| 2126 | Λ. Δεληγεώργης | ἀρν. | Σπ. Νοταρᾶς | Ν | |
| 2127 | Δ. Χατζόπουλος | ἀρν. | Γ. Φαρμακόπουλος | Ν | |
| 2128 | Ν. Μακρῆς | Ν | Ἀν. Δημητριάδης | Ο | |
| 2129 | Χαρ. Τρικούπης | Δημ. Οἰκονόμου | Ν | ||
| 2130 | Δ. Σ. Βουλπιώτης | Ἰω. Δηλιγιάννης | Ο | ||
| 2131 | Γεώρ. Σισμάνης | Ἄγγ. Γεωργαντᾶς | Ν | ||
| 2132 | Τατσέλος Μαυρομμάτης | Ἠλ. Ποταμιάνος | Ο | ||
| 2133 | Ἀθ. Ἴσκος | Ν | Εὐστ. Τουρνάκης | ||
| 2134 | Μιχ. Ἰατρίδης | Ν | Θ. Π. Δηλιγιάννης | ἀρν. | |
| 2135 | Ἰω. Ῥάγκος | Θ. Β. Δηλιγιάννης | |||
| 2136 | Δημ. Πετρίδης | Ν | Π. Μανέτας | Ν | |
| 2137 | Ἀρ. Σακελλαρόπουλος | Ν | Ι. Βρυώνης | Ν | |
| 2138 | Χ. Χρηστόπουλος | Ν | Π. Μαυροκέφαλος | ἀρν. | |
| 2139 | Φιλ. Βάρβογλης | Ν | Γ. Μπούμπουλης | Ν | |
| 2140 | Κ. Κωνσταντόπουλος | Α. Μαυρογορδάτος | |||
| 2141 | Θ. Πέῤῥος | Ν | Γ. Κόρπας | Ν | |
| 2142 | Ἠλ. Φλέσσας | Ν | Ν. Συνοδινὸς | Ν | |
| 2143 | Εὐθ. Σπυράκης | Ν | Κ. Ἀργυρόπουλος | Ν | |
| 2144 | Κ. Κατσικόπουλος | Π. Ταταράκης | |||
| 2145 | Ἰω. Ἀντωνόπουλος | Γ. Μαυρομαρᾶς | Ν | ||
| 2146 | Κ. Καραπάνος | ἀρν. | Ο. Μαῦρος | Ν | |
| 2147 | Γ. Παχὺς | Κ. Νεγρεπόντης | Ν | ||
| 2148 | Ἀλέξ. Σκουζὲς | Μ. Δαμιράλης | |||
| 2149 | Ἀνδρ. Συγγρὸς | Α. Συγγρὸς | |||
| 2150 | Στ. Δραγούμης | Δ. Γαβαλᾶς | |||
| 2151 | Ἀντ. Ζυγομαλᾶς | ἀρν. | Κ. Μαυρομιχάλης | Ν | |
| 2152 | Ν. Λεβίδης | ἀρν. | Γεώρ. Μαυρομιχάλης | Ν | |
| 2153 | Ἀλ. Ψύλλας | Γ. Πετροπουλάκης | Ν | ||
| 2154 | Ἀλ. Ῥετσίνας | Κ. Σαλταφέρος | Ν | ||
| 2155 | Δημ. Μ. Καλλιφρονᾶς | Στέφ. Κοπανίτσας | |||
| 2156 | Ν. Φιλάρετος | Γιαννοῦκος Μαυρομιχάλης | |||
| 2157 | Δ. Ῥάλλης | Κ. Κοσσονάκος | |||
| 2158 | Ν. Μπουφίδης | Κ. Παπαμιχαλόπουλος | |||
| 2159 | Ε. Δημητρίου | Ν. Βαρβιτσιώτης | |||
| 2160 | Μ. Μελᾶς | Γ. Φιλάρετος | Ν | ||
| 2161 | Ἀχ. Χοϊδᾶς | Ν | Ν. Σχινᾶς | ||
| 2162 | Α. Παπαγιαννακόπουλος | Ν | Ἰωάννης Φίλιος | Ν | |
| 2163 | Ἰω. Κρεστενίτης | Ν | Ἰωάν. Παπαδόπουλος | Ν | |
| 2164 | Ἄγγ. Πετραλιᾶς | Ν | Νικ. Ῥιζόπουλος | Ν | |
| 2165 | Ν. Πετιμεζᾶς | Ν | Νικ. Γεωργιάδης | Ν | |
| 2166 | Λ. Σταμάτης | Ν | Νικ. Κωκωσλῆς | ||
| 2167 | Α. Παναγιωτόπουλος | Ν | Δ. Οἰκονομίδης | Ν | |
| 2168 | Α. Γεροκωστόπουλος | ἀρν. | Μιλτ. Δάλλας | ||
| 2169 | Ν. Κουμανιώτης | Ν | Πούλιος Ζαρίμπας | Ν | |
| 2170 | Δ. Παυλόπουλος | Ν | Κ. Κουμουνδοῦρος | ἀρν. | |
| 2171 | Α. Κοντογούρης | Ν | Ἀσημ. Χρηστόπουλος | Ν | |
| 2172 | Α. Σπηλιάδης | Ν | Π. Σάκκης | Ν | |
| 2173 | Α. Ζαΐμης | ἀρν. | Κ. Φλέσσας | Ν | |
| 2174 | Ι. Ζωγράφος | Ν | Πέτρος Καπετανάκης | Ν | |
| 2175 | Α. Κοντόσταυλος | Κ. Δαγρὲς | Ν | ||
| 2176 | Μ. Ἀβέρωφ | Εὐστ. Κοκκέβης | Ν | ||
| 2177 | Α. Πετσάλης | Ν | Ν. Μισυρλῆς | Ν | |
| 2178 | Η. Γαζέπης | Ν | Περικλῆς Πεῤῥωτὴς | Ν | |
| 2179 | Π. Λεβέντης | Ν | Δ. Λυμπερόπουλος | Ν | |
| 2180 | Β. Βουδούρης | Σωτ. Σωτηρόπουλος | |||
| 2181 | Ν. Μπαλάφας | Χ. Κανελλόπουλος | Ν | ||
| 2182 | Λ. Ῥώμας | Ν | Δημήτρ. Π. Γουδῆς | Ν | |
| 2183 | Ρ. Ῥώμας | Ν | Σωτ. Χατζηγάκης | Ν | |
| 2184 | Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος | Κ. Χατζηπέτρος | ἀρν. | ||
| 2185 | Δ. Στεφάνου | Δημήτρ. Τερτίπης | Ν | ||
| 2186 | Ι. Σέχος | Ἀθ. Καζαμπάκας | |||
| 2187 | Γ. Θεοτόκης | Κ. Ζωγλοπίτης | |||
| 2188 | Ε. Τσαρλαμπᾶς | Ν | Βασίλ. Ἀζᾶς | Ν | |
| 2189 | Α. Καποδίστριας | Ἀπόστ. Βασιαρδάνης | Ν | ||
| 2190 | Π. Κωνσταντᾶς | Ν | Σπυρ. Γεωργόπουλος | Ν | |
| 2191 | Π. Βαλαωρίτης | Νικ. Τσαμαδὸς | |||
| 2192 | Α. Ζερβὸς | Θεόδωρ. Γκίκας | |||
| 2193 | Α. Ἀγάθος | Ν | Ἀνάργ. Σιμόπουλος | ||
| 2194 | Ε. Μπασιᾶς | Ν. Χατζῖσκος | |||
| 2195 | Σ. Φορέστης | ἀρν. | Α. Εὐταξίας | Ν | |
| 2196 | Ν. Βαλσαμάκης | ἀρν. | Κ. Τράκκας | Ν | |
| 2197 | Π. Βενιεράτος | Ὀδ. Πετρόπουλος | |||
| 2198 | Α. Ζερβὸς | Ν | Ἀλκ. Παπαλουκᾶς | ||
| 2199 | Ἀνδρ. Μαρλᾶς | Ν | Κ. Χαλκιόπουλος | ||
| 2200 | Δ. Σκουμπουρδῆς | Θεμ. Κανάρης |
1890.12.04
2.210 στίχοι · 16.389 λέξεις · 1 πίνακας · 178 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12
τῆς 4 Δεκεμβρίου 1890.
(Τρίτη)
Ὥρᾳ 4 μ. μ.
(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).
§1ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ὅτε ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἐζήτησα νὰ ἐξετάσω τὰ τοῦ Ὑπουργείου τούτου, καὶ μετὰ μακρὰν, πολὺ μακρὰν ἐξέτασιν, εὗρον ὅτι πολλὰ τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, δὲν ὑπῆρχον οὔτε ἐν τοῖς διαφόροις τμήμασιν, οὔτε εἰς τὸ ἀρχεῖον. Φαίνεται ὅμως ὅτι ὑπῆρξέ τις τῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ὅστις εἶχεν ἰδιαιτέρας σχέσεις πρὸς τὸν πρώην κ. Πρωθυπουργὸν, καὶ τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν ἐκ τοῦ κ. πρώην Πρωθυπουργοῦ μοὶ ἐστάλησαν τρία ἔγγραφα τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐπειδὴ πιθανὸν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐλλείπουσι, νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ ἰδιαίτερα γραφεῖα τῶν προκατόχων ὑμῶν, καὶ ἐπειδὴ δὲν δύναμαι ἄλλως νὰ συναντηθῶ πρὸς τοὺς κυρίους αὐτοὺς καὶ ζητήσω τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἐνόμισα πρέπον, ὅτι διὰ καταστάσεως, ὑποβαλλομένης εἰς τὴν Βουλὴν, δύνανται νὰ λάβωσι γνῶσιν οἱ ἔχοντες αὐτὰ καὶ μοὶ τὰ ἀποστείλωσι. Καταθέτω τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ στείλῃ αὐτὴν πρὸς τοὺς κυρίους πρώην Πρωθυπουργὸν καὶ πρώην Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν.
§2ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅταν εἰσέρχωνται τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διέρχονται διὰ τοῦ πρωτοκόλλου. Ὑπάρχουσιν ἀριθμοὶ καὶ ἐλλείπουσιν ἔγγραφα ἐξ αὐτῶν; Πρέπει νὰ διατάξητε ἀνακρίσεις· αὐτὴ εἶναι ἡ ὁδός.
§3ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ καταφύγω εἰς τὸ μέτρον τοῦτο· διότι, ὅταν ἔκαμα τὴν ἐξέτασιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ εὗρον ὅτι πολλὰ τῶν ἐγγράφων ἐλλείπουσι, τινὰ ἐξ αὐτῶν μοὶ ἔστειλεν ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς διὰ τοῦ νῦν Πρωθυπουργοῦ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι καὶ τὰ ἐπίλοιπα, περὶ τῶν ὁποίων ὑποβάλλω κατάστασιν, θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ γραφεῖά των, καὶ ἐπειδὴ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω σχέσεις δι’ ἑτέρας ὁδοῦ, ἐνόμισα τὴν διὰ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καταλληλοτέραν. Προκαλῶ δὲ τὴν προσοχὴν τοῦ χθὲς ὁμιλήσαντος κ. Μπουφίδου νὰ κρατήσῃ ὑπὸ σημείωσιν ὅσα ἐντεῦθεν κατὰ τὸ διάστημα τῆς Συνόδου ταύτης θὰ διεξαχθῶσιν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν προκατόχων μας, ἵνα τὰ ἀντιπαραβάλῃ, ὅταν ἐγὼ δὲν θὰ ἦμαι Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διὰ νὰ κρίνῃ, ἂν τὴν ἕδραν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν κατέχω διότι ἐμαχόμην ἁπλῶς καὶ μόνον ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ἵνα καταστείλω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατέῤῥιψαν εἰς τὸ οἰκονομικὸν βάραθρον τὴν πατρίδα, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠτίμασαν τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ἐξηυτέλισαν, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔσυραν ὄπισθεν ἐχθρῶν τῆς πατρίδος τὴν πατρίδα ἡμῶν, πρὸς ζημίαν αὐτῆς.
§4ΖΑΙΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας, ζητηθείσας ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Μπουφίδου, ὡς καὶ τὰς ζητηθείσας ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος κ. Εὐταξία.
§5Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀποκρινόμενος εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Βουλευτοῦ, κατέθηκα κατάλογον τῶν διοικησάντων τὴν Ὑπομοιραρχίαν Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ἀπὸ τοῦ 1887 μέχρι τοῦδε, ἐδήλωσα δὲ, ὅτι δὲν εἶχον πρόχειρον τὸν κατάλογον τῶν διοικησάντων τὴν Ὑπομοιραρχίαν ἀπὸ χρόνου ἀρχαιοτέρου· τὸν κατάλογον τοῦτον ἤδη πορισθεὶς καταθέτω σήμερον. Ὁ ἐκ Καλαμῶν βουλευτὴς κ. Κ. Φλέσσας εἶχεν ἀπευθύνει ἑτέραν ἐπερώτησιν, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐπεψηφίσθη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου Καλαμῶν, ἐν τοιαύτη δὲ περιπτώσει, νὰ καταθέσω ἀντίγραφον αὐτοῦ. Ἐξετάσας ἔμαθον, ὅτι μέχρι τῆς εἰκοστῆς Νοεμβρίου δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Νομαρχίαν Μεσσηνίας ὁ τοῦ ἐπιόντος ἔτους προϋπολογισμὸς, κατὰ τὴν ὑπὸ τὴν αὐτὴν χρονολογίαν ἀναφορὰν τοῦ Νομάρχου Μεσσηνίας.
§6ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας παρεκάλεσε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ καπνεργοστασίου Ἀθηνῶν. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τοῦ προσωπικοῦ ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἐξουσίαν μέχρι σήμερον, διότι θὰ χρησιμεύσῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.
§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν. Ἐκλογὴ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας. Τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;
§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.
§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κκ. Δ. Πετρίδην, Σπυρίδωνα Α. Νοταρᾶν, Γ. Φαρμακόπουλον, Α. Δημητριάδην, Δ. Α. Οἰκονόμου, Ἰωάννην Ν. Δηλιγιάννην, Ἄγγελον Γεωργαντᾶν, Ἠλίαν Ποταμιάνον καὶ Εὐστάθιον Τουρνάκην, ἔχοντας τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα. (Ἀκολούθως ἐπικυροῦται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἡ ἐκλογὴ τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας, καὶ ἀνακηρύσσονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κκ. Θεόδωρος Π. Δηλιγιάννης, Θεόδωρος Β. Δηλιγιάννης, Παναγιώτης Μανέτας, Ἀριστείδης Σακελλαρόπουλος, Χρῆστος Α. Χρηστόπουλος, Φίλιππος Μ. Βάρβογλης, Κ. Κωνσταντόπουλος, Θεόδωρος Πέῤῥος, Ἠλίας Φλέσσας, Εὐθύμιος Σπυράκης, Κωνσταντῖνος Κατσικόπουλος καὶ Ἰωάννης Ἀντωνόπουλος, ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ὡσαύτως ἐπικυροῦται ἡ ἐκλογὴ τοῦ νομοῦ Ἄρτης, καὶ ἀνακηρύσσονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κκ. Κωνσταντῖνος Καραπάνος καὶ Γ. Παχύς).
§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Τὸ τμῆμα προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐνεργηθείσης ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίνης καὶ ἐν τῷ Βʹ τμήματι τοῦ δήμου Διστομίων, καὶ τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς ἐκ Βουλευτῶν πρὸς ἐξέτασιν ἐκλογικῶν παραβάσεων ἐν τοῖς δήμοις Σαλαμῖνος, Ἐρυθρῶν, Θηβαίων, Ἀκραιφνίων, Θεσπιῶν, Τανάγρας, Θίσβης, Πλαταιῶν, Αὐλίδος, Λεβαδείας, Πέτρας καὶ Ὀρχομενίων. Προτείνει τέλος τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας βουλευτὰς Ν. Λεβίδην Α. Ζυγομαλᾶν καὶ Δ. Ράλλην, κατὰ μειονοψηφίαν δὲ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ Δημητρίου Ν. Καλλιφρονᾶ.
§11Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου χωριστὰ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.
§12ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ὁ ἁρμόδιος εἰσηγητὴς δὲν θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος;
§13ΔΑΓΡΕΣ. Τὸ τμῆμα ἐξέθεσε τὰς ἰδέας αὑτοῦ ἐν τῇ ἐκθέσει· ἂν ἔχῃ τις ἀντίῤῥησιν, ἂς ὁμιλήσῃ.
§14ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἡ ἔκθεσις πρέπει νὰ δικαιολογηθῇ ἀποχρώντως.
§15ΔΑΓΡΕΣ. Ὅταν ἀναιρεθῇ.
§16ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Τοῦτο ἐγένετο καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰτωλοακαρνανίας· ὁ εἰσηγητὴς πρέπει νὰ μᾶς διαφωτίσῃ.
§17ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν θέλει τώρα.
§18ΣΚΟΥΖΕΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν πολυσέλιδον ἔκθεσιν, δι’ ἧς προτείνεται ἡ ἀκύρωσις δύο δήμων τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Ἔρχομαι, ἀφοῦ κἀνεὶς ἐκ τοῦ βήματος δὲν ἐνόμισε πρέπον νὰ εἰσηγήσηται τῆς ἐκθέσεως, νὰ ὑποβάλω μερικὰς παρατηρήσεις, πρὶν ἢ προβῆτε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν προτάσεων τοῦ τμήματος. Ὑπερασπιζόμενος ἐκλογὴν πανηγυρικὴν, οἵα ἡ τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, δὲν θὰ σᾶς ζητήσω χάριν, διότι τὸ τοιοῦτον δὲν συνειθίζω εἰς τὰ δημόσια· δὲν θὰ σᾶς ζητήσωμεν ἐπιείκειαν, διότι τοιαύτης δὲν ἔχομεν ἀνάγκην· δὲν θὰ σᾶς ζητήσωμεν δικαιοσύνην, διότι, μὲ ὅσα καὶ ἂν ἐλέχθησαν περὶ τάσεων καὶ διαθέσεων ἐξ ἑτέρας πτέρυγος, κολακεύομαι πιστεύων, ὅτι οἱ συνάδελφοί μου, ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, δὲν δύνανται νὰ ψηφίσωσιν ἄλλως ἢ κατὰ συνείδησιν. Θὰ σᾶς ζητήσω μόνον τὴν προσοχήν σας, ὅπως ἐξετάσητε τὰς ὑποβληθείσας ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἐνστάσεις καὶ ὅπως ἐξεύρητε τὴν ἀλήθειαν, καὶ πεισθῆτε, ἐὰν ἦναι ἀληθεῖς ἢ ὄχι· θὰ ζητήσω τὴν προσοχήν σας, ὅπως τὰς ἐξετάσητε μὲ τὴν ἐπιμέλειαν, ἥτις ἐμπρέπει εἰς τὴν σπουδαιότητα τοῦ ἀντικειμένου, καὶ μὲ τὴν ψυχραιμίαν, ἥτις πρέπει νὰ χαρακτηρίζῃ τὸν δικαστήν. Λέγω δὲ, ὅτι μόνον τὴν προσοχήν σας ζητῶ, διότι, μὲ ὅλην τὴν ὑπομονὴν, τὴν ὁποίαν εἶχον, νὰ ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν ἐπανειλημμένως, οὐδαμοῦ εὗρον τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἐγένετο ἔρευνα πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν ἐνισταμένων. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἕως τοῦ τέλους ἓν μόνον εἶδον, τὴν πρόληψιν, ὅτι αἱ ἐνστάσεις, ἐπειδὴ ὑπεβλήθησαν, εἶναι καὶ ἀληθεῖς, ἀφοῦ δὴ τὸ τμῆμα ῥητῶς λέγει, ὅτι αἱ καταγγελθεῖσαι ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων παραβάσεις εἶναι αὐταπόδεικτοι. Ἤξευρα ὅτι πράγματα, ὡς τὸ φῶς τοῦ ἡλίου, εἶναι αὐταπόδεικτα, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ αἱ ἐνστάσεις, αἱ ὑποβαλλόμεναι παρ’ ἀνθρώπων παραπονουμένων. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς ἐπὶ πολύ· θὰ ἔλθω εἰς τὰ πράγματα, ἔχων βάσιν τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος. Ἡ ἔκθεσις ἄρχεται ἀπὸ μίαν ἔνστασιν περὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, τὴν ὁποίαν αὐτὸ τὸ τμῆμα δὲν ἔκρινεν ἄξιον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἐπιμένει περισσότερον εἰς τὰς ἐνστάσεις τῶν ἐπαρχιῶν Θηβῶν, Αἰγίνης, Λεβαδείας καὶ Μεγαρίδος. Ἀλλ’ αἱ ἐνστάσεις αὗται φέρουσι τοὐλάχιστον τὰ τεκμήρια, ὅτι εἶναι ἀληθεῖς; Καὶ πρῶτον πότε ὑπεβλήθησαν αὗται; μία μόνον ὑπεβλήθη τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἀφορῶσα εἰς ἓν τμῆμα τοῦ δήμου Αἰγίνης, ὅλαι δὲ αἱ ἄλλαι κατὰ τὰς ἀρχὰς Νοεμβρίου. Αὐτὴ δὲ, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, περὶ τίνος νομίζετε ὅτι πραγματεύεται; εἶναι ἔνστασις δημότου Αἰγίνης, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ὁ εἰσπράκτωρ Μοίρας εὑρίσκετο ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς καὶ προέτρεπε τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, καὶ ὅτι ἐζήτησε νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν. Ἐζήτησεν, ἀλλ’ ἡ αἴτησίς του ἐξετελέσθη; ὄχι· ποίαν λοιπὸν ἐπιῤῥοὴν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς; ἄλλως δὲ ὁ εἰσπράκτωρ οὗτος εἶχε παραιτηθῆ. Αἱ λοιπαὶ ἐνστάσεις ὑπεβλήθησαν δεκαπέντε καὶ εἴκοσιν ἡμέρας βραδύτερον. Ἀλλ’ ἐξετάσωμεν ταύτας μίαν πρὸς μίαν. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Θηβῶν, κατὰ τὴν ἔκθεσιν, ἐτηρήθησαν οἱ ἐκλογικοὶ τύποι, καὶ οὐδεμία ἔνστασις ἐδόθη ὑπὸ τῶν ὑποψηφίων, ἀλλὰ κατόπιν ὑπεβλήθη μία ὑπὸ δύο ἐκ τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων, προβαλόντων, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἀπέστειλεν εἰς Θήβας τὸν ὑπολοχαγὸν Ταγαρᾶν, νυμφευθέντα ἐν Θήβαις καὶ ἐνδιαφερόμενον ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Τὸ Ὑπουργεῖον ἔστειλεν αὐτὸν εἰς καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων· πότε δὲ εὑρίσκετο ἐν Θήβαις; ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν εἶχεν ἐπιστρέψει, διότι τὸ Ὑπουργεῖον, ὡς ἐπληροφορήθη τὸν λόγον τῆς συγγενείας, ὅτι εἶχε λάβει κόρην ἐκ τῶν Θηβῶν, τὸν ἀνεκάλεσε. Ποίαν λοιπὸν βοήθειαν οὗτος, ἀπελθὼν ἐκ Θηβῶν ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, παρέσχε πρὸς τοὺς ὑπουργικοὺς ὑποψηφίους; Δεύτερος λόγος εἶναι, ὅτι ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ Ἀστυνόμος προέτρεπον τοὺς καταστηματάρχας νὰ τοιχοκολλῶσι τὰς δηλώσεις τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, καὶ ἰδίως προέτρεπον ἕνα παντοπώλην Φωτόπουλον καὶ τὸν σαράτσην Λ. Μαμμάκον καὶ λοιποὺς ἐκλογεῖς· ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, λέγεται πίεσις; Καὶ ἀναφέρουσι δύο μόνον καταστηματάρχας, ἐνῷ εἰς τὴν πόλιν τῶν Θηβῶν εἶναι ἑκατὸν δέκα καταστήματα καὶ πλέον· καὶ στηρίζουσιν ἐπὶ τοιούτου λόγου κατηγορίαν, ἵνα φανῇ, ὅτι παρεβιάσθησαν αἱ συνειδήσεις τῶν ἐκλογέων! Ὀλίγας ἡμέρας πρὸς τῆς ἐκλογῆς, γνωρίζετε ἴσως, ὅτι ἐδημοσιεύθη ὑπὸ 80 καὶ ἐννενήκοντα καταστηματαρχῶν τῶν Θηβῶν, ὅτι αὐτοὶ ἐκόλλησαν οἱ ἴδιοι τὰς προκηρύξεις, διότι τοιοῦτον ἦτο τὸ φρόνημά των· καὶ ὅμως τὸ τμῆμα ἀνέφερε δύο μόνον καταστήματα. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο δὲν ἤξιζε νὰ τεθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατόπιν ἐν τῇ ἐκθέσει φέρεται, ὅτι τὸ ταμεῖον τῶν Θηβῶν ἐξέδωκε πλέον τῶν χιλίων ἐνταλμάτων κατὰ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον, δι’ ὧν δῆθεν κατεπιέσθησαν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ἐκλογεῖς. Οἱ ἐν τῷ τμήματι ἔπρεπε νὰ ἔχωσι περισσοτέραν ἐπιθυμίαν νὰ μάθωσιν, οὐχὶ τί λέγουσιν οἱ ἐνιστάμενοι, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν. Ἡ ἐπαρχία Θηβῶν ἔχει πληθυσμὸν εἴκοσι δύο χιλιάδων περίπου κατοίκων, ἐξ ὧν τὸ ἥμισυ εἶναι γυναῖκες· ἐκ τούτου θέλετε ἰδεῖ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδοθῶσι χίλια ἐντάλματα, ἐκτὸς ἐὰν γενικῶς οἱ φορολογούμενοι τῶν Θηβῶν δυστροπῶσιν. Ἔχω πληροφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι λίαν ἀξιόπιστος, ὅτι οὐδὲν ἔνταλμα ἐξεδόθη, ἐπικειμένων τῶν ἐκλογῶν· καὶ διατί; εἶναι εὔκολον νὰ τὸ ἐννοήσητε, διότι καὶ ὑμεῖς, ὡς πολιτευόμενοι, ὡς καὶ ἐγὼ, θὰ εἴχετε πιστεύω συχνὰ ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσητε τὸν ταμίαν νὰ ἀναστείλῃ εἰσπράξεις ἀπὸ φορολογουμένους, δὲν πιστεύω δὲ, ὅτι δύνασθε νὰ παρακινήσητε ἐκλογεῖς νὰ σᾶς δώσουν ψῆφον, τοὺς ὁποίους κατεπιέσατε διὰ τοῦ ταμίου. Ἀλλὰ πρὸ τοιούτου τερατώδους ἐπιχειρήματος, πῶς δὲν ἐφρόντισαν νὰ ἐρωτήσωσι τὸν ταμίαν, ἂν ἦναι ἀληθές;
§19Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Διατὶ εἰς τὸ τμῆμα δὲν τὰ διεψεύσατε;
§20ΣΚΟΥΖΕΣ. Εἴχομεν ὑπόληψιν εἰς τὸν χαρακτῆρα τῶν μελῶν τοῦ τμήματος, ὅτι, καὶ μὴ παρόντων ἡμῶν, δὲν ἤθελον κρίνει παρὰ τὸ δίκαιον, καὶ ὅτι ἦτο περιττὸν νὰ διαψεύσωμεν τοιαῦτα ἐπιχειρήματα.
§21ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι γίνεται λόγος περὶ τῶν ἐνταλμάτων αὐτῶν, καὶ ἐπειδὴ οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειονοψηφίας ἀρέσκονται ἴσως νὰ στηριχθῶσιν ἐπὶ τούτων, πρέπει ἐνταῦθα, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, νὰ παράσχω δεῖγμα τῆς ἀξιοπιστίας τῶν ἐνισταμένων. Ἀκούσατε ἐν τῷ φύλλῳ τῆς 26 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. τῆς ἐφημερίδος «ἡ Χώρα» τί ἀναγινώσκομεν: «Εὐχαριστήριον. Παρεκλήθημεν ὑπὸ τῶν ἐκ Θηβῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Ἀττικῆς κκ. Γεωργίου Πετούση, Α. Κατσίνα καὶ Α. Κουκούλεζα νὰ ἐκφράσωμεν τὰς πολλὰς αὐτῶν εὐχαριστήσεις πρὸς τὸν ταμίαν Θηβῶν κ. Σ. Γρηγοριάδην διὰ τὴν εὐγενῆ, τὴν ἔντιμον καὶ τὴν ἀμερόληπτον αὐτοῦ συμπεριφορὰν, ἣν ἐπεδείξατο καὶ κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν καὶ κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν. Μᾶς προσέθηκαν δὲ οἱ ἀξιότιμοι ἡμῶν φίλοι, ὅτι ὑπάλληλον ὡς τὸν κ. Γρηγοριάδην, διακρινόμενον ἐπὶ εὐγενείᾳ καὶ ἀμεροληψίᾳ, πρώτην φορὰν εἶδον εἰς τὴν πατρίδα των.» Κρίνατε ἤδη περὶ τοῦ μέτρου τῆς ἀξιοπιστίας αὐτῶν.
§22ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἄνθρακες εἶναι ὁ θησαυρὸς, τὸν ὁποῖον ἀνεκάλυψεν ὁ κ. Μπουφίδης. Αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύει ἢ μόνον ἴσως εὔνοιάν τινα τοῦ δημοσιογράφου, ὁ ὁποῖος ἐθεώρησε καλὸν, ἔχων φίλον τὸν ταμίαν, νὰ τὸν συστήσῃ διὰ τοῦ δημοσιεύματος τούτου παρὰ τῇ νέᾳ Κυβερνήσει. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ζητήσῃ ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν ἐνταλμάτων τῶν ἐκδοθέντων ὑπὸ τοῦ ταμία Θηβῶν κατὰ τοὺς μῆνας Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον τοῦ 1890, καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν τοῦ 1889, καὶ διὰ τῆς παραβολῆς ταύτης θέλει ἀποδειχθῆ, ὅτι ὑπερδιπλάσια ἐντάλματα συλλήψεως ἐξέδωκε κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν τοῦ 1890 ὁ κ. ταμίας Θηβῶν.
§23ΣΚΟΥΖΕΣ. Αὐτὸ ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς, κύριε συνάδελφε, διότι λέγομεν, ὅτι ἡ πληροφορία τῶν ἐνισταμένων, τὴν ὁποίαν βεβαίως ὑμεῖς δὲν παραδέχεσθε, ὅτι δηλαδὴ χίλια ἐντάλματα συλλήψεως ἐξεδόθησαν κατὰ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον, δὲν ἔχεται ἀληθείας. Παρακατιὸν οἱ ἐνιστάμενοι λέγουσιν, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἀκραιφνίων ἀξιωματικοὶ ἔφιπποι, χωροφύλακες καὶ πεζοί, ἐπιστάται καὶ μηχανικοὶ τῆς πρὸς ἀποξήρανσιν τῆς Κωπαΐδος ἑταιρίας, περιφερόμενοι εἰς τὰ χωρία, ἐπίεζον τοὺς κατοίκους. Ἔχω πληροφορίαν, ὅτι μετὰ τὸν Ἰούλιον, ὅτε ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ὁ δι’ εἰδικὴν περίστασιν μεταβὰς ἐκεῖ ἀξιωματικὸς Ζυμβρακάκης, οὐδεὶς ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς ὑπάρχει ἔκτοτε ἐκεῖ. Κατόπιν οἱ ἐνιστάμενοι ζητοῦσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐνεργηθείσης ἐν τῷ δήμῳ Τανάγρας, διότι δῆθεν ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ ὁ δημόσιος εἰσπράκτωρ προέτρεπε τοὺς ψηφοφόρους, ἱστάμενος ἐπὶ τῆς κάλπης τοῦ κ. Δραγούμη, νὰ ψηφίζωσιν ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Ἀλλ’ εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ οὗτος, Ἰωάννης Δοῦρος, εἶχε παραιτηθῆ. Ἀλλὰ τὸ ὡραιότερον εἶναι ἡ ἔνστασίς των, ὅτι ἐπαρχιακὸς μηχανικὸς, περιερχόμενος εἰς τὰ χωρία τοῦ δήμου Τανάγρας, ὑπέσχετο ὅτι θὰ χαράξῃ ὁδὸν, συνδέουσαν τὰ χωρία των μετὰ τῶν Θηβῶν καὶ Ἀθηνῶν, ἂν οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων ψηφίσωσι τοὺς ὑπουργικοὺς ὑποψηφίους. Δὲν γνωρίζω εἰς ἄλλα χωρία ποίαν εὐπιστίαν ἔχουσιν οἱ κάτοικοι, ἀλλ’ εἰς τὸν νομὸν τὸν ἐδικόν μας γνωρίζω ὅτι οἱ κάτοικοι εἶναι ἀρκετὰ ἀνεπτυγμένοι, ὥστε εἰς τοιαύτας φλυαρίας τῶν καφενείων νὰ μὴ δίδωσιν οὐδεμίαν πίστιν. Ἀλλὰ σᾶς λέγουσιν, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Τανάγρας μετεβλήθη ἀπὸ τὰς ὑποσχέσεις ἑνὸς μηχανικοῦ. Ἄς ἴδωμεν, ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου τούτου. Καὶ ἐν πρώτοις ἡμεῖς οἱ ὑπουργικοὶ ἐλάβομεν ψήφους (ἀναγινώσκει): «Δραγούμης 457, Δ. Μ. Καλλιφρονᾶς 356, Μακρυγιάννης 272, Μελᾶς 326, Μπουφίδης 356, Παπασταθόπουλος 388, Ρετσίνας 331, Σκουζὲς 370, Συγγρὸς 330, Φιλάρετος 356, Ψύλλας 345.» Ἀκούσατε τώρα πόσους ἔλαβον οἱ ἀντίθετοι: «Ζυγομαλᾶς 542, Κατσίνας 517, Κουκούλεζας 580, Λεβίδης 505, Μουτσόπουλος 394, Μπέλλος 425, Πετούσης 378», καὶ οὕτω καθεξῆς. Τώρα κρίνατε ὑμεῖς, Κύριοι, ποῖοι ἔλαβον περισσοτέρας ψήφους, ἡμεῖς οἱ ὑπουργικοὶ, ἢ αὐτοὶ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, μὲ ὅλην τὴν πίεσιν, μὲ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις περὶ τῆς κατασκευῆς ὁδῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κυρίων ἐνισταμένων· ἡμεῖς κρίνατε ὄχι μὲ λόγους, ἀλλὰ μὲ ἀριθμούς. Κατόπιν διὰ τὸν δῆμον Θεσπιῶν ἐνίστανται οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀντιπολιτευομένων ὑποψηφίων Λεβίδου καὶ Καλλιφρονᾶ παρεκωλύθησαν ὑπὸ μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς νὰ καταχωρίσωσιν εἰς τὰ πρακτικὰ τὰς κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις των. Καὶ ποῦ ἦτο, Κύριοι, ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος; Ὁ ἐκεῖ παρασταθεὶς δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος μᾶς λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη νομίμως, ἐν πάσῃ τάξει, καὶ ὅτι οὐδεμία ἔνστασις τῷ ἐπεδόθη. Ποῖος εἶναι λοιπὸν πιστευτότερος; ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ἢ οἱ ἐνιστάμενοι; Ἐὰν ἔχητε τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος λέγῃ ψεύμματα, πῶς δὲν κατηγγέλθη; Περὶ τοῦ ἰδίου δήμου Θεσπιῶν ἔχομεν ὅμοιον, ἀλλ’ ἴσως καὶ ἔτι περιεργότερον ἐπιχείρημα, ὅτι λοχίας τις τοῦ πεζικοῦ μετὰ στρατιωτῶν συνέλαβε κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς τὸν κομματάρχην καὶ φίλον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως Ἀναστάσιον Μπινιάρην, πρώην ὑποψήφιον δήμαρχον, καὶ προέτρεψεν αὐτὸν νὰ μὴ λάβῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς κάλπης τοῦ Δ. Ν. Καλλιφρονᾶ. Ἀλλὰ κατὰ καλὴν τύχην εὑρίσκονται πρακτικὰ τοῦ δήμου αὐτοῦ, καὶ κάτωθεν τῶν πρακτικῶν, μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐκλογῆς, βλέπομεν, δεύτερον νομίζω ὑπογεγραμμένον, μακρὺν πλατὺν, τὸν κ. Μπινιάρην, ἀντιπρόσωπον τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ. Καὶ ὅμως ἔρχονται καὶ σᾶς λέγουσιν ὅτι ἀπετράπη ὑπὸ τοῦ λοχίου νὰ λάβῃ μέρος! Ἀλλὰ τὸ περιεργότερον ὅλων εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἡ ἔνστασις τῶν ἐνισταμένων λέγει, ὅτι ὁ λοχίας προέτρεψε τὸν Μπινιάρην νὰ μὴ λάβῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς κάλπης τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ· θέλετε δὲ νὰ ἴδητε, πῶς τὸ τμῆμα ὄχι μόνον ἐπίστευσεν αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ τὴν μετέβαλε; τὸ τμῆμα ἐν τῷ σκεπτικῷ λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ ἡ παρουσία κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας δημοσίου εἰσπράκτορος, δημάρχου, στρατιωτικῆς δυνάμεως μετὰ λοχίου, ξυλοκοπήσαντος μάλιστα ὑπὸ τὰς ὄψεις τῶν ἐκλογέων τὸν πρώην ὑποψήφιον δήμαρχον Μπινιάρην....» Τώρα τίνα νὰ πιστεύσω; τοὺς ἐνισταμένους, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι ὁ λοχίας προέτρεψε; τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ὁ λοχίας καὶ ἐξυλοκόπησεν; ἢ τὰ πρακτικὰ, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ πρώην ὑποψήφιος δήμαρχος Μπινιάρης παρίστατο καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν ἐν τῇ ἐκλογῇ καὶ ὑπέγραψεν; Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν, ὅτι ὁ Μπινιάρης αὐτὸς ὄχι μόνον δὲν ἐδάρη ὑπὸ τοῦ λοχίου, ἀλλὰ τοὐναντίον τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς ἠπείλησε μὲ τὸ πιστόλι εἰς χεῖρας τὸν ἰατρὸν Πέτρον Λιάκον, νὰ μὴ δεχθῇ τὴν ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ τῆς κάλπης τοῦ Διαμάντη. Παρομοίαν ἔνστασιν προβάλλουσιν οἱ ἐνιστάμενοι κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐνεργηθείσης ἐν τῷ δήμῳ Θίσβης, ὅτι ὁ Ἡγούμενος τῆς Μονῆς Μακαριωτίσης, ἐγκαταλείψας τὴν Μονὴν, ἐπορεύθη πρὸ τριῶν μηνῶν πρὸ τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου τούτου, καὶ δι’ ὑποσχέσεων καὶ χρηματικῶν παροχῶν ἐνήργει ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, Κύριοι, ὅτι ὁ δῆθεν ἀναχωρήσας ἐκ τῆς Μονῆς Ἡγούμενος δὲν ἐγκατέλειψε τὴν συνήθη κατοικίαν του, ἀλλὰ τοὐναντίον· διότι εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου εἶναι τὸ κέντρον τῶν ὑποθέσεων τῆς Μονῆς καὶ ἡ κατοικία τοῦ Ἡγουμένου, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουσι τὰ κτήματα τῆς Μονῆς καὶ ἡ διαχείρισις τῶν ὑποθέσεών της, καὶ ἐκεῖ διαμένει ὁ Ἡγούμενος. Σᾶς λέγουσιν, ὅτι δι’ ὑποσχέσεων καὶ χρηματικῶν δωρεῶν ἐνήργησε δωροδοκίαν· ἀλλὰ τὸ νὰ λέγῃ τις, ὅτι ἐξήσκησε δωροδοκίαν, εἶναι εὔκολον, ἀλλὰ ποῦ εἶναι τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔδωκε τὰς δωρεάς, ἢ πότε, καὶ ὁποίας παρέσχε τοιαύτας; Νομίζετε ὅτι, προκειμένου περὶ ἐγκλήματος, ἀρκεῖ νὰ λέγῃ τις, ὅτι ἐγένετο τοῦτο, χωρὶς νὰ δώσῃ κἄν μαρτύρια τοῦ ἰσχυρισμοῦ του αὐτοῦ; Κατόπιν οἱ αὐτοὶ ἐνιστάμενοι, προκειμένου περὶ τοῦ δήμου Αὐλίδος, ἀναφέρουσιν, ὅτι πρὸς τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου Αὐλίδος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὑποψήφιος Βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἐγγυηθῇ τὸ Δημόσιον πρὸς τὴν Τράπεζαν, ἵνα λάβωσι χρήματα παρ’ αὐτῆς πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ πρὸς τὸν Πήλλην χρέους των. Τὸ δὲ τμῆμα παρακατιὸν, ἀποδεχόμενον τὴν ἔνστασιν, σᾶς λέγει, ὅτι τὰ μάλιστα συνετέλεσεν εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ φρονήματος τῶν ἀντιπολιτευομένων ἐκλογέων πρὸ πάντων ἡ προσωπικὴ ὑπόσχεσις τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ὅτι τῇ ἐνεργείᾳ του θὰ ἐγγυᾶτο τὸ Δημόσιον πρὸς συνομολόγησιν δανείου διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ χρέους τῶν χωρικῶν. Ὅστις δὲν ἐξετάσει τὰ πράγματα, θέλει εἴπει βεβαίως, ὅτι μία ὑπόσχεσις, διδομένη ἀπὸ ἕνα Ὑπουργὸν, ὅτι θὰ ἐγγυηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἔχει τι τόσον τὸ δελεαστικὸν, ὥστε βεβαίως θὰ κατώρθου ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὅλας τὰς ψήφους ὑπὲρ τῶν φίλων της. Ἀλλὰ πρῶτον αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσις οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ ἐκτέλεσις νόμου, ὁ ὁποῖος πρὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν λέγεται ὅτι ἐδόθη ἡ ὑπόσχεσις πρὸς τὸν δῆμον Αὐλίδος, εἶχεν ἐκτελεσθῆ ἀλλαχοῦ. Ἀλλὰ καὶ πόσας ψήφους νομίζετε ὅτι ἐκέρδησαν μὲ αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν; Ἀκούσατε τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Αὐλίδος. Καὶ ἐκεῖ ἐλάβομεν οἱ ὑπουργικοὶ ὑποψήφιοι τὰς ἑξῆς ψήφους: Δραγούμης 87, Δ. Μ. Καλλιφρονᾶς 96, Μακρυγιάννης 39, Μελᾶς 81, Μπουφίδης 88, Παπασταθόπουλος 67, Σκουζὲς 81, Συγγρὸς 25, Φιλάρετος 118, Ψύλλας 102. Εἴδατε τί τρομερὸν ἀριθμὸν ψήφων ἐλάβομεν ἡμεῖς! Ἀκούσατε ἤδη πόσας ἔλαβον οἱ ἄλλοι (ἀναγινώσκει): «Α. Ζυγομαλᾶς 354, Κατσίνας 302, γέρων Καλιφρονᾶς 272, Κουκούλεζας 273, Καλλιφρονᾶς υἱὸς 263, Λεβίδης 333, Λάππας 260, Μουτσόπουλος 283, Πάγκαλος 293, Πετούσης 251, Πετράκης 272.» Τίνα σχέσιν λοιπὸν ἔχουσιν αἱ τριακόσιαι καὶ διακόσιαι πενῆντα ψῆφοι, ἀπέναντι τῶν ἑξήκοντα καὶ ὀγδοήκοντα, τὰς ὁποίας διὰ ψυχικὸν ἔδωσαν εἰς ἡμᾶς οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Αὐλίδος, καὶ νομίζετε ὅτι τὰ μέγιστα συνετέλεσεν ἡ ὑπόσχεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τοῦτο;
§24ΛΕΒΙΔΗΣ. Γνωρίζετε διατὶ ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό; διότι ἐπὶ δύο ἔτη διαρκῶς οἱ χωροφύλακες καὶ ἡ δημοσία δύναμις ἔδερε τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου Αὐλίδος, ἡμεῖς δὲ ἐλάβομεν τὰς ψήφους ταύτας, διότι καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐκτὸς αὐτῆς ὑπερησπιζόμεθα τοὺς κατοίκους τούτους. Σᾶς βεβαιῶ δὲ, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐδίδετο ἡ ὑπόσχεσις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν θὰ ἐλαμβάνετε οὔτε μίαν ψῆφον.
§25ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο εἶναι κακὸν, οὔτε παραπονέθην κατ’ αὐτοῦ· ἐγὼ τρὶς ἐξετέθην καὶ ἀπέτυχα, καὶ οὐδέποτε δυσανησχέτησα· πάντοτε καὶ μετὰ τὴν ἀποτυχίαν μου ἐδείχθην φιλικῶς πρὸς πάντας, ὅπως καὶ μετὰ τὴν ἐπιτυχίαν μου· ἐγὼ οὐδέποτε εἶπον, ὅτι ὁ λαὸς πράττει κακῶς, ὅταν δὲν μὲ ψηφίζῃ· ἐγὼ μόνον εἶπον, ὅτι, ἀφοῦ τὰς ὀλίγας ταύτας ψήφους, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν, τὰς ἀποδίδετε εἰς τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν, δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ὑπόσχεσις, ἔπρεπε νὰ μείνωμεν καὶ χρεῶσται, καὶ νὰ σᾶς ἀποδώσωμεν μερικὰς ψήφους ἐξ ὅσων ἐλάβομεν ἀλλαχοῦ. Πρὸς πληροφορίαν τῶν μὴ εἰδότων ἐξηγῶ τὸ πρᾶγμα. Οἱ κάτοικοι τοῦ Δήμου Αὐλίδος εἶχον διαφορὰν μετὰ τοῦ ἰδιοκτήτου των· δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶχον δίκαιον ἢ ὄχι· ἐπῆλθεν εἷς συμβιβασμὸς, καὶ διὰ νὰ κατορθωθῇ οὗτος, ἀπῃτεῖτο νὰ εὕρωσι τὰ χρήματα οἱ χωρικοί. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς ἔδωσεν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ ἠγγυᾶτο διὰ τὰ χρήματα ταῦτα ἡ Κυβέρνησις, οὐδὲν ἕτερον ἔπραξεν ἢ νὰ ὑποσχεθῇ τὴν ἐκτέλεσιν νόμου, ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἰσχύοντος. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας, ὅπου ἕτεροι ἐνιστάμενοι λέγουσιν, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ Τσέκος, περιφερόμενος μετὰ τοῦ Δημάρχου, προέτρεπε τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ ἐνιστάμενοι, γνωρίζοντες ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς, δὲν ἐτόλμησαν νὰ εἴπωσι τίποτε περισσότερον, εἰμὴ μόνον νὰ γράψωσι τὴν λέξιν προέτρεπε. Καὶ ποῦ εἶναι ἡ ἀπόδειξις, ἡ ὁποία ἔκαμε τὸ τμῆμα νὰ παραδεχθῇ κἂν τοῦτο, καὶ ἐν τῷ σκεπτικῷ νὰ φέρῃ αὐτὸ ὡς ἕνα τῶν λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους κρίνει ἀναγκαῖον νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπὴ ἐξελεγκτικὴ εἰς τοὺς δήμους Λεβαδείας; Ἀλλὰ μήπως τοῦτο εἶναι ἀληθέστερον τῶν ἄλλων ἐπιχειρημάτων; Προσβάλλεται ἰδίως ἡ ἐκλογὴ τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, διότι ἡ ἐκλογὴ ἤρχισεν ἀργὰ καὶ ὀλίγοι ἐκλογεῖς ἐψήφισαν. Τὸ τμῆμα αὐτὸ ἔχει ἐκλογεῖς ὀλίγον περισσοτέρους τῶν 400, διότι ὁ ὅλος δῆμος ἀριθμεῖ ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ 878, τὸ δὲ δεύτερον τμῆμα εἶναι τὸ μικρότερον· 430 ψηφοφόρους ἔχει, ὡς ἐπληροφορήθην, καὶ πόσοι ἐψήφισαν; 374. Ποῦ λοιπὸν ἔγεινεν ἡ παρεμπόδισις τῶν ψηφοφόρων; Ἀλλ’ ὡς νὰ μὴ ἤρκει αὐτὸ, ἔχομεν καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἤργησε νὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία, διότι ὁ ναὸς εἶναι στενὸς, καὶ παρῆλθεν ἡ ὥρα, ἕως οὗ τοποθετηθῶσιν αἱ κάλπαι· ἀλλὰ λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ παρετάθη κατὰ τὸν νόμον, καὶ οὐδεὶς ἠμποδίσθη νὰ ψηφοφορήσῃ. Πῶς λοιπὸν οἱ ἐνιστάμενοι σᾶς λέγουσιν, ὅτι ὀλίγοι ἐκλογεῖς ἐψήφισαν; Σᾶς λέγουν ἐπίσης, ὅτι «ὁ ἐν Ἀθήναις ὑποταμίας Σιλβεστρίδης μετέβη ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς εἰς Λεβαδείαν, ἐνεργῶν ἐν τῷ δήμῳ Πέτρας ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων». Τί ἔχει νὰ κάμῃ ὁ ὑποταμίας Ἀθηνῶν ἐν Λεβαδείᾳ; ἂν μᾶς ἔλεγον, ὅτι ἐστάλη ἐκεῖ ὡς ὑποταμίας καὶ ἐπίεσεν, ἡ ἔνστασις ἴσως ἤθελεν εἶσθαι βάσιμος, ἀλλὰ διότι κατήγετο ἐκ Λεβαδείας ὁ ὑποταμίας Ἀθηνῶν, μήπως ἠμποδίζετο νὰ μεταβῇ εἰς τὴν πατρίδα του;
§26ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ταχέως ἐγκατελείψατε τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ δήμου Διστομίων.
§27ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἔρχομαι ἀμέσως. Ἡ ἔκθεσις τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ τμήματος Διστομίων λέγει, ὅτι ὁ ναὸς ἦτο στενὸς, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπήρχετο θόρυβος, ὅτι δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ προσέρχηται ἀνὰ εἷς ἐκλογεὺς, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἦσαν ἀναμεμιγμένοι ἀντιπρόσωποι καὶ σφαιριδιοδόται μὲ τοὺς ἐκλογεῖς. Λέγει μόνον, ὅτι συνέβη καλπονόθευσις ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ κ. Ράλλη, καὶ εὐτυχῶς δὲν ἐπηρεάσθη τὸ ἀποτέλεσμά του. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο λόγος ἀποχρῶν ἀκυρώσεως ὁλοκλήρου ἀποτελέσματος ἑνὸς δήμου; Ἄλλως μοὶ φαίνεται, ὅτι πρωτόπειρος πολὺ ἦτο ὁ ἐπιτηρήσας τὴν ἐκλογὴν δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσίν του, ἣν ἀρχίζει ἐξιστορῶν τὸν τρόμον, ὁ ὁποῖος τὸν κατέλαβεν ἐν ᾧ ἐταξείδευε διὰ μέσου κοιλάδων καὶ ὀρέων, τότε θὰ ἐννοήσητε ὑπὸ ποῖον πρίσμα ἔγραψεν ἐκεῖνα, ἃ ἔγραψεν. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγίνης. Ἐκεῖ ἐδόθησαν δύο ἐνστάσεις, ἡ μὲν μία ἐδόθη, ὅπως εἶπον ὑμῖν πρὸ ὀλίγου, τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἡ δὲ ἄλλη πολλὰς ἡμέρας κατόπιν. Διὰ τῆς πρώτης σᾶς λέγουν, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ ἐζήτησε νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, καὶ ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς προέτρεπε τοὺς ἐκλογεῖς. Ποίαν σημασίαν δύναται νὰ δώσῃ τις εἰς τὴν ἀποτυχίαν τῆς ἐπιθυμίας τοῦ εἰσπράκτορος, εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω. Ἔπειτα ἔρχεται ἡ ἔκθεσις πέντε ἢ ἓξ ἐνισταμένων, δι’ ἧς ἐξιστοροῦνται πολλὰ καὶ ποικίλα, ὅτι ἠπειλήθησαν καὶ ἀπεκλείσθησαν κλπ. Ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος τί λέγει περὶ ὅλων τούτων; Ἀναφέρων ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη μετὰ πάσης τάξεως, ἡσυχίας καὶ νομιμότητος, προσθέτει μόνον δυστροπίαν τοῦ Δημάρχου εἰς τὸ νὰ ἀρχίσωσιν αἱ προκαταρκτικαὶ ἐργασίαι τῆς ἐκλογῆς, διότι ἔλειπεν ἓν τακτικὸν μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, φίλος του. Ἀλλὰ παραδέχομαι πρὸς στιγμὴν, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθές· πόθεν ἐκ τούτων δύναταί τις καὶ κατὰ φαντασίαν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπηρεάσθη ἡ ἐκλογή; κατόπιν λέγει, ὅτι ἐβράδυνε νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐκλογὴ, ἀλλὰ παρετάθη τὸ τέλος αὐτῆς, καὶ οὐδεὶς ἐκλογεὺς ἠμποδίσθη νὰ ψηφοφορήσῃ· ἀφοῦ οὐδεὶς ἐκλογεὺς ἠμποδίσθη, ὡς σᾶς τὸ διαβεβαιοῖ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ὁ πείθων ὑμᾶς, ὅτι αἱ ἐκβιάσεις αὐταὶ, ὁ ἀποκλεισμὸς ὑπὸ τοῦ Δημάρχου καὶ Ἀστυνόμου κτλ. εἶναι ἀληθῆ; Ἀναφέρει κατόπιν, ὅτι ἀνεκάλυψε δύο ψηφοφόρους ἐγγεγραμμένους εἰς τὸ Αʹ. τμῆμα Αἰγίνης, ψηφίσαντας δὲ εἰς τὸ Βʹ τμῆμα· τοῦτο εἶναι τὸ μέγα ἔγκλημα, ὅπερ εἶναι λόγος ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ἀναφέρει ὅτι εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια εἰς ἕκαστον τῶν ὑποψηφίων· ἀλλ’ αὐτὸ τὸ προβλέπει ὁ νόμος, δὲν εἶναι λόγος ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Σᾶς λέγουν, ὅτι διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ καὶ τῆς ἐκφοβίσεως ἐψήφισαν ὀλίγοι, ὅτι ἐψήφισαν 780 ἐπὶ 1573. Βεβαίως ὁ ἀποκλεισμὸς εἶναι τὸ χειρότερον μέσον τῶν παραβιάσεων κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἀλλὰ καὶ ἐδῶ μήπως αἱ ἐνστάσεις περὶ τούτου εἶναι ἀκριβέστεραι τῶν ἄλλων; Ἐν Αἰγίνῃ, Κύριοι, ἐφέτος ἐψήφισαν 780, ἀλλὰ τὸ 1887 πόσοι ἐψήφισαν; εἰς μὲν τὸ πρῶτον τμῆμα 444, εἰς δὲ τὸ δεύτερον 165, ἤτοι 609 ἐν ὅλῳ· ἐφέτος, μὲ τὸν δῆθεν ἀποκλεισμὸν, ἐψήφισαν 780, ἤτοι 171 περισσότεροι.
§28ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ποίαν ἐποχὴν ἔγεινεν ἡ ἄλλη ἐκλογή;
§29ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὴν τετάρτην Ἰανουαρίου.
§30ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπουσίαζον οἱ σπογγαλιεῖς ἐκ τῆς νήσου.
§31ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ ἐναντίον συμβαίνει.
§32ΣΑΚΚΗΣ. Εἰς τὸ τμῆμα ἠρευνήσαμεν τὰ πρακτικὰ, εἴδομεν δὲ, ὅτι κατὰ τὸ 1885 ἐψήφισαν 1118.
§33ΣΚΟΥΖΕΣ. Ναὶ, ἀλλὰ διατί; εἶναι εὔκολον νὰ ἐννοηθῇ. Αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1885 ἔγειναν τὴν 7ην Ἀπριλίου· εἴχομεν τότε τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα, ὅτε ὅλοι εἶναι εἰς τὰς οἰκίας των, τότε δὲ, κατὰ τὸ 1885, ἡ Αἴγινα ἀπήρτιζεν ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ὅτε τὸ ἐνδιαφέρον ἦτο πολὺ ζωηρότερον, ὡς κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Λοιπὸν κατὰ τὸ 1885 μετέβησαν καὶ ἐκ Πειραιῶς καὶ ἐκ τῶν πλησίων νήσων ἢ ὅπου ἀλλοῦ ἔμενον Αἰγινῆται καὶ ἐψήφισαν. Οὕτως ἐξηγεῖται ὁ πλεονάζων ἀριθμὸς τῶν κατὰ τὸ 1885 ψηφοφορησάντων. Τὰ σπογγαλιευτικὰ πλοιάρια, Κύριοι, ἐπιστρέφουν τοῦ Ἁγίου Δημητρίου, ἤτοι τὴν 26 Ὀκτωβρίου. Εἰς τὰς 14 Ὀκτωβρίου δὲν εἶχον ἔλθῃ ἀκόμη. Ὅτε μετέβημεν εἰς τὴν Αἴγιναν, ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, εἶδον μόνον ἓν πλοιάριον, καὶ ἠρώτησα, πῶς τὸ πλοιάριον αὐτὸ ἦλθεν ἐνωρὶς, καὶ μοὶ ἀπήντησαν, ὅτι ἕνεκα ὅλως εἰδικῶν λόγων ἐτελείωσε τὴν ἐργασίαν προτήτερα, καὶ διὰ νὰ μὴ χάνῃ τὸν καιρόν του, ἐπανῆλθεν. Ἰδοὺ λοιπὸν ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἐφέτος 780, δηλ. μὲ τὸν ἀποκλεισμὸν ἐψήφισαν 171 περισσότεροι ἀπὸ τὸ 1887· καὶ θὰ εὑρεθῇ ἄνθρωπος νὰ πιστεύσῃ τὰς φαντασιώδεις δικαιολογίας τῶν ἐνισταμένων;
§34ΣΑΚΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ μοὶ εἴπητε, ἐὰν οἱ χωρικοί, οἱ ψηφίζοντες εἰς τὸ τμῆμα, εἰς ὃ ἀναφέρεται ὁ ἀποκλεισμὸς, λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν σπογγοαλιείαν ἢ οὔ.
§35ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἡ ἔνστασις ἀφορᾷ τὸ πρῶτον τμῆμα.
§36ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀδιαφοροῦμεν ἂν ἦναι εἰς τὸ πρῶτον ἢ εἰς τὸ δεύτερον.
§37ΣΚΟΥΖΕΣ. Λοιπὸν σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ἐψήφισαν ὀλιγώτεροι εἰς τὸ πρῶτον τμῆμα, διότι ἔλλειπον οἱ σπογγαλιεῖς. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ σκεπτικὸν τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίνης διεξήχθη ὑπὸ τὸ κράτος ἐπεμβάσεων τοῦ Δημάρχου, ἃς ἀναφέρουσιν αἱ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις, καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου μαρτυρεῖ τοῦτο...» Ἐγὼ στηρίζομαι εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὅστις σᾶς λέγει, ὅτι ὁ Δήμαρχος ἀνέβαλε νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἐκλογὴν, ἕως ὅτου φθάσῃ μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς φίλος του, ὅτι ἀντὶ νὰ τὴν ἀρχίσῃ εἰς τὰς 8 τὸ πρωΐ ἤρχισεν εἰς τὰς 8½ κλπ. Αὐταὶ εἶναι αἱ κατηγορίαι, αἵτινες οὕτως ὑποστηρίζονται ἀπὸ τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον· εἶναι κατηγορίαι δυνάμεναι νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν ἀκύρωσιν τοῦ τμήματος; κρίνατε σεῖς μόνοι σας. (Ἀναγινώσκει): «Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν δήμων Θηβαίων, Ἀκραιφνίου, Τανάγρας, Θεσπιῶν κλπ. ἐπειδὴ αἱ κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις ἰσχυρῶς ὑπεστηρίχθησαν ὑπ’ αὐτῶν τούτων τῶν ἐνισταμένων καὶ πᾶς τις δύναται νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἔλαβον χώραν ὅλαι αἱ ἐν ταῖς μνημονευθείσαις ἐνστάσεσιν ἀναφερόμεναι παραβάσεις...» Ἐδῶ τί νὰ θαυμάσω, τὴν εὐπιστίαν τοῦ τμήματος, ἢ τὴν εὐπιστίαν, μετὰ τῆς ὁποίας φρονοῦσιν, ὅτι θέλουσι κρίνει οἱ ἀναγινώσκοντες ὅτι «αἱ ἐνστάσεις ὑπεστηρίχθησαν ἰσχυρῶς»; Πῶς; ἴσως διὰ φωνῆς βροντωδεστέρας τῆς δι’ ἧς ὁμιλεῖ τις! Ἀλλὰ σᾶς λέγουν ὡς δικαιολογίαν, ὅτι πᾶς τις δύναται νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἔλαβον χώραν ὅλαι αἱ παραβάσεις αἱ μνημονευόμεναι. Μὲ αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα ἔρχονται καὶ σᾶς προτείνουν ἀκύρωσιν ἑνὸς ὁλοκλήρου δήμου! καὶ πρὸς ὑποστήριξιν τοιούτων ἐπιχειρημάτων, ῥίπτουσιν ὑπαινιγμοὺς, ὡς ὁ ἑξῆς: «ἄλλως δηλοῦται ἐμμέσως καὶ ἔκ τινων ἐκθέσεων τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, τὸ παράνομον τῶν ἐνεργηθεισῶν ἐκλογῶν....» Ἐξ ἑνὸς τοιούτου ὑπαινιγμοῦ βεβαίως πᾶς ὁ μὴ ἐξετάσας τὰ πράγματα θὰ ὑποθέσῃ, ὅτι αἱ ἐκθέσεις τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων ὑποδεικνύουσι κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται παρὰ νὰ ὑποστηρίξουν βασίμως τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰ πράγματα. Δεκαεννέα δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι ὑπέβαλον τὰς ἐκθέσεις των ὡς πρὸς τὰς ἐπαρχίας Θηβῶν, Λεβαδείας, Μεγαρίδος καὶ Αἰγίνης· ἀπὸ τὰς 19 ἐκθέσεις αἱ 16 σᾶς λέγουν, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἐνηργήθησαν πανηγυρικῶς· μόνον αἱ ἐκθέσεις αἱ ἀφορῶσαι τὰς ἐκλογὰς ἑνὸς τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, τοῦ πρώτου τμήματος τῆς Αἰγίνης, καὶ τοῦ δήμου Εἰδυλλίας, δὲν εἶναι καθαραί· αὗται δὲ, αἱ μὴ καθαραὶ ἐκθέσεις, τί νομίζετε, ὅτι λέγουν; ἡ μὲν τῆς Εἰδυλλίας, ὅτι ἕνεκεν τοῦ στενοῦ τοῦ χώρου, ἔνθα ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ, οἱ ἀντιπρόσωποι συνανεμίχθησαν μετὰ τῶν ἐκλογέων, οὓς ἐπίεζον ὑπὲρ τῶν ὑποψηφίων αὐτῶν, καθὼς καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐνήργει ὑπὲρ ὧν ἕκαστος συνεπάθη. Λοιπὸν εἶναι αὐτὸ κατηγορία, δι’ ἣν πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς τοιούτου δήμου; καὶ τότε διατὶ ἄλλο εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων; Διὰ τὸν δῆμον Διστομίων λέγουν, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος ὁ δικαστικὸς ἀναφέρει τὸ βαρὺ παράπτωμα, τὴν καλπονόθευσιν τῆς κάλπης τοῦ κ. Ράλλη· ἀλλὰ τίνα σχέσιν ἔχει ἡ καλπονόθευσις αὕτη μὲ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ὅλου τμήματος; ἐὰν ἐπηρεάζετο τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ὑποψηφίου αὐτοῦ, ἐννοῶ ὅτι αὐτὸς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου ὡς πρὸς αὐτὸν, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμά του δὲν ἐπηρεάσθη, καὶ ὅμως τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων! Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Εἰδυλλίας τῆς Μεγαρίδος, ἔχομεν ἄλλην ἔνστασιν, ὅτι ὁ ταχυδρομικὸς ἐπιστάτης παρεκράτησε τοὺς διορισμοὺς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀντιπολιτευομένων ὑποψηφίων, καὶ οὕτως εὑρέθησαν αἱ κάλπαι αὐτῶν ἀπροστάτευτοι. Ἐδῶ βεβαίως συμβαίνει λάθος, διότι εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος ἀναφέρεται τοῦτο ὡς συμβὰν εἰς τὸν δῆμον Εἰδυλλίας, ἐπαναλαμβάνεται δὲ, βεβαίως κατὰ λάθος, καὶ διὰ τὸν δῆμον Ἐρυθρῶν. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο οὐδόλως εἶναι ἀληθὲς, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ πρακτικὰ, λέγοντα, ὅτι ἐν ἀρχῇ παρεστάθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων ὑποψηφίων, οὓς καὶ ὀνομάζουσι, προσηκόντως διωρισμένοι, καὶ ἀνεγνωρίσθησαν ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Τώρα τίνα νὰ πιστεύσωμεν, τοὺς ἐνισταμένους ἢ τὰ πρακτικά; καὶ ἂν τὰ πρακτικὰ ἦναι πλαστὰ, πῶς δὲν τὰ προσέβαλον ὡς τοιαῦτα; Καὶ σᾶς ἀναφέρω τὸ γεγονὸς τοῦτο, διότι εἰς τὴν ἔκθεσιν τὸ τμῆμα βασίζεται καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ λόγου, καὶ προτείνει δι’ ἐκείνους τοὺς δήμους τὴν ἀποστολὴν ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἐνῷ τὰ πρακτικὰ ἀναφέρουν τὴν ὑποβολὴν τῶν διορισμῶν, καὶ τὴν ἀναγνώρισιν αὐτῶν ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ποῖον λοιπὸν θέλετε νὰ πιστεύσητε; Ἀλλ’ ἡ ἔνστασις ἀναφέρει, ὅτι ἐν τοῖς δήμοις Εἰδυλλίας, Σαλαμῖνος καὶ Ἐρυθρῶν....
§38ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀναγνώσατε τὰς δύο τελευταίας σειρὰς τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου περὶ τοῦ δήμου Εἰδυλλίας.
§39ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ἔχω πρόχειρον τὸ τεῦχος.
§40ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀναγινώσκω ἐγώ. Ἰδοὺ τί λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἐν τέλει δὲ, ἀφοῦ ἀνέλαβον τὰ καθήκοντά μου, καὶ ἐπανέφερον μετὰ μεγάλης δυσκολίας τὴν τάξιν, μοὶ ἀνεκοινώθη παρὰ διαφόρων ἐντίμων προσώπων, ὅτι τὰ αὐτὰ καὶ ἔτι περισσότερα ἐτελοῦντο ἀπὸ πρωΐας. Ταῦτα ἐκθέτων, φρονῶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως.»
§41ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διατὶ δι’ ἡμᾶς μόνον;
§42ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι δι’ ὅλους.
§43ΛΕΒΙΔΗΣ. Θὰ ἴδωμεν διὰ ποίους εἶναι.
§44ΣΚΟΥΖΕΣ. Καὶ τὰ λέγει αὐτὰ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, Κύριοι, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἀμφιβολία, ὅτι συνέβησαν τὰ ἑξῆς ἄτοπα (ἀναγινώσκει): «δὲν ἠδύνατο νὰ διακρίνῃ τις τοὺς ἐκλογεῖς ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ὑποψηφίων, καθόσον οὗτοι εἶχον ἐγκαταλείπει τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου τεταγμένας δι’ αὐτοὺς θέσεις, καὶ εἶχον ἀναμιχθῆ μετὰ τῶν ἐκλογέων, πιέζοντες τούτους παντοιοτρόπως, ἵνα ψηφίσωσιν ὑπὲρ τοῦ μὲν ἢ κατὰ τοῦ δέ.» Καὶ τί ἀποδεικνύει αὐτό; ποία παρανομία ἐγένετο; ποία ἐκβίασις; ποία καλπονόθευσις; ποῖος ἀποκλεισμός; διότι ὡς ἐκ τοῦ στενοῦ τοῦ χώρου συνανεμίχθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι μετὰ τῶν ἐκλογέων! Εἶναι λόγος ἀποχρῶν αὐτός; Ἀλλ’ ἔχει καὶ τὴν ἑξῆς δικαιολογίαν τὸ τμῆμα (ἀναγινώσκει): «ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἀποτέλεσμα ἐπεμβάσεων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δωροδοκίας ἐκ μέρους τῶν ἐπιτυχόντων συμπολιτευομένων Βουλευτῶν.....» Ἀλλ’ ἐδῶ μοὶ φαίνεται, Κύριοι, ὅτι τὸ τμῆμα περιέπεσεν ὄχι μόνον εἰς εὐπιστίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς κἄποιαν λήθην, διότι, ἀφοῦ ἔδωσε σημασίαν εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ ἐνισταμένου, ὁ ὁποῖος εἶναι, νομίζω, ὁ ἀποτυχὼν κ. Πάγκαλος, διατὶ ἐπῆρε μόνον ἓν μέρος τῆς ἐνστάσεώς του; ὁ ἐνιστάμενος λέγει, ὅτι ἐνησκήθη δωροδοκία παρ’ ὅλων, μόνος αὐτὸς δὲν ἔδωκε χρήματα, καὶ ἀναφέρει εἰδικῶς «καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς λεγομένης ἐθνικῆς ἀντιπολιτεύσεως». Αὐτὸ λέγει ὁ ἐνιστάμενος κ. Πάγκαλος, τὸ τμῆμα ὅμως τὸ ἐλησμόνησεν αὐτὸ, καὶ λέγει «καὶ δωροδοκίας ἐκ μέρους τῶν ἐπιτυχόντων συμπολιτευομένων Βουλευτῶν». Ἐὰν ἦναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἐνισταμένου, εἶναι ἀληθὴς μόνον κατὰ τὸ ἓν μέρος, καὶ ὄχι κατὰ τὸ ἄλλο; ἐὰν ἦτο ἀληθὴς, ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδώσῃ, τὴν σημασίαν, οἵα ἐμπρέπει εἰς τοιαύτην κατηγορίαν, καὶ τότε νὰ λάβῃ τὴν ὁμολογίαν του ἀδιαίρετον, ὅτι ἐνησκήθη πράγματι παρ’ ὅλων ἡ δωροδοκία. Ἐγὼ δὲν πιστεύω ὅτι ἐγένετο δωροδοκία, διότι δὲν εἶναι ἀληθές· ἀλλ’ ἐὰν ἡ δωροδοκία, τὴν ὁποίαν δῆθεν ἐξετέλεσαν καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ, εἶχεν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου, ὅπου ἔγεινε, πῶς παραδέχεται τὸ τμῆμα, ὅτι ἡ δωροδοκία ἐξετελέσθη μόνον ὑπὸ τῶν τότε συμπολιτευομένων Βουλευτῶν, ἀφοῦ ὁ ἐνιστάμενος ῥητῶς σᾶς λέγει, ὅτι ἐξετελέσθη παρ’ ἀμφοτέρων τῶν μερίδων, τῆς τε ὑπουργικῆς καὶ τῆς λεγομένης ἐθνικῆς ἀντιπολιτεύσεως; εἶναι λέξις πρὸς λέξιν ἡ ἔνστασίς του. Ἀλλὰ τὸ νὰ λέγῃ τις, ὁ ὁποῖος ἀπέτυχε, «δωροδοκία», εἶναι εὔκολον πρᾶγμα, καὶ ἠξεύρετε, ὅτι «ὁ χαμένος ἔχει καὶ ἕνα λόγον πάντοτε παραπάνω». Πρῶτον μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ἀγενέστερον πρᾶγμα, παρὰ, ὅταν ἀποτύχῃ τις, νὰ προσβάλλῃ ὁλόκληρον δῆμον, ὅτι ὁ πληθυσμὸς αὐτοῦ εἶναι ὅλος ἀργυρώνητος, ὅτι ὁ δῆμος αὐτὸς σύγκειται ἀπὸ ἀνθρώπους τῆς ἐσχάτης κοινωνικῆς ὑποστάθμης, οἱ ὁποῖοι μὲ ὀλίγα ἀργύρια πωλοῦν τὴν ψῆφόν των, δηλ. τὸ πολυτιμότερον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἐλεύθερος πολίτης. Καὶ εὑρίσκονται ἔπειτα ὑποψήφιοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν τόλμην νὰ ζητοῦν τὰς ψήφους τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἀφοῦ τοὺς ὑβρίζουν, ὅτι εἶναι ἀνδράποδα, ὅτι δὲν ἔχουσι συνείδησιν, ὅτι εἶναι ἀργυρώνητοι, καὶ καταδέχονται αὐτοὶ οἱ κύριοι νὰ ἦναι ἀντιπρόσωποι τοιούτων ἀνθρώπων! Ἐγὼ, Κύριοι, ὅσον μικρὸς καὶ ἂν ἦμαι, εἶμαι λίαν ὑπερήφανος, καὶ ἐὰν εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι εἰς τὸν δῆμόν μου, εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου οἱ ψηφοφορόροι εἶναι ἀργυρώνητοι, δὲν ἤθελον καταδεχθῆ ποτε νὰ μὲ κάμουν, ὄχι Βουλευτὴν, ἀλλὰ καὶ κἄτι περισσότερον. Τελειόνω, Κύριοι, μὲ τὸ σκεπτικὸν τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον, ἀφοῦ ἐξέθεσεν ἐν ὅλῃ τῇ λεπτομερείᾳ τὰς ἐνστάσεις, δὲν ἠδυνήθη καὶ αὐτὸ νὰ καταστείλῃ μίαν κραυγὴν τῆς συνειδήσεως του, καὶ σᾶς εἴπῃ (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ μεθ’ ὅλα ταῦτα, τὰ ἀναιροῦντα τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν, κτλ. ἀνεπτύχθη ἐν τῷ τμήματι ἀμφιβολία τις περὶ τῆς ὑποστάσεως ἁπάντων τῶν παρανόμων λόγων...» Βλέπετε ὅτι τὸ τμῆμα αὐτὸ, μεθ’ ὅλην τὴν εὐπιστίαν, μεθ’ ἧς ἀπεδέχθη ὅλας αὐτὰς τὰς ἐνστάσεις, ἀμφιβάλλει, ὄχι περὶ τῆς ἀκριβείας των, ὄχι περὶ τοῦ κατὰ πόσον ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ ἐνιστάμενοι εἶπον, ἀλλὰ περὶ τῆς ὑποστάσεως αὐτῶν ἀμφιβάλλει τὸ τμῆμα· ἐννοεῖτε τί σημαίνουσιν αὐταὶ αἱ λέξεις, ὅτι τὸ τμῆμα ἀμφιβάλλει, ἐὰν ἔχωσιν ὑπόστασιν κἂν ὅλα ὅσα τῷ εἶπον οἱ ἐνιστάμενοι, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνει τὴν ἀποστολὴν ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς εἰς αὐτοὺς τοὺς δήμους; Ἤδη, Κύριοι, ἀφοῦ σᾶς ἐξέθεσα, ὄχι μὲ θεωρίας, ἀλλὰ μὲ τὰ πράγματα, αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐμβάλλουν εἰς σκέψιν πάντα, ὅστις ἤθελε καλῇ τῇ πίστει νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος, νομίζω ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκην πολλῶν, διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ποία εἶναι κατ’ ἐμὴν γνώμην, καὶ νομίζω κατὰ τὴν γνώμην παντὸς ἀμερολήπτως κρίνοντος, ἡ βαρύτης, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποδώσῃ τις εἰς τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος. Σᾶς λέγει: «ἀκυρῶ δύο δήμους, καὶ στέλλω ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν»· διατί; «διὰ νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν αἱ ἐνστάσεις, περὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ ἀμφιβάλλω ὅτι ἔχουσιν ὑπόστασιν, ἦναι ἀληθεῖς ἢ ὄχι». Ἐὰν τὸ τμῆμα εἶχε πεποίθησιν ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι αἱ ἐνστάσεις αὗται εἶναι ἀληθεῖς, ἐὰν οἱ λόγοι ὅλοι, τοὺς ὁποίους ἐξέθεσαν οἱ ἐνιστάμενοι ἦναι ἀληθεῖς, ἔπρεπε νὰ σᾶς εἴπῃ: «ἐπειδὴ ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι αἱ κατηγορίαι αὗται εἶναι βάσιμοι, ὅτι εἶναι ἀληθεῖς, δι’ αὐτὸ σᾶς προτείνω τὴν ἀκύρωσιν», καὶ ὄχι, ἀφοῦ αὐτὸ ἀμφιβάλλει περὶ τῆς ὑποστάσεως κἂν αὐτῶν, νὰ ἀναθέτῃ εἰς ὑμᾶς νὰ ἐξετάσητε τὰ περὶ τούτου.
§45ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἀνασκευάσω ὅλας τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ μικροῦ ἔκαμεν, ἀντικρούων τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος, ἐν ᾗ ἐκτίθενται οἱ λόγοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος ἐστήριξε τὴν πρότασίν της, δι’ ἧς ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Αἰγίνης καὶ τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων· θὰ περιορισθῶ ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίνης καὶ τοῦ ἐπηρεασμοῦ, ὃν ἐπήνεγκεν ἡ ἐξασκηθεῖσα πίεσις καὶ τὰ ἔκνομα μέσα, ὧν χρῆσιν ἐποιήσατο ὁ κ. Δήμαρχος, ἐνισχυόμενος ὑπὸ τῆς ἐκεῖ στρατιωτικῆς δυνάμεως, καὶ ἰδίως τοῦ τότε ὑπομοιράρχου Αἰγίνης. Καὶ θὰ συγκρίνω τὴν διαφορὰν τῶν ψηφοφορησάντων ἐκλογέων κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν πρὸς παρῳχημένας ἐκλογάς. Οὕτως, εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1885, ἐψηφοφόρησαν πλέον τῶν χιλίων. Ἀνατρέχω ἔτι εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1865· κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ τμήματος δὲν ἀναφέρεται πόσοι ἐψηφοφόρησαν, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ ὑποψήφιοι, συμπεραίνει τις, ὅτι βεβαίως θὰ ἐψηφοφόρησαν χίλιοι τουλάχιστον. Ἀνατρέχω ἐπίσης εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1879· κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην ἐψηφοφόρησαν 857· ἡ διαφορὰ ἐπίσης εἶναι ὄχι μικρὰ, διότι ἡ ἐποχὴ ἐκείνη τῆς ψηφοφορίας εἶναι πολὺ προγενεστέρα τῆς σημερινῆς ἐποχῆς, καὶ ἑπομένως, ἐὰν ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἦναι ἀκριβὴς, ὅτι οἱ σπογγαλιεῖς κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς τελευταίας ἐκλογῆς ἀπουσίαζον, βεβαίως κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ 1879, ἔπρεπε νὰ ἀπουσιάζουν ἀκόμη περισσότεροι, διότι αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι ἐνηργήθησαν κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα βλέπετε, ὅτι ὑπάρχει ἐπὶ πλέον τότε διαφορὰ περὶ τὰς 100 ψήφους.
§46ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα, ὑπάρχει διαφορὰ, διότι λησμονεῖτε, ὅτι ἡ Αἴγινα κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπετέλει ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἐξέλεγεν ἴδιον Βουλευτὴν, καὶ γνωρίζετε, ὅτι, ὅπως εἰς δημοτικὴν ἐκλογὴν ψηφίζουν περισσότεροι τῶν εἰς βουλευτικὴν ἐκλογὴν ψηφιζόντων, οὕτω καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Βουλευτοῦ Αἰγίνης τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐψήφιζον περισσότεροι τῶν σήμερον ψηφιζόντων.
§47ΣΑΚΚΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1881· ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐνηργήθη ἐν καιρῷ χειμῶνος, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην ἐψηφοφόρησαν ὑπερεπτακόσιοι, ἤτοι ἐν τῷ Αʹ τμήματι 386, ἐν δὲ τῷ Βʹ 330. Ἀναφέρω δὲ διῃρημένως τὰ τμήματα, διότι νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων εἰς τὸ Βʹ τμῆμα, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπεκαλέσθην τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικάσαντος τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1881 τμήματος· διότι ἐν τῷ Βʹ τμήματι ὑπάρχει σήμερον διαφορὰ οὐσιώδης 120 περίπου ψήφων, ἡ διαφορὰ δ’ αὕτη, ἐὰν ἦναι ἀληθής,—καὶ βεβαίως εἶναι ἀληθὴς, ἀφοῦ τὴν βεβαιοῦσι τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, —ἐπηρεάζει οὐσιωδῶς τὸ ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον ὡς πρὸς ἕνα, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς δύο τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν. Συγκρίνοντες λοιπὸν τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, ἃς ἀνέφερα, πρὸς τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν, λαμβάνοντες δ’ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ τὴν πεῖραν, ἡ ὁποία μᾶς ἐδίδαξε, κατὰ τίνα τρόπον ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις διεξήγαγε τὰς τελευταίας ἐκλογὰς, ὡς καὶ τὰς προηγουμένας, μάρτυρες δ’ αὐτόπται, ἡμεῖς ἰδίως οἱ ἐκ Μεσσηνίας, τῶν σκανδαλωδῶν ἐπεμβάσεων τοῦ κ. Τρικούπη, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι, περιοδεύοντες εἰς τὰς ἐπαρχίας, παρηκολουθούμεθα ἀπειλητικῶς ὑπὸ εἰσπρακτόρων, φυγοδίκων καὶ χωροφυλάκων, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπέστημεν τοιαύτας καταπιέσεις καὶ δολοφόνους ἐπιθέσεις ἔτι,—καὶ ἀναφέρω τὴν ἀπόπειραν δολοφονίας, τὴν γενομένην ἐναντίον ἡμῶν, ἐξερχομένων ἀπὸ τοῦ δήμου Σκυλλοῦντος, (ἐπειδὴ δὲ ἀνέφερα τὴν δολοφονικὴν ταύτην ἀπόπειραν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πλημμελειοδικῶν, τί ἐνηργήθη ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης), —ἡμεῖς, λέγω, οἱ ὁποῖοι ἀντελήφθημεν τὸν ἀποκλεισμὸν, τὸν ὁποῖον διὰ βασάνων καὶ δι’ ἄλλων πιέσεων διάφορα ὄργανα τῆς πρώην Κυβερνήσεως καὶ αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ ἐνήργησαν ἐν Ὀλυμπίᾳ, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἡ βία καὶ αἱ πιέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξησκήθησαν ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίνης, εἰσὶν ἀληθεῖς, καὶ τὰς ἰδέας μας ταύτας δὲν δύναται ἢ νὰ ἐνισχύσῃ καὶ ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων, ἡ ὁποία παρατηρεῖται, ὡς ἀνέφερον, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῶν προγενεστέρων ἐποχῶν; Ἀλλὰ καὶ ἄλλο παράδειγμα φέρω εἰς ἐνίσχυσιν τῆς ἐνστάσεως, ὅτι τῷ ὄντι ἐνηργήθησαν τοιαῦται ἐπεμβάσεις ἐν Αἰγίνῃ, δι’ ὧν ἀπεκλείσθησαν πολλοὶ ἐκλογεῖς τοῦ νὰ ψηφοφορήσωσιν, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τοῦ δήμου Αἰγίνης βεβαίως ηὔξησεν ἔκτοτε, καὶ ἔπρεπε συνεπῶς κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς νὰ ἦναι πολὺ μεγαλείτερος ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων ἐκλογέων. Ὁ κ. πρώην ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, πρὸ ὀλίγου διακόψας με, παρετήρησεν, ὅτι ἡ Αἴγινα κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς δὲν εἶχεν ἴδιον ὑποψήφιον Βουλευτήν, καὶ ὅτι ἑπομένως τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Αἰγίνης ἦτο μεγαλείτερον κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῶν προγενεστέρων ἐποχῶν. Νομίζω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος δὲν δύναται νὰ λογισθῇ σοβαρὸς, διότι τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἐκλογέων γεννᾷ τὸ πεῖσμα, ἡ ἐκδίκησις, ἡ ἀγανάκτησις· κατὰ τὴν ἐνέργειαν δὲ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, πάντες εἶσθε μάρτυρες, εἰς ποῖον σημεῖον εἶχε φθάσει τὸ αἴσθημα τῆς ἀγανακτήσεως ἰδίως κατὰ τῆς πρώην Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως καὶ τῶν φίλων αὐτῆς, ἄρα ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ οὐσιώδης. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἐνστάσεις, τὰς ἀναγομένας εἰς τοὺς ἄλλους δήμους, νομίζω, ὅτι ἀρκούντως ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ κ. εἰσηγητοῦ ἀναπτύσσονται οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι προὐκάλεσαν τὴν γνώμην τοῦ τμήματος τοῦ νὰ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς ἀποστολῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπεκτείνω τὸν λόγον καὶ ἐπὶ ταύτην.
§48ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αἰσθάνεσθε βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀνιαρὸν εἶναι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον τὴν στιγμὴν ταύτην προτίθεμαι νὰ ἐπιτελέσω, ὁμιλῶν περὶ ὑποθέσεως, ἡ ὁποία προσωπικῶς μὲ ἀφορᾷ· βεβαιῶ δὲ ὑμᾶς, ὅτι, ἐὰν συνέπιπτε νὰ ἤμην ὁ τελευταῖος τῶν ἐπιτυχόντων, οὐδὲ λέξιν ἤθελον εἴπει εἰς τὴν Βουλήν, ἀφίνων αὐτὴν κατὰ τὰς σκέψεις της ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς τύχης δύο ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μου, οἵτινες κατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων ἕπονται ἐμοῦ, ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις πρὸς τὴν Βουλήν, καταδεικνύων τὸ ἄδικον, εἰς τὸ ὁποῖον ἄγει ἡ πρότασις τοῦ τμήματος, τοῦ προεξελέγξαντος τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Ἀλλὰ τὸ καθῆκον τοῦτο ἐκπληρῶν, δὲν θὰ παρακολουθήσω τὰς σκέψεις τοῦ τμήματος ἐν ὅλαις αὐτῶν ταῖς λεπτομερείαις, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ὁμιλῇ τις πρὸς πεφωτισμένους ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῶν δι’ ὁλόκληρον νομόν, ὅπερ ἰσοδυναμεῖ κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν πρὸς ἄρνησιν τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ νομοῦ ἐκείνου. Θὰ περιορισθῶ ἄρα νὰ ἐξετάσω μόνον τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις ὡρισμένων ἐκλογικῶν τμημάτων τοῦ νομοῦ. Καὶ εἶναι τὸ ἔργον ἀληθῶς ἀρκετὰ δυσχερές, διότι, ἀναγινώσκων τις τὴν ἔκθεσιν, εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρῃ εἰς τίνας λόγους αὕτη στηρίζεται εἰδικῶς, ὑποβάλλουσα πρότασιν πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ ἀκυρώσεως ὡρισμένων τμημάτων. Καὶ πρῶτον συναντῶ εἰς τὸ «διὰ ταῦτα» τῆς ἐκθέσεως αἴτησιν περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, οὐδαμοῦ δὲ εἰς τὸ σῶμα τῆς ἐκθέσεως συναντῶ λέξιν τινὰ περὶ τοῦ δήμου Διστομίων. Συναντῶ μόνον εἰς τὸ ἱστορικὸν τὴν ἀναγραφὴν ἐνστάσεών τινων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον οἱ ἀποτυχόντες. Ἀλλ’ ἡ ἀναγραφὴ τῶν ἐνστάσεων ἱστορικῶς, ὑποθέτω ὅτι πᾶς τις θὰ συμφωνήσῃ μαζῇ μου, δὲν εἶναι ὁ λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, καὶ δὲν δύναται οὐδὲ πρέπει νὰ ἦναι ὁ λόγος ἡ ἀναγραφὴ τῆς ἐνστάσεως μόνης, ὅπως ζητηθῇ ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον. Ἀλλ’ ἐὰν λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου τὸ τμῆμα προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, ἦναι τὸ ἐκ τῶν ἐνστάσεων ἱστορικῶς ἐξηγμένον καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει κατακεχωρισμένον μέρος, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ δηλώσω, ὅτι λίαν ἐπιπολαίως προέβη τὸ τμῆμα εἰς μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν, διότι τὸ μόνον μέρος, τὸ πραγματευόμενον περὶ τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἐν τῇ ἐκθέσει, εἶναι τοῦτο, —διότι πρόκειται περὶ ἀναγραφῆς τῆς ἐνστάσεως— (ἀναγινώσκει): «Διότι ἐν τῷ Βʹ τμήματι τοῦ δήμου Διστομίων αἱ κάλπαι ἐτοποθετήθησαν τὴν μεσημβρίαν τῆς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας, καὶ τότε ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ· τούτου δ’ ἕνεκεν ὀλίγοι ἐκλογεῖς ἐψήφισαν». Ἐὰν, διότι αἱ κάλπαι ἐτοποθετήθησαν τὴν πρωΐαν καὶ ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ τὴν μεσημβρίαν, ἦναι λόγος νὰ προταθῇ ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, τίνας συνεπείας εἶχεν ὁ λόγος αὐτός. Ἐνόμισαν οἱ κύριοι ἐνιστάμενοι, ὅτι ἀρκεῖ νὰ ῥίψῃ τις μίαν ἔνστασιν, καὶ ἡ ἔνστασις αὕτη θὰ γείνῃ ἀμέσως ἀποδεκτὴ, διότι ἐθεώρησαν, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ποιῆται χάριν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου κατάχρησιν τῆς θέσεώς της, καὶ δὲν ἐσκέφθησαν περὶ ἄλλου τινὸς, ἀλλὰ περὶ τοῦ πῶς νὰ ἀνεύρωσι καὶ δημιουργήσωσιν ἐνστάσεις, χωρὶς νὰ ἐξετάσωσιν, ἐὰν δύνανται νὰ ὑποστηρίξωσι τὰς ἐνστάσεις ταύτας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἆρά γε τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Βʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, διότι δὲν ἐψηφοφόρησαν πολλοὶ ἐκλογεῖς;—διότι εἰς τοῦτο ἀποβλέπει ἡ ἔνστασις.— Ἐὰν οὗτος ἦναι ὁ λόγος, ὁ ἔλεγχος εἶναι πρόχειρος. Ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων περιέχει ἐκλογεῖς 440, ἐψήφισαν δὲ 374, ἤτοι οὔτε 12% δὲν ἀπέμειναν.
§49ΣΑΚΚΗΣ. Ἄλλος εἶναι ὁ λόγος.
§50ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νὰ τὸν ἀκούσω παρακαλῶ, διότι δὲν τὸν βλέπω εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος.
§51ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Τὸ τμῆμα ἐπρότεινε τὴν ἀκύρωσιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται δήμου, στηριζόμενον εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι δὲν ὑπῆρξε κἂν ἐκλογή.
§52ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πολὺ καλά. Μὲ ἀπαλλάσσει λοιπὸν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τοῦ κόπου νὰ ἀναπτύξω τὰ περὶ τοῦ θέματος τούπου, διότι μοὶ δίδει ἤδη τὸν λόγον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου τὸ τμῆμα ἐπρότεινε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀποκλεισμοῦ ἐκλογέων, διότι οἱ ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν, ὅσοι ἔπρεπε νὰ ψηφοφορήσουν· πρόκειται περὶ ἀτοπημάτων γενομένων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς, πιστοποιουμένων διὰ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Ἂς ἀναγνώσωμεν τὴν ἔκθεσιν αὐτήν....
§53ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀναφέρει καὶ ἕνα ἄλλον λόγον (ἀναγινώσκει): «Διότι ὁ δημόσιος εἰσπράκτωρ Καλλιαντάκης ἐτραυμάτισεν ἔξωθι τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς τὸν ἀντιπολιτευόμενον ἐκλογέα Καραλῆν, πρὸ δὲ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς περιεφέρετο εἰς τὰ χωρία καὶ ἐπίεζε τοὺς ἀντιπολιτευομένους ἐκλογεῖς, κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἀντεπροσώπευσε τὴν κάλπην τοῦ κ. Μπουφίδου.»
§54ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μάλιστα· εἶναι ἀντιγραφὴ τῆς ἐνστάσεως αὐτό. Εἶπον ὅτι θεωρῶ ταπεινὸν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν καὶ δι’ ἐμὲ νὰ καταγείνω εἰς τὸ νὰ ἀπαγγέλλω ἑκάστοτε, ἀναγινώσκων μίαν πρὸς μίαν τὰς ἐνστάσεις, ὅτι πᾶσαι αὗται εἶναι συῤῥαφὴ ψεύδους.... (ποδοκροτήματα καὶ φωναὶ ἀποδοκιμασίας ἐκ τῶν ἀκροατηρίων).
§55Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναλάβετε σεῖς νὰ τηρήσητε τὴν τάξιν, ἀφοῦ δὲν δύνανται οἱ στρατιῶται. (Θόρυβος).
§56ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ μετὰ τοιαύτην κατάστασιν ἀφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος). (Ὁ ῥήτωρ κατέρχεται τοῦ βήματος).
§57ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὐδεὶς θὰ ὁμιλήσῃ· ψηφοφορήσατε.
§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸν λόγον.
§59ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Προκειμένου, Κύριοι, νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.... (διακοπαὶ καὶ θόρυβος).
§60ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιβάλλετε ἡσυχίαν.
§61ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ θεωρηθῇ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον, ὅτι παρεμποδίζεται ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου· ἐὰν δὲ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια ὑπάρχῃ, παρακαλῶ αὐστηρῶς νὰ τιμωρήσητε τὰ ἀκροατήρια, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τοιαύτην ὑπόνοιαν.
§62ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. (Θόρυβος).
§63ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, κύριε Πρόεδρε.
§64ΣΑΚΚΗΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι σεῖς πάντοτε προσεπαθήσατε δι’ ἐκείνου τοῦ τρόπου νὰ ἐμποδίσητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.
§65ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Μπουφίδην νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἔληξεν ὁ λόγος του, ὅτι οὐδεὶς ἐκώλυσεν αὐτὸν νὰ ὁμιλήσῃ ὅσον θέλει εὐρέως ἐπὶ τοῦ ζητήματος· διότι φαίνεται ὅτι, ὅτε διέκοψε τὸν λόγον του, εὑρίσκετο ἐν ἀγανακτήσει.
§66ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ οὐδέποτε ἠγανάκτησα καθ’ ὅλον μου τὸν βίον, ἔχω μόνον συναίσθησιν τῆς ἀξιοπρεπείας ἐμοῦ καὶ πάντων ὑμῶν.
§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλως δὲν διέκοψαν τὸν κ. Μπουφίδην τὰ ἀκροατήρια, ἀλλ’ ὁ κ. Λομβάρδος.
§68ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ δὲν διέκοψα τὸν κ. Μπουφίδην· παρεκάλεσα μόνον νὰ τηρήσητε τὴν τάξιν σεῖς, καθ’ ὃ ἔχετε καθῆκον.
§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω τὸ καθῆκόν μου.
§70ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Δραγούμης ἔκαμε τὸν κ. Μπουφίδην νὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος.
§71ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ κ. Κρεστενίτης συνειθίζει νὰ λέγῃ τ’ ἀληθῆ. Τῇ προτροπῇ μου, τῇ συμβουλῇ μου ἀληθῶς, — καὶ διὰ τοῦτο εὐχαριστῶ τὸν συνάδελφον, ὅτι μὲ ἤκουσεν, — ἀπεφάσισεν ὁ κ. Μπουφίδης νὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος. Διεξάγομεν πέμπτην ἤδη ἡμέραν τὰς ἐξελέγξεις ἐν διηνεκεῖ ἀκοσμίᾳ. Ἔντιμος συνάδελφος, ὁ κ. Δαγρὲς, ὡμολόγησε δημοσίᾳ χθὲς, ὅτι, ἀπὸ τεσσαρακονταετίας πολιτευόμενος, δὲν εἶδε ποτὲ τοιαύτην κατάστασιν.... (θόρυβος). Διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὸν φίλον μου κ. Μπουφίδην νὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος, διὰ τὸν λόγον, ὅτι παρεδέχεσθε τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἀκοσμίας· πρόσθετον δὲ ἀπόδειξιν ἔχομεν ταύτην τὴν στιγμήν, ὅτι, ἐνῷ ὡμίλει ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὑπερασπίζων τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς ὡς νόμιμον, φωνὴ ἀγρία ἄνωθεν μετὰ ποδοκροτημάτων κατελθοῦσα καθύβρισεν αὐτόν. Μὴ δυνάμενοι νὰ ἀνεχθῶμεν τοιαύτην κατάστασιν, βεβαίως οὐδὲ λέξιν πλέον θὰ εἴπωμεν.....
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι, ἐὰν τὰ ἀκροατήρια ἐπαναλάβωσι....
§73ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μὴ νομίσητε, ὅτι ἐνδιαφέρει ἡμᾶς παντελῶς, ἂν ἐπικυρωθῇ ἢ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ Ἀττικῆς. Ἡμεῖς εἴμεθα πολιτευόμενοι, συνειθισμένοι νὰ ἐργαζώμεθα, νὰ κοπιῶμεν, νὰ πίπτωμεν καὶ νὰ ἐργαζώμεθα· θέλομεν νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν, διὰ νὰ ἴδῃ ὁ κόσμος, πόσον ἐργάζεσθε εὐσυνειδήτως, καὶ νὰ πεισθῆτε, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν.
§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπαναλάβουν τὰ ἀκροατήρια τὴν παραμικρὰν ἀταξίαν, θὰ διατάξω τὴν ἐκκένωσιν αὐτῶν. Ὁ κ. Μπουφίδης δὲν θέλει νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἀγόρευσίν του. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;
§75ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι, ὅταν τὰ πράγματα ἐκτεθῶσι καλῶς, βεβαίως ὁ κ. Μπουφίδης δὲν θέλει ἐπιμένει. Ἐὰν ὁ κ. Μπουφίδης ἐπιμένῃ μὴ λαμβάνων τὸν λόγον, πράττει τοῦτο βεβαίως ἅτε μὴ ἔχων σπουδαῖόν τι νὰ προσθέσῃ. Μία εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς πτέρυγος ταύτης, ὡς κυβερνητικῆς, καὶ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ὡς κυβερνητικῆς ἄλλοτε φάλαγγος, ὅτι πάντες ἐντεῦθεν, ὁσάκις ἀτόπημα συνέβη ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις, ἠγείροντο, κινδυνεύοντες νὰ δυσαρεστήσωσι φίλους αὑτῶν, ζητοῦντες στεντορείᾳ τῇ φωνῇ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὴν ἐκκένωσιν τῶν ἀκροατηρίων. Αὐτὸς ὁ ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως προχθὲς ἐζήτησε παρ’ ὑμῶν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐκτελέσητε τὸν Κανονισμόν, καὶ πληθὺς ὅλη συναδέλφων ἐξεμάνη ἀληθῶς κατ’ ἐκείνων, οἵτινες, ἀπρεπῶς βεβαίως φερόμενοι, ἐπεμβαίνουσιν εἰς τὰς συζητήσεις ἡμῶν. Καὶ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ κατηγορήσωσιν ἡμῶν, ὡς δῆθεν παρακωλυόντων τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Ἡμεῖς παρέστημεν ἐνταῦθα ἐπὶ τετραετίαν, μάρτυρες τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ λόγου, ἀγωνιζόμενοι καὶ κατ’ ἀξιωματικῶν ἀκόμη, προσκαλούντων ὑμᾶς ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης εἰς μονομαχίαν, διότι ἐξετελοῦμεν κατὰ πεποίθησιν καὶ κατὰ νόμον τὸ ἡμέτερον καθῆκον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνορθωθῇ ἡ τιμὴ τῆς φάλαγγος ταύτης, ἣν ἐκεῖθεν οἱ συνάδελφοι προσπαθοῦσι νὰ κηλιδώσωσιν· εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθητε, ὅτι παρ’ ὅλων ἡμῶν καὶ παρ’ ἑκάστου θέλετε εὕρει προστασίαν τῶν συνταγματικῶν ὑμῶν δικαιωμάτων. Ἐγὼ πολλάκις ἀπηυθύνθην πρὸς πολίτας, ἐκεῖ ἱσταμένους, ἀποδοκιμάζων αὐτοὺς, διότι ἄξιοι ἀποδοκιμασίας εἶναι, ὅταν ἐννοῶσι νὰ καταῤῥίψωσι τὸ γόητρον τοῦ Βουλευτηρίου. Ὅταν τοιαύτην περιφανῆ ἱκανοποίησιν ὁ κύριος συνάδελφος λαμβάνῃ ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης, ἐπιμένων νὰ μὴ λαμβάνῃ τὸν λόγον, δὲν πράττει τοῦτο διότι ἡ φιλοτιμία αὐτοῦ εἶναι δῆθεν προσβεβλημένη, ἀφοῦ οὐδεὶς ἐξ ἐκείνων ἐκεῖ ἐπάνω εἶναι ἱκανὸς νὰ προσβάλῃ τὴν φιλοτιμίαν οἱουδήποτε ἐξ ἡμῶν, ἀλλὰ πράττει αὐτὸ ἴσως διότι δὲν ἔχει τι νὰ εἴπῃ, ἴσως διότι ἐστείρευσαν τὰ ἐπιχειρήματα αὐτοῦ. Μεθ’ ὅλα ταῦτα, δικαίωμα αὐτοῦ εἶναι νὰ ἀμυνθῇ ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ, ἐὰν δύναται νὰ ἀμυνθῇ.
§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ παρεκάλεσα τὸν κ. Μπουφίδην νὰ ἐξακολουθήσῃ.
§77ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐξετοξεύθη κατὰ τοῦ κ. Μπουφίδου, ὁμιλοῦντος, βαρεῖα φράσις, ὄχι ἐκ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἀκροατηρίων. Ἐρωτῶ, πῶς ἱκανοποιήθη ὁ κ. Μπουφίδης διὰ τὴν προσβολὴν ταύτην;
§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς μετέβη εἰς τὸ ἀκροατήριον, ἵνα συλλάβῃ τὸν ἀτακτήσαντα, ἀλλ’ οὗτος προλαβὼν ἐτράπη εἰς φυγήν.
§79ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Μπουφίδης ἤκουσε φωνήν τινα ἀπρεπῆ, ἡμεῖς παντάπασι δὲν εὐθυνόμεθα. Παρακαλοῦμεν ὑμᾶς νὰ ἐκκενώσησε ὁλόκληρον ἐκεῖνο τὸ ἀκροατήριον. Ἐὰν ὁ κ. Μπουφίδης νομίσῃ, ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖ αὐτὸν ἡ ἐκκένωσις τοῦ ἀκροατηρίου, τότε δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ κωλύοντες αὐτὸν νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν ἐκλογήν του.
§80ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ὁ κ. Μπουφίδης ἀνεχώρησε, κύριε Πρόεδρε.
§81ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι, διότι εἷς πολίτης ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ ἠτάκτησε, διὰ τοῦτο ὁ κ. Μπουφίδης, λαλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐνόμισεν, ὅτι δικαιοῦται νὰ διακόψῃ τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δῆθεν ὑπάρχει κώλυμα εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἐκλήθη παρὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ἐπαναλάβῃ τὸν λόγον, ὅτι πλήρης ἱκανοποίησις ἐδόθη αὐτῷ, καὶ ὅτι ὁ κ. Μπουφίδης δὲν ἠθέλησε νὰ ἐξακολουθήσῃ, διότι δὲν εἶχε νὰ εἴπῃ τίποτε· διότι ὁμολογουμένως, ὅ,τι καὶ ἂν εἴπῃ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποπλύνῃ τοὺς ῥύπους τῆς συζητουμένης ἐκλογῆς.
§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ ἀταξίαι συμβαίνουσι πάντοτε ἐν ἐκείνῳ τῷ ἀκροατηρίῳ, τὸ ὁποῖον παρασκευάζετε.
§83Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ τηρήσω ἐπὶ πλέον σιγήν. Βουλευταὶ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος ὁμιλοῦσι κατὰ τρόπον προσβάλλοντα τὴν πλειοψηφίαν, τῆς ὁποίας τυγχάνω εἰσηγητὴς, ὁ δὲ προϊστάμενος τῆς πτέρυγος ταύτης δὲν ἐδίστασε νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ ἀκροατήρια καταρτίζονται παρ’ ἡμῶν. Ὀφείλω νὰ διαψεύσω τὴν αἰτίασιν ταύτην. Ἐὰν κατ’ ἄλλους χρόνους οἵ τε ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τεταγμένοι ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως, καὶ τῆς Βουλῆς οἱ ὑπάλληλοι ἐσχημάτιζον τὰ ἀκροατήρια διὰ νὰ μᾶς ποδοκροτῶσι, καὶ οὐχὶ σπανίως νὰ μᾶς ὑβρίζωσιν, ἡ πλειοψηφία, τῆς ὁποίας ἐσμὲν ἡμεῖς εἰσηγηταὶ, οὐδὲ κατὰ τὰ 1885 καὶ 1886, οὐδὲ νῦν, κατὰ τὰς πέντε ταύτας ἡμέρας, καθ’ ἃς μέχρι τοῦδε εἰργάσθημεν, ἠσχολήθη πρὸς καταρτισμὸν ἀκροατηρίων. Ἀλλ’ ἐὰν ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις ἐκδηλόνηται ζωηρότης τῶν ἐκεῖ συνερχομένων, διατὶ ὑποκρίνονται, ὅτι ἀγνοοῦσιν, ἢ διατὶ λησμονοῦσιν, ὅτι διατελοῦμεν κατὰ τὴν ἐπιοῦσαν ἐκλογῶν, αἵτινες διεξήχθησαν μετ’ ἄκρας θερμότητος, καὶ καθ’ ἃς ἠγωνίσθη ἡ Ἀντιπολίτευσις κατὰ παντοίων ἐπεμβάσεων; Διατὶ λησμονοῦσιν, ὅτι διατελοῦμεν κατὰ τὴν ἐπιοῦσαν πτώσεως Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τέσσαρα ἔτη ἐκυβέρνησε τὸν τόπον κατὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐκυβέρνησεν; Ὑποκρίνεσθε ὅτι ἀγνοεῖτε, ἢ λησμονεῖτε, ὅτι ἡ τάξις ἐν τῇ πρωτευούσῃ, κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ὑπουργικῆς κρίσεως, κατ’ αὐτὴν τὴν παραμονὴν τοῦ σχηματισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου, περιῆλθεν ἐν ἀμφιβολίᾳ, καὶ ὅτι ἡμεῖς ἐδέησε νὰ καταβάλωμεν ἀόκνους προσπαθείας, ἵνα διατηρήσωμεν τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἀτόμων; Καὶ τολμῶσι νὰ παραπονῶνται, διότι ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις ἠκούσθησαν σήμερον ποδοκροτήματα καὶ χειροκροτήματα, αὐτοὶ, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ὁποίων οὐχὶ ἅπαξ, ἀλλὰ πολλάκις ἀγορεύων ὑβρίσθην ὑπὸ τῶν ἀκροατηρίων! Τί λέγω ὑπὸ τῶν ἀκροατηρίων; ὑβρίσθην ἐν αὐτῇ τῇ αἰθούσῃ, ἀγορεύων ἐπὶ τοῦ βήματος, καὶ ὑβρίσθην διὰ σκωμμάτων καὶ χλευασμῶν ὑπ’ αὐτῶν τῶν Βουλευτῶν τῆς πτέρυγος ταύτης! Δὲν ἦλθον ἑσπέραν τινὰ ἐν τῇ αἰθούσῃ οἱ πωληταὶ κουλουρίων, καὶ περιήρχοντο ἐνταῦθα, πωλοῦντες τὰ κουλούρια, τὰ ὁποῖα ἔτρωγον οἱ Βουλευταὶ τῆς πτέρυγος ταύτης, ἐμπαίζοντές με, ἀγορεύοντα ἐπὶ τοῦ βήματος, καὶ χλευάζοντές με, ἐν ᾧ ὁ τότε Πρωθυπουργὸς ἐμειδία; (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων). Καὶ τολμῶσι νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ἐν ἀκοσμίᾳ κατὰ τὰς πέντε ἡμέρας, καθ’ ἃς συνήλθομεν μέχρι τοῦδε εἰς συνεδρίασιν, καὶ καθ’ ἃς οὐδὲν ἄλλο πράττομεν, εἰμὴ νὰ προσπαθῶμεν νὰ συντελῶμεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἐπιθυμιῶν τῶν τῆς ἀντιθέτου πτέρυγος! Ἑσπέραν τινὰ, προχθὲς, παρέστη ὁ κ. Μπουφίδης, λέγων ὅτι σκοπεῖ νὰ ἀγορεύσῃ, ἀλλὰ κεκμηκὼς, δὲν δύναται, καὶ ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τὴν αὔριον. Καὶ προθύμως ἐστέρξαμεν, ἀναβαλόντες τὴν συνεδρίασιν. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐπιούσης ὁ κ. Μπουφίδης δὲν ἔλαβε τὸν λόγον μέχρι τῆς ἑσπέρας, ὅτε παρέστη πάλιν προβάλλων ὅτι σκοπεῖ νὰ ἀγορεύσῃ, ἀλλὰ κεκμηκὼς ζητεῖ νὰ ἀναβληθῇ αὖθις ἡ συνεδρίασις. Καὶ τῇ αἰτήσει τοῦ κ. Μπουφίδου, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἔμελλε νὰ ὁμιλήσῃ, ἀνεβάλομεν αὖθις τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ τὴν ἐπιοῦσαν. Καὶ πέντε ἡμέρας συνεζητοῦμεν διαρκῶς ἐπὶ μόνης τῆς ἐκλογῆς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας. Ὅταν ἡμεῖς ἐτυγχάνομεν ἐν μειοψηφίᾳ, μᾶς ἐκράτουν ἐνταῦθα μέχρι τῆς τρίτης μετὰ τὸ μεσονύκτιον καὶ μέχρι τῆς πρωΐας, διὰ νὰ ψηφίζωμεν πιστώσεις τοῦ Σπάρταλη, καὶ σήμερον μᾶς ἀναγκάζουσι νὰ ἀναμνησθῶμεν τὰς εἰδεχθεῖς σκηνὰς, αἵτινες διεδραματίσθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπὸ τὴν πρυτανείαν αὐτῶν! Κύριε Πρόεδρε, καλέσατε τὸν κ. Βουλευτὴν Ἀττικῆς νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἵνα συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του, ἐὰν δὲ ἀρνῆται νὰ λάβῃ τὸν λόγον, καλέσατε τὸν ἐγγεγραμμένον μετ’ αὐτόν. (Χειροκροτήματα ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις).
§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία εἰς τὰ ἀκροατήρια. Ὁ κ. Μπουφίδης ἀνεχώρησεν· ὁ κ. Μαυροκέφαλος ἔχει τὸν λόγον.
§85ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Εἶμαι μέλος τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον προεξήλεγξε τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, καὶ διὰ τοῦτο θέλω εἴπει ἐν ὀλίγοις τὴν ἐπ’ αὐτῆς γνώμην μου. Δὲν εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν πλειοψηφίαν, ἥτις προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Αἰγίνης καὶ τὴν ἀποστολὴν ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐπίσης δὲν συμφωνῶ καὶ πρὸς τὴν μειοψηφίαν, ἡ ὁποία ἐπιζητεῖ τὴν ἀπ’ εὐθείας εἰσαγωγὴν ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ. Ἡ ἐκλογὴ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἔχει προσβολὰς γενικὰς, ἀφορώσας εἰς τὸ κῦρος ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ, καὶ εἰδικὰς, περιοριζομένας εἰς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Αἰγίνης καὶ τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων. Αἱ προσβολαὶ κατὰ τῆς καθολικῆς ἐκλογῆς στηρίζονται κυρίως ἐπὶ τῶν ἐπεμβάσεων, ἢ μᾶλλον ἐπὶ τῶν παροχῶν, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις διενήργησε χάριν τῶν ὑποψηφίων της. Ἵνα κρίνω περὶ τούτων, δὲν ἔχω ἀνάγκην πολλῶν πειστηρίων, διότι λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ὅσα συνέβησαν ἐν τῷ νομῷ ἡμῶν. Πείθομαι συνεπῶς ὅτι καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἡ Κυβέρνησις μετῆλθε τὰ αὐτὰ μέτρα. Ὅπως αἱ παροχαὶ ἦσαν ἀφειδεῖς ἐν τῇ ἐκλογικῇ περιφερείᾳ μας, οὕτω θὰ ἦσαν ἄφθονοι καὶ ἐν τῷ νομῷ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Πιστεύω ὅτι περὶ τούτων εἶναι πεπεισμένοι ἅπαντες οἱ κύριοι Βουλευταὶ, κρίνοντες ἕκαστος ἐξ ὅσων γνωρίζει γενομένων ἐν τῷ κύκλῳ τῆς ἐνεργείας του. Αἱ παροχαὶ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἀμφιβολία, ὅτι ἐπιδρῶσιν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν ἐν τῇ ἐκλογῇ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἐπέδρασαν τοσοῦτον, ὥστε νὰ μεταβάλωσι τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων καὶ νὰ δώσωσι τὴν πλειοψηφίαν ἐκεῖ, ὅπου δὲν ὑπῆρχεν. Ἐξ ὅσων ἤκουσα διστάζω νὰ σχηματίσω γνώμην περὶ τούτου, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύναμαι νὰ δώσω ψῆφον ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ· τοῦτο πράττω, ὄχι τόσον ἐξ ἐπιεικείας πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας, ὅσον διότι φρονῶ μὴ ὀρθὸν νὰ τιμωρῆται ὁ λαὸς διὰ τὰς παρεκτροπὰς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀτυχῶς, διὰ τοῦ συστήματος τῆς εὐρείας περιφερείας, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ὁ κ. Τρικούπης, ἐν περιπτώσει ἐκλογῆς συνταράσσονται ὁλόκληροι πληθυσμοί. Ἔριδες, διαπληκτισμοί, συγκρούσεις, ἴσως δὲ καὶ σοβαρώτερα πράγματα θὰ ἦναι τὸ ἐπακολούθημα, ἐὰν ἤθελε καὶ πάλιν ὁ λαὸς τῆς Ἀττικῆς κληθῇ, ἵνα ὑποδείξῃ τοὺς ἀντιπροσώπους του. Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν, χάριν ἀμφιβόλου ἐπιδράσεως, νὰ προκαλέσῃ ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ἀποφάσεώς της τοιαύτην κατάστασιν; Φρονῶ ὄχι, διότι εἶμαι τῆς ἰδέας, ὅτι μόνον ἐν περιπτώσει βίας ἐνδεδειγμένης καὶ προφανοῦς ἀλλοιώσεως τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ προβαίνῃ εἰς ἀκυρώσεις. Ἐὰν τοιαῦτα δὲν παρουσιάζωνται, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ κρίνῃ μετὰ συγκαταβάσεως. Ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς ὑπάρχει βία ἢ ἀλλοίωσις; Ὄχι βέβαια. Τὰ ἀναφερόμενα ὡς συμβάντα ἐν Αἰγίνῃ εἶναι ὁλοσχερῶς ἀναπόδεικτα. Ἡ ὑποστηριζομένη δῆθεν ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφόρων εἶναι ἀνακριβὴς, ἀφοῦ κατεδείχθη, ὅτι ἐψήφισαν ἑκατὸν πλειότεροι τῶν ψηφισάντων ἐν ταῖς ἐκλογαῖς τοῦ 1887. Ἐὰν ταῦτα δὲν ἦναι ἀληθῆ, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Αἰγίνης. Κατὰ τὴν κρίσιν μου, ἡ Βουλὴ δύναται εὐλογοφανῶς νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν ἐν τῷ Βʹ τμήματι τοῦ δήμου Διστομίων. Ἐκεῖ πράγματι, ὡς ἐξάγεται καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ἡ ἐκλογὴ δὲν διεξήχθη κανονικῶς καὶ ἐν πλήρει ἐλευθερίᾳ. Βεβαίως δὲν ἔγειναν ἀποκλεισμοὶ, ἀλλὰ τὸ λίαν στενὸν τοῦ χώρου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐτέθησαν αἱ κάλπαι, οἱ διαπληκτισμοὶ τῶν ψηφοφόρων, αἱ συγκρούσεις τῶν ἀντιπροσώπων καὶ ἡ ἐξασκουμένη πίεσις κατὰ τὴν ψηφοφορίαν εἶναι γεγονότα, δυνάμενα νὰ προκαλέσωσι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ταῦτα, συνδυαζόμενα πρὸς τὸ γεγονὸς, ὅτι ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ κ. Ράλλη ἐῤῥίφθησαν 212 σφαιρίδια ἐπιπλέον, καὶ ὅτι εἰς ἄλλας εὑρέθησαν περισσότερα, ποῦ 5, ποῦ 10, ποῦ 15, μαρτυροῦσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη ἐν τάξει. Ἴσως ἐδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ εἰς τὰς κάλπας, ἐκτὸς ἐκείνης τοῦ κ. Ράλλη, εὑρεθέντα ἐπιπλέον σφαιρίδια προέρχονται ἐκ ψηφοφόρων, οἵτινες δὲν ἐνεγράφησαν ἐν τῷ καταλόγῳ· ἀλλὰ λίαν ἀβασίμως θὰ ὑπεστήριζε τοῦτο. Ἐὰν τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια προήρχοντο ἐκ τοιούτου λάθους, θὰ ἦσαν ἰσάριθμα· ἀφοῦ ὅμως τοῦτο δὲν συμβαίνει, δύναταί τις μετὰ πεποιθήσεως νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἐν τῇ ἀταξίᾳ, ἥτις ἐπεκράτει κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς, ἐῤῥίφθησαν παρὰ ἐχθρικῆς χειρός. Ἐὰν ὑπῆρχε μεγάλη διαφορὰ ψήφων μεταξὺ τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος καὶ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος, πάλιν τότε δυσκόλως θὰ ἔδιδα ψῆφον ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ μεταξὺ τοῦ τελευταίου καὶ τοῦ πρώτου ὑπάρχει μόνον διαφορὰ τριῶν ψήφων, δὲν δύναμαι νὰ πεισθῶ, ὅτι, ἐὰν διεξήγετο κανονικῶς ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ Βʹ τμήματι τοῦ δήμου Διστομίων, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἤθελεν εἶναι ἀλλοῖον. Ὑπὸ τοιαύτην κρίσιν κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, ἀλλὰ μόνον δι’ ἐκείνους, οἵτινες ἤθελον ἐπηρεάζεσθαι ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος. Διότι πῶς νὰ ἀκυρωθῇ τοῦ κ. Συγγροῦ ἢ τοῦ κ. Σκουζὲ ἡ ἐκλογὴ, οἵτινες ὑπερτεροῦσι κατὰ δύο χιλιάδας ψήφους τὸν πρῶτον ἐπιλαχόντα, ἐνῷ αἱ ψῆφοι τοῦ ἀκυρουμένου τμήματος δὲν ἀνέρχονται, εἰμὴ μόνον εἰς 450; Τὴν γενικὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου πιστεύω ὅτι θέλει ἀποκρούσει ἡ Βουλὴ, ὅπως, πιστεύω, δὲν θὰ παραδεχθῇ καὶ τὴν ἀποστολὴν ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ μέτρον τοῦτο, ἀστοχώτατον, εἰς οὐδὲν ἄλλο συντελεῖ, εἰμὴ εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ ἐκκρεμότητα, ἥτις στερεῖ τὸν πρῶτον νομὸν τοῦ Κράτους τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει, ἵνα ἀντιπροσωπεύηται ἐν τῇ Βουλῇ. Περὶ τῆς ἀπ’ εὐθείας εἰσαγωγῆς ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ περιττὸν νομίζω νὰ γείνῃ σπουδαῖος λόγος, διότι ἡ Βουλὴ βεβαίως οὐδέποτε θὰ παραδεχθῇ νὰ μεταβληθῇ εἰς χυτήριον Βουλευτῶν καὶ ν’ ἀφαιρέσῃ παρὰ τοῦ λαοῦ τὸ δικαίωμα, ἵνα ἐκλέγῃ τοὺς ἀντιπροσώπους του. Συμπεραίνων, ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ἀποκρούων τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς καὶ τὴν βουλευτοποιΐαν, κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα τμήματα, ἐκτὸς τοῦ Βʹ τοῦ δήμου Διστομίων, τοῦ ὁποίου ζητῶ τὴν ἀκύρωσιν, ἀλλὰ μόνον δι’ ἐκείνους ἐκ τῶν ἐκλεχθέντων, οἵτινες ἤθελον ἐπηρεάζεσθαι ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος.
§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;
§87ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδείς.
§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ κηρύξω περατωμένην τὴν συζήτησιν.
§89ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ. Ἐπειδὴ ἐμεσολάβησαν τὰ γνωστὰ, ἡ προσποίησις δηλαδὴ ἐκ μέρους τῆς πτέρυγος ταύτης, ὅτι ὑπάρχει παρακώλυσις τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, καὶ ἑπομένως τούτου ἕνεκα δὲν λαμβάνουσι τὸν λόγον, ὅπως ἀντικρούσωσι τὰ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκτεθέντα, ἐγὼ, ἂν καὶ εὑρεθεὶς εἰς ἀνάγκην ταξειδίου καὶ εἰς ἄλλας πολλὰς δυσχερείας, καὶ μὴ δυνηθεὶς ἀκριβῶς νὰ περισυλλέξω πάντα τὰ διδόμενα πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς, ἔχων ὅμως ἐκ τοῦ προχείρου νὰ ἀποδείξω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ σᾶς πείσωσι περὶ τοῦ παρανόμου τῆς ἐκλογῆς ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ, νομίζω καθῆκόν μου νὰ ἀναλάβω τὸ ἔργον, ὅπως μὴ ὑπάρξῃ ἔστω καὶ εἷς πολίτης, ὅστις νὰ νομίσῃ, ὅτι ἡ πλειοψηφία παρηνόμησεν, ἀκυρώσασα τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Νομίζω Κύριοι, ὅτι μεθοδικώτερον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς ἐκλογῆς, ἂν κατὰ πρώτιστον λόγον ἀπεβλέπομεν εἰς τὸ ἔγκυρον ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς ἑνὸς ἐκ τῶν Βουλευτῶν τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Κατὰ τὰ πρακτικὰ, ἀποδεικνύεται ἀναμφισβητήτως, ὅτι εἰς διάφορα ἐκλογικὰ τμήματα τοῦ νομοῦ ἡμῶν ἐῤῥίφθησαν παρ’ ἐχθρικῆς χειρὸς σφαιρίδια εἰς τὸ Ὄχι, ὅπως καλπονοθευθῇ ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων· ταῦτα δ’ ἀτυχῶς ἐῤῥίφθησαν μόνον εἰς τὴν κάλπην τοῦ πανθομολογουμένως σεβαστοῦ ἀγωνιστοῦ, τοῦ γέροντος πατριάρχου τῶν Ἑλλήνων πολιτευτῶν, τοῦ κ. Δημητρίου Καλλιφρονᾶ. Ὁ κ. Δημήτριος Καλλιφρονᾶς μειοψηφεῖ τυπικῶς κατὰ τρεῖς καὶ μόνας ψήφους τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος κ. Μιχαὴλ Μελᾶ. Εἰς τὸ τμῆμα τέταρτον, τὸ τῆς Χρυσοσπηλαιωτίσσης, εἰς τὴν κάλπην τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ εὑρέθη ὅτι δὲν ἐψήφισαν τρεῖς ψηφοφόροι· ἐὰν αἱ τρεῖς αὐταὶ ψῆφοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν κάλπην αὐτοῦ, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα εἰς τὰς λευκὰς, θὰ ὑπῆρχεν ἰσοψηφία μεταξὺ τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ καὶ τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος, κατὰ τὸν νόμον δὲ, θὰ ἐνηργεῖτο κλήρωσις. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα ἐκλογικὰ τμήματα εὑρέθησαν πλεονάζουσαι εἰς τὸ Ὄχι τῆς κάλπης τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ, ἀλλοῦ 4, ἀλλοῦ 2, ἀλλοῦ 3 ψῆφοι, αἵτινες ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ Ναὶ, ἐνῷ ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Μελᾶ δὲν ἀφῃρέθη κἀμμία. Λαμβάνω, Κύριοι, ἓν καὶ μόνον τμῆμα, τὸν δῆμον Πέτρας τῆς Λεβαδείας, ἔνθα τρία σφαιρίδια εὑρέθησαν εἰς τὸ ἓν τμῆμα, ῥιφθέντα παρ’ ἐχθρικῆς χειρὸς, τὰ ὁποῖα ἂν δὲν ἀφῃροῦντο ἀπὸ τοῦ Ναὶ, ὁ κ. Καλλιφρονᾶς θὰ ἦτο νόμιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.
§90ΔΑΓΡΕΣ. Πλεονάζοντα σφαιρίδια εὑρέθησαν ἢ ἐλλείποντα;
§91ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἰς τὸ τμῆμα Χρυσοσπηλαιωτίσσης ἔλειπον 3, εἰς τὰ ἄλλα τμήματα, ὡς τὸ τοῦ δήμου Πέτρας, εὑρέθησαν πλεονάζοντα καὶ ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ Ναί.
§92Ν. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἰς τὰς κάλπας τῶν ἄλλων ὑποψηφίων δὲν εὑρέθησαν;
§93ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ καὶ τοῦ κ. Μιχαὴλ Μελᾶ, ὧν ὁ μὲν εἶναι ἐπιλαχὼν, ὁ δὲ τελευταῖος ἐπιτυχὼν, μὲ τὴν διαφορὰν τριῶν καὶ μόνον ψήφων.
§94ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὲ πληροφορήσητε, ἂν ὑπάρχωσι πλεονάζοντα καὶ εἰς τὰς λοιπὰς κάλπας, διότι τοιαύτη πληροφορία δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ πολὺ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ συλλογισμοῦ σας. Διότι, ἐὰν ὑπάρχωσι καὶ εἰς τὰς λοιπὰς κάλπας, οὐχὶ δὲ καὶ εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Μελᾶ, δὲν δύναται νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι διῆλθον ψηφοφόροι ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Μελᾶ χωρὶς νὰ ψηφοφορήσωσι.
§95ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἰς τὸ τμῆμα τῆς Χρυσοσπηλαιωτίσσης κατεδείχθη αὐτὸ, ἀλλ’ ἀλλαχοῦ εὑρέθη πλεόνασμα μόνον διὰ τὸν γέροντα Καλλιφρονᾶν.
§96ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βαλσαμάκης ὑποθέτει ὅτι ἐψήφισάν τινες μὴ ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς ψηφοφορίας ἀλλ’ ἡ διδομένη παρ’ ὑμῶν ἀπάντησις δὲν εἶναι ἐπαρκής.
§97ΜΕΛΑΣ. Ἡ ἔκθεσις λέγει, ὅτι εἰς τὴν κάλπην μου ἐῤῥίφθησαν 119 σφαιρίδια· ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐξετάσω τὰ ἔγγραφα, διότι, ὅταν τὰ ἐζήτουν, μοὶ ἔλεγον, ἄλλοτε μὲν, ὅτι εἶναι εἰς τοῦ κ. Λεβίδου καὶ ἄλλοτε εἰς ἄλλον· ἀλλ’ εἰς τὴν ἔκθεσιν εἶδον, ὅτι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὴν ἰδικήν μου κάλπην 119 ψῆφοι περιπλέον, εἰς δὲ τὴν τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ 124, δηλαδὴ ὑπάρχει μικρὰ διαφορά.
§98ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ τμῆμα ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὸ ἄθροισμα τῶν ψήφων, αἵτινες ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τῆς κάλπης τοῦ κ. Μελᾶ, καὶ τὸ ἄθροισμα τῶν ψήφων, αἵτινες ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τῆς κάλπης τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ, καὶ βεβαιωθὲν, ὅτι τὸ ἄθροισμα εἶναι μεγαλείτερον διὰ τὸν γέροντα Καλλιφρονᾶν, προτείνει κατὰ μειοψηφίαν νὰ εἰσαχθῇ αὐτὸς, ὡς γνήσιος Βουλευτής. Ἐγὼ δὲν ἔκαμα τὴν ἔρευναν διότι αὕτη εἶχε γενῆ παρὰ τοῦ τμήματος· ἐγὼ θέλω νὰ προσθέσω εἰς τὴν γνώμην τοῦ τμήματος καὶ ἕτερον ἐπιχείρημα πειστικώτερον· ἔλαβον τὸν δῆμον Πέτρας, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναμφισβητήτως φαίνεται ὅτι ἐῤῥίφθησαν παρ’ ἐχθρικῆς χειρὸς 4 σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ, τὰ ὁποῖα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ Ναὶ καὶ τὰ ὁποῖα ἐπιδρῶσι καὶ μεταβάλλουσι τὸ ἀποτέλεσμα· ἀπὸ δὲ τῆς κάλπης τοῦ κ. Μελᾶ οὐδὲν ἀφῃρέθη, διότι δὲν εὑρέθη ἐχθρικὴ χεὶρ νὰ ῥίψῃ τοιαῦτα.
§99ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ ἐχθρικὴ χεὶρ δυσκολώτερον ἤθελεν εὑρεθῆ κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ, καὶ ὅτι, ἂν ὑπῆρχε τοιαύτη, ἤθελε ῥίψει πλειότερα σφαιρίδια τῶν τριῶν; (Θόρυβος).
§100ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πολὺ ὀρθῶς λέγει ὁ κ. Κοσσονάκος, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν μελαίνων ψήφων, αἵτινες παρ’ ἐχθρικῆς χειρὸς ἐῤῥίφθησαν εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Μελᾶ, πρέπει νὰ καταλογισθῇ ἐπίσης, καθὼς πρέπει νὰ καταλογισθῶσι καὶ ἡ παρ’ ἐχθρικῆς χειρὸς ῥιφθεῖσαι εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ, καὶ ἂν κάμητε τὸ ἄθροισμα, θὰ ἴδητε, ὅτι 5 ἢ 10 ψῆφοι εἶναι πλεονάζουσαι. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τὸ τμῆμα, καὶ διὰ τοῦτο κατὰ μειοψηφίαν προτείνει τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ.
§101ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἄρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μάθωμεν, ἂν ἐν ταῖς κάλπαις τῶν ἄλλων ὑποψηφίων εὑρέθησαν σφαιρίδια πλεονάζοντα; Τὸ γεγονὸς, ὅτι ὑπῆρξαν πλεονάζοντα σφαιρίδια, δὲν ἀποδεικνύει, ὡς ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ταῦτα ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ μέλαν βεβαίως· ἡ ἀπόδειξις ἐξαρτᾶται ἐξ ἄλλων περιστάσεων, αἱ δὲ περιστάσεις ἐνδέχεται νὰ ἐνδεικνύωσιν, ὅτι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ λευκόν. Ἐνταῦθα οὐδὲν προσάγεται τὸ ἀνατρέπον τὴν ἔνδειξιν τοῦ νόμου, ὅτι ἐῤῥίφθησαν τὰ πλεονάζοντα εἰς τὸ λευκόν. Ἐὰν μάλιστα πλεονάζοντα σφαιρίδια εὑρέθησαν ἐν ταῖς πλείσταις τῶν καλπῶν, τοῦτο ἐνδεικνύει, ὅτι ἐψήφισάν τινες, οἵτινες δὲν ἐνεγράφησαν ἐν τῷ πρακτικῷ τῆς ψηφοφορίας. Ἂν τούτων αἱ ψῆφοι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ Ναὶ ἢ εἰς τὸ Ὄχι, ἀδιάφορον, ἀρκεῖ ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἐῤῥίφθησαν βεβαίως εἰς τὸ Ὄχι. Τὸ ζήτημα, ὡς ἐτέθη ὑπὸ τοῦ κ. Βαλσαμάκη, εἶναι τὸ ἑξῆς: πόσα σφαιρίδια εὑρέθησαν ἐν ταῖς κάλπαις τῶν ἄλλων ὑποψηφίων· διότι ὁ πλεονασμὸς σφαιριδίων καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις κάλπαις ἐπιδρᾷ εἰς τὴν λύσιν τῆς ἀπορίας, ἥτις προεβλήθη περὶ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐκλογικοῦ τούτου τμήματος.
§102ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι δύσκολον νὰ λάβητε τὴν πληροφορίαν ταύτην, ἀρκεῖ νὰ ἀποβλέψητε εἰς τὰ πρακτικά· ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι ἠναγκάσθην μετὰ τὰς ἐκλογὰς νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ μελετήσω τὰ πρακτικὰ, δὲν ἐπίστευον δὲ, ὅτι ἠθέλετε ζητήσει τὰς πληροφορίας ταύτας, ἄλλως ἠθέλετε τὰς λάβει ἀμέσως· ἔχω ὅμως τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀπὸ τῆς κάλπης τοῦ κ. Μελᾶ δὲν ἀφηρέθη οὐδεμία ψῆφος ἐν τῷ τμήματι τοῦ δήμου Πέτρας, ἐνῷ ἀπὸ τῆς κάλπης τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ ἀφηρέθησαν 4, αἱ ὁποῖαι ἐπηρεάζουν τὸ ἀποτέλεσμα.
§103ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Φαίνεται ὅτι συμφωνεῖτε εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς, ὅτι, ὁσάκις εὑρίσκωνται πλεονάζοντα σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας, ταῦτα ῥίπτονται πάντοτε ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρὸς εἰς τὸ Ὄχι, καὶ κατὰ συνέπειαν, ὅτι ἡ Βουλὴ δικαιοῦται, προσθέτουσα τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια, νὰ ἀνακηρύξῃ Βουλευτὴν τὸν ἀποτυχόντα· ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τοιαύτην ἀρχὴν, δὲν νομίζετε, ὅτι τότε αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὑποδειχθεῖσαι παρὰ τοῦ νομοθέτου, πρὸς πρόληψιν τῆς καλπονοθεύσεως, ματαιοῦνται; Ὁ νομοθέτης ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑποψήφιον νὰ διορίζῃ ἀντιπρόσωπον καὶ σφαιριδιοδότην, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται καὶ ὁ ὑπερασπιστὴς καὶ προστάτης τῆς κάλπης, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἵσταται, καὶ δύναται νὰ προλάβῃ πᾶσαν κακόβουλον ἐνέργειαν· ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅμως τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε, ὁ ἀντιπρόσωπος δύναται νὰ συνεννοηθῇ μὲ ὀλίγα ἄτομα, ἵνα ῥίψωσιν εἰς τὸ Ναὶ τῆς κάλπης, τῆς ὑποστηριζομένης ὑπ’ αὐτοῦ, πλεονάζοντα σφαιρίδια, καὶ στηριζόμενος εἰς τὴν ἀρχὴν ταύτην ὁ Βουλευτής, νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν παρανόμως· ἐνῷ εἶναι δύσκολον οἱ ψηφοφόροι νὰ ῥίψωσι σφαιρίδια πλεονάζοντα εἰς τὸ Ὄχι, διότι γνωρίζουσιν, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος ἵσταται εἰς τὴν κάλπην φύλαξ. Κατὰ τὴν ἀρχήν σας ὅθεν δύνανται διὰ τοιούτου τρόπου νὰ εἰσέρχωνται ὡς ἐπιτυχόντες εἰς τὴν Βουλὴν Βουλευταὶ μὴ πλειονοψηφίσαντες. Σᾶς παρακαλῶ, πρὶν συμπεράνητε εἰς τὴν παραδοχὴν τοιαύτης ἀρχῆς, νὰ σκεφθῆτε ἐπὶ τοῦ συλλογισμοῦ, τοῦ παρ’ ὑμῶν ὑποβαλλομένου, καὶ ἐπὶ τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον θὰ διατρέξωσιν αἱ ἐκλογαί, ἐὰν γείνῃ δεκτὴ τοιαύτη ἀρχή, καὶ νὰ μὲ φωτίσητε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀπορίας αὐτὰς, ἐκθέτοντες, τί φρονεῖτε περὶ τούτου.
§104ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ πρώτου τμήματος καταφαίνεται, ὅτι εἰς ὅλας τὰς κάλπας εὑρέθησαν μία ἢ δύο πλεονάζουσαι ψῆφοι μετὰ παραλλαγῆς, διότι εἰς ἄλλον μὲν εὑρέθη μία, εἰς ἄλλον 2, εἰς ἄλλον 4, εἰς ἄλλον 5, εἰς ἄλλον 7, εἰς δὲ τὴν κάλπην τοῦ γέροντος Καλλιφρονᾶ δὲν εὑρέθησαν 4, ἀλλὰ 3. Τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ γενόμενον προέρχεται ἐκ σφάλματος τοῦ ἐνεργοῦντος τὴν ψηφοφορίαν.
§105ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἀποδεικνύει σφάλμα, ἀλλ’ ὅτι ἐχθρικὴ χεὶρ ἐνήργησεν.
§106ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εὑρέθησαν καὶ εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Κυριακοῦ.
§107ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ ἐῤῥίφθησαν παρ’ ἐχθρικῆς χειρός. Ὁμολογῶ ὅτι, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν λύσητε τὸ ζήτημα τοῦτο, ἔχει καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά· ἡ Βουλὴ δὲν εὑρέθη πρώτην φορὰν πρὸ τοιούτου ζητήματος· πρὸ πολλῶν ἐτῶν παρουσιάσθη ὅμοιον ζήτημα κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τήνου διὰ τὸν κ. Νάζον καὶ τὸν κ. Ζαλλώνην, καὶ εἰσήχθησαν ἀμφότεροι, ὡς Βουλευταὶ νόμιμοι· τὸ αὐτὸ ζήτημα ἔλυσεν ἡ Βουλὴ καὶ διὰ τὸν μακαρίτην Θρασύβουλον Ζαΐμην.
§108Α. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐκεῖ ἦτο καλπονόθευσις ἀποδεδειγμένη· ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ καλπονοθεύσεως.
§109ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐκεῖ ἀπεδείχθη ἡ καλπονόθευσις, διότι εἰσῆλθον ἐκ τῆς στέγης.
§110ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ μεμφθῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ὅσον ἀφορᾷ τὸν σεβαστῆς μνήμης Θρασύβουλον Ζαΐμην· δὲν εἶναι ζήτημα, ὅτι ἦτο νόμιμος Βουλευτὴς, ἀλλὰ λάβετε τὴν ἀρχὴν (le principe). Ἐὰν ἀκολουθήσητε τὴν μέχρι τοῦδε νομολογίαν τῆς Βουλῆς ἐπὶ ὁμοίων περιπτώσεων, πρέπει ν’ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν. Ἐὰν λάβητε τὴν ἀρχὴν, ὅτι θὰ ὑπάρχωσι πάντοτε δολιεύσεις τοῦ νόμου, ἃς δὲν διορθοῦσιν, ἀλλ’ ἐνθαῤῥύνουσιν αἱ ἀκυρώσεις, πράξατε τοὐναντίον. Εἰς τὰ παραδείγματα καὶ τὰς ὑπονοίας, ἃς ἐξεφράσατε, ἐγὼ σᾶς λέγω τι πλειότερον· δύναται ὁ ἴδιος ἀντιπρόσωπος νὰ ῥίψῃ εἰς τὸ λευκὸν μερικὰ σφαιρίδια καὶ κατόπιν νὰ εὕρῃ ἀφορμὴν ἐνστάσεως καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑπάρχει καλπονόθευσις, ὅτι ἐχθρικὴ χεὶρ ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια εἰς τὸ Ὄχι καὶ δέον νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Τινὲς φρονοῦσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ ὡς ὁρκωτὸν δικαστήριον εἰς τοιαύτας περιστάσεις πρέπει νὰ προβαίνῃ κατὰ τὴν γνώμην, ἣν σχηματίζει ἐν γένει περὶ τῆς γνησιότητος ἢ μὴ ἐκλογῆς τινος. Βεβαίως ἡ γνώμη αὕτη θὰ ἦτο ἡ ἀρίστη, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἠδύνατο νὰ ἀπεκδυθῇ τῶν κομματικῶν βλέψεων καὶ παθῶν. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην τοῦ δήμου Πέτρας ὁ μικρὸς ἀριθμὸς τῶν ψήφων ἀποδεικνύει, ὅτι ὑπῆρξεν ἐχθρικὴ χεὶρ, ἡ ὁποία ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια, μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ βλάψῃ τὸν γέροντα Καλλιφρονᾶν. Ἀλλ’ ἐγὼ δέχομαι οἱανδήποτε γνώμην, δέχομαι τὴν εὐρυτέραν τῶν γνωμῶν· ἐὰν δὲν θέλητε νὰ εἰσαγάγητε ὡς νόμιμον Βουλευτὴν τὸν πράγματι τοιοῦτον, καὶ θέλητε νὰ κρατήσητε ἐπί τινα ἔτι χρόνον ἐκτὸς τῆς Βουλῆς τὸν ἀξιοσέβαστον ἄλλως κ. Καλλιφρονᾶν, δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι ὑπάρχει ἀμφιβολία, τίς εἶναι ὁ νόμιμος βουλευτὴς, ὁ γέρων Καλλιφρονᾶς ἢ ὁ Μ. Μελᾶς; Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι εἶναι ἄγνωστον, δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα, τίνα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἤθελε νὰ πέμψῃ ἀντιπρόσωπόν του· καὶ ἐγειρομένης ἀμφιβολίας βασίμου, ἕνεκα καλπονοθεύσεως ἢ ἄλλης αἰτίας, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις, ὅτι πρέπει ἀμφότεροι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, ὅπως ὁ λαὸς ἐρωτηθῇ ἐκ νέου περὶ αὐτῶν. Ἐὰν θέλητε νὰ περιορίσητε τὴν ἐρώτησιν, δηλ. τὴν ἐκλογὴν, εἴς τινα μόνον τμήματα, εἶσθε ἐλεύθεροι. Ἐγὼ ἐξέφρασα τὴν γνώμην μου ἐν πεποιθήσει. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ συμπολίτης μου ἐνόμισεν, ὅτι τὸ τμῆμα προσέβαλε τὸ ὁμοούσιον τῆς ἐκλογῆς διὰ τῆς ἀναγραφῆς ἐλαχίστων τινῶν παραπόνων· ἐγὼ, Κύριοι, ὁμολογῶ, ὅτι τὸ τμῆμα ἐδείχθη ἐπιεικέστατον, ὁμολογῶ, ὅτι ἐν τῷ νομῷ ἡμῶν δὲν εἴχομεν ἐκλογικὴν ἐλευθερίαν, αἱ πιέσεις, ἡ δωροδοκία, πάντα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διέθετεν ἡ Κυβέρνησις, θεμιτὰ καὶ ἀθέμιτα, τὰ μετεχειρίσθη, ὅπως ἐπιτύχωσιν οἱ ὑποψήφιοι αὐτῆς· πάντες σήμερον εἶναι πεπεισμένοι περὶ τούτου, διότι ἰδίοις ὄμμασιν εἶδον ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ τὰς φοβερὰς ἐπεμβάσεις, αἵτινες ἐγένοντο. Πρώτην φορὰν, Κύριοι, ἐπισήμως αἱ ἀρχαὶ, ἡ ἀστυνομία, ὁ στρατὸς ἐπυροβόλησαν κατὰ τοῦ Ἀθηναϊκοῦ λαοῦ, καὶ ἐπλήγωσαν πολίτας, διότι διεδήλουν ἀόπλως καὶ εἰρηνικῶς τὰ φρονήματα αὐτῶν. Εἶναι περιττὸν νὰ μακρηγορήσω, ἀπαριθμῶν ὑμῖν τὰς ἐπιδρομὰς κατὰ τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησε. Φόβος καὶ τρόμος, Κύριοι, ἐπεκράτησεν ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἐπὶ ὁλοκλήρους ἡμέρας, καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς πάντες οἱ ἐνταῦθα παρόντες καὶ ἀκούοντές με ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου καὶ ὅσοι θὰ ἀναγνώσωσι τὰ λεγόμενά μου θὰ ὁμολογήσωσιν, ὅτι εἰς οὐδὲν τμῆμα ἐκλογικὸν τῆς πρωτευούσης ἠδυνάμεθα νὰ προσπελάσωμεν ἡμεῖς, οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι καὶ ἐκεῖ ἐξηκολούθησε τὸ σύστημα τῶν ἐγκαθέτων· ὡρισμένοι ἄνθρωποι, ἀνὰ ἑκατοντάδας μεμισθωμένοι, ὑποστηριζόμενοι δὲ καὶ παρ’ ἀστυνόμων, ἀστυνομικῶν κλητήρων καὶ στρατιωτῶν, ἐπετίθεντο καθ’ ἡμῶν, καὶ σχεδὸν ἡμᾶς αὐτοὺς ἔπαιον κατὰ πρόσωπον διὰ τῶν κλάδων τῆς ἐλαίας, οὓς ἐκράτουν ἀνὰ χεῖρας.
§111ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποῦ ἐγένοντο πυροβολισμοί;
§112ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, ἐνῷ ἐγίνετο διαδήλωσις ἀντιπολιτευομένων, ἀστυνόμος τις ἢ ὁ Γραμματεὺς τῆς Ἀστυνομίας ἔκρινε καλὸν νὰ συλλάβῃ τὸν σημαιοφόρον, τὸν ἡγούμενον τῆς διαδηλώσεως, Ἀλβανὸν ἀγωνιστὴν Τσελεπίτσαρην. Ὁ λαὸς, ὁ ὁποῖος εἶδεν ἐπιτιθεμένην τὴν ἀστυνομίαν, ἵνα συλλάβῃ τὸν σημαιοφόρον αὐτοῦ, ἠθέλησε νὰ ἐλευθερώσῃ αὐτὸν ἀπὸ τὴν ἀστυνομίαν, τότε δὲ οἱ στρατιῶται καὶ οἱ κλητῆρες ἐπυροβόλησαν κατὰ τοῦ λαοῦ. Ἠναγκάσθημεν δὲ νὰ ἐξέλθωμεν ἡμεῖς αὐτοὶ ἀπὸ τὰς οἰκίας μας, ἵνα πείσωμεν τὸν λαὸν, ὅτι ὑπάρχουσι νόμοι, Σύνταγμα καὶ ἐλευθερίαι, καὶ νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπου ὁ λαὸς ὅλος εἶχε συναθροισθῆ, ζητῶν ἱκανοποίησιν κατὰ τῆς βίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, φρονίμως ποιῶν, παρεκάλεσε τὸν λαὸν νὰ ἀπέλθῃ ἐν ἡσυχίᾳ, καὶ προσεκάλεσεν ἡμᾶς, τοὺς ἡγουμένους, νὰ ἀνέλθωμεν εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ καὶ σκεφθῶμεν περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβωμεν, ὅπως ἀποκρούσωμεν τὴν τοιαύτην βίαν. Καὶ τότε ἀπεφασίσαμεν νὰ ἀνενεχθῶμεν πρὸς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα, ἵνα λάβῃ πρόνοιαν κατὰ τῆς ἐκθέσμου ταύτης καταστάσεως.
§113ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν πρόνοιαν ἔλαβε;
§114ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἔλαβον ἀκόμη τὴν τιμὴν νὰ ἔλθω εἰς ἐπικοινωνίαν μετὰ τῆς Αὐτοῦ Μεγαλειότητος, ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι δὲν ἐφονεύθησαν πλέον ἄνθρωποι, δὲν ἐκωλύθη ἡ μεγάλη διαδήλωσις τοῦ Σαββάτου, ἀλλὰ χρήμασι καὶ δωροδοκίᾳ ἐνοθεύθη ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ. Διότι δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων τῆς Συμπολιτεύσεως πλεῖστοι ἦσαν οἱ ἔχοντες ἄφθονον τὸ χρῆμα, ὅπερ μετεχειρίσθησαν πρὸς νόθευσιν τῆς ἐκλογῆς.
§115ΜΕΛΑΣ. Ἀπορῶ, πῶς λέγετε τοιαῦτα, καὶ πῶς ἀνεγράφησαν ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ τμήματος πράγματα τοιαῦτα, χωρὶς νὰ βεβαιωθῶσι. Μὲ γνωρίζουσι πολλοὶ, ὅτι δὲν λέγω λόγους μὴ στηριζομένους ἐπὶ τῶν πραγμάτων, καὶ διαβεβαιῶ μὲ τὸν ἐπισημότερον τρόπον τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἐνταῦθα, ὅτι ἐδόθησαν, δὲν γνωρίζω εἰς πόσους Θηβαίους, τρεῖς χιλιάδας δραχμῶν, εἶναι ψεῦδος, εἶναι ἐλεεινὴ συκοφαντία.
§116ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως εἶναι συκοφαντία, ὅτι μόνον τρεῖς χιλιάδες δραχμῶν ἐδαπανήθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, ἐδαπανήθησαν πολλά. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων). Γνωρίζομεν ὅτι ἔχετε αὐτὸ τὸ πανίσχυρον ὅπλον: «Ἀργυρεέσι λόγχεσι μάχου καὶ πάντα νικήσῃς», καὶ ἔχομεν ἀναμφισβητήτως τὰς ἀποδείξεις, ἀγαπητέ μοι συνάδελφε. Νομίζετε ὅτι προσβάλλουσι τοὺς ὑποψηφίους τῆς Συμπολιτεύσεως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι μετεχειρίσθητε τὸ χρῆμα; προσεβάλατε σεῖς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους προσεφέρατε καὶ οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν τὸ χρῆμα. Ἔχετε πειστήρια ἀναμφισβήτητα τῆς διανομῆς αὐτῶν τῶν περιφήμων πενταδράχμων, τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν (ἐπιδεικνύει δέσμην σημειωμένων πενταδράχμων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων.)
§117ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ κενωθῶσι τὰ ἀκροατήρια.
§118ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (πρὸς τὰ ἀκροατήρια). Σᾶς ἀνεχόμεθα μόνον, Κύριοι, ἐνταῦθα, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐννοήσητε καὶ νὰ μὴ παρεκτρέπησθε. Δὲν δέχομαι οὔτε τὰ χειροκροτήματά σας, οὔτε τὰς ζητωκραυγάς σας. Πρέπει, κύριοι Βουλευταί, νὰ γνωρίζητε, ὅτι τὰ θαυματουργὰ αὐτὰ πεντόδραχμα ἐκυκλοφόρησαν ἀνὰ ἑκατοντάδας καὶ χιλιάδας, καὶ ἐκυκλοφόρησαν κατὰ τὰς δύο τελευταίας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Ἐὰν τὰ πεντόδραχμα αὐτὰ δὲν ἦναι πλαστὰ, δὲν ἦναι ἄκυρα, δὲν ἦναι ἀπαράδεκτα, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἠθέλησε νὰ γράψῃ καὶ ἔχει τετυπωμένην τὴν λέξιν ἐπ’ αὐτῶν, ἀποδεικνύουσιν ὅμως ἕτερόν τι, ὅτι εἶναι αὐτούσια τὰ δοθέντα παρὰ τῶν κυρίων ὑποψηφίων, παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων· εἶναι τὰ κυκλοφορήσαντα ἐν ἀφθονίᾳ ἐν Ἀθήναις, Ἀμαρουσίῳ, Χασιᾷ καὶ λοιποῖς χωρικοῖς δήμοις, ὅπου οὔτε ἐγνωρίζοντο οἱ ὑποψήφιοι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅμως ἔλαβον ψήφους περισσοτέρους ἀπὸ ἡμᾶς ἢ τοὺς συντρόφους ἡμῶν. Πολλαὶ γνῶμαι ἐκυκλοφόρησαν περὶ τοῦ τρόπου τῆς κυκλοφορίας ἢ μᾶλλον περὶ τῆς ποιότητος αὐτῆς τῶν γραμματίων· δὲν θέλω νὰ ἐκθέσω πάσας τὰς κυκλοφορούσας γνώμας, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔρχομαι νὰ ἐκφέρω γνώμας συκοφαντικὰς ἢ καὶ ὑποθέσεις ὑπόπτους κατὰ τοῦ καταστήματος, τοῦ ὁποίου τὰ γραμμάτια ἐκυκλοφόρησαν. Γνωρίζω ὅτι κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας, τὰς μετὰ τὴν ἐκλογὴν, ἓν τῶν γραμματίων τούτων προῆλθεν ἐκ δαπάνης κλητῆρος ἀστυνομικοῦ, ἄλλος ἐπλήρωσε δι’ αὐτῶν τὸν μοῦστον, τὸν ὁποῖον εἶχε λάβει πρό τινος χρόνου καὶ ὤφειλεν, εὑρεθεὶς δὲ τότε ἀμέσως τὴν ἑπομένην τῆς ἐκλογῆς μὲ χρήματα, ἔσπευσε νὰ πληρώσῃ, ἀφοῦ εἶχε περατώσει τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀντιπροσώπου κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς πρό τινος κάλπης ὑπουργικοῦ ὑποψηφίου. Καὶ ἄλλα ἄλλοθεν. Ἔχω ἐνταῦθα ἀκριβῆ σημείωσιν τῶν ὑποψηφίων τῶν δόντων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν λαβόντων τὰ χρήματα καὶ κυκλοφορησάντων αὐτὰ ἀμέσως μετὰ τὴν ἐκλογήν. Ὥστε, κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύνασθε νὰ καυχᾶσθε, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ διάδοσις, ὅτι ἐγένετο χρῆσις τοῦ χρήματος· ἀρκεῖ νὰ ῥίψῃ τις ἓν βλέμμα, ἀρκεῖ νὰ ἀναμνησθῇ τῶν ὀνομάτων τῶν περιλαμβανομένων ἐν τῷ ὑπουργικῷ συνδυασμῷ, ἵνα κατανοήσῃ, ὅτι χρῆσις χρήματος ἐγένετο. Ἡ Κυβέρνησις ἐξέλεξε τοὺς πλουσιωτέρους τῶν πολιτῶν οὐχὶ τοῦ νομοῦ ἡμῶν, ἀλλὰ τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου, καὶ ὑπέδειξεν ὡς ὑποψηφίους. Αὐτὰ δὲ εἶναι ἡ ἀπόδειξις ἡ ἐλαχίστη· ὑπάρχουσι καὶ πλεῖσται ἄλλαι. Ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ μετ’ αὐτῆς ἐνδιαφερόμενοι εἶχον μεριμνήσει ἐγκαίρως περὶ πλαστογραφήσεως τῆς θελήσεως τοῦ ἀτυχοῦς Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἰδίως τοῦ Ἀθηναϊκοῦ, ἀλλ’ ἐφρόντισε, Κύριοι, νὰ αὐξήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλογέων, οὕτως ὥστε νὰ ἔχῃ ἀρκετὸν ποσὸν διαθέσιμον. Ἐξ ἁπλῆς διώρου ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἠδυνήθην νὰ κάμω, διότι ἀτυχῶς δὲν εἶχον περισσότερον χρόνον διαθέσιμον, εὗρον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημιουργηθέντας πλέον τῶν τριακοσίων ψηφοφόρων τοῦ δήμου Ἀθηναίων διὰ βασιλικοῦ διατάγματος ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, ἐντὸς δέκα ἡμερῶν, εἶναι δὲ βεβαιότατον, ὅτι μέχρι τοῦδε πλέον τῶν χιλίων ἐκλογέων εὑρίσκονται δημιουργημένοι διὰ τῆς μεθόδου ταύτης τῶν βασιλικῶν διαταγμάτων· ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ πληροφορία, —δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐβεβαίωσα ταύτην, ἀλλ’ οἱ ἀντιπρόσωποί μου εἰς τὰ τμήματα τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, Ζωοδόχου Πηγῆς καὶ Χρυσοσπηλαιωτίσσης, μὲ ἐβεβαίωσαν,—ὅτι ἐψήφισαν πλεῖστα ἄγνωστα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔφερον βεβαίως τὰ ὀνόματα ἀγαπητῶν ἡμῶν συμπολιτῶν, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὑπὸ τὸν τουρκικὸν ζυγὸν εὑρισκομένων ἢ τὸν βουλγαρικὸν, ἐκ Στενημάχου, Φιλιππουπόλεως καὶ λοιπῶν μερῶν τῆς Θράκης. Κατὰ πόσον ἐψήφισαν ψευδῶς τοιοῦτοι, κατὰ πόσον πάντες, ὑπὲρ τοὺς χιλίους, εὑρίσκονται ἐνταῦθα ἢ ὄχι, δὲν δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω, δύναμαι ὅμως νὰ βεβαιώσω, ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος τούτων ἀπουσιάζει ἐξ Ἀθηνῶν· ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ φέρῃ βεβαίωσιν περὶ τούτου, διότι πάντες οὗτοι, ἀπελθόντες τῶν Ἀθηνῶν, ἔλαβον ποσόν τι ὡρισμένον, καὶ ὑπάρχουσι τὰ σχετικὰ ἐντάλματα. Δὲν ἐπείσθη ὁ προλαλήσας κύριος συνάδελφος, ὅτι οἱ καταστηματάρχαι τῶν Θηβῶν, ὅπως ἐνέστησαν οἱ συνάδελφοί μου ὑποψήφιοι ἐκ τῆς ἐπαρχίας ταύτης, ἐπιέσθησαν παρὰ τοῦ Ἀστυνόμου, τοῦ Μοιράρχου, τοῦ Δημάρχου, παρὰ πάντων τῶν ὀργάνων τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀναστηλώσωσι προγράμματα κυβερνητικὰ εἰς πάντα ἀνεξαιρέτως τὰ καταστήματά των, καὶ ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ἠναγκάσθησαν, ἔφερεν, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐδήλωσαν οἱ καταστηματάρχαι οὗτοι, ὅτι δὲν ἐπιέσθησαν. Ἀλλ’ ἀκριβῶς τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι ἐπιέσθησαν, καὶ ὅπως ἐπιέσθησαν τὴν πρώτην φορὰν, διὰ νὰ ἀναστηλώσωσι τὰ προγράμματα, ἐπιέσθησαν τὸ δεύτερον, ἵνα ποιήσωσι τὴν δήλωσιν ταύτην, σήμερον δὲ, ὅτε εἶναι ἐλεύθεροι, δύνανται νὰ σᾶς βεβαιώσωσι περὶ τούτου.
§119ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἐγένετο ἡ δήλωσις;
§120ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι· ἐγένετο πρὸ τῶν ἐκλογῶν, μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν ἡμῶν εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν διὰ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου ἡ ὑπόσχεσις τοῦ εἰδικοῦ τῆς ἐπαρχίας Μηχανικοῦ, ὅτι θὰ ἐκτελεσθῇ ὁ τάδε δρόμος, ἢ ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ αὐτὸς τὸν δρόμον. Ἐὰν δὲν ἐπιδρᾷ ἡ ὑπόσχεσις τοῦ Μηχανικοῦ, μεταβαίνοντος μετὰ ἐργατῶν καὶ ἐργαλείων, ὅτι θὰ ἔλθῃ μετὰ πέντε ἡμέρας νὰ ποιήσηται ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς, ἢ ἡ θέα τοῦ Μηχανικοῦ, μεταβαίνοντος ἐκεῖ μὲ τὰ χρησιμεύοντα εἰς τὴν χάραξιν τῶν ὁδῶν γνωστὰ παλούκια καὶ ἄλλα σήματα, ποίαν ἄλλην ἐπίδρασιν θέλετε;
§121ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὑποπίπτετε εἰς ἓν ἀκούσιον λάθος· λέγετε ὅτι ὁ Μηχανικὸς μετέβη μετὰ ἐργατῶν καὶ ἐργαλείων, ὅπως σημειώσῃ τοὺς δρόμους· ἡ ἔκθεσις δὲν λέγει τοιοῦτόν τι, λέγει ὅτι ὁ Μηχανικὸς τοῖς εἶπεν, ὅτι θὰ μεταβῇ νὰ χαράξῃ τοὺς δρόμους.
§122ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν γνωρίζω τί λέγει ἡ ἔκθεσις· ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει δῆμος, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ μὴ εἶδον ἀνεστηλωμένους πασσάλους μὲ ἐρυθρὰς γραμμὰς, τοὺς ὁποίους μεταχειρίζονται διὰ τὴν χάραξιν τῶν ὁδῶν οἱ Μηχανικοί.
§123ΣΚΟΥΖΕΣ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ πάσσαλοι, οἱ ὁποῖοι ἐχρησίμευσαν διὰ τὴν χάραξιν τοῦ σιδηροδρόμου Λαρίσσης.
§124ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀπὸ παντοῦ ἐπρόκειτο νὰ διέλθῃ ὁ σιδηρόδρομος Λαρίσσης; Δὲν ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ ὑπάρξῃ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς δολιότητος καὶ τοῦ ψεύδους· οὐδέποτε ἔπρεπε δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ προσφέρωνται δολίως καὶ ν’ ἀπατῶσι τὸν λαόν. Δὲν ὑπάρχει, λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἔνστασις, δοθεῖσα εἰς τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ δήμου Θεσπιῶν. Πικρὰν ἔχομεν, Κύριοι, πεῖραν. Ὑπῆρξαν καὶ ὑπάρχουσι δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι ἄξιοι τῆς ἀποστολῆς των, ἀλλά τινες ἐξ αὐτῶν, σᾶς βεβαιῶ, δὲν περιποιοῦσι τιμὴν οὔτε εἰς ἑαυτοὺς οὔτε εἰς τὸν κλάδον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκουσιν. Ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἑνὸς τῶν τμημάτων τοῦ δήμου ἐκείνου μοὶ κατηγγέλθη, ὅτι ἔφερε τὴν ἐλαίαν ἐπὶ τοῦ πίλου του, καὶ μοὶ κατηγγέλθη ὑπὸ ἑνός, ὅστις ἠπειλήθη ὅτι θὰ πάθῃ, ἐὰν δὲν ψηφίσῃ ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν.
§125Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τακτικὸς δικαστὴς ἦτο;
§126ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ὑπάρχουσί τινα χωρία, τὰ ὁποῖα ἔχουσι δυστυχῶς σχέσεις πολλὰς μὲ τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην, καὶ τὰ χωρία ἐκεῖνα δὲν ἠδύναντο νὰ ψηφίσωσιν ἐλευθέρως, διότι ὑπῆρχεν ἐκεῖ ὁ ἀνακριτὴς, ὁ ὁποῖος μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἀνέμενε τοὺς χωρικοὺς εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν ἐπηρεάσθησαν οἱ ἐκλογεῖς τοῦ δήμου Αὐλίδος ἀπὸ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῆς παροχῆς τῶν χρημάτων, τῶν ὁποίων εἶχον ἀνάγκην; Δὲν ἐπηρεάσθησαν· διότι, λέγει ὁ κύριος συνάδελφος, «ἡμεῖς ἐλάβομεν ἑκατὸν ψήφους, ὁ δὲ Ζυγομαλᾶς καὶ οἱ συνάδελφοί του τριακοσίας». Ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε, κύριε συνάδελφε, τί θὰ ἐλαμβάνετε, ἐὰν δὲν ἐξεδίδετο οὐχὶ ἁπλῆ ἀπόδειξις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ βασιλικὸν διάταγμα· βασιλικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τὴν Παρασκευὴν, δύο ἡμέρας ἀκριβῶς πρὸ τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ σταλῇ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον καὶ ἴδωσιν οἱ ἐκλογεῖς καὶ πεισθῶσι, διότι ἐδυσπίστουν πρὸς τὰς ὑποσχέσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὑποψηφίου. Τὸ διάταγμα ἐκεῖνο δὲν ἦτο πολὺ σοβαρόν· ἐξεδόθη ἐπὶ τῇ βάσει νόμου, ὁ ὁποῖος εἶναι οὐ μόνον σεβαστὸς, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, καὶ ἀξιόλογος, καὶ ἂν ὑπάρχῃ τι κατ’ αὐτοῦ, εἶναι ἕν, ὅτι εἶναι ἐλλιπὴς, δὲν εἶναι πλήρης. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θέλουσι προσπαθήσει νὰ βελτιώσωσι τὸν νόμον αὐτόν. Ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνηται τοιαύτη χρῆσις τοιούτου νόμου, νὰ μεταχειρισθῆτε τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως, ἵνα ἐξαπατήσητε τοὺς χωρικούς, ὅτι θὰ τοῖς παραχωρήσητε ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν, ἵνα πληρώσωσι τὸν κύριον δικαιωμάτων τινῶν ἐπὶ ἐκτάσεων, τὰς ὁποίας εἶχον ἀγοράσει οἱ χωρικοὶ τῇ μεσολαβήσει μου. Ἡ δύναμις ἡμῶν ἐν τῷ δήμῳ Αὐλίδος εἶναι ὡρισμένη, ὅπως καὶ ἐν τῷ δήμῳ Τανάγρας. Ἡ σύμπραξις ἡμῶν μετὰ τοῦ Κουκούλεζα, ἑνὸς τῶν ἰσχυροτέρων κομματαρχῶν ἐν τῷ δήμῳ Τανάγρας, καὶ τοῦ Κουκούλεζα καὶ Κατσίνα ἐν τῷ δήμῳ Αὐλίδος, ἔφερεν ἡμᾶς εἰς πλήρη παμψηφίαν. Ἐλάβετε πολλὰς ψήφους ἀναλόγως εἰς τὸν δῆμον Τανάγρας· χάρις εἰς τὸν Μηχανικὸν, ἐλάθετε πολλὰς ἀναλόγως εἰς τὸν δῆμον Αὐλίδος, χάρις εἰς τὸ βασιλικὸν διάταγμα. Πλὴν τοῦ ὅτι δὲν εἴχατε ἰσχὺν, οἱ χωρικοὶ εἶχον ἀγανακτήσει κατὰ τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατ’ αὐτῶν εἶχε λάβει ἀνόμως καὶ ἀδίκως, καὶ εἶχον τὴν διάθεσιν νὰ καταψηφίσωσι τοὺς ὑποψηφίους αὐτῆς.
§127ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐκ τοῦ δήμου Αὐλίδος κατὰ τὸ θέρος τὸ περυσινὸν δέκα νέους ἐκ τῶν καλλιτέρων οἰκογενειῶν τοὺς εἶχον κλείσει εἰς ἓν μπουντρούμιον τῆς Μοιραρχίας Ἀθηνῶν καὶ τοὺς εἶχον ἀφήσει μὲ ἓν κουμάρι νερὸ ἐπὶ ὁλόκληρον ἡμέραν!
§128ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τί πρῶτον, τί δ’ ὕστατον νὰ εἴπωμεν διὰ τὸν δυστυχῆ αὐτὸν δῆμον; Ἐν καιρῷ θέλει γείνει πάλιν λόγος περὶ ὅσων ὑπέστησαν οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ χωρικοὶ, καὶ θέλομεν ζητήσει περὶ τούτων εὐθύνας. «Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγίνης οὐδὲν ἐγένετο, οὐδεμία πίεσις, οὐδεὶς ἀποκλεισμὸς, ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα ἐψηφοφόρησαν σχετικῶς ἀρκετοί· ἔπρεπε νὰ ψηφίσωσιν ὀλιγώτεροι!» φωνεῖ ὁ προλαλήσας. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Αἰγίνης ἀνέρχεται εἰς 1500, καὶ ἐψήφισαν περὶ τοὺς 700, δηλ. τὸ ἥμισυ τῶν ἐκλογέων, καὶ ὁ συνάδελφος δὲν παραδέχεται, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ λόγος τις, ὁ κωλύσας τούτους νὰ ψηφίσωσιν. Ὅλοι ἔχετε ἐπαρχίας, καὶ ὅλοι γνωρίζετε, πῶς ἐνεργοῦνται αἱ ἐκλογαί· ὑπάρχει εἰς δῆμόν τινα ἀποτέλεσμα ἐκλογικὸν, κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ ἐψήφισαν μόνον οἱ ἡμίσεις ἐκλογεῖς, ἂν δὲν ὑπῆρξε λόγος τις ὁ κωλύσας; Οὐδαμοῦ. Οἱ ἀπολειπόμενοι πάντοτε φθάνουν 5 ἕως 10% ἐπὶ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφόρων. Τίς λόγος λοιπὸν ἐκώλυσε τοὺς ἐκλογεῖς ἐν Αἰγίνῃ νὰ προσέλθωσιν εἰς τὰς κάλπας; ἆρά γε λόγος φυσικὸς, λόγος ἀπουσίας; Ἀπεδείχθη ὅτι μέγα μέρος ἐκλογέων, οἱ σπογγαλιεῖς, κατὰ τὰ τέλη Σεπτεμβρίου καὶ ἀρχὰς Ὀκτωβρίου εὑρίσκοντο ἤδη ἐν Αἰγίνῃ, ὅπως μᾶς ἐβεβαίωσαν· ἡμεῖς δὲ, μεταβάντες ἐκεῖ, εὕρομεν μικρὸν ἀριθμὸν ἐκλογέων, ἀλλὰ μᾶς εἶπον, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἤτοι πρὸ τῆς ἐκλογῆς, θὰ ἐπανέλθουν ἅπαντες.
§129ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ μάλιστα ἐσκέφθημεν νὰ μεταβῶμεν πάλιν εἰς τὴν Αἴγιναν.
§130ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα, ἐσκέφθημεν τοῦτο ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅπως ἴδωμεν καὶ πάντας τοὺς σπογγαλιεῖς ἐπιστρέφοντας. Οἱ σπογγαλιεῖς ἐπανῆλθον λοιπὸν, ἀλλ’ οἱ ἐκλογεῖς ἀπεκλείσθησαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Αἰγίνης ἐκ τῶν παρανόμων ἐνεργειῶν τοῦ Δημάρχου, ὅστις, Κύριοι, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι εἶναι πρότυπον Δημάρχου, εἶναι ὁ αὐθαδέστερος περὶ τὴν ἐνέργειαν ἐκλογικῶν ὀργίων. Αὐτὸν τὸν κ. Δήμαρχον ἔσχον ἄλλοτε τὴν καλωσύνην, διὰ νὰ μὴ εἴπω τι χεῖρον, νὰ παρουσιάσω εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν, καὶ τὸν ἐσύστησα ὡς φίλον του πρὸ ἐτῶν. Τότε, μόλις ἐπαρουσιάσθη, ἐγονυπέτησε καὶ ἠσπάσθη τὴν χεῖρα τοῦ κ. Δηλιγιάννη... Ἐνθυμεῖσθε, κύριε Πρωθυπουργέ;
§131Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.
§132ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ τοῦ εἶπε: «Σὺ εἶσαι ὁ ἀνὴρ ὁ μέγας, ὁ μόνος κτλ.» Τὴν στιγμὴν ἐκείνην μετενόησα ὅτι ἐμεσολάβησα διὰ τὴν παρουσίασιν αὐτὴν, διότι εἶδον, ὅτι εἶχον νὰ κάμω μὲ ἄνθρωπον εὐτελῆ καὶ ἀνάξιον. Καὶ πραγματικῶς, ἐνῷ οὗτος ἐγονυπέτησε κατ’ ἀρχὰς καὶ ἠσπάσθη τὴν χεῖρα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, μόλις εἶδεν ὅτι ἡ δύναμις ἐγκατέλειψε τὸν τότε Πρωθυπουργὸν, ἐστράφη κατ’ ἐκείνου, τοῦ ὁποίου γονυπετῶς ἠσπάζετο τὴν χεῖρα! Ὅσον χαμερπὴς καὶ ταπεινὸς πρὸ τῶν ἰσχυρῶν, τόσον αὐθάδης καὶ θρασὺς κατὰ τῶν ἀδυνάτων! Ἔχων ὁ κύριος οὗτος τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν εἰς τὴν διάθεσίν του καὶ τὴν ἀστυνομίαν ἰδίαν, ἐπεβλήθη εἰς τοὺς κατοίκους ἐκεῖ, καὶ ὅτε μετέβημεν εἰς τὴν Αἴγιναν, εὕρομεν ἀληθῆ τρομοκρατίαν· δὲν ἐτόλμων οἱ ἄνθρωποι νὰ ἔλθουν νὰ μᾶς χαιρετίσουν, διότι οἱ τολμήσαντες, —καὶ ὑπῆρξαν τοιοῦτοι,—συνελήφθησαν, ἐδάρησαν ἀνηλεῶς καὶ ἐῤῥίφθησαν εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς ἀστυνομίας, καὶ ἐδέθησαν διὰ σιδηρῶν δεσμῶν. Ταῦτα, Κύριοι, εἶναι ἡ πραγματικὴ ἀλήθεια. Εἶναι ἀναμφισβήτητα τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα διέπραξεν ὁ Δήμαρχος αὐτός. Ἔσχε δὲ ὁμολογουμένως ἀντάξιον βοηθόν του ἕνα ἀνθυπομοίραρχον Σαραβέλαν, ὅστις ἐπίσης διέπραξεν ὄργια αἴσχιστα κατὰ τῶν πολιτῶν, ἁπλῶς διότι ἦσαν ἀντιπολιτευόμενοι, διότι ἐπρόφερον τὴν λέξιν κορδόνι· αὐτὸ ἦτο ἀφορμὴ νὰ δένωνται διὰ σιδήρων καὶ νὰ ῥίπτωνται εἰς τὰς φυλακάς· καὶ κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ κ. Μαρκέλλου ἐτόλμησε νὰ ἐπιβάλῃ χεῖρα, καὶ ἠθέλησε νὰ προσβάλῃ αὐτὸν δημοσίᾳ, διὰ νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ θάῤῥος ἀπὸ τοὺς ἁπλουστέρους. Ἀπέκλεισεν ὁλόκληρον χωρίον τῆς ἐπαρχίας Αἰγίνης ἀπὸ τοῦ νὰ ψηφίσῃ· καὶ ἔπειτα λέγετε, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἐπηρεασμὸς καὶ δὲν ὑπῆρξε λόγος ἀποχῆς ἐκ τῶν καλπῶν τῶν ἐκλογέων! Ἰδοὺ ὁ λόγος, δι’ ὃν μόνον 700 περίπου προσῆλθον εἰς τὰς κάλπας· οἱ ἄλλοι δὲν ἐτόλμησαν νὰ προσέλθωσιν, ὁλόκληρον δὲ χωρίον, ὡς εἶπον, ὁ Μεσαγρὸς, δὲν προσῆλθε νὰ ψηφίσῃ. Ζητοῦμεν, Κύριοι, τὴν ἀνόρθωσιν τῆς δικαιοσύνης, διὰ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Σεῖς δύνασθε νὰ πράξητε ὅ,τι θέλετε, δύνασθε ν’ ἀκυρώσητε ὁλόκληρον τὸν νομὸν,—καὶ τοῦτο προτείνω ἐγὼ πεποιθότως,—καὶ νὰ στείλητε ὅλους ἡμᾶς εἰς νέον ἀγῶνα, ὅπως ἔχωμεν τὴν εὐχαρίστησιν ὑπὸ τὸν νόμον, ὑπὸ τὴν ἐλευθερίαν νὰ ἀγωνισθῶμεν ἐκ νέου πάντες, κύριε Δραγούμη καὶ κύριε Μπουφίδη· δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν δυσκολίαν, θέλομεν μόνον ἐλευθερίαν, θέλομεν νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν λόγχην καὶ τὸ χρῆμα ἐναντίον ἡμῶν. Ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τοῦ τμήματος καὶ ἑπομένως νὰ ἀκυρώσῃ μόνον ὡρισμένα τμήματα ἐκλογῆς, νὰ πέμψῃ δὲ, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα, ἐπιτροπὴν ἐξεταστικὴν, εἶναι ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ. Ἕν καὶ μόνον θέλω παρακαλέσει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἅπασαν τὴν Βουλὴν, ὅπως εὐρύνῃ τὸν κύκλον τῆς δικαιοδοσίας τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν θὰ θελήσῃ τυχὸν ν’ ἀποστείλῃ, διότι ἴσως θέλει νὰ δείξῃ μεγίστην μακροθυμίαν πρὸς τοὺς κκ. συναδέλφους, ὅπως ἀκούσῃ τὰ παράπονα τοῦ ἀξιοτίμου Σκουζὲ καὶ τοῦ κ. Μπουφίδου, οἵτινες δυσπιστοῦσιν εἰς τὰς ἐκθέσεις, δυσπιστοῦσιν εἰς τὸ τμῆμα, δυσπιστοῦσιν εἰς τὰ αὐταπόδεικτα, καὶ λέγουσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόδειξις· θέλετε λοιπὸν ἐπιτροπὴν νὰ πιστοποιήσῃ πάντα ταῦτα; στείλατέ την· σᾶς παρακαλοῦμεν μόνον νὰ μὴ περιορίσητε αὐτὴν εἰς ὡρισμένα τμήματα, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐρευνήσῃ περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς, διότι ἁπαξάπασα ἡ ἐκλογὴ τοῦ νομοῦ τούτου εἶναι ἄκυρος, καὶ ἐκ τοῦ πορίσματος τοῦ ἐλέγχου τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης θέλετε πεισθῆ, ὅτι πάνθ’ ὅσα κατηγγέλθησαν ὑμῖν ἐνταῦθα εἶναι ἀληθῆ, ἀληθέστατα, καὶ ἴσως κατώτερα τῆς ἀληθείας.
§133ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μήπως ἔχετε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπαρχίας Αἰγίνης;
§134ΣΚΟΥΖΕΣ. Εἶναι πλήρης ἰσοψηφία.
§135ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι πλήρης ἰσοψηφία μεταξὺ ἐκείνων, οἵτινες πάντες ἀκωλύτως ἐψήφισαν σᾶς, καὶ τῶν ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι ἐτόλμησαν καὶ εἰς οὓς ἐπετράπη νὰ ψηφίσουν ἡμᾶς.
§136ΣΚΟΥΖΕΣ. Τινὲς ἀντιπολιτευόμενοι, ὡς λ. χ. ὁ Ῥάδος, ἔλαβον περισσοτέρας ψήφους καὶ ἀπὸ σᾶς καὶ ἀπὸ ἡμᾶς.
§137ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ποῦ λοιπὸν ἡ τρομοκρατία, τὴν ὁποίαν ἐξήσκησεν ὁ Δήμαρχος, ἀφοῦ μοιράζονται αἱ ψῆφοι;
§138ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν προσῆλθον οἱ φίλοι ἡμῶν εἰς τὰς κάλπας, καὶ διὰ τοῦτο ἐπῆλθεν ἰσοψηφία. Ἡμεῖς εἴχομεν ἀναμφισβητήτως τὰ τρία τέταρτα τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Αἰγίνης.
§139ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ γραμμάτια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῶν πέντε δραχμῶν φέρεται ἡ λέξις «ἀπαράδεκτον»· τίς εἶναι ὁ θέσας τὴν λέξιν ταύτην; διότι αὐτὸ εἶναι ἐγκληματικὸν, εἶναι καθαρὰ ἀπάτη. Πῶς κατόπιν τὰ ἐδέχθη ἡ Τράπεζα, ἀφοῦ εἶναι ἄκυρα;
§140ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑπάρχει ἡ γνώμη παρά τισιν, ἣν δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι τὰ γραμμάτια ἐκυκλοφόρησαν πρὸς δωροδοκίαν τῶν ἐκλογέων, συγχρόνως δὲ καὶ ἀπάτην αὐτῶν, πρὸς τιμωρίαν. Καὶ τὰ γραμμάτια αὐτὰ βεβαίως δὲν θὰ ἴσχυον τὴν ἑπομένην τῆς Κυριακῆς, ἐὰν ἴσχυον οἱ πεσόντες, ἰσχύουν δὲ σήμερον, διότι δὲν ἰσχύουν ἐκεῖνοι. Μίαν παράλειψιν κατὰ τὴν ῥύμην τοῦ λόγου μου ἔπραξα, τὴν ὁποίαν σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνορθώσω. Τὸ τμῆμα κἄπου ἀναφέρει, ὅτι κατὰ τὰ πρακτικὰ δὲν ἐγένοντο ἐνστάσεις, καὶ ἑπομένως λέγουν ὁ κ. Μπουφίδης καὶ ὁ κ. Σκουζὲς, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐνστάσεις κατόπιν γενόμεναι, διότι ἀληθεῖς ἐνστάσεις δὲν ὑπάρχουν, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ψηφοφορίας οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο. Τυχαίως ἠδυνήθην μόλις νὰ ῥίψω ἓν βλέμμα εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ δήμου Ἐλευσῖνος, καὶ τί βλέπω; σωρείαν ἐνστάσεων ἐναντίον τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Ἠρνήθησαν εἰς ἡμᾶς τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν δικαίωμα νὰ ἔχωμεν ἐπὶ τῆς κάλπης ἡμῶν· ἠθέλομεν νὰ θέσωμεν ἐπὶ τῶν καλπῶν ἡμῶν σῆμα πεύκης, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἔκρινε καλὸν νὰ μὴ μᾶς ἐπιτρέψῃ τοῦτο.
§141ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποῖος τὸ εἶχε τὸ σημεῖον τῆς πεύκης;
§142ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἑτέρα ὁμάς.
§143ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποία ὁμάς;
§144ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ ὑπὸ τὸν κ. Ράλλην.
§145ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λοιπὸν κανονίσατε τοὺς μεταξύ σας λογαριασμούς.
§146ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ εἶχεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπολίτευσις (ἱλαρότης).
§147ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μία ἦτο Ἀντιπολίτευσις ἐπίσημος, ἡ μόνη, ἡ μεγάλη, τῆς ὁποίας ἡγέτης ἦτο ὁ κ. Δηλιγιάννης. Λοιπὸν ἠρνήθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ μᾶς δώσῃ τὸ σῆμα ἐκεῖνο, ἂν καὶ ἡμεῖς πρῶτοι τὸ ἐζητήσαμεν.
§148ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ φαίνεται ἀνῆκεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπολίτευσιν.
§149ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐθνικὴ Ἀντιπολίτευσις καὶ Ἐθνικὴ Κυβέρνησις εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ ὁμάς· ἠδελφώθητε κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς.
§150ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ παράπονον ἔπρεπε νὰ τὸ κάμητε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία φαίνεται, ὅτι ἀνῆκεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπολίτευσιν.
§151ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅπου ἠδύνασθε, συνεπράξατε, διὰ νὰ ἀποκλείσητε τὴν ἐθνικὴν, τὴν μεγάλην, τὴν πραγματικὴν ἀντιπολίτευσιν· τὸν αὐτὸν σκοπὸν εἴχατε καὶ ὑμεῖς καὶ ἐκεῖνοι. Τὰ πρακτικὰ, Κύριοι, ὁμολογοῦσιν, ὅτι ἐνστάσεις ἐγένοντο, ὅτι δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοὶ κλπ. εὑρίσκοντο εἰς τὸ τμῆμα τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐπηρέαζον τοὺς ἐκλογεῖς. Τούτου ἕνεκα, Κύριοι, παρακαλῶ, ἂν μὲν ἡ Βουλὴ σκέπτηται νὰ ἀκυρώσῃ ὡρισμένον τμῆμα, νὰ ἀκυρώσῃ σὺν αὐτῷ καὶ τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Ἐλευσῖνος, ὁπωσδήποτε ὅμως νὰ εὐρύνῃ τὸν κύκλον τῆς δικαιοδοσίας τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ βεβαιώσῃ τὰς παραβάσεις τὰς γενομένας, νὰ εὐρύνῃ τὸν κύκλον τῆς δικαιοδοσίας αὐτῆς, οὕτως ὥστε νὰ δυνηθῇ αὕτη νὰ ἐξετάσῃ ἐν ὅλῳ τῷ νομῷ τὰς παρανομίας τὰς γενομένας, καὶ νὰ βεβαιώσῃ αὐτὰς, οὕτω δὲ νέα νόμιμος ἐκλογὴ νὰ ἐνεργηθῇ ἐν ὅλῳ τῷ νομῷ περὶ πάντων ἡμῶν.
§152ΔΑΓΡΕΣ. Ἐλέχθη κἄτι τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητον. Ὁ προαγορεύσας φίλος μου ἀνέφερε τὴν ἐν τῇ Βουλῇ εἴσοδον τοῦ ἀειμνήστου Ζαΐμη κατὰ τὸ 1879. Μετὰ τοῦ Ζαΐμη εἰργάσθην, τὸν Ζαΐμην ἠκολούθησα ὡς ὀπαδὸς μέχρι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, καὶ ἐπειδὴ ἐῤῥέθη τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἠθέλησαν νὰ ἐξομοιώσουν μὲ τὴν πρότασιν τοῦ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ γέρων Καλλιφρονᾶς, ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, ὅτι διαφέρει πολὺ τὸ ἓν τοῦ ἄλλου. Δὲν ἤμην Βουλευτὴς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἤκουσε τὰ διατρέξαντα περὶ τῆς προσθήκης τῶν ψήφων, αἱ ὁποῖαι εὑρέθησαν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ζαΐμη... Ἀπαντῶ εἰς τὸν φίλον μου κ. Δημητριάδην, ὅτι καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Ἑλλὰς σύμπασα μὲ τὰς ἀναμνήσεις τοῦ παρελθόντος ζῇ καὶ ἐναβρύνεται καὶ ὄχι μὲ τὰ σήμερον γιγνόμενα. Ἡ Βουλὴ ἐπείσθη τότε ἐξ ἀναμφισβήτων περιστατικῶν, ὅτι χεὶρ ἀληθῶς ἐχθρικὴ ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην τοῦ ἀειμνήστου Ζαΐμη, ὅπερ ἐβεβαιώθη καὶ διὰ δικαστικοῦ βουλεύματος, καὶ ὡς εἷς ἄνθρωπος, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη διχογνωμία, μολονότι ὁ Ζαΐμης εἶχε καὶ ἐχθροὺς, διότι δὲν ἦτο ἄνθρωπος τυχαῖος, διηύθυνε κόμμα, ἡ Βουλὴ ἐδέχθη τὸν μακαρίτην Ζαΐμην, ὅστις μετὰ πολλὰς πιέσεις ἐπείσθη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Σήμερον διαφέρει τὸ πρᾶγμα. Ἐκτιμῶ παντὸς ἄλλου τὸν γέροντα Καλλιφρονᾶν, διότι οὗτος ἐπάλαισεν, ὡς οὐδεὶς ἄλλος, διὰ τὰς ἐλευθερίας τοῦ τόπου, ὑπῆρξε τὸ φόβητρον τῆς Βαυαροκρατίας· πολλάκις ἔκλιναν γόνυ ἐνώπιόν του, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι, ἂν τὸ μάθῃ, δὲν θέλει ποτὲ δεχθῆ νὰ εἰσέλθῃ οὕτω πως εἰς τὴν Βουλήν. Μετὰ τοῦτο ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ζήτημα τῆς δωροδοκίας. Δὲν ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἔλαβε χώραν δωροδοκία, ἀλλ’ ὅπου ἀποδειχθῇ ὅτι ἔλαβε χώραν κατὰ τὰς ἐκλογὰς, πρέπει νὰ τιμωρηθῇ, διότι ἡ δωροδοκία εἶναι κακοηθεστέρα καὶ τῆς βίας. Ἡ βία καὶ ὁ ἀποκλεισμὸς ἔρχεται ἐξ ἀνωτέρας δυνάμεως, ἀλλ’ ἡ δωροδοκία ἐξευτελίζει τὸν ἄνθρωπον, τὸν ἀναγκάζει νὰ πωλήσῃ τὴν συνείδησίν του, καὶ μὴ λησμονήσητε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς καὶ ἐν τῇ ἀρχαιότητι καὶ ἐν τῇ ἐπαναστάσει τοῦ 1821 διὰ τῆς πτωχείας καὶ τῆς ἐνδείας ἐμεγαλούργησε (χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων). Λοιπὸν καὶ σήμερον οἱ πλούσιοι ἂς διαθέτουν τὰ πλούτη των ὅπως θέλουν, παρακαλοῦμεν ὅμως αὐτοὺς νὰ μὴ διαθέτωσι χρήματα πρὸς ἐξευτελισμὸν τοῦ λαοῦ.
§153ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἀποτείνεσθε βεβαίως πρὸς ἡμᾶς.
§154ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγκλημα φοβερὸν κατηγγέλθη ἐνώπιόν μας, τὸ τῆς δωροδοκίας. Ἰδοὺ τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος, παραδίδεται ἐνώπιον ὑμῶν (παραδίδει τῷ κ. Προέδρῳ χάρτινον πεντάδραχμον). Θέλω παρακαλέσει τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ αὐστηρὰς ἀνακρίσεις περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι παρουσιάζονται πλεῖστα γραμμάτια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τοιαῦτα.
§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ.
§156ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω, Κύριοι, ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος. Ἔχω μίαν πρότασιν νὰ ὑποβάλω, ζητῶν ἴσα ἴσα τὴν τροποποίησιν τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης, καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῶν λόγων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκ μέρους τῶν ἀγορευσάντων ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως, καὶ ἡ ἀντίκρουσις ἐπίσης ἀπὸ τοὺς ἀγορεύσαντας ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, δὲν μὲ ἔπεισαν, ἐμὲ τουλάχιστον, οὔτε περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, ἀλλ’ οὔτε περὶ τοῦ ἀκύρου αὐτῆς, ἀφῆκαν δὲ ἀμφιβολίας τινὰς, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην δὲν δύνανται νὰ φέρουν εἰς θέσιν τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ψῆφον βεβαίαν, δι’ αὐτὸ προτείνω, ὅπως ὁ δῆμος Αἰγίνης περιληφθῇ εἰς τὸ ζήτημα τὸ δεύτερον τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον προτείνει νὰ σταλῇ ἐπιτροπή. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἀπωτέρα, καθόσον, ἐὰν ἐζητεῖτο ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης καὶ αὕτη ἀπεφαίνετο εἴτε ὑπὲρ τοῦ κύρους εἴτε ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου αὐτῆς, δὲν ἠδύνατο πλέον νὰ ψηφοφορήσῃ, ἂν πρέπῃ νὰ σταλῇ ἐπιτροπή, ἐνῷ τοὐναντίον δύναται νὰ συμβῇ, ἐὰν ἀποφασίσῃ νὰ μὴ σταλῇ ἐπιτροπή, δύναται κατόπιν νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ προταχθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ νὰ ζητήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς δευτέρας προτάσεως τοῦ τμήματος, συμπεριλαμβανομένου εἰς αὐτὴν καὶ τοῦ δήμου Αἰγίνης. Ἐπίσης δὲ, ἐπειδὴ ὑπάρχουν τμήματα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουσι λόγοι πείθοντες, ἱκανοὶ τοὐλάχιστον, ὥστε νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ καὶ ἑπομένως θὰ βραδύνῃ νὰ τελειώσῃ τὸ ἔργον της εἴς τινα τῶν τμημάτων, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ κατὰ τμῆμα ἐκ τῶν προτεινομένων ὑπὸ τοῦ προεξελεγκτικοῦ τμήματος, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ δήμου Αἰγίνης, εἰς ποῖα θέλει νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπή.
§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ πρῶτον ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ τμήματος, τοῦ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ διὰ τοὺς τρεῖς βουλευτὰς κκ. Ν. Λεβίδην, Α. Ζυγομαλᾶν καὶ Δ. Ράλλην. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐρωτᾶται ἤδη ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ἑτέρας προτάσεως τοῦ τμήματος περὶ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ κ. Δημητρίου Ν. Καλλιφρονᾶ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Κατόπιν προτείνεται τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Αἰγίνης (θόρυβος).
§158ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι· διότι ἐγένετο πρότασις νὰ διαιρεθῇ.
§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ τμήματος περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς εἰς διάφορα τμήματα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν, ἐτροποποιήθη δὲ ἡ πρότασις αὕτη, προτεινομένου ἤδη ὑπὸ τοῦ κ. Σπηλιάδου, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ σταλῇ καὶ εἰς τὸν δῆμον Αἰγίνης.
§160ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶναι καὶ ἡ ἰδική μου τροποποίησις περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς ὅλα τὰ ἐκλογικὰ τμήματα τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας... (διάλογοι). Καὶ διὰ τὴν Ἐλευσῖνα.
§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἐὰν παραδέχηται νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ εἰς τοὺς ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναφερομένους δήμους, ἤτοι τοὺς δήμους Σαλαμῖνος, Ἐρυθρῶν, Θηβαίων, Ἀκραιφνίων, Θεσπιῶν, Τανάγρας, Θίσβης, Πλαταιῶν, Αὐλίδος, Λεβαδείας, Πέτρας καὶ Ὀρχομενίων, καθὼς καὶ εἰς τοὺς δήμους Αἰγίνης καὶ Σαλαμῖνος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἤδη ψηφίζεται ἡ ἑτέρα πρότασις τοῦ τμήματος περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Θόρυβος).
§162ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων δὲν προτείνεται δι’ ἐπεμβάσεις κυβερνητικάς· λόγοι γενικοί... (Θόρυβος).
§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἦτο αὐτὴ, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνεκοίνωσα. (Διάλογοι).
§164ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Προτοῦ ζητήσητε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Χθὲς, στηριζόμενοι εἰς ἄλλην ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ, προέβημεν εἰς ψηφοφορίαν περὶ ἑνὸς ἑκάστου προσώπου, διότι ἐν τῇ Βουλῇ εἶχον σχηματισθῆ διάφοροι πεποιθήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, κατὰ πόσον ἐπέδρασαν αἱ ἐπεμβάσεις δι’ ἕνα ἕκαστον τῶν ἐκλεγέντων Βουλευτῶν. Νομίζω, ὅτι τὴν αὐτὴν ἀρχὴν ὀφείλωμεν νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ σήμερον. (Θόρυβος).
§165ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐτελείωσεν ἡ ψηφοφορία.
§166ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλσαμάκη, νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως χωριστὰ δι’ ἕνα ἕκαστον τῶν Βουλευτῶν. (Θόρυβος).
§167ΤΙΝΕΣ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.
§168Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω ἐὰν, ὅτε ἐτέθη τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, ἦτο παροῦσα ἡ Ἀντιπολίτευσις ἢ ὄχι, ἐπειδὴ ὅμως ἐνδέχεται νὰ γείνῃ περὶ τούτου λόγος, παρακαλῶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§169ΤΙΝΕΣ. Διὰ ποίους;
§170ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὅσους ἐπηρεάζεται ἡ ἐκλογή.
§171ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἀφοῦ θὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, πρέπει νὰ τὸ θέσητε δι’ ἕκαστον τῶν ἐπιτυχόντων χωριστὰ, ὅπως ἐγένετο καὶ χθές. Εἶναι ζήτημα συνειδήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ ἡ Βουλή. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Βαλσαμάκης ἔχει δίκαιον, προτείνων νὰ τεθῇ ἡ αὐτὴ βάσις, ἡ ὁποία ἐτέθη χθές. (Διάλογοι).
§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ μεταβάλω τὸ ζήτημα τώρα. (Θόρυβος).
§173ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ψηφοφορία πρέπει νὰ γείνῃ κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Ἐὰν προτείνηται ἡ διαίρεσις, θέλομεν ἀποδεχθῆ τὴν διαίρεσιν, ἑπομένως θέλει γείνει κατ’ ἄτομον ἡ ψηφοφορία, πλὴν τῶν τριῶν Βουλευτῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐπεκυρώθη.
§174ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νομίζω ὅτι οἱ ψηφοφορήσοντες ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἐννοοῦν ὅτι ἀκυροῦται αὕτη μόνον καθόσον ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα· ἑπομένως, ἐπειδὴ εἴμεθα πάντες σύμφωνοι, καὶ ἐπειδὴ γνωρίζομεν ἐπίσης ποίους ἐπηρεάζει ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς, κατ’ ἐμὴν γνώμην εἶναι περιττὸν νὰ γείνῃ ψηφοφορία χωριστὰ κατ’ ἄτομον. Σεῖς, κύριε Πρόεδρε, θέλετε ἴδει, ποίους ἐπηρεάζει ἡ ἀκύρωσις· εἶναι οἱ τελευταῖοι, μοὶ φαίνεται.
§175ΤΙΝΕΣ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.
§176ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Χοϊδᾶ καὶ Χατζηπέτρου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).
| Λ. Δεληγεώργης | ἀρν. | Σπ. Νοταρᾶς | Ν |
| Δ. Χατζόπουλος | ἀρν. | Γ. Φαρμακόπουλος | Ν |
| Ν. Μακρῆς | Ν | Ἀν. Δημητριάδης | Ο |
| Χαρ. Τρικούπης | Δημ. Οἰκονόμου | Ν | |
| Δ. Σ. Βουλπιώτης | Ἰω. Δηλιγιάννης | Ο | |
| Γεώρ. Σισμάνης | Ἄγγ. Γεωργαντᾶς | Ν | |
| Τατσέλος Μαυρομμάτης | Ἠλ. Ποταμιάνος | Ο | |
| Ἀθ. Ἴσκος | Ν | Εὐστ. Τουρνάκης | |
| Μιχ. Ἰατρίδης | Ν | Θ. Π. Δηλιγιάννης | ἀρν. |
| Ἰω. Ῥάγκος | Θ. Β. Δηλιγιάννης | ||
| Δημ. Πετρίδης | Ν | Π. Μανέτας | Ν |
| Ἀρ. Σακελλαρόπουλος | Ν | Ι. Βρυώνης | Ν |
| Χ. Χρηστόπουλος | Ν | Π. Μαυροκέφαλος | ἀρν. |
| Φιλ. Βάρβογλης | Ν | Γ. Μπούμπουλης | Ν |
| Κ. Κωνσταντόπουλος | Α. Μαυρογορδάτος | ||
| Θ. Πέῤῥος | Ν | Γ. Κόρπας | Ν |
| Ἠλ. Φλέσσας | Ν | Ν. Συνοδινὸς | Ν |
| Εὐθ. Σπυράκης | Ν | Κ. Ἀργυρόπουλος | Ν |
| Κ. Κατσικόπουλος | Π. Ταταράκης | ||
| Ἰω. Ἀντωνόπουλος | Γ. Μαυρομαρᾶς | Ν | |
| Κ. Καραπάνος | ἀρν. | Ο. Μαῦρος | Ν |
| Γ. Παχὺς | Κ. Νεγρεπόντης | Ν | |
| Ἀλέξ. Σκουζὲς | Μ. Δαμιράλης | ||
| Ἀνδρ. Συγγρὸς | Α. Συγγρὸς | ||
| Στ. Δραγούμης | Δ. Γαβαλᾶς | ||
| Ἀντ. Ζυγομαλᾶς | ἀρν. | Κ. Μαυρομιχάλης | Ν |
| Ν. Λεβίδης | ἀρν. | Γεώρ. Μαυρομιχάλης | Ν |
| Ἀλ. Ψύλλας | Γ. Πετροπουλάκης | Ν | |
| Ἀλ. Ῥετσίνας | Κ. Σαλταφέρος | Ν | |
| Δημ. Μ. Καλλιφρονᾶς | Στέφ. Κοπανίτσας | ||
| Ν. Φιλάρετος | Γιαννοῦκος Μαυρομιχάλης | ||
| Δ. Ῥάλλης | Κ. Κοσσονάκος | ||
| Ν. Μπουφίδης | Κ. Παπαμιχαλόπουλος | ||
| Ε. Δημητρίου | Ν. Βαρβιτσιώτης | ||
| Μ. Μελᾶς | Γ. Φιλάρετος | Ν | |
| Ἀχ. Χοϊδᾶς | Ν | Ν. Σχινᾶς | |
| Α. Παπαγιαννακόπουλος | Ν | Ἰωάννης Φίλιος | Ν |
| Ἰω. Κρεστενίτης | Ν | Ἰωάν. Παπαδόπουλος | Ν |
| Ἄγγ. Πετραλιᾶς | Ν | Νικ. Ῥιζόπουλος | Ν |
| Ν. Πετιμεζᾶς | Ν | Νικ. Γεωργιάδης | Ν |
| Λ. Σταμάτης | Ν | Νικ. Κωκωσλῆς | |
| Α. Παναγιωτόπουλος | Ν | Δ. Οἰκονομίδης | Ν |
| Α. Γεροκωστόπουλος | ἀρν. | Μιλτ. Δάλλας | |
| Ν. Κουμανιώτης | Ν | Πούλιος Ζαρίμπας | Ν |
| Δ. Παυλόπουλος | Ν | Κ. Κουμουνδοῦρος | ἀρν. |
| Α. Κοντογούρης | Ν | Ἀσημ. Χρηστόπουλος | Ν |
| Α. Σπηλιάδης | Ν | Π. Σάκκης | Ν |
| Α. Ζαΐμης | ἀρν. | Κ. Φλέσσας | Ν |
| Ι. Ζωγράφος | Ν | Πέτρος Καπετανάκης | Ν |
| Α. Κοντόσταυλος | Κ. Δαγρὲς | Ν | |
| Μ. Ἀβέρωφ | Εὐστ. Κοκκέβης | Ν | |
| Α. Πετσάλης | Ν | Ν. Μισυρλῆς | Ν |
| Η. Γαζέπης | Ν | Περικλῆς Πεῤῥωτὴς | Ν |
| Π. Λεβέντης | Ν | Δ. Λυμπερόπουλος | Ν |
| Β. Βουδούρης | Σωτ. Σωτηρόπουλος | ||
| Ν. Μπαλάφας | Χ. Κανελλόπουλος | Ν | |
| Λ. Ῥώμας | Ν | Δημήτρ. Π. Γουδῆς | Ν |
| Ρ. Ῥώμας | Ν | Σωτ. Χατζηγάκης | Ν |
| Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος | Κ. Χατζηπέτρος | ἀρν. | |
| Δ. Στεφάνου | Δημήτρ. Τερτίπης | Ν | |
| Ι. Σέχος | Ἀθ. Καζαμπάκας | ||
| Γ. Θεοτόκης | Κ. Ζωγλοπίτης | ||
| Ε. Τσαρλαμπᾶς | Ν | Βασίλ. Ἀζᾶς | Ν |
| Α. Καποδίστριας | Ἀπόστ. Βασιαρδάνης | Ν | |
| Π. Κωνσταντᾶς | Ν | Σπυρ. Γεωργόπουλος | Ν |
| Π. Βαλαωρίτης | Νικ. Τσαμαδὸς | ||
| Α. Ζερβὸς | Θεόδωρ. Γκίκας | ||
| Α. Ἀγάθος | Ν | Ἀνάργ. Σιμόπουλος | |
| Ε. Μπασιᾶς | Ν. Χατζῖσκος | ||
| Σ. Φορέστης | ἀρν. | Α. Εὐταξίας | Ν |
| Ν. Βαλσαμάκης | ἀρν. | Κ. Τράκκας | Ν |
| Π. Βενιεράτος | Ὀδ. Πετρόπουλος | ||
| Α. Ζερβὸς | Ν | Ἀλκ. Παπαλουκᾶς | |
| Ἀνδρ. Μαρλᾶς | Ν | Κ. Χαλκιόπουλος | |
| Δ. Σκουμπουρδῆς | Θεμ. Κανάρης |
§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 90 Βουλευταί. Ἐκ τούτων 74 εἶπον Ναὶ, 3 εἶπον Ὄχι, καὶ 13 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ ἐκλογὴ τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἠκυρώθη. Μένουν ἀκόμη δύο ζητήματα ἐκκρεμῆ, ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς ἐν τοῖς ὑπολοίποις δήμοις, καὶ ἡ ἐξέτασις, ποίους ἐπηρεάζει ἡ ἀκύρωσις, καὶ ταῦτα ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὧρᾳ 9 καὶ 10′ μ. μ.