1890.12.05
1.033 στίχοι · 8.052 λέξεις · 82 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13
τῆς 5 Δεκεμβρίου 1890.
(Τετάρτη).
Ὧρᾳ 3 μ. μ.
(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Βʹ τμῆμα, τὸ ἐξελέγξαν τὴν ἐκλογὴν τοῦ νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας, ἐζήτησε παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν Μεσολογγίου διαφόρους πληροφορίας, ἀφορώσας ἰδίως εἰς τὰς κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ Νικολάου καὶ Γεωργίου Γκιόκα κατηγορίας. Τὰς πληροφορίας ταύτας, ἤτοι πίνακα τῶν ἀπὸ τοῦ 1885 μέχρι σήμερον καταγγελθεισῶν πράξεων τῶν εἰρημένων ἀξιωματικῶν, ἔλαβον τὴν στιγμὴν ταύτην.
§2ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ πίναξ. (Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις).
§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.
§4ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μάλιστα· διότι πρέπει νὰ μάθῃ ὁ κόσμος, ποῦ εἶχε καταβιβασθῆ ἐκ μέρους τῆς φατρίας ἡ δικαιοσύνη.
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 25). Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἐγκρίνῃ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο ἐξαίρεσις καὶ δὲν στέλλεται ἐπιτροπὴ, ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας βουλευτὰς Σκουζὲν, Συγγρὸν, Δραγούμην, Ψύλλαν, Ρετσίναν, Δ. Μ. Καλλιφρονᾶν, Ν. Φιλάρετον, Μπουφίδην, Δημητρίου καὶ Μελᾶν.
§6ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπολείπεται ὁλόκληρος ἡ Ἀττικὴ καὶ ὁ δῆμος Ἀραχώβης ἐκ τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας. Τὸ ἔγκυρον αὐτῶν θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.
§7ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ εἶχον ἐκφράσει γνώμην, ὅτι, ἐὰν ἀποφασίσωμεν τὸ μέτρον τῆς ἀποστολῆς ἐπιτροπῶν εἰς τοσούτους δήμους, καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀνατεθῇ εἰς αὐτὰς ἡ ἐξακρίβωσις πασῶν τῶν παρανομιῶν, τῶν γενομένων ἐν τῷ νομῷ· οὕτω θὰ εἴχομεν καὶ ἀσφαλέστερον ἀποτέλεσμα· πρέπει δὲ νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ εἰς ὅλους τοὺς δήμους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπέτυχαν οἱ κυβερνητικοὶ ὑποψήφιοι.
§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ὁριστικῶς ἀπεφάσισεν εἰς ποίους δήμους πρέπει νὰ μεταβῇ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπή.
§9ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου εἶναι ἀπωτέρα, καὶ πρέπει νὰ προτιμηθῇ.
§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἤδη.
§11Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Παρηκολούθησα ὅλην τὴν προφορικὴν συζήτησιν, τὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας· ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι ἤθελε παραταθῆ ἡ συζήτησις, ἀπουσίασα ἐπ’ ὀλίγον, κατὰ τὴν στιγμὴν δὲ ἐκείνην ἐγένετο ἡ ψηφοφορία περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς. Πρὸ μικροῦ ἤκουσα τὸν ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφον, προτείνοντα νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλους δήμους ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ὑπεστήριξεν εἰς τὸ βῆμα. Δὲν ὑπέθετον, ὅτι ἡ περὶ ἐπιτροπῆς πρότασις εἶχε πολλὴν σπουδαιότητα, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐζήτησα νὰ λάβω καὶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα μάλιστα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ὅπερ εἰς ἐμὲ εἶναι ἀνεξήγητον, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ὁμολογουμένως ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ στόμα τοῦ λέοντος, δηλαδὴ τοῦ νόμου, δύο ἐκ τῶν ὀλιγώτερον ὑπευθύνων Βουλευτῶν. Μετὰ λύπης παρατηρῶ, ὅτι κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐκείνην ἡ Βουλὴ κατελήφθη ὑπὸ πνεύματος ἀδικαιολογήτου ἐπιεικείας. Ἀλλὰ παντὸς Σώματος αἱ ἀποφάσεις εἶναι σεβασταὶ καὶ μάλιστα αἱ τῆς Βουλῆς. Δὲν ἔλαβα λοιπὸν τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀντικρούσω τὴν πρότασιν ἐκείνην, καὶ δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα σήμερον νὰ ἐπανέλθω, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς δὲν ἐζήτει νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν πρότασίν του καὶ εἰς ἄλλους δήμους. Κατ’ ἀρχὴν νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ᾖναι ἐναντία εἰς προτάσεις περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῶν, διότι τοῦτο εἶναι ἐξαιρετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις διὰ μεμακρυσμένα μέρη καὶ περὶ πράξεων ἀγνώστων, ἐχουσῶν ἀνάγκην ἀνακρίσεως. Ἀλλ’ ἐν τῷ νομῷ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας τὰ πάντα εἶναι πασίδηλα καὶ πασίγνωστα, διότι ὁ νομὸς ἔχει τὴν τύχην νὰ ἔχῃ ἐν ἑαυτῷ τὴν πρωτεύουσαν. Ὁ τύπος, τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας...
§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τούτου ἀπεφάσισεν ἤδη ἡ Βουλὴ, κύριε Φιλάρετε.
§13Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ἐπρότεινε νέαν πρότασιν.
§14ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παραιτοῦμαι τῆς προτάσεώς μου, ἵνα σᾶς ἀπαλλάξω τοῦ κόπου.
§15ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Χαίρω διότι εὐκόλως σᾶς ἔπεισα. Ἐπειδὴ ὅμως ἐπίκειται τὸ ζήτημα τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ πότε πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν αὐτῆς.
§16Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐκλογὴ ἐξεταστικῶν ἐπιτροπῶν εἶναι πρᾶξις, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ, ἐν ὅσῳ δὲν εἶναι κατηρτισμένη, δὲν δύναται νὰ διαπράξῃ. Εὐθὺς δὲ μετὰ τὸν καταρτισμὸν θέλει αὕτη προβῆ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς. Οἱ κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην πλειοτέρων πληροφοριῶν, διατηροῦσι καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν πάντα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ ἐξελεγχθέντες καὶ οἱ μὴ ἐξελεγχθέντες Βουλευταί. Ὅταν καταρτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐπιδοθῇ εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς, θέλουσι καὶ οἱ συνάδελφοι οὗτοι συνεδρεύει μεθ’ ἡμῶν, καὶ θέλουσιν ἔχει δικαίωμα νὰ συζητῶσιν, ἀλλὰ δὲν θέλουσιν ἔχει ψῆφον. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπίκεινται ἑορταὶ, θέλει συστήσει εἰς τὴν ἐξελεγκτικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐργασθῇ ταχέως καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς εὐθὺς μετὰ τὸ πέρας τῶν ἑορτῶν.
§17ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν συμφωνῶ περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἀποστολῆς τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἀποκρούσω τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεχώρησεν ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ καταρτισθῇ χωρὶς νὰ ἐξελεγχθῇ ἐντελῶς ἡ ἐκλογὴ τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας· ἐν τούτοις ἡ ἐκλογὴ αὕτη μένει ἐκκρεμής, ἐν ὅσῳ δὲν τελειώσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐνόσῳ δὲν φέρῃ αὕτη τὴν ἔκθεσίν της. Ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, θέλομεν παρατείνει ἐπ’ ἄπειρον τὴν ἐκκρεμότητα τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ τὴν ἐκκρεμότητα τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Βουλῆς, καὶ θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄτοπον, τὸν νομὸν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας νὰ τὸν ἔχωμεν ἄνευ ἀντιπροσώπων· διότι ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναβάλωμεν τὴν συγκρότησιν ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἀποστολὴν αὐτῆς μέχρι τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Βουλῆς, πότε θὰ ἔλθῃ ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ πότε θὰ δυνηθῶμεν ἐπὶ τῆς γνώμης αὐτῆς ν’ ἀποφανθῶμεν; Βεβαίως κατὰ τὴν Βʹ Βουλευτικὴν Σύνοδον. Καὶ ἐν τούτοις θὰ ἔχωμεν τὸ ἄτοπον νὰ παρίσταται ἡ Βουλὴ ὡς ἀκεραία μὲ Βουλευτὰς 140, ὅτε ὁ ἐλάχιστος ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν κατὰ τὸ Σύνταγμα ὁρίζεται εἰς 150 καὶ τὰ ¾ τῶν ἀντιπροσώπων Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας λείπουσι. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, ἐνόσῳ εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων, πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἄλλως θὰ φθάσωμεν εἰς ἄτοπον.
§18Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν γνωρίζω καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι, τί συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν, προκειμένου περὶ ἀποστολῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχῃ δίκαιον ἢ ὄχι· ἀλλ’ ἀφοῦ ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα, ἐπιτρέψατέ μοι, παρακαλῶ, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ ἐπεισοδίου, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ διέλθῃ ἀπαρατήρητον. Ἀπουσίαζον ἐκ τῆς συνεδριάσεως, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπεχώρησαν ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου. Ἐὰν δὲ πιστεύσωμεν τὰ δημοσιογραφικὰ αὐτῶν ὄργανα, τοῦτο ἔπραξαν ὡς ἐκ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Δὲν πιστεύω νὰ ἔλαβε χώραν γεγονὸς, ἐπιτρέπον τὴν ἀναχώρησιν ἀξιοτίμων συναδέλφων, διότι ὡς πρὸς τὴν ἄτοπον διακοπὴν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Μπουφίδου ἡ Βουλὴ ἐπετίμησε τοὺς ἀτακτήσαντας καὶ ἐπέβαλε τὴν ἐκ τῶν ἀκροατηρίων ἔξωσίν των, προστατεύσασα τὸν ἀγορεύσαντα. Ἕτερον γεγονὸς ἄξιον λόγου δὲν βλέπω. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δὲν ἐπιδοκιμάζω τὴν ἀπόφασιν περὶ ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, μ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχω πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ μία τοιαύτη ἀπόφασις δύναται νὰ κριθῇ ἄλλως ἀπὸ τοὺς μὲν καὶ ἄλλως ἀπὸ τοὺς δέ. Οὐδεμίαν ὅμως ἔχουσι δικαιολογίαν οἱ συνάδελφοι, ἐὰν ἐντεῦθεν ἀνεχώρησαν, ἢ ἐὰν ἀπεχώρησαν δυσηρεστημένοι ἐκ μιᾶς ἀποφάσεως οἱασδήποτε, καὶ πολλῷ μᾶλλον διότι, ἐὰν καλῶς ἐπληροφορήθην, ἀπεχώρησαν πρὸ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς περὶ ἐπιτροπῆς. Φαίνεται, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι δὲν ἀντελήφθησαν ἀκριβῶς τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τῶν πραγμάτων, καὶ ἐνόμισαν ὅτι δύνανται νὰ μᾶς πτοήσωσι διὰ τῆς ἀναχωρήσεώς των, ἐνόμισαν, ὅτι τὰ γεγονότα δὲν εἶναι πρόσφατα, ἵνα κρίνωμεν τὰ παρὰ τῶν ἀποχωρησάντων λεχθέντα καὶ πραχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ ἐπὶ ὁλόκληρον ἐννεαετίαν. Δὲν εἶναι ἔτι, Κύριοι, κατηρτισμένη ἡ Βουλὴ, καὶ ἑπομένως δὲν θέλω νὰ ἐπιληφθῶ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν γνωρίζω ἀκόμη, ἂν τυχαίως ἢ ἐξ ἐπιδημίας συνέπεσε νὰ ἀπουσιάζωσι σήμερον, ἂν ἐπισήμως ἀπεχώρησαν, προσωρινῶς ἢ ὁριστικῶς, διότι περὶ τούτου δὲν ἔχομεν δήλωσιν. Ἂν ὅμως νομίζωσιν, ὅτι ἀποχωροῦντες ἐντεῦθεν δύνανται νὰ μᾶς πτοήσωσιν, ἐκεῖνοι, οἵτινες διὰ τῶν παρανομιῶν των ἐξώθησαν τὰ πράγματα μέχρι τοῦ σημείου τῆς ἐπαναστάσεως, πλανῶνται οἰκτρῶς. Λαμβάνω ἁπλῶς σημείωσιν ἐπὶ τοῦ παρόντος τοῦ γεγονότος τῆς ἀποχωρήσεως, θέλω δὲ ἐν καιρῷ ὁμιλήσει περὶ αὐτοῦ.
§19ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγεννήθη ἓν ζήτημα, περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπιτροπῆς. Νομίζω ὅτι πρῶτον πρέπει νὰ περατωθῇ ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν καὶ εἶτα νὰ καταρτισθῇ ὁριστικῶς ἡ Βουλὴ, συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.
§20Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία πλάνη, εἰς τὴν ὁποίαν περιπίπτουσιν οἱ νομίζοντες, ὅτι αὐτὴ εἶναι γνώμη ἐμοῦ. Δὲν ἀξιῶ, ὅτι εἶναι γνώμη ἐμοῦ, διότι εἶναι γνώμη πασῶν τῶν Βουλῶν, ἀπὸ τοῦ 1844 μέχρι τῆς σήμερον, εἶναι γνώμη τῆς Γαλλικῆς νομολογίας, εἶναι γνώμη πάντων τῶν συγγραψάντων περὶ τῆς τακτικῆς, τῆς κρατούσης ἐν ταῖς ἐργασίαις τῶν Βουλῶν.
§21ΡΑΛΛΗΣ. Λέγουσιν, ὅτι δὲν θέλουσι νὰ ἐπιληφθῶσι τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, καὶ ἐν τούτοις ἐπιλαμβάνονται· ἐκεῖνοι δὲ, οἱ ὁποῖοι ἐπικαλοῦνται νομολογίας προηγουμένων Βουλῶν καὶ ξένων Βουλῶν, πρέπει τοὐλάχιστον ν’ ἀποδείξωσιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὑπάρχουσι τοιαῦται γνῶμαι καὶ τοιαῦται νομολογίαι· δὲν ἀρκεῖ τις νὰ λέγῃ, ὅτι ὑπάρχουσι, πρέπει καὶ νὰ τὸ ἀποδεικνύῃ. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἔχω ἀνάγκην νομολογίας, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ πείσω τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μαντινείας, διότι πρόκειται περὶ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὰς ἐξελέγξεις, καὶ καθὼς ἡ Βουλὴ, καίπερ μὴ κατηρτισμένη, καίπερ συγκειμένη ἐκ Βουλευτῶν κατὰ τεκμήριον μόνον τοιούτων, ἐκλέγει τὰ τμήματα καὶ ἐξελέγχει τὰς ἐκλογὰς, τὸ ἴδιον πρέπει νὰ γείνῃ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἵνα ἡ Βουλὴ προβῇ εἰς τὸ ἔργον τὸ τελευταῖον τῆς ἐξελέγξεως διὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας τὴν γνώμην ἐθεώρησεν ἀπαραίτητον, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὴν ψῆφον τὴν ὁριστικὴν ἐπὶ τῆς κυρώσεως ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς.
§22ΠΕΡΡΟΣ. Ἂν ἐκλεχθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται νὰ μὴ μείνωσιν ἐν τῇ Βουλῇ, τί θὰ γείνῃ;
§23ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ εὑρίσκῃ τις ἀντιῤῥήσεις εἰς οἱανδήποτε πρότασιν. Καθ’ ὅσον βεβαίως ἤθελεν ἕν τῶν μελῶν τῆς συστηθησομένης ἐπιτροπῆς ἀποβάλει τὴν ἰδιότητα τοῦ κατὰ τεκμήριον Βουλευτοῦ, ἤθελεν ἀναγκαίως ἀποβάλει καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς. Τί ἔλαβε χώραν προχθὲς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰτωλοακαρνανίας; ἐψηφοφόρησαν καὶ οἱ δέκα Βουλευταὶ ἐξ Ἀττικῆς, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ σήμερον κεῖται ἐκκρεμής. Πρόκειται περὶ ἔργου ἀφορῶντος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ δύναται νὰ διαπράξῃ κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐξελέγξεως αὐτῶν τῶν ἐκλογῶν.
§24ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε....
§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ διακόψωμεν τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν δι’ ἄλλου ζητήματος. Σήμερον ἔχομεν τὸ ζήτημα, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας ὡς πρὸς τοὺς ὑπολοίπους δήμους.
§26ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον.
§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἐγκρίνῃ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν λοιπῶν ἐκλογικῶν τμημάτων τοῦ νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας, πλὴν τῶν δήμων Σαλαμῖνος, Ἐρυθρῶν, Θηβαίων, Ἀκραιφνίων, Θεσπιῶν, Τανάγρας, Θίσβης, Πλαταιῶν, Αὐλίδος, Λεβαδείας, Πέτρας, Ὀρχομενίων, Αἰγίνης καὶ Ἐλευσῖνος, ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας βουλευτὰς Σκουζὲν, Συγγρὸν, Δραγούμην, Ψύλλαν, Ρετσίναν, Δ. Μ. Καλλιφρονᾶν, Ν. Φιλάρετον, Μπουφίδην, Δημητρίου καὶ Μελᾶν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπεφυλάχθημεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν νὰ ἴδωμεν τίνων προσώπων αἱ ἐκλογαὶ ἐπηρεάζονται.
§28ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ καταλογισμοῦ ἢ τῆς πιστώσεως ὡς πρὸς τοὺς ὑποψηφίους, τῶν ὁποίων αἱ ἐκλογαὶ δὲν ἐπεκυρώθησαν, συνδέεται ἀναποσπάστως μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀκυρότητος ἢ τοῦ κύρους ἐκείνων τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ ἀνέβαλε νὰ ἀποφασίσῃ. Εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ τὸ νὰ πιστώσῃ τοὺς ὑποψηφίους ἐκείνους μὲ τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Διστομίων, ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν αὔριον ἡ ἐπιτροπὴ ἔλθῃ καὶ σᾶς εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ, καὶ δεχθῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι εἶναι ἄκυρος; Ποῖον εἶναι τὸ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται διὰ τῆς ἐρεύνης αὐτῶν τῶν ἐκλογῶν, ὅταν τὸ κῦρος τοῦ ἡμίσεως ἦναι ἐκκρεμὲς, συνεπείᾳ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐδέχθη ἡ Βουλή, περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς; Τώρα ἐν τῷ ἀναμεταξὺ βεβαίως δὲν ὀφείλει νὰ σταματήσῃ ἡ μηχανὴ, ἀναγκαίως θὰ διαταχθῇ ἡ ψηφοφορία ἐκεῖ, ἀλλ’ ἀκριβῶς, ἵνα μὴ φθάσωμεν εἰς τὰ ἄτοπα, εἰς ἃ θέλομεν φθάσει, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν προτάξωμεν τὴν ἐκλογὴν καὶ ἐπιτάξωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ τῶν ἄλλων ζητημάτων, πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς. Γνωρίζετε εἰς ποῖα ἀποτελέσματα θέλομεν φθάσει, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας; Θέλομεν ἔχει αὔριον ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας ἐν τῷ δήμῳ Διστομίων, καὶ μετὰ ταῦτα θέλομεν ἔχει ἐπανάληψιν τῆς ψηφοφορίας ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς δήμους, τῶν ὁποίων τὴν ἐκλογὴν θέλετε ἀκυρώσει. Βεβαίως ἡ θέσις τῶν ὑποψηφίων θὰ ἦναι ἐντελῶς κωμική· θὰ ἦναι ἠναγκασμένοι οὗτοι νὰ διεξάγωσιν ἑκάστοτε μίαν ἐκλογὴν, ἵνα ἴδωσι κατὰ πόσον τὸ τελικὸν ἀποτέλεσμα θὰ τοὺς φέρῃ Βουλευτὰς ἢ ὄχι. Λοιπὸν τὸ ζήτημα τοῦ δήμου Διστομίων πρέπει νὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ μαντεύσητε κατὰ πόσον ἐπιδρᾷ ἢ ὄχι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῶν ἄλλων δήμων μένει ἐκκρεμές. Ἡ Βουλὴ ὀφείλει, συμφώνως μὲ τὴν λογικὴν καὶ συμφώνως μὲ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μέλλει νὰ μεταβῇ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἵνα βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἦναι ἀληθῆ τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα κατηγγέλθησαν εἰς αὐτήν. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον μοὶ ὑπέδειξεν ὁ κ. Πέῤῥος, δὲν σημαίνει ὅτι δύναται νὰ καταστήσῃ τὴν παρατήρησίν του πειστικωτέραν. Εἶπον ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, καὶ καθὼς δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐκλέξῃ τὸ δεῖνα τμῆμα, καὶ τὸ τμῆμα τὸν δεῖνα εἰσηγητὴν, οὕτω δύναται νὰ διορίσῃ καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα θὰ μεταβῶσιν ἐκεῖ, ἵνα ἐξετάσωσι καὶ βεβαιώσωσιν, ἐὰν τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν εἰς αὐτὴν, ἦναι ἀληθῆ.
§29ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν, κύριοι Βουλευταὶ, ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία θεωρεῖ ἄκυρον ἓν τμῆμα τῆς ἐκλογῆς Ἀττικοβοιωτίας, ἔχομεν ἀπόφασιν τῆς αὐτῆς Βουλῆς, διὰ τῆς ὁποίας διατάσσεται ἡ ἀποστολὴ ἐπιτροπῆς εἰς διάφορα ἐκλογικὰ τμήματα τοῦ αὐτοῦ νομοῦ. Ἐξεταστέον, ποῖα τὰ ἀποτελέσματα τῶν δύο τούτων ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς, ἰδιαιτέρως μιᾶς ἑκάστης; Ἠκυρώθη ἓν τμῆμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας, καὶ εἶναι ἀνάγκη βεβαίως νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς· ἀλλὰ τίνες αἱ ἐντεῦθεν συνέπειαι ὡς πρὸς ἐκείνους τοὺς ἐπιτυχόντας Βουλευτὰς, ὧν τὴν ἐπιτυχίαν οὐδόλως ἐπηρεάζει ἡ ἀκύρωσις, διότι καὶ ὅλαι αἱ ψῆφοι τοῦ τμήματος ἐὰν δοθῶσι κατ’ αὐτῶν, πάλιν θὰ πλειοψηφῶσι τῶν ἀποτυχόντων; Οἱ τοιοῦτοι καὶ μετὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ τμήματος πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς νόμιμοι Βουλευταὶ, καὶ ἑπομένως οὐδὲν ἄλλο δύναται νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ ἢ νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τοὺς Βουλευτὰς τούτους, νὰ ἀναβάλῃ δὲ τὴν ἀπόφασίν της ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς, μέχρι τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς. Ἂς ἐξετάσωμεν τώρα, τίνα τὰ ἀποτελέσματα τῆς μεταβάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, αὐτῆς καθ’ ἑαυτὴν καὶ ταύτης θεωρουμένης; Τίς εἶναι ἡ θέσις τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους διατάσσεται ἡ ἀποστολὴ ἐπιτροπῆς; ἔπαυσαν οὗτοι νὰ ἦναι Βουλευταί, ὅπως ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἐπηρεάζει τὴν ἐκλογὴν ἡ ἀκύρωσις τοῦ τμήματος; Οὐχί. Οὗτοι εἶναι Βουλευταί, ἐξακολουθοῦσι νὰ ἦναι Βουλευταί, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκλογή των δὲν ἠκυρώθη, καὶ δύνανται κατ’ ἐμὲ οὐ μόνον νὰ λαμβάνωσι τὸν λόγον, ἀλλὰ καὶ νὰ δίδωσι ψῆφον περὶ τῶν ἐκλογῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐξηνέχθη εἰσέτι ἡ ὁριστικὴ ψῆφος τῆς Βουλῆς. Μόνον μετὰ τὴν ὁριστικὴν κατάρτισιν τῆς Βουλῆς δὲν δύνανται νὰ μετάσχωσι τῶν συζητήσεων αὐτῆς. Ὀφείλομεν λοιπὸν ἡμεῖς ἐνταῦθα νὰ διακρίνωμεν, τίνας τῶν Βουλευτῶν ἐπηρεάζει ἡ περὶ ἀκυρώσεως ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, καὶ εἰς τίνας ἀφορᾷ ἡ περὶ ἀποστολῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἤδη ἐξεταστέον, ἂν πρέπῃ ἀπὸ τοῦδε νὰ ἐκλέξωμεν τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν, ἡ ὁποία ἔχει ἀποστολὴν νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῶν Βουλευτῶν, οἵτινες θὰ παραμείνωσι καὶ θὰ συμπράττωσι μεθ’ ἡμῶν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ τούτῳ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς διὰ πολλῶν ἐπιχειρημάτων ὑπεστήριξε τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς· ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἡ μετάβασις αὐτῆς ἐπιτοπίως ἀπαιτεῖ χρόνον, πολλῶν δὲ Βουλευτῶν αἱ ἐκλογαὶ εἰσέτι δὲν ἐξηλέγχθησαν, καὶ οἱ Βουλευταὶ οὗτοι ἔχουσι δικαίωμα καὶ συμφέρον νὰ παρασταθῶσι καὶ συμπράξωσιν εἰς τὴν δικαίαν ἐξέλεγξιν αὐτῶν, καὶ ἑπομένως δὲν δύνανται νὰ μεταβῶσι πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἐντολῆς τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, πῶς δυνάμεθα ἡμεῖς, ὡς ἔχουσι νῦν αἱ ἐξελέγξεις, νὰ ἐκλέξωμεν ἀσφαλῶς ἐκείνους, οὓς θεωροῦμεν μᾶλλον ἐπιτηδείους νὰ ἐργασθῶσιν ὡς μέλη τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς; Καὶ ἂν, μεταβαινόντων αὐτῶν πρὸς τὴν ἐξέτασιν, ἐπέλθῃ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς τινος ἐξ αὐτῶν, δὲν θὰ ἐπέλθῃ ματαίωσις τῶν ἐργασιῶν των καὶ ἀνάγκη νέας ἀποστολῆς; Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, δὲν θέλει ἐπέλθει μείζων βραδύτης, ἀντὶ τῆς ταχύτητος, ἣν ἅπαντες ἐπιζητοῦμεν; Ἐκ τούτων καὶ μόνον φρονῶ,—διότι δὲν εἶχον τὸν καιρὸν, ἵνα ἐξετάσω προηγούμενα παραδείγματα Κοινοβουλίων ἢ γνώμας ἡμεδαπῶν ἢ ἀλλοδαπῶν δημοσιολόγων,—ὅτι ἡ λογικὴ ἐξέτασις ἐπιβάλλει νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ὁριστικὴν ἐξέλεγξιν ὅλων τῶν ἐκλογῶν, ἵνα προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν μελῶν τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ, λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς, πῶς προβαίνουσιν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν Βουλευταὶ, ὧν αἱ ἐκλογαὶ δὲν ἐξηλέγχθησαν καὶ ἐνδέχεται νὰ ἀκυρωθῶσιν: Εἰς τοῦτο ἀπαντῶ, ὅτι αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν γίνονται δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, καθ’ ὃν οἱ ἐν τοῖς τμήμασιν ἐργαζόμενοι Βουλευταὶ δὲν ἀπομακρύνονται τῶν Ἀθηνῶν καὶ συμπράττουσι καθ’ ἑκάστην μεθ’ ἡμῶν, καὶ δύνανται νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰς συζητήσεις καὶ νὰ ὑποστηρίζωσι τὰ δικαιώματά των. Ἐπιμένω λοιπὸν φρονῶν, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διακρίνωμεν πρῶτον, ὡς πρὸς τίνας Βουλευτὰς ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη, καὶ δεύτερον, ὡς πρὸς τίνας δύναται νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα ἡ ἀποστολὴ τῆς ἐπιτροπῆς. Τώρα ὡς πρὸς ἄλλα τινὰ ἐπιχειρήματα, διὰ τῶν ὁποίων ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι τοιουτοτρόπως ἐλαττοῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν καὶ ἐπέρχεται, δὲν γνωρίζω ποῖος, λόγος συνταγματικῆς παραβάσεως, τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα δὲν ἔχουσι σημασίαν τινά. Διὰ μυρίους λόγους δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν· διότι ἐκτὸς τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὁ θάνατος ἑνὸς τῶν Βουλευτῶν, καὶ ἡ παραίτησις καὶ ὁ διορισμὸς εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν ἐπιφέρουσι τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα.
§30ΛΕΒΙΔΗΣ. Ποῖον κανόνα θὰ ἀκολουθήσητε, κύριε συνάδελφε, ὡς πρὸς τὸν ἐπηρεασμὸν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τῶν τέως ὑπουργικῶν ὑποψηφίων;
§31ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἕνα κανόνα εὑρίσκω ὀρθὸν καὶ λογικόν· ἐὰν ὅλαι αἱ ψῆφοι τοῦ ἀκυρωθέντος δήμου, ἀφαιρούμεναι ἀπὸ τοὺς ἐπιτυχόντας καὶ προστιθέμεναι εἰς τοὺς ἀποτυχόντας, οὐδεμίαν ἔχωσιν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ἡ ἀκύρωσις οὐδόλως ἐπηρεάζει τὴν νομιμότητα τῶν τοιούτων ἐπιτυχόντων.
§32ΛΕΒΙΔΗΣ. Θὰ ἀφαιρεθῶσι καὶ αἱ ψῆφοι τοῦ ἐπιλαχόντος;
§33ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως· ὅταν ἀκυρώσητε τμῆμά τι, ὑποτίθεται ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑποψηφίων ἔλαβεν ἐξ αὐτοῦ ψῆφον.
§34ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἀλλὰ διὰ τὰ τμήματα, περὶ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς, τί θὰ γείνῃ;
§35ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀποστολὴ τῆς ἐπιτροπῆς οὐδόλως μεταβάλλει τὴν βουλευτικὴν ἰδιότητα ἐκείνων, δι’ οὓς ἀποστέλλεται, Οἱ τοιοῦτοι ἐξακολουθοῦσι νὰ ἦναι Βουλευταί, ἔχουσιν ὅμως περιωρισμένα δικαιώματα, μέχρις ὅτου λυθῇ ἡ ἐκκρεμότης αὕτη. Νομίζω ὅτι τὰ ζητήματα ταῦτα δὲν ἔχουσι δυσκολίαν τινά.
§36ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ κατορθώσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας νὰ περιβάλῃ τὴν γνώμην του μὲ τὴν τήβεννον τῆς λογικῆς, ἠναγκάσθη νὰ προσφύγῃ εἴς τι, τὸ ὁποῖον κοινῶς καὶ εἰς τὴν δικαστικὴν ὀνομάζεται σόφισμα· ἐθεώρησεν ὅτι ἡ ἀποστολὴ ἐπιτροπῆς ἀφορᾷ ἄλλους ὑποψηφίους καὶ ἡ ἀκύρωσις ἄλλους ὑποψηφίους. Βεβαίως, ἂν ἡ ἀποστολὴ ἐπιτροπῆς ἀφεώρα ἄλλους ὑποψηφίους, θὰ εἶχε δίκαιον, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῶν αὐτῶν κατὰ τεκμήριον Βουλευτῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὴν σειράν της ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τί ἐγένετο; τί ἀπεφήνατο ἡ Βουλή; Ἡ Βουλὴ ἀπεφήνατο, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς ὡς πρὸς τοὺς 10 Βουλευτὰς δὲν εἶναι ὥριμος· καὶ τί λέγει διὰ τῶν ἀποφάσεων της πρὸς αὐτούς; Τοῖς λέγει: «παραμερίσατε, ἕως ὅτου καταστῇ ὥριμος ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς σας». Δὲν εἶναι δὲ δυνατόν, ἀφοῦ ἤδη προέβη εἰς τὴν ἀκύρωσιν ἑνὸς ἐκλογικοῦ τμήματος ὡς πρὸς αὐτοὺς ἡ Βουλή, δὲν ἠμπορεῖτε περὶ τοῦ κύρους τῶν λοιπῶν τμημάτων νὰ δώσητε οἱονδήποτε δικαίωμα εἰς τοὺς κατὰ τεκμήριον ἐκείνους Βουλευτὰς, διότι καὶ τὸ τεκμήριον ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ. Πῶς θέλετε νὰ μετάσχωσιν οἱ Βουλευταὶ ἐκεῖνοι, ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους ἐλλείπει ἓν ὁλόκληρον ἀποτέλεσμα καὶ ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζομεν ἂν θὰ λείψουν 10 ἢ 12 ἄλλα ἀποτελέσματα, πῶς θέλετε, λέγω, νὰ μετάσχωσιν ὁριστικῶς τῆς Βουλῆς; Τί εἴδους κατὰ τεκμήριον Βουλευταὶ θὰ ἦναι αὐτοί; θὰ ἦναι ὡς σκιαὶ τοῦ Μάκβεθ, θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διέρχωνται διὰ τῶν θρανίων τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ἔχουν τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα χορηγεῖ αὐτοῖς ἡ ἐντολὴ ἡ βουλευτική! Τοιαύτη θὰ ἦναι ἡ θέσις των. Ἂν δὲ προσπαθῶ νὰ συνδέσω τὴν ἀκυρωτικὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ὡς πρὸς τὸ Βʹ τμῆμα τοῦ δήμου Διστομίων μὲ τὴν ἀπόφασιν περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς, τοῦτο πράττω χάριν ἀκριβῶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐπιτύχουν, διότι θέλω, ὅπως μίαν ὥραν ταχύτερον κατορθωθῇ νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογή των, καὶ χάριν ἐκείνων, οἵτινες ἔχουν δικαίωμα νὰ εἰσέλθωσιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης, ὅπως εἰσέλθουν ὁριστικῶς. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔλαβε ἓν ἐκ τῶν παρ’ ἐμοῦ χαρακτηρισθέντων ὡς ἀτόπων, καὶ ἠθέλησε νὰ τὸ ἀποδείξῃ ἀνυπόστατον, ἴσως κατὰ τὴν γνώμην του, διότι ἐψήφισε τὴν εὐρεῖαν περιφέρειαν.
§37ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι δὲν ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς εὐρείας περιφερείας, εἶναι πασίγνωστον.
§38ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν δὲν ἐψηφίσατε τὴν εὐρεῖαν περιφέρειαν καὶ τὴν μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν, τότε ἀπεδέχθητε τὴν γνώμην, ὅτι οἱ νόμοι ἐκεῖνοι ἦσαν ἀντισυνταγματικοί· διότι βεβαίως εἶναι ἀντισυνταγματικὸν τὸ νὰ συνεδριάζῃ ἡ Βουλή, ἀπαρτιζομένη ἐξ ἀριθμοῦ Βουλευτῶν κατωτέρου τοῦ ἐλαχίστου ὅρου, ὃν ἔχει τὸ Σύνταγμα. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἦτο ἐξ ἐκείνων· σήμερον δὲ, ὅτε μὲ βεβαιοῖ, ὅτι ἦτο ἐκ τῶν καταψηφισάντων τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν μέχρι τοῦ κατωτάτου ὁρίου, εὑρίσκω ἐντελῶς ἀνακόλουθον τὴν γνώμην του, καὶ ἠδύνατό τις ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν δεξιὰν) νὰ μοὶ ἀντιτάξῃ τὰ ἐπιχειρήματα ἐκείνου, ὄχι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας ἐκύρωσε διὰ τῆς ψήφου αὑτοῦ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον τότε καὶ ὑπεστήριξα, ὅτι ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ἀντισυνταγματικὸν ἔχει ὁ περιορισμὸς τῶν Βουλευτῶν μέχρι τοῦ κατωτάτου ὁρίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, ὅτι ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται συνεδριάζουσα μὲ μικρότερον ἀριθμὸν ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ὥρισε τὸ Σύνταγμα. Τὸ ἄτοπον λοιπόν, τὸ ὁποῖον, ἀπαντῶν εἰς ἓν ἐκ τῶν πολλῶν ἐπιχειρημάτων μου, ἠθέλησε νὰ πολεμήσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, ὑφίσταται ἀκέραιον. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου Βουλευτὰς μὴ Βουλευτὰς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, θὰ παρατείνωμεν δὲ ἐπ’ ἄπειρον τὴν κατάστασιν ταύτην. Καὶ ἐπεθύμουν νὰ μάθω τὴν γνώμην τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου περὶ τῶν πράξεων τῶν Βουλευτῶν, ἂν φανοῦν μειονοψηφοῦντες, ποία θὰ ἦναι ἡ θέσις των, πῶς δὲ δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τοὺς πιστώσῃ ὁριστικῶς μὲ ἓν ἀποτέλεσμα, ὅταν δὲν γνωρίζῃ τὰ ἄλλα ἀποτελέσματα καὶ ποῖα θὰ ἦναι ταῦτα; Μόνον διὰ τοῦ γενικοῦ ἀποτελέσματος δύναται νὰ ἔχῃ τις τὸ συμπέρασμα, ὅτι περιεβλήθη διὰ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος· ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ πράγματι θέλῃ ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι σοβαρῶς καὶ σπουδαίως πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς, πρέπει ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἀφήσῃ τὴν ὁριστικὴν πίστωσιν τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους δὲν ἐξηλέγχθη ὁριστικῶς ἡ ἐκλογή, νὰ τὴν ἀφήσῃ καὶ ὡς πρὸς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Διστομίων, νὰ τὴν ἀφήσῃ μετὰ τὴν γνώμην της ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας θὰ φέρῃ ἡ ἐκλεχθησομένη ἐπιτροπή, νὰ προβῇ δὲ ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἀποσταλῇ ἐκεῖ, ὅπως ἐκτελέσῃ τὴν ἐντολὴν τῆς Βουλῆς, κομίσῃ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς εἰσηγητὴς τὰς πληροφορίας τὰς ἀναγκαίας περὶ τοῦ ἂν ἡ ἐκλογὴ ἦναι ἔγκυρος ὡς πρὸς τὰ τμήματα ἐκεῖνα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσθη νὰ σταλῇ ἡ ἐπιτροπή. Ἐν ὅσῳ δὲν ἔλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, τὸ ζήτημα τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς εἶναι ἐκρεμὲς, καὶ οἱ πρώην κατὰ τεκμήριον Βουλευταὶ ἔπαυσαν ἀπὸ τοῦ νὰ ἦναι τοιοῦτοι, μέχρις ὅτου ἐπέλθῃ τὸ ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα· διότι διὰ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δευτέρου τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἐκλείπει ἡ ἀνακήρυξις αὐτῶν, δὲν γνωρίζετε δὲ, ποῖα θὰ ἦναι τὰ λοιπὰ ἀποτελέσματα, καὶ κατὰ πόσον ἡ Βουλὴ θὰ ἐπικυρώσῃ τὰ λοιπὰ τμήματα ἢ θὰ ἀκυρώσῃ αὐτά.
§39ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγνώριζον ὅτι ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶχεν ἀποκρούσει τὸ νομοσχέδιον περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν εἰς 150, ὡς ἀντισυνταγματικόν, ἕνεκα τῆς ἐνδεχομένης ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ καὶ κάτω τοῦ ὁρίου τούτου, ἀλλ’ οὐδ’ εὑρίσκω ὀρθὸν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο. Τὸ Σύνταγμα, ὁρίσαν τὸν ἐλάχιστον ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν εἰς 150, παρέσχε τὴν ἄδειαν εἰς πᾶσαν μεταγενεστέραν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν μέχρι τοῦ σημείου τούτου. Ἂν ἦτο ὀρθὴ ἡ γνώμη τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι πᾶσα ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τούτου ἤθελε καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου, τότε βεβαίως οἱ συντάξαντες τὸ Σύνταγμα ὑπέπεσαν εἰς φοβερὸν λάθος, διότι πολὺ πιθανὸν ἦτο ἡ γνώμη των περὶ τοῦ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν νὰ γείνῃ δεκτή, ὡς καὶ ἐγένετο ἤδη, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἠδύνατο νὰ ματαιωθῇ ἡ λειτουργία τοῦ Κοινοβουλίου, διότι εἷς Βουλευτὴς ἢ ἀπέθανεν, ἢ ἔλαβε θέσιν τινὰ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ἢ κατέστη ἀνίκανος νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντά του. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι, ἤθελεν ἔχει τὴν συνέπειαν, ἐν περιπτώσει μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τούτου, νὰ σταματᾷ ἡ λειτουργία τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν, ὑποθέτω, τοιαύτη τις γνώμη νὰ διῆλθε διὰ τοῦ νοὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνέταττον τὸ Σύνταγμα. Ὁρίζον δὲ τὸ Σύνταγμα τὸν ἐλάχιστον ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν, ἔλαβε συγχρόνως πρόνοιαν νὰ ὁρίσῃ, τίς εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν, ὁ ἀπαιτούμενος διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τὴν συνεδρίασιν, ἤτοι τὴν ἀπαρτίαν. Ὅταν ἡ ἀπαρτία ὑπάρχῃ, ἀδιάφορον εἶναι, ἂν ἦναι πλήρεις ἢ ὄχι ἅπασαι αἱ Βουλευτικαὶ ἕδραι, διότι περὶ τῆς ταχίστης συμπληρώσεως τῶν κενουμένων ἑδρῶν προὐνόησεν ἰδιαιτέρως τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὅστις διέταξε νὰ γίνηται νέα ἐκλογὴ ἐντὸς συντομωτάτης προθεσμίας. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἤντλησεν ἐκ τῆς ἀντισυνταγματικότητος τῶν ἔργων τοῦ Κοινοβουλίου ἐν περιπτώσει ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν, στεροῦνται ὑποστάσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ κύριον ζήτημα, ἐγὼ ὑποστηρίζω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ λαβὼν εἰσιτήριον Βουλευτὴς ὀφείλει νὰ παραμένῃ ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ παραμένῃ, ἐνόσῳ δὲν ἐπέλθῃ ἀπόφασις ἀκυρωτικὴ τῆς Βουλῆς. Ἠκυρώθη, λέγει, ἓν τμῆμα τῆς περιφερείας τῆς ἐκλογικῆς, ἂν ὅμως τὸ τμῆμα τοῦτο ὡς πρὸς τὰ γενικὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς οὐδεμίαν ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν, οἱ ἔχοντες εἰσιτήριον δικαιοῦνται νὰ παραμένωσιν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, καίπερ διαταχθείσης περὶ αὐτῶν ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ζήτημα, τίνα δικαιώματα ἔχουσιν, ἐφ’ ὅσον μένει ἐν ἐκκρεμότητι ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς των, ἀπαντῶ, ὅτι θὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰς συζητήσεις, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Δὲν φρονῶ ὅτι δυνάμεθα νὰ στερήσωμεν αὐτοὺς τοῦ δικαιώματος τούτου, πρὶν ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν των. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπρόβαλεν ὁ κ. Βουλευτής, ἐνισχύουσι τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχον, καὶ δὲν ἀποκρούουσιν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐνδέχεται, λέγει, αἱ ἀποφασίζουσαι τὴν ἀκύρωσιν πλειοψηφίαι νὰ μεταβληθῶσιν εἰς μειοψηφίας, καὶ ἐντεῦθεν κλονίζεται τὸ κῦρος τῆς ἀκυρωτικῆς ἀποφάσεως. Ἀλλὰ τὸ ἄτοπον τοῦτο ἔγκειται ἐν τῇ φύσει τοῦ συστήματος τῆς ὑπ’ αὐτῶν τῶν Βουλευτῶν ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, διότι κατ’ αὐτὸ οἱ μὴ ὄντες εἰσέτι ἀνεγνωρισμένοι Βουλευταὶ ἀποφασίζουσιν, ἂν ἕτεροι ἦναι τοιοῦτοι. Προχθὲς ἡ Βουλὴ ἠκύρωσεν ἐν μέρει τὴν ἐκλογὴν Ἀκαρνανίας, καὶ ὅμως ἐνδέχεται νὰ ἀποφασισθῇ αὔριον, ὅτι δὲν εἶναι Βουλευταὶ πολλοὶ ἐκ τῶν ψηφισάντων ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Πρόκειται περὶ ἀτόπου, ὅπερ ἔγκειται ἐν τῇ φύσει αὐτῇ τῶν πραγμάτων.
§40ΡΑΛΛΗΣ. Λησμονεῖ ὁ προλαλήσας, ὅτι τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ὑποψηφίων Βουλευτῶν τὴν διαπράττει ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ ὑποκατασταθῶμεν εἰς τὰ καθήκοντα ἐκείνης, οὐδὲ νὰ ἀναγνωρίσωμεν Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀκέραιον τὸ ἀποτέλεσμά των. Οἱ δὲ Βουλευταὶ, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, ἔπαυσαν ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχουν ὑπὲρ ἑαυτῶν τὸ τεκμήριον, διότι ἐκλείπει ἡ ἀνακήρυξίς των. Δὲν ἔχουν δὲ ὑπὲρ ἑαυτῶν ἀκέραιον τὸ ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον ὡς πρὸς ἓν ἐκλογικὸν τμῆμα, ἀλλὰ ὡς πρὸς ὅλα· διότι, καίπερ ἐπιληφθεῖσα ἡ Βουλὴ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῶν τμημάτων, δὲν ἀπεφήνατο γνώμην, ἐπεφυλάχθη δὲ ν’ ἀποφανθῇ γνώμην μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῆς ἐπιτροπῆς.
§41ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, κύριοι Βουλευταὶ, τὰ ἑξῆς. Κατὰ τὰ 1875 ἐστάλησαν ἀνακριτικαὶ ἐπιτροπαὶ εἰς πολλὰς ἐπαρχίας, διότι τότε εἶχον κατηγορηθῆ πολλαὶ ἐπαρχίαι ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Ἡ Βουλὴ μετὰ τὰς ἐξελέγξεις καὶ μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Προεδρείου ἐπελάβετο τῆς ἀποστολῆς τῶν ἐπιτροπῶν, εἰς μίαν μάλιστα ἐξ αὐτῶν ἀπετέλουν καὶ ἐγὼ μέρος, τὴν διὰ τὴν ἐπαρχίαν Τήνου (ἀναγινώσκει): «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα προτείνει: αʹ) νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τὸν κ. Μαυρομαρᾶν, βʹ) νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τήνου, ὅπως ἐξετάσῃ τὰς γενομένας κατηγορίας ἐπὶ δωροδοκίᾳ κτλ.» Ἀπεφάσισε λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Προεδρείου πρῶτόν της ἔργον ἦτο ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς.
§42Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κύριοι, εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον. Πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν, ἂν 10 συνάδελφοι ἡμῶν πρέπῃ νὰ μείνωσι, καλῶς ἢ κακῶς καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς· λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ σπεύδωμεν, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ὑπομονὴν νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν συζήτησιν, καὶ ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει τῶν λεχθέντων ν’ ἀποφασίσῃ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον μετὰ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς κ. Ζυγομαλᾶν, προτείναντα τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἐξετάσεων τῆς ἐπιτροπῆς καὶ εἰς ἄλλους δήμους. Μολονότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπείσθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶπον πλειότερα, εὑρέθην ὅμως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὀφείλει νὰ ἐκλέξῃ τὴν ἐπιτροπὴν ἀμέσως· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μοὶ ἀντέταξεν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀκόμη τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέξωμεν τὴν ἐπιτροπήν. Ὑπέθετον ὅτι τοιαύτη ἀντίῤῥησις δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ, καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶχον πρόχειρον τὴν κοινοβουλευτικὴν νομολογίαν· ἀλλὰ μετὰ τὰ λεχθέντα μοὶ ἐπεβάλλετο ἡ ὑποχρέωσις νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις...
§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι, ὁσάκις ἐξελέχθησαν ἐπιτροπαὶ, διὰ νὰ ἐνεργήσωσιν ἐξετάσεις ἐπὶ ἐκλογῶν, αἱ ἐκλογαὶ αὐτῶν διεπράχθησαν μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς· ἐπεκαλέσθη δὲ πρὸς βεβαίωσιν τούτου τὴν νομολογίαν τῶν Βουλῶν, καὶ ἐπεκαλέσθη ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνέγραψαν περὶ τῆς τακτικῆς τῶν βουλευτικῶν σωμάτων. Μάλιστα, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἐν τῷ συγγράμματι τοῦ Bentham, τὸ ὁποῖον μετέφρασεν ὁ κ. Dumont, γίνεται ῥητὸς περὶ τούτου λόγος. Ἐκεῖ δὲ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι δικαίωμα τῶν Βουλῶν εἶναι, εἴτε νὰ ἀκυρῶσιν, εἴτε νὰ ἐπικυρῶσι τὰς ἐκλογὰς, εἴτε νὰ ἀποστέλλωσιν ἐπιτροπὰς, ὅτι δὲ αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται ἀποστέλλονται μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς.
§44ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπέρασμα, ἂς ἴδωμεν πόθεν ἀντλοῦμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως· τὸ ἀντλοῦμεν ἐκ τοῦ ἄρθρου 73 τοῦ Συντάγματος. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 73 τοῦ Συντάγματος). Ὥστε ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει κατὰ τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων περὶ ὅλων τῶν ἀναφυομένων ἀμφισβητήσεων. Συνέπεια τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ Συντάγματος, καθὼς γνωρίζετε, εἶναι τὰ σχετικὰ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα κανονίζουσι τὸν τρόπον τῆς προεξελέγξεως καὶ τῆς ἐξελέγξεως. Τίνες ἐγένοντο ἀντιῤῥήσεις σήμερον; Ἂν καλῶς ἀντελήφθην, δύο· πρῶτον, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἁρμοδιότητα, δεύτερον, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκλέξωμεν ἐπιτροπήν, δυναμένην νὰ ἐνεργήσῃ τὰ καθήκοντα ταῦτα, καθόσον, ἂν ἐκλέξωμεν πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἤθελεν ἀκυρωθῆ, τὸ ἔργον ἡμῶν ἤθελεν εἶσθαι ἄκαρπον, Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέγραψε τὸ 73ον ἄρθρον αὐτοῦ, ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς ἁρμοδιότητα ἀπεριόριστον, νὰ λύωμεν ὅλας τὰς ἀναφυομένας ἀμφισβητήσεις. Ὅταν ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι αὐτὸ, τὸ φαινόμενον ἄτοπον, λαμβάνει χώραν οὐ μόνον κατὰ τὰς προεξελέγξεις, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων, ὅπερ καὶ πρὸ μικροῦ ἀνεπτύχθη, δηλ. ἡ ἐξέλεγξις ἐκλογῶν παρὰ Βουλευτῶν, τῶν ὁποίων τὸ ἔγκυρον ἀκόμη δὲν ἀπεφασίσθη, θέλομεν ἐνθυμηθῆ, ὅτι ὁ Βουλευτὴς ἔχει ἁρμοδιότητα κατὰ τεκμήριον τοῦ ἐγκύρου, κατὰ πρόληψιν περὶ τοῦ ἐγκύρου, νὰ ἐνεργῇ πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ πρὸς ἐκδίκασιν τῆς ἐκλογῆς. Δὲν δύναται λοιπὸν σπουδαίως νὰ ἀντιταχθῇ ἡ ἀντίῤῥησις, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἁρμοδιότητα νὰ ἐξελέγξωμεν τὴν ἐκλογὴν, καὶ ἐξελέγχοντες αὐτὴν, ἂν εὕρωμεν τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποστείλωμεν ἐπιτροπὴν, νὰ ἐκλέξωμεν τὴν ἐπιτροπήν· διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι πρωτίστως κατεπεῖγον, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἀναβάλωμεν τὸ ἔργον ἡμῶν, δι’ εὐνοήτους λόγους, διότι δὲν πρέπει νὰ στερήσωμεν τὸν νομὸν, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ. Δὲν παραδέχομαι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ράλλη, ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ κάμωμεν ἕνεκεν τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ὅτι πρέπει ἐν πάσῃ στιγμῇ νὰ ἤμεθα 150 Βουλευταὶ, ἀλλὰ τὸ κατεπεῖγον παραδέχομαι, διότι δὲν πρέπει νὰ μένῃ ἀδικαιολογήτως ὁ νομὸς ἄνευ ἀντιπροσώπων. Νομίζω ὅτι ἀδιστάκτως ἔχομεν τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ἁρμοδιότητα νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ, λέγουν, ἂν ἀποδειχθῇ μεταγενεστέρως, ὅτι οἱ ἐκλεχθησόμενοι δὲν εἶναι ἔγκυροι Βουλευταί; Πρῶτον ἡ ἐπιτροπὴ θὰ σύγκηται ἀπὸ πολλοὺς Βουλευτὰς, καὶ ἂν μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, ἕνεκεν ἀκυρώσεως ἐκλογῆς τινος, τὰ ὑπολειπόμενα μέλη θέλουν ἐξακολουθήσει τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν εὑρισκόμεθα ὅμως πρὸ τῶν ἀδυνάτων, διότι ἡμεῖς ἐξηλέγξαμεν πολλὰς ἐκλογὰς, πολλοὶ μεταξὺ ἡμῶν παρακάθηνται νόμιμοι ἀντιπρόσωποι, μεταξὺ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἐκλέξῃ ἡ Βουλὴ τὰ πρόσωπα διὰ τὴν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν. Ὥστε αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι σπουδαῖον. Τώρα μένει τελευταῖον τὸ προηγούμενον τῆς κοινοβουλευτικῆς νομολογίας. Δὲν ἔχω προχείρους ὅλας τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἴδω τὰ προηγούμενα, ἀλλὰ, Κύριοι, ἓν προηγούμενον ἐσφαλμένον δύναται νὰ μᾶς δεσμεύσῃ; ἀλλοίμονον εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, ἂν τὰ ἐσφαλμένα προηγούμενα ἠδύναντο νὰ δεσμεύσωσι! πᾶσα πρόοδος ἔπρεπε νὰ ἐκλείψῃ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου! Τὸ προηγούμενον δύναται νὰ ὁδηγῇ εἰς λύσιν ζητήματός τινος, ἀλλ’ ὅταν τὸ ὑπάρχον προηγούμενον δὲν στηρίζηται ἐπὶ τῆς λογικῆς καὶ τῆς δικαιοσύνης, τὸ προηγούμενον αὐτὸ δὲν μᾶς δεσμεύει παντελῶς. Ὅταν, Κύριοι, ἡ Βουλὴ, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ἐκ πλάνης προέβη εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν, περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς, πολλῷ μᾶλλον ἔχω καθῆκον, ἐπανορθῶν οἱονεὶ τὴν πλάνην ταύτην, νὰ μετριάσω τὰ ὑπάρχοντα ἐντεῦθεν ἀποτελέσματα. Αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ ἰδέα τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ πρότερον ἀνέπτυξα, εἶναι ἀτυχεστάτη, γεννᾷ εἰς τὸ μέσον μυρία ζητήματα ὡς πρὸς τὴν διαδικασίαν, ὡς πρὸς τὸ σκόπιμον κτλ. Λέγουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι: «διατὶ βιάζεσθε»; Βιαζόμεθα νὰ ἐκλέξωμεν τὴν ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἐργασθῇ, νὰ μεταβῇ εἰς ὅλους τοὺς δήμους, νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν, ν’ ἀποφασίσωμεν διὰ τὸν πρῶτον νομὸν τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει σήμερον ἀντιπροσώπους ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀλλὰ σᾶς λέγει ὁ Βουλευτὴς Ἀρκαδίας: καὶ μήπως οἱ κύριοι αὐτοὶ δὲν εἶναι Βουλευταί; Ἐγὼ λέγω, ὅτι εἶναι, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ παρακάθηνται ἐνταῦθα, κάλλιον θὰ πράξουν νὰ παραμένωσιν εἰς τὸ θεωρεῖον τῶν πρώην Βουλευτῶν, ἀφοῦ νὰ ὁμιλήσωσι δὲν δύνανται ἢ δὲν θὰ καταδέχωνται, ὑπόδικοι ὄντες, μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Σώματος, οὔτε νὰ ψηφίσωσι. Τί θὰ πράξῃ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη; θὰ μεταβῇ ἐπιτοπίως; ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι εὐχερέστατον, δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ πρῶτον καφενεῖον, εἰς τὴν πρώτην ἀγοράν, νὰ ἐρωτήσῃ τοὺς πάντας καὶ ἐν Ἀθήναις νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησίν της. Μὴ θὰ κάμῃ ἀνακρίσεις; Τί πλειότερον θὰ μάθῃ; Ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκλογῇ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ εἶναι ὁλόκληρος ἡ Βουλή, συνεδριάζουσα ἐν Ἀθήναις, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ, περὶ οὗ πρόκειται. Τὸ ἔργον λοιπὸν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι τυπικώτατον. Δὲν εἶναι σπουδαῖος ὁ λόγος τῆς ἀναβολῆς, Κύριοι, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, διότι ἐπιμένω καταλήγων εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι, ἀφοῦ τὸ προηγούμενον δὲν μᾶς δεσμεύει, ἀφοῦ ἡ λογικὴ τὸ ὑπαγορεύει, ἀφοῦ ἡ δικαιοσύνη τὸ ἐπιβάλλει, πρέπει πρὸ παντὸς νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ὁρισθῇ συντομωτάτη προθεσμία, διὰ ν’ ἀποδείξωμεν εἰς τοὺς συναδέλφους ἡμῶν, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν γνώμην τῆς ἐκλογῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἐπεδίωκον, ὡς λέγουσι, προγραφήν, πολλοῦ γε καὶ δεῖ, ἀλλὰ διότι ἡ πεποίθησίς των ἦτο τοιαύτη· καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἀποδείξωμεν μόνον διὰ τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς τῆς ἐπιτροπῆς. Τοιουτοτρόπως θὰ κλείσῃ τὸ στόμα ἐκείνων τῶν φίλων των, οἵτινες ἄλλως τε δύνανται νὰ λέγωσιν, ὅτι σκοπίμως ἐγένετο ἡ τοιαύτη πρότασις, ὅπως ἐξέλθωσιν οἱ συνάδελφοι ἡμῶν ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ τοῦτο, καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῶ, καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον· διότι ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ᾖναι παρόντες ὅλοι οἱ συνάδελφοι, διότι οὐδένα φοβούμεθα, διότι πρόκειται νὰ φροντίσωμεν περὶ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος, διότι θέλομεν νὰ ἀκούωμεν πάντας, καὶ νὰ παραδεχώμεθα τὰ καλά. Δὲν ἀμφιβάλλω, Κύριοι, ὅτι ἡ Βουλή, περισσότερον ἐξετάζουσα ταῦτα, θὰ καταλήξῃ εἰς συμπέρασμα σύμφωνον μὲ τὴν λογικὴν καὶ τὸ δίκαιον.
§45ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἀλλάξῃ νομολογίαν ἡ Βουλὴ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, λέγω ὅμως, ὅτι κατὰ τὰ 1875 ἐγὼ μετὰ δύο ἑτέρων Βουλευτῶν ἀπεστάλημεν εἰς τὴν Βόνιτσαν, ὡς ἐπιτροπὴ ἐξεταστική, μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Σώματος. Κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν ὁ κ. Νοταρᾶς μετὰ δύο ἄλλων Βουλευτῶν ἐπίσης ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Λευκάδα, διὰ νὰ ἀνακρίνουν τότε τὰ τῆς ἐκλογῆς, μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς. Μετὰ δὲ τὴν ἐκλογήν μας καὶ τὴν ἐπὶ τόπου ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, ἐπανελθόντες ὑπεβάλομεν ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀπεφάνθη ἡ Βουλή. Ὥστε ὑπάρχει προηγούμενον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρω, πῶς τώρα ζητοῦμεν νὰ μεταβληθῇ. Ἀλλ’ ἐὰν ἦναι ἀνάγκη νὰ μεταβληθῇ ἡ νομολογία, ἄλλοι εἶναι ἁρμόδιοι νὰ τὸ λύσωσι καὶ ὄχι ἐγώ.
§46ΣΧΙΝΑΣ. Μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Γ. Φιλαρέτου δὲν εἶμαι καθόλου σύμφωνος· διότι φρονῶ, ὅτι, ἐὰν ἐπαρουσιάζετο αὐτὸ τὸ ζήτημα εἰς τὴν κατὰ πρῶτον συζητηθεῖσαν ἐκλογὴν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, νὰ σταλῇ δηλ. ἐπιτροπὴ ἐξεταστική, ἀπὸ ποίους θὰ ἐξελέγετο ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη; ἀπὸ Βουλευτὰς βεβαίως· ἀλλὰ δὲν θὰ εἴχομεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει Βουλευτὰς ἀνακηρυχθέντας. Λοιπὸν εὑρισκόμεθα ὑπὸ μίαν τύχην, οὕτως εἰπεῖν. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς ἄλλο ἀποτέλεσμα. Ἐκλέγομεν Βουλευτάς, εἰς τοὺς ὁποίους ἐντέλλεται ἡ Βουλὴ νὰ μεταβῶσι πρὸς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων· ὀφείλουν οὗτοι καὶ ἔχουν καθῆκον νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου· δὲν πρόκειται περὶ τῆς Ἀττικῆς, ἀλλὰ περὶ οἱουδήποτε νομοῦ, περὶ οἱασδήποτε ἐπαρχίας· ὀφείλουν ν’ ἀκούσουν τὰ παράπονα ἐπιτοπίως· δὲν δύνανται νὰ μετακαλέσουν ἐδῶ τοὺς ἐνισταμένους, ἀλλὰ πρέπει νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖσε καὶ ἐξετάσωσιν ἐπιτοπίως τὰ πάντα. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς ἄλλο ζήτημα, ἐὰν οἱ ἐκλεχθησόμενοι ἦναι ἐκ τῶν Βουλευτῶν, ὧν ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐξηλέγχθη καὶ καθ’ ἧς ὑπάρχουσιν ἐνστάσεις, καὶ ἔχωσι τὴν ἀπαίτησιν, καὶ πολὺ δικαίως, νὰ ἀνέλθωσι τὸ βῆμα καὶ ἀναπτύξωσι τὰς κατὰ τῶν ἐνστάσεων παρατηρήσεις των, πῶς θὰ τὰς ἀναπτύξωσιν, ἀφοῦ θὰ ἀπουσιάζωσι; Συνεπῶς δὲν θὰ δεχθῶσι νὰ ἦναι μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ θὰ ἐκλεχθῶσιν ἄλλοι, καὶ κατόπιν ἄλλοι, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ Βουλὴ θὰ καταγίνεται εἰς ἀένναον ἐκλογὴν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ δὲν θὰ γίνεται τίποτε ἄλλο... (διακοπαί).
§47ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.
§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν πρέπῃ νὰ ἐκλεχθῇ τώρα ἡ ἐπιτροπὴ ἢ μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Σώματος.
§49Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις· νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.
§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, θέλει νὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς πρὸ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος, ἢ μετὰ τὸν καταρτισμόν; (διάλογοι).
§51ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ τεθῇ οὕτως ἄνευ προτάσεως περὶ καταρτισμοῦ ἐπιτροπῆς ἀπὸ τοῦδε. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐπειδὴ προτείνεται τὸ ἀπαράδεκτον τῆς τοιαύτης προτάσεως, ἂν δέχηται νὰ ἐκλέξῃ τὴν ἐξεταστικὴν ταύτην ἐπιτροπήν· ὅπως δὲ ἀποφανθῇ ἐπὶ τούτου, οἱ παραδεχόμενοι θὰ λέγωσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι θὰ λέγωσιν Ὄχι.
§52ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡ πρότασις ὑπάρχει.
§53ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ θὰ ἐρωτηθῇ περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου ἢ μὴ τῆς προτάσεως. (Διάλογοι).
§54Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, μοὶ φαίνεται ἁπλοῦν, μοὶ φαίνεται μάλιστα, ὅτι δὲν ἔχει καὶ σημασίαν, δὲν ἔχει ἀποτέλεσμα. Σήμερον εἶναι ἡ ἡμέρα Τετάρτη τῆς ἑβδομάδος, καὶ συνεζητήθησαν καὶ ἐξηλέγχθησαν μέχρι τοῦδε αἱ ἐκλογαὶ αἱ προηγούμεναι τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ὑπολείπονται δὲ αἱ τῶν ἄλλων νομῶν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἄλλων ἐκλογῶν δὲν θέλει ἐπιβάλει εἰς ἡμᾶς κατανάλωσιν χρόνου τοσούτου, καὶ ὅτι θέλομεν περατώσει τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ὑπολειπομένων ἐκλογῶν μετὰ 8 ἢ 10 ἡμέρας, ὑποθέτω δὲ, ὅτι εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος ἢ εἰς τὸ μέσον αὐτῆς αἱ ἐξελέγξεις θέλουσι περατωθῇ. Λοιπὸν τὸ πρακτικὸν ζήτημα καταντᾷ εἰς τὸ ἑξῆς· πρέπει σήμερον νὰ ἐκλεχθῇ ἡ ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ διὰ ν’ ἀποστείλῃ, ἵνα ἐνεργήσῃ ἐξέτασιν, πρὸς βεβαίωσιν τῶν ἐν ταῖς ἐνστάσεσι περιεχομένων ἀνομημάτων, ἢ νὰ ἐκλεχθῇ μετὰ 8 ἡμέρας; Ἐὰν ἤθελεν ἐκλεχθῆ ἡ ἐπιτροπὴ μετὰ 8 ἡμέρας, ἤθελε μεταβῆ ἐπὶ τόπου, ἤθελεν ἐνεργήσει ἐξετάσεις καὶ ἤθελεν ἐπανέλθει ἴσως πρὸ τῶν Χριστουγέννων, ἢ πρὸ τῆς πρώτης τοῦ ἔτους, ὑποβάλλουσα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Βουλή, μόλις συνερχομένη εἰς συνεδρίασιν, θέλει ἀποφανθῆ καὶ θέλει ἑπομένως ἐξετάσει τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας διὰ τὰ ὑπολειπόμενα πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐπεκυρώθη. Αἱ βουλευτικαὶ ἐργασίαι θέλουσι παραταθῆ ἴσως μέχρι τῆς 19ης, 20ῆς ἢ 22ας τοῦ μηνός, μετὰ τὴν ἑορτὴν δὲ τῶν Χριστουγέννων ἢ τῆς πρώτης τοῦ ἔτους θέλομεν ἐπαναλάβει τὰς ἐργασίας μας. Κατὰ τὴν ἐπανάληψιν λοιπὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐπανόδου μας, θέλομεν ἔχει ὑπ’ ὄψει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ὑποθέσατε, ὅτι ἐκλέγεται σήμερον ἡ ἐπιτροπὴ καὶ μεταβαίνει, πότε; Ἐὰν ἀποτελῆται ἐκ Βουλευτῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐξηλέγχθη, βεβαίως δὲν θέλει ἀναχωρήσει ἀμέσως· ἐὰν ἀποτελῆται ἐκ Βουλευτῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἐξηλέγχθη, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἦναι καὶ αὐτοὶ εἰς θέσιν νὰ μεταβῶσιν ἀμέσως· πάντες οἱ Βουλευταὶ θέλουσιν ἀπέλθει μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐξελέγξεων, διότι ἔχουσι συμφέροντα ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως, καὶ ἂν σήμερον ἐκλέξωμεν ἐπιτροπήν, αὕτη δὲν θέλει ἀναχωρήσει αὔριον ἀπὸ τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐξελέγξεων, δηλ. κατὰ μέσα ἢ τὰ τέλη τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος· ἑπομένως νομίζω, ὅτι οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα ἔχει τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ τυχόν, ὅτι ὑπάρχει προαίρεσις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς σήμερον, ἀλλὰ μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐξελέγξεων, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ φίλος ἐκ Λαρίσσης Βουλευτὴς συνεβούλευσε τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς ἐκείνους τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔκριναν, ὅτι ἔχουσι δικαίωμα νὰ μὴ παρευρίσκωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, νὰ δικαιολογήσωσι τὴν πρᾶξίν των ταύτην. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι δὲν προσήκει εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀπασχολῆται ἀπὸ τοιαύτην μέριμναν. Ἐγὼ ἀνήκω εἰς πολιτικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον δὶς ἀπεχώρησεν ἀπὸ τὴν Βουλήν, κατὰ τὸ 1884 καὶ κατὰ τὸ 1888. Ἀλλὰ κατ’ ἀμφοτέρας ταύτας τὰς περιστάσεις ἐφρονοῦμεν πεποιθότως, ὅτι ἠσκοῦμεν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον οἱ θεσμοὶ εἶχον παραχωρήσει εἰς ἡμᾶς. Ὅταν ἐξελέγημεν Βουλευταί, ἀνελάβομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκπληρώσωμεν τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα τὸ Σύνταγμα ἀνέθηκεν εἰς ἡμᾶς, ἀλλ’ εὑρέθημεν καὶ κατὰ τὸ 1884 καὶ κατὰ τὸ 1888 ἀπέναντι πλειοψηφίας, ἥτις, καταχρωμένη τῆς ἀριθμητικῆς αὐτῆς δυνάμεως, καταχρωμένη τῆς ἰσχύος αὐτῆς, μᾶς ἀφήρει τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἴχομεν, καὶ ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐκπληρώσωμεν τὰ συνταγματικά μας καθήκοντα. Εὑρέθημεν λοιπὸν πρὸ τοῦ διλήμματος, ἢ νὰ μείνωμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπογεγυμνωμένοι τῶν δικαιωμάτων μας, καὶ ἐν ἀνικανότητι νὰ ἐκπληρώσωμεν τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοὺς ἐντολεῖς μας ἐλάβομεν καὶ ἐκ τοῦ Συντάγματος εἴχομεν, ἢ νὰ ἀπέλθωμεν καὶ ἀφήσωμεν τὴν εὐθύνην εἰς τοὺς συναδέλφους ἡμῶν, τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν πλειοψηφίαν, διὰ τὰς πράξεις αὐτῶν. Ἐπράξαμεν λοιπὸν ὅ,τι ἐφρονοῦμεν, ὅτι εἴχομεν δικαίωμα νὰ πράξωμεν. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον οἱ συνάδελφοι ἡμῶν ἔκριναν μετὰ πέντε συνεδριάσεις, ὅτι ἔχουσι δικαίωμα ν’ ἀποχωρήσωσι τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς. Λέγων ταῦτα, δὲν σκοπῶ ν’ ἀπευθύνω κατηγορητήριον, ὁποῖον ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς ἀπηύθυνε κατὰ τοῦ πολιτικοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω. Ὅτε πρώτην φορὰν ἀπεχωρήσαμεν τῆς Βουλῆς, ὁ Πρωθυπουργὸς τότε, ἀναβὰς εἰς τὸ βῆμα, παρέστησεν ἡμᾶς, ὅτι ἐπράττομεν ἱεροσυλίαν, διότι, ἐν ᾧ αὐτὸς εἶχε σχέδια μεγάλα, τὰ ὁποῖα παρεσκεύαζον τὸ ἐνεστὼς τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ πατρὶς ἡμῶν νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον τῶν προγόνων μας, ἐν ᾧ αὐτὸς εἶχεν ἐκρεμμῆ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρεσκεύαζον στρατιωτικῶς καὶ ναυτικῶς τὴν Ἑλλάδα, καὶ καθίστων αὐτὴν ἱκανὴν διὰ νὰ διαδραματίσῃ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἡ ἱστορία ἐπέκλωσεν εἰς αὐτὴν κατὰ τὴν μέλλουσαν ἀναγέννησιν τῆς Ἀνατολῆς, ἡμεῖς ἀπεχωρήσαμεν, καὶ παρελύομεν τὰ ἔργα αὐτοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ἀγῶνες αὐτοῦ ἐματαιοῦντο, ἡμεῖς δὲ ἐπράττομεν τῷ ὄντι ἱεροσυλίαν. Ὁ Πρωθυπουργὸς τότε, ἀναβὰς εἰς τὸ βῆμα, κατηγόρει ἡμᾶς, καὶ μᾶς ἀπεκάλει ἀναξίους ἀντιπροσώπους τῆς Ἑλλάδος, μᾶς ἔλεγεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν προσεδίδομεν οὐδὲν κῦρος εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς πλειοψηφίας, καὶ ὅτι ἤρκει ἡ θέλησις μόνη τῆς πλειοψηφίας, διὰ νὰ περιβάλῃ, ὄχι διὰ τοῦ νομικοῦ κύρους, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλου τοῦ ἠθικοῦ κύρους, τὰς ἀποφάσεις αὐτῆς. Ἐγὼ οὐδὲν ἀπευθύνω κατηγορητήριον κατὰ τῶν συναδέλφων ἡμῶν, οἵτινες δὲν παρευρίσκονται ἐν ταῖς συνεδριάσεσιν. Εἶναι ἐλεύθεροι νὰ πράττωσιν ὅ,τι ἂν θέλωσιν. Ἐὰν ὅμως εἴπωσιν, ὅτι ἡ πλειοψηφία ἀφήρεσε τὰ δικαιώματα αὐτῶν καὶ ὅτι αὐτοὶ περιήχθησαν εἰς ἀνικανότητα νὰ ἐκτελέσωσι τὰ συνταγματικά των καθήκοντα, δὲν θέλουσιν εἴπει ἀλήθειαν, καὶ θέλει τοὺς διαψεύσει ὅλη ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ πλειοψηφία, ὡς ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ὁ Βουλευτὴς Λαρίσσης εἶπεν, ἐδείχθη ἐπιεικής, ἐξελέγχουσα τὴν ἐκλογὴν τοῦ νομοῦ ἐκείνου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐκλέγεται ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἀληθῶς ἔδειξε μεγίστην μετριοπάθειαν, ἐδείχθη μάλιστα τοσοῦτον μετριοπαθής, ὥστε πολλοὶ ἐν Ἀθήναις ἐμέμφθησαν τῆς μειοψηφίας καὶ τοῦ εἰσηγουμένου αὐτῆς διὰ τὴν μετριοπάθειαν ταύτην κατὰ τὴν ἐκλογὴν Αἰτωλοακαρνανίας. Ἦλθεν εἰς συζήτησιν ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ἠκούσαμεν πόσα ἠρίθμησεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτής, ὁ φίλος μου κ. Ζυγομαλᾶς. Καὶ ἐγὼ κατῴκουν ἐν Ἀθήναις καὶ ἔβλεπον τὰ ἐν τῇ πόλει γιγνόμενα, καὶ τοῦτο ἤρκει διὰ νὰ μοὶ δώσῃ γνώμην ἐπὶ τῶν γενομένων ἐκτὸς τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐν ἄλλαις ἐκλογικαῖς περιφερείαις. Καὶ ὅμως ἡ Βουλὴ ἠρκέσθη νὰ ἀκυρώσῃ ἓν μόνον ἐκλογικὸν τμῆμα, τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ δήμου Διστομίων, καὶ ἐζήτησε νὰ βεβαιωθῇ ἐν τοῖς ἄλλοις, ἂν τὰ κατὰ τὰς ἐνστάσεις λαβόντα χώραν ἦναι ἀληθῆ. Ἀλλὰ μήπως περιώρισε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου ἢ ἀπεγύμνωσεν αὐτοὺς ἀπὸ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὡς Βουλευταί; Μήπως κατέστησεν αὐτοὺς ἀνικάνους νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντά των τὰ συνταγματικά; Μία φωνὴ, ἡ ὁποία ἠκούσθη ἀπὸ ἓν θεωρεῖον, καὶ ἡ ὁποία συνίστατο εἰς τὴν λέξιν «Μοναστήρια», ἐφάνη εἰς τοὺς συναδέλφους ἡμῶν λόγος ἀποχρῶν. Μοὶ φαίνεται, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τοὺς συναδέλφους μας τούτους, οἱ ὁποῖοι δὲν συνέρχονται ἀπὸ τῆς χθὲς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ πράττωσιν ὅ,τι ἂν θέλωσι, νὰ μὴ μεριμνῶμεν περὶ αὐτῶν, ἀλλὰ νὰ μεριμνῶμεν περὶ ἑνὸς μόνου, πῶς νὰ ἐκπληρῶμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν, νὰ ἐργαζώμεθα καὶ ἀπόντων αὐτῶν ὡς ἠθέλομεν ἐργάζεσθαι καὶ παρόντων αὐτῶν, νὰ ἐφαρμόζωμεν καὶ φρουρῶμεν τὸν νόμον, καὶ νὰ πολιτευώμεθα δικαίως, ὡς ἐμπρέπει εἰς ἀντιπροσώπους ἐλευθέρου ἔθνους. Διὰ τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀνησυχῶμεν καὶ ῥυθμίζωμεν τὰς γνώμας μας ἀπὸ τὴν ἰδέαν, μήπως τυχὸν μᾶς ἐκτοξεύσωσι συκοφαντίαν τινὰ οἱ ἀπόντες συνάδελφοί μας. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἀφοῦ ἐπροτάθη ἡ πρότασις νὰ γείνῃ σήμερον ἡ ἐκλογὴ ἐπιτροπῆς, κύριε Πρόεδρε, ἐρωτήσατε τὴν Βουλήν, ἐὰν θέλῃ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως αὕτη μεταβῇ εἰς τινας τῶν δήμων τῆς Ἀττικῆς πρὸς ἐξέτασιν· ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ δὲν ἐγκρίνῃ τὴν γνώμην ταύτην, τότε δέον νὰ ἀναβάλητε τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων).
§55ΡΑΛΛΗΣ. Τίς ὑπέβαλε πρότασιν;
§56Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ, περὶ ἀμέσου ἐκλογῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὸν νομόν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας.
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν παραδέχηται νὰ ἐκλεχθῇ ἀπὸ τοῦδε ἡ ἐπιτροπή, ἡ μέλλουσα νὰ μεταβῇ εἰς τοὺς δήμους, δι’ οὓς ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ ἐξέτασις. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἀγγέλλω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, γενομένων τῶν ὑπολογισμῶν, περὶ ὧν ἀπεφασίσθη χθές, ἐπηρεάζεται ἐκ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἡ ἐκλογὴ τῶν κ. κ. Ἐπαμινώνδα Δημητρίου καὶ Μιχαὴλ Μελᾶ. (Διάλογοι).
§58ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τίνων δεδομένων ἀποφασίζετε, κύριε Πρόεδρε;
§59ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἑξῆς ὑπολογισμὸς ἔγεινεν. Ἐκ τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἕκαστος ἔλαβεν, ἀφῃρέθησαν αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἕκαστος ἔλαβεν εἰς τὸ Βʹ τμῆμα Διστομίων, καὶ ἐλογίσθη κατόπιν, ὅτι, ἐὰν οἱ ἐπιτυχόντες δὲν ἐλάμβανον κἀμμίαν ψῆφον εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, ἐλάμβανον δὲ πάσας οἱ ἐπιλαχόντες, ἐπέρχεται τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι γίνονται βουλευταὶ οἱ κ. κ. Καλλιφρονᾶς γέρων καὶ Μουτσόπουλος, καὶ μένουσιν ἔξω οἱ κ.κ. Δημητρίου καὶ Μελᾶς.
§60ΡΑΛΛΗΣ. Μήπως νομίζετε, ὅτι ἀγωνίζονται μόνον ὁ κ. Καλλιφρονᾶς καὶ ὁ κ. Μουτσόπουλος; ἀγωνίζονται καὶ ὁ κ. Διαμάντης καὶ ὁ κ. Παπασταθόπουλος.
§61ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς αὐτούς. (Διάλογοι).
§62ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχετε δύο πράξεις νὰ κάμητε. Θὰ ἀφαιρέσητε ἐκ τῶν ψήφων πάντων τῶν Βουλευτῶν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους ἠκυρώθη τὸ Βʹ τμῆμα τοῦ δήμου Διστομίων, τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου τούτου....
§63ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἔγεινε.
§64ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ νὰ ἀνεύρητε δὲ, κατὰ πόσον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Διστομίων δύναται νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκείνων τῶν ὑποψηφίων, οἵτινες ἀνεκηρύχθησαν Βουλευταὶ, ἔχοντες τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Διστομίων τοῦ Βʹ τμήματος, θὰ ἀφαιρέσητε ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος ἑνὸς ἑκάστου ἐξ αὐτῶν τῶν ἀνακηρυχθέντων Βουλευτῶν τὸ ἀποτέλεσμα ὁλόκληρον τοῦ δήμου Διστομίων τοῦ Βʹ τμήματος, θὰ προσθέσητε δὲ ὁλόκληρον τὸ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐπιλαχόντων Βουλευτῶν.
§65ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἔγεινε, καὶ μένουν ἔξω ὁ Δημητρίου καὶ ὁ Μελᾶς.
§66ΡΑΛΛΗΣ. Πῶς; ἀλλὰ μὲ ἀριθμούς.
§67ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀριθμούς. (Διάλογοι).
§68ΠΕΡΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). Ὁ Μελᾶς ἔλαβε ψήφους καθ’ ὅλον τὸν νομὸν 17,590, ὁ Δημητρίου 17,540· ἐψήφισαν δ’ ἐν ὅλῳ εἰς τὸ τμῆμα αὐτὸ 450.
§69ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Τί περιλαμβάνει ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος; (Διάλογοι). (Ἐνταῦθα ἐνεργεῖται ἐν τῷ Προεδρείῳ ὁ ἀνωτέρω ὑπολογισμὸς τῶν ψήφων).
§70ΤΙΝΕΣ. Τί γίνεται τώρα, κύριε Πρόεδρε;
§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται ἡ ἐργασία πρὸς εὕρεσιν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Βουλευτής. (Διάλογοι).
§72ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐγκρίνῃ μίαν βάσιν καὶ κατόπιν νὰ γείνωσιν οἱ ὑπολογισμοί.
§73ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τρεῖς βάσεις δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν· πρῶτον τὸν ὀλικὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλογέων τοῦ τμήματος ἐκείνου, δεύτερον τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων, τρίτον τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων, ἃς ἔλαβεν ἕκαστος τῶν ὑποψηφίων.
§74ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν Βουλευτῶν τῶν ἐπιτυχόντων, ἐὰν δέχηται νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων, ὡς ἐγένετο καὶ προχθὲς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας.
§75ΧΡ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀριθμῶν· νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὔριον ὁ λογαριασμὸς, καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῶν ἄλλων δήμων διὰ τοὺς λοιποὺς Βουλευτάς.
§76ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλοι δῆμοι. (Διάλογοι).
§77Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιβάλατε τάξιν· δὲν καταλαμβάνομεν τίποτε. (Θόρυβος).
§78Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν αὐτὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ἐξελέγχοντες τὴν ἐκλογὴν Αἰτωλοακαρνανίας. Ἑπομένως ἀνάγκη εἶναι νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἀποφανθῇ ἐπὶ ἑκάστου τῶν Βουλευτῶν τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐπεκυρώθη, τίνων ἐξ αὐτῶν θεωρεῖ τὴν ἐκλογὴν ἐπηρεαζομένην ἀπὸ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων. Διὰ νὰ σχηματίσῃ δὲ ἕκαστος τῶν Βουλευτῶν γνώμην, καὶ ἀποφανθῇ, τίνος ἡ ἐκλογὴ ἐπηρεάζεται καὶ τίνος δὲν ἐπηρεάζεται, θέλει ἀκολουθήσει ἕκαστος ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον αὐτὸς μὲν θεωρεῖ ὀρθὸν, ἐνῷ ἄλλος θεωρεῖ ὀρθὸν νὰ ἀφαιρέσῃ ἐκείνας τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἕκαστος τῶν ὑποψηφίων ἔλαβε, νὰ προσθέσῃ δὲ εἰς τοὺς ἄλλους τὸν ἀριθμὸν ὅλου τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἢ καὶ ἄλλος σύστημα ἄλλο. Ἑπομένως ἕκαστος, καθ’ ὃν τρόπον σκέπτεται, θέλει δώσει τὴν ψῆφόν του, ἡ δὲ πλειοψηφία θέλει ἀποφανθῇ ἐπὶ τούτου. Ἐπειδὴ δὲ τὴν στιγμὴν ταύτην ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει πόσον ἐπηρεάζονται τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς ἑκάστου, νομίζω προσῆκον νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὴν αὔριον.
§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον.
§80ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αὔριον δὲν ἔχομεν συνεδρίασιν· εἶναι τοῦ ἁγίου Νικολάου.
§81ΠΟΛΛΟΙ. Μεθαύριον.
§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον δὲν θὰ γείνῃ συνεδρίασις, ἀλλὰ παρακαλῶ, τὴν Παρασκευὴν νὰ ἔλθητε κατὰ τὴν ὥραν τὴν προσδιωρισμένην. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 6 καὶ 50′ μ. μ.