1894.12.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24

τῆς 2 Δεκεμβρίου 1894.

(Παρασκευή).

Ὥρα 5 καὶ 40′ μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Γ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Τρικκάλων διὰ τηλεγραφήματός του διαψεύδει τὰ ἐν τῇ Βουλῇ λεχθέντα περὶ αὐτοῦ, ὅτι δῆθεν ἀπεπειράθη ἐκβίασιν κατὰ τῶν χωρικῶν τῆς περιφερείας του, ἀπαγορεύσας τὴν νομὴν τῶν ἐθνικῶν λειβαδίων τῆς δικαιοδοσίας του. Ὁ Μιχαὴλ Γεωργίου διὰ τηλεγραφήματός του ἐκ Πύργου ἀναφέρεται κατὰ τοῦ ὑποταμίου Λετρίνων. Παραπέμπεται τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Πολλοὶ ὑπόδικοι, κρατούμενοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Λαμίας ἐπὶ ὑποθάλψει λῃστῶν, παρακαλοῦσι δι’ ἀναφορᾶς των, ὅπως ληφθῇ ἡ δέουσα πρόνοια περὶ ἀποπερατώσεως τῶν ἀνακρίσεων. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Οἱ Σπυρ. Ἀποσπόρης, Κωνστ. Μάρκου καὶ Θεοφάνης Ἀνδριώτης, κατάδικοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ, ἐξαιτοῦνται ἀπονομὴν χάριτος. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§2ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὀνόματος τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος συνέστησε πρὸς ἐξέτασιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ποιμνιοβοσκῆς, καταθέτω τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς καὶ προσέτι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συντάξῃ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν καὶ τὴν διανομὴν αὐτοῦ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 91).

§4ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω ἀναφορὰς τοῦ Ἰωάννου Καβογεώργη καὶ τῆς Ἀντιόπης Σούχωρ, κατοίκων ἐν Βάρνῃ, ἐν ταῖς ὁποίαις οἱ ἀναφερόμενοι ὑποδεικνύουσιν, ὅτι οἱ ὑπήκοοι Ἕλληνες οὐδόλως προστατεύονται ἀπὸ τὸν ἐκεῖ πρόξενον τῆς Ἑλλάδος. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς ἀναφορὰς ταύτας καὶ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων του ἐπιβάλλεται εἰς αὐτόν.

§5Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρόμοιον τηλεγράφημα πρὸς τὸ χθὲς ἀνακοινωθὲν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου, ὑπογεγραμμένον ὑπὸ πολλῶν κατοίκων τῶν χωρίων τοῦ δήμου Λαμπείας, παραπονουμένων κατὰ τοῦ ἐκεῖ δασάρχου, ἔλαβον καὶ ἐγὼ σήμερον. Δὲν γνωρίζω τὸ κείμενον τῆς διαταγῆς, διὰ τῆς ὁποίας ὁ δασάρχης ἀπηγόρευσε τὴν βοσκὴν εἰς πολλὰ χωρία τοῦ δήμου ἐκείνου. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὰς σχετικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλει λάβει, ἵνα συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐκτενέστερον. Παρακαλῶ ὡσαύτως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα, ἐὰν δυνηθῇ, θεραπεύσῃ ἀπ’ εὐθείας τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τοὺς ποιμένας τῶν χωρίων ἐκείνων, ἕνεκα τῶν ἀπαγορευτικῶν διατάξεων τοῦ δασάρχου Ἠλείας, διότι πᾶσα ἡμέρα παρερχομένη γίνεται πρόξενος ἀνυπολογίστων εἰς αὐτοὺς ζημιῶν.

§6Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Συνεπείᾳ τῆς χθεσινῆς αἰτήσεώς σας, ἐζήτησα καὶ καταθέτω τὴν διαταγὴν τοῦ δασάρχου. Εἶχε γενῆ ἐπερώτησις παρὰ τοῦ βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος κ. Ἀντωνοπούλου περὶ λειβαδίου ἐπιδικασθέντος εἰς τὸ Δημόσιον ἐν τῷ δήμῳ Κρωπίας, καὶ ἠρωτήθην διατὶ τὸ λειβάδιον τοῦτο δὲν μισθοῦται. Νομίζω προτιμότερον νὰ ὑποβάλω τὴν ἔκθεσιν τῆς ὑπηρεσίας περὶ τούτου, ἂν δὲ ὁ κ. Βουλευτής, ἀφοῦ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐν αὐτῇ, νομίσῃ ὅτι ἔχει ἀφορμὴν νὰ προκαλέσῃ καὶ ἄλλας ἐξηγήσεις, θὰ δώσω αὐτάς. Ἑτέρα ἐπερώτησις εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν «ἐκ τίνων τυχηρῶν ἀπροβλέπτων ἐσόδων προέρχεται τὸ ἐκ δραχμῶν 4,207,512 κονδύλιον τοῦ Κεφαλ. 8 τῆς χρήσεως 1894. Ἐπίσης ἐκ τίνων πόρων εἰδικῶς τὸ ἐκ δρ. 1,210,493 κονδύλιον Κεφ. 2, ὑπὸ τὸν τίτλον «ἔκτακτα ἔσοδα τῆς χρήσεως 1893». Ὑποβάλλω πίνακα περὶ τούτων.

§7ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 92).

§9ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀποστείλῃ, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν, τρεῖς ἐκ τῶν συμπολιτευομένων Βουλευτῶν εἰς τὰς φυλακὰς τῆς ἀστυνομίας, ἔνθα θέλουσιν ἴδει ἕνα συμπολίτην μου, Ἀθανάσιον Κουμπούρην ὀνομαζόμενον, παραμορφωθέντα ἐκ τῶν ἐπενεχθέντων εἰς αὐτὸν τραυμάτων ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου Ἀχαρνῶν Οἰκονομοπούλου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του περὶ τῆς προτάσεώς μου ταύτης.

§10ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἤδη, ὅτε ἀκούω τὸ γεγονὸς, θέλω ἐξετάσει.

§11ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πέντε ἡμέρας εὑρίσκεται ἐν ταῖς φυλακαῖς ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἄνευ ἐντάλματος. Προτείνω νὰ διορισθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν, ἡ ὁποία νὰ μεταβῇ ἀμέσως καὶ ἐξετάσῃ εἰς τὰς φυλακάς. Παρακαλῶ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό. Εὔχομαι νὰ μὴ εὑρεθῶσι Βουλευταὶ φυλακισμένοι εἰς τὸ κρατητήριον, διὰ νὰ καταλάβωσι τί ἐστι στέρησις τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας.

§12ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ.

§13ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ὅτι θέλω ἐξετάσει.

§14ΧΟΪΔΑΣ. Μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ τὴν συγχώνευσιν αὐτῆς μετὰ τῆς ἀγροφυλακῆς, παρέμεινεν ἓν ἕτερον εἶδος φυλάκων, οἱ λεγόμενοι οἰκοφύλακες, τοὺς ὁποίους οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν τοῦ ἔτους νὰ μεταφέρωσι τὰς κατοικίας των εἰς ἄλλους τόπους, διορίζουσι πρὸς φύλαξιν τῶν καταλειπομένων οἰκιῶν των. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Βραχνίου τοῦ δήμου Καλαβρύτων, κατελθόντες εἰς Ἅγιον Βασίλειον τῶν Πατρῶν, διώρισαν 2 οἰκοφύλακας πρὸς φύλαξιν τῶν καταλειφθεισῶν οἰκιῶν των ἐν τῷ χωρίῳ. Τοὺς φύλακας τούτους ὁ ἀστυνόμος ὄχι μόνον δὲν ἀναγνωρίζει, ἀλλὰ καὶ διώρισεν αὐθαιρέτως αὐτὸς ἀγροφύλακας. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Βραχνίου παραπονοῦνται δι’ ἀναφορᾶς των, φρονοῦντες ὅτι δὲν ἔχει δικαιοδοσίαν τοιαύτην ὁ ἀστυνόμος. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν.

§15Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ χωρίον Βραχνίον κατοικεῖται ὑπὸ 500 τοὐλάχιστον οἰκογενειῶν, αἵτινες κατὰ τὸν χειμῶνα κατέρχονται εἰς Ἅγιον Βασίλειον τῶν Πατρῶν, καὶ διὰ τοῦτο διορίζουσι φύλακας τῶν οἰκιῶν των. Ἡ ἀστυνομία ἤδη νομίζει, ὅτι δικαιοῦται αὐτὴ νὰ διορίζῃ τοὺς οἰκοφύλακας, καὶ διὰ τοῦτο ἀπεδίωξε τοὺς ὑπὸ τῶν κατοίκων διορισθέντας καὶ διώρισεν αὐτὴ ἄλλους. Καὶ ὅταν πρόκηται περὶ ἀγροφυλάκων, ὁ ἀστυνόμος δὲν ἔχει δικαιοδοσίαν νὰ διορίζῃ αὐτούς. Ἀλλ’ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ οἰκοφυλάκων, ἕκαστος δὲ δικαιοῦται νὰ διορίσῃ φύλακα τοῦ σπητιοῦ του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ παραγγείλῃ, ἵνα ἡ Νομαρχία ἀπαγορεύσῃ τὴν ἀνάμιξιν τοῦ ἀστυνόμου ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§16Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον, τοὺς φύλακας διορίζει ὁ νομάρχης κατὰ πρότασιν τῶν ἰδιοκτητῶν.

§17ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀγροφυλάκων, ἀλλὰ περὶ οἰκοφυλάκων, περὶ ὧν οὐδ’ ὁ νομάρχης εἶναι ἁρμόδιος, πολλῷ δ’ ὀλιγώτερον ὁ ἀστυνόμος, ὅστις οὐδ’ ἐπὶ τῶν ἀγροφυλάκων ἔχει ἁρμοδιότητα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα παραγγείλῃ τὸν κ. νομάρχην νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως ἀποκατασταθῶσιν οἱ οἰκοφύλακες εἰς τὴν θέσιν των, ἵνα φυλάξωσι τὰ σπήτια τῶν οἰκοκυραίων. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄθλιοι τῆς ἀστυνομίας, οἱ ὁποῖοι καθ’ ἡμέραν διατραγῳδοῦνται, μᾶς φέρουν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προκαλέσωμεν τὴν ἀναγραφὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ περὶ τούτου ὑποβάλλω πρότασιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἀναγραφῆ.

§19ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἔλαβον ἐπιστολὴν παρὰ τοῦ γηραιοῦ πολιτευτοῦ κ. Καραλιβάνου, ἐκφράζοντος πολλὰ παράπονα ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως Γαλαξειδίου, διότι ἐπὶ ἓν ἤδη ἔτος ἀγωνίζεται ὁ δήμαρχος, ὅπως μεταβῇ ἐκεῖ μηχανικὸς καὶ ἐφαρμόσῃ τὸ σχέδιον, καὶ οὐδαμῶς εἰσακούεται. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἐγὼ υἱοθετῶ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§21ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπησχόλησα ἄλλοτε τὴν Βουλήν, καὶ τὴν παροῦσαν καὶ τὴν προηγουμένην, ἐπὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου, τῆς ἀπονομῆς οἱασδήποτε, ἔστω καὶ μικρᾶς, περιθάλψεως εἰς τοὺς ἐν τοῖς μεταλλείοις δυστυχοῦντας ἐργάτας. Εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς προπαρελθούσης συνόδου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη, ὅτι ταχέως ἤθελεν εἰσαγάγει νομοσχέδιον περὶ τούτου· ἔκτοτε παρῆλθε μία ὁλόκληρος σύνοδος, διανύομεν δὲ τὰ μέσα τῆς παρούσης, καὶ τοιοῦτον νομοσχέδιον δὲν ὑπεβλήθη. Σήμερον ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου, προστιθεὶς καὶ ἕτερον κλάδον, πλὴν τῶν μεταλλευτῶν, τοὺς ἀτυχοῦντας ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῶν πυριτιδοποιείων καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ παντὸς καταστήματος λειτουργοῦντος δι’ ἀτμοῦ. Αἱ νομοθεσίαι τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν εἶναι τελειόταται ὡς πρὸς τοῦτο, καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ συμβουλευθῇ τὴν Ἰταλικὴν νομοθεσίαν, ἥτις, ὡς τελευταία, εἶναι ἡ τελειοτέρα, θὰ παράσχῃ ἐξασφάλισιν καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου. Γνωρίζω ὅτι πλεῖστα νομοθετήματα ἐκ τῶν ὑποβληθέντων εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι προωρισμένα νὰ μὴ ἴδωσι κἄν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἢ νὰ μὴ ἀνέλθωσιν ἀπὸ τῆς κατωτέρας σειρᾶς αὐτῆς εἰς ἀνωτέραν, ἐγὼ ὅμως, ἐκπληρῶν καθῆκον, ἐφιστῶ ἐπὶ τούτου τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἰδίως ἐπὶ τῶν μεταλλευτῶν, οἵτινες ἐξάγουσι τὸν χρυσὸν καὶ τὸν ἄργυρον ἐκ τῶν ἐγκάτων τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων, οἵτινες πίπτουσι θύματα τῆς ἐργασίας των, ὅταν ἐπέρχηται ἔκρηξις τῶν λεβήτων, ἢ ἀνάφλεξις τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κατέθηκε πίνακα τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ζητηθέντα δι’ ἐπερωτήσεως ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει.

§23Ι. ΓΡΙΒΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ συνιστῶ αὐτῷ νὰ διορθώσῃ ἀδικίαν, ἡ ὁποία προσγίγνεται εἰς τὸ σῶμα τοῦ Ναυτικοῦ καὶ ἰδίως εἰς τὴν τάξιν τῶν πλοιάρχων. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας ἐξῃρέθησαν οἱ ὑπάρχοντες ὑποναύαρχοι καὶ ὁ νῦν διευθυντὴς τοῦ Ναυστάθμου. Δὲν ἔρχομαι νὰ κατηγορήσω τοὺς ναυάρχους τοὺς ὑπάρχοντας, διότι εἶναι ἐκ τῶν ἱκανωτέρων καὶ μᾶλλον εὐπαιδεύτων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀπολαμβάνωσι τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου πάντες, διότι σήμερον ἕνεκα τούτου ἀποκλείονται τῆς προαγωγῆς οἱ ἀμέσως κατώτεροι ἀξιωματικοί, διότι τίθεται φραγμὸς εἰς τὴν τάξιν τῶν πλοιάρχων καὶ δὲν δύναταί τις νὰ προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου, ἕνεκα τούτου. Ἐπειδὴ δὲ τὸ σῶμα τοῦ ναυτικοῦ ἔλαβε γιγαντιαίαν προαγωγὴν καὶ ἐπειδὴ ἀναλογεῖ μία θέσις ἀντιναυάρχου, πρέπει νὰ διορθωθῇ τὸ ἄτοπον, ἀφοῦ μάλιστα ἡ προσθήκη τῆς δαπάνης δὲν θὰ ἦναι σπουδαία, διότι ὁ μισθὸς τοῦ ἀντιναυάρχου καὶ ὑποναυάρχου εἶναι ὁ αὐτός. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν, ὅπως προσθέσῃ ἕνα ἀντιναύαρχον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καθόσον οὕτως αἴρεται ὁ φραγμὸς καὶ ἡ ἀδικία εἰς τὰς τάξεις τῶν πλοιάρχων.

§24Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτήν. (Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι νὰ ἀποστρατεύηται ὁ ἀξιωματικὸς καὶ νὰ συμπληρῶνται τὰ κενὰ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν γίνεται δυστυχῶς· καὶ ἐν τούτοις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μένει πάντοτε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ὁ αὐτός· παραδείγματος χάριν ἀναγράφονται 10 θέσεις φροντιστῶν, καὶ ὅμως ὑπάρχουσι μόνον τέσσαρες. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ καὶ νὰ φέρῃ θεραπείαν.

§25ΚΡΙΤΣΑΣ. Διακήρυξίς τις τοῦ δημάρχου Λαμιέων περὶ δημοπρασίας ἔργων πρὸς ἐξωραϊσμὸν τῆς ἐν Λαμίᾳ πλατείας τοῦ Διάκου, καταχωρισθεῖσα προχθὲς εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, μοὶ ὑπέμνησεν ὑπόθεσίν τινα, λίαν ἐνδιαφέρουσαν, χάριν τῆς ὁποίας παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τὴν ἀπασχολήσω ἐπί τινας στιγμάς. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ ἀνδριάντος τοῦ πρωτομάρτυρος τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως, τοῦ ἥρωος τῆς Ἀλαμάνας Ἀθανασίου Διάκου. Πάντες γνωρίζετε, ὅτι πρὸ ἐτῶν ἤδη συνελήφθη ἡ εὐγενὴς ἰδέα τῆς ἀνεγέρσεως ἀνδριάντος τοῦ ἥρωος τούτου καὶ ὅτι συνεστήθη διὰ Β. Διατάγματος, πρὸ ἔτους ἐκδοθέντος, ἐπιτροπὴ, ἧς μέλη εἰσὶ καί τινες Βουλευταὶ, εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ φροντὶς τῆς τοποθετήσεως τοῦ ἀνδριάντος. Πρὸ τριῶν περίπου μηνῶν, εὑρισκόμενος ἐν Λαμίᾳ, ἤκουσα ὡς γεγονὸς, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἀπεφάσισεν, ὅπως ὁ ἀνδριὰς τοῦ Διάκου τοποθετηθῇ ἐν τῇ πλατείᾳ ἐκείνῃ, διὰ μόνον τὸν λόγον ὅτι αὕτη φέρει τὸ ὄνομα τοῦ ἥρωος, καὶ ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς πόλεως ἐνέκρινε τὴν τοιαύτην τῆς ἐπιτροπῆς ἀπόφασιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πολλοὺς Λαμιεῖς, ἐν οἷς καὶ ἐμὲ, κατέπληξε, διότι νομίζω — ὡς καὶ πᾶς ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅστις, ἐπισκεφθεὶς τὴν Λαμίαν καὶ διαμείνας ἐν αὐτῇ ἐπί τινας ἡμέρας, ἔτυχε νὰ ἴδῃ τὴν ἐν λόγῳ πλατεῖαν, — νομίζω, λέγω, ὅτι ἡ λεγομένη αὕτη πλατεῖα, στενοτάτη οὖσα καὶ ὑπὸ οἰκοδομῶν κακοτέχνων ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ περιοριζομένη, εἶναι καὶ κατ’ ἔκτασιν καὶ κατὰ ποιὸν ὅλως ἀκατάλληλος, ἵνα περιλάβῃ μνημεῖον, τὸ ὁποῖον, προωρισμένον νὰ διδάσκῃ τοὺς ἀνθρώπους τὴν πρὸς τὸν θάνατον περιφρόνησιν καὶ τὴν πρὸς τὴν πατρίδα ἀφοσίωσιν, ἔπρεπε νὰ στηθῇ εἰς μέρος περίβλεπτον, ὥστε νὰ προσπίπτῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν εἰς Λαμίαν ἐρχομένων, χωρὶς νὰ παρίσταται ἀνάγκη, ὅπως οὗτοι ἀσχοληθῶσιν εἰς ἐρεύνας πρὸς εὕρεσιν αὐτοῦ. Ἔχω, λέγω, τὴν ἰδέαν, ὅτι μνημεῖα, ὡς τὸ περὶ οὗ πρόκειται, πρέπει νὰ τοποθετῶνται εἰς μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα εὑρισκόμενα, καὶ ἄκοντας νὰ σταματῶσι τοὺς διαβάτας, καὶ ν’ ἀναμιμνήσκωσιν αὐτοῖς τὰς πρὸς τὴν πατρίδα ἐκδουλεύσεις ἀνδρῶν ὡς τὸν Διάκον, τὴν μνήμην τῶν ὁποίων τὰ τοιαῦτα μνημεῖα σκοποῦσι νὰ καταστήσωσιν ἄφθιτον, ἀθάνατον, καὶ οὐχὶ εἰς μέρη ὡς τὴν πλατεῖαν ἐκείνην, τὸ πληκτικὸν τῆς ὁποίας βεβαίως εἰς ἀμαθῆ τινα παρατηρητὴν θὰ ἐμπνεύσῃ τὸ ἐρώτημα «τί ἆρά γε κακὸν πράξας οὗτος ἐγκαθείρχθη ἐνταῦθα;» Καὶ ἐὰν, Κύριοι, ἡ Λαμία ἐστερεῖτο θέσεων καταλληλοτέρων, οὐδὲν θὰ ἔλεγον. Ἐκεῖ ὅμως εὐτυχῶς ὑπάρχουσι πολλαὶ τοιαῦται, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ μία, τὴν ὁποίαν ἡ φύσις — δύναταί τις νὰ εἴπῃ — παρεσκεύασεν ἐπίτηδες πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ γήλοφός τις, ἐλαφρῶς ὑψούμενος ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς πρὸ τῆς Λαμίας ἐκτεινομένης εὐρείας πεδιάδος, περὶ τὰ τετρακόσια μόλις μέτρα ἀπὸ τοῦ καλλιτέρου τῆς πόλεως μέρους ἀπέχων καὶ ὁρατὸς ἀπὸ πάσης γωνίας τῆς Φθιώτιδος, πρὸ τοῦ ὁποίου ἀπεφασίσθη νὰ κατασκευασθῇ καὶ ὁ σταθμὸς τοῦ σιδηροδρόμου. Ὁ λόφος οὗτος, ἑνούμενος ἀφ’ ἑνὸς μετὰ τῆς πλατείας τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου μετὰ τοῦ κάτωθεν αὐτοῦ κειμένου δημοτικοῦ γηπέδου, τοῦ νῦν μὲν καλλιεργουμένου, μετ’ οὐ πολὺ δὲ ἀφεύκτως καταπατηθησομένου, καὶ καλλωπιζόμενος καταλλήλως, θέλει ἀποτελέσει κῆπον καλλίτερον καὶ τοῦ παρὰ τὸ Ζάππειον ἐνταῦθα τοιούτου καὶ καθ’ ὅλα ἄξιον νὰ περιλάβῃ τὸν Διάκον, ὁ ὁποῖος, καίτοι μαρμάρινος, πρέπει κατ’ ἐμὲ νὰ ἵσταται εἰς μέρος, ἀπὸ τοῦ ὁποίου εἶναι ὁρατὴ ἡ Ἀλαμάνα του, ἡ δοῦσα αὐτῷ τὴν εὐκαιρίαν νὰ πέσῃ μαχόμενος ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος, ἐκτελῶν οὕτω τὴν πρὸς αὐτὴν θαυμασίαν του ἀγάπην καὶ ἀφοσίωσιν. Αὕτη εἶναι ἡ γνώμη μου, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καὶ νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως μὴ πραγματοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς, καθ’ ἣν πρόκειται νὰ ἐγκλεισθῇ ὁ ἀνδριὰς τοῦ Διάκου ἐν τῷ στενῷ ἐκείνῳ κλωβῷ.

§26ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ μετ’ ἐκπλήξεως ἀκούω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἀνησυχεῖ περὶ τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ τοποθετηθῇ ὁ ἀνδριὰς τοῦ ἥρωος Διάκου κατ’ ἀπόφασιν ἐπιτροπῆς. Δὲν ἤθελον νὰ ἐπανέλθω ποτὲ πλέον εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἄλλοτε μετὰ δυσφορίας ἐποίησα ἐνταῦθα λόγον, ἵνα σώσω τὴν ὑπόθεσιν. Τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρεμβὰς εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ἥτις τέως διεξήγετο ὑπὸ πενταμελοῦς ἐπιτροπῆς, ἀντὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν, ἥτις ἐνεδεικνύετο ὑπὸ τῶν πραγμάτων καὶ ὑπὸ τῆς φωνῆς, ἐντεῦθεν ἐγερθείσης, ἑνὸς συναδέλφου, ἵνα παρεμβάλῃ τὴν Δικαιοσύνην πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ὑποθέσεως, παρεμβάς, λέγω, ἔβλαψεν αὐτήν. Διώρισε διὰ Β. Διατάγματος δεκαμελῆ ἐπιτροπήν· δι’ ἑτέρου διατάγματος προσέθηκε ἕτερα τέσσαρα μέλη, καὶ δι’ ἄλλου διατάγματος δὲν ἠξεύρω πόσα ἄλλα· παρεπέμποντο δὲ τὰ νεώτερα μέλη εἰς συνεργασίαν μετὰ τῆς τὸ πρῶτον διορισθείσης δεκαμελοῦς ἐπιτροπῆς. Ἐγὼ εἶχον δηλώσει, ὅτι δὲν θὰ λάβω μέρος εἰς τὴν ἀτυχῆ ὑπόθεσιν· ἀλλά, παρακαλῶ, ἐκείνη ἡ ἐπιτροπή, δεκαπενταμελὴς οὖσα νῦν, ὡς νομίζω, συνῆλθε ποτέ; καὶ ποῦ συνῆλθεν, ἀφοῦ ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς ἄλλοι εἶναι κάτοικοι Λαμίας, ἄλλοι κάτοικοι Ἀθηνῶν; προέβη εἰς ἀρχαιρεσίας; ἔκαμε πρόεδρον; ἔκαμε ταμίαν; Παρακαλῶ περὶ τούτων νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, κύριε Ὑπουργέ. Τὸ χρῆμα παρεδόθη εἰς πρόεδρον; εἰς ταμίαν; εἰς τὰ μέλη τῆς νέας ἐπιτροπῆς; Ἀμφιβάλλω. Διὰ τοῦτο δ’ ἐπιμένω νὰ λέγω, ὅτι τὸ χρῆμα διατρέχει τὸν ἔσχατον κίνδυνον. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι λίαν περιπεπλεγμένη, ἀλλ’ ἐπειδή, ὡς εἶπον, δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν, δὲν ἐπιμένω περισσότερον. Ἐὰν ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, νομίζητε, ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἐτελείωσε, δὲν μένει εἰς ὑμᾶς ἄλλο τι ἢ ἡ φροντὶς νὰ ἐξεύρητε καὶ τὸ μέρος, ὅπου θὰ τοποθετηθῇ ὁ ἀνδριάς.

§27ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ τῆς καταρτίσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἀνδριάντος τοῦ Ἀθανασίου Διάκου, τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπαμιχαλοπούλου, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσι πρὸς τὴν σύστασιν, ἣν ὁ συνάδελφός μου ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Βεβαίως τὰ τῆς ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ ἐξετασθῶσι καὶ νὰ κανονισθῶσιν ὡς δεῖ. Ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν ὅμως τοῦ ἀνδριάντος, τὴν ὁποίαν ὁ συνάδελφός μου δὲν θεωρεῖ κατάλληλον, θεωρήσας μάλιστα ταύτην καὶ ὡς ἀντικείμενον συστάσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἀδίκως ἠθέλησε διὰ τῶν παρ’ αὐτοῦ λεχθέντων νὰ μεμφθῇ ἀπόφασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαμίας περὶ τῆς καταλληλοτέρας τοποθετήσεως τοῦ ἀνδριάντος τούτου. Τουλάχιστον ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὡς καὶ πλεῖστοι τῶν συμπολιτῶν μου, ὧν τὴν καλαισθησίαν, δύναμαι νὰ εἴπω, διηρμήνευσε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀποφασίσαν τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀνδριάντος τούτου ἐπὶ τῆς φερωνύμου τοῦ Διάκου πλατείας, ἔχω τὴν ἰδέαν, λέγω, ὅτι καταλληλοτέρα θέσις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκλεχθῇ. Ἡ ἐκλεχθεῖσα πλατεῖα, ἐκτὸς τῆς κεντρικῆς θέσεως αὐτῆς καὶ τοῦ ὀνόματος, τὸ ὁποῖον φέρει, εἶναι καὶ εἰς θέσιν περίβλεπτον, καὶ ἂν ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἦναι ἐξωραϊσμένη, ἡ ἀφορμὴ αὕτη τῆς τοποθετήσεως ἐν αὐτῇ τοιούτου ἀνδριάντος θὰ συντελέσῃ εἰς τὸν ἐξωραϊσμὸν αὐτῆς. Ἡ τοποθέτησις τοιούτων ἀνδριάντων οὐ μόνον δέον νὰ γίνεται εἰς περίβλεπτον μέρος, ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῆς πόλεως. Διὰ τοῦτο δὲν συμφωνῶ πρὸς τὴν ἰδέαν, ἣν ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ὅτι ὁ ἀνδριὰς οὗτος ἠδύνατο νὰ τεθῇ εἰς περίβλεπτόν τι μέρος ἐκτὸς τῆς πόλεως Λαμίας. Ταῦτα εἶπον σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου ἐξενεχθεῖσαν γνώμην, ὅτι εἶναι ἀκατάλληλος ἡ θέσις, ἐν ᾗ πρόκειται νὰ τοποθετηθῇ ὁ ἀνδριὰς τοῦ Διάκου. Νομίζω δὲ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι ἀντικείμενον τῆς Βουλῆς, καὶ ἦτο περιττὴ πᾶσα περὶ τούτου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν σύστασις, ἀφοῦ εἰσέτι, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς Βουλευτὴς ἐδήλωσεν, οὐδὲ συνῆλθεν ἡ ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπὴ, οὐδ’ ἀπεφάσισέ τι σχετικῶς πρὸς τὴν περάτωσιν τοῦ ἔργου τούτου.

§28ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Χθὲς εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ σημείωμα περὶ τῶν ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν καὶ πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰ ἔσοδα αὐτῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε τότε, ὅτι ὑπέβαλε τοιοῦτον πίνακα καὶ ὅτι ἐδόθη πρὸς ἐκτύπωσιν. Ἀλλ’ ὁ διανεμηθεὶς ἤδη πίναξ ἀναφέρεται μόνον εἰς τὰς προξενικὰς ἀρχὰς, αἵτινες διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου μεταβάλλονται εἰς ἐμμίσθους. Ἐγὼ ἐπεθύμουν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰ ἔσοδα πασῶν τῶν ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, θὰ παρεκάλουν, εἰ δυνατὸν, νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πίναξ, ἐμφαίνων τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους, τοὺς ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ μιᾶς ἑκάστης τῶν ἀμίσθων τούτων προξενικῶν ἀρχῶν, ἐὰν δὲ ἦτο δυνατὸν, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὑποβληθῇ συγχρόνως καὶ κατάστασις, προκειμένου περὶ τῶν παραθαλασίων ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν, κατάστασις ἐμφαίνουσα τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα, τὰ ἐκεῖ κατ’ ἔτος προσορμιζόμενα κατὰ μέσον ὅρον. Ἤκουσα ὅτι πρὸ ὀλίγου κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰς θέσεις τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Τοῦτο νομίζω ὅτι ἦτο εὔκολον νὰ τὸ γινώσκῃ πᾶς τις τῶν κ. Βουλευτῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εὔκολον νὰ γινώσκῃ τις, καὶ τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην, νομίζω, ἡ Βουλὴ, ἵνα προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν μιᾶς τοιαύτης δαπάνης, οἵα ἡ ἀπαιτουμένη διὰ τὰς περὶ ὧν ὁ λόγος θέσεις, εἶναι νὰ βεβαιωθῇ ἡ ἀδυναμία τοῦ Πανεπιστημίου, ὅπως ἐξ ἰδίων συντηρῇ τὰς θέσεις ταύτας, ὡς μέχρι τοῦδε. Καὶ ὅπως βεβαιωθῇ ἡ ἀδυναμία αὕτη, καλὸν θὰ ἦτο νὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κατάστασιν, ἐμφαίνουσαν τὴν κινητὴν καὶ ἀκίνητον περιουσίαν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τὰ ἐκ ταύτης ἔσοδα, συγχρόνως δὲ ἀντίγραφον τῶν τελευταίων τριῶν προϋπολογισμῶν μετὰ τῶν σχετικῶν ἀπολογισμῶν, διότι ἐπὶ τοιαύταις βάσεσι νομίζω ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ ἀσφαλῶς νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ οἰκείου νομοσχεδίου.

§29Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ τὰ καταθέσω.

§30Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω σχέδιον νόμου, ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐμοῦ, «περὶ κατασκευῆς λιθοκτίστου δεξαμενῆς ἐν τῷ ναυστάθμῳ καὶ συνομολογήσεως δανείου», μετὰ τῶν σχετικῶν διαγραμμάτων καὶ προϋπολογισμῶν. Ὑποβάλλω ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ ναυτικῶν πειθαρχικῶν ποινῶν» καὶ ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ καταβολῆς δικαιωμάτων διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ πλωτοῦ γερανοῦ».

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 93–95).

§32ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἀκρίβεια, μετὰ τῆς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε τὸ περὶ δεξαμενῆς νομοσχέδιον, μοὶ ὑπενθυμίζει μίαν ἀταξίαν, ὑφισταμένην ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ζητεῖται πίστωσις διὰ τὴν κατασκευὴν διαφόρων οἰκοδομῶν καὶ ἄλλων ἔργων. Ἀλλὰ κατὰ τὸν πέρυσι ψηφισθέντα νόμον δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ τοιαύτη πίστωσις, ἐὰν δὲν ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ οἱ σχετικοὶ προϋπολογισμοὶ καὶ τὰ σχεδιογραφήματα. Παρακαλῶ ἑπομένως τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς, ὅπως ὑποβάλωσιν ἐγκαίρως ταῦτα δι’ ἓν ἕκαστον ἔργον, διότι ἄνευ αὐτῶν δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν πιστώσεων.

§33Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§34ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ, ἂν ἔλαβε παρὰ τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς τὴν αἴτησιν τῶν πληροφοριῶν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρὸ τριῶν ἡμερῶν, σχετιζομένην μὲ τὴν ὁδοποιΐαν. Ἐὰν δὲν ἔλαβεν αὐτήν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ διατάξῃ νὰ σταλῇ αὕτη, διότι σχετίζονται αἱ πληροφορίαι αὗται καὶ μὲ νομοσχέδια καὶ μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεβιβάσθη, κύριε Βουλευτά.

§36ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ, εἰ δυνατὸν, αὔριον τὴν Βουλὴν, ἐὰν γνωρίζῃ, ἢ ἐὰν ἔλαβε τὸν σχετικὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα πραγματεύονται περὶ τοῦ σοβαροῦ ζητήματος τοῦ λιμένος Κατακώλου. Πρό τινων μηνῶν, κύριε Πρόεδρε, ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ, συνελθοῦσα ἐν ὁλομελείᾳ, ἀπεφάσισεν ὅπως χορηγηθῇ εἰς τὸν ἐργολάβον μία ἀποζημίωσις ἐξ 150 μέχρι 200 χιλιάδων δραχμῶν. Ἀλλὰ τρία μέλη τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς συνῆλθον πρό τινων ἡμερῶν ἐν ὥρᾳ ἐντελῶς ἀκαταλλήλῳ, κατὰ τὴν ἑσπέραν τῆς προχθὲς, καὶ ἀπεφάσισαν, ὅπως χορηγηθῇ ἀποζημίωσις ἐκ 350,000 δραχμῶν. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καθῆκον ἔχει νὰ διατάξῃ ἀμέσως τὸν κ. νομάρχην, ὅπως ἐνεργήσῃ ὅ,τι δεῖ, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ἐπιτιμήσῃ ἢ καὶ νὰ ἀπολύσῃ τοὺς κυρίους αὐτοὺς, οἵτινες συνῆλθον χωρὶς νὰ καλέσωσι κἂν τὰ μέλη τὰ ἀντιπροσωπεύοντα τὸν δῆμον Λετρίνων, τὸν λαὸν, διότι συνῆλθον μόνον τὰ δύο μέλη τὰ ἀντιπροσωπεύοντα τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁ εἰρηνοδίκης, ὁ ὁποῖος ἐπίσης ἀντιπροσωπεύει τὴν Κυβέρνησιν. Πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα αὐστηρὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι φρονῶ, ὅτι πρόκειται νὰ κατασπαταληθῇ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ θησαυρὸς, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ κατασκευασθῇ ὁ λιμήν.

§37ΣΚΟΥΖΕΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, σχετικῶς πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν. Ἐλέχθη πολλάκις, ὅτι ἐγένετο ἐνέργεια καὶ πολλαὶ ἐπιτροπαὶ εἶχον σταλῆ, ὅπως ἐξετάσωσι τὸ μέρος, ὅπου δύναται νὰ γείνῃ κτιστὴ δεξαμενὴ ἐν Πειραιεῖ ὑπὸ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Σήμερον βλέπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου περὶ κτιστῆς δεξαμενῆς ἐν τῷ ναυστάθμῳ, καὶ ζητεῖ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, ἵνα γείνῃ δάνειον διὰ τὴν δεξαμενὴν ταύτην. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἀπέτυχε πᾶσα ἰδέα περὶ ἱδρύσεως τῆς κτιστῆς δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ, ἥτις ἠδύνατο καὶ διὰ τὰ σκάφη τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ νὰ χρησιμεύσῃ καὶ διὰ τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν; Διότι θὰ ἦτο προσφορώτερον διὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς δαπάνης νὰ γείνῃ μία δεξαμενή, ἐξυπηρετοῦσα τὰς ἀνάγκας καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην.

§38Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἁπλουστάτη εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου. Ἡ δεξαμενὴ ἡ ἐν τῷ λιμένι Πειραιῶς ἀφορᾷ τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λιμένος Πειραιῶς.

§39ΣΚΟΥΖΕΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀπάντησις τῆς Πυθίας, ὅτι ἡ δεξαμενὴ Πειραιῶς ἀφορᾷ τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν Πειραιῶς. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν ἰδέαν ταύτην, διότι δὲν πιστεύω ὅτι θὰ λούηται ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν δεξαμενήν· θὰ καθαρίζωνται τὰ σκάφη. Ἐγὼ ἠρώτησα μόνον, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυασθῶσιν αἱ δύο δεξαμεναί, ὅπως ἐλέχθη. Καὶ ὅτι εἶναι βάσιμον τοῦτο, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐπανειλημμένας ἐπιτροπὰς συνέστησεν, αἵτινες καὶ ἐξέλεξαν τὸ μέρος. Ἠρώτησα λοιπόν, ἂν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυασθῶσι τὰ δύο ταῦτα, νὰ κατασκευασθῇ ἡ κτιστὴ δεξαμενὴ ἐν Πειραιεῖ καὶ διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ καὶ διὰ τὴν χρῆσιν τῶν σκαφῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ. Βεβαίως εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι, ἂν διὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς δαπάνης δύνανται νὰ ἐξυπηρετηθῶσι δύο σκοποί, τοῦτο εἶναι συμφερώτερον. Διὰ τοῦτο ἠθέλησα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ ὄχι ἂν ἡ ἐν Πειραιεῖ δεξαμενὴ ἀφορᾷ τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν Πειραιῶς. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ὅταν διὰ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς δαπάνης δύνανται νὰ κατορθώσωσι δύο ἔργα, τὸ πράττουσιν. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἔχομεν τὰ μέσα εἶναι, ὅτι ζητοῦμεν δάνειον, ἐνῷ, ἂν ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἔχῃ τὰ χρήματα, δὲν εἶναι ἀνάγκη δανείου. Ἐκτὸς τούτου, νομίζω ὅτι εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πρώτιστος λιμὴν τοῦ Κράτους καὶ παρέχει πολλὰ πλεονεκτήματα καὶ εὐκολίας, θὰ ἦτο χρησιμώτερον νὰ γείνῃ ἡ δεξαμενή. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ παρεκίνησε νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν.

§40ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ παραστήσῃ. Ὅτε ἐψηφίζομεν τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ παραχωρηθῇ εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν Πειραιῶς τὸ δικαίωμα, ἵνα κατασκευάσῃ τὴν δεξαμενήν, τότε ἀνεπτύχθη τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ δεξαμενὴ αὕτη δὲν πρόκειται μόνον νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν, ἀλλ’ ὅτι θὰ ἐπωφεληθῇ αὐτῆς καὶ τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἠδύνατο νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγκατελείφθη ἡ ἰδέα τῆς κατασκευῆς κοινῆς δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ ὑπὸ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τοὺς ἐπιβάλλοντας εἰς τὸ Κράτος τὴν ἀνάγκην, ἵνα κατασκευάσῃ ἰδίαν δεξαμενήν. Εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα οἰκονομικῶς, βεβαίως δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, ἀνάγκην, ἣν δυνάμεθα νὰ θεραπεύσωμεν ἄνευ δανείου καὶ ἄνευ βαρῶν τοῦ Δημοσίου, νὰ θέλωμεν νὰ θεραπεύσωμεν διὰ δανείου καὶ διὰ τοιούτων βαρῶν. Τὴν ἀνάγκην δὲ τῆς δεξαμενῆς νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ θεραπεύσωμεν, ἐὰν ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ Πειραιῶς πρόκηται νὰ κατασκευάσῃ ἰδίαν δεξαμενήν.

§41Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τότε ἀνάγκη νὰ μεταφερθῇ ὁ ναύσταθμος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἁπλοῦν βεβαίως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλε νομοσχέδιον. Κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ θὰ εἴπῃ ἕκαστος τὴν γνώμην του. Διατί σπεύδετε;

§43ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ φέρῃ πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐγένοντο μελέται παρ’ ἐπιτροπῶν μηχανικῶν, εἴτε τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ εἴτε ἄλλων μηχανικῶν, ἐγένοντο ἐκθέσεις. Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλῃ ἁπάσας τὰς ἐκθέσεις ταύτας. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἔχουσιν ἀποφανθῆ αἱ ἐπιτροπαὶ κατὰ πλειονοψηφίαν ὑπὲρ τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ὡς τοῦ μᾶλλον καταλλήλου διὰ τὴν κτιστὴν δεξαμενὴν, ἠμφισβητεῖτο δὲ μόνον ἡ θέσις. Διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου μετὰ λύπης βλέπω ὅτι τὸν Πειραιᾶ τὸν ἀποκλείετε καθ’ ὁλοκληρίαν. Διατὶ τοῦτο; Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε πάντα τὰ σχετικά.

§44ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι τὸ καταλληλότερον πρόσωπον, ἵνα διατάξῃ τὸν δήμαρχον καὶ πρόεδρον τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ἐν Πειραιεῖ νὰ φέρῃ ὅλας τὰς σχετικὰς πληροφορίας, διότι γνωρίζω, ὅτι τὸ Συμβούλιον ἐσκέφθη ἐπὶ πολὺ καὶ καθώρισε καὶ τὴν θέσιν τῆς δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ. Πῶς σήμερον μεταβάλλεται τὸ ζήτημα, καὶ ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς, ζητῶν νὰ γείνῃ δεξαμενὴ διὰ δανείου εἰς τὸν Ναύσταθμον, καὶ οὐχὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ; Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὅλας τὰς πληροφορίας ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅπως μορφώσωμεν τελείαν γνώμην καὶ δώσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν διὰ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ζητεῖται διὰ τὴν δεξαμενὴν ἐν Ναυστάθμῳ, ἐνῷ ἀπαραίτητος ἀνάγκη ὑπάρχει τῆς δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ.

§45ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω ἀφορμὴν ἐξ ἐφημερίδος ἐκδιδομένης ἐν Καλάμαις, ἵνα ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ἰδιαιτέρως γεγονὸς, ἔχον ἀρκετὰ μεγάλην σημασίαν διὰ τὸν τόπον. Ἀπὸ τοῦ 1886 αἱ ἐργασίαι πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ λιμένος Καλαμῶν διεκόπησαν παρὰ τοῦ ἐργολάβου, διεκόπησαν δὲ τὸ μὲν διότι ἕνεκα θεομηνίας, γενομένης κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο, κατεστράφη ὁ ἐγκατασταθεὶς παρ’ αὐτοῦ σιδηρόδρομος πρὸς μετακόμισιν τοῦ ὑλικοῦ ἐκ τοῦ λατομείου, τὸ δὲ διότι δὲν ἐλάμβανε τὴν ἀποζημίωσιν, ἣν ἐφρόνει ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου διὰ τὴν θεομηνίαν. Διέκοψεν, ὡς εἶπον, τὰς ἐργασίας αὐτοῦ δι’ ἀμφοτέρας τὰς περιστάσεις ταύτας, τουτέστι καὶ διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ἐκ τῆς θεομηνίας ὑπέστη, καὶ διὰ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν καὶ τὴν ἐντεῦθεν προσγενομένην εἰς αὐτὸν ζημίαν, ἠγέρθη δὲ ἀμφισβήτησις μεταξὺ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, τῆς διοικούσης τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Καλαμῶν, καὶ τοῦ ἐργολάβου τοῦ ἀναλαβόντος τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος. Καὶ τρίτον δὲ θέμα ἀμφισβητήσεως ὑπῆρξε μεταξὺ τῶν διαδίκων μερῶν, ἐὰν τὰ πετρώματα, τῶν ὁποίων ἐποιήσατο χρῆσιν ὁ ἐργολάβος διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος, ἦσαν σύμφωνα πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν. Καὶ τὰ τρία ταῦτα ζητήματα ὑπεβλήθησαν κατὰ τὸν νόμον εἰς τὴν κρίσιν τοῦ διαιτητικοῦ δικαστηρίου, τοῦτο δὲ ἔλυσε τὸ πρῶτον ζήτημα, τουτέστι τὸ ζήτημα τῶν πετρωμάτων, καὶ ἐχορήγησεν εἰς τὸν ἐργολάβον τὴν δικαίαν φαινομένην ἀποζημίωσιν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰ δύο τελευταῖα θέματα, τουτέστι τὸ θέμα τῆς θεομηνίας καὶ τὸ θέμα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν, ἀπέσχε τὸ δικαστήριον νὰ ἀποφανθῇ, κρῖνον ἑαυτὸ ἀναρμόδιον. Οὐχ ἧττον τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα κατορθωθῇ ἡ ἐξακολούθησις τῶν ἐργασιῶν τοῦ λιμένος Καλαμῶν καὶ ἵνα συμβιβαστικῶς λύσῃ τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἐργολάβου, ἐνέκρινεν ὅπως εἰς τὸν ἐργολάβον χορηγηθῇ ποσὸν 56,000 δραχμῶν ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Τὸ ποσὸν τοῦτο, Κύριοι, γνωρίζω θετικῶς, ὅτι ὁ ἐργολάβος, ὁ ἀναλαβὼν τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος, ἦτο πληρέστατα διατεθειμένος νὰ ἀποδεχθῇ, καὶ παύσῃ οὕτω πᾶσα ἀμφισβήτησις μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς ἐπιτροπῆς. Οὐχ ἧττον, ἕνεκα ἀμελείας ἴσως τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, δὲν ἐπετεύχθη ἡ ἔκδοσις τοῦ ἐντάλματος, καὶ συνεπῶς ὁ ἐργολάβος δὲν εἶχε λάβει μέχρι τοῦδε τὸ ποσὸν αὐτό. Οὕτως εἶχε μέχρι τοῦδε ἡ ἱστορία τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἀλλ’ αἴφνης βλέπω ἐν ἐφημερίδι ἐν Καλάμαις ἐκδιδομένῃ γεγονὸς ἀρκετὰ μεγάλης σημασίας, ὅτι δηλ. ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπή, ἡ διοικοῦσα τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Καλαμῶν, ἐν συνεδριάσει αὐτῆς, προεδρευομένῃ παρὰ τοῦ νομάρχου Μεσσηνίας, ἀπεφάσισεν ὅπως πρὸς ἀποζημίωσιν τοῦ ἐργολάβου χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν, ποῖον ποσὸν νομίζετε; τῶν 56 χιλιάδων; τῶν 80 χιλιάδων; τῶν 100 χιλιάδων; Ὄχι ἀλλὰ ποσὸν 250 ὅλων χιλιάδων δραχμῶν.

§46ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι φοβερόν!

§47ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διακόσιαι πεντήκοντα χιλιάδες ἐξ ἀπροόπτου πίπτουσιν εἰς τὸ βαλάντιον τοῦ ἐργολάβου. Λέγω ἐξ ἀπροόπτου, διότι οὗτος δὲν ἐπερίμενε νὰ λάβῃ τοιαύτην ἀποζημίωσιν, καὶ γνωρίζω θετικῶς, ὅτι ἦτο διατεθειμένος νὰ δεχθῇ 56,000.

§48ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ποῖος εἶναι ὁ ἐργολάβος;

§49ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἠμπορεῖτε νὰ τὸ μάθητε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§50ΕΤΕΡΟΙ. Ποῖος ὁ ἀναλαβὼν τὸ ἔργον;

§51ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ γεγονότος, ὡς ἐποιησάμην αὐτὴν, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι οὐδὲ κατὰ κεραίαν ἀπομακρύνεται τῆς ἀληθείας. Ἀρκοῦμαι δὲ εἰς τὴν ἔκθεσιν ταύτην, μὴ θέλων νὰ χαρακτηρίσω παντάπασι ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ πρᾶξις τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Καλαμῶν, οὔτε πῶς πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ αὕτη εἴτε ὑφ’ ὑμῶν εἴτε ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς. Ἔλαβον τὸν λόγον, ἵνα ἀνακοινώσω τὸ γεγονὸς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρακαλέσω αὐτὸν, ἵνα εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ γεγονότος, καὶ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἐπιτρέπεται ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, νὰ ἀνακοινώσῃ ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν προτίθεται νὰ πράξῃ τι, καὶ τί ὡρισμένως.

§52ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοῦ γεγονότος ἔλαβον γνῶσιν καὶ ἐγὼ ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπαρχιακῆς ἐφημερίδος, διέταξα δὲ τὸν νομάρχην νὰ μοὶ ἀποστείλῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§53Ι. ΓΡΙΒΑΣ. Εἰς τὸν δῆμον Ἀνακτορίων τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης οἱ πρώην ἐργοδηγοὶ ἐξέδωκαν πρωτόκολλα καταμετρήσεως γαιῶν, ἂν καὶ ὑπάρχῃ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μεταβαίνωσιν οἱ ἔφοροι ἐπὶ τόπου καὶ ἐξετάζωσι τὰ παράπονα τῶν ἰδιοκτητῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ὑπενθυμίσῃ τὰς διαταγὰς ταύτας εἰς τὸν ἔφορον Βονίτσης, ἵνα μεταβῇ ἐπὶ τόπου, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ἀνακτορίων μοὶ παρεπονέθησαν ὅτι ἀδικοῦνται, καθόσον ἔχουσιν ἐπὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν πολυχρόνιον κατοχὴν δι’ ἀποφάσεων καὶ συμβολαίων.

§54ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂν ἔχω ἀκριβεῖς πληροφορίας, πρὸ ὀλίγου χρόνου ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβεία ὑπέβαλε μακρὰν ἔκθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ κατὰ τὴν Ἀνατολὴν ἡμετέρου προξενικοῦ κλάδου. Ἂν ἡ ἔκθεσις αὕτη δὲν περιέχῃ τι τὸ ἀφορῶν εἰς προσωπικὰ τῆς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ καὶ ταύτην εἰς τὴν Βουλήν, καθόσον δύναται νὰ μᾶς χρησιμεύσῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μετατροπῆς ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν εἰς ἐμμίσθους.

§55ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Παρακαλῶ μᾶλλον συγκεκριμένως νὰ διατυπώσητε τὴν ἐπερώτησίν σας. Ἂν ἔχητε τὴν ἰδέαν, ὅτι πρόκειται περὶ ἐκθέσεως, ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰς τραπεζογραμμάτια πληρωμὴν τῶν προξένων, αὐτὸ εἶναι ἁπλούστατον ζήτημα· ζητεῖ ἡ Πρεσβεία, συνηγοροῦσα ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ προξενικοῦ κλάδου, νὰ κανονισθῇ ὡρισμένη τιμὴ τοῦ φράγκου, ἵνα μὴ ὑφίστανται οἱ ἐξωτερικοὶ ὑπάλληλοι τὴν αὐξομείωσιν τῆς ἀγορᾶς. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα προϋπολογισμοῦ, καθόσον θὰ συνεπαγάγῃ αὔξησιν σπουδαίαν δαπάνης.

§56ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον ζήτημα προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ δικαίου διακανονισμοῦ. Καὶ ἄλλοτε παρεστάθη ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ὑφίστανται διὰ τῶν ὑπαρχόντων νόμων σπουδαιότατον ἀδίκημα οἱ ὑπάλληλοι οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὑπηρετοῦντες. Κατὰ τὸν νόμον, οἱ λαμβάνοντες μισθὸν κατώτερον τῶν 200 δραχμῶν τὸν λαμβάνουσιν εἰς χρυσὸν, οἱ δὲ λαμβάνοντες μισθὸν ἀνώτερον τῶν 200 δραχμῶν, αὐτοὶ τὸν λαμβάνουν εἰς χαρτονόμισμα. Λοιπὸν συμβαίνει ὥστε ὁ προϊστάμενος νὰ λαμβάνῃ ὀλιγώτερα ἀπὸ τὸν ὑφιστάμενόν του. Διὰ τοῦτο συνιστῶ, ὅπως ὑποβληθῇ νομοσχέδιον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃ ὁ λαμβάνων πλέον τῶν 200 δραχμῶν μισθὸν προξενικὸς ἢ διπλωματικὸς ὑπάλληλος νὰ λαμβάνῃ τὰς 200 δραχμὰς εἰς χρυσὸν καὶ τὸ ὑπόλοιπον εἰς χαρτονόμισμα.

§57ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἔκθεσις δὲν περιέχῃ τι ἀπόῤῥητον, νὰ τὴν προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§58ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἴδω τὴν ἔκθεσιν.

§59ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Μοὶ φαίνεται παράδοξον νὰ συζητῶσιν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι περὶ ἀδικίας γιγνομένης μόνον εἰς τοὺς προξενικοὺς ὑπαλλήλους, ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς νομισματικῆς, διότι αὐτὴ αὕτη ἡ διαφορὰ ἐπηρεάζει πάντας ἡμᾶς, καὶ ἰδίως τοὺς δυστυχεῖς ὑπαλλήλους, τοὺς λαμβάνοντας τὸν μισθόν των παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου. Περὶ τούτου βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἁρμοδιώτερος ὅλων ἡμῶν νὰ ἀπαντήσῃ. Ὅλοι ἡμεῖς δὲν ὑφιστάμεθα τὴν διαφορὰν τῆς νομισματικῆς ἀνωμαλίας; καὶ μήπως δὲν λαμβάνουσι τὸν μισθόν των εἰς χαρτονομίσματα πάντες οἱ ὑπάλληλοι ἐν τῷ ἐσωτερικῷ; Ὥστε ὑποθέτω, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ὤφειλον νὰ ἐπεκτείνωσι τὴν ἐπερώτησίν των πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος νομίζει ὅτι δύναται νὰ ἀνέχηται τοιαύτην νομισματικὴν ἀνωμαλίαν, χωρὶς νὰ συγκινῆται. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν ἐπρόκειτο. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἰδίως ἀποβλέπει εἰς τὰ λιμενικὰ, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἔλαβαν τὸν λόγον. Ἤκουσα περὶ παρακρατήσεως τῶν παρακαταθηκῶν τῶν λιμενικῶν ταμείων εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα, καὶ ἐπὶ τούτου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διότι δὲν ἀγνοεῖ βεβαίως, ὅτι αἱ παρακαταθῆκαι τῶν πλείστων λιμενικῶν ταμείων τοῦ Κράτους, ἀγνοῶ πῶς, ἀντὶ νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὰς Τραπέζας, ἰδίως δὲ εἰς τὴν Ἐθνικὴν, διὰ τῶν προέδρων αὐτῶν, κατετέθησαν εἰς τὰ δημόσια ταμεῖα πρὸ 10 καὶ 15 ἐτῶν, ἔκτοτε δὲ μένουσι νεκρὰ τὰ κεφάλαια ταῦτα. Ἀγνοῶ λεπτομερῶς τί συμβαίνει εἰς τὰ ἄλλα λιμενικὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τῆς ἐπαρχίας μου, ὡρισμένως δὲ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα τῶν δήμων Πάρου, Ναούσης καὶ Νάξου, γνωρίζω ὅτι ἀπὸ τοῦ 1878, δηλ. πρὸ 16 ἐτῶν, μένουσι κατατεθειμένα νεκρὰ κεφάλαια τῶν λιμενικῶν ταμείων τῶν δήμων τούτων περὶ τὰς 100,000 δραχμῶν. Γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι αἱ λιμενικαὶ ἐπιτροπαὶ τῶν λιμένων τούτων, συνελθοῦσαι, δι’ ἐπανειλημμένων ψηφισμάτων ὑπέβαλον νόμιμον ἀπαίτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα τὰ κεφάλαια ταῦτα ἀποδοθῶσιν ἀπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς τὰ λιμενικὰ, διὰ νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως κατὰ τοὺς σχετικοὺς νόμους ἀπολαμβάνωσι τὰ κεφάλαια ταῦτα τὸν κεκανονισμένον τόκον τῶν 4%, καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ψηφίσμασι τῶν λιμενικῶν ἐπιτροπῶν ἀπεφάνθη, ὅτι εἶναι δικαία καὶ νόμιμος ἡ τοιαύτη σύστασις, ἀλλ’ ἐν τούτοις καὶ μετὰ τὴν τοιαύτην ἀποδοχὴν τῶν ψηφισμάτων τῶν ἐπιτροπῶν τούτων τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδ’ ἐφρόντισε τοὐλάχιστον νὰ ἐκδώσῃ τὰ προσήκοντα ἐντάλματα, δυνάμει τῶν ὁποίων θ’ ἀπεδίδοντο τὰ κατατεθέντα κεφάλαια, ἵνα κατατεθῶσιν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ κατασταθῶσι τοκοφόρα. Ὡρισμένως δὲ περὶ τῶν κατατεθέντων κεφαλαίων τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Νάξου καὶ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Ναούσης γνωρίζω, ὅτι ἐξετέθησαν εἰς δημοπρασίαν ἔργα ἀναγόμενα εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν λιμενικῶν αὐτῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἀνεβλήθησαν, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ηὐδόκησε μέχρι τοῦδε καὶ μετ’ ἐπανειλημμένην παράστασιν τῶν ἁρμοδίων λιμενικῶν ἐπιτροπῶν, νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόδοσιν τῶν κατατεθέντων κεφαλαίων καὶ τὴν παρακατάθεσιν αὐτῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἵνα κατασταθῶσι, ὡς εἶπον, τοκοφόρα. Ὡρισμένως δὲ γνωρίζω εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Ναούσης, προκειμένου περὶ συντελέσεως τῶν λιμενικῶν ἔργων τοῦ λιμένος Ναούσης, μετὰ προϋπολογισμὸν συνταχθέντα ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν καὶ μὴ ὑπερβαίνοντα τὰς 30 χιλιάδας δραχμῶν, ἐζήτησεν ἵνα ἀποδοθῇ τὸ κεφάλαιον. Ὁ προϋπολογισμὸς τῆς συντελέσεως τῶν ἔργων τῶν λιμενικῶν τοῦ δήμου Ναούσης δὲν ὑπερβαίνει τὰς 30 χιλιάδας δραχμῶν, τὸ ποσὸν δὲ τὸ κατατεθειμένον παρὰ τῷ δημοσίῳ ταμείῳ ὑπερβαίνει τὰς 16,000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἐπὶ δεκαεξαετίαν ἤδη, μετὰ τῶν ἔκτοτε τόκων, θὰ ἀνήρχετο εἰς 30 χιλιάδας δραχμῶν, ἤτοι ὅσον ἀπαιτεῖται διὰ νὰ συντελεσθῶσι τὰ λιμενικὰ ἔργα Ναούσης. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ μηχανικοῦ ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ 10 περίπου ἐτῶν, τὸ δὲ ἁρμόδιον Δημοτικὸν Συμβούλιον, συμφωνοῦν πρὸς τὰς ἐκθέσεις τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, ἀπεφάνθη, ὅτι ὑπῆρχεν ἐργολάβος, μετὰ τὰς ἐπαναληφθείσας τετράκις μειοδοσίας, ὁ ὁποῖος ἀνελάμβανε τὸ ἔργον ἀντὶ 25,000 δραχμῶν, καὶ ἑπομένως, ἂν τὸ ποσὸν τῶν 16,000 δραχμῶν, τὸ κατατεθειμένον ἐν τῷ δημοσίῳ ταμείῳ, ἀπεδίδετο εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον καὶ κατετίθετο παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ἐπὶ τόκῳ 4%, βεβαίως μετὰ δεκαεξαετίαν, παρελθοῦσαν ἤδη, θὰ συνεπληροῦτο τὸ ποσὸν τῶν 30,000 δραχμῶν. Καὶ πέρυσιν ἐγὼ ὁ ἴδιος προεκάλεσα ἔκθεσιν τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὑπέβαλον ἀμφοτέρας τὰς ἐκθέσεις ταύτας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ὑπέδειξα τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία προσγίνεται εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Ναούσης ἐξ ἀκηδίας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἐκ παρακρατήσεως παρανόμου τοῦ ποσοῦ τούτου παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου δὲν δύναται νὰ συντελεσθῇ τὸ ἔργον τοῦτο, ἐνόσῳ ὁ ἐργολάβος δὲν ἀναλαμβάνει καὶ δὲν τολμᾷ νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου, καθόσον ἐκ πείρας εἶναι ἄγνωστον, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἦναι πρόθυμον τὸ δημόσιον ταμεῖον νὰ καταβάλῃ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἀναγνωρίζονται διὰ τῶν νενομισμένων μειοδοσιῶν. Συμπεραίνων, κύριε Ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὸ εἰδικὸν τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων, ἐὰν κατεκυρώθη καὶ κατὰ τόσον κατεκυρώθη ἡ συμπλήρωσις τῶν λιμενικῶν ἔργων τοῦ λιμένος Ναούσης, καὶ διατὶ ἀναβάλλεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τούτων, καὶ διατὶ ὑμεῖς καὶ οἱ προκάτοχοι ὑμῶν ἐνομίζετε ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διατάξητε, ἵνα ἀποδοθῇ εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Ναούσης τὸ ποσὸν τῶν 16,000 δραχμῶν, τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὸ λιμενικὸν τοῦτο ταμεῖον, εἰς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τὴν λιμενικὴν, ἡ ὁποία νομίζει ὅτι δὲν δύναται, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ Δημόσιον ταμεῖον δὲν ἀποδώσῃ εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον τὸ ὀφειλόμενον εἰς αὐτὸ ποσὸν, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Γίνεται δεκτὴ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ περὶ χορηγίας συμπληρωτικῆς πιστώσεως δι’ ἓν ἔτος ἐκ δραχμῶν 840 πρὸς πληρωμὴν τῆς αὐξηθείσης μισθοδοσίας τοῦ δοκίμου στενογράφου, καὶ ἑτέρας πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 126 διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἀξίας τοῦ κατατεθέντος στεφάνου ἐπὶ τῆς σοροῦ τοῦ ἐν Κεφαλληνίᾳ θανόντος Ἠλία Ζερβοῦ. Εἶτα γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1895. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῶν ἄρθρων 145 καὶ 146 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φυλάξεως καὶ συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν τοῦ Κράτους.

§62ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δεῖται πολλῆς ἐπεξεργασίας, καὶ προτείνω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀντιλέγῃ, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Δὲν θὰ ἐκτείνω ἐπὶ πολὺ τὸν λόγον, διότι ἐκ τῶν ὀλίγων, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω, πιστεύω ὅτι θὰ πεισθῇ περὶ τούτου ὁ κ. Ὑπουργός. Ὑπὲρ τῆς ἰδέας μου ταύτης ἔχω καὶ τὸ πέρυσιν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνέθετε τὴν συντήρησιν καὶ φύλαξιν τῶν γραμμῶν εἰς τοὺς ὁδοστάτας. Τὰ ἴδια, ἴσως καὶ περισσότερα, ἐλαττώματα παρουσιάζει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι βεβαίως τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ ἐγκαταστήσῃ ὡς φύλακας τῶν γραμμῶν, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐκτελῶσι τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἀλλὰ καὶ θὰ παραβλάψωσιν εἰς τὸ μέλλον τὴν συντήρησιν τῶν γραμμῶν, διότι τὰ πρόσωπα ταῦτα ἀποκαθίστανται ἰσόβιοι συντηρηταὶ καὶ φύλακες τῶν γραμμῶν, χωρὶς νὰ ἔχωσιν οὔτε ἁρμοδιότητα, οὔτε τὸν πρὸς τοῦτο ἀπαιτούμενον χρόνον. Τὰ πρόσωπα ταῦτα θὰ ἐνασχολῶνται ὄχι εἰς τὴν συντήρησιν τῶν γραμμῶν, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία καθιεροῦται διὰ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον αὐτοὶ θὰ ἀσχολῶνται ὡς ἐργάται εἰς κατασκευὴν γραμμῶν, ἢ εἰς ἔκτακτον ἄλλην ἐργασίαν, λαμβάνοντες 1½ δραχ. καθ’ ἡμέραν. Δὲν θέλω νὰ ὑποδείξω τὰς ἄλλας ἐλλείψεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καλὸν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως τὸ ἐπεξεργασθῇ.

§63ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐμελετήθη ἐπισταμένως παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, θεωρεῖται δὲ, ὅτι ὁ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενος τρόπος τῆς συντηρήσεως καὶ φυλάξεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἶναι ὁ καταλληλότερος, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἐντελῶς περιττὸν νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν τηλεγραφικὰς γραμμὰς, τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν, πρέπει πάντως νὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν ἀναλάβῃ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν φύλαξιν τῶν γραμμῶν. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐκρίθη τὸ καταλληλότερον, διὰ μυρίους λόγους, τοὺς ὁποίους κατὰ τὴν συζήτησιν θέλω ἀναπτύξει, διότι βλέπω, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης πρόκειται νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν εὐρεῖαν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἐπιθυμῶ, διότι, ἐὰν χωλαίνῃ που διάταξίς τις τοῦ νομοσχεδίου, βεβαίως δὲν θὰ ἦμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὅστις δὲν θέλω παραδεχθῆ τὴν ὀρθὴν γνώμην, ἂν τοιαύτην ὑποβάλῃ ὁ κ. Βουλευτής. Νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ διέλθῃ διὰ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἐμελετήθησαν τὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§64ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν πέρυσι γενομένην συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Καὶ πέρυσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἰδίαν πεποίθησιν ἐξέφρασεν, ὑποστηρίζων τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνετίθετο ἡ συντήρησις τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς τοὺς ὁδοστάτας. Ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο...

§65ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἐψηφίσθη.

§66ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐψηφίσθη... Ἐφωτίσθητε ἀπὸ πέρυσι μέχρις ἐφέτος, ὅτι ἦτο ἀνεφάρμοστον ἐκεῖνο, καὶ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συντηρηθῶσιν αἱ γραμμαί. Ἐπείσθητε ὅτι ἐσφάλετε τότε. Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι καὶ τώρα σφάλλετε. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν τῆς συντηρήσεως τῶν γραμμῶν, νὰ συντηρῶσι τὰς γραμμὰς ταύτας. Θὰ πράξητε δὲ μέγα σφάλμα καὶ θὰ βλάψητε τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν ἐπιμείνητε εἴς τινας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἰδίως εἰς τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία τοὺς κάμνει ἰσοβίους ἰσοβίους συντηρητάς, ἀνθρώπους ἀναμφισβητήτως ἀνεπαρκεῖς καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐργάζωνται. Ἐὰν θέλητε νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, βεβαίως θὰ συζητηθῇ τοῦτο καὶ θὰ ἀποδειχθῇ ἀκατάλληλον καὶ ὅτι ψηριζόμενον θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μὴ ὑπάρχῃ συντήρησις ἐπαρκὴς τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν.

§67ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω πάντοτε νὰ ἐπωφελῶμαι ἐκ τῶν σοφῶν συμβουλῶν. Τοῦτο συνέβη καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Πέρυσιν εἰσήγαγον νομοσχέδιον περὶ συντηρήσεως καὶ φυλάξεως τῶν γραμμῶν ἐν σχέσει πρὸς τὸν νόμον περὶ ὁδοστατῶν· κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἐδήλωσα, ὅτι δὲν θεωρῶ τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον σύστημα ὡς τὸ ἄριστον, ἀλλ’ ὅτι λόγοι οἰκονομίας μὲ ἠνάγκασαν νὰ καταφύγω εἰς τὸ σύστημα ἐκεῖνο. Ὑμεῖς καὶ ἕτεροι συνάδελφοι μοὶ εἴπετε: «Θέλετε νὰ ἔχητε τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν; πρέπει νὰ ἔχητε εἰδικοὺς ἀνθρώπους ὡς φύλακας». Ἐγὼ ἐμελέτησα τὸ σύστημα τοῦτο καὶ εὗρον, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέγετε πέρυσιν, ἦτο ἀληθές, καὶ τὸ ἀνεγνώριζον καὶ ἐγὼ πέρυσιν, ὅτι ἦτο ὀρθόν. Ἐθεώρησα λοιπὸν, ὅτι φέτος ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἡ πρόνοια, τὴν ὁποίαν ὑπεδείξατε καὶ ὑμεῖς μεταξὺ τῶν ἄλλων, καὶ ἐν ἀνάγκῃ ἂς ὑποβληθῇ τὸ Δημόσιον καὶ εἰς δαπάνην μεγαλειτέραν, ἵνα κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν. Τοῦτο λοιπὸν ἔπραξα, καὶ εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἵνα κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν πλήρη καὶ τηλεγραφικὰς γραμμὰς ἐν καλῇ καταστάσει πάντοτε, ἵνα μὴ συμβαίνῃ, ὥστε καθ’ ἕκαστον χειμῶνα νὰ μὴ ἔχωμεν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν πλήρη. Διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω τὸ πνεῦμα τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον χάρις εἰς τὰς σοφάς του συμβουλὰς παρεδέχθην, παρίσταται ἤδη πολέμιος.

§68ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπολέμησα τὴν ἀρχὴν, ἀπ’ ἐναντίας, ὡς καὶ πέρυσιν, οὕτω καὶ σήμερον, τὴν ἀρχὴν τῆς καλῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν ὑποστηρίζω. Εὑρίσκω ὅμως, ὅτι ἐν ταῖς λεπτομερείαις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχουσιν ἐλλείψεις. Τοῦτο εἶπον ἀπ’ ἀρχῆς, καὶ χάριν τούτου ἐπρότεινα, ἵνα, ἀντὶ νὰ μελετῶνται αἱ ἐλλείψεις ἐν ταῖς λεπτομερείαις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅπου ἐνίοτε καθίσταται τοῦτο δυσχερὲς, παρεπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, ὅπως αὕτη μελετήσῃ καὶ διορθώσῃ τὰς ἐλλείψεις αὐτοῦ. Ὑπέδειξα δὲ καί τινας τῶν ἐλλείψεων, αἵτινες πρέπει νὰ διορθωθῶσιν. Εἶπον π. χ. ὅτι ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους θ’ ἀνατεθῇ ἡ συντήρησις τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, πρέπει νὰ ἔχωσι περισσοτέρας γνώσεις τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι πρέπει νὰ ἀσχολῶνται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, καὶ νὰ μὴ ἀποσπῶνται εἰς ἄλλην, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ λάβωσι μεγαλείτερα ἡμερομίσθια, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ τοὺς καταστήσωμεν ἰσοβίους. Ὑπέδειξα τὰς κυριωτέρας ἐλλείψεις, ὅπως διορθωθῶσιν αὗται. Βεβαίως τοῦτο δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ἐν αὐτῇ δυσκόλως δύναται νὰ εὑρεθῇ ποῖον εἶναι τὸ καταλληλότερον σύστημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ ὑποδεικνυόμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν σεῖς νομίζητε, ὅτι τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ ἐν τῇ Βουλῇ, δοκιμάσατε τοῦτο.

§69ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θέλῃ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ψήφισις.

§70ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ· θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§71ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἔχετε σεῖς χωριστὸν Κράτος καὶ χωριστὸν προϋπολογισμόν;

§72ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀφοῦ μὲ ἠρωτήσατε, περιμείνατε νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Εἶπον ὅτι δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, ἀλλὰ μόνον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἤδη ἔχομεν περὶ τοὺς 175–180 χωροφύλακας ὡς φύλακας· οἱ χωροφύλακες στοιχίζουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τὰς 50 δραχμὰς μηνιαίως, δίδει δὲ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἄλλας 20 δραχμὰς, ἑπομένως οἱ σημερινοὶ φύλακες, οἱ χωροφύλακες, στοιχίζουσι περὶ τὰς 70 δραχμὰς εἰς τὸ Κράτος, ἔχομεν δὲ καὶ 30 ἰδιώτας, εἰς τοὺς ὁποίους πληρόνομεν ἀνὰ 20 δραχμάς. Ἤδη διὰ τοῦ προτεινομένου συστήματος θὰ ἔχωμεν περὶ τοὺς 190 ἢ τὸ πολὺ περὶ τοὺς 200, κατ’ ἀνώτατον μὲν ὅρον ἀντὶ 70 δραχμῶν μηνιαίως, κατ’ ἐλάχιστον δὲ ἀντὶ 25 δραχμῶν· ἑπομένως δὲν ὑπάρχει διαφορά τις. Τὸ πέρυσιν εἰσαχθὲν νομοσχέδιον ἦτο οἰκονομικώτερον, ἀλλ’ εἶχε τὴν ἀτέλειαν, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξαν καὶ Βουλευταὶ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) καὶ ἐγὼ ἀπεδέχθην, ὅτι δὲν ἐξυπηρέτει τελείως τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι οἱ ὁδοστάται δὲν θὰ ἠσχολοῦντο ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἐπιβαλλομένην εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ νόμου περὶ ὁδοστατῶν· διὰ τὸν λόγον δὲ τοῦτον εἰσήγαγον πέρυσι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Τὸ τελευταῖον δὲν αὐξάνει τὰς δαπάνας.

§73ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐξάνετε τοὺς ὁδοστάτας ἀπὸ 600 εἰς 800, τοὺς ἀχρήστους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους.

§74ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῇ ἐρωτήσει μου, νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ τῷ ὑπομνήσω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον, ἀγνοῶ πῶς, νομίζει ἄσχετον πρὸς τὸν γενικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι ἄσχετος. Ἠκούσαμεν δὲ πάντες εἰπόντα αὐτὸν, ὅτι δὲν ἐπηρεάζει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, διότι νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου του δὲν ἀφορᾷ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους! Καὶ τοῦτο βεβαίως ἔπρεπε νὰ εἴπῃ, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἔτι, ὅτι διατελοῦμεν ἐν πλήρει ἀναρχίᾳ, καὶ ὅτι τὰ Ὑπουργεῖα μεταξύ των διατελοῦσιν ἐν πλήρει χωρισμῷ, ἐν πλήρει συγχύσει. Ὅταν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν λέγῃ, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐπηρεάζει τὸν προϋπολογισμὸν τὸν γενικὸν τοῦ Κράτους, ἡμεῖς οἱ ἀκούοντες αὐτὸν ὀφείλομεν νὰ ἐκλαμβάνωμεν ταῦτα ὡς μὴ ἀκριβῆ καὶ τερατώδη. Καὶ ἀπελογήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν πλήρει ἀφελείᾳ, ὅτι μέχρι τοῦδε ὑπηρέτουν οἱ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι, ὡς εἶπεν, ἀπῄτουν δαπάνην περὶ τὰς 70 δραχμὰς κατὰ μῆνα ἕκαστος, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο δι’ ἁπλουστάτης μεθόδου, τῆς ταχυδακτυλουργικῆς, κατὰ τὸ σύστημα τὸ διέπον τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου, θὰ μεταφερθῇ εἰς ἰδιώτας, καὶ τοιουτοτρόπως νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον διευθύνει, δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπιβάλλει ἵνα κυρώσωμεν διὰ τῆς ψήφου μας, καὶ νομίζει ὅτι οἱ χωροφύλακες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπληρόνοντο μέχρι τοῦδε πρὸς φύλαξιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν δι’ ἐπιμισθίου 20 δραχμῶν κατὰ μῆνα, θέλουσιν ἐξαλειφθῇ ἐκ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ· ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, μὴ συνεννοηθεὶς βεβαίως μετὰ τοῦ συναδέλφου του Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι αὐτοὶ οἱ χωροφύλακες, οἱ τεταγμένοι μέχρι σήμερον πρὸς φύλαξιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ χωροφύλακες οἱ τεταγμένοι πρὸς φύλαξιν τῆς δημοσίας τάξεως. Καὶ βεβαίως δὲν συνεννοήθη μετὰ τοῦ συναδέλφου του ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ μάθῃ, ἂν δὲν ἐγνώριζεν, ὅτι εἰδικοὶ χωροφύλακες δὲν εἶναι ἐντεταλμένοι μόνον πρὸς φύλαξιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, ἀλλ’ ὅτι οἱ χωροφύλακες οὗτοι, οἱ τεταγμένοι διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν, αὐτοὶ οὗτοι εἶναι, οἱ ὁποῖοι προσθέτως ἔχουσι καὶ τὴν φύλαξιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔργον τῆς συναλλαγῆς, ἔπρεπε τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἔλαβε παρὰ τῆς Βουλῆς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, περὶ προσθέτων ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἢ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, νὰ ἐπακολουθήσωσι καὶ ἄλλα σχετικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα μᾶς ὑποβάλλει ὑπὸ ψήφισιν. Τοιοῦτο δὲ εἶναι καὶ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἐπίκεινται δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ἴσως καὶ βουλευτικαί. Νομίζει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, ὅτι θὰ κατορθώσῃ αὐτὸς οὗτος νὰ διεξαγάγῃ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, νομίζει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, ὅτι αὐτὸς οὗτος θὰ κατορθώσῃ νὰ διεξαγάγῃ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς, καὶ θέλει πρόσθετα κεφάλαια τῆς συναλλαγῆς, ἵνα ἀνορθώσῃ τὴν καταπεπτωκυῖαν παρὰ τῷ λαῷ δύναμίν του. Τί ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Ζητεῖτε νὰ προσθέσητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους 200 ὑπηρέτας, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε δὲν ὑπῆρχον, διότι τούτους ἀντεπροσώπευον οἱ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι ἐπληρόνοντο ἀπὸ τὸ ταμεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπληρόνοντο, ἔστω, — κατὰ τὸ σύστημα τὸ φαῦλον, τὸ ὁποῖον σεῖς εἰσηγάγετε, — ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ συνδυασμοῦ κακοηθεστάτου. Καὶ νομίζετε, ὅτι θὰ ἐλαττώσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν χωροφυλάκων μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Ὄχι. Ὁ ἀριθμὸς τῆς δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς θὰ μείνῃ ἄρτιος, ὡς μέχρι σήμερον. Θὰ προσθέσητε ὅμως περιπλέον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀρκετὰς χιλιάδας δραχμῶν. Ὑπὲρ τὰς ἑκατόν; Βεβαίως. Καὶ θὰ προσθέσητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πλέον τῶν 200,000 δραχ. μετὰ τὸ ἐπακολουθῆσαν νομοσχέδιον περὶ συμπληρώσεως τῶν θέσεων τῆς τηλεγραφικῆς καὶ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ὑπεβάλετε τὰ νομοσχέδια ταῦτα ὡς ἐφόδια τῶν φίλων σας Βουλευτῶν διὰ τὰς μελλούσας ἐκλογάς. Ἀλλὰ καὶ ἄνευ τῶν βλέψεων τούτων ἔπρεπε νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ποία εἶναι ἡ δαπάνη τῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν μέχρι τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ αὐτὸς ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ καταργήσῃ τὸ σύστημα ἐκεῖνο τῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν δι’ ἰδιωτῶν ὑπαλλήλων, καὶ ν’ ἀντικαταστήσῃ αὐτοὺς δι’ ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου σας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου μᾶς ζητεῖτε τὴν ψήφισιν. Ἡ δαπάνη τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν διὰ τῶν ἰδιωτῶν ὑπαλλήλων ἦτο σύστημα, τὸ ὁποῖον αὐτὸς οὗτος ὁ προϊστάμενός σας κατήργησε, καὶ ἀγνοῶ πῶς μεταβάλλεται ὡς χαμαιλέων ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμήν. Βεβαίως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἐνόμιζεν, ὅτι συμφερώτερον εἶναι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν τηλεγράφων νὰ καταργήσῃ τὸ σύστημα τῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν δι’ ἰδιωτῶν ὑπαλλήλων, καὶ ν’ ἀντικαταστήσῃ αὐτοὺς διὰ τῆς χωροφυλακῆς. Αὐτὸς οὗτος, προϊστάμενος πάλιν Κυβερνήσεως, ἀναγνωρίζει ὅτι ἔσφαλε, καὶ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν δημοτικῶν καὶ προβλεπομένων βουλευτικῶν διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ζητεῖ τὴν κατάργησιν τοῦ συστήματος καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτοῦ δι’ ἰδιωτῶν ὑπαλλήλων, διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ συστήματος τῆς συναλλαγῆς. Ἀλλὰ συγκρίνατε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ σύστημα τῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν δι’ ἰδιωτῶν ὑπαλλήλων, τὸ ὁποῖον κατήργησεν αὐτὸς οὗτος ὁ προϊστάμενός σας, πρὸς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου σας ζητεῖτε νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή. Διὰ τοῦ συστήματος ἐκείνου τοῦ καταργηθέντος οἱ τηλεγραφοφύλακες δὲν ἐλάμβανον πλέον τῶν 30 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Σεῖς σήμερον τί ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Οὐδὲν ἕτερον, παρὰ μόνον διὰ τῆς αὐθαιρέτου κρίσεώς σας νὰ ἀμείβηται τοιοῦτος ὑπηρέτης τοῦ δημοσίου ταμείου, συντελῶν εἰς τὸ σύστημα τῆς συναλλαγῆς σας, διὰ δραχμῶν 60 καὶ 70 καὶ 90· διπλασιάζετε δηλαδὴ καὶ τριπλασιάζετε τὴν δαπάνην τοῦ συστήματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁ προϊστάμενός σας ἐνόμισε πρὸ ἑπταετίας ὅτι δὲν ἦτο λυσιτελὲς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας. Νομίζω ὅτι εἶμαι ἀκριβὴς εἰς τοὺς ἀριθμούς· νομίζω ὅτι καὶ τὰ χρονικὰ τῆς νομοθεσίας εἶναι ἀκριβέστατα. Αὐτὸς οὗτος ὁ προϊστάμενός σας πρὸ τριετίας εἶχε τὴν τόλμην νὰ εἴπῃ, ὅτι «τὸ σύστημα τοῦτο τῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν δι’ ἰδιωτῶν ὑπαλλήλων εἶναι ἐντελῶς ἀλυσιτελὲς, καὶ ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου ταμείου ἐπιβάλλει, ὥστε νὰ καταργήσωμεν τὸ σύστημα τοῦτο καὶ ἀντικαταστήσωμεν αὐτὸ διὰ τῆς χωροφυλακῆς.» Καὶ σήμερον, ὅτε αὐτὸς οὗτος ὁ προϊστάμενός σας ἐκήρυξε τὴν πτώχευσιν, καὶ ἐξακολουθοῦμεν οὐχὶ ἐν πτωχεύσει, ἀλλ’ ἐν ἀπονενοημένῃ οἰκονομικῇ καταστάσει, ὑποβάλλει τοιαῦτα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα, ἀντὶ νὰ συντελῶσιν εἰς τὴν μείωσιν, εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων, τοὐναντίον ἐπιδιώκουσι τὴν αὔξησιν αὐτῶν, ἀδικαιολογήτως καὶ ἀκαταλογίστως! Καὶ ζητεῖτε ὑμεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας νὰ δημιουργήσητε 200 ὑπηρέτας. Καὶ τίνας ὑπηρέτας; Σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶσθε ἐξ ἐπαρχίας, ὅπως εἶμαι καὶ ἐγώ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου βεβαίως ἀγνοεῖ τὴν Ἑλλάδα· διότι, ἂν τὴν ἐγνώριζεν, ὅπως τὴν γνωρίζομεν ὅλοι ἡμεῖς, δὲν θὰ τὴν ἐξώθει εἰς τοιοῦτο σημεῖον καταστροφῆς. Σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε κάλλιστα τὰς ἐπαρχίας, ὅπως γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς αὐτὰς, δὲν γνωρίζετε τί σημαίνει τηλεγραφοφύλαξ; Σημαίνει ἄνθρωπον, ὅστις, ἀνήκων εἰς κόμμα, ἀναμένει παρὰ τοῦ ἑκάστοτε ἰσχύοντος, νὰ λαμβάνῃ τὴν θέσιν αὐτὴν, χωρὶς οὐδέποτε νὰ στρέφῃ τοὐλάχιστον τὸ βλέμμα του πρὸς τὸν τηλεγραφικὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς ἑκάστοτε ἀνάγκας θὰ προσκαλέσῃ αὐτὸν, ἵνα συντελέσῃ εἰς ἐπανόρθωσιν τῆς γενομένης βλάβης, καὶ ὅτι ἑκάστοτε ὁ ὑπηρέτης οὗτος θὰ ἔχῃ τὴν τόλμην νὰ ἀπαντήσῃ πρὸς τὸν τηλεγραφικὸν ὑπάλληλον, τὸν ἐντεταλμένον, τὸν ὀφείλοντα νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς γενομένης βλάβης τῆς τηλεγραφικῆς γραμμῆς, θὰ τῷ ὑπομνήσῃ, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸν ἰσχυρὸν τῆς ἡμέρας καὶ ὅτι αὐτὸς οὐδέποτε θὰ γνωρίζῃ ὁποία εἶναι ἡ γραμμὴ ἡ ἀκολουθοῦσα τὴν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν καὶ ὅτι ὁ τηλεγραφικὸς ὑπάλληλος, ὁ ἐντεταλμένος τὴν ἐπιτήρησιν καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, πάντοτε καὶ μέχρι σήμερον, ὅπως ἐγίνετο, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ μέλλον, θὰ λαμβάνῃ ἐκτάκτους λεγομένους ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι μετ’ αὐτοῦ θὰ συντελῶσιν εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν βλαβῶν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Καὶ θέλετε λοιπὸν ὑμεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας νὰ δημιουργήσητε εἰκονικοὺς ὑπηρέτας, μόνον διὰ νὰ ἐπιβαρύνητε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου σας, ὁ ὁποῖος, εἴχετε τὸ θάῤῥος νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ μέρος, ἢ κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος, τοῦ γενικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους; Καὶ δὲν γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑμεῖς βεβαίως,—διότι ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, ὁ προϊστάμενος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν γνωρίζει τὰ κατὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ δωματίου του μόνον ἐπισκοπῶν εὐσυνειδήτως (ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ὁ χαρακτηρισμὸς) τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ποῖα εἶναι τὰ καθέκαστα τῆς διαχειρίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον αὐτὸς συντάσσει καὶ τὸν ὁποῖον νομίζει ὅτι αὐτὸς διαχειρίζεται,—σεῖς, λέγω, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς Βουλευτὴς ἐξ ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύετε, δὲν γνωρίζετε ὅτι, ἂν καὶ ὁπόταν σεῖς διορίζητε τηλεγραφοφύλακα, ὅτι οὗτος οὔτε ἐννοεῖ οὔτε ἀνέχεται νὰ ἀκούσῃ ποτὲ τὴν προτροπὴν τοῦ ἐντεταλμένου ὑπαλλήλου πρὸς ἐπανόρθωσιν τῶν γενομένων βλαβῶν εἰς τὰς τηλεγραφικὰς γραμμὰς τῆς ἐπαρχίας σας; Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω,—καὶ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν συναδέλφων ἔχει ἀντίθετον γνώμην, ἂς τὸ εἴπῃ,—ὅτι, ὁσάκις ἀνῆκόν ποτε εἰς τὴν ὑπουργικὴν πτέρυγα καὶ διώρισα τηλεγραφοφύλακας, ἤκουσα πάντοτε παράπονα ἀπὸ τοὺς τηλεγραφικοὺς ὑπαλλήλους, ὅτι οἱ διορισθέντες τοιοῦτοι οὐδέποτε, προσκληθέντες παρ’ αὐτῶν, συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν γενομένων βλαβῶν, καὶ ἀντὶ πάσης ἄλλης ἀπαντήσεως οἱ πλεῖστοι ἤκουον παρ’ αὐτῶν ξηρῶς: «εἶμαι φίλος τοῦ ἰσχύοντος, καὶ δὲν διωρίσθην ἐγὼ διὰ νὰ ἐργάζωμαι εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν γενομένων βλαβῶν, ἀλλὰ διωρίσθην διὰ νὰ λάβω αὐτὸ τὸ εὐτελὲς ἐπιμίσθιον», τὸ ὁποῖον, κατὰ τὸ τότε ἰσχῦον σύστημα, δὲν ἀνήρχετο εἰς αὐτὸ τὸ ἀρκετὰ σπουδαῖον σχετικῶς ποσὸν τῶν 60–70 δραχμῶν, ἀλλ’ εἰς 20 καὶ 30 δραχμάς. Θέλετε σήμερον σεῖς, ἀφοῦ ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ἐνόμισεν, ὅτι τὸ σύστημα ἐκεῖνο δὲν ἦτο λυσιτελὲς πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐξυπηρετήσεως τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, νὰ ἐπικυρώσητε τὴν γνώμην τὴν ἐπικρατοῦσαν παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ, ὅτι ὁ προϊστάμενος τῆς Κυβερνήσεώς σας, ὅ,τι εἶπε χθές, σήμερον δὲν ἀναγνωρίζει, καὶ ὅ,τι εἶπε σήμερον, αὔριον δὲν θ’ ἀναγνωρίσῃ; θέλετε, λέγω, νὰ ἐπαναφέρητε τοιοῦτον σύστημα, ηὐξημένον μάλιστα καὶ ἐπιδιωρθωμένον; Ἀλλὰ παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ ὀλίγα τινὰ περὶ σχετικωτάτου ζητήματος. Σεῖς βεβαίως ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου διευθύνετε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Βεβαίως γνωρίζετε, ὅτι τὸ Κράτος μας ἔχει καὶ ὀλίγας ὑποβρυχίους τηλεγραφικὰς γραμμὰς, τοιαύτη δὲ εἶναι καὶ ἡ τῶν Κυκλάδων ὑποβρύχιος καὶ ἡ τῶν Ἰονίων νήσων. Γνωρίζετε ὅτι ἐπανειλημμένως ὑπεβλήθησαν παραστάσεις, ἀφ’ ὅτου καλῇ ἢ κακῇ τῇ τύχῃ ἀνελάβετε σεῖς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αὐταὶ αἱ γραμμαὶ αἱ ὑποβρύχιοι δὲν εἶχον λειτουργήσει καθ’ ὅλον τὸν χειμῶνα τοῦ 1893–1894. Βεβαίως τὰ καλώδια τῶν ὑποβρυχίων τούτων γραμμῶν πρὸ εἰκοσαετίας ἐῤῥίφθησαν, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι τὰ καβούρια κατέφαγον ταῦτα, διότι ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοιαύτης Κυβερνήσεως καὶ τὰ καβούρια καὶ αἱ χελῶναι καὶ ὅλα τὰ συγγενῆ αὐτῶν δύνανται νὰ καταστρέψωσι τὰ πάντα. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι κατεστράφησαν, ἀλλὰ σεῖς μένετε εὐχαριστημένος, ὅτι εἶσθε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἐπὶ τῇ ἐρωτήσει πρὸ ἡμερῶν τοῦ ἐκ Θήρας ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Συνοδινοῦ, διατὶ δὲν λαμβάνετε πρόνοιαν περὶ τῶν γραμμῶν τούτων, ἐδόσατε ἀφελεστάτην ἀπάντησιν, ὅτι ἀπὸ πέρυσι μελετᾶτε τὸ ζήτημα τοῦτο. Βεβαίως περιμένετε νὰ τετραγωνίσητε τὸν κύκλον, ἀλλὰ δὲν θὰ φθάσητε ποτὲ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Προκειμένου περὶ ἐπείγοντος ζητήματος, περὶ συγκοινωνίας τηλεγραφικῆς, σεῖς, Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπὸ πέρυσι τὸν Ὀκτώβριον γνωρίζετε, ὅτι ἡ γραμμὴ τῶν Κυκλάδων—διότι περὶ τῆς γραμμῆς Ἑπτανήσου εἶναι ἁρμοδιώτεροι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῶν μερῶν ἐκείνων—ὑπηρετεῖ ἐκτὸς τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ ἐξ 150 χιλιάδων ψυχῶν νομοῦ καὶ τὴν ἐξωτερικὴν συγκοινωνίαν, ὅτι ἑπομένως εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων, καὶ τοῦτο ἔπρεπε καταφανέστερον νὰ σᾶς γνωρίσῃ ἡ ἵδρυσις ἐν Σύρῳ οὐχὶ σταθμοῦ, ἀλλὰ ὑποδιευθύνσεως τῆς Ἀγγλικῆς Ἀνατολικῆς Ἑταιρίας. Τοιαύτην σημασίαν τοὐλάχιστον ἀποδίδει ἡ παγκόσμιος αὕτη τηλεγραφικὴ ἑταιρία, καὶ διὰ τοῦτο ἄλλοτε μὲν ἡ διεύθυνσις αὐτῆς ἦτο ἐν Σύρῳ, πρὸ δύο δὲ ἐτῶν μετεσταθμεύθη ἐνταῦθα, ἐγκαθιδρύθη δὲ ἐκεῖ ὑποδιεύθυνσις. Καὶ ὑμεῖς ἐγκατελείψατε εἰς τὴν τύχην της τὴν τηλεγραφικὴν ταύτην συγκοινωνίαν, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶναι ὑπόχρεοι οἱ ἀτυχεῖς κάτοικοι τῶν Κυκλάδων καὶ ὅλοι οἱ ἔχοντες ἀνάγκην τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας πρὸς τὴν Ἀνατολὴν νὰ πληρώνωσι τὰ διπλᾶ τέλη· καὶ τοῦτο, διότι βεβαίως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε ἄμεσον κομματικὸν συμφέρον, δὲν ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ὁ λαὸς φορολογεῖται ἀδίκως, καὶ γελᾶτε, ἐνῷ, ἐὰν τηλεγραφήσητε εἰς τὴν Λεβαδείαν καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου εἰς τὸ Μεσολόγγιον, θὰ πληρώσητε διὰ 15 λέξεις μίαν δραχμὴν, ἀλλὰ διὰ τῆς γραμμῆς τῶν Κυκλάδων πληρόνομεν δραχ. 1,85, καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχητε συμφέροντα οἱαδήποτε οἰκογενειακὰ, πολιτικὰ ἢ ἐμπορικὰ, εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, διὰ νὰ ἐννοήσητε πόσον βαρεῖα εἶναι ἡ φορολογία αὕτη. Ὅλα ταῦτα λέγω, διὰ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε σπουδαίαν μέριμναν περὶ διορθώσεως τῆς γραμμῆς ταύτης, ἥτις δὲν ἀπαιτεῖ καὶ μεγάλην δαπάνην, ὡς λέγουσιν, οἱ εἰδικοί. Ἡ βλάβη ἐπῆλθε, διότι ἐῤῥίφθη καλώδιον ἐγκαταλελειμμένον εἰς τὸν Ναύσταθμον, τὸ ὁποῖον ἐπρομηθεύθημεν κατὰ τὴν μακαρίτισσαν ἐκείνην ἐποχὴν τοῦ 1878, ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς ἄμυναν τῶν παραλίων. Νομίζω ὅτι ἦτο ἐποχὴ, καθ’ ἣν διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον ὁ καὶ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Τὸ καλώδιον τοῦτο ἐῤῥίφθη μεταξὺ Καρύστου καὶ Ἄνδρου, ἀλλὰ σεσηπὸς καὶ ἄχρηστον. Καὶ ἐπὶ τέλους δὲν πρόκειται ἢ περὶ ἀποστάσεως 15 ἢ 20 μιλίων. Παρακαλῶ λοιπὸν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν μελέτην σας νὰ μὴ τὴν παρατείνητε, ἐὰν μείνητε εἰς τὴν ἀρχὴν, ἐπὶ ἔτος καὶ πλέον.

§75Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκ τῶν ἀνταλλαγεισῶν ἐξηγήσεων μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης εἶχε συναχθῆ λίαν εὐχάριστον πόρισμα, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀγρύπνου φυλάξεως καὶ συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης· τοιοῦτον δὲ πόρισμα εἵπετο, ὅτι ἔπρεπε νὰ καθησυχάσῃ πάντας, ὡς ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦναί τις ὑπὲρ τῆς παραδόξου ἀρχῆς τῆς μὴ ἀγρύπνου φυλάξεως καὶ συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Ὁ συνάδελφος ὅμως ὁ ἐκ Νάξου ἐπεθύμησε νὰ ἀναπτύξῃ περισσότερον τὸ θέμα, ἐφ’ οὗ συζητοῦμεν, καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἐξήντλησε πάσας τὰς ἐπόψεις, ὑφ’ ἃς τοῦτο ἠδύνατο νὰ ἐξετασθῇ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Νάξου μὲ παρώρμησαν, ἵνα ἀπευθύνω καὶ ἐγὼ παράκλησίν τινα πρὸς συμπλήρωσιν τῶν λεχθέντων, ἀφορῶσαν ἰδίως τὸ οἰκονομικὸν μέρος τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἰς τοὺς τασσομένους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς φυλακῆς καὶ τῆς συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν πληρόνεται εἴτε μισθὸς εἴτε ἐπίδομα μηνιαῖον. Καὶ ὁ μὲν μισθὸς προσδιορίζεται εἰς δραχμὰς 60 καὶ 70, δύναται δὲ μεθ’ ἑκάστην πενταετίαν νὰ προστίθεται ποσὸν 5 δραχμῶν μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 80 καὶ 90 δραχμῶν, τὰ δὲ μηνιαῖα ἐπιδόματα εἰς 25 μέχρι 40 δραχμῶν, δυνάμενα καὶ ταῦτα νὰ αὐξήσωσι μέχρι δραχμῶν 50 καὶ 55. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα ἀναγινώσκω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν δύναμαι νὰ μάθω μέχρι τίνος ποσοῦ θέλει ἀνέλθῃ ἡ ὅλη δαπάνη, δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἀρυσθῶ τὴν πληροφορίαν ταύτην, διότι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ νομοσχεδίου μοὶ φαίνεται ὅλως καινοφανής. Ἀληθῶς τὸ νομοσχέδιον δὲν προσδιορίζει ἀριθμὸν κλάσεων, ἀλλ’ ὁρίζει τὸν μισθὸν κατὰ τὴν ἔκτασιν τῶν ὡρῶν, ἑπομένως δι’ ἔκτασιν 6 ὡρῶν τάσσει φύλακα ἐπὶ μισθῷ 70 δραχμῶν, δι’ ἔκτασιν δὲ 4 ὡρῶν ὁρίζει μισθὸν 60 δραχμῶν, καὶ δι’ ἔκτασιν βραχυτέραν τῶν 4 ὡρῶν ἐπιτρέπει νὰ ἀναθέσωσι τὴν ὑπηρεσίαν εἰς ἰδιώτας ἢ εἰς διανομεῖς τηλεγραφείων ἐπὶ μηνιαίῳ ἐπιδόματι. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω πόσοι φύλακες θέλουσι διορίζεσθαι ἐπὶ μισθῷ καὶ πόσοι φύλακες θέλουσιν ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐπὶ μηνιαίῳ ἐπιδόματι. Καὶ μὲ κινεῖ τὸ ἐνδιαφέρον, ἵνα πεισθῶ περὶ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ μικροῦ ἔλεγε πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέλει ἐπιφέρει ἐλάττωσιν δαπανῶν.

§76ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον ὅτι πρόκειται περὶ μικρᾶς δαπάνης.

§77ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὴν τὴν μικρὰν δαπάνην ἐπεθύμουν νὰ ἴδω πόση εἶναι. Τὸ καλὸν, τὸ ὁποῖον προσδοκῶμεν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ πληρεστέρα φύλαξις τῶν γραμμῶν καὶ ἡ ἄμεσος ἐπισκευὴ τῶν βλαβῶν, τὸ καλὸν δὲ τοῦτο εἶναι αἰσθητὸν, ἂν, ὅταν ἐκ τυχαίων συμβεβηκότων ἤθελε διακοπῆ ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία, καθίσταται δυνατὸν νὰ ἐπισκευάζηται τάχιστα ἡ βλάβη διὰ μικρᾶς δαπάνης καὶ ν’ ἀποκαθίσταται ταχέως ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία. Ἀλλ’ ἔχω ἀμφιβολίας, ἐὰν ὁ σκοπὸς οὗτος ἐπιτυγχάνηται διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, καὶ ταύτας αὐτὴ ἡ φύσις τῶν πραγμάτων μοὶ ἐμπνέει. Ὅταν τις ἀναθέτῃ ὑπηρεσίαν τινὰ εἰς πάντα ἄνθρωπον, ἐν ᾧ ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἀπαιτεῖ εἰδικότητά τινα γνώσεων ἢ ἐμπειρίας, βεβαίως δὲν δύναται νὰ προσδοκᾷ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία θέλει ἐκτελεῖσθαι πλήρως καὶ ἐντελῶς, διότι ὁ ἀναλαβὼν τὴν ἐργασίαν ταύτην δὲν ἔχει τὴν ἀπαιτουμένην εἰδικότητα. Ἕνεκα τούτου εἰς παρεληλυθυῖαν ἐποχὴν, οὐχὶ ἐγὼ, ἀλλ’ ἄλλος ἐν τῇ Κυβερνήσει τυγχάνων, ἠναγκάσθη νὰ ἀποδεχθῇ τὸ σύστημα τῆς μικτῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἀνέθηκε καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς φυλάξεως τῶν δασῶν εἰς χωροφύλακας. Τοιουτοτρόπως ἐπετύγχανεν οἰκονομίαν τινὰ, διότι εἰς τὸν μισθὸν τοῦ χωροφύλακος, τὸν ὁποῖον ἀναγκαίως ἤθελε πληρώσει τὸ δημόσιον ταμεῖον, προσετίθετο ἓν ἐπίδομα, καὶ δι’ αὐτοῦ κατωρθοῦτο ἡ διεξαγωγὴ καὶ τῆς προσθέτου ἄλλης ὑπηρεσίας. Ὑπελάμβανε δὲ ὁ τὸ σύστημα τοῦτο προτείνας, ὅτι οἱ χωροφύλακες, οἵτινες κατὰ τὸν νόμον εἰσὶ βοηθοὶ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, τασσόμενοι δασοφύλακες ἐν ταῖς περιοχαῖς τῶν δασῶν, αἵτινες δὲν εἶναι περιοχαὶ κατῳκημέναι, ἤθελον οὐ μόνον φυλάσσει τὰ δάση, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως συντελεῖ καὶ εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας, ὁσάκις ἡ ἀσφάλεια ἐταράσσετο ὑπὸ λῃστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἄλλων κακοποιῶν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ σύστημα ἐκεῖνο ἐπέτυχεν, ἀλλ’ ἀναγνωρίζω τὴν καλὴν προαίρεσιν τοῦ ἐπινοήσαντος, καὶ γνωρίζω ὅτι τοῦτο τὸ σύστημα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου μετέφερεν, ὅταν ἐκλήθη εἰς τὴν ἀρχὴν, καὶ ἐφήρμοσεν εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, κρίνω ὅτι δὲν παρήγαγε τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσεδοκῶμεν, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραβάλωμεν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀπεκτήσαμεν διὰ τοῦ συστήματος τούτου, μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν ἀποκτήσει, ἐὰν δὲν ἀνετίθετο ἡ φύλαξις τῶν δασῶν ἢ τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ἀλλ’ ἀνετίθετο εἰς ἰδιώτας. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς προτιμᾷ τοὺς πολίτας, δὲν ἀντιλέγω νὰ ταχθῶσιν οὗτοι εἰδικοὶ φρουροὶ, καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν τεταγμένους εἰς ἀποκλειστικὴν ὑπηρεσίαν τῆς φυλάξεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν δημοσίους ὑπηρέτας, καὶ θὰ προσδοκῶμεν παρ’ αὐτῶν πληρεστέραν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τούτων. Πρέπει ὅμως οἱ εἰδικοὶ φύλακες νὰ ἔχωσι καὶ εἰδικὰς γνώσεις, τὰς γνώσεις ἰδίως τῆς προχείρου ἐπισκευῆς καὶ διορθώσεως τῶν βεβλαμμένων γραμμῶν, διότι ἄλλως αὐτοί εἰσιν ἄχρηστοι εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπισκευήν. Ὅταν ἤμην ἐν τῇ Κυβερνήσει κατὰ τὰ 1891, ἠσχολήθην πολὺ εἰς τὴν μελέτην τοῦ θέματος, καὶ εὑρέθην ἔν τινι ἀμηχανίᾳ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τις ἐν τῇ κοινωνίᾳ πολίτας ἔχοντας τὴν ἀπαιτουμένην παρασκευὴν, ὅπως ἀναλάβωσι τοιαύτην ὑπηρεσίαν, καὶ ἑπομένως ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ τις νὰ παρασκευάσῃ αὐτούς. Διὰ τοῦτο εἶχον τότε συντάξει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλήν, διήρουν δὲ δι’ αὐτοῦ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς φυλακῆς καὶ τῆς συντηρήσεως τῶν γραμμῶν εἰς ὑπηρεσίαν ἀρχιφυλάκων καὶ εἰς ὑπηρεσίαν φυλάκων. Καὶ οἱ μὲν ἀρχιφύλακες διωρίζοντο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ μετὰ τρίμηνον ἄσκησιν, ὅπως ἀποκτήσωσι τὴν εἰρημένην παρασκευήν· ἀλλὰ παρὰ τῶν φυλάκων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαιτήσω τοιαύτην ἐμπειρίαν, διετηροῦντο δὲ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὡς τηλεγραφοφύλακες οἱ χωροφύλακες, καὶ ὅσοι ἀφυπηρέτουν ἕνεκα τῆς λήξεως τῆς θητείας των ἠδύναντο νὰ ἐξακολουθήσωσιν ὑπηρετοῦντες ὡς φύλακες ἐπὶ μισθῷ δραχμῶν 50. Εἶχεν ἀληθῶς συμφέρον ἡ ὑπηρεσία νὰ διατηρήσῃ αὐτούς, διότι οὗτοι εἶχον ἀποκτήσει ἄσκησίν τινα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτῶν, ὅτε ἐτύγχανον ἔτι χωροφύλακες καὶ ἐξεπλήρουν ἔργα τηλεγραφοφυλάκων. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἴσως εὗρε πλημμελές, καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ υἱοθετήσῃ, προβαλὼν τὸ σήμερον συζητούμενον. Ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ μὴ αὐξήσωσι τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους, διότι αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται, δὲν ἐπιτρέπουσιν αὔξησιν οὐδὲ τὴν ἐλαχίστην· ἠδυνάμην μάλιστα νὰ εἴπω τι αὐστηρότερον, ὅτι ἐπιβάλλουσιν ἐλάττωσιν τῶν νενομοθετημένων δαπανῶν· ἑπομένως ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ἐὰν τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου θέλῃ φέρει αὔξησιν ἐξόδων ἢ ἐλάττωσιν, ἀλλ’ ἵνα τὸ μάθω, πρέπει νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν Βουλήν, πόσοι φύλακες θέλουσι διορισθῆ ἐπὶ μισθῷ δραχ. 70, πόσοι δ’ ἐπὶ μισθῷ δραχμῶν 60, καὶ πόσους ἄλλους μὴ φύλακας εἰδικούς, ἀλλ’ ὑπηρετοῦντας ὡς διανομεῖς, ἢ ἰδιώτας, καθ’ ἃ ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον, θέλει διορίζει, ἀναθέτων εἰς αὐτούς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς φυλάξεως τῶν γραμμῶν ἐπὶ μηνιαίῳ ἐπιδόματι, διότι οὕτω θέλομεν μάθει πόσα θέλουσι δαπανᾶσθαι καὶ θέλομεν δυνηθῆ νὰ παραβάλωμεν αὐτὰ πρὸς τὰ δαπανώμενα σήμερον.

§78ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὔλογος ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, ὅπως πληροφορηθῇ ἐὰν διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου θὰ ἐπιβαρυνθῇ καὶ κατὰ πόσον θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Πρὸς ἡσυχίαν του, τὸν πληροφορῶ, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ τοῦ συστήματος τούτου, διότι, ὡς εἶπον προηγουμένως, ἤδη ἔχομεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν τηλεγραφικὴν περὶ τοὺς 175–180 χωροφύλακας, ἔχομεν δὲ καὶ 30–40 ἰδιώτας. Οἱ χωροφύλακες λαμβάνουσιν 20 δραχμὰς κατὰ μῆνα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, στοιχίζουσι δὲ εἰς τὸ Κράτους καὶ ἑτέρας 50 δραχμὰς, τὰς ὁποίας δαπανᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἑπομένως στοιχίζουσιν 70 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἤδη, διὰ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται, θέλει κατὰ μέσον ὅσον καταβάλλει τὸ Δημόσιον 55 δραχμὰς δι’ ἕκαστον, διότι καταβάλλει 70, 60, 40 καὶ 25 δραχμάς. Ἡ ἀναλογία, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ ὑπηρεσία, δίδει ὡς πόρισμα, ὅτι κατὰ μέσον ὅρον θὰ καταβάλλωμεν 55 δραχμάς. Δὲν θὰ ἦναι δὲ καὶ ὁ ἀριθμὸς ἴσος πρὸς τὸν σημερινόν, διότι ἡ ἔκτασις τῶν ὡρῶν, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ διορίζηται εἷς φύλαξ τηλεγραφικός, αὐξάνει κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἑπομένως θὰ ἦναι ὁ ἀριθμὸς μικρότερος. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς τηρῆται, αὔξησις δὲν θὰ ἐπέρχηται, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, οἱ χωροφύλακες θὰ περιορισθῶσι πλέον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ δὲν θὰ ἦναι τόσοι, ὅσοι ἀπαιτοῦνται μέχρι τοῦδε, ἵνα δι’ αὐτῶν ἐξυπηρετῆται καὶ ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία. Ἑπομένως, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸν κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτήν, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο θὰ παράσχῃ καὶ οἰκονομίαν εἰς τὸ Κράτος, καθόσον, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι πάντες οἱ χωροφύλακες θ’ ἀπολυθῶσι, τότε βεβαίως θὰ παράσχῃ οἰκονομίαν, ἐὰν ὅμως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔχῃ γνώμην, ὅτι ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν, καὶ δὲν ἀπολύσῃ πάντας, δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Κράτος οὐδὲ διὰ μιᾶς δραχμῆς περισσοτέρας δαπάνης ἐκείνης, ἣν καταβάλλει σήμερον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν αὐτοῦ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ὑπέμνησε τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν, καὶ τοῦτο, ἵνα ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἔδει, πρὶν ἢ ἀναλάβῃ τις τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ φύλακος, νὰ ἦτό πως κατηρτισμένος πρὸς ἐκτέλεσιν μιᾶς τοιαύτης ὑπηρεσίας. Εἶχε τότε ἐπινοήσει ἴδιον σύστημα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἐξησκοῦντο εἰς τὰ καθήκοντα ταῦτα οἱ μέλλοντες νὰ διορισθῶσι, μετὰ τὴν ἀπόλυσιν δὲ τῶν χωροφυλάκων προσελάμβανεν αὐτοὺς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Τὸ σύστημα τοῦτο νομίζω ὅτι ὡς πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν εἶναι τὸ αὐτὸ πρὸς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀποδέχεται τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον· διότι, πρὶν ἢ διορισθῶσιν οἱ φύλακες, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἐθεώρησεν, ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἄσκησις πρὸς ἀνάληψιν τοιούτων καθηκόντων ἡ ἐπὶ 15 ἡμέρας ἄσκησις ἔν τινι ὑποδιευθύνσει ἢ ἐν τῇ Διευθύνσει τῶν ταχυδρομείων. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐπιστήμης· πρόκειται περὶ καθηκόντων κοινῶν ἐργατικῶν, τὰ ὁποῖα μετὰ πεῖραν ὀλιγοχρόνιον, ὅταν πρόκηται νὰ ἔχῃ τις τοῦτο ὡς ἀποκλειστικὸν καὶ κύριον ἔργον, θὰ ἐκμάθῃ εὐκόλως, οἱ χωροφύλακες δὲ, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ὑπηρέτουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν τηλεγραφικὴν, κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, λαμβάνεται πρόνοια, ὥστε νὰ προσλαμβάνωνται κατὰ προτίμησιν, ἐὰν θέλωσι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ σῶμα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ὥστε κατὰ τοῦτο ὑποθέτω ὅτι δὲν μειονεκτεῖ τὸ ὑπὸ συζήτησιν σύστημα τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἔψεξε τὸ σύστημα τοῦτο καὶ διότι καὶ ἄλλοτε ὑπῆρχε καὶ κατηργήθη, καθόσον ἐθεωρήθη παρὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως ὡς μὴ ἐκπληροῦν τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον εἶχε νομοθετηθῆ. Τὸ σύστημα τοῦτο ἀληθῶς καὶ ἄλλοτε εἶχεν ἐφαρμοσθῆ, ἀλλ’ ἐχώλαινεν εἰς ἓν, ἀλλὰ κύριον θέμα, τὸ ὁποῖον ἤδη ἐλήφθη πρόνοια, ἵνα διορθωθῇ. Τοῦτο ἦτο ὁ διορισμὸς τῶν προσωρινῶν φυλάκων. Ὁ διορισμὸς προσωρινῶν φυλάκων, γνωρίζετε πάντες, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τῆς τηλεγραφικῆς, διότι συνήθως οἱ προσωρινῶς διοριζόμενοι, διὰ μυρίους λόγους, οὐδεμίαν ἔχουσιν ἐπιθυμίαν, ἵνα ἐργάζωνται εἰς τὰς γραμμάς. Διὰ τοῦτο ῥητὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀπαγορεύει τὸν προσωρινὸν διορισμόν. Τὸ ἄρθρον 9 λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐπ’ οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ὁ διορισμὸς προσωρινοῦ φύλακος, πᾶς δὲ διορισμὸς γενόμενος παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ἄρθρου εἶναι ἄκυρος καὶ οὐδὲν δικαίωμα παρέχει πρὸς μισθοδοσίαν.» Ἐννοεῖ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν, ὅτι οὕτω κλείεται ἐντελῶς ἡ θύρα ἐκείνη ἥτις, μένουσα ἀνοικτὴ, ἔφερε τὴν παραλυσίαν εἰς τὰς τηλεγραφικὰς γραμμάς. Ἰδοὺ διατὶ, κατὰ τὰς πληροφορίας καὶ τὰς πεποιθήσεις τῆς ὑπηρεσίας, ἀπέτυχε τότε τὸ σύστημα τῆς δι’ ἰδιωτῶν συντηρήσεως καὶ φυλάξεως τῶν γραμμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς προνοίας ταύτης, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον ἔλαβε, θὰ παρατηρήσητε ὅτι εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 15 ἔλαβε πρόνοιαν, ἵνα, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελέ τις τῶν τηλεγραφοφυλάκων ζητήσει ἄδειαν, διορίζηται εἰς βάρος καὶ λογαριασμὸν αὐτοῦ ἀναπληρωτὴς, ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο νὰ κλείσῃ ἡ θύρα τῶν συχνῶν ἀδειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔφερον, ἐννοεῖται, τὴν παράλυσιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Ἡ ἰσοβιότης, τὴν ὁποίαν ἔψεξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης καὶ περὶ τῆς ὁποίας δὲν ἤκουσα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, θεωρῶ ὅτι εἶναι τὸ κυριώτερον προσὸν τοῦ νομοσχεδίου τούτου· διότι, ἐὰν ἀπέτυχεν ἄλλοτε τὸ σύστημα τοῦτο, ἀκριβῶς ἀπέτυχε διότι ἐπετρέπετο ὁ διορισμὸς προσωρινῶν φυλάκων. Ὅταν λαμβάνητε ἕνα ἰδιώτην, εἰς τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ ἀναθέσητε καθήκοντα εἰδικὰ καὶ ὡρισμένα, ἀξιοῦτε δὲ παρ’ αὐτοῦ νὰ ἐγκαταλείψῃ ὅλα τὰ ἔργα του καὶ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ τῷ ἀνατεθῶσι, πρέπει πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ τῷ ἐξασφαλίσητε τὴν ὕπαρξιν, ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθῃ καὶ καταταχθῇ τις εἰς τὸ σῶμα τὸ πρὸς συντήρησιν καὶ φύλαξιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης δὲν γνωρίζω πῶς κατώρθωσε νὰ ἀνεύρῃ, ὅτι ἀκριβῶς ἡ ἰσοβιότης μέλλει νὰ παραλύσῃ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν φύλαξιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, χωρὶς νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι ἐν τῇ ὅλῃ οἰκονομίᾳ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια περὶ αὐστηρᾶς ἐξελέγξεως τῆς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων τῶν τηλεγραφοφυλάκων, ὅτι ἐπιβάλλονται ποιναί· δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἡ ἐκτέλεσις ἄλλης ἐργασίας, καὶ ἀπολύεται τῆς ὑπηρεσίας ὁ τηλεγραφοφύλαξ, ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι πλὴν τῆς ἐργασίας ταύτης ἔχει καὶ ἄλλην ἐργασίαν. Τὰ αὐτὰ ἐλέγοντο πέρυσι καὶ περὶ τῶν ὁδοστατῶν· ἀλλὰ θὰ λάβω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ παρουσιάσω ἔγγραφα σχετικὰ πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὁδοστατῶν, καὶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ σύστημα ἐκεῖνο ἐπέτυχε πληρέστατα· ὅταν δὲ ἔλεγον, ὅτι τοῦτο εἶναι ζήτημα ἐκτελέσεως, εἶχον πεποίθησιν ὅτι ἤθελον ἐκτελέσει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς (ἔκπληξις ἐν τῇ ἀριστερᾷ). Βλέπω δὲ παραδόξως, ὅτι ἐξεπλάγησαν καὶ οἱ Βουλευταί, ὅταν ἤκουσαν ἐμοῦ λέγοντος ὅτι τὸ σύστημα ἐπέτυχε πληρέστατα. Ἐὰν ψεύδωνται οἱ διάφοροι νομομηχανικοί...

§79ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Βεβαίως ψεύδονται.

§80ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. τῶν ὁποίων αἱ ἐκθέσεις ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, τότε βεβαίως δικαιολογεῖται ἡ ἔκπληξις τῶν κυρίων Βουλευτῶν· ἀλλ’ ἔχω ἀφορμὰς νὰ πιστεύω, ὅτι οἱ νομομηχανικοὶ ἀναφέρουσι τὴν ἀλήθειαν, διότι οὐδένα ἔχουσι λόγον, ἵνα ὑποστηρίξωσιν, ὅτι ἐπέτυχε σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐναντίον αὐτῶν ἤθελε στραφῆ, ἐὰν ἀπετύγχανε, διότι πᾶσαν τὴν εὐθύνην τῆς ἀποτυχίας φέρουσιν αὐτοί· διότι δι’ ἐπανειλημμένων ἐγκυκλίων καθίστανται ὑπεύθυνοι διὰ πᾶσαν ἀμέλειαν οἱουδήποτε ὁδοστάτου καὶ διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἀνέλαβον ὡς πρὸς τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν. Λοιπὸν δὲν ὑποθέτω ὅτι ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἰδίας αὐτῶν ὑπολήψεως ἤθελον πληροφορήσει ψευδῶς τὸ Ὑπουργεῖον περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ συστήματος.

§81ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δι’ ὃν σκοπὸν ἐγένετο ὁ νόμος, ἐπέτυχε. Τοῦτο ἐννοοῦσιν οἱ ἄνθρωποι.

§82ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι ἐπέτυχε, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀναμείνητε, διότι θὰ ὑποβάλω περὶ τούτου ἔκθεσιν. Ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρόκειται περὶ πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, καὶ ἑπομένως δὲν ἔχομεν ὅλα τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσεδοκῶμεν ἐκ τοῦ νόμου τούτου· τὰ ἀποτελέσματα θὰ τὰ ἔχωμεν εἰς τὴν ἐρχομένην σύνοδον τῆς Βουλῆς.

§83ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὴν πρώτην ἑβδομάδα τοῦ Ἰουλίου.

§84ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τότε θὰ ἔχωμεν πλήρη τὰ ἀποτελέσματα, διότι τότε ἡ λειτουργία τοῦ νόμου ἔσται πλήρης, καθόσον οἱ ὁδοστάται πάντες θὰ ἔχωσι καταλάβει τὰς θέσεις των. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λοιπὸν λαμβάνεται πρόνοια, ἵνα ἐξασφαλισθῇ ὁ βίος ἐκείνων, τοὺς ὁποίους καλοῦμεν πρὸς τὴν ἐνάσκησιν τοιούτων καθηκόντων. Ἄνευ τούτου, ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τηλεγραφοφύλακας. Ἐὰν ἠδυνάμεθα σήμερον νὰ τοὺς διορίζωμεν καὶ αὔριον νὰ τοὺς παύωμεν αὐθαιρέτως, βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκομεν. Ἐὰν τὸν σκοπὸν τοῦτον δὲν κατωρθώσαμεν διὰ τῶν χωροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι μόνιμοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν συναίσθησιν ὅτι ὀφείλουσι νὰ ἐργασθῶσι, κατὰ μείζονα λόγον δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν ἐπιτύχωμεν δι’ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤρχοντο μόνον ἵνα διορισθῶσιν ἐπί τινα χρόνον καὶ λάβωσι τὸν μισθὸν τῆς θέσεώς των, μὲ τὴν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου ἤθελον ἀποβληθῆ ἐκ τῆς θέσεώς των, ἀπολυόμενοι τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα ἀντικατασταθῶσι δι’ ἄλλων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ κυριώτερον προσὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, εἶναι ἡ μονιμότης τῶν διοριζομένων φυλάκων.

§85ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πόθεν ἀρύεσθε τὸ δικαίωμα νὰ διορίζητε ὑπαλλήλους ἰσοβίους;

§86ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Οὗτος εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, κύριε Μεσσηνέζη. Ἐπειδὴ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης μετεχειρίσθη τὴν λέξιν ἰσοβιότητα, τὴν μετεχειρίσθην καὶ ἐγώ.

§87ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ ἰσοβιότης περιορίζει τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους· οὐδ’ ὁ Βασιλεὺς δύναται πλέον νὰ παύσῃ τὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἰσόβιος. Πρέπει λοιπὸν νὰ στηρίζησθε ἐπὶ μιᾶς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ἵνα περιορίσητε τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους.

§88ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἰσοβιότητος.

§89ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ πενταετοῦς θητείας, ἀνανεουμένης αὐτοδικαίως.

§90ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ὡμίλησε καὶ περὶ προσόντων. Προκειμένου περὶ τηλεγραφοφυλάκων, δὲν ἐννοῶ ὁποῖα προσόντα δυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶπεν ἀορίστως, ὅτι πρέπει νὰ ἀξιώσωμεν προσόντα ἀνώτερα· τὰ προσόντα τοῦ τηλεγραφοφύλακος, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει τὸ ἄρθρον 5, εἶναι «νὰ ἦναι πολίτης Ἕλλην, νὰ ἔχῃ ἡλικίαν 25 μέχρι 35 ἐτῶν, νὰ ἦναι ἄρτιος τὸ σῶμα καὶ καλῆς ὑγείας, νὰ γνωρίζῃ γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν καὶ νὰ μὴ ὑπέπεσεν εἰς ἐγκληματικὴν πρᾶξιν.» Πρόκειται περὶ φυλάκων τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀξιώσωμεν παρ’ αὐτῶν, ἵνα ἔχωσι δίπλωμα Σχολῆς τινος.

§91ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ συζητήσω τὸ ζήτημα τῶν ὁδοστατῶν, διότι θὰ συζητηθῇ τοῦτο, ὅταν θὰ ἔλθωσιν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησα. Συνιστῶ ὅμως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ὁ ἴδιος ἔχῃ πράγματι τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασε σήμερον, νὰ μὴ δώσῃ πίστιν εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχει, ὅτι οἱ ὁδοστάται ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Οἱ ὁδοστάται, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, κομματικῶς ὑποστηριζόμενοι, εἶναι σήμερον ἰσχυρότεροι τῶν νομομηχανικῶν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον βεβαίως τὸ γνωρίζετε, καὶ ἐξ ἀναλογίας τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται τοῦτο. Νομομηχανικὸς μετετέθη καὶ καταδιώκεται, διότι ἦλθεν εἰς διαφωνίαν μετὰ τοῦ κλητῆρος αὐτοῦ. Ὁ νομομηχανικὸς οὗτος ὄχι μόνον δὲν ἔμεινεν ἐκεῖ, ὅπου ὑπηρέτει εὐσυνειδήτως καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως, ἀλλὰ καὶ καταδιώκεται ἀκόμη, διότι ὁ προστάτης τοῦ διαφωνήσαντος πρὸς αὐτὸν κλητῆρος θέλει τοῦτο. Ὁ ὁδοστάτης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑπάλληλος τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εἶναι ἁπλοῦς πολίτης, διοριζόμενος χάριν κομματικῶν σκοπῶν, εἶναι ἰσχυρότερος τοῦ μηχανικοῦ, στηριζόμενος ἐπὶ τῆς κομματικῆς προστασίας, ὁ δὲ μηχανικὸς εἶναι ἠναγκασμένος νὰ τὸν περιποιῆται. Τοῦτο συνέβαινε καὶ πρότερον, πρὶν κατηργηθῇ ὁ θεσμὸς τῶν ὁδοστατῶν, τοῦτο συμβαίνει καὶ σήμερον, ὅτε ἐπανῆλθεν οὗτος ἐν ἰσχύϊ. Ἀλλ’ ὡς εἶπον, τοῦτο θὰ τὸ συζητήσωμεν ἄλλοτε. Ἐπανέρχομαι δὲ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζει ὅτι κλείει τὴν θύραν τῶν κακῶν διορισμῶν, διότι κατήργησε τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ προσωρινῶν τηλεγραφοφυλάκων· ἀλλ’ ἂν ἔδιδε τὴν δέουσαν προσοχὴν εἰς τὸν μηχανισμὸν τοῦ νομοσχεδίου, ἤθελεν ἰδεῖ, ὅτι ἔκλεισε μὲν τὴν μίαν θύραν, ἤνοιξε δὲ πολλὰς ἄλλας, διότι τοὺς τηλεγραφοφύλακας, κατὰ τὸ ἄρθρον 12, ἡ ὑπηρεσία θὰ τοὺς μεταχειρίζηται καὶ εἰς ἄλλα τμήματα καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν ἄλλων γραμμῶν· θὰ τοῖς δίδῃ ἄδειαν μέχρι δύο μηνῶν, οὗτοι δὲ καὶ οὐχὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ διορίζωσι τοὺς ἀναπληρωτάς των. Δὲν ἠξεύρω, ἂν καλῇ τῇ πίστει δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ τηλεγραφοφύλαξ, ὁ διοριζόμενος ἄνευ προσόντων, — διότι τὰ ἀναγραφόμενα ὡς προσόντα εἶναι ὅσα ἔχει πᾶς ὑπηρέτης, — δὲν θὰ ἦναι ὁ συστηθησόμενος παρὰ τοῦ ἰσχυροῦ Βουλευτοῦ· οὗτος δὲ, ὅστις μήτε τὴν ἱκανότητα θὰ ἔχῃ, μήτε τὴν θέλησιν νὰ ἐργασθῇ εἰς τὴν συντήρησιν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν, ἔχων δὲ τὰς θύρας ἀνοικτὰς, θὰ ἐργάζηται ἐκεῖ, ὅπου θέλει. Ὅτι δὲ διὰ τὸν διορισμὸν αὐτῶν δὲν ὑπάρχουσι προσόντα, ἀποδεικνύει τὸ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπαιτεῖ ἢ νὰ μεταβῇ εἰς μίαν ὑποδιεύθυνσιν ὁ πολίτης οὗτος, ὁ διορισθεὶς, ἐπὶ 15 ἡμέρας. Εὐκόλως δ’ ἐννοεῖ τις, τί θὰ πράξῃ οὗτος. Πᾶν ἄλλο ἢ ἐκγύμνασιν θὰ ὑποστῇ. Τοὺς τοιούτους δὲ πολίτας τοὺς καθιστῶμεν ἰσοβίους, ὡς τοὺς δικαστὰς, κατὰ τὸ ἄρθρον 4, διότι μετὰ πενταετίαν ἀνανεοῦται ἡ θητεία των, ἐὰν τυχὸν δὲν ἐτιμωρήθησαν διὰ ποινῆς, ἥτις ἐπιφέρει τὴν παῦσίν των. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην, καθ’ ἣν δὲν ἐπιτρέπεται ἡμῖν νὰ προσθέσωμεν δαπάνην, εἰμὴ ἐν ἐπιβεβλημένῃ ἀνάγκῃ, δὲν πρέπει νὰ πλάσωμεν θέσεις διὰ πολυαρίθμους τηλεγραφοφύλακας καὶ ἑτέρους κηφῆνας, αὐξάνοντες τὴν δαπάνην τοῦ Δημοσίου κατὰ 130,000 δραχμάς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς εἶπε κατ’ ἀρχὰς, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ αὔξησις τῆς δαπάνης, καὶ ὅτι μάλιστα θὰ ἔχωμεν καὶ ἐλάττωσιν, διότι θὰ μειωθῇ ἡ δύναμις τῆς χωροφυλακῆς· ἀλλ’ ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θέλῃ νὰ ἐλαττώσῃ τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς, τί θὰ γείνῃ; — καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐλαττώσῃ, διότι τὸ τοιοῦτον θὰ φέρῃ βλάβην εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Διότι οἱ χωροφύλακες, οἱ ἐπιβλέποντες τὰς γραμμὰς, ὑπείκουσιν εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ μοιράρχου καὶ φροντίζουσι καὶ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των. Ἄλλως δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι θεωρεῖ τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς μὴ πλήρη καὶ ὅτι πρέπει νὰ βελτιωθῇ χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ οὐχὶ νὰ ἐλαττωθῇ. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς ἄλλας λεπτομερείας. Ἔχω πεποίθησιν εἰς τὴν εὐθυκρισίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ δὲν θέλω νὰ ἀποκρούσω τὴν διαβεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ὅτι, ὑποβάλλων τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ ὑποβάλλει χάριν τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ ὠφελείας τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ περὶ μέτρου ῥουσφετολογικοῦ, τὸ ὁποῖον οὐ μόνον δὲν θὰ ὠφελήσῃ, ἀλλὰ καὶ θὰ βλάψῃ τὴν ὑπηρεσίαν.

§92ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ζητεῖ εὐγνωμοσύνην, διότι εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον· καὶ μᾶς λέγει «ἐγὼ σᾶς φέρω οἰκονομίας διὰ τούτου». Ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ δίδεται καὶ 1,50 δραχ. ἡμερομίσθιον εἰς ἐκεῖνον, ὅστις θὰ ὑπηρετῇ εἰς ξένας γραμμάς· δύναται δὲ νὰ μετατεθῇ κατὰ τὸ νομοσχέδιον οὐχὶ μόνον εἷς ἐργάτης, ἀλλὰ κοπάδια ἐργατῶν, τοῦτο δὲ θὰ συμβαίνῃ, ὅταν ἔλθῃ ὁ Ἰούλιος, ἤτοι αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί. Ἠξεύρετε τί θὰ κοστίσῃ τοιαύτη μετάθεσις εἰς τὸ Δημόσιον; ὑπέρογκα ποσὰ, καὶ τότε ἕκαστος ἐργάτης θὰ λαμβάνῃ ὄχι μόνον τὸν μισθόν του, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον δραχ. 1,50.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἐκδρομὴ ἐπὶ τὸν νόμον περὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεψε τὴν δι’ ὁδοστατῶν ἢ ὁδοφυλάκων συντήρησιν τῶν ὁδῶν, δὲν ἦτο ἀναγκαία, διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ θέματος τοιούτου· νομίζω δὲ, ὅτι δὲν ἦτο καὶ εὐχάριστος, διότι ἤθελε ταράξει τὴν μακαριότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος τῳόντι ἐνετρύφα ἐν μακαριότητι, ἐκλαμβάνων ἑαυτὸν ἐφευρέτην τοῦ συστήματος τῆς δι’ ὁδοστατῶν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, καὶ θαυμάζων τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐπενόησε, στηριζόμενος εἰς τὴν ἔκθεσιν, δι’ ἧς συνώδευε τότε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Τὸ μέτρον ὅμως τοῦτο εἶχεν ἐπινοήσει ἄλλος, ἐμπειρότερος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ προϊστάμενος αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχεν εἰσαγάγει τὸ σύστημα τῆς δι’ ὁδοστατῶν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν κατὰ τὸ 1884. Ὅτε δὲ κατὰ τὸ 1885 συνέπεσε νὰ κληθῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐῤῥίξαμεν διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν τὸ σύστημα ἐκεῖνο ἐφηρμόσθη, καὶ διὰ τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, καὶ διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε περιαγάγει τὰς ὁδούς. Ἡμεῖς, εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς, κατοικοῦμεν ἐν Σαμαρείᾳ καὶ γνωρίζομεν τὰ γιγνόμενα, λυποῦμαι δὲ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει ὀλιγωτέραν σοφίαν ἐκείνης, ἣν εἶχεν ὁ φιλόσοφος Βίας, ὅστις, ταξειδεύων ἐπὶ ἀκατίου μετὰ πονηρῶν ἀνθρώπων, ὅτε οὗτοι, ἐπελθούσης καταιγίδος, ἐπεκαλοῦντο τὴν βοήθειαν τῶν θεῶν, εἶπεν εἰς αὐτούς: «σιγᾶτε, ἵνα μὴ οἱ θεοὶ μάθωσιν ὅτι πλέετε ἐνταῦθα, διότι τότε βεβαίως θέλουσι πνίξει τὸ ἀκάτιον, καὶ θέλομεν καὶ ἡμεῖς πνιγῆ μεθ’ ὑμῶν.» Ἀλλ’ οὐδ’ ἀναγκαία ἦτο ἡ ἐκδρομὴ αὕτη, διότι ἡμεῖς συζητοῦμεν τὸν νόμον περὶ συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Δὲν ἐπιχειρῶ νὰ ἀναιρέσω τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἔκλεισε τὴν θύραν τῶν καταχρήσεων, ἠπόρησα δὲ, πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὁ ὁποῖος καὶ ᾠκοδόμησεν οἰκίαν, δὲν γνωρίζει ὅτι αἱ οἰκίαι ἔχουσι πολλὰς θύρας, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκλεισε τὴν θύραν, δι’ ἧς ἠδύναντο νὰ εἰσέλθωσιν οἱ ἐχθροὶ καὶ οἱ πολέμιοι, ἀλλ’ ἀφῆκεν ἀνοικτὰς πολλὰς θύρας, διὰ νὰ δύνανται νὰ εἰσέλθωσι δι’ αὐτῶν οἱ φίλοι. Εἰσὶν ὄντως δεινότατοι οἱ Ὑπουργοὶ περὶ τὸ κλείειν τὰς θύρας, δι’ ὧν δύνανται νὰ εἰσέλθωσι πολέμιοι, ἀλλὰ καὶ δεινότατοι περὶ τὸ ἀνοίγειν θύρας, διὰ νὰ εἰσέρχωνται ἀσφαλῶς οἱ φίλοι· τελευταῖον μάλιστα εἰσήγαγον νομοσχέδιον περὶ προσόντων κλάδου τινὸς τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἀνέγραψαν προσόντα, τὰ ὁποῖα εἷς καὶ μόνος δύναται νὰ ἔχῃ, καὶ οὗτος τυγχάνει φίλος αὐτῶν. Ἑπομένως διὰ τοῦ νόμου δὲν κανονίζονται προσόντα, ἀλλὰ διορίζεται ἐκεῖνος, ὃν οἱ Ὑπουργοὶ θέλουσι νὰ διορίσωσιν, ἀποκλείεται δὲ πᾶς ἄλλος, πλὴν αὐτοῦ. Ἀλλὰ τὰ περὶ τούτου εἰσὶ μάταια, διότι δὲν ἐλπίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσωσιν αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἡ Ἀντιπολίτευσις προβάλλει. Ὀφείλομεν ὅμως νὰ ἐπιμείνωμεν νὰ μάθωμεν, ἂν πράγματι αὐξάνωσιν ἢ ἐλαττῶνται αἱ δαπάναι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπε δύο ἐάν· ἐὰν οἱ χωροφύλακες, εἰς οὓς εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ φυλακὴ καὶ συντήρησις τῶν ὁδῶν, ἀπέλθωσι τοῦ στρατοῦ, θὰ ἔχωμεν κέρδος, ἐὰν δὲν ἀπέλθωσι, θὰ ἔχωμεν μικρὰν ζημίαν. Ἀλλ’ ὑποπτεύει ὅτι ἴσως θὰ ἔχωμεν καὶ κἄποιαν ὠφέλειαν. Αὐτὰ τὰ ἐὰν πρέπει νὰ γνωρίσωμεν θετικώτερον, διὰ νὰ διασώσωμεν καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Βουλή, διότι τὸ νομοσχέδιον καταστρέφει ὅλως τὸν ἔλεγχον τοῦτον. Ἀληθῶς τί νὰ ἐξελέγξῃ ἡ Βουλή; Διορίζετε 100 ὁδοφύλακας μὲ 70 δραχμῶν μισθόν· διατὶ διωρίσατε τοιούτους; Ἔλθετε νὰ μετρήσητε τὴν ἔκτασιν, ἐφ’ ἧς ἐτάχθη ἕκαστος αὐτῶν, ἵνα ἴδητε, ὅτι αὕτη εἶναι ἔκτασις ἓξ ὡρῶν. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὰ μέσα, ὅπως ἐξελέγξωμεν πόσων ὡρῶν εἶναι ἡ ἔκτασις, εἰς ἣν ἕκαστος αὐτῶν ἐτάχθη, καὶ νὰ κρίνωμεν ἂν καλῶς ἢ κακῶς διωρίσθησαν. Ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἐκτίθεται τῶν νόμων ἡ ἐκτέλεσις εὐκρινής, πλήρης καὶ καθαρά· πρέπει νὰ τίθεται ὑπὸ ὕελον, ἀλλ’ ἡ ὕελος νὰ ᾖ τοσοῦτον διαυγὴς καὶ καθαρά, ὥστε παντὸς παρατηρητοῦ νὰ εἰσδύῃ τὸ βλέμμα. Ἀλλ’ ὁ τρόπος, ὁ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθιερούμενος, ἀφαιρεῖ πάντα ἔλεγχον. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ, πόσους φύλακας θέλει διορίσει πρὸς 70 δραχμὰς, πόσους πρὸς 60 δραχμὰς καὶ πόσοι θέλουσιν εἶσθαι οἱ πολῖται, εἰς οὓς θέλει ἀνατεθῆ ἡ ὑπηρεσία τηλεγραφοφυλάκων ἐπὶ μηνιαίῳ ἐπιδόματι.

§94ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὔριον θὰ σᾶς φέρω πληροφορίας.

§95ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ χωροφύλακες οἱ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν εἶναι κληρωτοί, ὑπαγόμενοι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας. Ἐὰν πλεονάζωσιν ἐκ τῆς ἐνιαυσίου δυνάμεως, μετατίθενται εἰς τοὺς διαθεσίμους, καὶ ἐντεῦθεν ἡ οἰκονομία.

§96ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁρίζεται ὡρισμένη δύναμις χωροφυλάκων (θόρυβος).

§97ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Παρακαλῶ, τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον (θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ μακρόν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπόψε δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὁμιλήσω, παρακαλῶ νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν ἀναβολήν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον σήμερον εἶναι εἰς πρώτην συζήτησιν· ὁμιλεῖτε αὔριον, κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§99ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐν ὅσῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ὑποβάλῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω πρότασιν περὶ ἀναβολῆς.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§101ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἀναβολῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται ἡ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν;

§103ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μάλιστα.

§104ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, δι’ αὔριον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 45′ μ. μ.