινας, ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1892 εἰλημμένους. Ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1892 διαιρεῖ τὰς δαπάνας οὕτω: Εἰς δημόσιον χρέος καταλογίζει 35,741,612, εἰς ἔκτακτα ἔξοδα 9,981,231, ἀλλὰ αὐτὰ τὰ ἔκτακτα ἔξοδα προέρχονται κατὰ τὸ πλεῖστον μὲν ἐκ δαπανῶν γενομένων διὰ τοὺς σιδηροδρόμους, ἐν μέρει ὅμως καὶ ἐκ τῶν διαμέσων τόκων τῶν δύο δανείων τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶν–Λαρίσης καὶ Μύλων–Καλαμῶν, ἤτοι 6,920,979 ἀπὸ ἔξοδα κατασκευῆς σιδηροδρόμων καὶ ἐξόφλησιν δανείου κερματικῶν γραμματίων, καὶ 3,060,252 διὰ διαμέσους τόκους, χρεώλυτρα καὶ νομισματικὴν διαφορὰν δανείων σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Λαρίσης καὶ Μύλων–Καλαμῶν. Τὰ ἔξοδα δὲ τῆς διοικήσεως τοῦ 1892 ἀνῆλθον εἰς 61,969,655, ἤτοι τὸ ὅλον τῶν δαπανῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1892 ἀνῆλθεν εἰς 107,683,499.

§114ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Εἶναι ὅλη ἡ συναλλαγματικὴ διαφορά;

§115ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλη. Ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸ ὁποῖον παρέθηκα ὑμῖν, περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ διατεθέντος διὰ τὸ δημόσιον χρέος, τοῦ ἀνερχομένου εἰς 35,741,612, δέον ν’ ἀφαιρεθῶσιν ὅσα ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα προϋπολογισμοῖς δὲν καταλέγονται εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ δημοσίου χρέους, ἤτοι

ἑπομένως τὸ ποσὸν τῶν 35,741,612 κατέρχεται εἰς τὸ ποσὸν 35,314,239. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο περιλαμβάνονται καὶ τὰ πληρωθέντα λόγῳ συναλλαγματικῆς διαφορᾶς.

§116ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μήπως ἔγεινε τότε κανεὶς συνδυασμός;

§117ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μήπως ἔγεινε τότε τὸ δάνειον τῶν δρ. 16,500,000;

§118Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατελογίσθη εἰς τὸ ἄρτιον.

§119ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπληρώθησαν τὰ τοκομερίδια τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους εἰς χρυσὸν κατὰ τὸ ⅓ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Κωνσταντοπούλου ἐκ τοῦ δανείου τῶν 16,500,000. Συναλλαγματικὴ διαφορὰ ἐν τούτοις εἰς τὸ ἀνωτέρω ποσὸν τῶν δραχ. 35,314,239 περιλαμβάνεται ἐκ δρ. 4,656,381, καὶ ἂν εἰς ταῦτα προσθέσωμεν καὶ ὅ,τι ἀνάγεται εἰς τὰ δάνεια τῶν σιδηροδρόμων Μύλων–Καλαμῶν καὶ Πειραιῶς–Λαρίσης, διότι καὶ ἐκεῖ περιέχεται ἡ συναλλαγματικὴ διαφορά, θέλομεν ἔχει 5,500,000, ποσὸν πληρωθὲν λόγῳ συναλλαγματικῆς διαφορᾶς κατὰ τὸ 1892.

§120ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπολογίζετε τὸ δάνειον τῶν 16 ἑκατομμυρίων, ὑπολογίζετε τὸ δάνειον αὐτὸ εἰς τὸ ἄρτιον, κατὰ τὰ ἀνέκαθεν κρατήσαντα.

§121ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ ἀπολογισμῷ τοῦ 1892 θ’ ἀναγνώσητε τὸ ποσὸν, ὅπερ σᾶς ἀνέφερα.

§122Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι δὲν ἐπληρώθη νομισματικὴ διαφορὰ διὰ τὰ 16,500,000.

§123ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος περὶ τούτου. Κατὰ τὸ 1891 ἐπληρώθησαν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς, 36,881,192. Κατὰ τὸ 1893 ἐπληρώθησαν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους 25,931,680. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο περιλαμβάνεται καὶ ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων τῆς πρώτης ἑξαμηνίας τοῦ δανείου τῶν μονοπωλίων, περιλαμβάνεται ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων καὶ τοῦ χρεωλυσίου τῆς πρώτης ἑξαμηνίας τοῦ δανείου τῶν 16,500,000, διότι ταῦτα εἶχον ἐξαιρεθῆ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1893 εἶχε λάβει. Περιλαμβάνεται συνάμα καὶ ἡ πληρωμὴ τοῦ τόκου τῆς Αʹ ἑξαμηνίας τῶν δανείων τοῦ σιδηροδρόμου Λαρίσης, ἡ ὁποία πληρόνεται κατὰ μῆνα Μάρτιον. Ἐξετάσωμεν νῦν, ὁποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893, καὶ ὁποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894. Κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1893 προϋπελογίσθησαν ἔσοδα 111,701,939, εἰσεπράχθησαν 96,799,666. Ἔξοδα διά τε τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν εἰδικῶν νόμων ὑπελογίσθησαν τὸ ὅλον 112,634,251, ἐπληρώθησαν 92,251,058· ἤτοι ὑπῆρξε πλεόνασμα 4,548,608. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο δέον νὰ προστεθῶσιν αἱ πληρωμαὶ δι’ ἔκτακτα ἔξοδα, αἵτινες εἰς τὸν ἀπολογισμὸν σημειοῦνται ὡς ἀνερχόμεναι εἰς τὸ ποσὸν 5,209,575, ἐκ τούτων ὅμως ἐπληρώθησαν εἰς ἔξοδα σιδηροδρόμου 2,359,026. Συνάμα ὅμως πρέπει νὰ προστεθῶσιν, ἵνα ἐξακριβωθῇ τὸ ταμιευτικὸν ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως τοῦ 1893, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1894, καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐπληρώθη κατὰ τὸ 1893 πλέον τῶν κατὰ τὸ 1894 πληρωθέντων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 3,647,202. Ἔχομεν λοιπὸν πλεόνασμα ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893 ἐκ δρ. 10,554,836. Ὡς εἶναι δὲ γνωστὸν, ἐκ τῆς ἐπελθούσης πτωχεύσεως κατὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1893 εἴχομεν σπουδαιοτάτην μείωσιν τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν, καὶ ἐν γένει χαλάρωσιν εἰς τὰς δημοσίας εἰσπράξεις, ὡς ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ κυριωτέρου ἡμῶν προϊόντος, τῆς σταφίδος. Ἂς ἐξετάσωμεν νῦν καὶ τὴν χρῆσιν τοῦ 1894. Κατὰ τὸν ἀπολογισμόν, ἔσοδα προϋπελογίσθησαν 88,749,669, ἐβεβαιώθησαν 112,680,708, εἰσεπράχθησαν 102,895,141. Ἔξοδα δὲ διά τε τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν εἰδικῶν νόμων ὑπελογίσθησαν ἐν ὅλῳ 92,553,714, καὶ ἐπληρώθησαν διὰ

Ὥστε ἡ χρῆσις τοῦ 1894 παρουσιάζει περίσσευμα ἐκ δρ. 17,741,766. Ἐὰν ἐκ τούτων ἀφαιρέσωμεν τὰ εἰσπραχθέντα ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῶν ἐργολάβων τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, τὰ ὁποῖα καταλογίζονται εἰς τὸ κεφάλαιον «ἀπρόβλεπτα ἔσοδα», ἤτοι 4,117,000, θέλομεν ἔχει περίσσευμα 13,624,766. Ἄν τὰ πλεονάσματα ταῦτα προσθέσωμεν εἰς ὅ,τι ἐπληρώσαμεν κατὰ τὰς δύο αὐτὰς χρήσεις διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, ἤθελομεν ἔχει διὰ μὲν τὴν χρῆσιν τοῦ 1893 διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους τὸ ποσὸν 36,486,516, διὰ δὲ τὴν χρῆσιν τοῦ 1894 πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν τὸ ποσὸν δραχ. 35,909,244. Ἑπομένως ἠθέλομεν ἔχει τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναγκαῖον, ἀνεξαρτήτως τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς, δι’ ὁλόκληρον τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, χωρὶς νὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς πτωχεύσεως, ἥν (ἀνάγκην) παρήγαγε μόνη ἡ ὑποτίμησις τοῦ τραπεζικοῦ γραμματίου, τοῦ νομίμου ἡμῶν πιστωτικοῦ νομίσματος. Ἄν αὐτὸ, ὅπερ ἐγένετο κατὰ τὰς χρήσεις τῶν ἐτῶν 1893 καὶ 1894, ἂν ἐξηκολούθει καὶ κατὰ τὰς χρήσεις τῶν ἐτῶν 1895 καὶ 1896, τουτέστιν, ἂν καὶ κατὰ τὰς χρήσεις ταύτας εἴχομεν περισσεύματα 13 ἢ 14 ἑκατομμύρια, βεβαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς διοικήσεως καὶ εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους κατὰ τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, καὶ νὰ ἔχωμεν οὐκ εὐκαταφρόνητα ποσὰ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἡμιτελῶν δημοσίων ἡμῶν ἔργων καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς κατατρυχούσης τὴν κοινωνίαν ἡμῶν νομισματικῆς ἀνωμαλίας. Ὀφείλομεν νῦν νὰ ἐξετάσωμεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895. Τὰ ἔσοδα τούτου προϋπελογίσθησαν εἰς 93,461,718, εἰσεπράχθησαν δὲ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1895 δρ. 76,756,718. Τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τῆς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐκδοθείσης καταστάσεως, ἥτις πρὸ δύο ἡμερῶν διενεμήθη ἡμῖν. Ἵνα ἐκτιμήσωμεν δὲ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν γενομένων κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ 1895 εἰσπράξεων, πρέπει νὰ συγκρίνωμεν τοῦτο πρὸς τὰς γενομένας ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1894 εἰσπράξεις τῆς χρήσεως τοῦ 1894, αἵτινες ἀνῆλθον εἰς τὸ ποσὸν 83,869,234, ἐνῷ αἱ τῆς χρήσεως τοῦ 1895 εἰσπράξεις κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἀνῆλθον εἰς μόνον 76,756,718. Ὥστε ἔχομεν ἔλλειμμα εἰς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1895 ἐκ δραχ. 7,112,516. Καὶ ἂν ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ἀφαιρεθῶσι τὰ ἐπὶ πλέον εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1894 ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῶν ἐργολάβων τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, ἔχομεν ἔλλειμμα ἐκ δραχμῶν 2,995,368. Τοῦτο δὲ, κατὰ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, συνέβη, διότι κατὰ τὸ 1895 εἴχομεν δύο ἐκλογὰς, μίαν βουλευτικὴν καὶ μίαν δημοτικὴν, ὧν ἕνεκεν αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου ἐχαλαρώθησαν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει εἰς τὰς ἐκλογὰς νὰ ἀποδώσωμεν αὐτὴν τὴν καθυστέρησιν, διότι ἔχομεν καὶ μῆνας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἐκλογάς. Ἐπὶ παραδείγματι, τὸν Ὀκτώβριον ἡ ἐλάττωσις ἀνῆλθεν εἰς 1,000,000 περίπου, ἐνῷ κατὰ τὸν μῆνα τοῦτον τὰ τῶν ἐκλογῶν εἶχον παρέλθει. Ἡ ἐλάττωσις προῆλθεν ἐκ τούτου, ὅτι ἐγένοντο μεταβολαὶ εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν διαφόρων κλάδων τῆς διοικήσεως, πρὸ πάντων δὲ εἰς τὰ ὄργανα τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Καὶ δὲν δύναταί τις ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι κατὰ τὸ 1895 εἴδομεν ἀσυνήθεις μεταβολὰς εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ἐφόρων καὶ ταμιῶν· εἴδομεν ἐφόρους καὶ ταμίας παυομένους ἐκ τῶν ἀρχαιοτάτων. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἦτο σπάνιον νὰ ἀναγνώσῃ τις εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως παύσεις καὶ διορισμοὺς ταμιῶν πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1895 ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς τοῦ 1894 παρουσιάζουσιν ἔλλειμμα δρ. 3,000,000.

§124ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Εἶναι καὶ ἡ ἐλάττωσις τῶν τελωνειακῶν τελῶν.

§125ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ἐλαττώσεις βεβαίως κατανέμονται εἰς τὰ διάφορα τοῦ Δημοσίου ἔσοδα· ἤτοι εἰς τὰ τελωνειακὰ τέλη, εἰς τὸ χαρτόσημον, εἰς τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, εἰς τὸν φόρον τῶν ζώων, εἰς τὸ ἔσοδον ἐκ καθυστερήσεων παρελθουσῶν χρήσεων καὶ εἰς ἕτερα ἔσοδα ἐκ τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων ἀναγραφομένων. Ἔχομεν λοιπὸν, ὡς προεῖπον, εἰσπράξεις τοῦ 1895 δραχ. 76,756,718. Ὀφείλομεν, ἵνα ἐκτιμήσωμεν ὁποῖον ἔσται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως τοῦ 1895, νὰ προβῶμεν εἰς ὑπολογισμόν τινα βασιζόμενον ἐπὶ δεδομένων στοιχείων, ἵνα ἐξεύρωμεν τὰς εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι γενήσονται πιθανῶς κατὰ τοὺς ὑπολειπομένους δέκα μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1895, ἤτοι ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1896. Ὅπως δὲ στηριχθῶμεν ἐπὶ βασίμου ὑπολογισμοῦ, ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἐγένοντο ὡς πρὸ τὰ ἔσοδα τῆς προηγουμένης χρήσεως τοῦ 1894. Ἔχομεν λοιπὸν κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα

ἤτοι θέλομεν ἔχει εἰσπράξεις κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως τοῦ 1895 τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἀλλ’ ἐκ τούτων πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσι τὰ κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ 1895 εἰσπραχθέντα, τὰ ὁποῖα ὡς ἔκτακτα ἔσοδα δὲν ἐπαναλαμβάνονται, ἤτοι τὰ κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ 1895 εἰσπραχθέντα ἐκ νομισματοποιΐας καὶ εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1894 καταλογισθέντα ἐκ δρ. 1,268,000. Οὕτω θέλομεν ἔχει εἰσπράξεις ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ἐκ δραχ. 94,514,626. Ἵνα δὲ ὦμεν ἀκριβεῖς, ὀφείλομεν ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου νὰ ἐκπέσωμεν εἰσέτι τοὐλάχιστον 1,000,000 ἐκ τῶν ὀφειλομένων ὑπὸ τῶν δήμων εἰσφορῶν ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, τὸ μὲν διότι, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν εἰσπράξεων μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1895, ἐντὸς τῶν 12 μηνῶν τοῦ 1895, ἐκ τῶν 2,500,000, ἅτινα ἀνεγράφησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ὡς εἰσπράξιμα ἐξ εἰσφορῶν τῶν δήμων, εἰσεπράχθησαν μόνον 402,279, τὸ δὲ διότι ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῇ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον διάστημα μέχρι τῆς λήξεως τῆς χρήσεως τὸ ὀφειλόμενον ποσὸν ἐκ δρ. 2,097,721· τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ νῦν ὡς ἐκ τῆς μεταβολῆς τοῦ νόμου περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως οἱ δῆμοι θέλουσι προτιμήσει νὰ μεριμνήσωσι μᾶλλον διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν μισθῶν τῶν διδασκάλων καὶ τῶν ἐνοικίων τῶν διδακτηρίων τοῦ τρέχοντος ἔτους καὶ οὐχὶ διὰ τὸ παρελθὸν, ὅπερ δὲν ἐνδιαφέρει αὐτούς. Ἐὰν λοιπὸν εἰς τὰς εἰσπράξεις τῆς χρήσεως τοῦ 1895 δὲν ὑπολογίσωμεν 1,000,000 ἐκ τῆς ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰσφορᾶς τῶν δήμων, θέλομεν ἔχει

Ἀλλ’ ἵνα κρίνωμεν περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς χρήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὰ ἔξοδα. Προϋπελογίσθησαν ταῦτα εἰς τὸ ποσὸν δραχμῶν 93,461,348, ὑπεβλήθησαν μέχρι τοῦδε ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 4,538,253. Δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ἂν τὸ ποσὸν τῶν ζητηθεισῶν μέχρι τοῦδε ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο, διότι καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν νέαι πιστώσεις, ὧν δὲν γινώσκω τὸ ποσὸν, διότι δὲν ἐτυπώθησαν τὰ σχετικὰ νομοσχέδια. Περιορίζομαι ἀναγκαίως εἰς τὸ νῦν ἐξηκριβωμένον ποσὸν τῶν δραχ. 4,538,253. Ἔχομεν κατ’ ἀκολουθίαν κεχορηγημένας πιστώσεις ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ἐν ὅλῳ 97,999,601. Ἐπληρώθησαν μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1895 ἔξοδα 73,747,275· ὑπελείφθησαν δὲ διαθέσιμοι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 24,252,326. Εἶναι γνωστὸν τὸ ἀνακοινωθὲν ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ διαχειριζομένου τὰ οἰκονομικὰ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι αἱ πιστώσεις τοῦ 1895 περιωρίσθησαν ὅσον οἷόν τε πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐπιτευχθῶσιν οἰκονομίαι καὶ περισταλῶσιν αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους. Καὶ ἐπιβεβαιοῦται τὸ ἀκριβὲς τῆς ἀνακοινώσεως ταύτης ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι, εὐθὺς ὡς συνηντήθημεν ἐνταῦθα, ὑπεβλήθησαν πολλὰ νομοσχέδια περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895, διότι αἱ ζητηθεῖσαι διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 πιστώσεις ἀπεδείχθησαν ἀνεπαρκεῖς. Τοῦτο ἔχοντες ὑπ’ ὄψει, δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἔσεται δυνατὸν νὰ μείνωσιν ἀδιάθετοι πιστώσεις ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1895 πλέον τῶν 2,000,000. Ἐὰν λοιπὸν ἐκ τῶν διαθεσίμων πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 24,252,326 ἀφαιρέσωμεν δραχ. 2,000,000 λόγῳ τοῦ ἐνδεχομένου ἀδιαθέτου αὐτῶν, ἕξομεν δαπάνας τῆς χρήσεως 1895 μέχρι τῆς λήξεως τῆς χρήσεως εἰς ποσὸν 95,999,061. Ἂν δὲ ἀφαιρέσωμεν τὰς εἰσπράξεις τῆς αὐτῆς χρήσεως 93,514,626, θέλομεν ἔχει ἔλλειμμα ἐκ δραχμῶν 2,484,975. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1896, εἰσήγαγε καὶ νομοσχέδια περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ἐκ δραχμῶν 2,511,000, ἵνα δὲ μὴ γένηται εἰς τὸν Βουλὴν ἐντύπωσις δυσάρεστος ἐκ τούτου, παρετήρησεν, ὅτι ἓν ποσὸν ἐξ 800,000 ἀφορᾷ μᾶλλον εἰς τακτοποίησιν, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ξενισθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τοσούτου ποσοῦ πιστώσεων, καθόσον αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ὑπέβαλον ἀναπληρωτικὰς πιστώσεις ἀσυγκρίτως ἀνωτέρου ποσοῦ. Πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου εἶπεν, ὅτι ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1894 ἐζητήθησαν πιστώσεις 4,800,000, καὶ ἂν εἰς ἀπώτερον παρελθὸν ἀναδράμωμεν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1893 ἐζητήθησαν ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 13,324,435. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἐφαντάσθητε, ὅτι πρὶν ἢ λήξωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς συνόδου ταύτης, ἤτοι ἐντὸς τοῦ δευτέρου μηνὸς τοῦ ἀμέσως ἑπομένου ἔτους, ἤθελον ὑποβληθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως 2,500,000 δρ. ἀκόμη ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις, ὥστε τὰ 2,500,000, τὰ ἀρχικῶς ἀναγγελθέντα, νὰ ἀναβιβασθῶσιν εἰς 5,000,000. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν διαφορά τις ὡς πρὸς τὰς ἀναπληρωτικὰς πιστώσεις, τὰς αἰτηθείσας ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1894, ἀλλ’ οὔτε πρὸς ἐκείνας τῆς χρήσεως τοῦ 1893, διότι ὡς πρὸς ταύτην παρουσιάζεται μὲν ποσὸν ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐκ δρ. 13,000,000, ἀλλ’ ὑπῆρχον ἐξαιρετικοὶ λόγοι, καθόσον ἐκ τοῦ ποσοῦ τῆς πιστώσεως ταύτης 7,000,000 ἐζητήθησαν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης, 1,955,255 διὰ τὴν ὁδοποιΐαν, 150,000 διὰ τὸ ἀνάκτορον τοῦ Διαδόχου, 150,000 διὰ τὰ λουτρὰ τῆς Ὑπάτης, 50,000 διὰ τὸν σιδηρόδρομον Διακοπτοῦ–Καλαβρύτων καὶ 405,000 δι’ ἀποζημίωσιν κτημάτων καταληφθέντων ὑπὸ σιδηροδρομικῶν γραμμῶν· ὥστε, ἂν ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν δραχ. 13,324,435 ἐκπεσθῶσι τὰ ἀνωτέρω ὅλως ἔκτακτα ἐκ δραχ. 9,710,255, ἀπομένουσιν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1893 ἐκ ποσοῦ δρ. 3,614,180, ἐνῷ ἡ χρῆσις τοῦ 1895, πρὶν ἀποχωρισθῶμεν ἐκ τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου ταύτης, ἐπιβαρύνεται μὲ ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις ἐκ δραχ. 5,000,000. Δὲν πιστεύω δὲ νὰ φρονῆτε, ὅτι δὲν θέλουσιν ὑποβληθῆ καὶ ἄλλαι πιστώσεις. Ὅταν ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει καὶ αἱ ὑποβληθησόμεναι, ἡ χρῆσις τοῦ 1895, ὡς πρὸς τὰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, θὰ ὑπερβῇ κατὰ πολὺ τὰς τῶν προηγουμένων χρήσεων, πρὸς διάψευσιν τῶν ἐπαγγελιῶν καὶ προσδοκιῶν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσατε μετ’ εὐχαριστήσεως τὸ πρὸς τὴν Βουλὴν ἄγγελμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ὅτι πλὴν τῆς μειώσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ ὀφειλομένου ἐκ τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, κατώρθωσε νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσὸν τῆς ἐξ ἐντόκων γραμματίων ὀφειλῆς τοῦ Δημοσίου κατὰ δρ. 2,171,753. Ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσω, ἂν τοῦτο τὸ ἄγγελμα συνδέεται πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ἤτοι ἂν ὄντως καὶ ἡ μείωσις τοῦ ποσοῦ τῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους ὀφειλομένων ἐκ τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας καὶ ἡ μείωσις τοῦ ποσοῦ τῶν ἐπὶ ἐντόκοις γραμματίοις ὀφειλομένων ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐγένετο ἐκ περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀνέδραμον εἰς τὴν γενικὴν ληψοδοσίαν τοῦ δημοσίου ταμείου, τὴν τέως δημοσιευθεῖσαν, τῆς 31 Δεκεμβρίου 1895, συνέκρινα ταύτην πρὸς τὴν γενικὴν ληψοδοσίαν τὴν δημοσιευθεῖσαν τὴν 30 Ἰουνίου 1895 καὶ πρὸς τὴν δημοσιευθεῖσαν τὴν 31 Δεκεμβρίου 1894, τὰ πορίσματα δὲ τῆς μελέτης αὐτῆς νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως πεισθῇ, ὅτι δὲν ἦτο ἡ ἐλάττωσις τοῦ ποσοῦ τῶν ὀφειλομένων ἐξ ἐντόκων γραμματίων ἀποτέλεσμα περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, ἀλλ’ ὀφείλεται εἰς τὰ πλεονάσματα τῆς γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ δημοσίου ταμείου, ἤτοι ἐγένετο ἐκ χρημάτων εἰς τρίτους ἀνηκόντων. Ὡς γινώσκετε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ἀποτίθενται μόνον τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἔσοδα, ἀποτίθενται ἐν αὐτῷ καὶ αἱ παρακαταθῆκαι, ἀποτίθενται καὶ τὰ χρήματα τῶν λιμενικῶν ταμείων, ἀποτίθενται καὶ τὰ ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν, ἀποτίθενται τὰ ἐκπλειστηριάσματα, αἱ ἐγγυήσεις κλπ., ὅλα δὲ ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακρίνωνται διὰ σφραγίδων, καὶ ἑπομένως μένουσι τοποθετημένα εἰς τὸ αὐτὸ κιβώτιον, καὶ γίνεται χρῆσις αὐτῶν τε καὶ τῶν τοῦ Δημοσίου ἀδιακρίτως. Ἑπομένως, ὅταν θέλητε νὰ βεβαιωθῆτε, ἂν τὸ χρηματικὸν ποσὸν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται κατατεθειμένον καὶ φαίνεται διαθέσιμον εἴτε παρὰ τῇ Τραπέζῃ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Κράτους, εἴτε ἐν τῷ Κεντρικῷ Ταμείῳ, προέρχηται ἐκ περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, δηλ. ἐκ χρημάτων τοῦ Δημοσίου,—διότι τὰ ἄλλα, αἱ παρακαταθῆκαι, τὰ χρήματα τῶν λιμενικῶν ταμείων, αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ταχυδρομικαὶ ἐπιταγαὶ κλπ. δὲν εἶναι δημόσια χρήματα, εἶναι προσωρινὰ καταθέματα, ἀποδοτέα ἐπὶ τῇ αἰτήσει τῶν δικαιούχων,—ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε τὴν παρὰ τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ τηρουμένην γενικὴν ληψοδοσίαν. Κατὰ τὸν δημοσιευθέντα λοιπὸν πίνακα τῆς γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ δημοσίου ταμείου κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1895, αἱ κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ 1895 εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς δραχμὰς 96,578,155, αἱ δὲ πληρωμαὶ εἰς δραχμὰς 93,128,112, ὥστε ἐκ τῆς γενικῆς ληψοδοσίας ὑπῆρξεν ἓν περίσσευμα ἐκ δραχμῶν 2,750,043. Τὰ ἔσοδα τὰ εἰσαχθέντα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον μέχρι τέλους Ἰουνίου 1895 τῶν δύο ἐν ἐκτελέσει χρήσεων τοῦ 1894 καὶ 1895 ἀνέρχονται εἰς 95,835,287, τὰ δὲ πληρωθέντα ἔξοδα ἀνέρχονται εἰς 97,463,161, ὥστε αἱ δύο χρήσεις παρουσιάζουσιν ἔλλειμμα 1,627,874. Ἵνα δὲ πεισθῶ περισσότερον περὶ τούτου, προέβην καὶ εἰς ἄλλην ἐργασίαν· συνέκρινα τὸ ὑπόλοιπον τῆς 31 Δεκεμβρίου 1894 πρὸς τὸ ὑπόλοιπον τῆς 31 Δεκεμβρίου 1895. Καὶ ἰδοὺ ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα. Κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1894 ὑπῆρχεν ὑπόλοιπον ἐκ δρ. 17,859,510...

§126ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τοῖς ταμείοις.

§127ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοῖς ταμείοις βεβαίως... Παρὰ τῇ Ἑταιρίᾳ τῶν Μονοπωλίων ἐκ δραχ. 2,756,647. Ἐν ταῖς Τραπέζαις 10,019,310. Ὑπόλοιπον πιστώσεως παρὰ τῇ Ἐθν. Τραπέζῃ ἐκ τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας 10,674,890. Τὸ ὅλον δραχ. 41,310,357. Ποῖον δὲ τὸ ὑπόλοιπον τῆς 31 Δεκεμβρίου 1895;

Ὥστε τὸ ὑπόλοιπον τὴν 31 Δεκεμβρίου 1895 ἦτο ἔλαττον τοῦ ὑπολοίπου τῆς 31 Δεκεμβρίου 1894 κατὰ δραχ. 1,235,320.

§128ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διαφορὰ δηλ. εἰς βάρος τοῦ 1895.

§129ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἐκ τῆς μελέτης ταύτης πείθεσθε, ὅτι τὸ ἄγγελμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν ἦτο εὐχάριστον, ὡς ὑπελάβομεν αὐτὸ ἐν ἀρχῇ, ἡ δὲ ἀναμφισβήτητος ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῆς ὀφειλῆς τοῦ Δημοσίου ἐξ ἐντόκων γραμματίων κατὰ 2,000,000 προῆλθεν ἐκ περισσευμάτων τῆς γενικῆς ληψοδοσίας καὶ οὐχὶ ἐκ περισσευμάτων προκυπτόντων ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους.... Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ γείνῃ μικρὰ διακοπή.

§130Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 15′ τῆς νυκτός. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 12 καὶ 25′).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις.

§133ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δήλωσιν περὶ ἐπενεκτέων μεταβολῶν εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1896.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 296). Ὁ κ. Σιμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§135ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιβάλλεται νῦν νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1896. Ὁμολογῶ ἐκ προοιμίου, ὅτι εἶναι δύσκολον εἰς τὸν ἐξετάζοντα τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔσοδα καὶ ἔξοδα νὰ δυνηθῇ νὰ συναγάγῃ ἀκριβῶς τὰ ἀριθμητικὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀπολήγουσιν εἴτε τὰ ἔσοδα εἴτε τὰ ἔξοδα, διότι πολλαὶ ἐκ τῶν ἐγγραφῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 διὰ τῶν δηλώσεων, αἵτινες ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, καὶ διὰ τῶν νόμων, οἵτινες ἐψηφίσθησαν κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, ῥιζικῶς μεταβάλλονται. Καὶ πρῶτον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων· ὁποῖον εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ κρατήσῃ ὡς πρὸς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν τῆς χρήσεως τοῦ 1896; Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγράφεται ὁ ἔγγειος φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος τῶν παλαιῶν ἐπαρχιῶν καὶ ὁ ἔγγειος φόρος τῆς σταφίδος τῆς Ἑπτανήσου ἐπὶ τῷ μέσῳ ὅρῳ τῶν παρελθόντων ἐτῶν ἄνευ ἐλαττώσεως τοῦ νομίμου ποσοστοῦ τοῦ φόρου. Ἀλλ’ ἐψηφίσθη ἤδη νομοσχέδιον, τῇ προτάσει, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, συναδέλφου τινὸς, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ παρακράτησις πρόκειται καὶ κατὰ τὸ 1896 νὰ ἐφαρμοσθῇ. Κατὰ τὸν ὑπ’ ὄψει ἡμῶν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896, εἰς τὰς ἐλαττώσεις ὑπήχθη τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 1,460,140, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ὡς προϊὸν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ τῆς σταφίδος, τοὐναντίον ηὐξήθησαν τὰ δύο κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰ ἐξ ἐγγείου φόρου τῆς σταφίδος ἔσοδα, κατὰ 1,202,086. Ὁπότερον τῶν δύο συστημάτων πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ, δὲν γινώσκομεν ἐκ τῶν προτέρων· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν γινώσκομεν, ἐὰν θὰ κυρωθῇ ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐψήφισε,—τοὐλάχιστον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δὲν εὕρομεν κατακεχωρισμένον τὸν νόμον, τὸν κυροῦντα τὸ νομοθέτημα αὐτὸ,— ὅπως δήποτε, ἐπειδὴ μικρὰ εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν δύο τούτων ποσῶν, δὲν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ πλέον. Ἀφῃρέθη ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ ἔτους 1896 τὸ ποσὸν τὸ ἀναγόμενον εἰς τὴν εἰσφορὰν τῶν δήμων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐξ 1,200,000. Ἐν τούτοις, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, δὲν γινώσκομεν, ἐὰν θὰ εἰσπραχθῇ ἐκ τῶν δήμων καὶ πόσον ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τῶν 1,200,000. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν, ἐὰν πρόκειται τὸ νέον νομοθέτημα νὰ ἐφαρμοσθῇ, νὰ ἔχωμεν πλήρη τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἐσόδου τούτου· κατὰ πᾶσαν πιθανότητα δύναται νὰ ὑπολογισθῇ εἰς τὸ ἥμισυ, καὶ ἑπομένως ἀνάγκη νὰ ἀναγράψωμεν, ἀντὶ 1,200,000, μόνον 600,000. Ἔχομεν ὅμως καὶ ἄλλην πρόσοδον ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔχομεν μίαν δήλωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ εἰσπραχθῶσιν ἐκ τῆς νομισματοποιΐας 232,000. Βεβαίως, ὡς προτείνεται ἡ προσθήκη αὕτη, δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, διότι ἀναγράφεται ὡς ἔσοδον παρελθούσης χρήσεως, ἐνῷ προκειμένου περὶ ἐσόδου ἐκ νομισματοποιίας δὲν ὑπάρχει διάκρισις χρήσεως· ἀφοῦ ἡ πρόσοδος αὕτη πρόκειται κατὰ τὸ 1896 νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, πρέπει νὰ ἀναγραφῇ ὑπὸ ἴδιον κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, ὡς ἔσοδον νομισματοποιΐας, ὡς ἀνεγράφετο εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν παρελθόντων ἐτῶν. Ὡς ἔσοδον τῶν παρελθουσῶν χρήσεων ἀναγράφεται ποσὸν 3,035,000, λαμβάνεται δὲ ὡς βάσις ὁ μέσος ὅρος τῶν τριῶν παρελθόντων ἐτῶν 1892, 1893 καὶ 1894. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ἔσοδον τοῦτο δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ στηρίζηται ὁ ὑπολογισμὸς ἐπὶ τοῦ μέσου ὅρου τῶν παρελθόντων ἐτῶν· ἔχομεν, ἐπὶ παραδείγματι, κατὰ τὸ 1895 εἴσπραξιν ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου μόνον 2,293,000, οὐδεὶς δὲ ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπολογίσωμεν διὰ τὸ 1896 ποσὸν ἀνώτερον τῶν 2,300,000. Δέον νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τ’ ἀναγραφόμενα ὡς ἔσοδον ἐκ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, ἥτις προὐτάθη ὡς πρὸς τὴν Θεσσαλίαν εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς βοσκῆς. Περὶ τῆς ἀντικαταστάσεως ταύτης προεβλήθη, ὡς γνωστὸν, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νομοσχέδιον, ἀλλὰ τοῦτο κατὰ βάσιμον πιθανότατα δὲν θὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον, ὅπως δὲν θὰ ἐπιψηφισθῶσι καὶ τὰ λοιπὰ Θεσσαλικὰ νομοσχέδια...

§136ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ὑπελογίσατε καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ὡς πρόσοδος ἐκ τοῦ φόρου βοσκῆς ἐν Θεσσαλίᾳ.

§137Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ποσὸν εἶναι μικρὸν, ὥστε ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι μεγάλη, ὡς ἐκ τούτου δὲ ὑπολογίζω τὴν ἀφαίρεσιν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων εἰς 325,000, ἀντὶ τῶν ἀναγραφομένων 375,000. Ὅπως λοιπὸν ἐκτιμήσωμεν τὰ ἀριθμητικὰ ἀποτελέσματα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν εἰς ποῖον ποσὸν προϋπολογίζονται σήμερον. Προϋπολογίζονται εἰς 90,894,541. Εἰς ταῦτα πρέπει νὰ προσθέσωμεν ἐξ εἰσφορᾶς τῶν δήμων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δραχ. 600,000. Ἐκ νομισματοποιΐας δρ. 232,000. Πρέπει δὲ συνάμα νὰ προσθέσωμεν καὶ τὸ ὑπολογισθὲν ποσὸν ὡς εἰσπραχθησόμενον ἐκ τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν, διότι δὲν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ παραβλέψωμεν τ’ ἀποτελέσματα τῆς προσόδου ταύτης τῶν παρελθόντων ἐτῶν, ὅταν μάλιστα γινώσκωμεν ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δύο πρώτων μηνῶν τοῦ 1896, ὅτι ταῦτα εἶναι ἀνώτερα τῶν ἀντιστοίχων μηνῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἵνα ὦμεν καὶ πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς εἰλικρινεῖς καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ οἰκονομικὰ ἡμῶν, ἵνα μὴ ἐλεγχθῶμεν ὡς κακῆς πίστεως, ὑπολογίζοντες τὰ ἔσοδα ἡμῶν κατώτερα τῶν λογικῶς προσδοκωμένων, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν ν’ αὐξήσωμεν τὴν ἐκ τῶν τελωνειακῶν τελῶν πρόσοδον κατὰ δρ. 2,000,000. Ἔχομεν λοιπὸν ὡς ἐκ τῶν αὐξήσεων τούτων προϋπολογισμὸν ἐσόδων ἐκ δραχ. 93,826,541. Ἐκ τούτων δέον νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ὑπολογισθὲν ποσὸν ἐξ εἰσπράξεων παρελθουσῶν χρήσεων ἐκ δραχμῶν 700,000, καὶ συγχρόνως νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν αὔξησιν ἐκ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ φόρου τῆς βοσκῆς ἐν Θεσσαλίᾳ διὰ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας ἐκ δραχ. 325,000. Ὥστε κατὰ ταῦτα ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων τοῦ 1896 ἀνέρχεται εἰς 93,751,541. Μεταβαίνω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων. Ἡ πρώτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ποιοῦμαι ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ 1896, εἶναι, ὅτι ὑπολογίζονται ἔξοδα τῶν κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων εἰς ποσὸν δι’ ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ἐκ δρ. 397,912. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ τὸ ποσὸν τῶν τοιούτων ἐξόδων νὰ καθορισθῇ εἰς τόσῳ ὀλίγον ποσὸν, διότι ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναγραφὰς τῶν προηγουμένων προϋπολογισμῶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 εἴχομεν ἔξοδα ἐκ κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων ἐκ δραχ. 2,552,713...

§138Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπῆρχε κἄτι τι ἐξαιρετικόν.

§139ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρχον 900,000 δραχ. πρὸς τακτοποίησιν παλαιᾶς τινος ληψοδοσίας ἐκ τοῦ ἐσφαλμένου ὑπολογισμοῦ τοῦ ὑπὸ τῆς Τραπέζης Κωνσταντινουπόλεως ἀγορασθέντος κατὰ τὸ 1891 διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους ἐξωτερικοῦ συναλλάγματος.

§140Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶχον ἀναγραφῆ καὶ τὰ ἐκκαθαρισθέντα ἐντὸς τοῦ 1895, μέχρι τοῦ Ἰουνίου. Λοιπὸν, ἐὰν τὸ ἔτος εἴχομεν ὁμαλὸν, ἤθελον ἀναγραφῆ πιστώσεις ὑπὸ τὸ κεφάλαιον τῶν κεκλεισμένων χρήσεων διὰ μόνα τὰ ἔξοδα τὰ ἐκκαθαρισθέντα μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους· ἀλλὰ κατὰ τὸ 1895 ἀνεγράφησαν καὶ τὰ ἐκκαθαρισθέντα ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουκρίου μέχρι τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1895.

§141ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως ταύτης, ἀλλ’ ἐγὼ πρὸ πάντων ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα ταῦτα οὐδέποτε ἐπικρίνω τὰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, διότι τὰ ἔξοδα ταῦτα ἐκκαθαριζόμενα ὑποβάλλουσι τὸ Δημόσιον εἰς πληρωμὴν τόκων, καὶ ἑπομένως, ἐὰν ὡς πρὸς ταῦτα ὑποβάλλωνται ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις, εἶναι δεδικαιολογημέναι. Εἶναι μάλιστα γνωστὸν, ὅτι εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς ἄλλων Κρατῶν, προηγμένων λογιστικῶς περισσότερον ἡμῶν, παρατηρεῖ τις ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἔτους εἰσαγομένας ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις ὑπὸ τὸν τύπον ἀναθεωρήσεως τῶν ἐψηφισμένων ἤδη προϋπολογισμῶν, καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον βλέπομεν τὰ ἔξοδα ταῦτα ἀναγραφόμενα εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν ταύτην τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἵνα μὴ ὑφίσταται τὸ Δημόσιον τὴν πληρωμὴν τόκων, καὶ πρὸ πάντων, ἵνα μὴ μένωσιν οἱ πιστωταὶ τοῦ Κράτους ἀνικανοποίητοι.

§142Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι τοκοφόρα συνήθως τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ κεφαλαίῳ τῶν κεκλεισμένων χρήσεων. Τοκοφόροι εἰσὶ μόνον αἱ δικαστικαὶ ἀποζημιώσεις.

§143ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι πάντα, τὰ πλεῖστα ὅμως εἰσὶ τοκοφόρα. Εἴχομεν διὰ τὸ 1894 δραχ. 1,951,714. Νομίζω, ὅτι πάντοτε θέλομεν ἔχει ὡς πρὸς τὸ ἔξοδον τοῦτο ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν· φρονῶ, ὅτι τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων δὲν θὰ ἀνέλθῃ βεβαίως εἰς 2½ ἑκατομμύρια, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ποσὸν τοῦ 1 ἑκατομμυρίου, καὶ, ἐὰν ἐπρόκειτο ἐγὼ νὰ συντάξω τὸν προϋπολογισμὸν, βεβαίως ἤθελον ἀναγράψει τὸ ποσὸν τοῦ 1 ἑκατομμυρίου ὑπὸ τὸ κεφάλαιον «Κεκλεισμέναι χρήσεις», ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν τὰ ἔξοδα ταῦτα, εὐθὺς ὡς ἐκκαθαρίζονται, νὰ πληρόνωνται, ἵνα μὴ ἀπομένωσιν ἀνικανοποίητοι οἱ πιστωταὶ τοῦ Κράτους. Ἐκ τῆς ὑπὸ τὸ κεφάλ. 27, ὑπὸ τὸν τίτλον «Μεταλλεῖα καὶ ὀρυκτὰ», ἀφῃρέθη πίστωσις ἐκ δραχ. 304,800. Πρόκειται, ὡς γνωστὸν, περὶ τῆς Ναξίας σμύριδος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, τὴν ὁποίαν μοὶ παρέσχεν ἡ συζήτησις τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν πίστωσιν ταύτην, δικαιοῦμαι νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διατὶ εὑρίσκεται εἰσέτι εἰς ἀδράνειαν ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον κατὰ τὴν προηγουμένην ἡμῶν σύνοδον ἐψηφίσαμεν, καὶ ὁ ὁποῖος κυρωθεὶς ἐδημοσιεύθη ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὸ στοιχεῖον ͵ΒΤΚΖʹ τῆς 30 Ἰουλίου 1895; Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ κατακρίνω τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ εἰσαγάγῃ, ὡς πρὸς τὴν πρόσοδον ταύτην τοῦ Δημοσίου, ὁ διαχειριζόμενος τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ἀλλ’ εὑρίσκω, ὅτι, εὐθὺς ὡς ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε τὸ πρότερον κρατοῦν σύστημα νὰ μεταβάλῃ, δὲν ἦτο εὔλογον νὰ μὴ προβῇ εἰς τὰς διακηρύξεις, τὰς ὁποίας ἐκ τοῦ νόμου ἐκείνου ὑπεχρεοῦτο νὰ δημοσιεύσῃ, ἵνα προκαλέσῃ προσφοράς, ὅπως προσέλθωσιν ἐργολάβοι διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ ὀρυκτοῦ τούτου. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ἡ πίστωσις ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν Ναξίαν σμύριδα ἦτο ἀναγεγραμμένη εἰς ποσότητα ἀνωτέραν, διότι ὑπελογίζετο τὸ ποσὸν τὸ ἐξορυχθησόμενον ἀνώτερον τῶν 80,000 στατήρων, συνάμα δὲ ὑπελογίζετο καὶ ἕτερόν τι, νὰ γένηται ἐξόρυξις σμύριδος εἰς ποσότητα ἀνωτέραν τῶν ἀναγκῶν τῶν ἀγορῶν τῆς καταναλώσεως, ὅπως, ὁπόταν παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἀποστέλληται εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀγορὰς σμύρις, μὴ μεσολαβῇ ὁ πρὸς ἐξόρυξιν ἀναγκαῖος χρόνος καὶ ἐπέρχηται βραδύτης, ἧς ἕνεκα πληρόνονται ναῦλοι μεγάλοι, ὁποῖοι συνήθως πληρόνονται, ὅταν ἐκτάκτως ζητῆται ἡ φόρτωσις. Δὲν προτίθεμαι νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν γνώμην νὰ αὐξήσῃ τὴν πίστωσιν ταύτην· ἐποιησάμην μόνον μνείαν, ἵνα προκαλέσω, ὅταν δοθῇ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ ποῖον λόγον ἀνεβλήθη μέχρι τοῦδε ἡ τοῦ μέτρου, τοῦ διὰ νόμου ψηφισθέντος, ἐκτέλεσις. Ἀφῃρέθη ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 ἡ πίστωσις τῶν 300,000 ἡ προωρισμένη διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ περὶ παρακρατήσεως νόμου. Ἐὰν πρόκειται νὰ κυρωθῇ τὸ ψηφισθὲν ὑπὸ τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος τῆς παραγωγῆς τοῦ 1896, βεβαίως ἡ πίστωσις δέον καὶ πάλιν νὰ ἐπαναληφθῇ ἴσως εἰς ποσότητα κατά τι ἐλάσσονα· διότι, ἂν καὶ ἐκ τῆς διὰ τὸ 1895 πιστώσεως ἐδαπανήθησαν μόνον 45,000, ὡς ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ δαπάνη τοῦ 1895 ἀφορᾷ εἰς χρονικὸν διάστημα ἔλασσον τῶν τριῶν μηνῶν, ἐνῷ ἡ τοῦ 1896 δαπάνη ἔσεται ἐνιαυσία. Ἐκ τῆς πιστώσεως τῆς καθωρισμένης διὰ τὰς δικαστικὰς ἀποζημιώσεις ἐπῆλθεν ἐλάττωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ κατὰ 150,000 δραχμὰς, ἤτοι ἀντὶ 400,000 ἀνεγράφησαν 250,000. Ἐπὶ τῇ ἀφορμῇ, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως 24,000 δραχμῶν ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895, ἐζητήθη παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ προσαγωγὴ σημειώματος τῶν ὀφειλομένων ἐξ ἐκκαθαρισμένων δικαστικῶν ἀποζημιώσεων. Κατὰ τὸ σημείωμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ πολλοὶ ἄλλοι τῶν συναδέλφων ἀνέγνωσαν, ὑπῆρχον ἐκκαθαρισμέναι καὶ ἀπαιτηταὶ δικαστικαὶ ἀποζημιώσεις ἐκ δραχμῶν 196,000. Ἐὰν ἡ πληροφορία αὕτη ἦναι ἀκριβής, τότε κατὰ τὸ 1896 ἔχομεν ἀμέσως κληρονομίαν ἐκ τοῦ παρελθόντος 196,000 δραχμῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ 1896 θέλει ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον μὲ δικαστικὰς ἀποζημιώσεις μόνον 54,000 δραχμῶν: βεβαίως ὄχι· τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ ὡς πρὸς τὰς δικαστικὰς ἀποζημιώσεις τηρεῖται ὁ ἑξῆς κανών· ὡς πρὸς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ ὡρισμένον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ κεφάλαιον ἐξόδων, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐν τῇ χρήσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκκαθαρίζεται, πληρωμὴ αὐτῶν· ὅταν ὅμως, ὅπως συμβαίνει εἰς τὰς πλείστας τῶν δικαστικῶν ἀποζημιώσεων, αὗται δὲν ἀναφέρωνται εἰς κεφάλαιον ἐξόδων, τὸ ὁποῖον ἀφῆκεν ὑπόλοιπον κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως, ἐπιβαρύνουσι τὴν χρῆσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκκαθαρίζονται. Φρονῶ κατ’ ἀκολουθίαν, ὅτι εἶναι προσῆκον, ἀφοῦ μάλιστα ἐδηλώθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι πρέπει αἱ πιστώσεις νὰ ὦσιν εὐρεῖαι, ἵνα μὴ παρουσιάζηται ἀνάγκη ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, ἡ πίστωσις αὕτη νὰ ἀναγραφῇ εἰς ὃ ποσὸν ἀνεγράφη καὶ κατὰ τὸ 1895, ἤτοι εἰς τὸ ποσὸν τῶν 400,000 δραχμῶν. Μετὰ τὰς βραχείας ταύτας παρατηρήσεις ὀφείλω νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὁποίαν ἔχω γνώμην περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ 1896, οἷος νῦν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ, ἄνευ τῶν ἀναποφεύκτων ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, αἵτινες ὑποβληθήσονται εἰς τὴν προσεχῆ βουλευτικὴν σύνοδον. Ταῦτα προϋπελογίσθησαν εἰς 90,222,350.83. Κατὰ τὰς μέχρι τοῦδε δηλώσεις τῶν Ὑπουργῶν, πρέπει νὰ προστεθῶσι 238,539. Ἔχω ὅμως ὑπ’ ὄψει μου τὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μέχρι πρὸ δέκα ἡμερῶν, δὲν γινώσκω δὲ καὶ τὰς γενησομένας ὑπὸ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν εἰς ταύτας προστεθῶσι καὶ ἄλλαι δηλώσεις, τὸ προστεθησόμενον εἰς τὰ ἔξοδα ποσὸν ἔσεται βεβαίως μεῖζον. Ὅτε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐν τῇ συνόδῳ ταύτῃ ἐψηφίσαμεν δύο νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος ἐγγυήθη ὑπὲρ τῆς ἐπὶ τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων ἐπιτροπῆς δύο δάνεια ἐκ 400,000 δραχμῶν, νομίζω ὅτι πάντες ἐν τῇ συνειδήσει ἡμῶν εἴχομεν τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο πρόκειται νὰ καταβληθῇ ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐκ τῶν ἀναμνηστικῶν γραμματοσήμων εἶναι δυνατὸν νὰ παραχθῇ πρόσοδος δυναμένη νὰ καλύψῃ τὸ δάνειον τῶν 400,000 δραχμῶν. Καὶ ἐὰν ἐντεῦθεν προκύψῃ πρόσοδός τις, αὕτη ἔσται κατωτέρα τοῦ τετάρτου ἢ τοῦ πέμπτου τῶν 400,000 δραχμῶν. Φρονῶ κατ’ ἀκολουθίαν, ὅτι πρέπει τὸ ποσὸν τοῦτο ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ 1896. Ἡ ἀναγραφομένη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας πίστωσις ἐκ δραχμῶν 1,500,000 ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, εἶναι βεβαίως ἀνεπαρκής. Τὴν γνώμην μου ἔχει καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὑποθέτω, ὅτι, ἐὰν ὑπολογίσωμεν εἰς ἓν ἑκατομμύριον τὴν αὔξησιν τῆς πιστώσεως ταύτης, θέλομεν ἴσως κατά τι ὑπολειφθῆ τῆς ἀληθείας. Ὑπερετιμήσαμεν τὰς οἰκονομικὰς δυνάμεις τῶν δήμων, καὶ ὑπελάβομεν ὅτι εἶναι δυνατὸν οὗτοι διὰ μόνης τῆς ἀρωγῆς τοῦ Δημοσίου ἐκ δραχμῶν 1,500,000 νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι ἄλλως τε γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀγορεύων, διεκήρυξεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 1,500,000, ἀλλὰ θὰ προβῇ καὶ μέχρι 2 καὶ μέχρι καὶ 3 καὶ μέχρι 4 καὶ μέχρι 5 καὶ μέχρις 6 ἑκατομμυρίων.

§144Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν.

§145ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπανέλαβον τοὺς ὑμετέρους λόγους, οὐχὶ ὡς δικαιολογοῦντας τὴν αὔξησιν τῆς πιστώσεως εἰς τὸ ποσὸν τῶν 6 ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ὡς ἐνδεικτικοὺς τῆς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις γνώμης, νὰ μὴ δειχθῇ φειδωλὴ εἰς τὴν δαπάνην τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ νὰ παράσχῃ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου γενναίαν χορηγίαν, ἧς ἄνευ εἶναι ἀδύνατον νὰ συντηρηθῶσι τὰ σήμερον λειτουργοῦντα δημοτικὰ σχολεῖα. Ἐπειδὴ δὲ ἔχομεν πεῖραν κεκτημένην περὶ τῆς οἰκτρᾶς οἰκονομικῆς τῶν δήμων καταστάσεως, νομίζω ὅτι, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀναγράψωμεν τὰς πιστώσεις προσηκόντως, πρέπει τὴν πίστωσιν τῶν 1,500,000 δραχ. ν’ αὐξήσωμεν εἰς 2,500,000. Εἰς τὰ ἔξοδα τῶν κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων βεβαίως πρέπει νὰ προστεθῶσι τοὐλάχιστον 600,000. Εἰς τὴν πίστωσιν τῶν δικαστικῶν ἀποζημιώσεων ἐπίσης δέον νὰ προστεθῶσι 150,000. Οὕτω ἔχομεν προϋπολογισμὸν διὰ τὸ 1896 ἐκ δρ. 92,610,889. Ὁποῖα ἔσονται τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896, βεβαίως ἀπὸ τοῦδε δὲν δύναταί τις νὰ ἔχῃ ἀκριβῆ ἰδέαν. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1895 προσετέθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ποσότητος πέντε σχεδὸν ἑκατομμυρίων, καίτοι ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος συνετάχθη ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸν ἕβδομον μῆνα τοῦ ἔτους, ὅτε ἐγίνωσκε κάλλιον τὰς ἀνάγκας τῆς διοικήσεως. Ὑπάρχει τις ὁ δικαιούμενος νὰ ἀμφιβάλλῃ περὶ τῆς ἀναποφεύκτου ἐπιβαρύνσεως τῆς χρήσεως τοῦ 1896 δι’ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἴσου ποσοῦ; Τὰ ἔσοδα τοῦ 1896 ὑπελογίσαμεν γενναίως, περιλαβόντες καὶ τὴν ἐνδεχομένην τῶν τελωνειακῶν τελῶν αὔξησιν, εἰς τὰς πιστώσεις ὅμως τοῦ 1896 ἐδείχθημεν φειδωλοί. Ὁπωσδήποτε τυπικῶς ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1896 φαίνεται ἐν ἰσοζυγίῳ στενῷ. Ὅτε ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄνδρου συνάδελφος προέβαλε κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν τὸ ἐρώτημα, πῶς, ἀφοῦ ἀπεκόψαμεν 70% ἐκ τῶν τόκων τοῦ εἰς χρυσὸν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ δημοσίου ἡμῶν χρέους, δὲν ἀπέμειναν περισσεύματα ἐκ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, ὅπως χρησιμοποιηθῶσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἡμιτελῶν δημοσίων ἔργων καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς νομισματικῆς ἡμῶν ἀνωμαλίας, πάντες ἀνεμένομεν ἀπάντησίν τινα ἐκ τοῦ διαχειριζομένου τὰ οἰκονομικά. Τούτου ὅμως σιγῶντος, νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν περὶ τῶν λόγων, ὧν ἕνεκεν ἀντὶ περισσευμάτων ἔχομεν ἐλλείμματα. Ηὐξήθησαν πρῶτον αἱ δαπάναι ἄνευ ἀνάγκης ἐπειγούσης. Ἐχαλαρώθησαν αἱ εἰσπράξεις τῶν δημοσίων ἐσόδων ἕνεκεν τῶν ἐπελθουσῶν πολλῶν μεταβολῶν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ τῆς εἰς τὰ ὄργανα ταῦτα γεννηθείσης ἀμφιβολίας ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῶν ἐπιβαλλομένων εἰς αὐτὰ καθηκόντων ὡς ἐκ τῆς ἀποθεώσεως τῆς συναλλαγῆς. Ἐπῆλθον ὅμως, τῇ εἰσηγήσει τῆς Κυβερνήσεως, καὶ πραγματικαὶ ἐπὶ τῶν ἐσόδων ἐλαττώσεις. Εἴχομεν ὁμαλῶς λειτουργοῦν, ὡς πάντες γινώσκομεν, ἓν ἔσοδον ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἐκ δραχμῶν 1,500,000. Ἐκ τοῦ ἐσόδου τούτου, καθὼς γινώσκομεν ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1894, εἶχον εἰσπραχθῆ 1,491,000. Τὸ ἔσοδον τοῦτο σήμερον δὲν ὑφίσταται. Διὰ νόμου, ψηφισθέντος κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον, ἠλαττώθησαν μὲν ἀφ’ ἑνὸς τὰ τέλη ταῦτα κατὰ τὸ τρίτον, τὸ δὲ ὑπόλοιπον τοῦ ἐσόδου καθωρίσθη εἰς ἀνάγκας ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖο εἰσέρχονται ἐκ τοῦ ἐσόδου τούτου δραχ. 200,000 λόγῳ τῆς ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου ἀρωγῆς τοῦ Κράτους, καὶ δραχ. 99,000 λόγῳ τῶν δαπανῶν τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν Ἐπιθεωρήσεων τῶν δημοτικῶν καὶ ἑλληνικῶν σχολείων. Τὸ ὑπόλοιπον ἐκ δραχμῶν 1,200,000 ἀφῃρέθη ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Πλὴν τούτου ἀφῃρέθη καὶ ἑτέρα πρόσοδος, ἡ εἰσφορὰ τῶν Μονῶν, ἡ ὁποία πάντοτε εἰσεπράττετο κατὰ τὸ παρελθὸν, ἐξ 100,000 δραχμῶν, διότι αὕτη ἀπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους μετετέθη εἰς τὸ εἰδικὸν ταμεῖον τὸ ἐκπαιδευτικόν. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων πάντων τῶν παρελθόντων ἐτῶν ἀνεγράφετο ἔσοδον τοῦ Κράτους ἐξ εἰσφορῶν τῶν Μονῶν 100,000 δραχμῶν, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὅμως τοῦ 1896 τοῦτο δὲν ἀναγράφεται, διότι μετετέθη, ὡς εἶπον, εἰς τὸ εἰδικὸν ἐκπαιδευτικὸν ταμεῖον. Σπουδαιοτέρα ὅμως πασῶν ὑπῆρξεν ἡ ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως προταθεῖσα καὶ ψηφισθεῖσα κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον ἐλάττωσις εἰσαγωγικῶν τελῶν. Τοιαύτη ἐγένετο ἐπὶ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ ἁλιπάστου γάδου (βακαλάου), τῶν ὀσπρίων, τῶν νημάτων, τοῦ τυπογραφικοῦ χάρτου διὰ τὰς ἐφημερίδας κλπ. Σπουδαία δ’ ἐπῆλθεν ἐλάττωσις ἐκ τῆς μετὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως συμβάσεως. Αἱ ἐλαττώσεις αὗται, καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, καὶ κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς δοθείσας ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων τμημάτων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ κατὰ τὰς πληροφορίας αὐτοῦ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀνήρχοντο διὰ τοὺς 6 μῆνας εἰς 500,000 δραχ. Ὁ ἐξ Ἄρτης ἀξιότιμος συνάδελφος εἶχεν ὑπολογίσει ταύτας εἰς 600,000, ἀλλ’ ἐγώ, ὡς μετριώτερος εἰς τὸν ὑπολογισμὸν, παρεδέχθην τὰς 500,000 δραχ. διὰ τοὺς 6 μῆνας· ἄρα διὰ τὸ ἔτος 1896, ἤτοι δι’ ἓν ἔτος, ἡ ἐλάττωσις ἀνέρχεται εἰς 1 ἑκατομμύριον· ἑπομένως ἔχομεν ἐλαττώσεις ἐσόδων 2,300,000. Ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, κατὰ τὰς δοθείσας εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κατετέθησαν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, 422,000 παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἠπειροθεσσαλίας, ἐπὶ τόκῳ 2½%. Ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895, ὑπὸ τὸν τίτλον «ἀποδόσεις», ἀναγράφει πίστωσιν μόνον ὑπὸ τὸ κεφάλ. 31 ἄρθρ. 5 δραχ. 327,981. Πῶς καθ’ ὑπέρβασιν τῆς πιστώσεως ταύτης κατετέθη ποσὸν 422,000 παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἠπειροθεσσαλίας;

§146ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Εἰσεπράχθησαν.

§147ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ γενομένου τυπικοῦ σφάλματος, ὅτι, διὰ νὰ κατατεθῶσι 422,000, ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ ἀναπληρωματικὴ πίστωσις διὰ τὸ διαφέρον μεταξὺ 327,000 καὶ 422,000. Σημειῶ ὅμως καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον παρετήρησα. Εἰς τὸν πίνακα τῆς γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ δημοσίου ταμείου τῆς 31 Δεκεμβρίου 1895 τοιαύτη παρακαταθήκη παρὰ τῇ Τραπέζῃ δὲν φαίνεται ἀναγεγραμμένη. Ὑποθέτω, ὅτι ἐγένετο κατὰ τὸν Ἰανουάριον, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἀνεγράφη εἰς τὴν γενικὴν ληψοδοσίαν τὴν μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1895. Ἀφοῦ κατὰ κοινοβουλευτικὸν τεκμήριον ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς διερμηνεύει τὸ φρόνημα τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν δύναμαι νὰ παρέλθω ἐν σιγῇ πρὸ τῶν γνωμῶν καὶ παρατηρήσεων, τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῇ ὑποβληθείσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐκθέσει ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 ἐπιτροπῆς, καίτοι παρ’ ἡμῖν ἐκράτησε δυστυχῶς ἡ ἀρχὴ νὰ συμμορφώνηται ἡ πλειονοψηφία τοῦ Κοινοβουλίου πρὸς τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴ δίδῃ προσοχὴν εἰς τὰς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὑποβαλλομένας. Ὡς ἐκ τῆς ἀρχῆς ταύτης ἀναιρεῖται ἄρδην ὁ σκοπὸς, πρὸς ὃν ἀφορᾷ ἡ τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος διάταξις, ἡ ἀπαιτήσασα ὡς ἀπαραίτητον τὴν προεξέτασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπὸ 21μελοῦς ἐπιτροπῆς, ἀπαρτιζομένης ἐκ μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, ὡς δυναμένων ἀνετώτερον καὶ λεπτομερέστερον νὰ ἐξετάσωσι καὶ ἐλέγξωσι τὰ προϋπολογιζόμενα ἔσοδα καὶ ἔξοδα. Ὁμολογῶ δὲ, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ὅτι ὅσοι ἀνέγνωσαν τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἀπένειμαν δικαίους ἐπαίνους εἰς τὸν εἰσηγητὴν αὐτῆς ἐπὶ ταῖς μετὰ γλαφυρότητος καὶ ἐμβριθείας διατυπωθείσαις γνώμαις καὶ παρατηρήσεσι περὶ διαφόρων θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὰ τῆς φορολογικῆς ἡμῶν νομοθεσίας καὶ εἰς τὸ κρατοῦν σύστημα ἐν τῇ ἀναγραφῇ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπὶ τῶν κυριωτέρων γνωμῶν, τὰς ὁποίας προέβαλε διὰ τῆς ἐκθέσεώς της ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι μνείαν, διότι τινὰς μὲν τούτων ἀποδέχομαι, εἴς τινας δὲ διαφωνῶ. Ἐπὶ παραδείγματι, ἡ ἐπιτροπὴ ἐξήνεγκε τὴν γνώμην νὰ καταρτισθῇ ἀμέσως κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ὅπως «μελετήσῃ εὐρέως καὶ κατ’ ἀξίαν τοῦ θέματος τὰ τῆς φορολογικῆς μεταῤῥυθμίσεως καὶ τὰ τῆς διοικητικῆς ὀργανώσεως τοῦ Κράτους ἐπὶ ἄλλης βάσεως οἰκονομικωτέρας». Ἡ ἰδέα αὕτη δέον νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἐφ’ ὅσον βλέπομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὴν μεταῤῥύθμισιν τῆς φορολογικῆς νομοθεσίας ἀναβάλλει ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, ἐφ’ ὅσον βλέπομεν, ὅτι, ὅπου ἐπεχείρησε φορολογικὰς μεταῤῥυθμίσεις, ὡς ἐν Θεσσαλίᾳ ἐσχάτως, δὲν φαίνεται προσηκόντως παρεσκευασμένη, οὐδὲ φαίνεται προσηκόντως μελετήσασα τὰ σχετικὰ θέματα...

§148ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Αὐτὸ συμβαίνει παντοῦ, ὅπου μεγάλαι μεταῤῥυθμίσεις.

§149ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. .. εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἡ Βουλή, ἀκολουθοῦσα τὸ παράδειγμα ἑτέρων Βουλῶν, αἵτινες διὰ τῶν ἐκ τῶν ἰδίων μελῶν συγκροτουμένων ἐπιτροπῶν προῆλθον εἰς σπουδαιοτάτας φορολογικὰς καινοτομίας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξεδήλωσε τὴν ἀπορίαν αὐτῆς, διατὶ τὰ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν διετάχθησαν κεχωρισμένως τοῦ ὅλου ποσοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους, ἀφοῦ τὸ δημόσιον ταμεῖον καταβάλλει τὰς δαπάνας. Ἐνθυμεῖσθε ἴσως, Κύριοι, τὴν γενομένην συζήτησιν, ὅτε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον συνεζητοῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, καὶ προεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς παράρτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ἀφορῶν εἰς τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Μύλων–Καλαμῶν. Μετέδωκα τότε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου, ὅτι οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος δικαιολογῶν τὴν τοιαύτην κεχωρισμένην περὶ τῶν δαπανῶν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν πρόνοιαν, διότι ὡς πρὸς μὲν τὸ ποσὸν, τὸ ἐξ ὑπολοίπου τοῦ δανείου κατατεθειμένον παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, οὐδὲν ὑπῆρχε τὸ κωλῦον νὰ γένηται ἡ διάθεσις αὐτοῦ ὑπὲρ τῆς συμπληρώσεως τῆς γραμμῆς, ἤτοι τοῦ ὑπολοίπου τμήματος, Διαβολίτσι – Τρίπολις. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸν ἕτερον πόρον, τὴν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου κατάπτωσιν τῆς ἐγγυήσεως τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης, αὕτη εἶχεν εἰσαχθῆ ὡς τακτικὸν ἔσοδον τοῦ Κράτους διὰ τακτικοῦ ταμιακοῦ γραμματίου, καὶ δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν ἐσόδων τοῦ εἰδικοῦ τούτου ταμείου τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς. Ἔλεγον τότε, ὅτι, καὶ ἂν ἀναγραφῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, δὲν δύναται νὰ πληρωθῇ, ἐφ’ ὅσον τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἀναγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκδοθῇ χρηματικὸν ἔνταλμα πρὸς πληρωμὴν τοῦ ποσοῦ τούτου, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη εἰδικὴ πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπήντησεν εἰς ἐμὲ, ὅτι δὲν ἠδυνήθην καλῶς νὰ ἐννοήσω τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς διετάχθησαν τὰ τῆς ἐπιχειρήσεως τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων – Καλαμῶν, διότι ἦσαν ἀρχῆθεν ἀπολύτως κεχωρισμένα πάντα τὰ εἰς τὸν σιδηρόδρομον τοῦτον ἀνήκοντα ἔσοδα καὶ δέον νὰ διατεθῶσιν ἄνευ ἀναμίξεως τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ἀνεγράφετο συνάμα ἐν τῷ παραρτήματι τούτῳ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ποσὸν 358,000 δρ. ὡς προερχόμενον ἀπὸ τόκους καθυστερήσαντας ἐντόκου γραμματίου ἀνήκοντος εἰς τὸν ἔκπτωτον ἐργολάβον Rolin· ἦτο δὲ γνωστὸν εἰς ἡμᾶς τοὺς ἀρχαιοτέρους τῶν Βουλευτῶν, ὅτι κατὰ τὸ 1891 εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς ἀπαιτήσεως ταύτης ἐκ δραχ. 322,000, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης τότε βιαίας διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο παρέμεινεν ἐκκρεμές. Δὲν ὑπῆρχε δὲ λόγος, ἀφοῦ ἤδη ὁ ἐργολάβος ἐκεῖνος ἐκηρύχθη ἔκπτωτος καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτοῦ ἀνέλαβε τὸ Κράτος, νὰ ψηφίσωμεν νῦν εἰδικὸν νόμον, ἐγκρίνοντα τὴν πληρωμὴν τοῦ ποσοῦ τούτου πρὸς αὐτὸ τοῦτο τὸ Δημόσιον. Τί, ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐπράξαμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον καὶ τὸ ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή; Ἐψηφίσαμεν εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ποσὸν 322,000, ὡς ἀνηκουσῶν εἰς τὸν ἔκπτωτον ἐργολάβον Rolin, διὰ τόκους καθυστερήσαντας ἐντόκου γραμματίου ἐκ δρ. 5,600,000. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἦτο ἀπολύτως περιττὸν, ἀφοῦ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ 1896 τὸ ποσὸν τοῦτο ἀνεγράφετο. Τὴν παρατήρησιν ταύτην ἐποιησάμην εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅταν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο προεβλήθη εἰς συζήτησιν, καὶ ἠρώτων, ἐπὶ τίνος χρήσεως πρόκειται τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ πληρωθῇ; Ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895; ἢ ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1896; διότι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀναγράφεται τὸ ποσὸν τοῦτο, ηὐξημένον μάλιστα κατά τι, διότι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1896 ἀναγράφεται ποσὸν 358,000, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ἀναγράφει ποσὸν 322,000. Ὑπάρχει καί τις ἄλλος πόρος, ἀναγόμενος εἰς κατάθεσιν παρὰ τῷ ἐν Λονδίνῳ τραπεζίτῃ Gibbs, ἀλλὰ λίαν ἀμφίβολος εἶναι ἡ ἀνάληψις τοῦ ποσοῦ τούτου, καθόσον, ὡς γινώσκομεν πάντες, αὐτὸς ἀρνεῖται τὴν ἀπόδοσιν τούτου, προβάλλων ἄλλας ἀπαιτήσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου καὶ πρὸ παντὸς ἰσχυριζόμενος, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Rolin ἢ τῶν διορισθέντων ἐπὶ τῆς πτωχεύσεως αὐτοῦ συνδίκων, διὰ νὰ προβῇ εἰς τοιαύτην πληρωμὴν, ὅπερ εἶναι δύσκολον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο τὸ εἰδικὸν ταμεῖον, συνιστώμενον ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον τὸ σύστημα τῶν εἰδικῶν ταμείων βλέπομεν μεγάλας λαμβάνον διαστάσεις. Ἀλλαχοῦ, ὅπου προήχθησαν μᾶλλον ἡμῶν αἱ περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους ἰδέαι, κατεδικάσθησαν τὰ εἰδικὰ ταμεῖα. Καὶ παρ’ ἡμῖν, εἰς προηγουμένας περιόδους, πάντες οἱ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ἐπὶ τοιούτων θεμάτων ἀσχολούμενοι ἀπεφάνθησαν, ὅτι τὰ εἰδικὰ ταμεῖα ἔχουσιν ἓν θεμελιῶδες ἐλάττωμα, τὸ ἐλάττωμα τοῦ νὰ παρέχωσι μείζονας δυσκολίας εἰς τὸν ἔλεγχον, πρὸ πάντων δὲ τὸ ἐλάττωμα τοῦ νὰ μὴ ὑπόκεινται εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον οἱ διαχειριζόμενοι τὰ ταμεῖα ταῦτα. Ἐνῷ δὲ ἐν τῷ παρελθόντι ἐπεκράτησεν ἡ ἰδέα, ὅτι τὰ εἰδικὰ ταμεῖα δέον νὰ καταργηθῶσι, κατὰ τὰς δύο ταύτας συνόδους βλέπομεν ταῦτα ἐγειρόμενα ἐκ νέου καὶ ἀποσπῶντα πολλὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους. Πλὴν τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὸν σιδηρόδρομον Μύλων–Καλαμῶν, ἔχομεν τὸ εἰδικὸν ταμεῖον τὸ ἐκπαιδευτικὸν, ἔχομεν τὸ εἰδικὸν ταμεῖον τὸ σταφιδικόν, διότι καὶ τοῦτο πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς εἰδικὸν ταμεῖον, ἀφοῦ ἔχομεν ἤδη μίαν κατάθεσιν ἐκ δραχ. 750,000, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ἐπὶ τόκῳ 2%, ἥτις ἔχει προορισμὸν νὰ διατεθῇ ἴσως ὑπὲρ Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἢ ὑπὲρ ἄλλων σκοπῶν, ἀφορώντων εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἔχομεν ἐκκρεμὲς ἀκόμη ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ταμεῖον τὸ εἰδικὸν πρὸς κατασκευὴν λεβήτων καὶ ἀτμομηχανῶν τοῦ πολεμικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ. Ἔχομεν ἀκόμη καὶ ἕτερον, τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον, τοῦ ὁποίου εἶναι ἐπίσης ἐκκρεμὲς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἔχομεν, τέλος, καὶ τὸ εἰδικὸν ταμεῖον, τὸ συνιστώμενον ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας, τὸ Γεωργικόν. Ἐν τῷ παρελθόντι συνεστάθησαν τῷ ὄντι εἰδικά τινα ταμεῖα, ἀλλ’ ὡς πρὸς ἐκεῖνα ὑπῆρχον ἰδιαίτεροι λόγοι ἀποχρῶντες. Ἐπὶ παραδείγματι, συνεστήσαμεν τὸ πρῶτον τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας, τὸ συνεστήσαμεν ἐξ εἰδικῶν πόρων, κατὰ τὸ 1867, καὶ ἔπρεπε νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἐπιβολὴ τῶν προσθέτων ἐκείνων φόρων διὰ τῆς συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου, ὅπως οἱ καταβάλλοντες τοὺς προσθέτους τούτους φόρους γινώσκωσιν, ὅτι τὰ ὁποῖα θέλουσι καταβάλει χρήματα θέλουσι διατεθῆ ἀποκλειστικῶς εἰς κατασκευὴν ὁδῶν. Συνεστάθη κατόπιν τὸ ταμεῖον τῶν φάρων καὶ φανῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ ταμείου ἡ σύστασις εἶχε λόγον ἀποχρῶντα, διότι ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβληθῶσι τέλη φαρικά, ἐπρόκειτο τὰ φαρικὰ ταῦτα τέλη νὰ πληρώνωνται καὶ παρὰ τῶν ἀλλοδαπῶν, καὶ δὲν ἠδύνατο εὐκόλως νὰ ἐπιβληθῇ ἡ νέα φορολογία ἐπὶ τῶν ξένων πρὸ πάντων πλοίων, ἐὰν δὲν προεβάλλετο τὸ δικαιολόγημα, ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα θέλουσι καταβάλλει, θέλουσι κατασκευασθῆ νέοι παρ’ ἡμῖν φάροι καὶ φανοί, καὶ θέλουσι καλῶς συντηρεῖσθαι οἱ ὑπάρχοντες, καὶ ἑπομένως θέλει παρασχεθῆ ἡ προσήκουσα ἀσφάλεια εἰς τὰ ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς θαλάσσαις πλέοντα πλοῖα. Εἴχομεν πλὴν τῶν δύο τούτων ταμείων καὶ τὸ ταμεῖον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Τοῦ ταμείου τούτου ἡ σύστασις εἶχεν ἄλλον λόγον, εἶχε πρὸ πάντων τὸν λόγον, ὅτι πρὸ τούτου τὰ καταβαλλόμενα ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς μισθοὺς δημοδιδασκάλων καὶ γραμματοδιδασκάλων εἶχον ἀποβῆ φαγέδαινα τῶν δημοσίων ἐσόδων, καθόσον τὸ ποσὸν τὸ ὀφειλόμενον παρὰ τῶν δήμων ἐκ τοιούτων προκαταβολῶν εἶχεν ἀνέλθει εἰς 10,000,000. Ὁ δὲ λαβὼν τὴν πρωτοβουλίαν ἐν τῇ συστάσει τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐφρόνει, ὅτι δι’ αὐτοῦ ἤθελε τεθῆ φραγμὸς εἰς τὴν περαιτέρω τῶν ἐλλειμμάτων τούτων τοῦ δημοσίου ταμείου ἀνάπτυξιν. Ὁπωσδήποτε καὶ διὰ τῆς συστάσεως τοῦ ταμείου ἐκείνου ἡ εἰσφορὰ τῶν δήμων ηὔξησε, καὶ ἡ ἀρωγὴ τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῶν πράγματι ἀπόρων δήμων ὑπεβλήθη εἰς σταθερὸν κανόνα· καθόσον πρότερον ἤρκει νὰ παρασταθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅτι εἷς δῆμος εὑρίσκεται ἐν ἀπορίᾳ, ἵνα ὑπὲρ ἐκείνου τοῦ δήμου ἐκ τοῦ ποσοῦ τῆς ἀναγεγραμμένης εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἐξόδων ἐπιχορηγήσεως διαθέσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐνόμιζε χρήσιμον πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν δαπανῶν. Διὰ τοῦ νόμου περὶ συστάσεως τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως κατωρθώθη νὰ τεθῇ εἷς φραγμός. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ θεμελιώδης σκοπὸς αὐτοῦ δὲν ἐπραγματοποιήθη, τὸ ταμεῖον τοῦτο κατηργήθη, κατηργήθη κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος προεφύλαξε τὸ Δημόσιον ἀπὸ μείζονας δαπάνας, διότι ἐκανονίσθησαν αἱ εἰσφοραὶ τῶν δήμων ἀναλόγως τῶν ἐσόδων αὐτῶν, ἐκανονίσθησαν τὰ δημοτικὰ σχολεῖα κατὰ λόγον τοῦ πληθυσμοῦ τῶν χωρίων, πόλεων καὶ κωμῶν, καὶ οὕτως ἐξηκριβώθη τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον ὀφείλει νὰ καταβάλλῃ, διὰ νὰ λειτουργῶσι τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς 1,500,000–1,700,000 περίπου. Ἐξεταστέον νῦν, ἂν τὰ ταμεῖα τὰ εἰδικὰ, τῶν ὁποίων προβάλλεται ἡ σύστασις, καὶ τῶν ὁποίων τινὰ καὶ συνεστάθησαν, ἐξυπηρετῶσι τὸν αὐτὸν σκοπὸν, ὑπαγορεύωνται ἐκ τοῦ αὐτοῦ λόγου, ὅστις ὑπηγόρευσε τὰ κατὰ τὸ παρελθὸν συσταθέντα. Ἐξέθηκα ὑμῖν προηγουμένως τὰ περὶ τοῦ περιττοῦ καὶ ἀσκόπου τοῦ ταμείου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ὅλως διόλου προσωρινόν, διότι, ἀφοῦ συμπληρωθῇ ἡ γραμμὴ τοῦ σιδηροδρόμου, βεβαίως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ πλέον τὸ ταμεῖον τοῦτο. Ἐξεταστέον ὅμως, τὸ ταμεῖον τὸ προωρισμένον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν λεβήτων καὶ τῶν ἀτμομηχανῶν ἐπιβάλλεται ἢ ὑποδεικνύεται ὑπὸ ἐξαιρετικοῦ τινος καὶ ἀποχρῶντος λόγου; Δημιουργοῦνται πόροι τινὲς νέοι ὑπὲρ τοῦ ταμείου τούτου; οὔτε λεπτοῦ πόρος νέος δημιουργεῖται ὑπὲρ τοῦ ταμείου τούτου. Ἐκ τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἀφαιροῦνται ὡρισμένα ἔσοδα καὶ χαρακτηρίζονται ὡς πόροι τοῦ ταμείου τούτου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου μάλιστα τούτου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐκκρεμὲς, δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τοὺς διοικοῦντας τὸ ταμεῖον νὰ συνομολογήσωσι καὶ δάνειον. Ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου διὰ τὴν κατασκευὴν λεβήτων καὶ ἀτμομηχανῶν ἐλέγχει μόνον τὴν δειλίαν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς διάθεσιν τοῦ ἀναγκαίου ποσοῦ διὰ τοὺς λέβητας καὶ τὰς ἀτμομηχανάς. Ἐγὼ ὅμως νομίζω, ὅτι, προκειμένου περὶ τῶν σπουδαιοτέρων παραγόντων τοῦ πολεμικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ, δὲν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κατέχηται ὑπὸ τῆς δειλίας ταύτης. Ἐὰν ἦναι ἀναγκαῖον νὰ καταβληθῇ ὡρισμένον ποσὸν διὰ τὴν κατασκευὴν λεβήτων καὶ ἀτμομηχανῶν, δέον νὰ ἀναγραφῇ ἡ πίστωσις αὕτη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, οὕτω δὲ ὑποβάλλεται καὶ ἡ δαπάνη αὕτη καὶ εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ εἰς τὸν λογιστικὸν ἔλεγχον.

§150Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐξήγησα τὸν λόγον τὴν ἄλλην φοράν.

§151ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ποιοῦμαι ὅμως ἐπὶ τούτου καὶ ἑτέραν παρατήρησιν. Ὑποθέτω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφίζεται, καὶ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προσόδων τοῦ εἰδικοῦ ταμείου συνομολογεῖται ἓν δάνειον, τούτου δὲ γίνεται ὁλοσχερὴς χρῆσις ἐν τῇ κατασκευῇ λεβήτων καὶ ἀτμομηχανῶν. Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἐξ ἀπροόπτου ἐπέλθῃ διάῤῥηξις ἑνὸς λέβητος ἢ μιᾶς ἀτμομηχανῆς εἰς ἓν τῶν πλοίων τοῦ πολεμικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἦναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν, τί θὰ πράξητε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Δὲν πρέπει νὰ ἀναγράψωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ διαῤῥηχθέντος λέβητος ἢ τῆς καταστραφείσης ἀτμομηχανῆς; Βεβαίως, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν πολεμικὸν ναυτικόν. Συνεστήσαμεν τὸ ταμεῖον τὸ ἐκπαιδευτικόν· πρὸς τίνα σκοπόν; Διὰ νὰ κατασκευασθῶσιν οἰκοδομαὶ τῶν ἐκπαιδευτηρίων, καὶ πρὸς τοῦτο ἀπεσπάσαμεν ἔσοδα ὑφιστάμενα καὶ εἰσερχόμενα εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον· διότι πρόσοδος τοῦ δημοσίου ταμείου εἶναι ἡ εἰσφορὰ τῶν Μονῶν, πρόσοδος τοῦ δημοσίου ταμείου εἶναι ὅ,τι μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς ἀρωγὴν τοῦ Πανεπιστημίου, προέρχεται ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, πρόσοδος τοῦ δημοσίου ταμείου, εἶναι καὶ ὅ,τι ἀναγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὡς συνδρομὴ τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Οἱ τόκοι τῶν κληροδοτημάτων τῶν μὴ ῥητῶς καθωρισμένων εἰς εἰδικοὺς σκοποὺς, οἵτινες καθορίζονται ὡς πόρος τοῦ εἰδικοῦ τούτου ταμείου, εἰσὶ ποσότητος ἀναξίας λόγου. Ἀναμφισβήτητον κατ’ ἀκολουθίαν πρόκειται τὸ γεγονὸς, ὅτι διὰ τῆς συστάσεως τῶν εἰδικῶν τούτων ταμείων οὐδὲν ἄλλο πράττει ἡ Κυβέρνησις ἢ νὰ ἀποσπᾷ καλῶς λειτουργοῦντα ἔσοδα τοῦ Κράτους ἐκ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ καὶ λογιστικοῦ ἐλέγχου, καὶ νὰ δημιουργῇ εἰδικὰ ταμεῖα, σκοποῦντα τὴν θεραπείαν ἀναγκῶν τῆς δημοσίας διοικήσεως, ἵνα ἴσως ἐπιτύχῃ τὴν φαινομενικὴν ἐλάττωσιν τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως, καὶ διὰ τοῦ συστήματος τούτου δειχθῇ ὡς ἐκτελοῦσα τὸν ὅρον τοῦ πολιτικοῦ αὐτῆς προγράμματος, τὸν ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ τῶν τῆς διοικήσεως δαπανῶν. Παρέργως παρατηρῶ, ὅτι ὡς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ δαπανῶν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Μύλων– Καλαμῶν, τὸν ἐν παραρτήματι τοῦ τεύχους τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ διατυπούμενον, ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ παρέλειψε νὰ γνωμοδοτήσῃ. Ὡς γνωστὸν, εἶναι συνταγματικὴ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν δέον νὰ προηγῆται ἐπὶ ἑκάστης δαπάνης ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς ἀνέγνων τὴν γνώμην αὐτῆς ἐπὶ τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, τὴν γνώμην αὐτῆς ἐπὶ τοῦ παραρτήματος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν φάρων καὶ φανῶν, δὲν ἀνέγνων ὅμως ὁποίαν ἔχει γνώμην, ἂν πρέπῃ νὰ ἐγκριθῇ ἢ νὰ μὴ ἐγκριθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ὑποθέτω, ὅτι, ἂν ἦναι συνεπὴς ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἀναγραφομένην ἐν τῇ ἐκθέσει παρατήρησίν της περὶ τοῦ μὴ προσήκοντος τρόπου, καθ’ ὃν διετάχθησαν τὰ εἰς τὸν σιδηρόδρομον τοῦτον ἀφορῶντα ἔξοδα, γνωμοδοτεῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγκριθῇ αὐτὸς ὁ προϋπολογισμός. Αἱ παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ περὶ τοῦ ἀδικαιολογήτου τῆς περαιτέρω ἐκκρεμότητος τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης εἶναι λίαν βάσιμοι. Ὅτε κατὰ τὴν προηγουμένην ἡμῶν σύνοδον ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, ἔλεγεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι μόνον ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων δέον νὰ κατασκευασθῇ ἢ νὰ συμπληρωθῇ ἡ γραμμὴ, καὶ ἰδίως τὰ δύο τμήματα αὐτῆς μέχρι Θηβῶν καὶ Χαλκίδος, ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὁποίαν εἶχον γνώμην, ὅτι, ἂν ἐκ τῶν περισσευμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπεκδέχηται τὴν κατασκευὴν τῶν δύο τούτων τμημάτων, βεβαίως οὐδέποτε θέλουσι κατασκευασθῆ ταῦτα. Παρετήρουν, ὅτι εἶμαι σύμφωνος ἐν γένει ὡς πρὸς τὴν ἀποσκοράκισιν τῆς δανειστικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὡς πρὸς τὴν δαπάνην, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸν σιδηρόδρομον Πειραιῶς–Λαρίσης, πρέπει νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχε παραδεχθῆ, ὡς πρὸς τὴν κατασκευὴν τῶν δύο τούτων τμημάτων, μέχρι Θηβῶν καὶ Χαλκίδος, ἕνα οἰκονομικὸν συνδυασμὸν, ἤτοι τὴν συνομολόγησιν ἑνὸς δανείου ἐσωτερικοῦ, τοῦ ἔργου ἐκτιθεμένου εἰς ἐργολαβίαν διὰ δημοσίου συναγωνισμοῦ· τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, δὲν ἔσχε τὴν εὐτυχίαν νὰ ψηφισθῇ, ὡς ἐκ τῆς ἐπελθούσης ἀποχωρήσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ σύστημα αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἐμμείνῃ πᾶσα Κυβέρνησις, ἂν θέλῃ νὰ μὴ ἀπολεσθῶσι καὶ τὰ ἀπομείναντα ἔργα ἐκ τῶν συντελεσθέντων ὑπὸ τῶν ἐργολάβων. Καὶ μία ἡμέρα βραδύτητος, ὡς πρὸς τὰ ἔργα τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, ἐπάγεται ζημίαν μεγάλην εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ συνιστᾷ, καὶ πρὸ τοῦ συμβιβασμοῦ, νὰ ἐξευρεθῇ συνδυασμός τις, ὅπως πάσῃ θυσίᾳ συντελεσθῇ ἡ γραμμή, ἔρχομαι ἐπίκουρος εἰς ταύτην, καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ περιμένῃ μόνον ἐκ τῶν ἐνδεχομένων περισευμάτων, τὰ ὁποῖα διὰ πολὺν χρόνον δὲν θὰ λάβωμεν τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἴδωμεν, τοὐλάχιστον ἐφ’ ὅσον αὕτη διαχειρίζεται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, νὰ κατασκευάσῃ τὰ δύο τμήματα τῆς γραμμῆς ταύτης, ἀλλὰ νὰ μελετήσῃ καὶ προβάλῃ ἕτερον συνδυασμὸν, ἵνα μὴ ἀπολεσθῶσι τὰ διὰ δαπάνης 25,000,000 συντελεσθέντα ἔργα καὶ ἡ δημοσία ἡμῶν συγκοινωνία ὑποστῇ δυσεπανόρθωτον τραῦμα. Ἐκ τῶν ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ παρατηρήσεων εἵλκυσε τὴν προσοχήν μου μία, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ μεταδώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ ἀναγραφόμεναι ὑπὸ τὸ κεφάλ. 10 ἄρθρα 14 καὶ 15 πιστώσεις δι’ ἀποξήρανσιν ἕλους Σουδενῶν τῶν Καλαβρύτων καὶ τέλματος Ἁλμυροῦ παρὰ τὸ Ἄργος, ὑπηγορεύθησαν ὑπὸ λόγων προσωπικῶν...

§152ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Αὐτὴ ἡ παρατήρησις εἶναι τοῦ κ. Πετσάλη.

§153ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γινώσκω τίς ὁ προβαλὼν αὐτήν. Ἐγὼ εἶδον μίαν παρατήρησιν ἀναγραφομένην, ἐπὶ τῆς ὁποίας νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς· διότι, ἂν τῷ ὄντι τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας γινώσκωσιν, ὅτι αἱ τοιαῦται πιστώσεις ὑπαγορεύονται ἐκ προσωπικῶν λόγων, φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει, ὅταν πρόκειται νὰ ἐπιψηφίσῃ τὴν τοιαύτην πίστωσιν, νὰ σκεφθῇ, ἂν ἦναι πρέπον, ἐν ᾗ καταστάσει οἰκονομικῇ διατελοῦμεν, νὰ γίνωνται τοιαῦται θυσίαι εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου.

§154ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ μὲ ὠνόμασεν ὁ κ. Παγανέλης, ὀφείλω νὰ ἐξηγηθῶ πρὸς τὴν Βουλήν. Ὅταν εἶδον ἐν τῷ οἰκείῳ κεφαλαίῳ ἐδάφιον «δι’ ἀποξήρανσιν ἑλῶν ἐν Καλαβρύτοις», μοὶ ἔκαμε μεγάλην ἐντύπωσιν ὁ περιορισμὸς τῆς διαθέσεως τοῦ κονδυλίου, διότι ἄλλοτε ἀνεγράφετο ἡ πίστωσις γενικῶς ὡς ἑξῆς: «δι’ ἀποξήρανσιν ἑλῶν»· σήμερον ἀποξήρανσις διὰ τὰ Καλάβρυτα ὡρισμένως, αὐτὸ δὲν εἶναι κανονικόν, οὐδὲ συνταγματικόν.

§155ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς κατακρίνω. Ἀφοῦ εἶσθε πεπεισμένος ὅτι ἐκ προσωπικῶν λόγων ἐγένετο ἡ ἐγγραφή, ἔπρεπε νὰ τὸ εἴπητε. Καλῶς ἐπράξατε.

§156ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὄχι· ἡ ἐγγραφὴ δὲν ἐγένετο καλῶς.

§157ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠδύνατο νὰ ἐγγραφῇ ὑπὸ τοιοῦτον τίτλον γενικῶς, διότι ἔχομεν νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον, προκειμένου περὶ ἔργου ἀπαιτοῦντος δαπάνην ὑπερβαίνουσαν τὰς 10 χιλιάδας δραχμῶν, ἀπαιτεῖται εἰδικὸς νόμος. Ὥστε ὑποθέτω, ὅτι, ὅταν λέγητε ὅτι δὲν ἐγένετο καλῶς, δὲν ἔχετε βεβαίως ὑπ’ ὄψει τυπικόν τινα λόγον, ἀλλὰ τὴν οὐσίαν. Συμμερίζομαι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν αὔξησιν τῆς προϋπολογιζομένης πιστώσεως ἐκ δραχ. 569 χιλιάδων δι’ ἔξοδα μαρτύρων κλπ., διότι ἔχομεν ἤδη τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, ἔχομεν ἤδη γνωστόν, ὁπόσαι ἐζητήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις, καὶ ἑπομένως ἡ γενομένη παρατήρησις, τοῦ ν’ αὐξηθῇ ἡ πίστωσις αὕτη κατὰ 41 χιλιάδας, νομίζω ὅτι εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη. Ὁ ἀναγινώσκων τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἀπαντῶν ἐν αὐτῇ γνώμας περὶ τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως ἐκπλήσσεται, παρατηρῶν ὅτι ἐν τῇ αὐτῇ ἐκθέσει ἀπαντῶσι καὶ συστάσεις περὶ αὐξήσεως τῶν πιστώσεων πρὸς σύστασιν 7 νέων Εἰρηνοδικείων καὶ προσθήκην γραφέων ἐν Πρωτοδικείοις. Νομίζω, ὅτι αἱ συστάσεις αὗται εἶχόν τι τὸ μὴ προσῆκον. Ἐννοεῖτε ὅτι, ἐν ᾗ διατελοῦμεν καταστάσει, λόγος περὶ προσθήκης πιστώσεων, καὶ ἂν ἦναι δικαιολογημέναι αἱ πιστώσεις αὗται, δὲν πρέπει νὰ γίγνηται. Ἑλκύω ἐπίσης τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ μιᾶς ἄλλης παρατηρήσεως ἢ συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, περὶ προσθήκης πιστώσεως δι’ ἱεροκήρυκας διά τινας ἐπαρχίας, «τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι, παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ Δεκαλόγου, οὐ μόνον ἐπιθυμοῦσι τὸ ζῶον τοῦ πλησίον των, ἀλλὰ καὶ πραγματοποιοῦσι τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν». Ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰδικὸς εἰς τὰ Ἐκκλησιαστικά, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἰς τὸν Δεκάλογον ἀναφέρονται πολλὰ ἐγκλήματα, πρὸς ἀποτροπὴν τῶν ὁποίων δὲν ἠξεύρω ἂν οἱ ἱεροκήρυκες ἦναι δυνατὸν νὰ συντελέσωσιν. Ἐκ τῆς προσθήκης δὲ τῶν ἱεροκηρύκων προσδοκᾷ ἡ ἐπιτροπή, τί νομίζετε; «Νὰ διδαχθῶσι τὰς ἐκ τῆς παραβάσεως τοῦ Δεκαλόγου ψυχικὰς ζημίας». Τώρα ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας θέλει μᾶς εἴπει βεβαίως, ποῖαι εἶναι αἱ ψυχικαὶ ζημίαι, αἱ προερχόμεναι ἐκ τῆς παραβάσεως τοῦ Δεκαλόγου καὶ ἑπομένως αἱ προκαλοῦσαι τὴν ἀνάγκην τῶν ἱεροκηρύκων. Μίαν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς εὗρον δεδικαιολογημένην, τὴν ἀφορῶσαν εἰς διορισμὸν εἰδικῶν διδασκάλων διὰ τὰ ναυτικὰ μαθήματα ἐν ταῖς ναυτικαῖς πόλεσιν. Ὁμολογῶ, ὅτι, ὅταν εἰς ἀρχαιοτέραν ἐποχὴν ὑπῆρχον εἰς τὰς ναυτικὰς πόλεις εἰδικοὶ διδάσκαλοι τῶν ναυτικῶν μαθημάτων, μεγίστη ἦτο ἡ ὠφέλεια τῆς νεολαίας, τῆς σπουδαζούσης εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα καὶ διδασκομένης τὰ εἰδικὰ ταῦτα μαθήματα. Ἡ ἔλλειψις διδασκάλων τῆς ναυτικῆς ἐπάγεται ἓν ἄτοπον, νὰ μὴ ἔχωμεν ἐν τῷ ναυτικῷ ἡμῶν μεμορφωμένους ναυτικούς, ὅπως ἔχουσι τὰ ἄλλα ἔθνη, ὅπου εἰδικαὶ σχολαὶ εἶναι προωρισμέναι νὰ διδάσκωσι τὰ ναυτικὰ μαθήματα. Ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ὠφελήθη ἐκ τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ῥητὴν ἐποιήσατο μνείαν τῆς μεγάλης διαφορᾶς μεταξὺ τῶν ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895 ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ζητηθείσας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ὑπέλαβεν, ὅτι ἐπιῤῥίπτει μομφὴν ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων, καὶ δι’ αὐτὸ ῥητῶς ἐποιήσατο τὴν παρατήρησιν ταύτην. Βεβαίως, ἂν ἡ ἐπιτροπή, ἢ μᾶλλον ὁ εἰσηγητὴς αὐτῆς, ἐγίνωσκεν ὅτι, πρὶν ἢ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσίν της, εἶχεν ἤδη ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἕτερα νομοσχέδια περὶ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1895, ἀναβιβάζοντα τὸ ποσὸν αὐτῶν εἰς 5,000,000, ἤτοι εἰς ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰ τῶν παρελθόντων ἐτῶν, ἤθελεν ἀποφύγει τὴν ἀναγραφὴν τῆς παρατηρήσεως ταύτης.

§158ΣΤΑΗΣ. Ἔχετε πολὺ ἀκόμη νὰ ἀγορεύσητε;

§159ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως· καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, ἤθελον παρακαλέσει νὰ διακόψωμεν.

§160Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐκουράσθητε, βεβαίως οὐδεὶς ἀντιλέγει.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 2 π. μ. τῆς ἐπιούσης.