1893.02.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 61

τῆς 10 Φεβρουαρίου 1893.

(Τετάρτη)

Ὥρα 5 μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ἀλεξάνδρου Ἀντωνοπούλου). (Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ πολιτῶν ἐκ Σύρου, ἐπικρινόντων τὴν ἀπονομὴν παρασήμου εἰς τὸν Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλον.

§2ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τίνες εἰσὶν ὑπογεγραμμένοι;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀκτὼ, οἱ ἑξῆς: Ἀλέξανδρος Π. Παπαντώνης, Νικόλαος Κανελλόπουλος, Γεώργιος Δημητρόπουλος, Δημήτριος Ν. Κολοτοῦρος, Χ. Δ. Παπαθανασίου, Ι. Σακελλαρόπουλος καὶ Α. Ἀγγελόπουλος.

§4ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἐντελῶς ἄγνωστοι.

§5ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς ἰδοὺ τί γνωρίζω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι νομίζω, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις νὰ ἀνακληθῇ τὸ παράσημον, ὡς κατὰ πλάνην ἀπονεμηθέν. Μοὶ γράφουν ἐκ Σύρου πολλοὶ κάτοικοι ἐκεῖ, παριστῶντες, ὅτι δὲν εἶναι ἀσπίλου διαγωγῆς ὁ εἰς ὃν ἀπενεμήθη τὸ παράσημον καὶ ὅτι ὁ παρασημοφορηθεὶς ὡς δῆθεν Ἕλλην, πρὸς ἀποφυγὴν τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων, ἤλλαξε τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν καὶ μετὰ τὴν ἀπαλλαγήν του ἐζήτησε τὴν ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, διότι εἶναι ἀνάρμοστον τοιοῦτοι ἀνάξιοι Ἕλληνες νὰ παρασημοφορῶνται. Καταθέτω δὲ καὶ ἔγγραφον περὶ τούτου ἐπερώτησιν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγωσι τὰ ἔγγραφα, δι’ ὧν ἀπενεμήθη τὸ παράσημον εἰς τὸν Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλον, καὶ τὰ διατάγματα καὶ λοιπὰ ἔγγραφα, δι’ ὧν ἐζητήθη ἡ μεταβολὴ τῆς ὑποκοότητος τούτου καὶ δι’ ὧν ἐδόθη ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς πρὸς στρατείαν ὑποχρεώσεώς του ἐπὶ τῇ μεταβολῇ ταύτῃ, ὡς καὶ ἡ ἐπάνοδος αὐτοῦ εἰς τὴν ὑπηκοότητα τοῦ Ἕλληνος, καίτοι στερεῖται πάντων τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, ἕνεκα μὴ ἐκπληρώσεως τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων, καὶ συνεπῶς στερεῖται καὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ φέρειν ὡς Ἕλλην τὸ παράσημον.»

§6ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω τίνας λόγους ἔχει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, δὲν γνωρίζω τίνες εἶναι οἱ πέμψαντες τὴν ἀναφορὰν, διότι, ἐνῷ εἶμαι σχεδὸν Συριανὸς, οὐδένα τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἀναφορὰν γνωρίζω, εἶναι δὲ ὅλοι ὑπογεγραμμένοι μὲ τὸν αὐτὸν χαρακτῆρα, γνωρίζω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλος, τὸν ὁποῖον προσωπικῶς δὲν εἶδον παρὰ ἅπαξ ἢ δὶς, εἶναι γόνος ἐμπορικῆς οἰκογενείας ἐν Σύρῳ, ἀτομικῶς δὲ, ὡς γινώσκω, εἶναι ἄνθρωπος ἐργαζόμενος νυχθημερὸν, ὅπως διαδώσῃ ἐν Εὐρώπῃ τοὺς οἴνους, τὰ ἔλαια καὶ ἐν γένει τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα μετὰ μεγίστης ὄντως ἐπιμελείας, ὡς πράκτωρ τῆς Γερμανικῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας ἐν Σύρῳ καὶ Πειραιεῖ, εἶναι δὲ ἄξιος νὰ ἔχῃ τὸ Ἑλληνικὸν παράσημον, ἀφοῦ τὸ ἔχουν τόσοι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν προσέφεραν ἢ προσφέρουσιν εἰς τὸν τόπον. Δὲν ἀνέγνωσα τὴν ἀναφορὰν, ἀπαξιῶ δὲ νὰ ἀναγνώσω αὐτὴν, διότι γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Φραγκόπουλος δὲν εἶναι ἄξιος τῶν μομφῶν, αἱ ὁποῖαι τῷ ἀποδίδονται. Παρακαλῶ ὅμως, κύριε Πρόεδρε, νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, διότι μοὶ φαίνεται πλαστογραφημένη ὡς φέρουσα τὰς ἀγνώστους ὑπογραφὰς διὰ τοῦ αὐτοῦ χαρακτῆρος.

§7ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ τί γράφουσιν ἐκ Σύρου, κύριε Πρόεδρε (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὸ ἔτος 1880, ὁπότε ἡ πατρίς μας ἐκάλει εἰς τὰ ὅπλα τοὺς νεαροὺς αὐτῆς βλαστοὺς ἅπαντας, ὁ εἰρημένος Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλος, ἀρνησίπατρις γενόμενος, ὅπως ἀποφύγῃ τὴν εὐγενῆ τῆς στρατεύσεως ὑποχρέωσιν, ἐπέτυχεν ἄδειαν διὰ Β. Διατάγματος, ὅπως δεχθῇ τὴν ὀθωμανικὴν ὑπηκοότητα, λόγῳ ὅτι σοβαρὰ αὐτοῦ συμφέροντα ἄνευ τούτου ἐκινδύνευον ἐν τῇ Ἀνατολῇ. «Ἅμα λαβὼν τὸ Β. Διάταγμα, μετέβη εἰς Κυδωνίας, ἔνθα ἔλαβε τουρκικὸν τεσκερὲν προσωρινῶς, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐζήτησε νὰ προμηθευθῇ ὁριστικὸν Ὀθωμανοῦ διαβατήριον. Ἥ τε ὅμως ἐν Ἀθήναις Ὀθωμανικὴ Πρεσβεία καὶ τὸ ἐνταῦθα τότε Ὀθωμανικὸν Προξενεῖον, συνεπείᾳ γνωμοδοτήσεως τῆς Ὑψηλῆς Πύλης, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀναγνωρισθῇ ὑπήκοος Ὀθωμανὸς ὁ μὴ διαμείνας ἐπὶ τρία συνεχῆ ἔτη ἐν Τουρκίᾳ, δὲν τῷ παρέσχον τοιοῦτον. «Ἐν τούτοις μεθ’ ὅλην τὴν ἄρνησιν τῆς Ὀθωμανικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸν ἀναγνωρίσῃ ὑπήκοόν της, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἧς καὶ τότε ἀτυχῶς προΐστατο ὁ τῆς σήμερον ἀνὴρ, τὸν ἀνεγνώρισεν ὡς τοιοῦτον καὶ τὸν ἀπήλλαξε τῆς στρατεύσεως. Μετὰ τριετίαν δ’ ὅλην, ἤτοι κατὰ τὸ ἔτος 1882, ἐπέτυχε μόνον ὀθωμανικὸν διαβατήριον, ἄγνωστον τίνι μέσῳ, παρὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις Ὀθωμανικοῦ Προξενείου, καθόσον τὸ ἐνταῦθα ἐπέμενε μὴ ἀναγνωρίζον αὐτὸν ὡς ὑπήκοον Ὀθωμανόν. Ἐν τέλει ὅμως καὶ τὸ ἐδῶ Προξενεῖον τῆς Πύλης, μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ διαβατηρίου ἐν Ἀθήναις, ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸ τὸν Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλον Ὀθωμανὸν ὑπήκοον ἀκριβῶς κατὰ τὴν νέαν ἐπιστρατείαν τοῦ 1885, ὁπότε καὶ πάλιν ἡ πατρὶς ἐκάλει τὰ τέκνα της εἰς τὰ ὅπλα, ἡ δὲ Τουρκία τὰ ἔσφαζεν εἰς τὰ σύνορα. «Οὕτω δὲ καὶ τὸ δεύτερον ὁ Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλος παρέκαμψε τὸν σκόπελον, ὀλιγωρῶν διὰ τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος, καταπατῶν τὴν φιλοτιμίαν του, ἐμπαίζων τοὺς κινδύνους της καὶ παραβαίνων τοὺς νόμους της. «Ἐν τούτοις ὅλοι αὐτοὶ οἱ κίνδυνοι παρῆλθον· κίνδυνον στρατεύσεως ὁ Ἐμμανουὴλ Φραγκόπουλος δὲν διέτρεχε πλέον, διότι συνεπλήρωσεν ἤδη τὸ 30 τῆς ἡλικίας του ἔτος, μετὰ τὸ 1890, εἶχε δὲ ἀνάγκην ὁ Κύριος νὰ γείνῃ καὶ πάλιν πολίτης Ἕλλην. Ἀδιάφορον ἐὰν καὶ ἡ Τουρκία αὐτὴ δὲν τὸν ἠθέλησεν ὑπήκοόν της· αὐτὸς δὲ, ἐπὶ τρία ὅλα ἔτη, οὔτε Ἕλλην οὔτε Τοῦρκος διατελέσας, καθόσον ἡ μὲν Ἑλλὰς τὸν διέγραψεν, ἡ δὲ Τουρκία δὲν τὸν ἀνεγνώριζε, κατώρθωσε νὰ ἀποφύγῃ τὸ σκοπούμενον, ἤτοι τὴν ἀποφυγὴν τοῦ νὰ στρατεύσῃ. Ἀδιάφορον, ἂν κατεπάτησε στρατολογικούς τε καὶ πολιτικοὺς νόμους, ἀδιάφορον ἂν ἐνέπαιξε δύο Κυβερνήσεις! κλπ. κλπ.» Αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπερασπιζόμενος παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§8ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, ἵνα προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις. Εἶναι ἀνακριβέσταται αἱ ἀποδιδόμεναι μομφαὶ τῷ κ. Φραγκοπούλῳ. Πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ὅπερ δὲν ἀξίζει τὸν κόπον καὶ δὲν ἔπρεπε ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν. Βεβαίως ἡ ὑποβληθεῖσα ἀναφορὰ εἶναι πλαστή, ἀφοῦ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὑπογράφονται, ἐγώ, ὡς Ἑρμουπολίτης, δηλῶ ὅτι εἶναι ἀνύπαρκτα. Ἐκ τίνων λόγων ὑπεβλήθη ἡ ἀναφορὰ, ἀγνοῶ· δηλῶ ὅμως, ὅτι ὁ Φραγκόπουλος ἦτο υἱὸς Κυδωνιέως, ἐγκατεστημένου ἐν Σύρῳ πρὸ ἐτῶν, ἀλλὰ πάντοτε ἐξακολουθοῦντος νὰ διατηρῇ τὴν Ὀθωμανικὴν ὑπηκοότητα. Μέχρι τοῦ 1880 εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ πατήρ του ἦτο Ὀθωμανὸς ὑπήκοος, ὁ δὲ υἱός του οὗτος, ἐξακολουθῶν ἕως τότε νὰ ἦναι ἀνήλικος, δὲν ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τοὺς καταλόγους τῆς στρατιωτικῆς ἀπογραφῆς, ἀλλὰ πρόσωπον ἐνδιαφερόμενον ἐμπορικῶς καὶ ἐνδιαφερόμενον κατὰ τοῦ πατρός του ἐζήτησε παρὰ τοῦ νομάρχου νὰ χαρακτηρισθῇ ὁ νέος Φραγκόπουλος ὡς ὑπήκοος Ἕλλην καὶ ἑπομένως νὰ καταδιωχθῇ ὡς φυγόστρατος· ἀλλ’ ἀπέδειξεν οὗτος τὴν Ὀθωμανικὴν ὑπηκοότητά του καὶ ἀπηλλάγη νομίμως· ἅμα ὅμως τῇ ἐνηλικιώσει του, δηλώσας νομίμως, ἐγένετο καὶ εἶναι ἤδη Ἕλλην ὑπήκοος. Γνωρίζω καλῶς, ὅτι εἶναι ἐκ τῶν ἐντιμοτέρων ἐμπόρων τῆς Ἑρμουπόλεως, ὑποληπτόμενος παρ’ ὅλων καὶ πολλαχῶς γενόμενος ὠφέλιμος ἐν τῇ κινήσει τῆς ἐμπορικῆς ἀτμοπλοΐας, πρὸ δύο ἐτῶν δὲ ἐγκατεστάθη ἐν Πειραιεῖ, ἀντιπροσωπεύων τὴν γνωστὴν Ἀτμοπλοϊκὴν Γερμανικὴν Ἑταιρίαν. Ἑπομένως ὁ κ. Φραγκόπουλος δὲν ἠλάττωσε τὴν ἀξίαν τοῦ ἀπονεμηθέντος αὐτῷ παρασήμου, καὶ εἶναι λυπηρὸν τὸ φαινόμενον, ὅτι τινὲς θέλουσι νὰ μεταβάλωσι τὴν Βουλὴν εἰς στάδιον εὐτελῶν καὶ ποταπῶν προσωπικῶν παθῶν.

§9ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Φαίνεται ὅτι εἶναι πελάτης σας. Ἐγὼ καταθέτω τὴν ἐπιστολήν.

§10ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Οὐδέποτε συνείθισα νὰ ὑπερασπίζω ἐν τῇ Βουλῇ πελάτας μου, ὡς συνήθως πράττει ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος συνάδελφος, μεταβάλλων τὴν Βουλὴν εἰς Πταισματοδικεῖον πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν πελατῶν του, οὐδεμία δὲ σχέσις μὲ συνδέει μὲ τὸν Φραγκόπουλον, ἀλλὰ κατὰ καθῆκον ὑπερασπίζω αὐτὸν, ὡς συμπολίτην μου, καὶ τὸν Ὑπουργὸν, ὅστις λίαν δικαίως ἀπένειμε παράσημον εἰς συμπολίτην μου, ὁ ὁποῖος ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀνώτερος πολλῶν ἄλλων, οἵτινες κατὰ χιλιάδας κατώρθωσαν νὰ λάβωσι παράσημον.

§11ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀπαντῶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος· θὰ ἀπαντήσω ὅταν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν, ἣν καταθέτω, ὑπογεγραμμένην ὑπὸ τοῦ γνωστοῦ μεγαλεμπόρου Βεκερέλη.

§12ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Μεγαλέμπορος τοιοῦτος δὲν ὑπάρχει ἐν Σύρῳ.

§13ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§14ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πᾶσα συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἶναι πρόωρος. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ὑποβάλωσι τὰ σχετικὰ ἐν τοῖς Ὑπουργείοις αὐτῶν ἔγγραφα, ἐξ ὧν θ’ ἀποδειχθῇ, ἐὰν ὁ Κύριος, περὶ οὗ πρόκειται, διετέλεσεν ἐπίστρατος ἢ κληρωτὸς, ἐὰν δὲν προσῆλθεν ἢ ἀπηλλάγη, καὶ ἂν ἐζήτησεν ἄδειαν μεταβολῆς τῆς ἑλληνικῆς ὑπηκοότητος. Ὅταν οἱ δύο Ὑπουργοὶ προσαγάγωσι τὰ ἔγγραφα, τότε δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις, προκαταβολικῶς ὅμως δὲν εἶναι δίκαιον, οὔτε πρέπει νὰ γείνῃ τοιαύτη συζήτησις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ πολίτου τινὸς ἐξ Ἀθηνῶν, Ἰωάννου Ροντογιάννη, ζητοῦντος ἵνα ἀποσταλῇ εἰς Παρισίους ὁ δηχθεὶς ὑπὸ λυσσῶντος κυνὸς υἱός του. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§16ΣΚΟΥΖΕΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀποσταλῇ καὶ ὁ δυστυχὴς αὐτὸς πρὸς θεραπείαν παρὰ τῷ Παστὲρ, ὡς ἀπεστάλησαν καὶ ἄλλοι.

§17ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ δύο περίπου μηνῶν, τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων ἐκ τῶν νομῶν Ἀρκαδίας καὶ Μεσσηνίας παρεκάλεσαν τὸν ἔντιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη συνεπείᾳ τῆς παρακλήσεως ἐκείνης νὰ ἐνεργήσῃ ταχέως πρὸς ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ἀφοῦ προηγουμένως ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἔχοντες λαμβάνειν παρὰ τῆς ἐκπτώτου ἑταιρίας περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν. Ἔκτοτε παρῆλθον δύο μῆνες, καὶ οὐδεμία ἐξεδηλώθη ἐνέργεια ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεως ἐκείνης. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις περὶ τοῦ συμβαίνοντος.

§18Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὴν ἀτυχῆ ἐνέργειαν τῆς προλαβούσης Κυβερνήσεως ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ, ἐπεβάλλετο τῷ ὄντι εἰς ἡμᾶς ἐργασία πρὸς ἀνόρθωσιν τῶν πραγμάτων, διότι ἄνευ ἀνάγκης περιήχθησαν ταῦτα εἰς σημεῖον λίαν δυσάρεστον. Ἡ Κυβέρνησις καταγίνεται εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν πραγμάτων κατὰ τὸ εἰς αὐτὴν ἀνῆκον· οὐδὲν ἐξεδηλώθη μέχρι τοῦδε, διότι οὐδὲν ἀπεφασίσθη· ὅταν ἐκδηλωθῇ τι, θὰ ἦναι καὶ τὰ πράγματα τετελειωμένα. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ τις συνεννόησις, ἥτις νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εὐχερῆ πρόοδον τῶν ἐργασιῶν, ἀλλὰ καὶ ἤδη οὐδὲν ὑπάρχει ἐκ τῶν κειμένων τὸ παρεμποδίζον τὴν πρόοδον αὐτῶν, διότι ἡ ἑταιρία ἡ ἔχουσα τὸ προνόμιον δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν, ἐὰν δὲ ἀπαντᾷ δυσχερείας ὡς ἐκ τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς ἀνέλαβε τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην, καὶ τῶν ἰδιαιτέρων αὐτῶν περιστάσεων, δυνηθῶμεν δὲ καὶ ὡς πρὸς τοῦτο νὰ τὴν διευκολύνωμεν, θέλομεν τὸ πράξει, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι ἔχομεν ὑποχρεώσεις πρὸς τὴν Πολιτείαν, καὶ πρέπει νὰ συνδυάσωμεν τὰς εὐκολίας ταύτας πρὸς τὸ γενικὸν τῆς Πολιτείας συμφέρον.

§19ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Δὲν κρίνω ἐπίκαιρον νὰ ἐξετάσω πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ὑπαιτίων τῆς ἐπελθούσης καταστάσεως, ἀλλ’ ἀναφορικῶς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τῆς νέας ἑταιρίας, τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν, ὅπως ἐκθέτει ταῦτα ὁ κ. Πρωθυπουργός. Μανθάνω, ὅτι ἡ ἑταιρία οὐδεμίαν ἔχει δυσκολίαν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας· τοὐναντίον ἔχει συμφέρον, καὶ συμφέρον ἐπιτακτικὸν, νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὰς, ἀλλὰ δὲν τολμᾷ νὰ ἄρξηται τῶν ἐργασιῶν, διότι ἀπειλεῖται νὰ ἐμποδισθῇ εἰς τὴν ἐξακολούθησιν αὐτῶν ἀπὸ τοὺς ἔχοντας λαμβάνειν ἀπὸ τὴν ἔκπτωτον ἑταιρίαν. Ταῦτα γνωρίζει κάλλιστα ἡ Κυβέρνησις, καὶ φρονῶ, ὅτι ὡσαύτως γνωρίζει, ὅτι οὗτος εἶναι ὁ μόνος λόγος, δι’ ὃν ἀπρακτεῖ ἡ ἑταιρία. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ πράγματι νὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ περατωθῇ τὸ ἔργον αὐτὸ, νὰ συνδράμῃ τὴν ἑταιρίαν πρὸς ἀπόκρουσιν τῶν ἀντενεργειῶν τῶν κατοίκων, ἐξουδετεροῦσα τὰς ἀντενεργείας ταύτας δι’ ἀποζημιώσεως τῶν ἐχόντων λαμβάνειν ἀπὸ τὴν ἔκπτωτον ἑταιρίαν, διότι οὗτοι ἐπίστωσαν τὴν ἑταιρίαν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐργάζεται αὕτη ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Κυβερνήσεως, ὀφειλούσης, πρὸς τοῖς ἄλλοις, νὰ ἐνεργῇ σημαντικὰς κρατήσεις ἐκ τῶν πρὸς τὴν ἑταιρίαν γινομένων ἑκάστοτε πληρωμῶν τῶν ἐκτελουμένων ἐργασιῶν, δι’ αὐτὸν τοῦτον τὸν λόγον τῆς θεραπείας παραπλησίων ἐλλείψεων τῆς ἑταιρίας. Ἐὰν δὲ τὸ Δημόσιον δὲν ἔλαβε τοιαύτην πρόνοιαν, ὑπέχει εὐθύνην καὶ ὑποχρέωσιν ἀποζημιώσεως, εἰς ἣν ἐπὶ τέλους ἐξαναγκασθήσεται ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ἐν ἀνάγκῃ.

§20ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ εἶχον ἄλλοτε ἐπερωτήσει τὴν Κυβέρνησιν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον τοὺς νομοὺς Ἀρκαδίας καὶ Μεσσηνίας ἐνδιαφέρει, ἀλλὰ καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καθόλου· διότι πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεως, ἥτις ἀπῄτησε μέχρι τοῦδε περὶ τὰ 30 ἑκατομμύρια καὶ ἀκόμη δὲν ἤχθη εἰς πέρας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε τότε νὰ ἐπιῤῥίψῃ τὴν βραδύτητα εἰς τὴν ἑταιρίαν τὴν νέαν, ἐντεῦθεν δὲ προέκυψε συζήτησις μακρὰ μεταξὺ ἐμοῦ, αὐτοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ὑπῆρξεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐνήργει πᾶν τὸ ἐφ’ ἑαυτῇ, ὅπως αἱ ἐργασίαι ἐπαναληφθῶσι. Δυστυχῶς μέχρι τοῦδε δὲν ἐπανελήφθησαν αὗται, καθ’ ἃς δ’ ἔχω πληροφορίας, ἡ ἑταιρία ἐξακολουθεῖ παραπονουμένη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν παραδίδει εἰς αὐτὴν τὴν γραμμὴν πρὸς κατασκευήν. Ἐὰν δὲν ἦτο ἀληθὲς τὸ παράπονον τοῦτο τῆς ἑταιρίας, θὰ ἔσπευδε βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπ’ ἐμοῦ αἰτηθὲν πρωτόκολλον παραδόσεως τῆς γραμμῆς ὁλοκλήρου εἰς τὴν ἑταιρίαν. Καὶ μένουσιν οὕτως ἐγκαταλελειμμένα πλεῖστα ὅσα ἔργα ἡμιτελῆ, τὰ ὁποῖα ἐστοίχισαν πολλὰ ἑκατομμύρια εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ὑλικὸν προσέτι πολὺ, ἐνόσῳ δὲ παρατείνεται ἡ κατάστασις αὕτη, τὸ Κράτος ὑφίσταται ζημίαν ἀνυπολόγιστον. Δι’ ὅλα αὐτὰ ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐξακολουθῶ πιστεύων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπέχει εὐθύνην διὰ τὴν μέχρι τοῦδε ἀναβολὴν τῆς ἐπαναλήψεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ σιδηροδρόμου, ὅπως εὐθύνην ὑπέχει καὶ δι’ ἕτερον ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου πρὸ πολλοῦ ἐπηρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου διὰ τῶν συνήθων αὐτῷ ὑπεκφυγῶν κατώρθωσεν ἐπίσης νὰ μὴ εἴπῃ ὅ,τι ἔπρεπε νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλήν. Πρόκειται περὶ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ Κράτος εἰς τὰ κέρδη ἐκ τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ τραπεζικῶν γραμματίων τῆς Τραπέζης Ἠπειροθεσσαλίας. Ὁ νόμος καὶ ἡ σύμβασις εἶναι σαφεῖς, καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ἀνεπιφυλάκτως, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ Δημοσίου εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἐν τούτοις, ἐνῷ ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1892 τὸ Δημόσιον ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὸ ἀναλογοῦν εἰς αὐτὸ μέρος κέρδους, ἤδη ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς πρώτης ἑξαμηνίας τοῦ ἔτους ἐκείνου γενομένου τοῦ λογαριασμοῦ, ἐν τούτοις μέχρι τοῦδε οὐδ’ ὀβολὸν ἔλαβε. Καὶ εἶπε μὲν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι, ἐπειδὴ ἠγέρθησαν ἀντιῤῥήσεις ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης Ἠπειροθεσσαλίας, παρεπέμφθη ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ τοῦτο μέχρι τοῦδε, ἐπὶ 7 δηλαδὴ ὅλους μῆνας, δὲν κατώρθωσε νὰ ἐκδώσῃ τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ πτωχοῦ τινος πολίτου, ὀφείλοντος δέκα ἢ εἴκοσι δραχμὰς ἐκ φόρων εἰς τὸ Κράτος, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔσπευδε νὰ τὸν συλλάβῃ καὶ τὸν ῥίψῃ εἰς τὰς φυλακὰς, προκειμένου ὅμως περὶ μιᾶς Τραπέζης, ἐπιδεικνύει τὴν ἀσύγγνωστον αὐτὴν ἀμέλειαν, πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου.

§21Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς παρέστησεν, ὅτι παρῆλθε πολὺς χρόνος, ἀφ’ ὅτου ἡ ὑπόθεσις αὕτη μένει ἐκκρεμὴς, ἀλλὰ καθώρισε μετὰ ταῦτα τὸν χρόνον. Περιεμένομεν ν’ ἀκούσωμεν, ὅτι μένει ἐκκρεμὴς ἀπὸ τοῦ 1860, ἀπὸ τοῦ 1850· ἠκούσαμεν δὲ, ὅτι μένει ἐκκρεμὴς ἀπὸ τοῦ 1892.

§22ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀπὸ τοῦ τέλους τῆς πρώτης ἑξαμηνίας, ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου.

§23Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἑξαμηνίας πρέπει νὰ δημοσιευθῇ ὁ ἰσολογισμὸς τῆς Τραπέζης, νὰ ἐξελεγχθῇ, καὶ ἴσως μετὰ τρεῖς μῆνας ἀπὸ τῆς λήξεως νὰ γένηται καταβολή. Ἄλλως ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ τῆς φορολογίας τῆς κανονικῆς· ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὰ κέρδη, ἀλλὰ καὶ αὕτη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἑξαμηνίας διεκπεραιοῦται. Ἡ ὑπόθεσις διατελεῖ ἐν τῷ σταδίῳ τῆς συνεννοήσεως πρὸς τὴν Τράπεζαν, πρὸς ἣν ἐγένετο ἀνακοίνωσις τῆς γνώμης τοῦ Ὑπουργείου. Ἐποιήσατο αὕτη τὰς ἑαυτῆς ἀντιῤῥήσεις, ἐφ’ ὧν ἀντιῤῥήσεων νέαι ἐγένοντο σκέψεις, καὶ ἐπίκειται ἡ ἔκδοσις τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως. Ὥστε τὰ πάντα διεξάγονται ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ κανονικῶς, καὶ οὐδὲ μηνὸς, οὐδ’ ἑβδομάδος, οὐδ’ ἡμέρας ἀπώλεια ὑπάρχει ἐν τῇ ἐνεργείᾳ τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς πρὸς δὲ τὰ τοῦ σιδηροδρόμου, ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅστις ὑπεστήριζε τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις εἶναι παραίτιος τῆς καταστάσεως, δικαιοῦται ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου νὰ παραπονῆται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γινώσκῃ ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι, ἐὰν τὰ πράγματα ἔμενον ὡς εἶχον, ἐὰν ἡ διαχείρισις δὲν ἀφῃρεῖτο ἀπὸ τῆς Ἑταιρίας τῶν Μεσημβρινῶν Σιδηροδρόμων καὶ δὲν μετεβιβάζετο εἰς ἑτέραν ἑταιρίαν, αἱ δυσχέρειαι αὗται δὲν θὰ ὑφίσταντο, δυσχέρειαι, ἐν αἷς οὐδόλως ἐνέχεται ἡ Κυβέρνησις· ἀλλὰ καίτοι δὲν εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις, πρὸς τὸ συμφέρον ὅμως τῆς Πολιτείας ἐργάζεται, ὅπως ἀρθῶσι πᾶσαι αἱ δυσχέρειαι αὗται. Αἱ δυσχέρειαι, ἃς παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, δὲν ὑπάρχουσιν. Ἡ ἑταιρία ἔχει τὰ δικαιώματα αὐτῆς, ἐὰν δὲ ἔχῃ καὶ ὑποχρεώσεις, ἃς δὲν ἐκπληροῖ πρὸς τοὺς ἐργολάβους καὶ τοὺς ἐργάτας, τοῦτο δὲν παρέχει εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνωσιν ἀμέσως, καὶ νὰ παρεμποδίζωσι τὰ ἔργα· ἡ ἐπέμβασις αὐτῶν θὰ γείνῃ διὰ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη θέλει παρεμποδίσει τὴν πρόοδον τῶν ἔργων· ἄλλως τε, καὶ τοῦτο ἐὰν συμβῇ, πρέπει νὰ γένηται ἔναρξις ἐκτελέσεως καὶ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι κώλυμα παρουσιάζεται· ἀλλὰ καὶ κώλυμα ἐὰν παρουσιάζηται, δὲν προέρχεται ἐκ παραλείψεως τῆς Κυβερνήσεως. Ταῦτα ὡς πρὸς τὴν νομικὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως· τὴν ἠθικὴν ὅμως αὐτῆς ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν Πολιτείαν, καὶ οὐχὶ πρὸς τὴν ἑταιρίαν, ἵνα διευκολύνῃ τὰ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκτελέσεως, ταύτην ἐκπληροῖ δεόντως.

§24ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν παρεπονέθην ὅτι πρόκειται περὶ καθυστερήσεως τῆς ὑποχρεώσεως τῆς Τραπέζης Ἠπειροθεσσαλίας ἀπὸ τοῦ 1860 ἢ ἀπὸ τοῦ 1850. Ἐγὼ παρεπονέθην καθαρὰ, ὅτι πρόκειται περὶ καθυστερήσεως τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1892. Κατὰ δὲ τὸ σαφὲς γράμμα τοῦ νόμου καὶ τῆς σχετικῆς συμβάσεως, ἡ Τράπεζα τῆς Ἠπειροθεσσαλίας ὑποχρεοῦται ν’ ἀποτίσῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὸ ἀναλογοῦν εἰς αὐτὸ δικαίωμα ἐκ τῶν κερδῶν τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ τραπεζικῶν της γραμματίων ἀπὸ πότε; Ἀπὸ τῆς 1 τοῦ ἔτους 1892 ἐκανονίσθη νὰ γίνηται ἡ ἀπότισις καθ’ ἑκάστην ἑξαμηνίαν...

§25Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν λέγει τοῦτο ὁ νόμος.

§26ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ νόμος τὸ λέγει σαφῶς, καὶ ἐπιφυλάττομαι αὔριον νὰ φέρω μετ’ ἐμοῦ καὶ σᾶς ἀναγνώσω τὸ κείμενον αὐτοῦ... Καθ’ ἑκάστην ἄρα ἑξαμηνίαν πρέπει νὰ γίνηται ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ λογαριασμοῦ καὶ ν’ ἀποδίδηται τὸ ἀνῆκον εἰς τὸ Κράτος. Ἡ πρώτη ἑξαμηνία τοῦ 1892 ἔληξεν ἤδη πρὸ 7 μηνῶν, ὤφειλε δ’ ἔκτοτε νὰ γείνῃ πάραυτα ἡ ἐκκαθάρισις καὶ νὰ πληρωθῇ εἰς τὸ Δημόσιον τὸ ἀναλογοῦν μέρος. Ἔκτοτε ὅμως παρῆλθον οὐχὶ ἡμέραι, οὐχὶ ἑβδομάδες, ἀλλ’ ἑπτὰ μῆνες, καὶ εἰσήλθομεν ἤδη εἰς τὸν ὄγδοον μῆνα, καὶ ἐν τούτοις ἀκόμη δὲν ἠξεύρομεν κἂν ποῦ εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Ἐξ ὅσων δὲ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνοήσαμεν μόνον, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη παρεπέμφθη ad Calendas Græcas. Ὡς πρὸς τὴν ἄλλην ὑπόθεσιν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεῦρε τὸ ὑπεύθυνον ἐν ἐμοί. Αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ πρωτουργὸς τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν δι’ ἐξόδων τοῦ Κράτους, ὁ πρωτουργὸς τῆς ἰδέας τοῦ νὰ κατασκευασθῇ ὁ σιδηρόδρομος ὁ στενὸς καὶ νὰ στοιχίσῃ τὸ διπλάσιον σχεδὸν ἀφ’ ὅ,τι στοιχίζει ὁ εὐρὺς σιδηρόδρομος Πειραιῶς–Λαρίσσης, αὐτὸς ὁ ἀνεχθεὶς νὰ γείνωσιν ὅλαι αἱ γνωσταὶ ἐκεῖναι καταχρήσεις ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος σιδηροδρόμου, ὁ ἀνεχθεὶς τὴν πληρωμὴν καταστάσεων εἰκονικῶν δι’ ἔργα μὴ κατασκευασθέντα, καὶ τὴν ἐντεῦθεν προκύψασαν ζημίαν τοῦ Δημοσίου καθ’ ἑκατομμύρια πολλά, αὐτὸς εἶναι ὅλως ἀνεύθυνος, ὑπεύθυνος δὲ μόνον εἶμαι ἐγώ· καὶ διατὶ νομίζετε; διότι ὑπεστήριξα τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις εὑρέθη πρὸ τῆς δυσχεροῦς θέσεως, καθ’ ἥν, ἀνικάνου ἀποδειχθείσης τῆς Βελγικῆς ἑταιρίας, ἵνα συντελέσῃ τὸ ἔργον, τῆς δὲ ἑταιρίας τῶν Μεσημβρινῶν Σιδηροδρόμων ἀπαιτούσης τὴν παραλαβὴν ἑτοίμου τοῦ ἔργου πρὸς ἐκμετάλλευσιν, καὶ ἀρνουμένης ν’ ἀποπερατώσῃ αὕτη δι’ ἐξόδων της τὴν γραμμήν, εὑρέθη πρὸ τῆς δυσχεροῦς θέσεως νὰ ἔλθῃ εἰς συμφωνίαν πρὸς ἄλλην ἑταιρίαν, ἀναλαμβάνουσαν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου δι’ ἐξόδων της καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτοῦ. Βεβαίως πᾶς ἀμερόληπτος καὶ ἀπαθὴς κριτὴς μάτην θ’ ἀνεζήτει ἴχνος εὐθύνης ἐν ἐμοί. Τὴν εὐθύνην πλήρη καὶ ἀκεραίαν θ’ ἀνεύρισκε παρὰ τῷ κ. Πρωθυπουργῷ, ὅστι, ἀφοῦ ἐδανείσθη 30 ὅλα ἑκατομμύρια διὰ τὸν σιδηρόδρομον Μύλων–Καλαμῶν, δὲν ἤσκησε τοὐλάχιστον ἀκριβῆ καὶ αὐστηρὸν ἔλεγχον κατὰ τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἄφησε νὰ γείνωσιν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ καταχρήσεις, ὥστε τὸ ἔργον μετὰ σπατάλην τοσούτων ἑκατομμυρίων νὰ μείνῃ ἡμιτελὲς καὶ ν’ ἀναγκάσῃ τὴν διάδοχον Κυβέρνησιν, ἵνα κηρύξῃ ἔκπτωτον τὴν ἐν τῷ μεταξὺ πτωχεύσασαν Βελγικὴν ἑταιρίαν, ἔκπτωτον καὶ τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεσημβρινῶν Σιδηροδρόμων τῶν δικαιωμάτων της, ἀφοῦ ἠρνεῖτο αὕτη νὰ συνεχίσῃ καὶ ἀποπερατώσῃ τὸ ὑπ’ ἐκείνης διακοπὲν ἔργον, καὶ νὰ συμβληθῇ πρὸς τὴν ἑταιρίαν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου διὰ συμβάσεως, κυρωθείσης διὰ νόμου, καὶ ἐπιβαλλούσης ὑποχρεώσεις εἰς ἀμφότερα τὰ συμβαλλόμενα μέρη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν νέαν ἀνάδοχον τῆς κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σιδηροδρόμου ἑταιρίαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἡ ἑταιρία παραπονεῖται νῦν, ὅτι δὲν παραδίδεται εἰς αὐτὴν τὸ ἔργον πρὸς κατασκευήν. Τὸ παράπονον τοῦτο ἐγὼ τοὐλάχιστον εὑρίσκω δίκαιον, δικαιότατον, ἐνόσῳ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδεικνύει τὸ ἐναντίον, δὲν ὑποβάλλει τὸ πρωτόκολλον τῆς παραδόσεως ὁλοκλήρου τῆς γραμμῆς εἰς αὐτήν, καθ’ ἃ ἤδη ἐπανειλημμένως τὴν προεκάλεσα ἐγώ. Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα, διὰ τὰ ὁποῖα, ἂν ὑπάρχῃ εὐθύνη, τὴν εὐθύνην ταύτην πλήρη καὶ ἀκεραίαν φέρει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ καὶ πρὶν ἐν τοῖς πράγμασιν οὖσα, ὅτε ὁ σιδηρόδρομος ἐξεδίδετο πρὸς κατασκευὴν καὶ ἐγένοντο αἱ γνωσταὶ καταχρήσεις κατ’ αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις εὐθύνεται καὶ νῦν, διότι τὴν παροῦσαν ἔκρυθμον κατάστασιν παρατείνει σχεδὸν ἐπ’ ἄπειρον, διότι τὸ Δημόσιον μένει ἄνευ προσόδου τινὸς ἐκ τῶν 30 ἑκατομμυρίων, διὰ τὰ ὁποῖα αὐτὸ πληρόνει τόκους εἰς τοὺς συνομολογήσαντας τὸ δάνειον τοῦτο, καὶ διότι πλεῖστα ἔργα, στοιχίσαντα μέχρι τοῦδε ἑκατομμύρια, μένουσιν ἡμιτελῆ ἐκτεθειμένα, καὶ φθείρονται ὁλονέν, καὶ ἡ ζημία αὕτη εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤθελεν ὑποστῆ τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἤρχετο εἰς συμβιβασμόν τινα πρὸς τοὺς δυστυχεῖς ὑπεργολάβους καὶ ἐργάτας, τοὺς ἔχοντας λαμβάνειν ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε κατασκευῆς τῆς γραμμῆς.

§27Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ προκαταβολαὶ αἱ πέραν τοῦ δέοντος, αἵτινες ἐγέννησαν τὰς κατόπιν δυσχερείας, δὲν ἐγένοντο ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἡμῶν, ἐγένοντο ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἣν ὑπεστήριζεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅστις δὲν ὑποστηρίζει σήμερον τὴν πολιτικὴν, ἣν τότε ὑπεστήριζε. Περὶ τὰ τοῦ σιδηροδρόμου φαίνεται ἐπίσης, ὅτι μετέβαλε γνώμην, διότι ἤδη κατακρίνει ὅσα τότε ὑπεστήριζεν· ἤδη θεωρεῖ, ὅτι κακῶς ἐγένοντο αἱ προκαταβολαὶ, ἃς τότε ἐγίνωσκε γενομένας, ὑπεστήριζεν ὅμως τοὺς ποιουμένους αὐτάς. Ἡ δυσχέρεια οὐδαμῶς θὰ ὑπῆρχεν, ἐὰν τότε ἐλαμβάνετο πρόνοια, καὶ βεβαίως δὲν θὰ ὑπῆρχεν, ἐὰν διετέλει ἐν τοῖς πράγμασιν ἡ Κυβέρνησις, ἥτις εἶχεν ἀναλάβει ἐξ ὑπαρχῆς τὰ τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Ὁ σιδηρόδρομος Μύλων–Καλαμῶν δὲν ἐστοίχισεν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, οὐδὲ πρόκειται νὰ στοιχίσῃ, στενὸς σιδηρόδρομος ὤν, ὅσον στοιχίζει ὁ σιδηρόδρομος Πειραιῶς–Λαρίσσης. Ὁ σιδηρόδρομος Μύλων–Καλαμῶν ἐκτελεῖται δαπάναις τοῦ Κράτους, ἐὰν δὲ μὴ παρενέπιπτον τὰ ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως—οὐχὶ τῆς ἀμέσως προκατόχου— γενόμενα, ἤθελε περατωθῆ τὸ ἔργον ὑπὸ ὅρους λίαν ὠφελίμους εἰς τὸ Κράτος. Σήμερον ἐπῆλθον αἱ ζημίαι, περὶ ὧν ὁμιλεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς, θέλων νὰ ἐπιῤῥίψῃ εὐθύνην ἐφ’ ἡμᾶς, οἵτινες παρελάβομεν τὴν κατάστασιν ταύτην. Καίτοι ὅμως ἡμεῖς δὲν ὑπέχομεν εὐθύνας ἐπὶ τῇ γενέσει τῆς καταστάσεως ταύτης, καταβάλλομεν πᾶσαν φροντίδα, ἵνα θέσωμεν τέρμα εἰς αὐτὴν, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θέλομεν θέσει τέρμα ταχέως εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην.

§28Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ὁποίας φροντίδας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλει καταβάλει πρὸς περάτωσιν τοῦ ἔργου, καὶ τί θέλει ἐνεργήσει κατὰ τῆς νῦν ἀναδόχου ἑταιρίας· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐμνήσθη τῆς προκατόχου κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως, ὡς ὑπεχούσης δῆθεν τὴν εὐθύνην, ὀφείλω νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι καὶ τότε ἐτύγχανον Βουλευτὴς, καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι μακρὰ ἐγένετο συζήτησις περὶ τῆς ἑταιρίας ἐκείνης· ἄλλα δ’ ὑπεστηρίζοντο τότε ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Κατηγορεῖτο ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, διότι δὲν ἐποιεῖτο δωρεάς, διότι δὲν ἀπεζημίονε τοὺς δῆθεν ἔχοντας λαμβάνειν. Ἀπῄτησεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην νὰ ἀναλάβῃ ὑποχρεώσεις τεσσάρων ἑκατομμυρίων, ἵνα πληρώσῃ τοὺς δικαιούχους, ὅπως ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον...

§29Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ οὐδέποτε.

§30Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. .. Κατηγόρουν τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, ὅτι ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τὴν Βελγικὴν ἑταιρίαν τοῦ ἔργου, ἐνῷ ἡ ἑταιρία εἶχε κηρυχθῆ εἰς πτώχευσιν ὑπὸ τῶν ἐχόντων λαμβάνειν. Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐξεπλήρωσε καθῆκον, διότι ὤφειλε νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὴν ἑταιρίαν, ἥτις ὁμολογουμένως εἶχε παύσει πᾶσαν ἐργασίαν. Ὀφείλεται ἔπαινος εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, οὐ μόνον διότι ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τὴν ἑταιρίαν, ἀλλὰ διότι παρεχώρησε τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς ἄλλην ἑταιρίαν, ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Κράτους ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου. Ἐὰν ἡ ἑταιρία ἡ ἀναδεχθεῖσα τὴν ἐκμετάλλευσιν ὑπῆρξεν ἀτυχὴς, δὲν πταίει ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Αἱ συμπτώσεις τοῦ ἔργου τούτου ὑπῆρξαν ἀνέκαθεν ἀτυχεῖς, διότι ἡ Κυβέρνησις ἡ προηγουμένη ἐν τοῖς μέτροις αὐτῆς περὶ κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου δὲν εἶχε θέσει βάσεις ἑδραίας. Ἐπλήρονε, λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἡ Κυβέρνησις προκαταβολὰς ἔργων μὴ τελεσθέντων· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Κατηγορεῖτο ἀκριβῶς ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, διότι καθυστέρει ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου ἐντάλματα πληρωμῆς, τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρία ἀπῄτει τότε, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρει ὡς τετελεσμένα τὰ ἔργα καὶ κατηγορεῖτο, διότι δὲν ἐπλήρονε τὴν ἑταιρίαν, ἵνα ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς. Ἐνόμισα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὤφειλον νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ὅπως μὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑποστηρίζῃ πράγματα μὴ ἀκριβῆ, οἷα ἀπεδείχθησαν κατὰ τὴν μακρὰν τότε συζήτησιν.

§31Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ μακρὰ συζήτησις, ἧς ἐμνήσθη ὁ κ. Βουλευτὴς, βεβαίως ἐγένετο, καὶ ἀπέδειξε τὰ ἐναντία πάντων, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής· διότι ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν ἔλαβεν ἡ ἑταιρία, ἡ σήμερον ἔχουσα τὴν παραχώρησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως, τὴν παραχώρησιν ταύτην ἐπὶ ὅροις συμφερωτέροις τῶν προταθέντων ὑπὸ τῶν Μεσημβρινῶν Σιδηροδρόμων, διότι ἐνταῦθα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐξετυλίχθησαν τὰ πάντα, καὶ ἀπεδείχθη ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Μεσημβρινῶν Σιδηροδρόμων ἦτο πρόθυμος νὰ ἀναλάβῃ ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ὅροις, ἐφ’ οἷς ἀνέλαβε καὶ ἡ ἑταιρία, ἡ σήμερον κεκτημένη τὴν ἐκμετάλλευσιν, καὶ μάλιστα ἐπὶ ὅροις βελτίοσιν. Οὐδ’ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡμεῖς ἐπεκρίναμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τὴν Βελγικὴν ἑταιρίαν· ἡμεῖς ἐπεκρίναμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τὴν ἑταιρίαν, ὅτε ἔπρεπε νὰ κηρύξῃ αὐτὴν ἔκπτωτον, λέγοντες ὅτι, ἐὰν ἐκήρυττεν αὐτὴν ἐγκαίρως ἔκπτωτον, ἤθελον προληφθῆ πολλαὶ ζημίαι, ἐπελθοῦσαι ἐκ τῆς βραδύτητος τῆς Κυβερνήσεως περὶ τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν, οὐδὲ ἐποιησάμεθα ποτὲ ἡμεῖς τὰς παραστάσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, περὶ ὧν ἐποιήσατο λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀφορώσας εἰς δικαιώματα πιστωτῶν τῆς ἑταιρίας, διότι περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν πιστωτῶν ἡμεῖς οὐδόλως ὡμιλήσαμεν, θεωροῦντες ταῦτα ὡς ἀναγόμενα εἰς τὴν δικαστικὴν ἁρμοδιότητα, οὐδ’ ἐθεωρήσαμεν, ὅτι εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ ἐξετάσῃ τὰ περὶ τούτου, οὐδ’ ἐνομίσαμεν, ὅτι ὑπῆρχέ τις ἀφορμὴ, ἵνα τὸ ζήτημα μετενεχθῇ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου.

§32ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σκοπεύω νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς εὐθύνης τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν σιδηρόδρομον Μύλων–Καλαμῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ πάντων ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος καὶ τὴν Πολιτείαν καὶ τὴν κοινωνίαν, εἶναι, πῶς πρέπει νὰ διεξαχθῶσιν εἰς τὸ μέλλον τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὑπάρχει μία κατάστασις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη διὰ νόμου τοῦ Κράτους, παραχωρήσαντος τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου εἰς τὴν ἑταιρίαν τοῦ σιδηροδρόμου Πελοποννήσου, καὶ ἑπομένως ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς καταστάσεως πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ποίαν πορείαν ὀφείλομεν νὰ ἀκολουθήσωμεν. Ἡ ἑταιρία τῶν Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου, ἥτις ἀνέλαβε τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, δὲν ἤρχισεν ἀκόμη τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου. Διατὶ ἡ ἑταιρία αὕτη βραδύνει μέχρι τοῦδε νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της; Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἡ ἑταιρία ἀρνεῖται νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της, εἶναι, ὅτι ἀπαιτεῖ προηγουμένως παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, δυνάμει τῶν συμφωνηθέντων, νὰ ἐγκαταστήσῃ αὐτὴν εἰς τὴν γραμμήν.

§33Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος νὰ πράξῃ πᾶν τὸ ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτήν, καὶ ἐπανειλημμένως τὸ ἐδήλωσεν εἰς τὴν ἑταιρίαν.

§34ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἑταιρία εἶναι ὑπόχρεως νὰ ἀρχίσῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου μετὰ παρέλευσιν προθεσμίας τινὸς ἀπὸ τῆς παραδόσεως εἰς αὐτὴν τῶν ἔργων. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν, ἵνα ἐκβιάσῃ τὴν ἑταιρίαν εἰς ἔναρξιν τοῦ ἔργου, ὀφείλει νὰ προσκαλέσῃ αὐτὴν πρὸς παράδοσιν τῶν ἔργων, καὶ τότε ἡ προθεσμία αὕτη θὰ ἀρχίσῃ. Διατὶ ὅμως μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο τοῦτο; Δὲν ἐγένετο τοῦτο, διότι ἐγεννήθη εὔλογος ὑπόνοια, ὅτι καὶ μετὰ τοιαύτην παράδοσιν, καὶ μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς προθεσμίας πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, δὲν θὰ κατορθώσῃ ἡ ἑταιρία νὰ ἐργασθῇ πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς γραμμῆς, ἕνεκα τῆς ἀντιπράξεως ἐκείνων τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λαμβάνειν παρὰ τῆς ἐκπτώτου ἑταιρίας. Ἡ ἀντίῤῥησις αὕτη, τὴν ὁποίαν προβάλλει ἡ ἑταιρία, ἡ ἀναλαβοῦσα τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου, εἶναι ἀντίῤῥησις, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ ἡ Πολιτεία μετὰ δικαιοσύνης καὶ ἐπιεικείας. Εἶναι, Κύριοι, ἀληθέστατον, ὅτι οἱ ἔχοντες λαμβάνειν παρὰ τῆς ἐκπτώτου ἑταιρίας ἦσαν διατεθειμένοι διὰ τῆς βίας νὰ παρακωλύσωσι τοὺς ἐργάτας τῆς νέας ἑταιρίας ἀπὸ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου, καὶ ὑπῆρχον φόβοι συγκρούσεων. Καθ’ ὃν χρόνον μάλιστα ἐπέκειντο αἱ ἐκλογαὶ, οἱ φόβοι ἦσαν μεγαλείτεροι, σήμερον ἴσως οἱ φόβοι εἶναι μικρότεροι· ἐνδέχεται ἤδη ἡ Πολιτεία νὰ ᾖναι εἰς θέσιν νὰ ὑποστηρίξῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν ἑταιρίαν εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, ἀλλὰ δὲν πρέπει ἆρά γε νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ ἀξιώσεις αὗται τῶν κατοίκων; Τάχα αὐτοὶ οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωσι παρὰ τῆς Πολιτείας ἀνακούφισίν τινα; Ὄχι, λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργός· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ. Βεβαίως νομικὴν ὑποχρέωσιν ἀναγνωρίζω, ὅτι δὲν ἔχει ἡ Πολιτεία· ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι οὗτοι εἰργάσθησαν, καθ’ ὃν χρόνον ἡ Κυβέρνησις, πληρόνουσα τὴν ἑταιρίαν, τὴν τότε κατασκευάζουσαν τὸ ἔργον, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ εἰς αὐτὴν τὴν πληρωμὴν, καὶ νὰ πληρώσῃ αὐτὴ ἡ ἰδία τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου. Τὸ καθῆκον τοῦτο, ὅπερ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τῶν ἐργαζομένων ἐργολάβων καὶ ἐργατῶν, δὲν τὸ ἐξεπλήρωσεν· ἐντεῦθεν νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὴν ἡ ἠθικὴ ὑποχρέωσις νὰ ἀνεύρῃ τρόπον, μετριάζοντα τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, καὶ τοιοῦτον θεωρῶ τὸν ἑξῆς. Δύναται νὰ συναθροισθῇ ποσόν τι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐκ συνδρομῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐξ ἄλλου ἐκ συνδρομῶν τῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐξακολούθησιν τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου, καὶ ἐξ ἄλλου ἐκ τῶν λειψάνων τῆς πτωχευσάσης Βελγικῆς ἑταιρίας, τὰ ὁποῖα πιθανῶς εὑρίσκονται ἐν τῇ πατρίδι αὐτῆς, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἀπαρτισθῇ ποσὸν χρημάτων, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ πληρωθῶσιν ἐν μέρει οἱ δικαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ λάβωσι λεπτὸν, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ παύσῃ πᾶν ἐμπόδιον πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Τοῦτο, νομίζω, εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀληθῶς ἡ παράτασις τῆς ἐκκρεμότητος τῶν πραγμάτων θὰ προκαλέσῃ ζημίας τοῦ Δημοσίου πολὺ μεγαλειτέρας τῆς συνδρομῆς ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ζητῶ ἤδη παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ καταβάλῃ πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐχόντων λαμβάνειν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, ἀνεξαρτήτως παντὸς προηγουμένου, ὑπέχει εὐθύνην διὰ τὴν παράτασιν τῆς ἐκκρεμότητος, διὰ τὴν ὁποίαν παραπονούμεθα.

§35ΡΑΛΛΗΣ. Μία πληροφορία δὲν ἐδόθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἡ ἑταιρία, εἰς ἣν παρεχωρήθη ἡ ἐξακολούθησις τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου, εὑρίσκεται ἐν κατοχῇ τῶν γραμμῶν, καὶ αὐτὴν τὴν πληροφορίαν παρακαλῶ νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§36Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω προσαγάγει πάσας τὰς πληροφορίας.

§37ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Χθὲς ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ καταδίκων τινῶν, κρατουμένων ἐν ταῖς φυλακαῖς Τρικάλων, ἄλλων μὲν διὰ πολιτικὰ χρέη, ἄλλων δὲ δι’ ὀλιγοήμερον ποινὴν ἐπὶ πλημμελήματι, οἵτινες παραπονοῦνται, ὅτι κατακρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς τῶν βαρυποίνων καταδίκων, καὶ ζητοῦσι τὴν μεταφοράν των εἰς ἄλλας φυλακάς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ νὰ διατάξῃ νὰ ἐνοικιασθῇ μία οἰκία, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μένουν αὐτοὶ, οἱ δι’ ὀλίγας ἡμέρας καταδικασθέντες καὶ οἱ διὰ πολιτικὰ χρέη κρατούμενοι, διότι εἶναι ἄδικον οἱ τοιοῦτοι κατάδικοι νὰ εὑρίσκωνται μετὰ βαρυποίνων καταδίκων.

§38ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἐκ Καλαμῶν βουλευτὴς κ. Φλέσσας εἰς μίαν τῶν προγενεστέρων συνεδριάσεων παρεπονέθη κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὡς καθυστεροῦντος ἀπάντησιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβαλε πρὸς αὐτὸν ἐπερώτησιν. Ἐκ τῶν ὀλίγων, τὰ ὁποῖα θέλω εἴπει εἰς τὴν Βουλήν, θὰ πεισθῇ καὶ ὁ ἐπερωτήσας, ὅτι δὲν εἶχε δίκαιον, οὕτω παραπονούμενος. Τὸ πρῶτον παράπονον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν ἀνήγετο εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς κατηγορίαν κατὰ τοῦ νομάρχου Μεσσηνίας, γενομένην ὑπό τινος Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τὴν καταγγελίαν ταύτην, ἐδήλωσα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν διὰ προβουλεύματος ἀπέῤῥιψεν. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ᾐτήσατο τὴν προσαγωγὴν τῆς δικογραφίας, ἀλλὰ καὶ τότε παρετήρησα, ὅτι οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος πρὸς προσαγωγὴν τῆς δικογραφίας, νομίζω δὲ, ὅτι καὶ δὲν ὑπάρχει δικογραφία, διότι τὰ τοιαῦτα προβουλεύματα ἐκδίδονται συνήθως ἐπὶ τῇ καταγγελίᾳ, ὅταν ἡ πρᾶξις, ἥτις χαρακτηρίζεται ἐν τῇ καταγγελίᾳ, δὲν φέρῃ ἀξιόποινον χαρακτῆρα, ἐπιτρέπεται ὅμως εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τοιαύτην καταγγελίαν, ὅταν αὕτη ἀποῤῥιφθῇ διὰ προβουλεύματος, νὰ προβάλῃ νέαν καταγγελίαν. Ὥστε δὲν εἶχε δίκαιον ὁ κ. Βουλευτὴς, παραπονούμενος ὅτι δὲν ἀπήντησα εἰς τὴν ἐπερώτησιν. Τὸ δεύτερον παράπονον τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀνήγετο εἰς τοῦτο, ὅτι ὁ ὑποθηκοφύλαξ Θουρίας ἐπαύθη διὰ πράξεις, ἀναγομένας εἰς χρόνον, καθ’ ὃν δὲν διετέλει οὗτος ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ἐπὶ τῇ προηγουμένῃ ἐπερωτήσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ προσήγαγον εἰς τὴν Βουλήν τὰς προτάσεις τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν καὶ τοῦ παρ’ Ἐφέταις Εἰσαγγελέως, διὰ τῶν ὁποίων προετείνετο ἡ παῦσις τοῦ ὑποθηκοφύλακος τούτου. Μεταξὺ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων ὑπῆρχε καὶ μία ἔκθεσις ἐπιθεωρήσεως τοῦ ὑποθηκοφυλακείου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρονται διάφοροι ἐλλείψεις, νομίζω δὲ, ὅτι ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης λαβὼν ἀφορμὴν ὁ κ. Βουλευτὴς, εἶπεν, ὅτι αἱ πράξεις αὗται ἀνάγονται εἰς χρόνον, καθ’ ὃν δὲν διετέλει ὁ εἰρημένος ὑποθηκοφύλαξ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία, βλέπω, ὅτι τινὲς τῶν πράξεων τούτων ἀνάγονται εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν διετέλει οὗτος ὑποθηκοφύλαξ Θουρίας. Ἀλλ’ ὁ λόγος, δι’ ὃν ἐπαύθη ὁ ὑποθηκοφύλαξ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν στηρίζεται ἀκριβῶς εἰς τοῦτο, ἀλλ’ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν, ὅστις προέβαλε τὴν παῦσιν αὐτοῦ λόγῳ ἀνικανότητος, πρὸς τούτοις δὲ ὑπέβαλε καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ ὑποθηκοφύλακος, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ ὁποίου πᾶς τις θέλει ἀμέσως ἀνακαλύψει, ὅτι ὁ ὑποθηκοφύλαξ οὗτος δὲν κατεῖχε τὴν ἱκανότητα, τὴν προσήκουσαν εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ. Ἐπὶ τῇ προτάσει λοιπὸν δύο Εἰσαγγελέων, δυνάμει τῶν νόμων, προεκάλεσα τὸ διάταγμα τῆς ἀπολύσεως αὐτοῦ, στηριχθεὶς εἰς τὸν νόμον, καθ’ ὃν δύναται νὰ παυθῇ καὶ εἰρηνοδίκης καὶ ὑποθηκοφύλαξ, ὅταν καταδειχθῇ ἀνίκανος, καταδείκνυνται δὲ ἀνίκανοι παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν οἱ Εἰσαγγελεῖς τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ τῶν Ἐφετῶν προβάλλωσι τὴν τοιαύτην ἀνικανότητα. Τὸ τελευταῖον παράπονον τοῦ ἐκ Καλαμῶν κ. Βουλευτοῦ ἀνήγετο εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης Θουρίας δὲν διαμένει ἐν τῇ ἕδρᾳ του. Πράγματι περὶ τούτου καὶ ἄλλοτε εἶχε δοθῆ ἐν τῇ Βουλῇ ἀφορμή, καὶ ἐγὼ εἶχον παραγγείλει νὰ ζητήσωσι πληροφορίας καὶ νὰ παραγγείλωσιν, ὅπως ὁ εἰρηνοδίκης οὗτος παραμένῃ ἐν τῇ ἕδρᾳ του. Ἡ ἕδρα τοῦ ἀπὸ τῶν Καλαμῶν εἶναι εἰς ἀπόστασιν ἐλάσσονα τῆς ὥρας, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἀλλ’ ὅτε κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην φορὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπανέλαβε τὴν ἐπερώτησίν του, καὶ πάλιν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα ὁμοίας ἐποιησάμην παρατηρήσεις, ὁ δὲ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι ἐπὶ ἡμέρας τινὰς τῆς ἑβδομάδος ἤρχετο ὁ εἰρηνοδίκης οὗτος εἰς Καλάμας, διότι ἐκεῖ παραμένει ἡ οἰκογένειά του, ἀλλὰ τῷ παρήγγειλα οὔτε τοῦτο νὰ πράττῃ, καὶ ἐλπίζω, ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς θὰ παραμένῃ διαρκῶς ἐν Θουρίᾳ.

§39ΦΛΕΣΣΑΣ. Παρηγγέλθη ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ προβῇ εἰς ἐξέλεγξιν τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Θουρίας;

§40ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν εἰς αὐτὸν ὑποβάλληται ἀναφορά, δι’ ἧς καταγγέλλεται, ὅτι ἀρχή τις ἀνωμάλως ἔχει, ὀφείλει νὰ τὴν στείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ νὰ παραγγείλῃ νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις· τοῦτ’ αὐτὸ ἐγένετο καὶ διὰ τὸν ὑποθηκοφύλακα Θουρίας. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν.

§41ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ μοῦ καταλογίσῃ ἀνυπομονησίαν ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργὸς, ἀναγκαζομένου νὰ ὑπομνήσω καὶ τετάρτην ἤδη φορὰν τὴν χορήγησιν πληροφοριῶν ἐπὶ ἐπερωτήσεσι, τὰς ὁποίας ἀπὸ τῆς 30 Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους ὑπέβαλον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὴν 1 Φεβρουαρίου μοῦ ἐμέμφθη ἐπὶ ἀνυπομονησίᾳ διὰ τὰς ὑπομνήσεις, τὰς ὁποίας τῷ ἔκαμα, καὶ ἐδικαιολογήθη, ὅτι, ἐπειδὴ μετέβη εἰς Ζάκυνθον, διὰ τοῦτο δὲν ὑπέβαλεν ἐγκαίρως εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ζητηθείσας πληροφορίας. Ἀλλὰ τὰς ἐπερωτήσεις τὰς ὑπέβαλον εἰς τὰς 30 Δεκεμβρίου, ὡς εἶπον, ἔκαμα δ’ ὑπόμνησιν εἰς τὰς 8, 12 καὶ 17 Ἰανουαρίου, παρόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Ζάκυνθον κατὰ τὴν 19 Ἰανουαρίου. Ἀλλ’ ἔστω, εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ βραδύτης του αὕτη, ἀλλὰ μετὰ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ κατὰ τὴν 1 Φεβρουαρίου, νομίζω, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται πλέον. Ἐὰν δὲν θέλουν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ ἀσκῶμεν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον μᾶς δίδει τὸ 58 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, διαφέρει· φρονῶ ὅμως, ὅτι δὲν θὰ τὸ ἀνεχθῇ ἡ Βουλή, νὰ ἐρωτῶμεν καὶ νὰ μὴ λαμβάνωμεν ἀπαντήσεις, προκειμένου μάλιστα περὶ σπουδαιοτάτων ἀντικειμένων καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων δύναται ν’ ἀποδοθῇ μομφὴ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς, ὡς βλάπτοντας τὰ δημόσια συμφέροντα.

§42ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν κατέθεσα πρὶν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐζήτησε, διότι συνεζήτησεν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων αὐτοῦ, ἀπήντησεν ἐπ’ αὐτῶν, ἔδειξε δὲ, ὅτι μεγάλην ὄρεξιν, ἵνα ἔχῃ τὰς πληροφορίας τὰς ἰδικάς μου, δὲν εἶχεν· ἐνόμισα ἑπομένως, ὅτι ἤθελε μὲ ἀπαλλάξει τῆς φροντίδος τοῦ νὰ δώσω ἐξηγήσεις· ἐπειδὴ ὅμως βλέπω, ὅτι ἐπιμένει νὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις του, προθυμοποιοῦμαι νὰ τὰς χορηγήσω. Καὶ πρῶτον ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, «ἂν αἱ ἑταιρίαι τῆς κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν σιδηροδρόμων Μεσολογγίου–Ἀγρινίου καὶ Μύλων–Καλαμῶν συνεμορφώθησαν ἡ μὲν μὲ τὸ ἄρθρον 58, ἡ δὲ μὲ τὸ ἄρθρον 75 τῆς σχετικῆς συγγραφῆς, καθ’ ὃ ὀφείλουσι νὰ καταθέτωσι κατ’ ἔτος παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ φράγκα 50 δι’ ἕκαστον χιλιόμετρον μήκους, πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων ἐπιτηρήσεως τῆς χρήσεως τῶν σιδηροδρόμων τούτων, ἅπερ ἔξοδα προκαταβάλλει τὸ Δημόσιον, καὶ ἂν μὲν κατεβλήθησαν τὰ χρήματα, ἂν ἐλήφθη φροντὶς νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἂν δὲ δὲν κατεβλήθησαν, τί ἐνήργησε τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τῆς παραλείψεως ταύτης». Ἀπάντησις (ἀναγινώσκει): «Ἥ τε ἑταιρία τῆς κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων– Καλαμῶν, ὡς καὶ ἡ τοῦ Μεσολογγίου–Ἀγρινίου, κατέθεσαν πρὸ καιροῦ εἰς τὸ Κεντρικὸν ταμεῖον τὰ μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1892 ὀφειλόμενα ὑπ’ αὐτῶν, κατὰ τὸ ἄρθρον 75 τῆς συγγραφῆς διὰ τὰ ἔξοδα τοῦ ἐλέγχου». Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις. Δεύτερον (ἀναγινώσκει): «Παρακαλεῖται νὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὰ προσήκοντα ἔγγραφα, παραστατικὰ τῶν λόγων, δι’ οὓς δὲν ἐξετελέσθη μέχρι τοῦδε ἡ ὑποχρέωσις, ἣν ἀνέλαβεν ἡ ἑταιρία τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου περὶ κατασκευῆς σήραγγος κατὰ τὰς Σκειρωνίδας Πέτρας καὶ περὶ βελτιώσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ὑλικῶν αὐτῆς κλπ.» Ἀπάντησις (ἀναγινώσκει): «Τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 21246 διαταγῆς τῆς 25 Φεβρουαρίου 1891 ἐνέκρινε τὴν αὔξησιν τῆς διατιμήσεως τῶν εἰσιτηρίων ὑπὸ τὸν ὅρον: αʹ) νὰ μεταῤῥυθμισθῇ ἡ γραμμὴ παρὰ τὴν Κακὴν Σκάλαν· βʹ) νὰ προβῇ ἡ ἑταιρία εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὑλικοῦ καὶ εἰς τὴν ταχεῖαν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀτμομηχανῶν». Καὶ πράγματι προέβη εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὑλικοῦ ἡ ἑταιρία, διότι ἐπρομηθεύθη ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1891 μέχρι τοῦδε 34 ἁμάξας ἐπιβατῶν καὶ 62 φορτηγοὺς, ἔχει δὲ παραγγείλει καὶ 6 μεγάλας ἀρθρωτὰς ἁμάξας ἐπιβατῶν. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἑταιρία κατέβαλεν ἀρκετὰ σπουδαῖον ποσὸν πρὸς προμήθειαν αὐτοῦ τοῦ ὑλικοῦ καὶ προέβη εἰς παραγγελίαν καὶ ἑτέρου ὑλικοῦ, ἐνόμισεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ βιάσῃ τὴν ἑταιρίαν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ δευτέρου ὅρου, καὶ ἑπομένως μέχρι τοῦδε δὲν κατωρθώθη τοῦτο. Ἐλπίζομεν ὅμως, ὅτι ἡ ἑταιρία, ἡ ὁποία συνεμορφώθη πρὸς τὸν πρῶτον ὅρον καὶ ἐξετέλεσε τὰς ὑποχρεώσεις της ὡς πρὸς τὸν πρῶτον ὅρον, θὰ μεριμνήσῃ ὡς τάχιον, ἵνα ἐκτελέσῃ καὶ τὸν δεύτερον ὅρον. Τρίτον ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, «διατὶ κυκλοφορεῖ μεταξὺ Μύλων καὶ Τριπόλεως μία ἁμαξοστοιχία καὶ οὐχὶ δύο, ὡς διαλαμβάνει τὸ ἄρθρον 20 τῆς περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν συμβάσεως». Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν σύμβασιν ὀφείλει ἡ ἑταιρία νὰ κυκλοφορῇ καθ’ ἑκάστην διεύθυνσιν δύο ἁμαξοστοιχίας μεταξὺ Μύλων καὶ Τριπόλεως· ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον, ἔχον ὑπ’ ὄψιν τὴν κατὰ τὸ 1891 ἀνεπάρκειαν καὶ κακὴν κατάστασιν τῶν μηχανῶν καὶ τοῦ ὑλικοῦ, ἐπέτρεψε τὴν διὰ μιᾶς μόνον ἁμαξοστοιχίας κυκλοφορίαν. Τώρα, ὅτε ἐβελτιώθη κατά τι τὸ ὑλικὸν τῆς ἑταιρίας, ἐδόθη ἡ διαταγὴ, ἵνα τεθῇ καὶ ἡ δευτέρα ἁμαξοστοιχία εἰς κυκλοφορίαν. Τέταρτον. Ἐζητήθη ἡ προσαγωγὴ ἐγγράφων ἀφορώντων «εἰς τὴν καταστολὴν καταχρήσεων τῆς ἑταιρίας Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου περὶ τὴν εἴσπραξιν κομίστρων». Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 21708 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου προσεκλήθη ἡ ἑταιρία τὴν 23 Νοεμβρίου π. ἔτους, ἤτοι πολὺ πρὶν ἢ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ὑποβάλῃ τὴν ἐπερώτησίν του, ἵνα ἀποδώσῃ τὰ καθ’ ὑπέρβασιν εἰσπραχθέντα. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀπαντήσεις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέβαλε. Καταθέτω τὸ σημείωμα, ἐν ᾧ ἐκτίθενται αἱ εἰς τὰς ἐρωτήσεις του ἀπαντήσεις.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ποιήσηται εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι πρῶτον ἀναγεγραμμένον σήμερον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τόσον ὡς πρὸς τὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας εἰσάγει, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ πληροφορίαι αἱ σχετιζόμεναι μὲ τὸ ποσὸν ἐξ εἰσφορῶν τῶν δήμων, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἀναγράφει ἔσοδον 1,700,000 δραχμῶν, καὶ τί ποσὸν ἀναλογεῖ εἰς ἕκαστον δῆμον.

§44Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Διενεμήθη πίναξ.

§45ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Συνετάχθη πίναξ ἀκριβέστατος, ὁ ὁποῖος διενεμήθη εἰς τὴν Βουλήν.

§46ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον νὰ στείλῃ καὶ εἰς ἐμέ.

§47ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νὰ διατάξητε τὴν ἐκ νέου διανομὴν, κ. Πρόεδρε.

§48ΘΕΟΤΟΚΗΣ (ἀναγινώσκει τὸν πίνακα). Ὁ πίναξ αὐτὸς εἶναι ἀκριβέστατος.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠμφισβήτησα, μήτε τὴν ἀκρίβειαν μήτε τὴν ἀνακρίβειαν τοῦ πίνακος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βεβαιῶ, εἶναι, ὅτι ἐγώ, ὅπως καὶ ἄλλοι Βουλευταί, δὲν ἔλαβον. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα τῶν σήμερον ἐν λειτουργίᾳ ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τὸ ὄνομα ἑκάστου καθηγητοῦ τοῦ διδάσκοντος ἐν ἑκάστῃ ἕδρᾳ. Καὶ μίαν ἄλλην παράκλησιν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀπευθύνω. Ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐνῷ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις πραγματεύεται περὶ ἐσόδων καὶ περιέχει πίνακας ἐσόδων, οὐδένα δὲ πίνακα ἐξόδων, ἀναφέρεται ἐν τῷ τέλει, ἐν σελίδι 31, ὅτι ἀποσπῶνται ἐκ τῶν πινάκων τούτων ἔξοδα, οὐχὶ ἔσοδα, ἀνερχόμενα εἰς 4,000,000 περίπου. Ἡ ἀπόσπασις δὲ αὕτη τῶν ἐξόδων καταλήγει εἰς συμπέρασμα οἰκονομιῶν 19,900,000 περίπου δραχμῶν. Ἐλλείπουσι βεβαίως οἱ πίνακες τῶν ἐξόδων, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα αὐτό. Ἂν θέλητε νὰ ἀναγνώσητε τὴν σελίδα 31 τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, μετὰ τὸν πίνακα τὸν ὑπάρχοντα ἐν αὐτῇ, τὸν ἀναφερόμενον εἰς τὰ ἔξοδα, θὰ εὕρητε, ὅτι ἀποτόμως ἀναφέρονται ἐν τῇ σελίδι ταύτῃ, ἐκ τῶν πινάκων τούτων ἀποσπωμένων ἐκείνων τῶν αὐξήσεων. Εἶναι ἔναρξις παραγράφου. Οἱ πίνακες οὗτοι, τοὺς ὁποίους ἡ παράγραφος αὕτη ἀναφέρει, εἶναι πίνακες ἐσόδων, δὲν ἀποσπῶνται δὲ ἔσοδα, ἀλλὰ ἔξοδα. Πρόκειται περὶ δημοσίου χρέους κτλ. Ἑπομένως μεταξὺ τῆς παραγράφου ταύτης καὶ τοῦ πίνακος τῶν ἐσόδων ὑπάρχει ἓν κενόν. Βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ ἐλαττώματός τινος, ἀλλὰ περὶ ἐλλείψεως.

§50Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν σελίδι 31 δὲν βλέπω τι περὶ πινάκων. Παρακαλῶ νὰ ὁρίσητε ποῦ εὑρίσκεται.

§51ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§52ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§53ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχει πληρέστατα δίκαιον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, προβάλλων τὴν ἀπορίαν, ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης διατελεῖ ἐν ἀδρανείᾳ, διότι ὄντως, ὅτε ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐζήτασα τὴν στατιστικὴν τῶν διαφόρων Ἐφετείων, καὶ εἶδον ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης εὑρίσκεται ἐν πληρεστάτῃ ἀδρανείᾳ. Πληροφορηθεὶς, ὅτι τοῦτο προήρχετο ἀπὸ τὸν Πρόεδρον, μετεκαλεσάμην αὐτὸν καὶ ἀπηύθυνα εἰς αὐτὸν πικρὰς παρατηρήσεις περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν διετέλει τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης. Πλὴν δὲ τῆς πληροφορίας, τὴν ὁποίαν εἶχον ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, εἶχον καὶ ἐπιστολὴν ἀπὸ ἀξιότιμον δικηγόρον Λαρίσσης, βεβαιοῦντά με, ὅτι ὀφείλεται ἡ κατάστασις αὕτη εἰς τὴν ἀδράνειαν τοῦ Προέδρου.

§54ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τίς εἶναι ὁ Πρόεδρος;

§55ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Παμπούκης. Ὁ Πρόεδρος δὲν ἠρνήθη τὴν κατάστασιν ταύτην· εἶπε δὲ εἰς ἐμὲ, ὅτι τῷ ὄντι καὶ κατὰ τὸ 1891 καὶ κατὰ τὸ 1892 κἀμμία ὑπόθεσις δὲν ἠδύνατο νὰ συζητηθῇ, διότι πάντες οἱ ἐφέται, οἱ παρ’ αὐτῷ διατελοῦντες, ἐκρίνοντο ὑπ’ αὐτοῦ ὡς ἀνίκανοι νὰ διασκεφθῶσιν ἐπὶ ὑποθέσεων πολιτικῶν· ἰσχυρίσατο δὲ, ὅτι δὲν ἠδύνατο αὐτὸς νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, ἵνα διασκεφθῇ μετὰ δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπεῖχον κἀμμίαν εὐθύνην ἐπὶ ταῖς ἀποφάσεσι ταῖς ἐκδοθησομέναις, τὴν εὐθύνην δὲ μόνος αὐτὸς δὲν ἤθελε νὰ ἀναλάβῃ. Παρετήρησα εἰς αὐτὸν, ὅτι ὤφειλε τὴν κατάστασιν ταύτην νὰ γνωρίσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν διόρθωσιν. Μοὶ εἶπεν, ὅτι τῷ ὄντι εἰς τοὺς δύο προκατόχους μου ἐπανειλημμένως εἶχεν ὑποβάλει τοιαύτας προτάσεις, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἔλαβεν ἀπάντησιν, τοὐναντίον δὲ, ὁσάκις μετετέθη ἐκ Λαρίσσης ἐφέτης τις ἐκ τῶν ἀνικάνων, ἀντικαθίστατο ὑπὸ ἄλλου ἔτι ἀνικανωτέρου. Ὅπως ἦτο ἑπόμενον, ἐμερίμνησα νὰ ἀντικαταστήσω δύο ἐκ τῶν ἐφετῶν ἐκείνων δι’ ἑτέρων, οἱ ὁποῖοι ἐκ τῆς δικαστικῆς των ὑπηρεσίας παρεῖχον ἐχέγγυα καὶ δικαστικῆς ἱκανότητος καὶ ἐπιμελείας, καὶ οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν περὶ τὰ τέλη Σεπτεμβρίου νὰ ἀφιχθῶσιν εἰς Λάρισσαν καὶ νὰ ἐργασθῶσιν· ἀλλὰ πάλιν παρετήρησα, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ αὐτὴ κατάστασις, καὶ ἠναγκάσθην νὰ ἀπευθύνω ἐπιστολὴν εἰς τὸν Πρόεδρον, —ἡμιεπίσημον βεβαίως, —διὰ τῆς ὁποίας καὶ πάλιν ἐζήτουν παρ’ αὐτοῦ λόγον, διατὶ ἀδρανεῖ· οὗτος τότε μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι τῷ ὄντι οἱ δύο δικασταὶ, οἱ μετατεθέντες ἐκεῖ, εἶναι ἱκανοὶ, ἀλλ’ εὑρίσκει, ὅτι ἔπρεπε καὶ τρίτος νὰ ὑπάρχῃ ἀκόμη. Τότε ἠναγκάσθην πλέον μετ’ ἀγανακτήσεως νὰ εἴπω εἰς αὐτὸν, ὅτι ὅλα αὐτὰ ὀφείλονται εἰς τὴν φυγοπονίαν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, καὶ παρήγγειλα διὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ἂν τῷ ὄντι ὁ Πρόεδρος δὲν θέλῃ νὰ ἐργασθῇ, νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς ἄλλους ἐφέτας νὰ ἐργασθῶσι. Καὶ τῷ ὄντι, κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ἐπὶ πολιτικῶν ὑποθέσεων συνεζητήθησαν ὅλαι αἱ ὑποθέσεις ὑπὸ τὴν προεδρίαν ἑνὸς τῶν δύο ἐφετῶν, τοὺς ὁποίους ἀρτίως μετέθεσα εἰς Λάρισσαν. Ὁ Πρόεδρος καὶ κατὰ τὴν τετάρτην τριμηνίαν, ἀφ’ ἧς διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, δὲν μετέσχε τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ἐφετείου. Ἐζήτησα τὴν ἀπολογίαν αὐτοῦ, καὶ προτίθεμαι κατ’ αὐτοῦ νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ Ἀρείου Πάγου τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν, διότι, ὡς γινώσκετε, ὁ Ὑπουργὸς οὐδεμίαν ἄλλην ἔχει ἐξουσίαν, εἰμὴ νὰ αἰτῆται παρὰ τοῦ Ἀρείου Πάγου τὴν ἐφαρμογὴν πειθαρχικῶν ποινῶν ἢ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι τοὐλάχιστον δύνανται νὰ ἐπαγάγωσι τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας, ὁμολογῶ, ὅτι οὐδὲν μοὶ ὑπεβλήθη παράπονον ὑπό τινος δικηγόρου, καθόσον πρὸ πάντων παρὰ τῶν δικηγόρων μανθάνει τις τὴν κατάστασιν τῶν δικαστηρίων, διότι συνήθως οἱ δικηγόροι ἔχουσι συμφέρον νὰ παρακολουθῶσι τὰς ἐργασίας τῶν Ἐφετείων. Γινώσκω ὅμως, ὅτι καὶ ἐκεῖ ὑπῆρχέ τις ἀδράνεια· ἐπωφελήθην δὲ τῆς εὐκαιρίας, τὴν ὁποίαν μοὶ παρέσχε τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης, νὰ συστήσω εἰς ὅσους εἶδον ἐκ τῶν ἐκεῖ ἐφετῶν νὰ ἐργασθῶσι περισσότερον καὶ νὰ καταστήσωσι τὸ Ἐφετεῖον μᾶλλον ἐνήμερον· καθ’ ἃς δ’ ἔχω πληροφορίας, δὲν εἶναι τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας ἐν καθυστερήσει. Πιστεύω ὅτι οἱ κύριοι Βουλευταὶ, οἱ ἀσχολούμενοι εἰς τὰ δικαστικὰ, γινώσκουσιν, ὅτι κατὰ τὰ κείμενα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν δύναται νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τῶν δικαστῶν, τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἰσοβιότητα, ἄλλο τι ἢ νὰ φροντίσῃ ὥστε νὰ ζητηθῇ ὑπὸ τῶν προϊσταμένων δικαστηρίων ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νομίμων πειθαρχικῶν ποινῶν. Βεβαίως κατ’ ἐκείνων τῶν ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι καθυστέρησαν εἰς τὴν ἐργασίαν των καὶ ἤθελον ἐν τῷ μέλλοντι καθυστερήσει, θέλω ἐνεργήσει ὅ,τι ἐκ τοῦ νόμου ἐπιτρέπεται εἰς ἐμέ. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι καὶ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης μετ’ οὐ πολὺ θέλει εὑρεθῆ εἰς ἐνήμερον κατάστασιν.

§56ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε μισθὸν εἰς τὸν μὴ ἐκπληρώσαντα τὸ καθῆκόν του;

§57ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα τῆς ἀρνήσεως μισθοῦ εἰς δικαστὴν, λόγῳ ὅτι δὲν εἰργάσθη, δεῖται μείζονος μελέτης. Πλὴν δὲ τούτου, ὡς γινώσκετε, προκειμένου περὶ δικαστῶν καὶ μάλιστα προέδρων δικαστηρίων, δὲν δύνασθε νὰ ἐκτιμήσητε τὴν ἐργασίαν των ἐπὶ τῷ μέτρῳ τοῦ ποσοῦ τῆς ἐργασίας· ἐπὶ παραδείγματι, εἰς διάστημα ἑνὸς μηνὸς ἂν ἔλαβε μέρος ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν πρὸς ἔκδοσιν βουλεύματος, ἰδοὺ μία ἀπόδειξις, ὅτι εἰργάσθη. Δὲν δύνασθε λοιπὸν προχείρως νὰ καθιερώσητε ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὡρισμένους κανόνας, διότι ἐνδέχεται νὰ ὑποβάλητε τὸ Δημόσιον εἰς δίκας καὶ ἀποζημιώσεις.

§58ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὁ θεσμὸς τῆς ἰσοβιότητος, Κύριοι, εἶναι ἴσως ἡ ὑπερτάτη ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ὀρθῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης νὰ ἐπιζητήσωμεν, ἀλλὰ ὁ θεσμὸς τῆς ἰσοβιότητος, ἵνα ἐπιτύχῃ, ἀπαιτεῖ δύο προαπαιτούμενα ἀπαραίτητα, τὴν καλὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων καὶ τὸν διαρκῆ ἔλεγχον τῶν ὑπευθύνων ἐξουσιῶν ἐπὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ὅταν τὰ δύο ταῦτα δὲν ὑπάρχωσιν, ὁ θεσμὸς τῆς ἰσοβιότητος εἶναι ὁ χείριστος τῶν θεσμῶν, διότι ὑπὸ τὸν θεσμὸν τῆς ἰσοβιότητος ἡ ἀμέλεια καὶ ἡ ἀμάθεια δύνανται νὰ εὕρωσιν ἄσυλον, ἂν δὲν ὑπάρχῃ διαρκὴς ὁ ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον οἱ κείμενοι νόμοι ἐπιβάλλουσι. Καὶ ἐν τῇ παρελθούσῃ συνόδῳ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τοῦ ὁποίου ἀναγνωρίζω καὶ τὴν προθυμίαν καὶ τὴν δραστηριότητα περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων του καὶ τῶν δικαιωμάτων του, νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς νουθεσίας, νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς παρακλήσεις, ἀλλὰ νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι τῷ ἐπιβάλλεται ἐκ τοῦ νόμου· ἔχει καὶ ὁ ἴδιος πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, καὶ δύναται νὰ ἐξασκήσῃ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν δικαστικῶν ἐκείνων ὑπαλλήλων, οἵτινες ἀμελῶς καὶ ὀκνηρῶς ἐκπληροῦσι τὸ καθῆκόν των, ὡς ὁ ἴδιος πρὸ μικροῦ ἐβεβαίωσεν. Ἂν δὲν ἐξασκηθῇ αὐτὴ ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία, δὲν θὰ ἔχωμεν ποτὲ ἐνήμερον τὴν δικαιοσύνην, δὲν θὰ ἔχωμεν, ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ποτὲ δικαιοσύνην εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ δὲν ἔχομεν δικαιοσύνην. Ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τοὺς πίνακας αὐτούς, τοὺς ἄρτι δημοσιευθέντας· ὅταν βλέπητε πόση εἰς αὐτοὺς ποινικὴ ἐργασία εἶναι ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, ὅταν βλέπητε πόση ἐργασία εἶναι ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων, θὰ πεισθῆτε, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαιοσύνην ἐν Ἑλλάδι. Καὶ πῶς νὰ ἔχωμεν, Κύριοι, δικαιοσύνην ἐν Ἑλλάδι, ὅταν ἐνώπιον τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου ὑπάρχωσιν ἐκκρεμεῖς 2,000 ὑποθέσεις; Καὶ βεβαίως, ἀφοῦ ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν ἐκδίδει περισσοτέρας τῶν 100 ἀποφάσεων κατ’ ἔτος! Χρειάζεται λοιπὸν δέκα τοὐλάχιστον ἔτη διὰ νὰ ἐξαντλήσῃ τὸ ἀνώτατον δικαστήριον τὰς ὑποθέσεις τὰς ἐκκρεμεῖς ἐνώπιόν του, καὶ ἂν κάμητε σήμερον μίαν ἀναίρεσιν, πρέπει νὰ ἔχητε τὴν ὑπομονὴν 20 ἔτη διὰ νὰ δικασθῇ ἡ ἀναίρεσίς σας. Καὶ ὅμως οἱ Ἀρεοπαγῖται ἐργάζονται, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ἐκδίδωσι πλέον τῶν 100 ἢ 150 ἀποφάσεων κατ’ ἔτος. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὰ Ἐφετεῖα. Τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας, τὸ ὁποῖον ἔχει ἓξ ἐφέτας, δὲν ἐξέδωκεν ἐπὶ μίαν τριμηνίαν ὁλόκληρον, παρὰ μίαν μόνον ἀπόφασιν. Ἠκούσατε, ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ 5 ἐφέτας, δὲν ἐξέδωκε κἀμμίαν ἀπόφασιν ἐπὶ μίαν τριμηνίαν!

§59ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ τὸ τῶν Πατρῶν.

§60ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Λαλῶ ἐν ἀγανακτήσει πρὸ τοιαύτης καταστάσεως, διότι λαλῶ ἐν πεποιθήσει, καθόσον ἀκούω τὰς φωνὰς τῶν διαδίκων, καὶ βλέπω, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη τῆς δικαιοσύνης ἔχει σπουδαιοτάτην ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τῆς δημοσίας πίστεως. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν δημοσίαν τάξιν, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν δημοσίαν πίστιν, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἰδιωτικὴν πίστιν, ὅταν ἦναι τοιαύτη ἡ κατάστασις τῶν δικαστηρίων, ἡ κατάστασις δὲ τῶν δικαστηρίων προκύπτει τοιαύτη, διότι δὲν ἐγένετο πάντοτε καλὴ ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐξησφαλίσθησαν διὰ τῆς ἰσοβιότητος, καὶ εἰσήχθησαν εἰς τὴν ἰσοβιότητα καὶ πρόσωπα μὴ ἔχοντα τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα δι’ αὐτὴν, καὶ διότι ἀκολούθως ἀπὸ τοὺς κατὰ καιρὸν Ὑπουργοὺς δὲν ἐξησκήθη ὁ ἔλεγχος ὁ πρέπων· οἱ πλεῖστοι τῶν δικαστῶν εἶναι φιλότιμοι, ἐργατικοί, συνειδότες τὸ καθῆκόν των, ἀλλ’ ἡ ἐργασία των δὲν φαίνεται, διότι εἶναι ἄλλοι συνάδελφοι αὐτῶν, οἵτινες δὲν ἐργάζονται. Οἱ πρῶτοι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς ἰσοβιότητος διὰ νὰ ἐξασφαλισθοῦν, τοὺς δευτέρους ἀσφαλίζει αὕτη· διότι ἔχομεν, Κύριοι, τὴν ἰσοβιότητα ἐπὶ δεκάδας ἤδη ἐτῶν, ἀλλ’ ἠκούσατε κἀνένα δικαστὴν νὰ ἀποχωρήσῃ ἕνεκεν ἀνικανότητος; Καὶ ὅμως ἔχετε δικαστὰς, ὡς εἶπον, ἀργοὺς,—δὲν θέλω νὰ κάμω χρῆσιν ὀνομάτων,—οἱ ὁποῖοι, Κύριοι, ἐπὶ ἔτη δὲν ἐξέδωκαν κἀμμίαν, ἐπαναλαμβάνω, πολιτικὴν ἀπόφασιν, καὶ ὅμως πληρόνονται.

§61ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ προβιβάζονται.

§62ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἴσως καὶ προβιβάζονται. Μόνον οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης θέλουσι νὰ ἐπιδείξωσιν ἄγνοιαν καὶ ἁβροφροσύνην πρὸς τὴν κατάστασιν ταύτην τῶν δικαστηρίων.

§63ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐνεργοῦνται τὰ πρέποντα.

§64ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ τέλος πάντων δὲν ἐνηργήθη τίποτε, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ὑποθέσω ποτὲ, ὡς ἀληθὲς τὸ λεχθὲν, ὅτι εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον εἰσήχθησαν δικασταὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξέδωκαν ἐπὶ ἔτος ἀπόφασιν, καὶ ὅμως ὁ Ἄρειος Πάγος ἀρνεῖται τὸ καθῆκόν του. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν,—καὶ ἔχω πλήρη πεποίθησιν εἰς τὰς ἀγαθάς του διαθέσεις,—νὰ ἐνεργήσῃ τὸ καθῆκόν του. Πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἔχει καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος, δυνάμει τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ, καὶ πρέπει νὰ ἐξασκήσῃ τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν τῷ δίδει ὁ νόμος, εἰσάγων τοὺς ἀμελεῖς ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ ἂν ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, τότε μόνον θὰ ἦναι δικαιολογημένος ὁ Ὑπουργὸς, καὶ θὰ σκεφθῶμεν νὰ ἀναθέσωμεν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν περὶ τῶν ἰσοβίων δικαστῶν εἰς ἄλλο σῶμα ἢ εἰς ἄλλην τινὰ ἐπιτροπὴν, ἂν δὲν θέλῃ νὰ ἐνεργήσῃ ὁ Ἄρειος Πάγος. Ἐν τούτοις πρέπει νὰ βεβαιωθῇ καὶ νὰ μάθωμεν, ὅτι εἰσήχθησαν δικασταὶ ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐπὶ ἀμελείᾳ, ἐπὶ μὴ ἐκπληρώσει τῶν καθηκόντων των, καὶ ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν ἐνήργησε, καὶ τότε μόνον δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν τί τὸ ποιητέον. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, αὐτὰ εἶπον καὶ εἰς τὴν ἄλλην σύνοδον καὶ ἐπαναλαμβάνω ἤδη, παρακαλῶν τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐνεργήσῃ τὸ ἐφ’ ἑαυτόν. Ἄλλως, εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσι καὶ ἄλλα τινὰ μέτρα· διότι δὲν ἐννοῶ, διατὶ νὰ ὑπάρχῃ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης ἐν τοιαύτῃ καταστάσει, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκκρεμεῖς 150 ὑποθέσεις, καὶ ἐν τούτοις διὰ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης, Κύριοι, δαπανᾷ τὸ Κράτος δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος, ἐνῷ ἐκεῖνοι οἱ ἐφέται ἠδύναντο νὰ προστεθῶσιν εἰς τὰ ἄλλα Ἐφετεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐκκρεμῆ ἐργασίαν πολὺ μεγάλην καὶ νὰ ἐργασθῶσιν ἐκεῖ. Τὸ αὐτὸ λέγω καὶ διά τινα Πρωτοδικεῖα. Θὰ ἴδητε εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν, ὅτι ὑπάρχουσι Πρωτοδικεῖα, τὰ ὁποῖα, Κύριοι, καθ’ ὅλην τὴν τριμηνίαν ἐξέδωκαν 10 μόνον ἀποφάσεις.

§65ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὥστε εἶναι περιττά.

§66ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Λοιπὸν εἶναι ὀρθὸν, εἶναι δίκαιον νὰ διατηρῶμεν Πρωτοδικεῖα καὶ νὰ πληρόνωμεν δικαστὰς διὰ νὰ ἐκδίδωσι 10 ἀποφάσεις τὴν τριμηνίαν; Ὅλα αὐτὰ θέλει βεβαίως μελετήσει ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ πιστεύω ὅτι θέλει εὕρει σύμφωνον τὴν Βουλὴν εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβῃ.

§67ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δύναμαι νὰ βεβαιώσω καὶ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέθηκεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ὁ νόμος, θέλω ἐξασκήσει αὐστηρῶς. Ἀλλὰ ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι λίαν περιωρισμένη, καθ’ ἃ γινώσκετε. Πρέπει πρωτίστως ὁ Ἄρειος Πάγος ν’ ἀποφανθῇ, μετὰ τοῦτο δὲ ἔρχεται ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ. Εἶναι μία πλημμελὴς διάταξις εἰς τὸν νόμον περὶ προσόντων, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅταν ἐπιβάλληται ἡ πειθαρχικὴ ποινὴ τῆς ἐπιπλήξεως, ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀνέκκλητος. Πολλάκις δὲ ἐσταμάτησαν τὰ Ἐφετεῖα εἰς τὴν ποινὴν ταύτην, ἵνα μὴ παράσχωσι τῷ Ὑπουργῷ τὴν εὐκολίαν, ὅπως δυνηθῇ νὰ ἐπιβάλῃ ἀνωτέραν πειθαρχικὴν ποινήν· ὡς ἐκ τούτου βλέπετε ἐν τῷ ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν εὑρισκομένῳ νομοσχεδίῳ, ὅτι καταργεῖται ἡ διάταξις αὕτη. Σήμερον μόνος ὁ Ἄρειος Πάγος εἶναι ἱκανὸς νὰ παράσχῃ τὴν εὐκολίαν εἰς ἕνα Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα ἀποκαθάρῃ τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν ἀπό τινας τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεδείχθησαν ἐντελῶς ἀνίκανοι πρὸς τὰ ἐπιβαλλόμενα αὐτοῖς καθήκοντα· ὡς ἐκ τούτου ἐζήτησα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὸ τέλος τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ ἦναι δυνατόν, διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῶν διατάξεων τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ τὰ κατώτερα δικαστήρια νὰ ἐπιβάλλωσι ποινάς, διευκολυνούσας τὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀποπομπὴν τῶν ἀνικάνων. Ἐζήτησα διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ν’ ἀπαγορευθῇ πληρωμὴ εἰς ἐκεῖνον τὸν δικαστήν, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἐλλιπὴς περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν χρεῶν του, ἢ ὁ ὁποῖος ἤθελε φανῆ μὴ ἐργασθείς. Ὅλας αὐτὰς τὰς διατάξεις τὰς ὑπέβαλον δι’ ἕνα σκοπόν, διὰ νὰ δυνηθῶ, ὁδηγούμενος, νὰ συντελέσω εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι εἶναι δυνατόν τινες τῶν ἐλλείψεων τούτων νὰ διορθωθῶσι, πᾶσαι ὅμως εἶναι ἀδύνατον, διότι, ὅπως πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὑπάρχουσιν εἰς τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν τὰ προσήκοντα ἐφόδια, οὔτε ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην συνείδησιν τοῦ ἐπιβεβλημένου αὐτοῖς καθήκοντος.

§68ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὑπ’ ἀριθ. 13, βλέπω νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων.

§69ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι δύο νομοσχέδια ἔχοντα τὸν αὐτὸν τίτλον.

§70ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 εἶναι προσωπικόν, διότι ὁ κείμενος νόμος ἀναγράφει, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἥν ἤθελεν ἀποπεμφθῆ ἀπὸ τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας ἓν ἐκ τῶν δευτερευόντων προσώπων δι’ ἀναξιοπρεπῆ διαγωγήν, δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἢ μετὰ διετίαν. Τώρα τροποποιεῖται αὐτό.

§71ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ λόγους ὑπηρεσίας.

§72ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους πρὸ ἑνὸς μηνὸς μετεβάλετε τὸν νόμον περὶ προσόντων, τὸν ὁποῖον σεῖς ὑπεβάλετε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ὁποῖον δὲν κυροῦται καὶ δὲν δημοσιεύετε, καὶ διὰ τοῦτο ἡ δικαστικὴ ἐξουσία δὲν δύναται ἢ νὰ παραλύῃ εἰς χεῖρας ὑμῶν. Βεβαίως δὲν εἶναι ἡ ὥρα, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Λαρίσσῃ Ἐφετῶν, νὰ συζητήσωμεν γενικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἠθέλησεν ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην νὰ τὴν ἐπιῤῥίψῃ εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, ἐνῷ αὐτὸς ἔχει εἰς χεῖράς του τὰ μέσα διὰ νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς δικαστὰς νὰ ἐργασθῶσιν. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ νόμος ὁ περὶ δικαστικῆς ἐξουσίας δὲν ἦναι ἐπαρκής, διατὶ ἀπὸ ἓξ μηνῶν δὲν ἐφρόντισε νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτον νόμον, καὶ διατὶ, ἀφοῦ ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεων τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, δὲν θέλει νὰ προτάξῃ αὐτὸ, ἀλλὰ προτάσσει ὅλα ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς Δικαιοσύνης; Νομίζω, ὅτι σήμερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ τὴν μελέτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι, πῶς νὰ κατορθωθῇ εἰς τὸ μέλλον ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία ἐπὶ τῶν δικαστηρίων νὰ λειτουργήσῃ. Ἐγὼ ἔχω ἄλλας ἰδέας περὶ αὐτῆς. Ἐὰν δ’ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ ἐπιτρέψῃ ἡ πλειοψηφία νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μεταξὺ τῶν πρώτων τὸ εἰρημένον νομοσχέδιον, τότε βεβαίως θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ, εἰ δὲ μή, θὰ ἔχωμεν μόνον τοὺς πίνακας ἐνώπιόν μας, ἵνα βλέπωμεν μηδενικά· διότι ὅ,τι εἶναι εἰς τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης εἶναι καὶ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν, τὸ ὁποῖον καθ’ ὅλον τὸ 1892 ἐξέδωκε μίαν καὶ μόνην ἀπόφασιν. (Ἀναγινώσκει ἐκ τοῦ πίνακος). Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ ἀποδώσητε εἰς ὡρισμένα πρόσωπα τὴν παραλυσίαν ταύτην. Ἴσως ἐκεῖνος, κατὰ τοῦ ὁποίου κατεφέρθη, εἶναι ὁ ὀλιγώτερον ὑπαίτιος διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν, διότι ἐκεῖνος κατήγγειλε τὴν ἀνικανότητα τῶν συναδέλφων του, καὶ ἐν τούτοις μόλις μετὰ μῆνας ἐλήφθη φροντὶς περὶ μερικῆς διορθώσεως τοῦ κακοῦ.

§73ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀναγραφομένου ὡς τρίτου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, χαρακτηρίσας αὐτὸ ὡς προσωπικόν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει καθαρῶς λόγον ὑπηρεσιακόν. Κατὰ τὸν πρότερον ἰσχύοντα νόμον, δὲν δύναται εἰμὴ μετὰ διετίαν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐκεῖνος ἐκ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος ἤθελε παυθῆ κατὰ ὡρισμένας ἐν τῷ νόμῳ περιπτώσεις. Ἐν τῷ νέῳ νόμῳ ἀνεγράφη διάταξις, καθ’ ἣν ἀπαιτεῖται, ὅπως ὁ παυθεὶς ἐπὶ τοιαύτῃ αἰτίᾳ μὴ δύνηται νὰ ἐπανέλθῃ, εἰμὴ μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν ὁλοκλήρου τοῦ Πρωτοδικείου, ἐν ὁλομελείᾳ καὶ ἐν μυστικῇ ψηφοφορίᾳ μετὰ ἓν ἔτος. Τοῦτο νομίζω ἐπαρκῆ ἐγγύησιν, ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἔχει τὰ προσόντα νὰ ἐπανέλθῃ, οὐδὲν δὲ πρόσωπον ὑπῆρξεν ὑποψήφιον, καὶ ἐγὼ δὲν ὑπέβαλον ποτὲ προσωπικὰ νομοσχέδια. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του τὴν κατάστασιν τῶν ἐργασιῶν τῶν δικαστηρίων τῆς τετάρτης τριμηνίας τοῦ 1892, τότε ἠδύνατο νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης παρατήρησις ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ καταστάσει, διότι ὑπεύθυνος θὰ ἦτο αὐτός. Ἀλλὰ πῶς θέλετε νὰ ἔχω εὐθύνην διὰ τὰς ἐργασίας τῶν πρώτων τριμηνιῶν τοῦ 1892, ὅτε ἡμεῖς δὲν διεχειριζόμεθα τὰ τῆς Δικαιοσύνης; Ἀνέφερεν ἀκριβῶς τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἐμεσολάβησαν αἱ διακοπαὶ, διότι κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον γνωρίζετε, ὅτι συνήθως τὰ δικαστήρια δὲν ἐπαναλαμβάνουσι τὰς ἐργασίας των ὡς ἔπρεπεν. Ἐπιπλήξεις ἀπηύθυνα, ποινὰς ἐπέβαλον, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσα νὰ ἐπαναλάβωσι τὰς ἐργασίας των τὴν 1 Σεπτεμβρίου ὅλα τὰ δικαστήρια. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν, διατὶ ἀνεγράφη οὐχὶ μεταξὺ τῶν πρώτων τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, νομίζω, ὅτι, ὅτε ἀνεγράφη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, πολλοὶ τῶν κκ. Βουλευτῶν, ἴσως καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, παρετήρησαν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔπρεπε νὰ ὑποστῇ τὴν βάσανον τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ παρῆλθε μὴν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐδήλωσεν, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἑαυτῆς ἔκθεσιν. Καὶ πάλιν ὅμως παρεκάλεσα νὰ ἐργασθῇ καὶ νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν, καὶ τῷ ὄντι μετὰ παρέλευσιν τοῦ δευτέρου μηνὸς κατωρθώθη νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας προβάλλει τὰς τροποποιήσεις, αἵτινες ἀνατρέπουσιν ἄρδην τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν, ἤτοι νὰ δοθῇ ἐξουσία εἰς αὐτὰ τὰ δικαστήρια, ἵνα ἐπιβάλλωσι ποινὰς, τὸ ἀπέκρουσαν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Περιττὸν δὲ εἶναι νὰ ὑπομνήσω, ὅτι, ὁσάκις πρόκηται περὶ τοιούτων νομοσχεδίων, ἐπειδή τινες τῶν Βουλευτῶν εἶναι δικηγόροι καὶ γινώσκουσιν ἄριστα τὸ θέμα, προτείνουσι πολλὰς ἀντιῤῥήσεις καὶ προκαλοῦσιν ἐκτενεῖς συζητήσεις· ἐπειδὴ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται πρωτίστως ὑπὲρ τῶν νομοσχεδίων, ἅτινα ἀφορῶσιν εἰς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, τὸ ὑπέροχον κατέχον θέσιν ἐν τῇ ἀποστολῇ τῆς παρούσης Βουλευτικῆς συνόδου, ἀναγκαζόμεθα νὰ ὑποχωρῶμεν καὶ νὰ ἀναγράφωμεν τελευταῖα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἤτοι μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν, τὰ μὴ οἰκονομικὰ νομοσχέδια.

§74ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς τετάρτης τριμηνίας τοῦ 1892, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν ἐδημοσιεύθησαν τ’ ἀποτελέσματα αὐτῆς. Νομίζω δὲ, ὅτι ἐξεπλήρωσα καθῆκον, ἐπιστήσας τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς Δικαιοσύνης· τὸ καθῆκον δὲ τοῦτο ἐκπληροῦσι πάντες οἱ ἐν τῇ Βουλῇ δικηγόροι. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς φρονεῖ, ὅτι ὁ σπουδαιότερος τρόπος τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων εἶναι ἡ ἀνάγνωσις αὐτῶν ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Τρικκάλων, περὶ δὲ τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει ἀνάλογον ἰδέαν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, τἀναντία φρονοῦντες, ἐννοοῦμεν νὰ συζητῶμεν σοβαρῶς καὶ ἐπισταμένως ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. Φρονῶ δὲ, ὅτι πρέπει ὁ Ὑπουργὸς νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τῶν διατάξεων τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, διότι πειθαρχικὴ ἐξουσία μὴ ἑνιαία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ.

§75ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ δὲν κατέκρινα τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴν, τοὐναντίον γινώσκετε πάντες, ὅτι, κατὰ τὸ πλεῖστον, τὰς γνώμας αὐτῆς παρεδέχθην, διότι πάντοτε εἶχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οὐδέποτε πρέπει ὁ εἰσηγητὴς νομοσχεδίου νὰ ἐμμένῃ εἰς πάσας τὰς γνώμας αὐτοῦ καὶ νὰ μὴ ἀποδέχηται κἀμμίαν ἄλλην. Παρετήρησα ὅμως, ὅτι δὲν συμβαίνει νὰ ἀπαντᾶται μεταξὺ τῶν δικαστικῶν ὁμοφωνία, ἂν ὄχι ὁμοφωνία, τοὐλάχιστον νὰ συναντῶνται κἄπως αἱ γνῶμαι αὐτῶν. Ἐγὼ πάντοτε ἠσπάσθην τὴν γνώμην τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἕτεροι συνάδελφοι, νομικοὶ, συμφωνοῦντες μὲ τὰς ἰδικάς μου γνώμας, ἀπεδείκνυον, ὅτι μεταξὺ τῶν δικαστικῶν ὑπάρχει διχογνωμία.

§76ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νομίζω καὶ ἐγὼ ἀναγκαῖον νὰ ποιήσωμαι μικρὸν λόγον ὄχι περὶ τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης, περὶ ἧς πολλὰ ἐλέχθησαν, ἀλλὰ περὶ τῶν ποινικῶν ἐργασιῶν. Κατὰ τὰς καταστάσεις αὐτὰς, ἐξάγεται ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἄλλοτε ὡμίλησα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι προϊόντος τοῦ χρόνου αἱ ἐκκρεμεῖς ποινικαὶ ἐργασίαι πληθύνονται εἰς πολὺ σπουδαῖον βαθμόν. Κατὰ τὴν τρίτην τριμηνίαν τοῦ 1891 εἴχομεν ἐκκρεμεῖς παρὰ ταῖς Εἰσαγγελίαις μόνον 24,554 ὑποθέσεις, κατὰ τὴν τρίτην τριμηνίαν τοῦ 1892 εἴχομεν 30,134, τὸ 1891 εἶχον οἱ ἀνακριτικοὶ ὑπάλληλοι 53,761, τὸ 1892 εἶχον 66,437. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ἀναβληθεισῶν εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα καὶ τῶν ἐκδοθέντων βουλευμάτων· παρατηρῶ μόνον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκκρεμῶν τῆς τρίτης τριμηνίας βεβαίως ηὔξησε κατὰ τὴν τετάρτην τριμηνίαν, διότι δὲν ὑπάρχει τριμηνία, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ παρατηρῆται αὐτὴ ἡ αὔξησις. Ἀλλ’ εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι ἐν τῇ καταστάσει αὐτῇ δὲν ἀναγράφονται αἱ ἐκκρεμεῖς παρὰ ταῖς Εἰσαγγελίαις τῶν Ἐφετῶν, καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι παρεκάλεσα τότε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ καὶ τὴν κατάστασιν ταύτην, ἵνα ἔχωμεν πλήρη γνῶσιν αὐτοῦ τοῦ φοβεροῦ ἀριθμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει μίαν κατάστασιν ποινικῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ εἰς ἄλλο Κράτος τοῦ κόσμου καὶ περὶ τῆς ὁποίας οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια.

§77ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀναγκάζομαι ν’ ἀπευθύνω παρατήρησίν τινα. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἶχε δίκαιον νὰ μὴ εὑρίσκῃ ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐνώπιόν του, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προηγουμένως παρετήρησα, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ εἶχον δίκαιον νὰ εὑρίσκω αὐτὸ ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐνώπιόν μου, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐλλείπουσιν ὅλαι αἱ πληροφορίαι, αἵτινες ὑπάρχουσιν ἐν ἄλλοις τεύχεσι. Τὸ γεγονὸς τοῦτο μοὶ δίδει τὴν ἀφορμὴν νὰ παρατηρήσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ὅτι, ὅταν ἐπέρχωνται διορθώσεις, ἔχουσαι οὐσιαστικὴν σημασίαν, αἱ διορθώσεις αὗται πρέπει νὰ γίνωνται γνωσταὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ διωρθωμένα τεύχη νὰ πέμπωνται εἰς τοὺς Βουλευτὰς, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐργασία. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον ἀπευθύνω τὴν παρατήρησιν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν, διότι πολλάκις εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς εἶπον, ὅτι ἐγένοντο διορθώσεις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ ἐζήτησα διωρθωμένον τεῦχος, ἀλλ’ οὐδέποτε μοὶ ἀπεστάλη τοιοῦτον· διότι μοὶ ἐδόθη ἀπάντησις, ὅτι μόνον εἰς τὴν μίαν σελίδα, τὴν ἀφορῶσαν τὰ δάνεια, ἐγένοντο διορθώσεις τινές. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν ἀπευθύνω πρὸς τὸ Προεδρεῖον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκθεσιν περὶ τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων, διότι διενεμήθησαν τεύχη τινὰ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ ἡ διανομὴ δὲν εἶναι πλήρης καὶ πρέπει ταῦτα ν’ ἀποστέλλωνται εἰς τὰς οἰκίας μας.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ διωρθωμένον τεῦχος διενεμήθη κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς, καὶ συνέπεσε νὰ μὴ ἦσθε παρὼν τῇ στιγμῇ ἐκείνῃ, διὰ τοῦτο ἐπῆλθεν αὐτὴ ἡ παράλειψις. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ τακτικὸς Πρόεδρος κ. Β. Βουδούρης).

§79ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἐπιφέρει οὐσιώδεις καὶ θεμελιώδεις τροποποιήσεις εἰς τὸν ψηφισθέντα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον νόμον περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ ποιήσηται εἰσήγησίν τινα τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἵνα ἐξηγήσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι προὐκάλεσαν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§80ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅτε ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, ἐξήγησα τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη τῆς ὑποβολῆς αὐτοῦ. Εἶπον τότε, ὅτι ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὰ προσόντα τῶν ἀστυφυλάκων, ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτῆς δὲν εἴχομεν ἀρκετὸν ἀριθμὸν ἀστυφυλάκων, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐκ τούτου ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ καὶ τῆς ὑποβολῆς τῶν τροποποιήσεων. Ἑτέρα διάταξις, ἡ ὁποία διὰ τοῦ νομοσχεδίου μεταῤῥυθμίζεται, εἶναι ἡ σχετιζομένη πρὸς τὴν ἐκ μέρους τῶν δήμων καταβολὴν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ τὰ ἔξοδα τῆς Ἀστυνομίας. Ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ψηφισθέντος νόμου, δηλ. τῆς διατάξεως τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν δημοτικὴν εἰσφοράν, ἤθελεν ἀποδώσει μόνον 873,207 δραχμὰς, ἐνῷ ἡ δαπάνη τῆς ἀστυφυλακῆς ἀνέρχεται εἰς 1,000,777. Εἶχον δὲ δηλώσει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τίς ἦτο ἡ ἔννοια ἡ παρ’ ἡμῶν ἀποδιδομένη εἰς τὸ ἄρθρον τὸ περιλαμβάνον τὴν διάταξιν, περὶ ἧς πρόκειται. Ἡ ἔννοια ἦτο, ὅτι οἱ δῆμοι ὤφειλον νὰ συνεισφέρωσι τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενα ποσὰ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς εἰσφορᾶς διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐπαρουσιάζετο λοιπὸν τὸ ἑξῆς ἄτοπον, ὅτι τῇ ἀφαιρέσει τῆς εἰσφορᾶς ἐκείνης, ἂν ἐπρόκειτο νὰ μείνωσι 50% ἐκ τῶν ἐξ ἐμμέσων καὶ ἀμέσων φόρων προερχομένων ποσῶν, δὲν ὑπελείπετο ποσὸν ἐπιτρέπον τὴν καταβολὴν τῆς συνεισφορᾶς διὰ τὴν ἀστυνομίαν, ἢ ὑπελείπετο ποσὸν μικρόν. Συμπέρασμα τούτου ἦτο, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσπράξῃ τὸ ποσὸν, ὅπερ ὑπελόγιζεν. Ἐπειδὴ δὲ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὡς εἶχον δηλώσει τότε, δὲν ἦτο βεβαίως νὰ αὐξήσωσι τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ σκοπὸς ἦτο νὰ καλυφθῶσι τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων, ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη τῆς τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου τοῦ περιλαμβάνοντος τὴν διάταξιν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἡ συνεισφορὰ δὲν ἠδύνατο νὰ ἦναι ἐλάσσων τῶν 15%, οὔτε ἀνωτέρα τῶν 50%, ἀντικαθισταμένων εἰς τὰ 15% 20%, καὶ εἰς τὰ 50% 75% καὶ ἀφιεμένων πάντοτε ὑπὲρ τῶν δήμων δραχ. 2000. Ἐκ τῆς τροποποιήσεως ταύτης ἐπέρχεται μεγάλη διαφορὰ εἰσπράξεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ νομοσχεδίου τοῦ τότε ψηφισθέντος ἀνέρχεται τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἤθελεν εἰσπράξει τὸ Δημόσιον εἰς 873,207 δραχμὰς, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὅρων τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ σήμερον συζητουμένου νομοσχεδίου θέλει φέρει εἴσπραξιν τοῦ Δημοσίου ἐκ δραχ. 1,797,464, ποσὸν δηλ. ἴσον πρὸς τὸ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφόμενον διὰ τὴν δαπάνην τῆς ἀστυνομίας. Αὗται εἶναι αἱ δύο σπουδαιότεραι τροποποιήσεις, ἃς περιλαμβάνει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐκ νέου γενομένη μελέτη τοῦ νόμου ἀπέδειξεν ἀτελείας τινὰς, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἐπεβάλλετο εἰς ἡμᾶς, ἵνα φέρωμεν διόρθωσιν τῶν ἀτελειῶν τούτων, καὶ ἐπροτιμήσαμεν νὰ ὑποβάλωμεν νέον νομοσχέδιον, ἵνα μὴ καταστήσωμεν δυσχερῆ τὴν συζήτησιν διὰ πολλῶν τροπολογιῶν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν διαφόρων ἄρθρων θέλω ἐξηγήσει τὰς ἄλλας τροποποιήσεις τοῦ πρότερον ψηφισθέντος νόμου, περὶ τὰς ὁποίας νομίζω περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω ἤδη.

§81ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐξ ὅσων ἐποιησάμην συγκρίσεων μεταξὺ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ τοῦ κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον ψηφισθέντος νόμου, οὗτινος προτείνεται ἡ κατάργησις, εὑρίσκω, ὅτι αἱ προτεινόμεναι μεταβολαὶ δὲν ἀφορῶσι μόνον τὸ ταμιευτικὸν μέρος τοῦ νομοθετήματος, ἀλλὰ καὶ ἄλλους αὐτοῦ σκοπούς. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον συζητοῦντες τὸν νόμον, οὗτινος προτείνεται σήμερον ἡ κατάργησις, ἀνεπτύξαμεν τὰς γνώμας ἡμῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ. Ἀνεπτύξαμεν τότε τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ νομοθετήματος, ἥτις εἶναι ἡ κατάργησις τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Πραγματικὴ δημοτικὴ ἀρχὴ καὶ δημοτικὴ ἐξουσία μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετήματος τούτου δὲν ὑπάρχει πλέον ἐν Ἑλλάδι. Δημοτικὴ ἐξουσία δὲν εἶναι ἡ διαχείρισις τῶν φιλανθρωπικῶν καὶ ἄλλων δημοτικῶν καταστημάτων, ἢ φροντὶς περὶ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, ἢ τὰ ἄλλα δευτερεύοντα καθήκοντα τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Δημοτικὴ ἐξουσία καὶ αὐτοδιοίκησις εἶναι κυρίως ἡ διεύθυνσις τῶν ποικίλων καὶ καθημερινῶν συμφερόντων καὶ σχέσεων τῶν δημοτῶν πρὸς ἀλλήλους. Ἡ διεύθυνσις δὲ τῶν σχέσεων καὶ συμφερόντων τούτων, ἥτις ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιον πάσης δημοτικῆς ἀρχῆς, ἐξασκεῖται διὰ τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας. Ἀφαιροῦντες τὴν ἐξουσίαν ταύτην παρὰ τῶν δήμων, ἀφαιροῦμεν τὸ κυριώτερον συστατικὸν αὐτῶν. Δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον δημοτικὴν ἐξουσίαν κατὰ τὴν κυρίαν αὐτῆς ἔννοιαν. Θὰ ἔχωμεν τὴν σκιὰν τῆς ἐξουσίας ταύτης, οὐδεμίαν πλέον ἔχουσαν πολιτικὴν ὑπόστασιν, καὶ ἀσχολουμένην εἰς δευτερεύοντα συμφέροντα τοῦ Δήμου. Θὰ ἐκλείψῃ ἐκεῖνο, ὅπερ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν παντὸς ἐλευθέρου πολιτεύματος καὶ τὸ γυμναστήριον οὕτως εἰπεῖν τοῦ ἔθνους πρὸς ὁμαλὴν καὶ προοδευτικὴν ἀπόλαυσιν τῶν ἐλευθεριῶν, εἰς ἃς δικαιοῦται πᾶν πεπολιτισμένον ἔθνος. Ὅτε κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον συνεζητοῦμεν τὸν ψηφισθέντα νόμον, καὶ ἄλλοι καὶ ἐγὼ εἴχομεν τὴν πεποίθησιν καὶ ἐξεφράσαμεν τὴν γνώμην, ὅτι ζητῶν οὗτος νὰ συμβιβάσῃ ἀσυμβιβάστους ἰδέας καὶ θεσμοὺς, ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἀνεφάρμοστος καὶ ἤθελεν ἐγκαταλειφθῆ. Τοῦτο δὲ ἀπέδειξε καὶ πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς του ἡ μελέτη, ἥτις ἐγένετο πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Δὲν εἶναι δὲ πράγματι δυνατὸν νόμος εἰσάγων τὴν στρατιωτικὴν διοίκησιν ἐν τῇ δημοτικῇ ἀστυνομίᾳ νὰ ἐφαρμοσθῇ εὐκόλως ἐν χώρᾳ, ὅπου ἰσχύει κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Τὸ ἤπιον καὶ ἐλευθέριον πνεῦμα τῆς δημοτικῆς καὶ ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, τὸ συνδυάζον τὴν τάξιν μετὰ τῆς προόδου, δὲν δύναται νὰ συμβιβασθῇ μετὰ τῆς στρατιωτικῆς ἐνεργείας, τῆς σκοπούσης μόνον τὴν τάξιν καὶ ἀδιαφορούσης περὶ τῆς προόδου. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἕτερος σκοπὸς, ὃν ἐπιδιώκει τὸ νομοθέτημα τοῦτο, ὁ τῆς πραγματοποιήσεως ἐν τῷ γενικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους οἰκονομιῶν διὰ τῆς ἀποσπάσεως ἐκ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ἀπασχολήσεως ἐν τῇ διοικητικῇ ἀστυνομίᾳ ἀριθμοῦ τινος ἀξιωματικῶν, δὲν δύναται ὡσαύτως νὰ συμβιβασθῇ μὲ τὸν σκοπὸν τῆς βελτιώσεως τῆς δημοσίας τάξεως. Ἂν θελήσωμεν νὰ βελτιώσωμεν τὰς τοπικὰς ἀστυνομίας, ὅπως ἐπιτύχωμεν τελειοτέραν διατήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, οὐ μόνον δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ πραγματοποιήσωμεν οἰκονομίας ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ ὑποβάλωμεν τὸ Δημόσιον εἰς τὴν δαπάνην ποσοῦ πολὺ ἀνωτέρου ἐκείνου, ὅπερ θέλουσιν εἰσφέρει οἱ δῆμοι διὰ τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετήματος τούτου ἐν τῇ προηγουμένῃ συνόδῳ τῆς Βουλῆς ἀνεπτύξαμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐπέμενεν, ὅτι ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων, περιοριζομένης εἰς τὰ 50% κατ’ ἀνώτατον ὅρον καὶ εἰς τὰ 15% κατ’ ἐλάχιστον ἐπὶ τῶν προσόδων αὐτῶν τῶν ἐξ ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων, ἤθελεν εἰσπράξει τὸ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν διοικητικῶν ἀστυνομιῶν ἀπαιτούμενον ποσόν. Ἡ μελέτη, ἣν ἐποιήσατο, τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθέντος νόμου, ἀπέδειξεν, ὡς ἀνεκοίνωσε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν ἤθελε δυνηθῆ νὰ εἰσπράξῃ μήτε τὸ ἥμισυ τοῦ ἀπαιτουμένου τούτου ποσοῦ. Διὰ τοῦτο δὲ προτείνει διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τὴν αὔξησιν τοῦ μὲν ἀνωτάτου ὅρου τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων εἰς τὰ 75% ἐκ τῶν ἐσόδων αὐτῶν τῶν ἐξ ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων, τοῦ δὲ κατωτάτου εἰς τὰ 20%. Ἐλπίζει δὲ, ὅτι θέλει εἰσπράξει οὕτω τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 1,800,000, ὅπερ ἀπαιτοῦσιν αἱ δαπάναι τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, καὶ ὅπερ ἀνέγραψεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡς ἔσοδον τοῦ Κράτους. Ἡ τροποποίησις αὕτη, ἰδίως δὲ ἡ τοῦ ἀνωτάτου ὅρου, θέλει ἀφαιρέσει ἀπὸ τῶν πλείστων δήμων τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως καὶ τῆς λειτουργίας αὐτῶν. Οἱ πλεῖστοι δῆμοι μετὰ τὴν εἰσφορὰν 50% ἐκ τῶν ἐσόδων αὐτῶν διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἑτέρων 25% διὰ τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν, θέλουσιν ἴδει τὰ ἔσοδα αὐτῶν περιοριζόμενα εἰς μόνας τὰς 2,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας ὁ νόμος ἐξαιρεῖ τῆς εἰσφορᾶς. Ἀλλὰ, Κύριοι, τίνες εἰσὶν οἱ δῆμοι, οἵτινες θὰ δυνηθῶσι νὰ διατηρηθῶσι καὶ λειτουργήσωσιν ὁμαλῶς δι’ ἐσόδου μόνον 2,000 δραχμῶν, οὗτινος μέγα μέρος θὰ βεβαιωθῇ μὲν, ἀλλὰ δὲν θὰ εἰσπραχθῇ; Οἱ πλεῖστοι αὐτῶν βεβαίως δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ λειτουργήσωσιν, ἀλλὰ θὰ παραλύσωσιν. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιοῦτον μέλλει νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα ἡ αὔξησις τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων εἰς 75 τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῶν ἐσόδων αὐτῶν, θὰ φέρῃ ἆρά γε αὕτη ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου τὸ ἔσοδον, ὅπερ ὑπολογίζει ἡ Κυβέρνησις; Πολὺ ἀμφιβάλλω. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ βεβαιωθησόμενον ἔσοδον τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων ὑπολογίζεται εἰς μίαν δραχμὴν κατὰ ψυχήν· ὅσαι ψυχαὶ κατοικοῦσι δῆμόν τινα, τόσα ἔσονται αἱ δραχμαὶ, ἃς θὰ δώσῃ ὁ δῆμος οὗτος ὡς εἰσφορὰν εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὰς ἀστυνομικὰς δαπάνας. Ἀλλ’ ἂν ἀφαιρέσωμεν τοὺς δήμους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, οἵτινες κατὰ τὰς εἰδικὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου θέλουσιν εἰσφέρει δρ. 100,000 περίπου, μένουσι δρ. 1,700,000 περίπου, ἵνα εἰσπραχθῶσι παρὰ τῶν ἄλλων δήμων τοῦ Βασιλείου. Οἱ κάτοικοι δὲ τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δήμων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, εἶναι ὀλιγώτεροι τῶν 2,000,000· ὑποθέτει ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἀφίνουσα εἰς τοὺς δήμους τὰ 25% τῶν ἐσόδων των καὶ κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 2,000 δραχμὰς εἰς ἕκαστον αὐτῶν, θὰ δυνηθῇ νὰ εἰσπράξῃ κατὰ μέσον ὅρον 85/00 τῆς δραχμῆς δι’ ἕκαστον κάτοικον αὐτῶν. Νομίζω ὅτι πλανᾶται. Οἱ πλεῖστοι τῶν δήμων, τὰ ¾ ἴσως αὐτῶν, δὲν θὰ δυνηθῶσι μετὰ τὴν εἰσφορὰν τοῦ ἡμίσεως τῶν ἐσόδων των διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν νὰ εἰσφέρουν ποσὸν ἀναλογοῦν εἰς 85/00 τῆς δραχμῆς κατὰ μέσον ὅρον δι’ ἑκάστην ψυχήν. Λάβετε ὡς παράδειγμα ἕνα οἱονδήποτε δῆμον κατοικούμενον ὑπὸ 5,000 ψυχῶν, καὶ ἔχοντα ἔσοδον 10,000 δραχμῶν· οὗτος θὰ εἰσφέρῃ 5,000 διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἑτέρας 2,500 διὰ τὴν ἀστυνομίαν, ἀντὶ τῶν δραχμῶν 4,250, ἃς ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μέσου ὅρου τῶν 85/00 τῆς δραχμῆς κατὰ ψυχήν. Τοιοῦτοι δ’ εἰσὶν οἱ πλεῖστοι τῶν μικρῶν δήμων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι πολλοὶ, ἔχοντες πολὺ μικρότερα εἰσοδήματα ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τοὺς κατοίκους αὐτῶν. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι πλανᾶται ἡ Κυβέρνησις, πιστεύουσα ὅτι θὰ εἰσπράξῃ ἐξ αὐτῶν τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 1,700,000, ὅπερ ὑπολογίζει, ἐκτὸς τῶν δήμων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Δὲν μοὶ φαίνεται δυνατὸν ἐκ τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων, ὧν τὸ εἰσόδημα ἀνέρχεται εἰς ἑπτὰ ἕως ὀκτὼ ἑκατομμύρια δραχμῶν, νὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον δραχμὰς 3,200,000 διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἑτέρας δραχμὰς 1,700,000 διὰ τὴν ἀστυνομίαν. Καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἤθελε βεβαιώσει τὰ ποσὰ ταῦτα, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ τὰ εἰσπράξῃ. Ἀνέπτυξα ταῦτα, ὅπως ἀποδείξω, ὅτι ὁ σκοπὸς, ὅστις παρεστάθη ὡς ὁ κύριος σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος τούτου καὶ κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ ἐν τῇ παρελθούσῃ συνόδῳ, καὶ σήμερον, ἡ πραγματοποίησις δηλαδὴ οἰκονομιῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι σοβαρός. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ πραγματικὴ οἰκονομία εἰς πάντας τοὺς δήμους, τὸ Δημόσιον θ’ ἀναγκασθῇ νὰ ὑποστῇ δαπάνην πολὺ ἀνωτέραν καὶ τῆς ἐκτελουμένης σήμερον διὰ τὰς δημοτικὰς ἀστυνομίας, καὶ τῆς εἰσφορᾶς, ἣν θέλει εἰσπράξει παρὰ τῶν δήμων. Ἄλλην ἑπομένως δικαιολογίαν καὶ ἄλλον πρέπει νὰ ἐπιζητήσωμεν σκοπὸν ἐν τῷ νομοθετήματι τούτῳ. Εὐπρόσδεκτος δὲ σκοπὸς αὐτοῦ δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ βελτίωσις τῆς δημοσίας τάξεως, ἥτις βεβαίως δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἰδέαν τῆς ἐξευρέσεως οἰκονομιῶν ἐν ταῖς δαπάναις τοῦ Δημοσίου. Διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν δημοσίαν τάξιν, ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι πρέπει νὰ δαπανήσωμεν ποσὰ ἀνώτερα καὶ τῶν σήμερον δαπανωμένων καὶ τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1893. Μὴ δυνάμενοι νὰ πράξωμεν τοῦτο, καὶ μὴ πράττοντες αὐτό, μεταχειριζόμεθα τὴν δημοσίαν τάξιν ὡς ἁπλοῦν πρόσχημα πρὸς ἐφαρμογὴν καὶ ἐν ταῖς δημοτικαῖς ἀστυνομίαις τῶν συγκεντρωτικῶν ἰδεῶν καὶ τάσεων, αἵτινες, νοθεύουσαι τὸ πολίτευμα ἡμῶν, κινδυνεύουσι νὰ τὸ καταστήσωσι τὸ χείριστον τῶν πολιτευμάτων. Περὶ τούτου δὲ θέλομεν πεισθῆ, ἂν ἐξετάσωμεν τὸ πνεῦμα, ὅπερ ἐπεκράτησεν εἰς τὰς τροποποιήσεις, αἵτινες διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου εἰσάγονται εἰς τὸν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ψηφισθέντα νόμον. Διὰ τῶν μεταῤῥυθμίσεων τούτων ὁ θεσμὸς τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας προβαίνει ἓν βῆμα πρὸς τὴν ἐπὶ τὸ στρατιωτικώτερον ὀργάνωσιν αὐτῆς. Κατὰ τὴν μελέτην τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθέντος νόμου ἀπεδείχθη τὸ δύσκολον νὰ συμβιβασθῇ ὁ πολιτικὸς χαρακτὴρ τῆς ἀστυνομίας, ὁ συνδυάζων τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως μὲ τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου, καὶ ἡ ὑπὸ στρατιωτικῶν ἐξάσκησις αὐτῆς. Ἐν ἄρθρῳ 2 τοῦ νομοσχεδίου εὑρίσκομεν, ὅτι οἱ μὲν ἀστυνόμοι τῆς πρωτευούσης τῶν νομῶν καὶ τῶν πόλεων τῶν ἐχουσῶν κατοίκους ἄνω τῶν 5,000 διορίζονται, ὡς καὶ πρότερον, τῇ προτάσει τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν, οἱ ἀστυνόμοι ὅμως πάντων τῶν ἄλλων δήμων θὰ διορίζωνται τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ψηφισθεὶς νόμος, παραδεχόμενος τὸν διορισμὸν πάντων ἀνεξαιρέτως τῶν ἀστυνόμων τῇ προτάσει τῶν δύο Ὑπουργῶν, καθιεροῖ τὴν εἰς τὸν διορισμὸν αὐτῶν συμμετοχὴν τῆς φύσει ἠπιωτέρας πολιτικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ τῆς προτεινομένης δὲ τροποποιήσεως παύει ἡ συμμετοχὴ αὕτη, καὶ ὁ διορισμὸς τῶν ἀστυνόμων τῶν πόλεων, αἵτινες ἔχουσι κατοίκους κάτω τῶν 5,000, ἀφίεται εἰς τὴν αὐστηροτέραν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸν προηγουμένως ψηφισθέντα νόμον οὐδεμίαν εἶχεν ἀνάμιξιν εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν περιφερειῶν τῶν διαφόρων ἀστυνομιῶν· κατὰ τὸ ἄρθρον 3 δὲ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου συμμετέχει καὶ οὗτος εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦτον. Ἐνῷ κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον, οὗτινος προτείνεται ἡ κατάργησις, οἱ ἀστυνόμοι πάντες ὑπήγοντο εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια διὰ πᾶσαν ἀξιόποινον πρᾶξιν, διὰ τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νομοσχεδίου ἀφαιροῦνται τῆς δικαιοδοσίας τῶν δικαστηρίων τούτων οὐ μόνον τὰ καθαρῶς στρατιωτικὰ πλημμελήματα καὶ κακουργήματα, ἀλλὰ καὶ ἀξιόποινοι πράξεις, ἔχουσαι καθαρῶς πολιτικὸν χαρακτῆρα, ὡς π. χ. αἱ τοῦ ἄρθρου 252 § δʹ τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὴν συμμετοχὴν εἰς ἐπιχειρήσεις, ὧν ὁ ἀστυνόμος ἔχει τὴν διαχείρισιν ἢ τὴν ἐπιτήρησιν, καὶ αἱ τοῦ ἄρθρου 254 § βʹ, αἱ ἀφορῶσαι εἰς ἄμεσον ἢ ἔμμεσον διανομὴν κρεάτων καὶ οὐσιῶν ἐφθαρμένων ἢ μεμολυσμένων. Δὲν εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, δυνατὸς ὁ συμβιβασμὸς τῆς ἐπιτυχοῦς λειτουργίας δημοτικῆς ἀστυνομίας μὲ τὴν μέχρι τραχύτητος αὐστηρὰν ἐνέργειαν τῆς στρατιωτικῆς ἐξουσίας. Ἡ τάσις δὲ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐπιτύχῃ τὸν συμβιβασμὸν τῶν δύο τούτων διαφόρου φύσεως ἐξουσιῶν διὰ τῆς ἐπὶ τὸ στρατιωτικώτερον διαμορφώσεως τοῦ συζητουμένου νομοθετήματος, κατέληξεν εἰς τὴν παραδοχὴν – διατάξεων ἀντιφατικῶν καὶ σχεδὸν τραγελαφικῶν. Κατὰ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6, οἱ ἀστυνόμοι τῶν μικρῶν δήμων, οἵτινες κατὰ τὸ ἄρθρον 2 διορίζονται ἀπ’ εὐθείας παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν μὲν ὦσιν ἀρχαιότεροι ἢ ἀνώτεροι κατὰ βαθμὸν τοῦ οἰκείου μοιράρχου, ὑπάγονται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ἂν δὲ ὦσι κατωτέρου βαθμοῦ ἢ νεώτεροι τοῦ μοιράρχου, ὑπάγονται εἰς τὰς διαταγὰς αὐτοῦ. Τί δὲ θέλει προκύψει ἐκ τούτου; Ὅτι ὁ αὐτὸς ἀστυνόμος θέλει ὑπάγεσθαι ὁτὲ μὲν εἰς τὰς διαταγὰς τῆς οἰκείας Μοιραρχίας, ἄλλοτε δὲ εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς, κατὰ λόγον τοῦ βαθμοῦ καὶ τῆς ἀρχαιότητος τοῦ διευθύνοντος τὴν Μοιραρχίαν ταύτην. Θὰ ἔχωμεν δὲ τοιουτοτρόπως ἐργασίας, ὧν ἡ διεξαγωγὴ θὰ ἄρχηται ὑπὸ τῆς Μοιραρχίας καὶ θὰ περαιῶται ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς καὶ τἀνάπαλιν. Ἡ τοιαύτη δὲ διεξαγωγὴ ἀστυνομικῶν ἐργασιῶν θέλει παρεμποδίσει βεβαίως τὴν ταχεῖαν αὐτῶν περαίωσιν καὶ παρουσιάσει πολυειδεῖς δυσκολίας. Ἐνῷ κατὰ τὸ ἄρθρον 9 ἡ ἀστυφυλακὴ χαρακτηρίζεται ὡς σῶμα στρατιωτικὸν, ὀφεῖλον φυσικῶς νὰ ὑπαχθῇ εἰς τακτικὸν ὀργανισμὸν, ὁρίζοντα τὸν σχηματισμὸν καὶ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ, τοὺς ὅρους τῆς προαγωγῆς, τὰς ποινὰς καὶ τὰς ἀμοιβὰς τῶν ἀποτελούντων αὐτὸ κτλ., αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 17 καὶ 18 τοῦ νομοσχεδίου μεταβάλλουσιν αὐτὴν εἰς σῶμα ἀνάλογον πρὸς τοὺς ἀρχαίους Ἑλβετούς. Κατὰ τὰς διατάξεις ταύτας ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς θὰ ἔχῃ τὴν ἐξουσίαν, ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ ἀστυνόμου καὶ τῇ γνωμοδοτήσει ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ, νὰ μεταθέτῃ πάντα ἀστυφύλακα, νὰ παύῃ, καὶ νὰ προβιβάζῃ αὐτόν. Ἡ ἀστυφυλακὴ μεταβάλλεται τοιουτοτρόπως εἰς σῶμα ὑποκείμενον εἰς τὴν ἀπόλυτον διάθεσιν καὶ ἐξουσίαν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς. Κατὰ τὰ ἄρθρα 9 καὶ 15 σχηματίζεται σῶμα ἀστυφυλακῆς, καὶ ὁρίζεται ἡ βαθμολογία τῶν μελῶν αὐτοῦ, οὐδὲν ὅμως ὁρίζεται περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀστυφυλάκων, οἵτινες θ’ ἀποτελέσωσι τὸ σῶμα τοῦτο. Μένει δὲ εἰς τὴν θέλησιν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ὁρίζῃ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, ἄνευ περιορισμοῦ τινος μήτε εἰς τὸν ἀνώτατον μήτε εἰς τὸν κατώτατον ὅρον. Ἐνῷ οἱ ἀστυνόμοι εἰς μὲν τοὺς μεγάλους δήμους διορίζονται ἀπὸ κοινοῦ τῇ προτάσει τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν δὲ τοῖς μικροῖς παρὰ μόνου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, κατὰ τὸ ἄρθρον 34 πάντες οὗτοι μετατίθενται ἢ ἀπαλλάσσονται τῶν καθηκόντων αὐτῶν τῇ προτάσει μόνον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐκ τῶν ἀντιφάσεων τούτων δύναται νὰ ἐννοήσῃ ἡ Βουλὴ τὰς ὑφισταμένας δυσκολίας πρὸς συμβιβασμὸν τῶν ἀσυμβιβάστων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάσωμεν τὴν ἀπόλαυσιν δημοτικῶν ἐλευθεριῶν καὶ τὴν δι’ αὐτῶν ὁμαλὴν ἐξοικείωσιν τοῦ ἔθνους εἰς τὴν ἀπόλαυσιν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν μὲ τὴν στρατιωτικὴν ἐκτέλεσιν τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας. Ἐκ τῆς φύσεως αὐτῆς τῶν πραγμάτων, ἡ ἀστυνομία αὕτη ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θὰ λάβῃ καθαρῶς στρατιωτικὸν χαρακτῆρα καὶ θὰ μεταβληθῇ εἰς στρατοκρατίαν. Δὲν νομίζω, Κύριοι, ὅτι τοῦτο πράττοντες ἐξυπηρετοῦμεν τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου ἡμῶν. Ἀπ’ ἐναντίας πιστεύω, ὅτι ἐπιμένοντες εἰς τὸ πείραμα τῆς ἐφαρμογῆς νομοθετήματος, θέλοντος νὰ συμβιβάσῃ τὰ ἀσυμβίβαστα, βλάπτομεν καὶ τὴν διοίκησιν τῆς χώρας καὶ τὴν στρατιωτικὴν αὐτῆς παρασκευήν. Ἄν θέλωμεν νὰ διατηρήσωμεν τὰς πολιτικὰς ἡμῶν ἐλευθερίας, ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐὰν δὲ ἐφαρμοσθῇ, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς θὰ μᾶς ἐξαναγκάσωσι ταχέως νὰ τὴν καταργήσωμεν. Τὴν βελτίωσιν τῆς δημοσίας τάξεως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, δαπανῶντες μόνον τὰ ποσὰ, ἅτινα πράγματι δύνανται νὰ εἰσφέρωσιν οἱ δῆμοι. Ὀφείλομεν νὰ προβῶμεν εἰς μεγαλειτέρας δαπάνας. Νομίζω ὅμως, ὅτι μήτε εἰς ἀνωτέρας δαπάνας ἐπιτρέπουσι σήμερον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους νὰ προβῶμεν, μήτε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς στρατοκρατίας ἐπιτρέπει τὸ πολίτευμα καὶ ἡ ἰδιοφυΐα τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν ζητοῦντες νὰ ἐφαρμόσωμεν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον, τοιαῦτα περιέχον ἐλαττώματα, ἀποβαίνει ἐκ τῆς φύσεως αὐτοῦ ἀνεφάρμοστον. Ἐπιμένοννες εἰς τοῦτο, βλάπτομεν τὸν τόπον καὶ καταναλίσκομεν τὸν καιρὸν εἰς ἀτυχῆ πειράματα, ἀντὶ νὰ χρησιμοποιήσωμεν αὐτὸν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν λειτουργουσῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν. Αἱ ἀστυνομίαι αὗται βεβαίως παρουσιάζουσι σπουδαίας ἐλλείψεις, ἀλλὰ ταύτας δὲν πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν εἰς τοὺς δημοτικοὺς θεσμοὺς καὶ τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς καὶ νὰ θελήσωμεν νὰ καταῤῥίψωμεν ταύτας. Αἱ ἐλλείψεις αὗται κυρίως προέρχονται ἐκ τῶν ἀτελειῶν καὶ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς καθοδηγήσεως τῶν ἀστυνομιῶν τούτων παρὰ τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Ἄν ἡ κεντρικὴ ἐξουσία, ἥτις κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ καθοδηγῇ καὶ ἐξελέγχῃ τὴν πορείαν τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, πράξῃ τοῦτο διὰ καταλλήλου τρόπου, θὰ ἔχωμεν βεβαίως βελτίωσιν θετικὴν καὶ σπουδαίαν τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν καὶ τῆς δημοσίας τάξεως. Ἄν μορφώσωμεν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον προσδιορίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν διεύθυνσιν καὶ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν διοικητικῶν ἀστυνομιῶν, θὰ κατορθώσωμεν, χωρὶς νὰ μεταβάλωμεν τὸν χαρακτῆρα τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, διὰ τῆς καθοδηγήσεως τῆς ἐπιθεωρήσεως καὶ τοῦ ἐλέγχου αὐτῶν νὰ ἐπιτύχωμεν ἀστυνομίαν καὶ δημοσίαν τάξιν πολὺ καλλιτέραν ἐκείνης, ἣν ὑπόσχεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συζητουμένου νομοθετήματος. Οὐδεὶς δῆμος ὑπάρχει, μὴ ἔχων συμφέρον καὶ μὴ ἐπιθυμῶν, ὅπως ἐντὸς τῶν ὁρίων αὐτοῦ ἐπικρατῇ τάξις καὶ ἀσφάλεια. Γνωστοὶ δ’ εἰσὶν οἱ λόγοι οἱ παρεμποδίζοντες τὴν πραγματοποίησιν τῆς τοιαύτης ἐπιθυμίας πάντων τῶν δήμων. Οἱ λόγοι οὗτοί εἰσιν ἀφ’ ἑνὸς ὁ φατριασμὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἔλλειψις τῆς καθοδηγήσεως καὶ τοῦ ἐλέγχου τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Τὸ τελευταῖον τοῦτο ἐμπόδιον δυνάμεθα νὰ ἄρωμεν, νομοθετοῦντες τὴν βελτίωσιν καὶ ἐνίσχυσιν τοῦ ἐλέγχου τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν παρὰ τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. Τὸ πρῶτον δ’ ἐμπόδιον δὲν δυνάμεθα βεβαίως νομοθετικῶς νὰ ἄρωμεν. Θὰ ἐκλείψῃ τοῦτο καὶ ἐκ τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, καὶ ἐκ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, ὅταν, ἐκ τῶν ἀναγκῶν τῆς πατρίδος ἡμῶν πιεζόμενοι, ἐμφορηθῶμεν ἐκ γενικωτέρων ἰδεῶν καὶ συμφερόντων. Εἰς τοῦτο δὲ βεβαίως δὲν θὰ συντελέσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συζητουμένου νομοθετήματος. Θὰ συντελέσῃ δὲ μόνον εἰς τὴν πολιτικὴν ὀπισθοδρόμησιν τῆς χώρας καὶ εἰς τὴν ἀπώλειαν χρόνου, ὅστις, χρησιμοποιούμενος εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, ἤθελε συντελέσει καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν μόρφωσιν τοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς δημοσίας τάξεως.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§84ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξηγήσῃ, διατὶ ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς δήμους εἰς τὸν διορισμὸν τῶν ἀστυνόμων δὲν συμπράττει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2, ἐν τοῖς δήμοις, ὧν ἡ πρωτεύουσα εἶναι ἕδρα νομοῦ κτλ., τὰ καθήκοντα τῶν δημάρχων καὶ δημοτικῶν ἀστυνόμων ἐκτελοῦσιν ἀξιωματικοὶ τῶν διαφόρων σωμάτων τοῦ στρατοῦ, ἀποσπώμενοι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν καὶ διοριζόμενοι ἀστυνόμοι διὰ βασιλικοῦ διατάγματος. Τὸ βασιλικὸν διάταγμα περὶ διορισμοῦ ἀστυνόμων προκαλεῖται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν τοῖς λοιποῖς δὲ δήμοις, περὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶχε προβλέψει ὁ προηγούμενος νόμος, καθόσον γενικῶς ἀνέθετε τὴν ἀστυνομίαν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, σήμερον διορίζονται ἐπίσης ἀστυνόμοι εἴτε ἐκ τῶν βαθμοφόρων τῆς χωροφυλακῆς, εἴτε ἐκ τῶν βαθμοφόρων τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ παρατηρῶ διαφορὰν ὡς πρὸς τὸν διορισμὸν τῶν ἀστυνόμων τούτων, διότι οὗτοι διορίζονται ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ βασιλικοῦ διατάγματος παρ’ αὐτοῦ προκαλουμένου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξηγήσῃ τὴν διαφορὰν ταύτην.

§85ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἀστυνόμοι τῆς βʹ κατηγορίας διορίζονται τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, ἐκτελοῦντες ἤδη ἐν μέρει καθήκοντα ἀστυνομικά. Ἐπειδὴ ὅμως, ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, εἶδον ὅτι παρηρμηνεύθη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 καὶ ὅτι ἐθεωρήθη αὕτη ὡς ἐνέχουσα σκοπὸν, ἵνα διαμορφώσωμεν ἐπὶ τὸ στρατιωτικώτερον τὴν ἀστυνομίαν, δὲν ἔχω κἀμμίαν δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ τὴν προσθήκην εἰς τὴν βʹ §, ὅπως καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐκτελέσωσιν ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐν τοῖς λοιποῖς δήμοις, δηλ. ἐν τοῖς δήμοις, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσιν ἀστυφυλακὴν, ὅπως καὶ αὐτοὶ διορίζωνται τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐκλείψῃ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς διατάξεως τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου καὶ τῆς διατάξεως τῆς βʹ παραγράφου.

§86ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ καὶ μίαν ἄλλην διασάφησιν εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρόκειται περὶ διορισμοῦ ἀστυνόμου, εἰς δὲ τὸ βʹ ἐδάφιον λέγει, ὅτι «ἐν τοῖς λοιποῖς δήμοις τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται κατὰ τὰ κανονισθησόμενα διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων». Ἐρωτῶ, τί εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κανονισθῇ διὰ βασιλικοῦ διατάγματος; Ὁ τρόπος τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων;

§87ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Ἦτο ἀνάγκη, ἵνα περιληφθῇ ἡ φράσις αὕτη, διότι, ὡς παρατηρεῖτε, οἱ ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ ἀναφερόμενοι ἀστυνόμοι ἀκριβῶς πρόκειται νὰ ἐκτελέσωσι καὶ καθήκοντα χωροφυλακῆς· διότι σᾶς λέγει, ὅτι ἐν τοῖς λοιποῖς δήμοις τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς, διοριζομένων ἀστυνόμων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Οἱ ἴδιοι λοιπὸν ἀξιωματικοὶ πρόκειται νὰ ἐκτελέσωσι καὶ τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς. Εἶναι ἀνάγκη, ἵνα διὰ διαταγμάτων κανονισθῶσιν αἱ σχέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπάρχωσιν ὡς πρὸς ταῦτα τὰ καθήκοντα, διότι οἱ τῆς πρώτης παραγράφου ἀποκλειστικῶς εἶναι ἀστυνόμοι, οἱ τῆς δευτέρας παραγράφου εἶναι ἀστυνόμοι, ἔχουσιν ὅμως καὶ τὰ καθήκοντα τ’ ἀνατιθέμενα σήμερον εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ὥστε πρόκειται αἱ σχέσεις αὗται νὰ κανονισθῶσι, καὶ ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖα τὰ βασιλικὰ διατάγματα.

§88ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν σχέσεων αὐτῶν ἤκουσα τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης ἀναφέροντα ῥητὰ ἄρθρα, κανονίζοντα πότε ὁ ἀξιωματικὸς ὑπάγεται εἰς τὴν ἀστυνομίαν καὶ πότε εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§89ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ ἄλλα ζητήματα, τὸ ζήτημα τῶν ἑδρῶν π. χ. Πρόκειται νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν.

§90ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ ὅλων τῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα λέγετε, ὑπάρχει πρόνοια ἐν τῷ νόμῳ.

§91ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἰς ἕκαστον δῆμον δὲν θὰ ὑπάρχῃ εἷς ἀξιωματικός;

§92ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ περὶ τούτου κάμνει λόγον.

§93ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑπάρχουσι πλεῖστα ζητήματα, ἀναγόμενα εἰς τὴν διπλῆν ταύτην ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν θὰ ἐκτελῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, τὰ ὁποῖα ζητήματα πρόκειται διὰ βασιλικοῦ διατάγματος νὰ κανονισθῶσιν. Ἰδοὺ ὁ λόγος τῆς προσθήκης ταύτης.

§94ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ὁσάκις πρόκηται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ν’ ἀναθέσῃ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν τὴν διὰ διαταγμάτων ῥύθμισιν ἀντικειμένων, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι πολὺ φειδωλὴ καὶ νὰ ὁρίζῃ ἀκριβῶς τὴν ἔκτασιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον παρέχει. Ὅπως ὑμεῖς τώρα λέγετε, ὁ ἴδιος δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ διατυπώσητε ἀκριβῶς, τί θέλετε νὰ παραχωρήσητε εἰς αὐτούς. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν μου ταύτην, καὶ ἂν νομίζητε, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διορθώσεως τοῦ νόμου, νὰ λάβητε πρόνοιαν.

§95ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι διὰ τῆς παρενθέσεως «κατὰ τὰ κανονισθησόμενα διὰ Β. Διαταγμάτων τῇ προτάσει τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Ὑπουργῶν ἐκδιδομένων» οὐδὲν ἕτερον ἐγένετο ἢ νὰ ἐπαναληφθῇ ἐκεῖνο, περὶ οὗ προβλέπει τὸ ἄρθρον 3, ὅτι δύνανται νὰ ὑπαχθῶσι πλείονες τοῦ ἑνὸς δήμου ὑπὸ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἀστυνόμον.

§96ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ εἶπον καὶ αὐτὸ εἰς τὴν ἀπάντησίν μου.

§97ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι προβλέπεται τοῦτο.

§98ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ἐν τῇ νέᾳ συντάξει τοῦ ἄρθρου, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρετήρησα ὡς πρὸς τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπὶ τοῦ στρατοῦ, παρετήρησα δὲ τοῦτο – καὶ ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Βλέπω σήμερον, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν θὰ ληφθῶσι μόνον διὰ τοὺς δήμους ἐκείνους, τῶν ὁποίων ἡ πρωτεύουσα εἶναι ἕδρα νομοῦ, ἢ ἔχει πληθυσμὸν μείζονα τῶν 5,000 κατοίκων, ἀλλὰ διὰ πάντας τοὺς δήμους. Ἐν ᾧ δὲ κατὰ τὸν ἀρχικὸν νόμον, τὸν ἤδη καταργούμενον, εἴχομεν ἀνάγκην προσωπικοῦ 36 ἀξιωματικῶν διὰ τοὺς 36 τούτους δήμους, σήμερον θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην βαθμοφόρων ἰσαρίθμων πρὸς τοὺς πλείστους τοὐλάχιστον τῶν ὑφισταμένων δήμων. Οὕτω τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ, τὰ ὁποῖα μόλις παρεδέχετο προχθὲς ὡς ἐπαρκῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, σήμερον παραλύονται ἐντελῶς, διότι ἀναγκαίως ὅλοι οἱ βαθμοφόροι οὗτοι πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς καταργούμενοι διὰ τὸν στρατὸν, θὰ ἔχωμεν δὲ νέα κενὰ, τὰ ὁποῖα ὑποθέτω ὅτι μετ’ ὀλίγον θ’ ἀναπληρωθῶσι διὰ προβιβασμῶν. Τοῦτο τὸ ἄτοπον εὑρίσκω εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἄρθρου 2, δι’ οὗ τροποποιεῖται τὸ ἀντίστοιχον ἄρθρον τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου.

§99ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι ἡ μεταῤῥύθμισις, ἡ ὁποία ἐγένετο ὡς πρὸς τοῦτο, ἀποτελεῖ ἀπ’ ἐναντίας ἐγγύησιν περὶ καλῆς ἀστυνομίας, διότι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2 βλέπετε ὅτι ἀξιωματικοὶ θὰ ἦναι οἱ διοριζόμενοι ἀστυνόμοι. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τοῦ ψηφισθέντος νομοσχεδίου οὐδὲν ἐλέγετο περὶ τούτου. Ἐνομίσαμεν ὅτι ὠφέλιμον εἶναι, ὅπως ἀξιωματικοὶ ὦσιν ἀστυνόμοι. Βεβαίως διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 θὰ σχηματισθῶσι περιφέρειαι, καὶ ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ὁ ἀπαιτούμενος δὲν θὰ ἦναι τόσον μέγας, ὅσον ὑποθέτει ὁ κ. Βουλευτής· ἀλλὰ καὶ ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι θ’ ἀπαιτῆται εἷς ἀριθμὸς μεγαλείτερος ἀξιωματικῶν. Παρατηρῶ ὅμως εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι πρόκειται ν’ ἀποσπασθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ ἑπομένως δὲν θὰ σχηματισθῶσι κενά.

§100ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§101ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ δὲν θὰ ὑπάρχωσι κεναὶ θέσεις, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ πληρωθῶσι.

§102ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ τῷ δώσω τὴν ἀπάντησιν, ἐπειδὴ ἀφορᾷ εἰς ἐμὲ ἡ παρατήρησίς του. Προκειμένου περὶ στελεχῶν, εἶπον ὅτι τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ δὲν εἶναι πολυτελῆ, ὅταν πρόκηται νὰ ἐπιστρατευθῇ τὸ στράτευμα, καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο ἐλήφθη πρόνοια, ὥστε νὰ ἦναι ἐπαρκῆ τὰ στελέχη, ἵνα περιλάβωσι τὸ στράτευμα ἐν καταστάσει πολέμου· ἐν εἰρήνῃ ὅμως, ἐπειδὴ ἔχομεν τάγματα τοῦ πεζικοῦ στελεχῶν, δυνάμεθα ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἀποσπάσωμεν ἐκεῖθεν τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας καὶ ἐντεῦθεν νὰ ἔχωμεν τὴν οἰκονομίαν τῆς ὑπηρεσίας ἄνευ βλάβης τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας.

§103ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπὸ τῆς συζητήσεως τοῦ ὑφισταμένου νομοθετήματος, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν μεταῤῥύθμισιν ἀποβλέπει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, παρετήρουν ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον μοὶ ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι εἰς 404 δήμους τοῦ Κράτους θὰ παραδοθῇ εἰς χεῖρας τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῶν ἐνωμοταρχῶν ἡ ἀστυνομία. Καὶ βεβαίως τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν, περιλαβὸν τὴν διάταξιν τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2, βελτιοῖ τὸ προσωπικὸν τὸ ἀστυνομικὸν, διότι πρόκειται ν’ ἀνατεθῇ ἡ ἀστυνομία καὶ τῶν 404 δήμων εἰς ἀξιωματικοὺς, ἀξιωματικοὺς μὲν τῆς χωροφυλακῆς, καθ’ ὅσον οὗτοι εἶναι ἐπαρκεῖς, ἄλλως καὶ εἰς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ. Δὲν ὁρίζεται ὅμως, ποῖος θὰ εἶναι ὁ βαθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν· φθάνομεν μέχρι τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ· ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀστυνομίας ὑπάρχει βελτίωσις. Ἀλλ’ ἐγὼ ἀποβλέπω εἰς τὰ κενὰ, τὰ ὁποῖα ἡ λειτουργία τοῦ νομοθετήματος, ὅπως σήμερον τροποποιεῖται, θ’ ἀφήσῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὐηρεστήθη νὰ καθησυχάσῃ τὴν Βουλὴν, λέγων ὅτι εἶναι τοσοῦτον πολυτελῆ τὰ στελέχη, — ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν καὶ τὸ ὁποῖον ἐκεῖνος ἐπέκρινεν, — ὥστε ὁ διορισμὸς ἂν ὄχι 404, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεως ἐξ αὐτῶν, 200 βαθμοφόρων ὡς ἀστυνόμων, — διότι κατὰ τὸ ἥμισυ ὑποθέτω ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς ἀστυνόμους, — ὁ διορισμὸς 200 βαθμοφόρων ὡς ἀστυνόμων οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον θὰ βλάψῃ τὰ στελέχη· θὰ ὑφίστανται δὲ ταῦτα ἀρκετὰ ἀκέραια, ὥστε νὰ δύνανται νὰ λειτουργήσωσι.

§104ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀληθῶς εἶναι περίπου 200 αἱ περιφέρειαι, ἀλλ’ οἱ ἀστυνόμοι τούτων δὲν θὰ ἦναι ὅλοι ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ.

§105ΡΑΛΛΗΣ. Τῶν διαφόρων ὅπλων.

§106ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Θὰ ἦναι καὶ τῆς χωροφυλακῆς.

§107ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πόσοι θὰ ἦναι τοῦ πεζικοῦ;

§108ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Τῆς χωροφυλακῆς ὑπολογίζομεν περίπου 80. Ἑπομένως ἐὰν παραδεχθῶμεν 200 τοὺς στρατιωτικοὺς ἀστυνόμους, θὰ ἔχωμεν 120 ἀξιωματικοὺς τῶν ἄλλων ὅπλων.

§109ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔχητε 200 περιφερείας ἀλλ’ ὄχι 200 ἀστυνόμους. Ἀστυνόμους θὰ ἔχητε πολὺ περισσοτέρους. Ὑπάρχουσι δῆμοι, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἔχητε καὶ τρεῖς καὶ πέντε.

§110ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀστυνομίας τῆς παραγράφου βʹ τοῦ ἄρθρου 2.

§111ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ συνόλῳ λέγω.

§112ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀστυνομίας τῆς παραγράφου βʹ, ἤτοι τῆς ἀστυνομίας, ἣν θὰ ἐκτελῇ ἡ χωροφυλακή.

§113ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν συνόλῳ πόσοι θὰ ἦναι οἱ ἀξιωματικοί;

§114ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐν συνόλῳ μετὰ τῆς χωροφυλακῆς διὰ τὴν ἀστυφυλακὴν καὶ τὴν ἀστυνομίαν τῆς χωροφυλακῆς θὰ ἔχωμεν περὶ τοὺς 270 ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστάς.

§115ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλ’ εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ οἱ ἀναγκαῖοι διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἑτέρου νομοθετήματος περὶ δασῶν.

§116ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Διὰ τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν ὡρίσθησαν 20 ἀξιωματικοί.

§117ΡΑΛΛΗΣ. Ὥστε ἔχομεν 290 ἀξιωματικούς, ἵνα λειτουργήσωσι τὰ δύο νομοσχέδια αὐτά, τὸ περὶ δασῶν καὶ τὸ περὶ ἀστυνομίας.

§118ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μόνον ἐκ τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς θὰ διατεθῶσι περὶ τοὺς 90 ἢ 100 ἀξιωματικοί.

§119ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὅλη ἡ χωροφυλακὴ θὰ διατεθῇ.

§120ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὥστε ἡ χωροφυλακὴ δὲν θὰ ἐργάζηται πλέον ὡς αὐτοτελὲς σῶμα χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας.

§121ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Θὰ ὑφίσταται σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ὡς καὶ νῦν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελῇ ἀμφοτέρας τὰς ὑπηρεσίας, καὶ τὴν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τὴν ἀστυνομικὴν, πλὴν τῶν μεγάλων δήμων, ἔνθα θὰ ἦναι ἡ ἀστυφυλακή.

§122ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἀρκεῖ ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιωκομένη ἀνατροπὴ τοῦ δημοτικοῦ ἡμῶν θεσμοῦ καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἀστυνομικὴν, ἥτις παντοῦ καὶ πάντοτε ἐθεωρήθη συμφυὴς αὐτῷ, καὶ ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν, ἀφοῦ 50% ἐκ τῶν ἐσόδων ἑκάστου δήμου διατίθενται ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ 25% ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, οὕτως ὥστε μὲ τὰ ὑπολειπόμενα 25% νὰ μὴ ἔχῃ ὁ δῆμος πλέον λόγον οἰκονομικῆς ὑπάρξεως, ἀλλ’ ἐπιδιώκεται καὶ ἡ παράλυσις τοῦ στρατοῦ. Ὅταν ἑκατοντάδες ἀξιωματικῶν ἀποσπῶνται ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ ἀπομακρύνωνται οὕτω τοῦ κυρίου προορισμοῦ των ἐπὶ ἔτη μακρὰ, προαγόμενοι μάλιστα ἐν τῷ νέῳ σταδίῳ αὐτῶν εἰς ἀνώτερα ἀξιώματα, οἱ τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ καθίστανται πλέον ἄχρηστοι εἰς τὸ στράτευμα, ἐπανερχόμενοι δέ ποτε εἰς τὰς τάξεις τούτου, θὰ καταστῶσιν ἐπιβλαβεῖς εἰς αὐτό. Ἐνῷ λοιπὸν διὰ τῆς ἀποσπάσεως αὐτῶν εἰς τὴν ἀστυνομίαν καθιεροῦται ἀληθὴς στρατοκρατία ἐν τῷ κλάδῳ ἐκείνῳ τοῦ δημοσίου βίου, ὅστις ὅλως διάφορον μόρφωσιν ἀπαιτεῖ ἐκείνης, ἣν κέκτηνται οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος στρατιωτικοί, ἐνῷ ἡ ἀστυνομία πρόκειται οὕτω νὰ προσλάβῃ ὅλως τερατώδη χαρακτῆρα, ὁποῖον δὲν ἔχει ἐπιδείξει οὐδ’ ἡ ἀστυνομία τῶν μᾶλλον ἀπολυταρχικῶν καὶ βαρβάρων Κρατῶν, ἀφ’ ἑτέρου εἰσάγονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τὰ σπέρματα τῆς διαλύσεως καὶ ἀποσυνθέσεως εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§125ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ συμβιβάσω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5 μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6, διότι κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 5, δύναται εἰς τὰς συνιστωμένας ἀστυνομίας ν’ ἀνατεθῇ καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν καθηκόντων τῆς χωροφυλακῆς, τὸ δὲ ἄρθρον 6 ἀπαγορεύει εἰς τὸν διοικητὴν τῆς Μοιραρχίας, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ὁ ἀστυνόμος δὲν εἶναι νεώτερος αὐτοῦ, ν’ ἀναμιγνύηται εἰς τὰ τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας. Ἐν τούτοις ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 5 τὸν διευθυντὴν τῆς Μοιραρχίας τὸν καθιστᾷ πάντοτε προϊστάμενον τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς, διότι λέγει «αἱ ἀστυνομίαι αὗται ὑπάγονται ὡς πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ οἰκείου διοικητοῦ τῆς Μοιραρχίας κατὰ τὰ ὁρισθησόμενα διὰ Β. Διαταγμάτων κλπ». Διὰ τὰ καθήκοντα λοιπὸν τῆς χωροφυλακῆς θὰ ἔχωμεν δύο σώματα, θὰ ἔχωμεν τὴν ἀστυνομίαν, θὰ ἔχωμεν καὶ τὴν χωροφυλακήν, θὰ δύνανται δὲ νὰ ἐκτελῶσι τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς οἱ ἀστυφύλακες, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται οὕτως ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ μοιράρχου. Ἀλλὰ τίνας ἐγγυήσεις ἔχετε, ὅταν πρόκηται περὶ ἀστυφυλάκων, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται ὅπως προσλαμβάνονται δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου, τίνας ἐγγυήσεις ἔχετε, ὅτι οὗτοι δύνανται νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς; Δὲν βλέπω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς εἰς τοὺς ἀστυφύλακας.

§126ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν Μοιραρχίαι θέλουσιν ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς χωροφυλακῆς διὰ τῶν παρ’ αὐταῖς ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς· ἀλλ’ ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν χωροφυλάκων δὲν ᾖναι ἐπαρκὴς πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, τότε δύνανται ν’ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὴν ἀστυφυλακήν, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἀστυφυλακὴ θὰ ὑπάγηται εἰς τὰς διαταγὰς τῆς Μοιραρχίας καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῆς χωροφυλακῆς. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ ἄρθρον 6, ὅταν τουτέστιν ἡ χωροφυλακὴ ἐξασκῇ τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν, οὐδεμίαν αὕτη θὰ ἔχῃ συμμετοχὴν εἰς τὰ τῆς ἀστυνομίας, δηλαδὴ ὁ μοίραρχος δὲν δύναται νὰ προσκαλέσῃ τὸν ἀστυνόμον ἀξιωματικὸν τῆς χωροφυλακῆς νὰ ἐκδώσῃ τὴν δεῖνα ἢ τὴν δεῖνα ἀστυνομικὴν διάταξιν, δὲν ἀναμιγνύεται ποσῶς εἰς τὰ καθήκοντα τῆς ἀστυνομίας, ἐποπτεύει μόνον τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος τῆς ἀστυνομίας, ἀλλὰ καὶ δὲν ἐπεμβαίνει εἰς τὰ ἀστυνομικὰ αὐτῆς καθήκοντα.

§127ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τραγελαφικὰ εἶναι αὐτά!

§128ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§130ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ χωροφυλακὴ αὐτὴ ἀναλαμβάνει τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχομεν ἀνάγκην πολλῶν νέων ἀστυνόμων. Γίνεται λόγος ἐνταῦθα περὶ μοιραρχιῶν· αἱ ὑπομοιραρχίαι θὰ παραμένωσι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ὅπως ἔχουσι μέχρι τοῦδε, ἢ θ’ ἀντικατασταθῶσιν ὑπὸ τῶν ἀστυνόμων;

§131ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ ὑπομοιραρχίαι βεβαίως δὲν θὰ ὑφίστανται, διότι αἱ ἀστυνομίαι θ’ ἀναπληρῶσι τὴν ὑπηρεσίαν τῆς χωροφυλακῆς κατ’ ἐπαρχίας· ἀντὶ νὰ ἔχωμεν ὑπομοιραρχίας, θὰ ἔχωμεν τὰς ἀστυνομικὰς περιφερείας.

§132ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αἱ ἀστυνομικαὶ περιφέρειαι θὰ ἦναι ὄχι κατ’ ἐπαρχίας, ἀλλὰ κατὰ δῆμον, καὶ θὰ ὑπόκηνται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν μοιραρχίαν τὴν κεντρικήν.

§133ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Βεβαίως.

§134ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζετε ὅτι θὰ ἐπαρκῇ ἡ κεντρικὴ μοιραρχία δι’ ὅλον τὸν νομόν;

§135ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§137ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ τοῦ ἄρθρου 2. Τὸ ἄρθρον 2 ἀναφέρει, ὅτι ἀποσπῶνται ἀξιωματικοὶ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου· ἐνταῦθα ὁρίζεται ἐπιμίσθιον δι’ ἀντισυνταγματάρχην. Πῶς συμβιβάζεται τοῦτο;

§138ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχουν τρεῖς ἐπιθεωρηταί, οἵτινες, ἀντὶ νὰ λαμβάνωσιν ἔξοδα ὁδοιπορικὰ κατὰ τὰς ἐπιθεωρήσεις, θ’ ἀπολαμβάνωσι τὴν ἀντιμισθίαν ταύτην.

§139ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ ἀστυνόμων· ὁ ἐπιθεωρητὴς δὲν εἶναι ἀστυνόμος;

§140ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχομεν ἐν Ἀθήναις διοικητὴν Ἀστυνομίας ἀντισυνταγματάρχην.

§141ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις περὶ τούτου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§143ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατὶ ἀφῃρέσατε ἐκ τῆς τρίτης παραγράφου τὴν λέξιν «πραγματικὴν», ἥτις ὑπῆρχεν εἰς τὸν νόμον τὸν ὑφιστάμενον; Πρὸς τούτοις νομίζετε ὅτι καὶ οἱ διανύσαντες ἐν τῷ στρατῷ τῆς θαλάσσης ὑπηρεσίαν ἔχουν ἁρμοδιότητα, ὅπως ὦσιν ἀστυφύλακες; Ἀλλὰ τὴν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν διατὶ τὴν ἀφῃρέσατε;

§144ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Διότι δυνατὸν νὰ ὑπηρέτησαν 18 μῆνας, καὶ διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δυνάμεθα νὰ περιλάβωμεν.

§145ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ζητεῖ πιστοποίησιν ἀπὸ τὸν νομάρχην, ἐὰν ὑπηρέτησέ τις ὡς δημοτικὸς κλητήρ. Δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁ νομάρχης δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ τοιαύτην πιστοποίησιν, διότι ὅλα τὰ ἔγγραφα, ἀφοῦ ἐγκριθῇ ὁ ἀπολογισμὸς, ἐπιστρέφονται πρὸς τὸν δήμαρχον. Ὁ ἀπολογισμὸς ἄλλως τε ἐν ταῖς ἐγγραφαῖς δὲν ἀναφέρει πρόσωπα, ἀλλὰ τὰ πληρωθέντα καὶ τὰς θέσεις, τὰ δὲ ἔγγραφα ἐπιστρέφονται, ὡς εἶπον, εἰς τὸν δήμαρχον.

§146ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν δήμαρχον, καὶ δυνάμει τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν θὰ δώσῃ τὴν πιστοποίησιν.

§147ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Τότε ὁ δήμαρχος νὰ δίδῃ τὸ πιστοποιητικόν. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαιότατον, καὶ ἕνεκα τούτου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἅπασα ἡ Βουλὴ παροῦσα.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ καταλήγει ἡ παρατήρησίς σας;

§149ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία· νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν Βουλευτῶν, καὶ εἶτα γίνεται ἡ διαλογή).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 110· ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11–35 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 36 (ἀναγινώσκεται).

§152ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 36 ὑπεβλήθησαν παρατηρήσεις διάφοροι· ἤδη ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης παρετήρησεν, ὅτι κινδυνεύει ὁ θεσμὸς καὶ αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ αὐθυπαρξία τῶν δήμων, ἀφοῦ καταφέρεται κατ’ αὐτῶν τὸ καίριον τραῦμα ὑπὸ ἔποψιν πολιτικήν. Καὶ ἐγὼ παρετήρησα, ὅτι, ἀφοῦ τοιουτοτρόπως ἀφαιροῦνται ἐκ τῶν δήμων τὰ 75% τῶν ἐσόδων, καὶ τῶν ἐσόδων οὐχὶ τῶν εἰσπραττομένων, ἀλλὰ τῶν βεβαιουμένων, εἰς τοὺς δήμους δὲν ὑπολείπεται πλέον τίποτε πρὸς συντήρησίν των. Ἐπεθύμουν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου νὰ δώσῃ ἐξήγησίν τινα ἡ Κυβέρνησις.

§153ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 36, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 37–48 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 49 (ἀναγινώσκεται).

§155ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 49 σχετίζεται πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ τροποποιουμένου νόμου. Ἡ τρίτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 10 περιλαμβάνει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐὰν διήνυσεν ἐν τῷ στρατῷ ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους πραγματικὴν ὑπηρεσίαν μὲ διαγωγὴν ἐξαίρετον ἢ ἄμεμπτον καὶ γινώσκῃ γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν, ἐντὸς τριετίας ἐπίσης ἀπὸ τῆς ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπολύσεώς του». Ὁ ὅρος τῆς τριετίας ἀπὸ τῆς ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπολύσεως δὲν περιελήφθη ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ, βλέπω δὲ ἐνταῦθα, ὅτι ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τις ὑπηρεσίαν ἑνὸς τοὐλάχιστον ἔτους καὶ ἡλικίαν κατωτέραν τῶν 36 ἐτῶν, ὅπως δύνηται νὰ καταταχθῇ ἀστυφύλαξ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν εἰς τοιούτους ἀστυφύλακας νὰ ἀνατεθῶσι καθήκοντα χωροφυλακῆς; Κατὰ τὸν νόμον τὸν νῦν ἰσχύοντα τὸ προσωπικὸν τῶν ἀστυφυλάκων εἶναι ὑπέρτερον, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν κατάταξιν αὐτῶν ἀπῃτεῖτο ἡ ἐν τῷ στρατῷ διαμονὴ ἐπὶ διετίαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μὴ ἔχῃ παρέλθει ἀπὸ τῆς κατατάξεως ἡ τριετία. Σήμερον τὴν τριετίαν αὐτὴν τὴν κατηργήσαμεν· ἐκτὸς δὲ τούτου παραδεχόμεθα ὡς μόνον ὅρον τὴν ἐπὶ ἓν ἔτος διαμονὴν ἐν τῷ στρατῷ· δηλαδὴ καὶ ἂν ὑπηρέτησέ τις ἐν τῷ στρατῷ κατὰ τὸ 21–22 ἔτος τῆς ἡλικίας του καὶ διετέλεσε κατόπιν πολίτης ἐπὶ 15 ἔτη, δύναται νὰ καταταχθῇ ὡς ἀστυφύλαξ.

§156ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι πρέπει ἡ σύγκρισις νὰ γείνῃ μεταξὺ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10 καὶ τῶν διατάξεων τοῦ ψηφισθέντος νόμου, διότι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 49 εἶναι διάταξις ἐντελῶς προσωρινή, ὁρίζεται δὲ ὁ χρόνος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐφαρμόζεται αὕτη, ἐξήγησα δὲ τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 10. Ὁ λόγος τῆς τροπολογίας εἶναι ἁπλούστατος· ἐφαρμοζομένης τῆς διατάξεως τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον νομοσχεδίου, ἦτο ἀνέφικτος ἡ εὕρεσις τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ ἀστυφυλάκων, ἐκ τῶν αἰτήσεων δὲ, αἵτινες ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἦτο εὔκολον νὰ συμπεράνῃ τις, ὅτι ἡ δυσκολία ἡ μεγαλειτέρα πρὸς εὕρεσιν ἀστυφυλάκων ἦτο ἀκριβῶς ἡ τριετία· ἀφῃρέσαμεν λοιπὸν τὸν ὅρον αὐτὸν, καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐπὶ τῇ ἀφαιρέσει τοῦ ὅρου ἐκείνου θὰ ἔχωμεν τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἀστυφυλάκων· ἐπειδὴ ὅμως εἶναι δυνατὸν καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ὅρου τῆς τριετίας νὰ μὴ εὑρεθῇ ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀπαιτούμενος ἀστυφυλάκων, περιελάβομεν τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν ὁρίζεται ἡ ἡλικία μέχρι τοῦ 36 ἔτους, ἡ ὁποία ἐλπίζομεν ὅτι δὲν θέλει ἐφαρμοσθῆ, διότι δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 10 θέλομεν ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἄνευ ἐφαρμογῆς τῆς προσωρινῆς διατάξεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 49, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 50 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 51 (ἀναγινώσκεται).

§158ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ συμπληρωθῇ ἐξ ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς ὁλόκληρος ἡ δύναμις τῶν ἀστυφυλάκων, ἀναμφισβητήτως θέλει ἀποῤῥοφήσῃ τὸ πλεῖστον τῆς χωροφυλακῆς, οὕτω πως δὲ ὁ ἀριθμὸς τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ θέλει μειωθῆ τοὐλάχιστον κατὰ τὸ ⅛.

§159ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν τῇ χωροφυλακῇ ὑπηρετούντων ὁπλιτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομίας, δι’ αὐτὸ τοῦτο δύνανται νὰ μετατεθῶσι καὶ πρὸ τῆς λήξεως τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατεύματι οἱ προωρισμένοι διὰ τὴν χωροφυλακὴν στρατιῶται· τοιουτοτρόπως θὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῆς χωροφυλακῆς κατὰ 2,900 ἄνδρας, οἵτινες δύνανται νὰ συμπληρώσωσι τὴν ἀπαιτουμένην δύναμιν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας.

§160ΡΑΛΛΗΣ. Ἐνῷ δὲ κατὰ τὸν χθὲς ψηφισθέντα εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν νόμον περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ἐπρόκειτο οὗτοι νὰ διανύσωσι 12 μηνῶν ὑπηρεσίαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ μετὰ ταῦτα νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ἤδη ἀπὸ τῆς πρώτης κατατάξεώς των δύνανται νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν.

§161ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Διὰ τὸ 1893.

§162ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.

§163ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ ἐκ τῶν ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ νῦν προωρισμένοι διὰ τὴν χωροφυλακὴν εἶναι τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1892, οἵτινες κατετάχθησαν τὴν 1 Ὀκτωβρίου, ἑπομένως διήνυσαν μέχρι τοῦδε 5 μῆνας· θὰ προσθέσωμεν ἴσως ἕνα ἔτι μῆνα· ὥστε μετὰ πάροδον 6 μηνῶν ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ δύνανται οὗτοι νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 51, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 52, ὡς καὶ ἡ τελευταία διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§164ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ μᾶς ὑποβάλῃ κατάστασιν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων, τῶν δηλωσάντων κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, τὸν ἤδη καταργούμενον, τὴν ἐπιθυμίαν, ὅπως καταταχθῶσιν ὡς ἀστυνόμοι.

§165ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ νῦν ψηφιζομένου δὲν ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραδεχθῶμεν δηλώσεις.

§166ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἔχομεν ἀνάγκην τῆς πληροφορίας ταύτης διὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, δι’ οὗ ὑποχρεωτικῶς ἐπιβάλλεται εἰς πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ ἐκτελῶσιν ὑπηρεσίαν ἀστυνομικὴν διατασσόμενοι.

§167ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§168ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπειδὴ εἶναι σπουδαιόταται αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, ὅπως ἀναπτύξω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένοντο αἱ τροπολογίαι αὗται.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§170ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολέκτου, τοῦ Βουλευτοῦ Πατρῶν Α. Χοϊδᾶ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 110, ἐξ ὧν 101 εἶπον Ναὶ καὶ 9 εἶπον Ὄχι. Ὥστε ἐγένετο δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου διὰ ψήφων 101 κατὰ 9. Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1893. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 187). Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ βιβλίου διεκδικήσεων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ͵ΒϞΗʹ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§174ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας προεκλήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ προτοῦ ἡ Βουλὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ τὰς ὁποίας ἔδωκε, φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκοῦσαι νὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι σκοπίμως εἰσάγεται ἡ μεταῤῥύθμισις τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ ἱστορία τῆς διατάξεως ταύτης τῆς νομοθετικῆς, ἡ ὁποία στερεοτύπως, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἐπαναλαμβάνεται εἰς ὅλους τοὺς νόμους περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, πείθει ἡμᾶς, ὅτι ἀντὶ νὰ βελτιώσῃ τὰ πράγματα τῆς Δικαιοσύνης ἡ καθιέρωσις τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον, θέλει ἐπιδεινώσει αὐτὰ, διότι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1887, ἂν μὲ βοηθῇ ἡ μνήμη, διὰ τὴν ἀνάκτησιν τῆς θέσεως ταύτης, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, καὶ τὴν ὁποίαν ὁ δικαστικὸς ὑπάλληλος ἀπώλεσε διὰ τὰς τρεῖς περιπτώσεις τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος νόμου, διὰ τὴν ἀνάκτησιν, λέγω, τῆς θέσεως ταύτης, ἀπῃτεῖτο, ὅπως παρέλθῃ τριετία. Πέρυσιν ὁ νομοθέτης ἦτο ἐπιεικέστερος, διότι κατὰ τὸν πέρυσι ψηφισθέντα νόμον περιωρίσθη τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα εἰς δύο ἔτη μόνον, διὰ δὲ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου περιορίζεται ἔτι μᾶλλον τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα εἰς τὴν διάρκειαν τοῦ ἑνὸς ἔτους. Φρονῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν αἱ περιστάσεις ἐκεῖναι, κατὰ τὰς ὁποίας δυνάμεθα νὰ φανῶμεν τοσοῦτον ἐπιεικεῖς, ὥστε νὰ μειωθῇ τὸ χρονικὸν διάστημα, μετὰ τὸ ὁποῖον ὁ δικαστικὸς ὑπάλληλος δύναται νὰ ἀνακτήσῃ τὴν ἀπολεσθεῖσαν θέσιν του. Νομίζω, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Δικαιοσύνης εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἔπρεπε νὰ φανῶμεν αὐστηρότεροι, ὅπως περιβάλωμεν τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους διὰ προσόντων περισσοτέρων καὶ καταστήσωμεν αὐτοὺς προσεκτικωτέρους, ὅπως ἐκπληρῶσι τὰ καθήκοντα αὑτῶν εὐπρεπῶς ἐν τῷ μέλλοντι.

§175ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἀπὸ τοῦ 1887 εἰς πάντας τοὺς νόμους περὶ προσόντων ἐπαναλαμβάνεται στερεοτύπως ἡ διάταξις, ὅτι ὁ ἀπολυθεὶς διά τινα τῶν ἐν τοῖς στοιχείοις βʹ, δʹ καὶ εʹ πρᾶξιν δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἢ μετὰ διετίαν· αἱ περιπτώσεις δʹ αὗται τῆς ἀπολύσεως εἶναι αἱ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «1) Ἄν ἀπόσχωσι τῶν καθηκόντων των ἐπὶ χρόνον ὑπὲρ τὸν μῆνα ἄνευ ἀδείας. 2) Ἄν τιμωρηθῶσι πειθαρχικῶς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ. 3) Ἄν καταδειχθῶσιν ἀνίκανοι ἢ ἐπιδείξωσιν ἀσυμβίβαστον διαγωγήν». Ἀνεξαρτήτως τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον βραδύτερον θέλω ἐπαναλάβει πρὸς τὴν Βουλὴν, εὑρίσκω, ὅτι, ἂν ἕνεκα οἱουδήποτε λόγου, ἕνεκεν οἱασδήποτε ὑποθέσεως, εἰς εἰρηνοδίκης δὲν κατώρθωσεν ἐντὸς μηνὸς νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν νέαν θέσιν του, εἶναι λόγος πρὸς ἀπόλυσιν. Καὶ βεβαίως εἶναι ὀρθὸν, ἀφοῦ δὲν ἐπανῆλθεν ἐντὸς μηνὸς εἰς τὴν νέαν θέσιν του, νὰ ἀπολυθῇ. Ἀλλὰ δὲν εὑρίσκετε, ὅτι εἶναι σκληρὸν ν’ ἀποκλείωνται αὐτοὶ ἐπὶ δύο ἔτη ἀπὸ τοῦ νὰ διορισθῶσιν ἐκ νέου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἂν τιμωρηθῶσι πειθαρχικῶς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ δὶς ἐντὸς ἔτους; Αἱ συνήθεις πειθαρχικαὶ τιμωρίαι εἶναι πρόστιμον ἢ ἐπίπληξις· καὶ ἔχομεν παραδείγματα, ὅτι καί τινες ἐξ αὐτῶν τῶν ποινῶν οὐδεμίαν ἔχουσιν ἐφαρμογὴν, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἐν ὅσῳ δὲν ὑπῆρχε μία τις ἄλλη ἐγγύησις, διετηρεῖτο ἡ διάταξις, καὶ ἐγὼ τὴν διετήρησα ἐν τῷ πρώτῳ νόμῳ, διότι δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ μεταβάλω τὸ καθεστώς. Λοιπὸν, ἀφοῦ ἐλάβομεν εἰς τὸν νεώτερον νόμον τὴν ἀπαιτουμένην ἐγγύησιν, ὁ παυθεὶς δύναται νὰ διορισθῇ (ἀναγινώσκει): «ἂν ὑπὲρ τοῦ διορισμοῦ του γνωμοδοτήσῃ τὸ Πρωτοδικεῖον ἐν ὁλομελείᾳ καὶ ἐν μυστικῇ ψηφοφορίᾳ μετὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν.» Δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ ἐγγύησις αὕτη εἶναι ἐπαρκὴς, ὅπως κρίνῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἂν ὁ ἀπολυθεὶς διὰ μίαν τῶν τριῶν περιπτώσεων πρέπῃ νὰ ἀναδιορισθῇ; Τουλάχιστον αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη, ἣν ἔχει ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω δὲ, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θέλει θεωρήσει τοὺς λόγους τούτους ἐπαρκεῖς.

§176ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀγαθὴ διάθεσις ὑπὲρ τῶν παυομένων ὑπαλλήλων, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς μίαν ἄλλην διάταξιν τοῦ μεταῤῥυθμιζομένου νόμου, ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτέρα καὶ δικαιοτέρα. Ἡ ἀπόλυτος διάταξις τοῦ ἂν ἔχῃ δὶς τιμωρηθῇ πειθαρχικῶς ἐντὸς τοῦ ἔτους, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὴ διὰ νὰ δικαιολογήσῃ ἀπολύτως τὴν παῦσιν τοῦ ὑπαλλήλου. Ὁ τιμωρηθεὶς δὶς ἐντὸς τοῦ ἔτους ἀπολύεται χωρὶς νὰ ὁρίζωνται τὰ πειθαρχικὰ παραπτώματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐτιμωρήθη ἢ τιμωρεῖται, χωρὶς νὰ ὁρίζηται ἡ πειθαρχικὴ ποινή, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται· καὶ ὁμιλῶ οὕτω, διότι ἔχομεν πρόσφατον μίαν ἀπόλυσιν ἑνὸς εἰρηνοδίκου, ὁ ὁποῖος ἀπελύθη, διατί; διότι ἐτιμωρήθη δι’ ἐπιπλήξεως, ὡς διαβιβάσας τὸ ἔγγραφόν του εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ ὄχι εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ἀπηύθυνεν ἓν ἔγγραφον πρὸς τὴν ἀνωτέραν δικαστικὴν ἀρχὴν, καὶ ἀντὶ νὰ τὸ διαβιβάσῃ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα, τὸ διεβίβασε πρὸς τὸν Πρόεδρον· εἰσήχθη εἰς τὸ Συμβούλιον, ἐτιμωρήθη πειθαρχικῶς, καὶ αὐτὴ ἡ ποινὴ ἐχρησίμευσεν εἰς ἀπόλυσιν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Λοιπὸν, ἐὰν θέλωμεν δικαίως καὶ σπουδαίως νὰ μεταῤῥυθμίσωμεν τὸν νόμον, πρέπει νὰ περιορίσωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν, τὴν ἀναγνωρίζουσαν τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν, ὁρίζοντες τὰς πειθαρχικὰς ποινὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται, καὶ αὗται πρέπει νὰ ἦναι σπουδαῖαι, τουλάχιστον μία προσωρινὴ παῦσις, ἢ τὰ πειθαρχικὰ παραπτώματα, διὰ τὰ ὁποῖα τιμωρεῖται ὁ ὑπάλληλος. Ἄλλως ἡ διάταξις τοῦ νόμου εἶναι ἐντελῶς ἀόριστος καὶ ἄδικος, διότι καὶ ἐπὶ ἓν ἔτος, ἢ ἐπὶ ἓξ μῆνας, ἢ ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἂν μείνωσιν ἐν ἀργίᾳ, ἡ παῦσίς των εἶναι πάντοτε ἄδικος. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἀφοῦ ἔχει τὴν καλωσύνην νὰ σκεφθῇ περὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις μου καὶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὁρίζων σαφέστερον καὶ δικαιότερον τὴν περίπτωσιν τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας, περὶ τῆς ὁποίας ὁ νόμος προβλέπει καὶ ἡ ὁποία δίδει ἀφορμὴν εἰς ἀπόλυσιν.

§177ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολὺ λογικαὶ αἱ παρατηρήσεις τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, ἀλλὰ βεβαίως δὲν πρόκειται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ νὰ συζητηθῶσι· θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν εἰς προσεχῆ εὐκαιρίαν.

§178ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§179ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς πρώτης παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀττικῆς, τῆς ἀφορώσης εἰς τὸν καταδικασθέντα δυνάμει τοῦ ἄρθρου 24, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι, ὅτε συνεζητήθη τὸ νῦν λειτουργοῦν νομοθέτημα, εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι οὐδεμίαν μεταβολὴν ἔπρεπε νὰ ἐπιφέρωμεν εἰς τὸ καθεστὼς, ἀλλὰ πάντες οἱ ἀνώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι, ἀμετάκλητοι κατὰ τῆς γνώμης ταύτης, ἰσχυρίζοντο, ὅτι, ἀφοῦ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ ποινικοῦ νόμου τὸ δικαστήριον προσδιορίζει τὸν χρόνον, καθ’ ὃν πρέπει νὰ ἀποβάλληται ὁ ὑπάλληλος ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, δὲν πρέπει διὰ τοῦ νόμου νὰ ἐπιβάλληται ἰδιαιτέρα τιμωρία· μοὶ παρετήρησαν μάλιστα, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη, ἡ ὁρίζουσα τὴν ἀπόλυσιν ἐπὶ ἀποχῇ ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι ἐπιεικεστάτη πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας παρατηρήσεις, εὑρίσκω, ὅτι ἀπολύτως ἐὰν πρόκηται νὰ ἐξετασθῇ ἡ τοῦ νόμου περὶ προσόντων αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ὑπερβολὴ ἐνίοτε βλάπτει· διότι, ἐὰν θέλητε ν’ ἀπομακρύνητε εἰρηνοδίκην ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, τὸν μεταθέτετε εἰς τοιαύτην ἀπόκεντρον θέσιν, ὥστε νὰ μὴ δυνηθῇ ἐντὸς μηνὸς νὰ ὑπάγῃ, καὶ θὰ τὸν ἀναγκάσητε οὕτως εἰς παραίτησιν. Καὶ ἔχομεν παραδείγματα τοιούτων μεταθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπήγαγον τὴν παραίτησιν ἢ τὴν παῦσιν τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ. Ὑπάρχει λοιπὸν τοιαύτη ποινὴ, ἐπιβαλλομένη ἀδίκως καὶ ἐνίοτε ἐκ πολιτικῆς καταδιώξεως. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς ἀποφάσεις ταύτας· παρατηρῶ μόνον, ὅτι, ὅταν τὸ δικαστήριον, ἐν ὁλομελείᾳ συνερχόμενον, παρόντος τοῦ Εἰσαγγελέως, ἀποφανθῇ ἐν μυστικῇ ψηφοφορίᾳ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ ὁ παυθεὶς ὑπάλληλος, ἕπεται, ὅτι ἡ ἀπομάκρυνσις αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς οὐχὶ ἀπολύτως δικαία, καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι πλέον ἐπιείκεια, ἀλλ’ εἶναι ὅ,τι δικαιότερον νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ.

§180ΡΙΚΑΚΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην περίπτωσιν, ὅσον καὶ ἂν σέβωμαι τὴν γνώμην τῶν νομικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγνωμοδότησαν, δὲν δύναμαι ὅμως ν’ ἀρνηθῶ, ὅτι, προκειμένου περὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἓν χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ διοικητικὴ ἐξουσία νὰ κάμῃ διάκρισιν μεταξὺ τῶν τιμωρηθέντων καὶ τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες δὲν ὑπέστησαν τὴν ποινὴν ταύτην. Τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ἡ ἀπόφασις, εἶναι ποινή, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη, ἡ δὲ παράτασις τοῦ χρόνου πρὸς ἀνάληψιν ὑπηρεσίας εἶναι διοικητικὴ ἐνέργεια, ὅπως οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι μὴ ὑποπέσωσιν ἐκ νέου εἰς παραπτώματα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας περιπτώσεις, ὡμίλησα μόνον περὶ τῶν πειθαρχικῶν ποινῶν, θεωρῶ δὲ δικαιολογημένην τὴν πρώτην καὶ τὴν τελευταίαν περίπτωσιν, ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πειθαρχικὴν ποινὴν, λέγω ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπόλυτος διάταξις καὶ καθιστᾷ ἐπικίνδυνον τὴν θέσιν τοῦ ὑπαλλήλου· δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν πρὸ πάντων τοὺς εἰρηνοδίκας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν πίεσιν τοῦ κομματισμοῦ, οἱ ὁποῖοι τοποθετοῦνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατὰ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν κομματαρχῶν. Αὐτοὺς πρέπει νὰ προφυλάξωμεν, καὶ πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ προλάβωμεν ἓν ἀτόπημα, συμβαῖνον σήμερον, τὸ ἑξῆς. Ὁ θέλων ν’ ἀπομακρύνῃ ἕνα εἰρηνοδίκην τῆς ὑπηρεσίας φροντίζει, ἵνα διὰ τὸ ἐλάχιστον παράπτωμα καταδιωχθῇ οὗτος πειθαρχικῶς. Βεβαίως ἡ παρατήρησίς μου δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ συνδέεται μὲ αὐτό, καὶ θεωρῶ ἄδικον καὶ ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ δικαστοῦ μίαν διάταξιν τόσον ἀπότομον καὶ ἀόριστον. Κατὰ τοῦτο ἠθέλησα νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, ὄχι διότι θέλω τὴν ἀκολασίαν, ἢ ὅτι θέλω νὰ μὴ τιμωρῶνται οἱ ὑπάλληλοι οἱ παραβαίνοντες τὸ καθῆκόν των. Ἀπ’ ἐναντίας ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἐνδιαφέρομαι καὶ ὑπὲρ τῶν δυστυχῶν ἐκείνων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι τίθενται εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ πρώτου, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ τοὺς βλάψῃ.

§181ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§184ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς. Νὰ διαγραφῶσιν αἱ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου λέξεις: «παύει χορηγούμενον ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1893», καὶ ἀντ’ αὐτῶν νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις: «δὲν χορηγεῖται εἰς τοὺς κατὰ τὸν νόμον περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως διοριζομένους ἀστυνόμους».

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§186ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀντὶ τῶν λέξεων «τοῦ αὐτοῦ νόμου» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τοῦ ἀπὸ 29 Μαΐου 1859 νόμου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ Μαιευτικοῦ Σχολείου καὶ Μαιευτηρίου.

§188ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Περὶ αὐτοῦ δὲν διενεμήθη ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν βλέπετε τὴν ἔκθεσιν, κύριε Βουλευτά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως κατ’ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς διατάξεών τινων τοῦ κανονισμοῦ τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων καὶ Γυμνασίων.

§191ΡΑΛΛΗΣ. Ἀρκετὰ μέχρις ἐδῶ, κύριε Πρόεδρε.

§192ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§193ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄς προχωρήσωμεν. (Ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς διατάξεών τινων τοῦ κανονισμοῦ τῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων καὶ Γυμνασίων καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς βʹ συζήτησιν).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἑδρῶν καὶ μαθημάτων τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου.

§195ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, πρὶν ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην τῆς τε Συγκλήτου καὶ τῶν διαφόρων Σχολῶν ἐπὶ τοῦ καθορισμοῦ τῶν ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§196ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§197ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄλλως δὲν εἶναι καὶ ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε.

§198Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργό). Ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις μὴ ἀπαρτίας.

§199ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἑδρῶν καὶ μαθημάτων τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν φέρω ἔνστασιν.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη.

§201Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤδη προὐχώρησεν ἡ ὥρα, καὶ ἐννοεῖται, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἢ μόνον νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Παρακαλῶ δὲ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, ὅπως ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σχέδιον νόμου περὶ Ἀντιβασιλείας ἢ διαχειρίσεως τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας ἐν ἀποδημίᾳ τοῦ Βασιλέως ἐκτὸς τοῦ Κράτους κατὰ τὸ ἔτος 1893.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 189). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Νομισματικοῦ Μουσείου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον εἰς αʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§203ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Προτοῦ ψηφισθῇ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ὑποβάλω δύο τροπολογίας. Εἰς τὸ τέλος τοῦ 1ου ἄρθρου νὰ προστεθῇ: «Τὴν ἀνωτάτην ἐπ’ αὐτοῦ ἐποπτείαν ἀσκεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διὰ τοῦ γενικοῦ ἐφόρου τῶν ἀρχαιοτήτων». Ἐπὶ δὲ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ἐν μὲν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ, ἀντὶ τῶν λέξεων «τὴν μικρολογίαν καὶ τὴν σφραγιστικὴν» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐν γένει καὶ εἰς τὴν μετρολογίαν καὶ σφραγιστικὴν τοῦ μεσαίωνος καὶ τῶν νεωτέρων χρόνων», εἰς δὲ τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «πάντων», ὡς καὶ αἱ λέξεις «σχετικῶν εὑρημάτων», ἀντὶ δὲ τῶν «σχετικῶν εὑρημάτων» νὰ τεθῇ ἡ λέξις «νομισμάτων». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τοῦ ᾼΦΛΗʹ νόμου περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀδείας πρὸς ἐκποίησιν ἀργυρούχων ὀρυκτῶν τῆς Μήλου.

§205ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ ἔκθεσις, ἣν ὑπεσχέθη νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, τοῦ ἐξ Οὑγγαρίας μετακληθέντος μεταλλουργοῦ δὲν κατετέθη εἰσέτι.

§206Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι βέβαιος, ἂν θὰ δυνηθῶ καὶ αὔριον νὰ τὴν καταθέσω.

§207ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οὔτε τὰς ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι τυπωμέναι;

§208Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὗται διενεμήθησαν ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ δύνανται καὶ πάλιν νὰ διανεμηθῶσιν. Ὥστε ἂς προβῶμεν ἤδη εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ πρὸ τῆς τρίτης ἀναγνώσεως θὰ προσαχθῇ καὶ ἡ ἐν λόγῳ ἔκθεσις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 10 καὶ 30′ μ. μ.