1893.12.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31

τῆς 8 Δεκεμβρίου 1893.

(Τετάρτη).

Ὥρα 6 καὶ 15′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΞΘʹ περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, καὶ κατόπιν θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 50). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα διαφόρων κατοίκων Βώλου, ζητούντων τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀρουραίων.

§2ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ παρατηρήσει μου χθὲς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ καταχωρισθῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν αἱ παρ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσαι προτάσεις νόμων περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ περὶ καταργήσεως τῶν διατάξεων τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Ἀλλὰ σήμερον παρατηρῶ, ὅτι αἱ προτάσεις αὗται δὲν περιελήφθησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Διατί; Ἀνῃρέθη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, καὶ πότε; Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ἵνα καὶ ἄνευ ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἀναγραφῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφασίσθη ν’ ἀναγραφῶσι μέχρι τῆς Τετάρτης, συμπεριλαμβανομένης· κατὰ συνέπειαν θὰ φροντίσωμεν, ὅπως αὔριον ἀναγραφῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἵνα σᾶς εὐχαριστήσωμεν.

§4ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ἐγὼ καὶ ὁ κ. Πικουλάκης εἴμεθα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν· εἰδοποιήθημεν δὲ σήμερον, ὅτι τὴν 3ην ὥραν μετὰ μεσημβρίαν θὰ συγκροτηθῇ συνεδρίασις τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ. Ἤλθομεν καὶ οἱ δύο καὶ ἐζητήσαμεν πληροφορίας εἰς ποῖον δωμάτιον συνεδριάζει ἡ ἐπιτροπή, ἀλλ’ αὕτη δὲν εἶχε συνέλθει. Πρὸ ὀλίγου δὲ ὑπεβλήθη ἔκθεσις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Σταυροπούλου περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Ἡ ἔκθεσις αὕτη, ἐπειδὴ ἡμεῖς δὲν μετέσχομεν τῆς συνεδριάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, δι’ ὃν λόγον εἶπον, δὲν φέρει τὰς ὑπογραφάς μας, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ οὐδὲ τὰς ἀντιῤῥήσεις, τὰς ὁποίας τυχὸν εἴχομεν νὰ ὑποβάλωμεν.

§5ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρό τινων ἡμερῶν εἶχον ἀναγνώσει εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ῥῆξις ἀνεφύη μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ ὑποναυάρχου ἀρχηγοῦ τῆς θωρηκτῆς μοίρας, ἕνεκα διαφωνίας, ἐπελθούσης μεταξὺ αὐτῶν περὶ ἀντικείμενα ὑπηρεσιακά· ἐξετίθεντο δὲ ἐν ταῖς ἐφημερίσι καὶ οἱ λόγοι τῆς διαφωνίας ταύτης. Ἐπίστευσα, ὅτι ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἦσαν ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι τῶν ἐφημερίδων, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀνεγράφοντο ὑπερβολικῶς τὰ συμβάντα, καὶ ἐσίγησα. Ἀφορῶν ὅμως ἐξ ἑτέρου εἰς τὴν σπουδαιότητα τοῦ ἀντικειμένου, ἐζήτησα καὶ ἔλαβον ἰδίας πληροφορίας, δυστυχῶς δὲ αἱ πληροφορίαι μου αὗται συνᾴδουσι πρὸς τὰς τῶν ἐφημερίδων· μετ’ ἀληθοῦς δὲ ψυχικοῦ ἄλγους ἔμαθον προσέτι, ὅτι τὰ συμβάντα ταῦτα περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῶν ξένων Πρεσβειῶν, καὶ ὅτι προεκάλεσαν τὴν θυμηδίαν καὶ τὸν οἶκτον τῶν ξένων. Ἕνεκα λοιπὸν τοῦ τελευταίου τούτου λόγου ἰδίως ἀναγκάζομαι νὰ ἐξέλθω τῆς ἐπιφυλακτικότητος, ἣν εἶχον ἐπιβάλει εἰς ἐμαυτόν, ὡς ἀξιωματικὸν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ μετὰ λύπης ἔρχομαι νὰ καταστήσω τὰ πράγματα γνωστὰ εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς εἰσόδου του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπεδόθη εἰς πολλὰς μεταθέσεις ναυτῶν, ἀγνοῶ εἰς ποίας ἐνδίδων ἀνάγκας. Τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου, πρὸς τὸ ὁποῖον ἀπευθύνονται αἱ διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς μεταθέσεις ναυτῶν, μετεβίβασεν, ὡς εἰκός, τὰς διαταγὰς ταύτας εἰς τὸν ὑποναύαρχον ἀρχηγὸν τῆς θωρηκτῆς μοίρας πρὸς ἐκτέλεσιν· ἀλλ’ ὁ ὑποναύαρχος, φρονῶν ὅτι αἱ μεταθέσεις αὗται δὲν συνῇδον πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, ἀνέβαλε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν, καὶ ἐποίησε παραστάσεις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Παροργισθεὶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐκ τῆς ἀρνήσεως ταύτης, διέταξε τὸν κ. ὑποναύαρχον νὰ μετασταθμεύσῃ μετὰ τῆς ὑπ’ αὐτὸν θωρηκτῆς μοίρας εἰς Πόρον. Ὁ κ. ὑποναύαρχος εἶχε λόγους ἀποχρῶντας, ἵνα ἀναβάλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς ταύτης, διότι, καθ’ ἃ θετικῶς γινώσκω, ἡ μικρὰ σχετικῶς ὀργανικὴ δύναμις ἑκάστου τῶν θωρηκτῶν ἦτο ἠλαττωμένη κατὰ πλέον τῶν 110 ἀνδρῶν, ἀλλὰ θέλων ἐξ ἑτέρου νὰ μὴ παρεμβάλῃ προσκόμματα εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργείου, διέταξεν αὐθωρεὶ νὰ ἑτοιμασθῶσι τὰ θωρηκτὰ εἰς ἀπόπλουν· οἱ μηχανικοὶ ὅμως ἀνήνεγκον εἰς τὸν κ. ὑποναύαρχον, ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπιχειρήσωσιν οἱονδήποτε διάπλουν, διότι ἐκ τῶν 70 θερμαστῶν, ἢ 55 ἐν ἠλαττωμένῃ δυνάμει, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται πρὸς κανονικὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς μηχανῆς, μόλις ἕκαστον τῶν θωρηκτῶν εἶχε περὶ τοὺς 20, τουτέστιν ἀριθμὸν μὴ ἐπαρκοῦντα οὐδὲ εἰς μίαν κἄν τετράωρον φυλακὴν, καθόσον διὰ μίαν τετράωρον φυλακὴν ἀπαιτοῦνται κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 25 θερμασταί. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν μηχανικῶν ὁ ὑποναύαρχος μετεβίβασεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὁ δὲ Ὑπουργὸς, ἀντὶ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ ὀρθὸν τῆς παρατηρήσεως τοῦ ναυάρχου, τὸν διέταξε νὰ παραλάβῃ τοὺς θερμαστὰς καὶ τῶν τριῶν θωρηκτῶν, καὶ νὰ ἐκπλεύσῃ διὰ τοῦ ἑνὸς θωρηκτοῦ εἰς Πόρον, ἐκεῖθεν δὲ νὰ ἀποστείλῃ τοὺς θερμαστὰς, ἵνα ἐπιβῶσιν ἑτέρου θωρηκτοῦ καὶ τὸ μεταγάγωσιν εἰς Πόρον, νὰ ἐπαναληφθῇ δ’ ἐκ δευτέρου ἡ μεταβίβασις αὕτη μέχρι τῆς τελείας μετασταθμεύσεως τῆς μοίρας (ἱλαρότης).

§6ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ λύκος καὶ τὸ λάχανον.

§7ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, κύριε συνάδελφε. Τοῦτο, ὡς εἰκὸς, δὲν ἤρεσεν εἰς τὸν ὑποναύαρχον, καὶ ἀπήντησεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι αὐτὸς τοὐλάχιστον δὲν εἶναι κατάλληλος νὰ ἐκτελῇ πολεμικὴν ὑπηρεσίαν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου. Τί συνέβη κατόπιν, δὲν ἠξεύρω, βέβαιον ὅμως εἶναι, ὅτι ὁ κ. ὑποναύαρχος ἐζήτησε καὶ ἔλαβε τὴν κανονικήν του ἄδειαν, καὶ ὑπέστειλε τὴν σημαίαν του ἐκ τῆς ναυαρχίδος, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ὁμιλῶ ἡ σημαία του τυγχάνει ὑπεσταλμένη. Ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύσω, ὅτι πᾶσαι αὗται αἱ λεπτομέρειαι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, τίποτε δὲ δὲν εὔχομαι περισσότερον, ὡς ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ, παρὰ νὰ δυνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐξέλθῃ νικηφόρος τῆς προκλήσεως, τὴν ὁποίαν ποιοῦμαι εἰς αὐτόν. Ἀλλ’ ἐὰν δυστυχῶς αἱ πληροφορίαι μου ὦσιν ἀκριβεῖς, ἀποδεικνύουσιν ἀληθῶς τὴν ἔκλυσιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ὁ στόλος ἡμῶν κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας. Ἔχω δὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν ἐδαπανήσαμεν 30 ἑκατομμύρια εἰς χρυσὸν, ἀντιπροσωπεύοντα 45 περίπου ἑκατομμύρια εἰς δάνεια καὶ πλείονα τῶν 2½ ἑκατομμυρίων εἰς τοκοχρεωλύσια, ἐὰν δηλαδὴ συνετελέσαμεν εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν, χάριν τῆς κατασκευῆς τῶν θωρηκτῶν τούτων· ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν δαπανῶμεν 2 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος εἰς πληρωμὴν τοῦ προσωπικοῦ καὶ εἰς ὑλικὰ, χάριν συντηρήσεως αὐτῶν, διὰ νὰ κινῶμεν τὴν χλεύην τῶν ξένων, καὶ διὰ νὰ ἀκούωμεν, ὅτι τὰ θωρηκτά μας πλοῖα δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσωσιν ἕνα κἄν πλοῦν μέχρι Πόρου.

§8ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν, κύριε συνάδελφε; Κάμνετε ἐπερώτησιν περὶ τῶν θωρηκτῶν. Δὲν μᾶς λέγετε ποίαν γνώμην περὶ αὐτῶν ἔχετε;

§9ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὴν περὶ τῶν θωρηκτῶν γνώμην μου ἐξήνεγκα ἄλλοτε διὰ σειρᾶς ἄρθρων, δημοσιευθέντων ἐν τῇ «Ἀκροπόλει», ἔκτοτε δὲ δὲν μετήλλαξα γνώμην· ἑπομένως θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παραπέμψω ἐκεῖ, ἵνα λάβητε πληροφορίας. Ἐὰν ἐν τούτοις ἡ ἐπιθυμία σας ἦναι νὰ λάβητε πληροφορίας δυσαρέστους περὶ αὐτῶν, ἁρμόδιος εἶναι νὰ σᾶς δώσῃ ταύτας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§10ΚΑΡΑΤΖΑΣ. Ὥστε φρονεῖτε, ὅτι τὰ θωρηκτά μας εἶναι καλά;

§11ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§12ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὰ πλοῖα εἶναι πολὺ καλὰ, ἀλλ’ ἐστοίχισαν πολὺ ἀκριβά. Αὕτη εἶναι ἡ γνώμη ὅλων.

§13ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ τῆς θωρηκτῆς μοίρας, εἶχον πολλὰ νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸν τόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον τελεῖται ἡ ἐκπαίδευσις ἐν αὐτοῖς, ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς διορθώσεως τῶν κακῶς ἐχόντων, καὶ ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ τῆς ὀδυνηρᾶς ταύτης ἀνάγκης ἐν τῷ μέλλοντι.

§14ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριε Βουλευτὰ, μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Ἡ παραίτησις τῶν τριῶν μηχανικῶν ἔχει σχέσιν μεθ’ ὅσων ἀνεπτύξατε;

§15ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν παρῃτήθησαν. Κατὰ δυστυχίαν δὲν ἔχω μέσον, οὐδ’ ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω, ὅπως πληροφορῶμαι τὰ συμβαίνοντα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν. Τὰς πληροφορίας μου τὰς ἔχω ἄλλοθεν. Ἔχω καὶ ἐγὼ φίλους τινὰς, παρὰ τῶν ὁποίων δύναμαι νὰ μανθάνω τὰ διατρέχοντα.

§16Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὰ πλεῖστα ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ προαγορεύσαντος εἶναι μῦθοι, ἐξαιρέσει ἑνὸς καὶ μόνου, ὅτι τὰ πλοῖα ταῦτα εὑρέθησαν εἰς ἔλλειψιν θερμαστῶν· ἀλλὰ τίνος ἕνεκα προῆλθεν ἡ ἔλλειψις αὕτη; Τὴν κατάστασιν αὐτὴν τοῦ πληρώματος τῶν θωρηκτῶν ἐγὼ τὴν ἐδημιούργησα, ἢ τὴν εὗρον; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ὑποναύαρχος ἀνέφερε τὴν ἔλλειψιν τῶν θερμαστῶν, ἀλλὰ διάστασις καὶ φιλονικία μεταξὺ ἐμοῦ καὶ αὐτοῦ οὐδεμία ἐπῆλθεν. Ἐφρόντισα ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ συμπληρώσω καὶ τὸ πλήρωμα καὶ τοὺς θερμαστὰς, διότι τὰ τρία ταῦτα πλοῖα εὗρον μὲ ἔλλειψιν πληρώματος ἀνδρῶν τοῦ καταστρώματος καὶ ἰδίως ἀνδρῶν τῆς μηχανῆς. Ἡ ἔλλειψις προῆλθε διότι εἰς τὸν παρελθόντα προϋπολογισμὸν ἐκ παραδρομῆς δὲν συμπεριελήφθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ναυτῶν ἐκείνων, οἵτινες ἐκπαιδεύονται εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν μοῖραν, καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκπαιδευομένων σήμερον ἐν τῇ ἐκπαιδευτικῇ μοίρᾳ συγκροτεῖται ἐκ τῶν ὀργανισμῶν τῶν πλοίων, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἦναι πλέον τοῦ ἀριθμοῦ τῆς ὀργανικῆς δυνάμεως τῶν ἐν ἐνεργείᾳ πλοίων. Ἐκ τούτου δὲ προέρχεται ἡ ἔλλειψις τῶν ἀνδρῶν εἰς τὰ τρία θωρηκτά. Ὅτε ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ κατόπιν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκεν ὁ ὑποναύαρχος περὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν θερμαστῶν, κατέγεινα, ὅσον ἠδυνάμην, νὰ συμπληρώσω τὴν ἔλλειψιν ἐκείνην, πληροφορῶ δὲ τὴν Βουλὴν, ὅτι σήμερον ἡ μεγάλη ἐκείνη ἔλλειψις ἠλαττώθη κατὰ τὰ ¾ τοὐλάχιστον· μικρά τις ἔλλειψις μένει ἔτι, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ ἀναπληρώσω, ἀλλὰ θὰ προσπαθήσω ὅσον ἔνεστι νὰ οἰκονομήσω καὶ τὴν ἔλλειψιν ταύτην ἐκ τῶν πλοίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὀλιγωτέρας ὑπηρεσίας προσφέρουσι πρὸς τὸ παρόν. Ὁ προϋπολογισμὸς ὁ συνταχθεὶς διὰ τὸ 1894 ἐλπίζω ὅτι δὲν θ’ ἀφήσῃ τὴν ἔλλειψιν ταύτην εἰς τὸ μέλλον. Τί συνέβη μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ὑποναυάρχου πρώτην φορὰν τὸ μανθάνω. Ὅ,τι ἐγὼ ἐμπιστευτικῶς ἔγραψα εἰς τὸν ὑποναύαρχον, δὲν τὸ ἠξεύρει ἄλλος ἢ ἐγὼ καὶ ὁ ὑποναύαρχος. Πόθεν τὰ γεγονότα αὐτὰ, δὲν ἠξεύρω· ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγω εἰς τὸν προλαλήσαντα εἶναι, ὅτι αἱ πλεῖσται αὐτοῦ πληροφορίαι εἰσὶ μῦθοι.

§17ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρῶτον τοὺς μισθοδοτικοὺς πίνακας τοῦ λήξαντος μηνὸς, δεύτερον τὸ φύλλον τῶν μεταβολῶν τῆς τελευταίας πενθημερίας. Παρακαλῶ ἐπίσης αὐτὸν νὰ καταθέσῃ τὰς ὑπ’ ἀριθ. 2426 καὶ 2447 ἀναφορὰς τοῦ ὑποναυάρχου ἀρχηγοῦ τοῦ ἐκπαιδευτικῆς μοίρας.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Βουλευτὰ, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ, νὰ καταθέσητε ἔγγραφον τὴν ἐπερώτησίν σας.

§19ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§20Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Πρῶτον ἀπαντῶ ἐκ τοῦ προχείρου, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ καταθέσω ὅ,τι ἀφορᾷ εἰδικῶς τὴν ὑπηρεσίαν· τὰ λοιπὰ, τὰ ὁποῖα ἐζήτησε, θὰ τὰ καταθέσω.

§21ΚΡΙΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὴν ὁμολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι, ὅταν ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν εὗρε τὸ ναυτικὸν εἰς καλὴν κατάστασιν...

§22Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶπον ὅτι δὲν τὸ εὗρον εἰς καλὴν κατάστασιν, ἀλλ’ ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις πληρωμάτων.

§23ΚΡΙΕΖΗΣ. Ὡς πρὸς τοῦτο ἀπαντῶ, ὅτι δι’ ἐκείνων ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα εἶπε κατόπιν, ἀπέδειξεν ὅτι τοῦτο προῆλθεν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν συνέταξε βεβαίως ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔλαβον μέρος. Ἄρα ἡ κατάστασις αὕτη τοῦ ναυτικοῦ ὀφείλεται εἰς τὴν προκάτοχον ἡμῶν Κυβέρνησιν.

§24ΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ἀληθῶς δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς ἠκύρωσεν ἀπόφασιν ἀφορῶσαν εἰς τὸν διακανονισμὸν τῶν ὁρίων τῶν δήμων Ἄριος καὶ Ἀμφείας, ἐκδοθεῖσαν κατὰ τὸ 1889 ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἀρείου Πάγου· διότι ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Καλαμῶν, διὰ τοῦ ὁποίου παραπονοῦνται κατὰ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§25ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μίαν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρὸ ἡμερῶν.

§26ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζήτησα πληροφορίας, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἔλαβον αὐτάς.

§27ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Μοὶ εἴπετε, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι ἐζητήσατε τηλεγραφικῶς πληροφορίας· σᾶς ὑπέβαλον δὲ τὴν ἐπερώτησίν μου πρὸ 8 ἡμερῶν. Μήπως ἡ γραμμὴ δὲν ἐργάζεται;

§28ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, διατὶ δὲν ἔλαβον τὰς πληροφορίας ταύτας. Ὡς εἶχε διατυπωθῆ ἡ ἐπερώτησις, δὲν ἠδύνατο ἡ Νομαρχία νὰ δώσῃ τοιαύτην πληροφορίαν, οἵαν ἐζήτει ὁ κύριος Βουλευτής· διότι ἡ Νομαρχία ἠρωτήθη διατὶ δὲν ἐκτελεῖται ὑπὸ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐπόπτου ἔνταλμα κατά τινος ὀφειλέτου...

§29ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἀπὸ τοῦ μηνὸς Αὐγούστου.

§30ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. Τὸ διατὶ δὲν ἐκτελεῖται τὸ ἔνταλμα, βεβαίως τὸ γνωρίζει μόνον ὁ ἐντεταλμένος τὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐνταλμάτων· ὁ δὲ νομάρχης δὲν θὰ δώσῃ ἄλλην ἀπάντησιν, εἰμὴ ὅτι αὐτὸς μὲν ἀπέστειλε πρὸς τὸν ἐντεταλμένον τὴν ἐκτέλεσιν τὸ ἔνταλμα, διατὶ ὅμως οὗτος δὲν τὸ ἐκτελεῖ, δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ ὁ νομάρχης.

§31ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Πολὺ καλὰ, κύριε Ὑπουργέ. Τότε ἀποτείνω τὴν ἐρώτησίν μου εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ὁ ἐπόπτης. Διατὶ δὲν ἐξετελέσθη τὸ ἔνταλμα ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρου ἐπόπτου τοῦ νομοῦ Τρικκάλων κ. Γιώτου;

§32ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἴσως δὲν ἤκουσε τὴν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν ὑποβληθεῖσαν παράκλησιν. Πρόκειται περὶ ζητήματος ἀρκετὰ σπουδαίου καὶ ἐνδιαφέροντος. Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθη πρὸς τὸν ἔντιμον ἐκ Καλαμῶν Βουλευτὴν, ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς ἐμέ. Πρόκειται περὶ τῶν ὁρίων τῶν δήμων Ἄριος καὶ Ἀμφείας, τὰ ὁποῖα, ἀνέκαθεν ἀμφισβητούμενα, ἐκανονίσθησαν πρό τινων ἐτῶν δι’ ἀποφάσεως δικαστικῆς καὶ διὰ Β. Διατάγματος. Ἤδη ἐγείρεται ἡ αὐτὴ ἀμφισβήτησις περὶ τῶν αὐτῶν ὁρίων· καθ’ ἃ δὲ ἀναγγέλλει τὸ τηλεγράφημα, ἐπίκειται ῥῆξις μεταξὺ τῶν δημοτῶν τῶν δήμων τούτων. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν γνωρίζῃ τι ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης· διότι, καθ’ ἃ ἐν τῷ τηλεγραφήματι ἐκτίθεται, διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸν κύριον νομάρχην Μεσσηνίας παρήγγειλε τὴν μετακίνησιν τῶν κανονισθέντων διὰ Β. Διατάγματος ὁρίων. Τουτέστιν, ἀφοῦ ἅπαξ ἐκανονίσθησαν τὰ ὅρια τῶν δήμων Ἄριος καὶ Ἀμφείας καὶ ἀνεγνωρίσθησαν διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐφετείου Ναυπλίας, τὸ Ὑπουργεῖον, καταργοῦν τὸ διάταγμα καὶ τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, ἐπανέρχεται εἰς τὸ πρώην καθεστὼς, καὶ διατάσσει τὸν νομάρχην, ὅπως ἐκτελέσῃ τὴν διαταγὴν ταύτην. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ ἀναφερόμενον διὰ τοῦ τηλεγραφήματος γεγονὸς ἦναι ἀληθὲς, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἂν ἔχῃ μνήμην τοῦ γεγονότος, νὰ πληροφορήσῃ ἀμέσως τὴν Βουλὴν, ἄλλως ἐν προσεχεῖ συνεδριάσει.

§33ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Τοῦτο θέλω πράξει αὔριον, προσάγων καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καίτοι ταῦτα δὲν ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτής.

§34ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ πῶς ἡ πλευρὰ, εἰς ἣν καὶ ἐγὼ ἀνήκω, ἀφῆκεν ἀπαρατήρητον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐξ Ἄργους. Ὁ κύριος Βουλευτὴς, ἐνασκῶν τὸ ὕψιστον δικαίωμά του, τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, ἠτήσατο τὴν προσαγωγὴν ἐγγράφων, ἀνέφερε δὲ γεγονότα, ἀποδειχθησόμενα διὰ τῶν ἐγγράφων τούτων καὶ ἀποδείξοντα συμπεριφορὰν τοῦ Ὑπουργοῦ μὴ προσήκουσαν τῷ ὄντι, ἂν τὰ ἀναφερθέντα γεγονότα ὦσιν ἀληθῆ. Ἡ ἀπόδειξις τῶν γεγονότων τούτων στηρίζεται εἰς τὰ ἔγγραφα. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς δὲν φέρῃ τὰ ἔγγραφα, τίνα ἔλεγχον θὰ κάμωμεν; Δὲν πιστεύω λοιπὸν ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ ἀρνηθῇ, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἐπὶ τῇ προτάσει καὶ τῇ παρακλήσει μου θὰ τὰ προσαγάγῃ, ἵνα γείνῃ ὁ προσήκων ἔλεγχος. Ἄλλως ἀναφέρομαι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι δύναται νὰ πιέζῃ τὴν συνείδησιν τῶν Βουλευτῶν, θὰ ἔλθῃ ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἔχῃ ἣν ἤδη ἔχει ἀριθμητικὴν δύναμην, καὶ θὰ πληρώσῃ τὰ ἀντίποινα. Λοιπὸν ἀναλαμβάνω ἐγὼ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἄργους, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ προσαγάγῃ τὰ δύο ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀντηλλάγησαν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ὑποναυάρχου πρὸς ἔλεγχον τῆς διαταγῆς του, ἀφοῦ δὲν ἀνέφερεν, ὅτι πρόκειται περὶ κινδύνου σπουδαίων συμφερόντων τοῦ Κράτους, κωλύοντος τὴν προσαγωγὴν αὐτῶν. Πρόκειται περὶ τοῦ στόλου ἡμῶν, ὁ ὁποῖος, ὡς εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, δὲν εὑρίσκεται εἰς καλὴν κατάστασιν. Δὲν θὰ μᾶς δώσητε λοιπὸν τὰ στοιχεῖα τοῦ ἐλέγχου, ἵνα ἴδωμεν, ἂν ἐξετελέσατε ἢ ὄχι τὰ καθήκοντα τῆς ὑπηρεσίας σας; Παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἐπερώτησίς μου εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, καὶ ἂν θέλῃ, ἂς ἀρνηθῇ.

§35Δ. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποβάλλω μίαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν αἴτησιν τῆς Χρυσηΐδος Κίτσου, δημοδιδασκαλίσσης τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τῶν θηλέων Ποταμοῦ τῶν Κυθήρων, περὶ μεταθέσεως αὐτῆς εἰς τὸ σχολεῖον Γερακίου τοῦ δήμου Γερονθρῶν· διότι ἔχω λόγους νὰ πιστεύω, ὅτι αἴτησις τοιαύτη, δυνάμει τῆς ὁποίας καὶ ἐγένετο ἤδη ἡ μετάθεσις, δὲν ἐπεδόθη ὑπὸ τῆς εἰρημένης διδασκαλίσσης, καὶ ἂν ἐπεδόθη τοιαύτη, εἶναι πλαστή.

§36ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ ἐκ Γόρτυνος ἀξιότιμος Βουλευτὴς εἶχεν ὑποβάλει ἐπερώτησιν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον προσδιορίζει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, τῶν τηλεγραφικῶν βοηθῶν τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν νόμον, εἶναι τηλεγραφικοὶ βοηθοὶ πρώτης τάξεως 161, δευτέρας δὲ 110, ἐν ὅλῳ 271· ὑπάρχουσι δὲ σήμερον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ βοηθοὶ πρώτης τάξεως 157, δευτέρας δ’114, ἐν ὅλῳ 271. Καταθέτω σημείωμα περὶ τούτου. Εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἀττικῆς ἐζήτησε πληροφορίας, ποῖοι ἐκ τῶν ἀλλοδαπῶν μηχανικῶν διατελοῦσι σήμερον ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἐκ τοῦ σημειώματος, τὸ ὁποῖον καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν, προκύπτει ὅτι διατελοῦσιν οἱ ἑξῆς· ὁ κ. Σκάλας, οὗτινος ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας λήγει τὴν 31 Δεκεμβρίου, ὁ κ. Ματὼν, οὗτινος ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας λήγει τὴν 20 Μαρτίου, πρὸς εὐχαρίστησιν τοῦ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Ὀριγώνη, καὶ ὁ κ. Μενέϊκος, οὗτινος ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας λήγει τὴν 30 Μαρτίου.

§37ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἐγὼ ἐλυπήθην διὰ τὰς πληροφορίας· διότι ξένοι μηχανικοὶ λαμβάνουν χρήματα, ἐνῷ ἠδύναντο νὰ τὰ λαμβάνουν Ἕλληνες.

§38Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἷς τῶν Βουλευτῶν Λαρίσσης ἐζήτησε νὰ καταθέσω πίνακα περὶ τῶν δημοτικῶν σχολείων καὶ γραμματοδιδασκαλείων τῶν δήμων Ἀρμενίου, Κρανῶνος καὶ Νέσσωνος. Καταθέτω τὸν πίνακα τοῦτον. Εἰς τὸν ἐπερωτήσαντα σήμερον Βουλευτὴν διὰ τὴν μετάθεσιν τῆς διδασκαλίσσης, ἀπαντῶ ὅτι τοιαύτη μετάθεσις ὑποθέτω ὅτι ἐγένετο συμφώνως μὲ τὸν νόμον, τῇ αἰτήσει της βεβαίως, καὶ ὄχι ἄνευ αἰτήσεως.

§39Δ. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νὰ κατατεθῇ ἡ αἴτησις, παρακαλῶ.

§40ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου περὶ τοῦ διδασκάλου ἐν Βώλῳ δὲν θ’ ἀπαντήσητε;

§41ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι διέταξα νὰ ἐνεργηθῶσιν ἀνακρίσεις, καὶ ἀναμένω ἀπάντησιν.

§42Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΒʹ τῆς 13 Φεβρουαρίου 1893 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ δασῶν νόμων».

§43ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τοὺς ἀκολούθους πίνακας, κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω (ἀναγινώσκει): «Αʹ) Ἕνα πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰς γαίας τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Ἀϊδινίῳ Γεωργικῶν Σχολῶν καὶ τῶν ἐν Βυτίνῃ τριῶν σταθμῶν (γεωργικοῦ, δασοκομικοῦ καὶ ξυλουργικοῦ), ἤτοι τὴν ἔκτασιν αὐτῶν, μετὰ σημειώσεως πόσαι ἐκ τούτων ἀνῆκον εἰς τὸ Δημόσιον καὶ πόσαι ἠγοράσθησαν καὶ ἐπὶ τίνι τιμήματι. «Βʹ) Ὅμοιον, δεικνύοντα τοὺς εἰς ἑκατέραν τῶν ἄνω Σχολῶν καὶ εἰς ἕκαστον τῶν ἄνω σταθμῶν φοιτήσαντας κατ’ ἔτος μαθητάς, ὡς καὶ τοὺς ἀποφοιτήσαντας ἀπὸ τοῦ 1886 ἢ ἀπὸ τῆς συστάσεώς των μέχρι σήμερον, σημειουμένων τῶν ὀνομάτων, ἐπωνύμων καὶ ἡλικίας αὐτῶν, καὶ τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν γονέων αὐτῶν. «Γʹ) Ὅμοιον, δεικνύοντα τὸ δι’ ἑκατέραν τῶν Σχολῶν καὶ δι’ ἕκαστον τῶν σταθμῶν ἐτησίως ἀπὸ τοῦ 1886 ἢ ἀπὸ τῆς συστάσεώς των μέχρι τοῦ 1893 δαπανηθὲν ποσὸν, σημειουμένου ἀναλυτικῶς καὶ κατ’ ἄρθρα τοῦ δαπανηθέντος εἰς ἀγορὰν ζώων, ἐργαλείων, γαιῶν καὶ ἄλλων ὑλικῶν, εἰς οἰκοδομὰς καὶ ὁποίας οἰκοδομὰς, (ὁριζομένου τοῦ δι’ ἑκάστην οἰκοδομὴν δαπανηθέντος) εἰς διδακτικὸν προσωπικὸν κλπ. «Δʹ) Ὅμοιον, δεικνύοντα τὸ ποσὸν τοῦ κληροδοτήματος Τριανταφυλλίδου, ὁποῖον ἦτο τὸ 1859, ὁποῖον τὸ 1885 καὶ ὁποῖον νῦν, πόσον τὸ ἐτήσιον ἤδη ἐξ αὐτοῦ εἰσόδημα, ὁπόσον ποσὸν ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τούτου δαπανᾶται ἐτησίως εἰς τὰς ἄνω Σχολὰς καὶ τοὺς τρεῖς σταθμοὺς τῆς Βυτίνης (δι’ ἑκάστην Σχολὴν καὶ ἕκαστον σταθμὸν ἰδιαιτέρως), ὁπόσον ποσὸν ἐδαπανήθη εἰς τὰς αὐτὰς ἄνω Σχολὰς καὶ τοὺς σταθμοὺς δι’ οἰκοδομὰς (καὶ ὁποίας) ζῶα κλπ. ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν Σχολῶν καὶ σταθμῶν, ἰδίᾳ δι’ ἕκαστον τούτων. «Εʹ) Πίνακα τῶν δαπανηθέντων διὰ τὸ Δενδροκομεῖον Ἀθηνῶν ἀπὸ τοῦ 1880–1893 κατ’ ἔτος καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ κατ’ ἔτος εἰσπραττομένου.» Παρακαλῶ αὐτὸν προσέτι: Αʹ) Νὰ καταθέσῃ ἀντίγραφον τῆς διαθήκης τοῦ μακαρίτου Τριανταφυλλίδου καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς αὐτὴν γνωμοδοτήσεων τῆς Νομικῆς Σχολῆς. Βʹ) Νὰ καταθέσῃ: 1) Τὰς κατ’ ἔτος ὑποβαλλομένας ἐκθέσεις τῶν διευθυντῶν τῶν σχολείων καὶ σταθμῶν, ὡς καὶ τὰς τοῦ ἀνωτέρου ἐπόπτου καὶ τῶν ἐφοριῶν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ 1887–1893. 2) Τὴν κατὰ τὸ 1892 ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔκθεσιν τοῦ τότε Διευθυντοῦ τῆς ἐν Ἀθήναις Γεωργικῆς Σχολῆς κ. Ἰω. Ἀποστολοπούλου περὶ τῆς συστάσεως τῆς ἐν Τύρινθι Γεωργικῆς Σχολῆς. 3) Τὴν ἔκθεσιν τοῦ 1890 τῆς συστάσης τότε ἐπιτροπῆς, ἵνα ἀποφανθῇ ἂν δύνανται αἱ γαῖαι τῆς Τύρινθος καὶ τοῦ Ἱπποφορβείου νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς παραγωγὴν τοῦ διὰ τοὺς ἵππους τοῦ στρατοῦ ἀπαιτουμένου χόρτου. 4) Τὰ προγράμματα καὶ τοὺς κανονισμοὺς τῶν σχολείων καὶ σταθμῶν. Παρακαλῶ ἀκόμη τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν: 1) Ἂν ὑπάρχωσι διωρισμένοι διευθυντὴς, ὑποδιευθυντὴς καὶ καθηγηταὶ τῆς ἐν Ἀϊδινίῳ Γεωργικῆς Σχολῆς, καὶ ἂν οὗτοι εὑρίσκωνται εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν ἢ ὄχι, καὶ διατὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς αὐτὰς, καὶ ἀπὸ πότε ἀπουσιάζουν. 2) Ἂν προτίθηται νὰ συστήσῃ τὴν ἐν Τύρινθι Γεωργικὴν Σχολὴν ἢ τὸν σταθμὸν, τὸν διὰ νόμου ἱδρυμένον, καὶ διατὶ δὲν συνιστᾷ αὐτὴν, καίτοι ὑπάρχει νόμος περὶ συστάσεως αὐτῆς. Συνάμα ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν, ἐγχειρισθεῖσάν μοι σήμερον ὑπὸ τοῦ πολίτου Μουσούρη, παραπονουμένου ὅτι ἐκλήθη εἰς ἓν τῶν τμημάτων τῆς ἀστυνομίας, καὶ ὅτι παρεκινήθη νὰ πληρώσῃ ἐνοίκια ὀφειλόμενα παρ’ αὐτοῦ εἰς τὸν κύριον τῆς οἰκίας, ἐν ᾗ κατοικεῖ, καὶ ἐπὶ τῇ παρατηρήσει αὐτοῦ, ὅτι ἡ ἀστυνομία δὲν εἶναι ἁρμοδία ν’ ἀναμιγνύηται εἰς τοιαύτας ἰδιωτικὰς ὑποθέσεις, ἐδάρη ἀνηλεῶς καὶ ἐφυλακίσθη. Παρακαλῶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλούμενον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ ἦναι ἀληθῆ καὶ τί συνέβη.

§44ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον ἐπανειλημμένως ἐσυστήσαμεν τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως καὶ ἱδρύσεως πλήρους Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Πελοποννήσῳ, ὑπεσχέθη δὲ ἡ τότε Κυβέρνησις ῥητῶς, ὅτι ἤθελε συστήσει τοιαύτην· ἡ Κυβέρνησις ὅμως τοῦ κ. Δηλιγιάννη, ἥτις ἀνῆλθε μετὰ ταῦτα ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, ἐνόμισεν ὀρθὸν νὰ συστήσῃ, ἀντὶ τῆς Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Τίρυνθι, Γεωργικὸν σταθμὸν ἐν Βυτίνῃ. Δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἀνάγκην τοῦ σταθμοῦ τούτου, ἀλλ’ εἶναι κἄτι τι ἄλλο, παρὰ Γεωργικὴ Σχολή. Ὁ σταθμὸς ἔχει σκοπὸν, ὡς ἐξετέθη τότε, τὴν καλλιέργειαν τῶν δασῶν, ἐνῷ ὁ σκοπὸς τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν εἶναι πολὺ εὐρύτερος· ἐν Πελοποννήσῳ μάλιστα ἔχομεν πρὸ πάντων ἀνάγκην Γεωργικῆς Σχολῆς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ λόγου τούτου φαινόμεθα λησμονοῦντες τὴν διαθήκην τοῦ ἀειμνήστου Τριανταφυλλίδου. Ὁ ἀείμνηστος Τριανταφυλλίδης ἐν τῇ πρώτῃ διαθήκῃ του ῥητῶς διέταξεν, ἵνα ἐκ τοῦ κληροδοτήματος ἐκείνου συστηθῇ ἐν Τίρυνθι Γεωργικὴ Σχολή. Σκοπὸς τοῦ διαθέτου ἦτο νὰ ἀναδιοργανωθῇ ἡ Σχολή, ἡ συστηθεῖσα τὸ πρῶτον ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Καποδιστρίου, καὶ ἡ Βουλὴ, ὅταν ἐδέχθη παμψηφεὶ τὸ κληροδότημα ἐκεῖνο, συνεπείᾳ τῆς δευτέρας αὐτοῦ διαθήκης, δι’ ἧς ἄφινε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Σύγκλητον τοῦ Πανεπιστημίου τὴν ἐκλογὴν, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της πρὸ πάντων νὰ χρησιμεύσῃ τὸ κληροδότημα εἰς σύστασιν Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Τίρυνθι. Ἐγὼ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἤμην εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ ἐνθυμοῦνται ὅσοι εἶναι ἀρχαῖοι Βουλευταὶ, ὅτι πρὸ πάντων εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ τὴν σύστασιν Γεωργικῶν Σχολῶν ἐν Πελοποννήσῳ, καὶ ἰδίως ἐν Τίρυνθι. Ἡ ἔλλειψις λοιπὸν Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Τίρυνθι ὄχι μόνον καθυστερεῖ φόρον ὀφειλόμενον εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἡ ὁποία πρὸ πάντων εἶναι ἡ χώρα, ἥτις ἔχει ἀνάγκην τῆς ἀναπτύξεως τῆς καλλιεργείας, ἀλλ’ ἀκόμη δεικνύει ἀνευλάβειαν καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν διαθήκην τοῦ μακαρίτου Τριανταφυλλίδου. Ἐν Τίρυνθι ὑπῆρχε Σχολὴ Γεωργικὴ, ἥτις ἐλειτούργει καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς βασιλείας τοῦ ἀειμνήστου Ὄθωνος, καὶ παρήγαγε καρποὺς, ἀλλ’ ἔκτοτε διελύθη· καὶ τί συνέβη; Ὅλαι αἱ γαῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐκαλλιεργοῦντο, ἐχερσώθησαν ἐντελῶς, τὰ κτίρια, τὰ ὁποῖα ἦλθον καὶ ἐπεσκέφθησαν ὅλοι, ὅσοι μετέβησαν εἰς τὴν Ἀργολίδα, καὶ τὰ ὁποῖα ἀνηγέρθησαν ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Καποδιστρίου καὶ ἐβελτιώθησαν ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος, εἶναι ἠρειπωμένα, καὶ κινοῦσι τὸν οἶκτον καὶ τὸν γέλωτα τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι τακτικῶς ἐπισκέπτονται τὰς ἀρχαιότητας τῆς Ἀργολίδος. Δι’ ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς λόγους εἶναι ἀναγκαία ἡ σύστασις Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Τίρυνθι, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φροντίσῃ περὶ τούτου.

§45ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος προέλαβεν ἓν μόνον μέρος τοῦ σκοποῦ τῆς ἐπερωτήσεώς μου. Ζητῶ διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, τὴν ὁποίαν καταθέτω, πίνακα ἐμφαίνοντα τὸ ποσὸν τοῦ κληροδοτήματος τοῦ μακαρίτου Τριανταφυλλίδου, «ὁποῖον ἦτο κατὰ τὸ 1859, ὁποῖον τὸ 1885, καὶ ὁποῖον νῦν, πόσον τὸ ἐτήσιον ἤδη ἐξ αὐτοῦ εἰσόδημα, ὁποῖον ποσὸν ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τούτου δαπανᾶται ἐτησίως εἰς τὰς Γεωργικὰς Σχολὰς καὶ τοὺς τρεῖς σταθμοὺς τῆς Βυτίνης (δι’ ἑκάστην Σχολὴν καὶ ἕκαστον σταθμὸν ἰδιαιτέρως), πόσον ποσὸν ἐδαπανήθη εἰς τὰς αὐτὰς Σχολὰς καὶ τοὺς σταθμοὺς δι’ οἰκοδομὰς (καὶ ὁποίας) ζῶα κλπ. ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν Σχολῶν καὶ σταθμῶν, ἰδίᾳ δι’ ἕκαστον τούτων». Σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου— δὲν τὸ κρύπτω—εἶναι νὰ ἀποδείξω διὰ τῶν πινάκων, τοὺς ὁποίους θὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τόσον ἡ Σχολὴ τοῦ Ἀϊδινίου, ὅσον καὶ ἡ ἐν Ἀθήναις, λειτουργοῦσιν ἀτελέστατα, ὅτι δὲ καὶ οἱ δύο ἐκ τῶν τριῶν σταθμῶν τῶν ἐν Βυτίνῃ συστηθέντων δὲν ἐπέτυχον τὸν σκοπόν των κατὰ τὸ πλεῖστον, καὶ ὅτι κατ’ ἀκολουθίαν ἡ μὴ χρησιμοποίησις τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Τριανταφυλλίδου, θελήσαντος νὰ ἱδρυθῇ Σχολὴ συντελοῦσα εἰς τὴν πρόοδον τῆς γεωργίας, σκοποῦ, ὃν καὶ τὸ Πανεπιστήμιον, νομίζω, εὗρε πραγματοποιούμενον διὰ τῆς συστάσεως καὶ ἀναπτύξεως τῆς ἐν Τίρυνθι Γεωργικῆς Σχολῆς, ὅτι ἡ μὴ τήρησις, λέγω, τῆς θελήσεως ταύτης τοῦ διαθέτου ἔφερεν ἀποτελέσματα, ὁποῖα οἱ πίνακες θὰ καταδείξουν. Ἡ κατάργησις τῆς Γεωργικῆς Σχολῆς Τίρυνθος εἶναι αὐτόχρημα ἀγνοίας κυβερνητικῆς ἔργον. Ἐκεῖ ὑπάρχουσι γαῖαι ἐθνικαί, ὅσαι καὶ οἷαι οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ. Εὕρηται μεταξὺ δύο πόλεων καὶ ἐγγὺς τοῦ πυκνοτέρου γεωργικοῦ πληθυσμοῦ, ὃν δὲν ἠδύνατο νὰ εὕρῃ οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ἔχει εἰς τὰς γαίας ἐκείνας παραγωγὴν τόσων γεωργικῶν προϊόντων, ὅσα εἰς ὅλην τὴν ἄλλην Ἑλλάδα δὲν εὑρίσκονται. Ἔχει καὶ καταστήματα, τῶν ὁποίων μικραὶ ἐπιδιορθώσεις δύνανται νὰ ἐπαναφέρωσιν αὐτὰ ἐν πλήρει χρήσει. Καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα ἡ Σχολὴ ἐκείνη ἐγκατελείφθη, διότι ἐπικρατέστεραι πολιτικαὶ ἐπιδράσεις ἐνόουν νὰ κάμωσι δωρήματα εἰς τοὺς ἐκλογεῖς αὐτῶν, διαθέτοντες ἀχρήστως τὸ προϊόν τοῦ κληροδοτήματος καὶ τὸ δημόσιον χρῆμα. Θέλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ τοιαύτη κακὴ χρῆσις τοῦ κληροδοτήματος, ἡ γενομένη σήμερον ἐν Ἀϊδινίῳ, ἐν Ἀθήναις καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον ἐν τοῖς δυσὶν ἐκ τῶν τριῶν σταθμῶν τῆς Βυτίνης...

§46ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ὄχι, κύριε Ποταμιάνε.

§47ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ πλεῖστον, λέγω... δεικνύει ἀσπλαγχνίαν πρὸς τὰ γενικὰ συμφέροντα, θυσιαζόμενα χάριν μικρῶν καὶ κακῶς ἐννοουμένων τοπικῶν συμφερόντων. Οὕτως ἐν Βυτίνῃ ἠδύνατο νὰ συστηθῇ εἷς μόνον σταθμὸς, ἀλλ’ ὄχι καὶ οἱ τρεῖς. Καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν σταθμῶν ἐκείνων ὑπέβαλα τὰς παρατηρήσεις μου, καὶ λυποῦμαι, διότι ἡ πεῖρα ἐβεβαίωσε πάσας, μέχρι τῆς τελευταίας προγνώσεώς μου. Ἀλλ’ ἤδη μανθάνω, ὅτι καὶ ἡ Σχολὴ τοῦ Ἀϊδινίου εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἀργίᾳ, καὶ θέλω νὰ μάθω τοὺς λόγους. Ταῦτα ἐσκόπει ἡ σημείωσις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, καὶ ἡ ἐπερώτησίς μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅταν γείνῃ ἡ συζήτησις, θὰ ἴδωμεν ἂν δύνανται νὰ φέρωσιν οἱ ὑπεύθυνοι ἀπολογίαν τινά. Ἀμφιβάλλω, διότι ἐν τῷ θέματι τούτῳ εἰκονίζεται ὅλη τῆς διοικήσεως ἡμῶν ἡ ἀστοχία καὶ ἡ ἐπιβλαβὴς ἔκλυσις.

§48ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις καὶ ἡ ἀνάπτυξις αὐτῆς ἐν δευτερολογίᾳ περὶ τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν καὶ τοῦ σταθμοῦ τοῦ δασονομικοῦ ἐν Βυτίνῃ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ναυπλίας κ. Ποταμιάνου δὲν θὰ μὲ ἠνάγκαζε νὰ λάβω τὸν λόγον, ὅσῳ μὲ ἠνάγκασεν ἡ ὁμιλία τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πυλίας συναδέλφου. Ὁ κ. Καράπαυλος ἀνήκει εἰς τὴν πλειοψηφίαν, καὶ ἑπομένως οὐδόλως παράδοξον νὰ ἴδωμεν αὔριον ἓν νομοσχέδιον, καταργοῦν τὰς ἄλλας Σχολὰς καὶ ἱδρῦον μίαν μόνην, τὴν ἐν Τύρινθι. Ἕνεκα τοῦ κινδύνου τούτου κρίνω ἐπάναγκες νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς προτάσεως περὶ καταργήσεως τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν, καὶ μάλιστα τοῦ δασονομικοῦ καὶ γεωργικοῦ σταθμοῦ Βυτίνης. Ἐγὼ, Κύριοι, ἔχω πληροφορίας καὶ παρὰ ξένων καὶ παρὰ ἐντοπίων, ὅτι ὁ σταθμὸς τῆς Βυτίνης ὁ δασονομικὸς ἐπέτυχε, καὶ ὅτι πολλοὶ δῆμοι καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν ἔτι ζητοῦσι νὰ ἐπεκταθῶσι τὰ εὐεργετήματα τοῦ σταθμοῦ τούτου καὶ εἰς τὰ δάση αὐτῶν. Ἐγὼ συνδέομαί πως μετὰ τοῦ ἐθνικοῦ εὐεργέτου Τριανταφυλλίδου· εἶμαι καὶ ἐγὼ εἷς τῶν πολυαριθμοτάτων συγγενῶν καὶ κληρονόμων του· ὁ φιλόπατρις ἀνὴρ ἦτο γέννημα καὶ θρέμμα τῆς εὐάνδρου καὶ ὡραίας κωμοπόλεως Βυτίνης, καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὴν μνήμην τοῦ ἀειμνήστου δωρητοῦ, οὔτε ἰδέα κἄν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ περὶ καταργήσεως τοῦ σταθμοῦ. Δὲν συμφωνῶ ποσῶς, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι καὶ αἱ δύο Σχολαὶ τοῦ Ἀϊδινίου καὶ τῶν Ἀθηνῶν, ἵνα ἀνασυσταθῇ ἡ τῆς Τύρινθος, Ἐν Ἑλλάδι ἀναγκαιόταται εἶναι αἱ Σχολαὶ αὗται, πρέπει μόνον νὰ βελτιωθῶσι καὶ καταστῶσι χρησιμώτεραι. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ περίσσευμα, —καὶ πέποιθα ὅτι ὑπάρχει, —τοῦτο πρέπει, συμπληρούμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀφιερωθῇ εἰς ἀνασύστασιν τῆς Σχολῆς τῆς Τύρινθος, ἥτις δὲν ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ. Ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην πρακτικῶν Σχολῶν ἐν γένει, καὶ Γεωργικῶν ἰδίως, καὶ τὴν τῆς Τύρινθος ν’ ἀνασυστήσωμεν καὶ τετάρτην εἰς τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα νὰ ἱδρύσωμεν. Νὰ καταργήσωμεν ὅμως ἤδη λειτουργούσας Σχολὰς καὶ σταθμούς, τὸ θεωρῶ ἐπιβλαβέστατον.

§49ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι ὁ Γεωργικὸς σταθμὸς τῆς Βυτίνης ἀπέτυχεν, ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἔκαμαν καλὰ οἱ συστήσαντες αὐτόν. Ἀλλ’ ὁ Γεωργικὸς σταθμὸς ἔχει ἄλλον προορισμόν, καὶ ἄλλον ἡ Γεωργικὴ Σχολή· ὁ Γεωργικὸς σταθμὸς ἔχει προορισμὸν κυρίως τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δασῶν. Ἐν Βυτίνῃ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ μεγάλη καλουμένη καλλιέργεια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλλιεργηθῶσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα δύνανται εἰς ἄλλα εὐφορώτερα μέρη ν’ ἀναπτυχθῶσιν. Ὁ σκοπὸς τῆς συστάσεως τοῦ σταθμοῦ ἐν Βυτίνῃ εἶναι ἄλλος, καὶ ἐπέτυχεν, ἀλλ’ ἐκ τούτου δὲν ἕπεται, ὅτι δὲν δικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν καὶ τὴν ἀνασύστασιν τῆς Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Τίρυνθι, καθόσον τὰ μέσα ὑπάρχουσιν.

§50Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν εἰς τὰς προτάσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων περὶ ἀνασυστάσεως τῆς ἐν Τίρυνθι Γεωργικῆς Σχολῆς, ἀλλ’ ὁ ἐκ Ναυπλίας ἀξιότιμος συνάδελφος προέβη εἰς ἰσχυρισμοὺς ἀνυποστάτους, καὶ εἰς βλασφημίας μάλιστα κατὰ τοῦ ἀοιδίμου Τριανταφυλλίδου. Εἶπεν ὅτι οἱ σταθμοὶ ἐν Βυτίνῃ ἀπέτυχον, ἀλλ’ εἰς ἀπόδειξιν τούτου οὐδὲν προσήγαγεν, ἐνῷ εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἡ ἐν Τίρυνθι Σχολὴ ἀπέτυχεν, ἀπόδειξις δὲ εἶναι ἡ διάλυσις αὐτῆς, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι οὐδένα καρπὸν παρήγαγε, καὶ διὰ τοῦτο παρημελήθη, καὶ ἐὰν συστηθῇ ἐκ νέου, ἐκ νέου θὰ διαλυθῇ. Ἐπὶ εἰκοσαετίαν ὅλην ἐδαπάνα τὸ Δημόσιον πολλὰ χρήματα διὰ διευθυντάς, ὑποδιευθυντάς, καθηγητὰς καὶ ἐργαλεῖα, καὶ ἐν τούτοις οὐδένα καρπὸν ἀπέδωκεν ἡ Σχολὴ μέχρι τοῦδε, ἐνῷ ὁ ἐν Βυτίνῃ σταθμὸς παρήγαγε καὶ παράγει προϊόντα, τὰ ὁποῖα τῷ ὄντι περιποιοῦσι μεγάλην τιμὴν εἰς τοὺς καθηγητὰς καὶ τοὺς μαθητὰς τῆς Σχολῆς ἐκείνης. Πάντες ἡμεῖς εἴδομεν προϊόντα αὐτῆς πωλούμενα, τὰ ὁποῖα πράγματι ὁμοιάζουσι πρὸς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα κατασκευάζονται ἐν Εὐρώπῃ Ἠπόρησα δὲ, πῶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι εἶναι περιττὸς ὁ σταθμὸς ἐν Βυτίνῃ, δηλ. εἰς τὸν τόπον τοῦ Τριανταφυλλίδου· ἄλλως τε ὁ ἐν Βυτίνῃ σταθμὸς οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν Γεωργικὴν Σχολήν· αὐτὸς εἶναι σταθμὸς δασονομικὸς καὶ ἔχει ἄλλον προορισμόν, ἐνῷ ἡ ἐν Τίρυνθι Σχολὴ σκοπὸν ἔχει τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας. Ἠδύνατο λοιπὸν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ ζητήσῃ τὴν ἀνασύστασιν τῆς ἐν Τίρυνθι Γεωργικῆς Σχολῆς, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ περὶ τοῦ ἐν Βυτίνῃ σταθμοῦ.

§51ΑΛΕΞ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πάντα τὰ ἔγγραφα, τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν σύστασιν τῶν δύο Σχολῶν, τῆς τε ἐν Ἀθήναις καὶ τῆς ἐν Θεσσαλίᾳ, διὰ νὰ φωτισθῇ καὶ ἡ Βουλή, ποῦ εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις αὕτη τῶν Σχολῶν. Διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1887 ἐψηφίσθη νόμος περὶ ἱδρύσεως τριῶν Σχολῶν, μιᾶς ἐν Ἀθήναις, ἑτέρας ἐν Τίρυνθι καὶ τῆς τρίτης ἐν Θεσσαλίᾳ, ἀλλὰ ὁ νόμος ὥριζε νὰ ἱδρυθῇ ἡ μία Σχολὴ ἐν Ἀθήναις, καὶ μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς ἔτους νὰ ἱδρυθῇ ἑτέρα Σχολὴ, καὶ μετὰ παρέλευσιν ἑτέρου ἔτους νὰ ἱδρυθῇ ἡ τρίτη Σχολή. Παρῆλθον ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς ἐν Ἀθήναις Σχολῆς τέσσαρα ἤδη ἔτη, κατὰ συνέπειαν ἔπρεπε νὰ ἱδρυθῇ ἡ ἐν Τίρυνθι Γεωργικὴ Σχολὴ συμφώνως τῷ νόμῳ, δὲν ἱδρύθη ὅμως, διότι ἐμεσολάβησεν ἡ δωρεὰ τῆς χήρας Κασσαβέτη. Ἡ χήρα Κασσαβέτη ἐδήλωσε τότε, ὅτι δωρεῖ εἰς τὸ Δημόσιον τὸ ἐν Ἀϊδινίῳ κτῆμα τοῦ ἀοιδίμου Κασσαβέτη, ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ γείνῃ Γεωργικὴ Σχολή. Τότε λοιπὸν, ἐπειδὴ τὸ κτῆμα αὐτὸ ἔχει ἀπεράντους γαίας καὶ πλεῖστα ἐργαλεῖα γεωργικὰ καὶ χωρία ὁλόκληρα, ἐπέκειτο δὲ καὶ ἡ ἐσοδεία τῶν προϊόντων τοῦ ἔτους ἐκείνου, ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ συστήσῃ τὴν ἐν Τίρυνθι Σχολὴν, συνέστησε τὴν Σχολὴν τοῦ Ἀϊδινίου, συγχωνεύσασα τὴν Σχολὴν εἰς Σχολὴν Τριανταφυλλίδου–Κασσαβέτη. Καὶ μετὰ τὴν σύστασιν ὅμως τῆς Σχολῆς ταύτης, πάλιν ἡ Σχολὴ ἐν Τίρυνθι δὲν ἱδρύθη, καίτοι παρῆλθε τριετία περίπου. Κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη νομοσχέδιον περὶ συστάσεως δύο Γεωργικῶν σταθμῶν, ἑνὸς ἐν Βυτίνῃ καὶ ἑτέρου ἐν Τίρυνθι, μέχρις ὅτου συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν τῶν τόκων τοῦ κληροδοτήματος καὶ καταρτισθῇ πλήρης Σχολὴ ἐν Τίρυνθι, συμφώνως πρὸς τὸν ψηφισθέντα νόμον· δυστυχῶς ὅμως κατὰ τὴν σύνοδον ἐκείνην ἡ κωλυσιεργία ἦτο ἐν τῇ ἀκμῇ της, καίτοι δὲ ἐπανειλημμένως ἐζητήσαμεν νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ κατωρθώθη ἐπὶ τέλους νὰ προταχθῇ, δὲν ἐπετεύχθη ἡ ψήφισίς του. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θέλω ἐπανορθώσει καὶ μίαν ἀνακρίβειαν, ἡ ὁποία πολλάκις ἐπανελήφθη. Ὁ μακαρίτης Τριανταφυλλίδης δὲν ὁρίζει ἐν τῇ διαθήκῃ του νὰ συστηθῶσι Γεωργικαὶ Σχολαὶ, ὁ μακαρίτης Τριανταφυλλίδης ἐκληροδότησεν ἓν ποσὸν 800,000 φράγκων, λέγει δὲ εἰς τὴν διαθήκην του νὰ χρησιμεύσῃ αὐτὸ πρὸς κοινωφελῆ τινα ἐθνικὸν σκοπὸν, μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῆς Συγκλήτου τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐπὶ τῆς ὑπουργίας δὲ τοῦ κ. Αὐγερινοῦ, κατὰ τὸ ἔτος 1867, πρυτανεύοντος τοῦ κ. Καλλιγᾶ, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα, καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Σύγκλητος τοῦ Πανεπιστημίου ἀπεφάνθησαν νὰ συστηθῶσι Γεωργικαὶ Σχολαί· ἐννοεῖται δὲ, ὅτι κατὰ πρῶτον λόγον ἔπρεπε νὰ συστηθῇ τοιαύτη ἐν Τίρυνθι, διότι ὑπῆρχον ἐκεῖ τὰ καταστήματα, αἱ γαῖαι, τὰ πάντα ἕτοιμα, καὶ κατὰ συνέπειαν ἦτο εὔκολον τοῦτο· ἀλλὰ κατόπιν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Δηλιγιάννη, ἡ ὁποία συνέστησε τὸν Γεωργικὸν σταθμὸν Βυτίνης, δηλ. ἐξετέλεσε τὸ ἓν μέρος μόνον τοῦ νομοσχεδίου, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν συνέστη ἡ Σχολὴ ἐν Τίρυνθι. Ἤδη εἶναι καλὸν νὰ ἔχωμεν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἐπαρκοῦν οἱ τόκοι τοῦ κληροδοτήματος, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ θίξωμεν τὸ κεφάλαιον. Γεννᾶται δὲ ἡ ἀπορία, πῶς συμβαίνει, ὥστε μετὰ τὴν πρὸ τετραετίας περίπου ἵδρυσιν τῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν καὶ κατόπιν τῆς ἑτέρας ἐν Θεσσαλίᾳ, νὰ μὴ κατορθωθῇ ἡ ἵδρυσις καὶ τῆς ἐν Τίρυνθι, καθόσον αἱ ἱδρυθεῖσαι Σχολαὶ βεβαίως δὲν δύνανται μετὰ 4 ἔτη παρὰ νὰ ἐξάγωσι προϊόντα, καὶ συνεπῶς θὰ ἐμειώθη τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀπῃτεῖτο πρὸς συντήρησιν κατ’ ἀρχὰς τῶν Σχολῶν. Ὥστε εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τοῦ ζητήματος τούτου, διὰ νὰ ἴδῃ τί συμβαίνει· διότι εἶναι λυπηρὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ βλέπωσιν οἱ ξένοι, οἱ ἐπισκεπτόμενοι τὰ παρακείμενα Κυκλώπεια τείχη, τὴν τοιαύτην οἰκτρὰν κατάστασιν τῆς ἀτυχοῦς ταύτης Σχολῆς, καταστήματα ἠρειπωμένα, καὶ ἐγκαταλελειμμένας τὰς γαίας τῆς Σχολῆς, ἐντὸς δὲ τῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ ἀοίδιμος Καποδίστριας ᾠκοδόμησε, νὰ ἐνδιαιτῶνται κτήνη, καὶ νὰ χρησιμοποιῶνται τὰ καταστήματα ταῦτα ὡς ἀποθῆκαι τῶν ἑκάστοτε ἐνοικιαστῶν χωρικῶν. Ἐν τῷ προαυλίῳ τῆς Σχολῆς ὑπάρχει πελωρία δάφνη, ἣν ἐφύτευσεν ἰδίᾳ χειρὶ ὁ ἀείμνηστος Καποδίστριας· ὥστε φαντάζεσθε ὁποία ἱεροσυλία τελεῖται εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο. Περαίνων παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§52ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ἀληθῶς συγκινοῦμαι ἐκ τῶν παραστάσεων τῶν ἐκ Πυλίας καὶ Ναυπλίας ἀξιοτίμων συναδέλφων, διεκτραγῳδούντων σήμερον τὴν ἀπώλειαν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἐρημώσεως τῶν κτιρίων τῆς Γεωργικῆς Σχολῆς τῆς Τίρυνθος· ἀλλ’ οἱ κύριοι ἀντιπρόσωποι, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσα, ἐπὶ δεκαετίαν ἤδη ὑποστηρίζουσι τὴν ἐνεστῶσαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἦτο καὶ πρὸ δεκαετίας καὶ ἐπὶ δεκαετίαν, ἀντὶ δὲ νὰ ἐκτραγῳδῶσιν ἐδῶ τοὺς πόνους των, καὶ τὰς ἀπωλείας, τὰς ὁποίας ὑφίσταται τὸ Δημόσιον, ἠδύναντο νὰ ὑποβάλωσι τὰς παραστάσεις των, ὅπως καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶπον, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν πείσωσιν, ὅπως θεραπεύσῃ τὰς ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερον. Βεβαίως ἡ ἀνασύστασις τῆς ἐν Τίρυνθι Γεωργικῆς Σχολῆς εἶναι ἀναγκαιοτάτη, καίτοι δὲν παρήγαγε μέχρι τοῦδε τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα οἱ συστήσαντες αὐτὴν προσεδώκουν· παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ἡ σύστασις Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Ἀϊδινίῳ διὰ τοῦ κληροδοτήματος Τριανταφυλλίδου οὐδένα εἶχε λόγον· ἠδύνατο νὰ ἱδρυθῇ ἡ Γεωργικὴ Σχολὴ διὰ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Κασσαβέτη, καὶ νὰ συντρέξῃ τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἤθελε, καὶ ὄχι τὰ χρήματα τοῦ Τριανταφυλλίδου νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὴν ἐν Ἀϊδινίῳ Σχολήν, τόσῳ μᾶλλον, καθόσον ἔχομεν ἐν Πελοποννήσῳ ἄλλα μέρη, ὅπου εἶναι ἀνάγκη νὰ συστηθῶσι Γεωργικαὶ Σχολαί· ἐν Ἠλείᾳ καὶ ἐν Μεσσηνίᾳ ἔπρεπε κατὰ πρῶτον λόγον νὰ θεραπευθῶσιν αἱ ἀνάγκαι περὶ ἱδρύσεως Γεωργικῶν Σχολῶν, καὶ κατόπιν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς ἀπώτερα σημεῖα τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ ἐν Βυτίνῃ Γεωργικὸς σταθμὸς νομίζω ὅτι εἶναι ἐκπλήρωσις μιᾶς ὑποκαρδίου ἐπιθυμίας τοῦ κληροδότου, ἂν καὶ δὲν ἐπέτυχε καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι ἐλλείπουσιν ἐκεῖ καὶ τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας, ὑπάρχουσι δὲ καὶ ἀτέλειαι ἐν τῷ νόμῳ, ὁ ὁποῖος διέπει αὐτόν· εἰς τὴν ἀναπλήρωσιν δὲ τῶν ἀτελειῶν αὐτῶν ἀφορᾷ ἡ πρότασις ἡμῶν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον χθές. Βεβαίως δὲν ἔχει λόγον τινὰ ἡ διατήρησις τοῦ δασοκομικοῦ τμήματος ἄνευ προνοίας τινὸς ὑπὲρ τῶν ἐκπαιδευομένων ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ, δὲν ἔχει λόγον ἡ ὕπαρξις λεπτουργικοῦ τμήματος, ἐὰν δὲν ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀρτιωτέρας ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐν αὐτῷ μαθητευομένων. Ἐπανέρχομαι εἰς τὰς παραστάσεις τῶν ἀξιοτίμων τῆς δεξιᾶς. Καὶ τῷ ὄντι αἱ παραστάσεις ἦσαν ἀναγκαῖαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις. Ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Τριανταφυλλίδου δὲν εἶναι δυνατὸν οὐ μόνον νὰ ἐξιχθῇ τὸ ἀντικείμενον τῆς γεωργικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται ἀλλαχοῦ, ἀλλ’ οὔτε αἱ δύο Σχολαὶ καὶ ὁ Γεωργικὸς σταθμὸς, ἀτελῶς ἄλλως λειτουργοῦντα, νὰ συντηρηθῶσιν ἀπ’ ἐναντίας δὲ ὑπάρχει ἔλλειμμα σπουδαῖον τῶν ἐσόδων πρὸς τὰς δαπάνας· διὰ τοῦτο ἠναγκάσθησαν νὰ ἀφαιρέσωσι θέσεις ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ μειωθῶσι τὰ ἔξοδα καὶ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰ ἔσοδα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ συζητήσω λεπτομερέστερον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον.

§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κυρίους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοὺς τὴν ἐπερώτησιν, ἢ μᾶλλον τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρό τινων ἑβδομάδων, σχετικῶς πρὸς τὰ τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων. Ἐν τῷ τελευταῖον δημοσιευθέντι ὑπ’ ἀριθ. 485 φύλλῳ τοῦ παραρτήματος τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνονται οἱ πίνακες τῶν συλληφθέντων κατὰ τοὺς τελευταίους δύο μῆνας, Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον, φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων· τῇ προσθήκῃ τῶν συλληφθέντων, κατὰ τοὺς πίνακας τούτους, εἰς τοὺς πρότερον ἐν τῷ ἔτει τούτῳ συλληφθέντας ἔχομεν μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου συλληφθέντας ἐν ὅλῳ καὶ προσελθόντας 5,842, ἤτοι κατὰ 212 περισσοτέρους τῶν συλληφθέντων ἐν ἔτει 1892 κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα. Καὶ ὁ ἀριθμὸς οὗτος βεβαίως ἐκ πρώτης ὄψεως θέλει ἀποδοθῆ εἰς ἀποτέλεσμα τῆς ἐκτάκτου ἐνεργείας, ἥτις κατεβλήθη κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, ἰδίως μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς ἰσχὺν τοῦ νόμου περὶ καταδιώξεως τῆς λῃστείας. Ἀλλ’ ἀκριβὴς ἐξέτασις ἀποδεικνύει πᾶν τοὐναντίον, ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ὑπέρβασις κατὰ 212, ἢ μᾶλλον ἡ ὑπέρβασις, ἥτις ἠλαττώθη εἰς 212 μόνον, ὀφείλεται εἰς τοὺς μῆνας, καθ’ οὓς δὲν ἴσχυεν ὁ νόμος οὗτος· διότι παρατηρῶ εἰς τοὺς πίνακας τοὺς δεδημοσιευμένους ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον, Μάρτιον καὶ Ἀπρίλιον συνελήφθησαν καὶ προσῆλθον 2108 φυγόδικοι καὶ φυγόποινοι, ἐνῷ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον εἶχον προσέλθει καὶ συλληφθῆ 1874, κατὰ δὲ τοὺς ἑπομένους μῆνας Μάϊον μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου συνελήφθησαν καὶ προσῆλθον 3734, ἐνῷ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος εἶχον προσέλθει καὶ συλληφθῆ κατὰ 22 πλειότεροι, 3756. Ἡ ὑπέρβασις ἄρα ἡ γενομένη ἐν ἔτει 1893 κατὰ 234 φυγοδίκους καὶ φυγοποίνους ὀφείλεται ὅλη εἰς τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας τοῦ ἔτους 1893, διότι οἱ ἑπόμενοι μῆνες φέρουσι κατὰ εἴκοσι δύο ὀλιγωτέρους τῶν συλληφθέντων κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος· ἐν συνόλῳ δὲ οἱ μῆνες οὗτοι δίδουσιν ὑπέρβασιν ἐπὶ τῶν συλληφθέντων καὶ προσελθόντων τοῦ παρόντος ἔτους 212, διότι κατὰ μὲν τὸ 1892 συνελήφθησαν 5630, κατὰ δὲ τὸ 1893 συνελήφθησαν 5842. Ἀλλὰ ταῦτα, καὶ πάλιν σήμερον ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔχουσι πολλὴν ἀξίαν, διότι ἀξίαν ἔχουσιν οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι ἐφ’ ὅσον ἀποδειχθῇ, ὅτι οἱ συλλαμβανόμενοι φυγόδικοι καὶ φυγόποινοι εἶναι πραγματικῶς φυγόδικοι καὶ φυγόποινοι ἄξιοι τοῦ κόπου καὶ τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας καταβάλλει ἡ Πολιτεία πρὸς περισυλλογὴν αὐτῶν, ἄξιοι τῆς ἀνησυχίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Πολιτεία ἕνεκα τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν. Ἀναδιφῶν καὶ ἐξετάζων ἐκ νέου τὰ περὶ τούτου, εὗρον ὅτι μέχρι τοῦ τέλους τοῦ ἔτους 1890 οἱ πίνακες οἱ δημοσιευόμενοι ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύοντο καὶ μετὰ ἐξηγήσεων διακρινουσῶν κατὰ πράξεις τοὺς συλλαμβανομένους φυγοδίκους καὶ φυγοποίνους. Ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου, νομίζω, τοῦ 1890 ἢ ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου, ἔπαυσε τὸ σύστημα τοῦτο, καὶ ἔκτοτε δημοσιεύονται πίνακες ἁπλῶς παρέχοντες ἀριθμούς, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξηγήσεως, ἐνῷ οἱ παλαιοὶ παρεῖχον καὶ τὰς πράξεις, δι’ ἃς οἱ συλλαμβανόμενοι κατεδιώκοντο ἢ εἶχον καταδικασθῆ· ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τοῦτο, οἱ σημερινοὶ πίνακες παραλείπουσι καὶ τὴν διάκρισιν μεταξὺ φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, δίδοντες ἐν συνόλῳ τὸν ἀριθμὸν, ἄνευ τῶν διακρίσεων τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φυγοποίνων καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φυγοδίκων. Ἔχει δὲ πολλὴν σπουδαιότητα ἡ διάκρισις αὕτη, διότι ὅστις ἀνατρέξῃ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐξετάσῃ τοὺς δημοσιευομένους πίνακας τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων παρατηρεῖ, ὅτι σχεδὸν ἅπαντες, μέχρις ἑνὸς, οἱ φυγόποινοι οἱ συλλαμβανόμενοι εἶναι καταδεδικασμένοι ἐπὶ πλημμελήματι. Ὅσους πίνακας ἐξ αὐτῶν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετάσω μοὶ ἀπέδειξαν, ὅτι τὰ 9/10, ἂν ὄχι τὰ 99%, εἶναι κατάδικοι ἐπὶ πλημμελήματι, δηλαδὴ ἄνθρωποι πᾶν ἄλλο ἢ κακοῦργοι. Ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ, ἂν ἐξαιρέσητε ζωοκλόπους τινὰς ἢ κλέπτας, εἶναι ἄνθρωποι ὑποπίπτοντες εἰς συνήθεις τραυματισμοὺς ἢ ἄλλα τινὰ τοιαῦτα πλημμελήματα. Ἐνῷ τοὐναντίον συμβαίνει εἰς τοὺς φυγοδίκους· οἱ πλεῖστοι τῶν φυγοδίκων καταδιώκονται ἐπὶ κακουργήματι· ἀλλὰ ἐκεῖ πάλιν ἡ διάκρισις, τὴν ὁποίαν δὲν εὑρίσκω οὐδὲ εἰς τοὺς παλαιοὺς πίνακας, ἤθελε μᾶς φωτίσει, ἡ διάκρισις δηλαδὴ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν καταδιώκονται· καταδιώκονται διὰ βουλεύματος; διὰ κατασχετηρίου; δι’ ἁπλοῦ ἐντάλματος συλλήψεως; Τοῦτο δὲ εἶναι οὐσιῶδες νὰ γνωρίζωμεν, διότι πάντες, οἱ ἀσχολούμενοι εἰς τὰ τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων καὶ τὰ τῆς δικαιοσύνης, γνωρίζουσιν ὅτι πάντες, ὅσοι καταδιώκονται πρὸς σύλληψιν, δὲν εἶναι καὶ ἀληθῶς κακουργήσαντες, ὅτι δὲ δυστυχῶς, καθ’ ὃν τρόπον λειτουργεῖ παρ’ ἡμῖν ἡ δικαιοσύνη, ἡ ποινικὴ ἰδίως, συχνότατα ἄνθρωποι οὐδένα ὀφείλοντες πραγματικῶς λόγον πρὸς τὴν δικαιοσύνην εὑρίσκονται ὑπὸ ἔνταλμα συλλήψεως ἢ κατασχετήριον. Εἶναι δυστυχῶς βέβαιον, ὅτι πολλαχοῦ τοῦ Κράτους οἱ ἀνακριταὶ, ἐπὶ ἁπλῇ μηνύσει, πρώτην πρᾶξιν θεωροῦσιν, ὅτι ἔχουσι καθῆκον νὰ ἐνεργήσωσι τὴν ἔκδοσιν ἐντάλματος συλλήψεως ἀνεξετάστως, εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος αἱ μηνύσεις περιλαμβάνουσι καταγγελίαν οὐχὶ κατὰ μόνου τοῦ πράξαντος, ἀλλὰ καὶ κατὰ πάσης τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ· γνωρίζουσιν ἰδίως οἱ ἀντιπρόσωποί τινων ἐπαρχιῶν, ὅτι ἐπὶ τοιαύταις μηνύσεσιν ὁλόκληροι οἰκογένειαι καταδιώκονται δι’ ἐντάλματος συλλήψεως, αἱ ὁποῖαι βεβαίως οὐδὲν ἔχουσι τὸ κοινὸν μετὰ τοῦ διαπράξαντος τὴν ἀξιόποινον πρᾶξιν, ἐφ’ ᾗ ἐγένετο ἡ μήνυσις. Ὑπομιμνήσκω λοιπὸν τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ παρακαλῶ, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ παρελθόντα,—τὰ ὁποῖα ἐπέτρεπον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ διακρίσεις νὰ ὑποβάλλῃ τοὺς πίνακας τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, κατάστασιν δηλονότι γενικὴν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, μετὰ διακρίσεως κατὰ πράξεις,—νὰ διατάξωσιν ὥστε νὰ καταρτίζωνται εἰς τὸ ἑξῆς οἱ πίνακες παρέχοντες εἰς τὸ κοινὸν ἀκριβεστέραν ἰδέαν τῶν πραγμάτων, νὰ παράσχωσι δὲ καὶ εἰς ἡμᾶς ἐνταῦθα ἀφορμὴν, ἵνα, συζητοῦντες περὶ τοῦ θέματος, ἐξεύρωμεν τὴν θεραπείαν τοῦ νοσήματος τῆς φυγοδικίας καὶ φυγοποινίας, τὸ ὁποῖον βεβαίως εἶναι ἄξιον τῆς ἡμετέρας προσοχῆς. Ἤθελον τολμήσει νὰ ζητήσω καὶ τοῦτο, καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δύσκολον τὸ πρᾶγμα. Νομίζω ὅτι θὰ ἦναι εὔκολον νὰ διαταχθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ συγκέντρωσις τῶν πινάκων τῆς τελευταίας πενταετίας καὶ ἡ ἐκ νέου δημοσίευσις αὐτῶν ἐν φυλλαδίῳ, ἰδίως δὲ τῶν πινάκων τῶν παρεχόντων τὰς διακρίσεις, διότι θέλουσιν οὗτοι παράσχει ἔδαφος πρὸς περαιτέρω μελέτην τοῦ σπουδαίου τούτου θέματος.

§54ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ εἰς ἐμὲ ἀπηυθύνθη ὁ κύριος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς, ζητῶν τὴν ἐκτύπωσιν τῶν πινάκων, ὀφείλω νὰ κάμω παρατήρησίν τινα, διὰ νὰ ἐννοήσωμεν κατὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐγὼ θεωρῶ τοῦτο ὡς ἓν τῶν ἐκτάκτως σπουδαίων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν ποτε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν δύναται, κατ’ ἐμὲ, νὰ παράσχῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, διότι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔρχονται πληροφορίαι, ὅτι συνελήφθησαν τόσοι κατ’ ἀριθμὸν φυγόποινοι καὶ φυγόδικοι ἁπλῶς, χωρὶς νὰ σημειῶται οὔτε τὸ ὄνομα τοῦ συλληφθέντος, οὔτε ἡ πρᾶξις ἢ αἱ πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας καταδιώκεται· τοῦτο δὲ μόνον δύναται νὰ δώσῃ πλήρη τὴν πληροφορίαν, ἣν ἐπιζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ τὸ μέτρον τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ βαθμοῦ τῆς κακότητος τῶν συλλαμβανομένων· διότι τοῦτο κυρίως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ. Βλέπομεν ἀριθμὸν φυγοποίνων μέγιστον· συνελήφθησαν φυγόποινοι 2,000, 3,000, 5,000, καὶ ἐν τούτοις γνωρίζομεν πάντες, ὅτι κατὰ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ νόμου οὐδεὶς ἀπολύτως ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει φυγόποινος, διότι φυγόποινος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατ’ ἀντιμωλίαν δικάζεται καὶ εἶναι καταδεδικασμένος δι’ ἀποφάσεως μὴ δυναμένης ὁπωσδήποτε νὰ ἀνακληθῇ. Τοιοῦτος δὲ φυγόποινος ἀπολύτως οὐδεὶς ὑπάρχει, ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδραπέτευσαν ἀπὸ τὰς φυλακάς...

§55ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ Παπακυριτσόπουλος τί ἦτο;

§56ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐκτὸς ἐκείνων, εἶπον, οἱ ὁποῖοι ἐδραπέτευσαν ἀπὸ τὰς φυλακάς· τοιοῦτοι δὲ δὲν εἶναι πλέον τῶν δέκα· πάντες οἱ ἄλλοι εἶναι φυγόποινοι ἐξ ἐρημοδικίας, χαρακτηρίζονται δ’ ὡς φυγόποινοι, διότι αἱ ἀποφάσεις αὐτῶν ἐθεωρήθησαν τελεσίδικοι λόγῳ τῆς παρελεύσεως τῆς πρὸς ἀνακοπὴν προθεσμίας, ὀλίγιστοι δ’ εἰσὶν ἐκεῖνοι, ὧν αἱ ἀποφάσεις αἱ δικαστικαὶ κατέστησαν πράγματι ὁριστικαί· ἀλλὰ πάντες οὗτοι, εἴτε συλλαμβανόμενοι, διατελοῦντες ἐν ἀγνοίᾳ τῆς τελεσιδικίας, εἴτε προσερχόμενοι, καταφεύγουσιν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης δι’ ἐνδίκων μέσων, καὶ ἐπέρχεται ἓν ἀποτέλεσμα. Πρέπει λοιπὸν νὰ γνωρίζωμεν, ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο· διότι, ἐξ ὅσων γνωρίζω, οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, καταδιωκόμενοι διὰ ἀποφάσεων τοιούτων, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς, διὰ πλημμελήματα ὄχι πολλοῦ λόγου ἄξια, προσερχόμενοι ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, ἀθωοῦνται, καθόσον, ὡς καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, τὸ κακὸν βάσιν ἔχει τὸ εὐφάνταστον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅστις, ἐπιδίδων μήνυσιν δι’ οἱονδήποτε λόγον, ἐξογκόνει τὰ πράγματα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἔχωμεν τοιαύτας στατιστικὰς πληροφορίας· ἀλλὰ ταῦτα πάντα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν δύναται νὰ τὰ φέρῃ. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ περιορίσῃ τὴν ἀξίωσίν του εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις νὰ διατάξῃ τοὺς Εἰσαγγελεῖς, ἵνα παρασκευάσωσι πίνακας, ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἐμφαίνηται τὸ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον τοῦ φυγοποίνου, ἡ πρᾶξις, δι’ ἣν κατεδικάσθη, ἂν συνελήφθη ἢ ἂν προσῆλθε, πότε συνελήφθη ἢ προσῆλθεν, ἂν ἀνέκοψεν ἢ μὴ τὴν ἀπόφασιν, καὶ τί ἐγένετο ἐπὶ τῆς ἀνακοπῆς. Ἂν δὲ τοῦτο διὰ τῶν Εἰσαγγελέων κατορθωθῇ, — καὶ εἶναι εὔκολον τὸ πρᾶγμα, ὀλίγη ἐργασία ἀπαιτεῖται, — ἂν ταύτην τὴν στατιστικὴν πληροφορίαν ἔχωμεν, θὰ ἔχωμεν ἀκριβῆ περὶ τοῦ πράγματος πληροφορίαν, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν, ἂν δικαιῶνται νὰ λέγωσί τινες, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι πλήρης φυγοποίνων ἢ πλήρης φυγοδίκων· διότι πρὸς ταῖς ἄλλαις πληροφορίαις πρέπει νὰ προσαχθῇ καὶ ἡ πληροφορία, σχετικῶς πρὸς τοὺς φυγοδίκους, διὰ ποίαν πρᾶξιν καταδιώκονται, ἂν δι’ ἐντάλματος ἢ βουλεύματος, καὶ τί ἀπέγειναν οἱ προσερχόμενοι ἢ συλλαμβανόμενοι· διότι ἐξ ἄλλης στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν ἐκ τοῦ προχείρου ἄλλοτε ἐνήργησα ἐγὼ ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Ἀθηνῶν, παρετηρήθη, ὅτι μεταξὺ τῶν βουλευμάτων τῶν ἐκδοθέντων διὰ πρόσωπα κατηγορούμενα ἐπὶ κακουργήματι, δισχιλίων περίπου, ἐλάχιστος ἀριθμὸς 35 μόνον, νομίζω, ἦσαν παραπεμπτικὰ βουλεύματα, καὶ ὅμως οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἦσαν φυγόδικοι, διότι κατεδιώκοντο δι’ ἐντάλματος τοῦ ἀνακριτοῦ, ὅστις ἐξέδωκε τὸ ἔνταλμα καθ’ ὃν τρόπον εἶπεν ὁ κύριος Βουλευτὴς, ἐπὶ τῇ ἁπλῇ μηνύσει. Λοιπὸν εἰς ταύτας τὰς πληροφορίας παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ περιορισθῇ, καὶ νὰ ζητήσῃ διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως διὰ τῶν Εἰσαγγελέων προσαχθῶσιν αἱ πληροφορίαι.

§57ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐγὼ ἐζήτησα παρὰ τῶν δύο ὁμοῦ τὰς πληροφορίας, καὶ ἀνήκει εἰς ἕκαστον νὰ δώσῃ τὸ εἰς αὐτὸν ἐπιβαλλόμενον· ἀλλὰ εἰς τοῦτο μόνον παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἄλλοτε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ ἔτη ἐγίνετο ἡ μία τῶν διακρίσεων, σπουδαία διάκρισις, ὄχι ἐπαρκής, ἀλλὰ σπουδαία. Ὑπάρχουσι πίνακες, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ ἔτη δημοσιευόμενοι, κατὰ τοὺς ὁποίους διακρίνονται οἱ φυγόδικοι καὶ οἱ φυγόποινοι κατὰ τὰς πράξεις, κατὰ τὰς ὁποίας κατεδιώκοντο. Τὰ ἄλλα βεβαίως δὲν θὰ προσαχθῶσι, διότι ὁμολογῶ, ὅτι ταῦτα δὲν δύναται νὰ δώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὅσα ὅμως ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δύναται τοῦτο σήμερον νὰ δώσῃ, καὶ ἂν θελήσῃ ἡ ὑπηρεσία νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε ἐνήργει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, δύναται νὰ εὕρῃ τὰς πληροφορίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὁπωσδήποτε εἶναι ἡ βάσις, ἐφ’ ἧς θέλει ἐργασθῆ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰδίως νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ καὶ πάλιν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἡ ἐκτύπωσις ἐν φυλλαδίῳ τῶν πινάκων μιᾶς πενταετίας, ἴσως καὶ μιᾶς δεκαετίας, τῶν πινάκων ἰδίως τῶν περιεχόντων τὰς διακρίσεις, ὅπως δυνηθῶμεν ἐκεῖθεν νὰ ἀρυσθῶμεν πληροφορίας καὶ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν ἔρευναν ζητήματος, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ ἐγείρῃ σπουδαίαν συζήτησιν.

§58ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσω σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό...

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν δικαιοῦται νὰ παραπονεθῇ πρὸς τοῦτο, εἶναι βεβαίως ὁ κ. Βάλληνδας.

§60ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐπειδὴ μοὶ δίδετε ἀφορμὴν, ζητῶ τὸν λόγον (γέλωτες).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς δίδω εὐχαρίστως τὸν λόγον, διότι ἴσως διασκεδάσητε.

§62ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ἅμα λαβὼν τὴν ἔγγραφον ἐπερώτησιν τοῦ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ, διέταξε τὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης νὰ παρασκευάσῃ τοὺς πίνακας· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐκ τῶν λεχθέντων κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν βλέπω ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῶσιν οἱ πίνακες οὗτοι δι’ ἐνδείξεων συμπληρωτικῶν, διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἐπερώτησίν του, προσθέτων τὰ στοιχεῖα, ἐφ’ ὧν δύνανται νὰ ἀσχοληθῶσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι, ὥστε νὰ γείνωσι πληρέστεροι οἱ πίνακες.

§63ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ διὰ τὸ ποιὸν τῶν φυγοδίκων. Θὰ ἐπιστήσω μόνον τὴν μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν ἐνδιαφέρει ἐμὲ πόσοι καὶ ποῖοι εἶναι φυγόδικοι. Ὅ,τι μὲ ἐνδιαφέρει, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι, ὅτι βλέπω ὅτι ἀπὸ πέρυσιν οὐδὲ ἓν βῆμα ἐκάμομεν ἐμπρὸς πρὸς ταχεῖαν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, διότι οἱ ἐκδοθέντες πίνακες, τοὺς ὁποίους ἐδημοσιεύσατε, μαρτυροῦσι, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι οὐδὲ κατὰ ἓν βῆμα προωδεύσαμεν. Οἱ ἄρτι δημοσιευθέντες πίνακες τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, τοὺς ὁποίους ἐλπίζω ὅτι ἐμελετήσατε, μαρτυροῦσιν ὅτι, ἐνῷ κατὰ τὴν τρίτην τριμηνίαν τοῦ ἔτους 1892 ὑπῆρχον παρὰ τοῖς Εἰσαγγελεῦσι 30,121 ἐκκρεμεῖς ἀνακρίσεις, κατὰ τὴν τρίτην τριμηνίαν 1893 ηὐξήθησαν εἰς 32,000, τὸ ὅλον δὲ ποσὸν τῶν ἐκκρεμῶν ἀνακρίσεων παρὰ τοῖς Εἰσαγγελεῦσι καὶ τοῖς ἀνακριταῖς ἠξεύρετε, Κύριοι, εἰς ποῖον ποσὸν φθάνει; φθάνει εἰς τὸ ποσὸν τὸ τεράστιον τῶν 60,000. Ὅ,τι λοιπὸν μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι τοῦτο· εἶναι ἀδιάφορον, ἂν αὐτοὶ φυγοδικῶσιν ἐπὶ κλοπῇ ἢ ἐπὶ ἄλλαις πράξεσιν. Ὅ,τι ἐνδιαφέρει τὸν κόσμον, ὅ,τι ἐνδιαφέρει τὸν λαὸν εἶναι, ὅτι 60,000 δικογραφίαι μένουσιν ἐκκρεμεῖς, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι δύο εἶναι οἱ κατηγορούμενοι εἰς ἑκάστην, ἔχομεν 120,000 συμπολίτας μας, οἱ ὁποῖοι σύρονται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων καὶ ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ἀνακρίσεις κατ’ αὐτῶν! Λοιπὸν ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ εἴπῃ, ποῖα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ ἐπὶ τῆς καταστάσεως ταύτης, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον νὰ προβῇ. Ἀδύνατον, Κύριοι, ὅταν ἔχωμεν τοιαύτην διαχείρισιν ποινικῆς δικαιοσύνης, νὰ ἐλπίζωμεν ἄλλο τι καλὸν διὰ τὸν τόπον. Τὴν κατάστασιν τῶν δικαστηρίων τὴν γνωρίζετε ὅλοι, ἀλλὰ τὴν ἐπίσημον σφραγῖδα τῆς καταστάσεως ταύτης τὴν δίδει ἡ ἐπίσημος Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους δημοσιεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Θέλετε δὲ νὰ παρεκτείνω τὸν λόγον ἀκόμη καὶ ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης; Ἠξεύρετε τί μαρτυροῦσιν οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους δημοσιεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης; Μαρτυροῦσιν, ὅτι κατὰ τὴν 1 Ὀκτωβρίου, Κύριοι, μετὰ τὸ πέρας τῶν δικαστικῶν διακοπῶν, ὑπῆρχον ἐκκρεμεῖς ὑπὸ διάσκεψιν πόσαι ὑποθέσεις; 1500! Καὶ ἦσαν, Κύριοι, ὑπὸ διάσκεψιν αἱ ὑποθέσεις αὗται πότε; Μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν διακοπῶν. Χίλιαι πεντακόσιαι λοιπὸν ὑποθέσεις ἔμειναν ἐκκρεμεῖς, ὅτε ἔληγον αἱ διακοπαί. Ποῖα δὲ μέτρα ἐλήφθησαν ἐπὶ τῇ καταστάσει ταύτῃ; Καὶ μαρτυρεῖ καί τι περισσότερον ἡ δημοσιευθεῖσα αὕτη κατάστασις. Ὄταν θὰ ῥίψητε ἓν βλέμμα ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, Κύριοι, τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι τὸ ἥμισυ καὶ πλέον τῶν συμπολιτῶν μας, τῶν φερομένων ἐνώπιον τῶν Πλημμελειοδικείων, ἀθωοῦνται. Τί σημαίνει τοῦτο; Σημαίνει ὅτι δὲν γίνεται ἡ ἀναγκαία προεξέλεγξις τῶν εἰσαγομένων εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα πράξεων ὑπὸ τῶν Εἰσαγγελέων, καὶ ἀναγκάζονται οἱ συμπολῖταί μας νὰ φέρωνται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, νὰ προσκομίζωσι μάρτυρας, νὰ φέρωσι δικηγόρους, νὰ ὑποβάλλωνται εἰς ἔξοδα ἄπειρα, καὶ ὅλον τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ᾖναι, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἀθωῶνται. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ, ἂν δὲν ἐμελέτησε, τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα νομίζει χρήσιμα πρὸς διαῤῥύθμισιν καὶ τῆς ποινικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης.

§64ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον ἔθιξε διὰ τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεώς του, εἴτε τῆς πρὸς ἐμὲ συστάσεώς του, ὁ κ. Βουλευτὴς Πυλίας, θὰ ἤγεν εἰς συζήτησιν μακρὰν, διότι δὲν ὀφείλομεν νὰ ἀναζητήσωμεν τὰ αἴτια τῆς καταστάσεως ταύτης μόνον εἰς τὸ προσωπικὸν τὸ ἀποτελοῦν τὸν δικαστικὸν κλάδον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν θέλω νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς μελέτας, τὰς ὁποίας ἔκαμον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ τῷ ἀνακοινώσω, θὰ τῷ ἀπαντήσω ἁπλῶς, ὅτι μόλις χθὲς εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἑπομένως δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ τὸν πληροφορήσω τίνας μελέτας ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔκαμον καὶ τί σκοπῶ νὰ πράξω. Βεβαίως τὸ ἀντικείμενον εἶναι σπουδαῖον, σπουδαιότατον, δὲν εἶναι δὲ μελέτης προχείρου, οὔτε μέτρου τινὸς νομοθετικοῦ ἐκ τοῦ παραχρῆμα. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπιφυλαχθῶ κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον, ἂν ἦμαι ἀκόμη Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Πυλίας.

§65ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ἀντιπαρέρχομαι, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὑπόνοιαν, τὴν ὁποίαν διήγειρεν ἡ ἐμφύλιος ἔρις τῆς δεξιᾶς. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος, ἀντὶ νὰ πέμψῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν φίλον του τὸν κ. Ὑπουργὸν, τὸν διευθύνοντα τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἢ εἰς τὸ τμῆμα τὸ ἁρμόδιον, τὸ Αʹ τμῆμα, μίαν σημείωσιν καὶ νὰ συστήσῃ, ὅπως οἱ στατιστικοὶ πίνακες τῶν συλλαμβανομένων φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων καταρτίζωνται καθ’ ὃν τρόπον θεωρεῖ ἀναγκαῖον ὁ κ. Βουλευτὴς, ἔρχεται καὶ ἐπαναλαμβάνει τὴν ἐπερώτησιν αὐτοῦ περὶ τοῦ ἁπλουστάτου τούτου ἀντικειμένου. Εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφέτος ἐφήρμοσεν ἡ δεξιὰ, τοῦ νὰ ἔρχηται ἐδῶ νὰ κάμνῃ ἐπερωτήσεις πρὸς Ὑπουργοὺς, πρὸς τοὺς ὁποίους διατελεῖ εἰς φιλικωτάτας καὶ στενοτάτας σχέσεις. Ἀντιπαρέρχομαι, λέγω, τὴν ἐμφύλιον ταύτην ἔριδα, καθὼς ἀντιπαρέρχομαι ἐπίσης τὴν ἐμφύλιον ἔριδα τὴν μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν παρατηρηθεῖσαν πρὸ μικροῦ. Ἠγέρθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ λέγει: «Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Μεγαρίδος, ὅσον ἀφορᾷ τὰς πληροφορίας, ἃς ζητεῖτε, δὲν δύναμαι νὰ θεραπεύσω τὴν αἴτησίν σας· ἀποταθῆτε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης!» Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ ἀντικείμενα διεξάγονται μεταξὺ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων, χωρὶς νὰ γίνωνται ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως, χωρὶς νὰ παρουσιάζηται ὁ εἷς τῶν Ὑπουργῶν ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου καὶ δικαιολογούμενος νὰ παραπέμπῃ τοὺς ἐπερωτῶντας εἰς τὸν ἕτερον Ὑπουργόν. Γνωρίζω ἐπίσης, ὅτι δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ 1873 ἐῤῥυθμίσθησαν ἐπαρκῶς τὰ τοῦ στοιχειώδους τούτου ἀντικειμένου, καὶ ἀπορῶ, πῶς δὲν κατέφυγεν ὁ ἐκ Μεγαρίδος κ. Βουλευτὴς εἰς τὴν ἐγκύκλιον ταύτην. Τὸ 1873 ἐξεδόθη ἐγκύκλιος καὶ σχέδιον πίνακος ἐπιμηκεστάτου, ἐν τῷ ὁποίῳ πρέπει νὰ σημειῶνται πρῶτον πόσοι φυγόδικοι καὶ φυγόποινοι ἐξ ἑκάστης περιφερείας Πρωτοδικῶν καταζητοῦνται, δεύτερον πόσοι ἐξ αὐτῶν συνελήφθησαν καθ’ ἕκαστον μῆνα, τρίτον ἐπὶ τίσιν ἐγκλήμασιν ἢ πλημμελήμασι καταδιώκονται, τέταρτον τίνες ἐξ αὐτῶν κατεζητήθησαν διὰ βουλεύματος ἢ δι’ ἐντάλματος ἀνακριτικοῦ, τίνες δ’ ἐκ τῶν συλληφθέντων ἐκρατήθησαν ἢ ἀπηλλάγησαν, καὶ τέλος πάντων ὅλαι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ζητεῖ καὶ τὰς ὁποίας δὲν ἐπενόησεν ἀκόμη νὰ ἐπιζητήσῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής, εὑρίσκονται ἐν τῷ πίνακι ἐκείνῳ. Ἡ κατάρτισις τοῦ πίνακος ἐκείνου ἐτηρεῖτο ἀκριβέστατα μέχρι τοῦ 1882 ἢ μέχρι τοῦ 1883. Ἀλλ’ ὅτε ἦλθεν ἡ νέα κατάστασις τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία ἀπεβαρβάρωσε τὴν Ἑλλάδα, ἔκτοτε δὲν ἐφαρμόζεται ἡ ἐγκύκλιος ἐκείνη. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν προσεπάθησα τὸ 1890, ἵνα ἄρξηται ἐκ νέου ἡ κατάρτισις τοῦ μηνιαίου τούτου πίνακος, καὶ ἐξέδωκα ἐπὶ τούτου ἐγκύκλιον, ὡς γενικὸς γραμματεὺς, δὲν κατωρθώθη τι ὅμως, διότι οἱ Εἰσαγγελεῖς δὲν ἐξεπλήρουν τὸ καθῆκόν των ἐγκαίρως καὶ δεόντως. Ὁ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς ἠπόρησε διατὶ μῆνές τινες δὲν παρήγαγον πρόσοδον φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, οἷα παρήχθη κατὰ τὸν ἀντίστοιχον χρόνον τοῦ παρελθόντος ἢ κατὰ τοὺς προηγουμένους μῆνας, ἀλλὰ λησμονεῖ, ὅτι, ἂν δὲν ἔχῃ τις ὑπ’ ὄψει τὸν ἀριθμὸν τῶν καταζητουμένων φυγοδίκων ἢ φυγοποίνων, δὲν δύναται νὰ σύρῃ συμπέρασμα λογικὸν καὶ ἀκριβὲς περὶ τῆς ἐκ φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων προσόδου. Δύναται νὰ μὴ συνελήφθησαν κατὰ τὸν Ἰούνιον πολλοὶ φυγόδικοι, διότι δὲν κατεζητοῦντο πολλοὶ φυγόδικοι, ἢ δύναται κατὰ τὸν Μάρτιον νὰ συνελήφθησαν περισσότεροι, διότι κατεζητοῦντο περισσότεροι· αὐτὴ ἡ ἐσοδεία λοιπὸν δὲν εἶναι παρὰ σχετικὴ πρὸς τὸ ποσὸν τῶν καταζητουμένων φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων. Ὥστε ἀντὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ ὁ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀσχολῶνται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ, ἂς ἀνατρέξωσιν εἰς τὸ βιβλίον τῶν ἐγκυκλίων τοῦ 1873, καὶ θέλουσιν εὕρει τὰ μέσα, ἵνα ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§67ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀπαντήσω, διότι κατηγορήθην ὑπὸ τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, ὅτι συνετέλεσα εἰς ἐμφύλιον ῥῆξιν, ἥτις δὲν ἠξεύρω κατὰ τί τὸν ἐνδιαφέρει. Τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν ἤθελον βεβαίως λάβει τὸν λόγον, ἵνα ὑπομνήσω τὴν ἐπερώτησίν μου, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπομνήσει καὶ ἰδιαιτέρως...

§68ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ...

§69ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μείνατε ἥσυχος· τὴν εὐχαρίστησιν αὐτὴν δὲν θὰ τὴν ἔχητε ποτέ. Τρέχετε τὸν κίνδυνον νὰ ἐπανέλθητε εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην, ἀλλὰ βεβαίως ἐμὲ οὐδέποτε θέλετε ἴδει ἐκεῖ (δεικνύει τὴν ἀριστεράν).

§70ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Δι’ ἐμὲ τοιοῦτος κίνδυνος δὲν ὑπάρχει, δι’ ὑμᾶς ἀδιαφορῶ.

§71ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀδιαφορεῖτε; καὶ ἐγὼ ἐπίσης ἀδιαφορῶ περὶ τῆς ἀδιαφορίας σας (ἱλαρότης). Λοιπὸν θέλω νὰ ὑπομνήσω τοῦτο πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι ἠδυνάμην ἀληθῶς ἰδιαιτέρως νὰ ὑπομνήσω τὰ πράγματα, ἀλλὰ εἶχον ἀνάγκην νὰ ἐξοφλήσω λογαριασμὸν πρὸς ἀντιθέτους. Ἐνταῦθα ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς καὶ Βουλευτὴς Ἀττικῆς εἶχεν ἐν μιᾷ τῶν μεγάλων αὐτοῦ ἀγορεύσεων δηλώσει μετὰ πολλοῦ στόμφου, καὶ χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἔδαφος τὸ παραγωγικὸν, τὸ ὁποῖον σήμερον μᾶς ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, εἶχε δηλώσει, ὅτι αὐτὸς συνέλαβε 2,000 φυγοδίκους, ὡς νὰ μὴ εἶχον συλλάβει καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ πρὸ αὐτοῦ, 2,000. Ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ ἀποδείξω, ὅτε τὸ πρῶτον ἐζήτασα τὰ πράγματα, ὅτι ἡ μετὰ στόμφου δήλωσις αὕτη δὲν εἶχε κἀμμίαν ἀξίαν, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς εἶχε συλλάβει ἀληθῶς ὀλιγωτέρους ἢ οἱ ἄλλοι, οἱ προκάτοχοι αὐτοῦ, δὲν εἶχε κἀμμίαν ἀξίαν, διότι ἀκριβῶς δὲν εἴχομεν τὰ κύρια στοιχεῖα, τὰ ἀποδεικνύοντα τὴν ἀξίαν τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους μᾶς παρουσιάζει. Ὅτι δὲ οἱ ἀριθμοὶ ἄνευ διακρίσεως τῶν πράξεων μικρὰν ἔχουσιν ἀξίαν, ἐγὼ αὐτὸς πρῶτος ἐνταῦθα εἶπον, καὶ πάλιν σήμερον ἐπανέλαβον, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἔχουσι μεγάλην ἀξίαν, ἐν ὅσῳ δὲν ἔχομεν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς, βλέπω χαίρων, ὅτι κατεῖχεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐργαζόμενος, ὡς πρὸ μικροῦ παρετήρησεν. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει ἀσθενῆ τὴν μνήμην εἰς τὰ πρόσφατα· ὁ κ. Βουλευτὴς λησμονεῖ, ὅτι πᾶσαι ἐκεῖναι αἱ πληροφορίαι, αἱ τῶν παλαιῶν ἐγκυκλίων, εἰς τὰς ὁποίας συνέπραξεν, ὡς λέγει, καὶ αὐτὸς, ὑπάλληλος ὢν τότε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύοντο εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἔπαυσαν δημοσιευόμεναι ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἀκριβῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὡς ἀνώτερος ὑπάλληλος, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1890. Κατὰ τὸ 1890, ἂν ἀναζητήσῃ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, θέλει εὑρεῖ εἰς τοὺς πίνακας πάσας τὰς διακρίσεις ἀκριβῶς τηρουμένας. Ἀλλὰ τότε εἰσῆλθεν ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὡς γενικὸς γραμματεύς. Ἐγὼ ἐλησμόνησα, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ παραίτιος τοῦ γενομένου κακοῦ· μοὶ τὸ ὑπενθυμίζει. Ὁμολογεῖ μάλιστα, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ συντάκτης τῆς νέας ἐγκυκλίου. Ἀληθῶς ἔπρεπε νὰ εἰσέλθῃ αὐτὸς ἀνώτατος ὑπάλληλος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐκδοθῇ τοιαύτη ἐγκύκλιος, ἥτις ἔφερεν ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον κἀμμίαν ἄλλην διάκρισιν νὰ μὴ ἔχωμεν εἰς τοὺς πίνακας, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν τὴν διάκρισιν μεταξὺ φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, ἀλλ’ ἁπλοῦν ἄθροισμα μόνον τῶν συλλαμβανομένων.

§72ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ὅτε εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εὗρον ἀτελεστάτας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος· εὗρον ἀτάκτους τινὰς πίνακας δημοσιευομένους, τῶν ὁποίων δὲν ἐπέτρεψα τὴν ἐξακολούθησιν τῆς δημοσιεύσεως, καὶ συνεννοηθεὶς μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐνήργησα, ὅπως ἐκδοθῇ ἐγκύκλιος μετ’ ἀκριβοῦς πίνακος ὁμοιομόρφου, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δύναται καὶ ἡ ὑπηρεσία καὶ τὸ κοινὸν νὰ πληροφορῆται ἐπαρκῶς. Ἡ ἐγκύκλιος δὲν ἐξετελέσθη, διότι οἱ Εἰσαγγελεῖς ἠμέλησαν νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των, οὐχ ἧττον ἡ δημοσίευσις πινάκων τῶν συλλαμβανομένων φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων ἐξηκολούθησεν, ὅπως καὶ πρότερον, μετὰ διαφόρων τινῶν, ἐπὶ τὸ βέλτιον ὅμως.

§73ΡΙΚΑΚΗΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω, διὰ νὰ προλάβω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Πυλίας. Ἀδημονεῖτε καὶ ἀπορεῖτε, πῶς τόσαι μηνύσεις μένουσιν ἐκκρεμεῖς ἐνώπιον τῶν ἀνακριτῶν, καὶ ζητεῖτε νὰ μάθητε τὸν λόγον. Ἐγὼ, χωρὶς νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τῷ λέγω, ὅτι τὸν λόγον γνωρίζομεν πάντες· ὁ λόγος εἶναι ἡ μὴ μονιμότης τῶν ἀνακριτῶν, καὶ ἰδίως τῶν εἰρηνοδικῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἀέναον ταξείδιον· ἀντὶ δὲ νὰ μεμφώμεθα τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ τὴν ἀφήσωμεν ἥσυχον.

§74ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέθηκε πίνακα, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐζητήθη πρὸ ἡμερῶν, ἀλλὰ δὲν εἶδον ἀκόμη νὰ δημοσιευθῇ ὁ πίναξ οὗτος.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον δὲν ἐπρόφθασεν, ἕνεκα τῶν πολλῶν ἐργασιῶν. Ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος πιστεύω ὅτι θὰ δημοσιευθῇ.

§76ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τὸ ἑξῆς. Εἰς τοὺς πίνακας τῶν φυγοποίνων, οὓς θὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, παρακαλῶ νὰ τεθῇ καὶ ὁ χρόνος, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐγένοντο φυγόδικοι. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ δασῶν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐρωτήσω, τί γίνεται ἡ πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Χατζῖσκος, ὑπογεγραμμένην παρ’ αὐτοῦ καὶ παρ’ ἄλλων Βουλευτῶν; Διατὶ δὲν ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§77Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ συζητηθῇ μετὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§78ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Πρόεδρος ὀφείλει νὰ ἐγγράφῃ πᾶσαν πρότασιν νόμου, κατὰ τὴν σειράν της, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίζῃ, ἂν θὰ συζητηθῇ ἢ ὄχι.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ περὶ φορολογίας ὑπὲρ τῆς καταδιώξεως τῶν ἀρουραίων καὶ τῶν ἀκρίδων νόμου. Ὡσαύτως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1894» καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1894»).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 20 Μαΐου 1882 ΘΞΓʹ νόμου «περὶ διορισμοῦ ἑρμηνέων τῆς τουρκικῆς γλώσσης ἐν τοῖς δικαστηρίοις τῶν νέων ἐπαρχιῶν».

§81ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον, μεταῤῥυθμίζει τὸν νόμον ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν τῶν θέσεων. Ἀλλ’ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον καταργεῖ, περιέχει καὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι σχετίζονται πρὸς τὰ καθήκοντα τῶν διερμηνέων ὡς πρὸς τὸ κῦρος ἐγγράφων προσαγομένων.

§82ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Διατηρεῖται ὁ διοργανισμὸς ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Βώλου.

§83ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὡς πρὸς τὰ Τρίκκαλα καὶ λοιπὰς περιφερείας παύει νὰ ἰσχύῃ, ἀλλὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ ὡς πρὸς τὰς διατάξεις ἐκείνας, καθ’ ἃς δὲν δύναται νὰ προσαχθῇ ἔγγραφον ἐνώπιον δικαστηρίου, ἂν δὲν ἦναι ἐπικεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ διερμηνέως, καὶ ἄλλα τοιαῦτα. Νομίζω, ὅτι ὡς πρὸς ταῦτα πρέπει νὰ συμπληρωθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§84ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ τοιαύτης νομοθεσίας, καλὸν εἶναι νὰ ληφθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πρόνοια περὶ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐπισήμων διερμηνέων καὶ παρ’ ἡμῖν, τοῦτο δὲ δύναται νὰ γείνῃ ἄνευ δαπάνης τοῦ Δημοσίου. Εἰσαγομένου τοῦ τοιούτου θεσμοῦ, θὰ καθιερῶνται τὰ καθήκοντα τῶν διερμηνέων καὶ τὰ δικαιώματα αὐτῶν ἄνευ τῆς ἀπολαυῆς μισθοῦ, οὕτω δὲ καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ ἐκτελῆται ἀπροσκόπτως καὶ ταχέως, διότι, ὡς ἔχουσι τὰ παρ’ ἡμῖν μέχρι σήμερον, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ μετάφρασις ἐν ξένῃ γλώσσῃ συντεταγμένων ἐγγράφων καὶ προσαχθῇ ἐνώπιον δικαστηρίου ἢ ἄλλης ἀρχῆς τοιαύτη μετάφρασις, ἀνάγκη δικαστικῆς πραγματογνωμοσύνης καὶ μεγάλων δαπανῶν. Ὁ θεσμὸς τῶν διερμηνέων ἰσχύει εἰς ὅλα τὰ Κράτη, καὶ ἄπορον πῶς μέχρι τοῦδε κατὰ τοῦτο ὑστεροῦμεν.

§85ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ ἀνάγκη εἶναι ἐπαισθητὴ, καὶ πρέπει νὰ διορισθῶσιν ἐπίσημοι διερμηνεῖς παρ’ ἅπασι τοῖς δικαστηρίοις τοῦ Κράτους. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 μ. μ.