1890.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18

Τῆς 16 Μαρτίου 1890.

(Παρασκευὴ)

Ὥρᾳ 6 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κόρπας ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§2ΚΟΡΠΑΣ. Θ’ ἀπευθύνω παράκλησίν τινα πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, σχετιζομένην πρὸς τὰς ἐργασίας τῶν στρατολογικῶν συμβουλίων, αἵτινες ὅσον οὔπω ἄρχονται. Ἡ κινητοποίησις τοῦ στρατοῦ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν πάσης πολεμικῆς ἐπιχειρήσεως, καὶ διὰ τοῦτο, ὅπως ὅλα τὰ Κράτη, οὕτω καὶ ἡμεῖς, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν ἐν ὥρᾳ εἰρήνης νὰ λαμβάνωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα συντελοῦσιν εἰς τὴν ταχυτέραν μετάβασιν τοῦ στρατοῦ ἐκ τῆς ἐν εἰρήνῃ καταστάσεως εἰς τὴν ἐμπόλεμον. Μεταξὺ τῶν μέτρων τούτων, εἶπον καὶ ἄλλοτε, εἶναι καὶ ἡ κατάταξις τῶν κληρωτῶν εἰς τὰ πλησιέστερα πρὸς τὰς κατοικίας αὐτῶν μέρη, ὅπου εἶναι αὐτὸ ἐφικτόν. Κατὰ τὴν ἐγκύκλιον τοῦ παρελθόντος ἔτους περὶ τῆς διανομῆς τῶν κληρωτῶν, καὶ κατ’ ἐκείνην τοῦ προπαρελθόντος, ἡ κατανομὴ γίνεται κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἥκιστα συμβάλλει πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Τὸ ἄτοπον τοῦτο, καὶ ἄλλοτε παρετήρησα, ὅτι συμβαίνει κατὰ τὴν κατανομήν· ἀλλ’ ἐπροτάθησαν τότε παρὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ λόγοι, τῶν ὁποίων βεβαίως τὴν ὕπαρξιν δύναταί τις νὰ θεωρήσῃ ὡς ἀρκετὰ ἰσχυρὰν, ἀλλὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα οἱ λόγοι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἱκανῶς ἰσχυροί. Ἡ ἰδέα τῆς διανομῆς τῶν κληρωτῶν εἰς σώματα ἀπέχοντα τῆς κατοικίας των ἦτο ἰδέα τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, μὴ λαβούσης ὑπ’ ὄψιν δυστυχῶς τὰς τοπικὰς περιστάσεις τῆς Ἑλλάδος. Δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ, ὅτι ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ εἰργάσθη μετὰ ζήλου καὶ ἴσως καὶ ἀποτελεσματικῶς, ἀλλ’ ὅμως δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰς τοπικὰς περιστάσεις, διότι ἐν Εὐρώπῃ τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας εἶναι καὶ ἄφθονα καὶ πολλαπλᾶ, ἑπομένως οἱ κληρωτοὶ δύνανται τάχιστα νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰ σώματα αὐτῶν· καὶ ἐὰν μὲν ἐν εἰρήνῃ συμβαίνῃ τοῦτο, τὸ κακὸν εἶναι ὀλίγον καὶ βαρύνει αὐτοὺς διὰ τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως ἢ πολέμου τὸ κακὸν εἶναι πολὺ μεγαλείτερον. Οἱ κληρωτοὶ π. χ. τοῦ νομοῦ Κυκλάδων κατανέμονται εἰς τὸ 2ον πεζικὸν σύνταγμα τῆς Χαλκίδος καὶ εἰς τὸ 4ον τοῦ Βόλου, τὸ ὁποῖον ἔχει τάγμα ἐν Τρικκάλοις, τὸ δὲ τάγμα τοῦτο ἔχει λόχους εἰς τὸ Φανάρι καὶ εἰς τὴν Καρδίτσαν, ὥστε ὁ ἐξ Ἀνάφης ἀναγκάζεται νὰ διανύσῃ 500 χιλιόμετρα ἕως εἰς τὸ Φανάρι, ἤτοι 100 ὡρῶν ἀπόστασιν, διὰ τῶν μέσων δὲ τῆς συγκοινωνίας, τὰ ὁποῖα παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουσιν, εἶναι ἀδύνατος ἡ ταχεῖα μετάβασις, διότι νῆσοί τινες δὲν ἔχουσι κἀμμίαν ἀτμοπλοϊκὴν συγκοινωνίαν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρόκηται τώρα νὰ ἐκδώσῃ ἐγκύκλιον νεωτέραν, θὰ παρακαλέσω αὐτόν, εἰ δυνατόν, νὰ διανεμηθῶσιν οἱ κληρωτοὶ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἀπομακρύνωνται ἐπὶ τοσοῦτον ἀπὸ τῶν κατοικιῶν των. Αὕτη ἦτο ἡ παράκλησις, καὶ εἰς τοῦτο ἀφορᾷ ἡ σύστασίς μου. Ἐπειδὴ δὲ εὑρίσκομαι ἐπὶ τοῦ βήματος, θ’ ἀπευθύνω καί τινας παρατηρήσεις, σχετικὰς πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν ἐφέδρων ἀνθυπολοχαγῶν, τῶν ἐσχάτως ἐξελθόντων ἐκ τῆς Προπαρασκευαστικῆς τῶν ἐφέδρων Σχολῆς. Ὁ κατὰ τὸν νόμον τῆς 28ης Μαΐου 1887 καταρτισμὸς στελέχους ἀξιωματικῶν ἐφεδρείας σκοπεῖ τὴν συμπλήρωσιν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτοῦ ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως, ἀντλεῖται δὲ τὸ προσωπικὸν τοῦτο τῶν ἐφέδρων ἐκ διαφόρων πηγῶν, ἤτοι ἐξ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, ἐξ ἀξιωματικῶν παραιτηθέντων, ἐξ ὑπαξιωματικῶν ἐχόντων τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἐφεδρείας προσόντα, καὶ ἐκ στρατιωτῶν ἀναλαβόντων ἐθελουσίαν ὑποχρέωσιν, καὶ τελευταῖον ἐκ τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῆς Προπαρασκευαστικῆς Σχολῆς. Ἐκ ταύτης ἐξῆλθον τῷ ὄντι τινὲς μετὰ ἐξετάσεις, καὶ ἐστάλησαν εἰς τὰ σχετικὰ σώματα, ὑπεχρεώθησαν δὲ, γενόμενοι ἀνθυπολοχαγοὶ ἔφεδροι, νὰ κατασκευάσωσι στολὴν καὶ νὰ διαιτῶνται ἐντὸς τῶν στρατώνων, ἀλλὰ συνάμα ἐθεωρήθησαν ὡς ἀξιωματικοί. Ἀλλ’ οἱ ἄνδρες οὗτοι, ἐκτὸς ἴσως τῶν ἐθελουσίως καταταχθέντων ὑπὸ ὅρον, εἶναι φοιτηταὶ πτωχοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἐκ τῆς Σχολῆς ὡς ἀνθυπολοχαγοί, ἀλλ’ οὔτε ἐνδύματα εἶχον νὰ κατασκευάσουν, οὔτε οἰκίαν νὰ διαμείνωσιν, οὔτε εἰς ξενοδοχεῖα ἠδύναντο νὰ διαιτῶνται· ἠναγκάσθησαν λοιπὸν νὰ φέρωσι στολὴν ἀρλεκινικὴν, κατὰ τὸ ἥμισυ ἀξιωματικοῦ καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ στρατιώτου, καὶ βλέπετε αὐτοὺς τείνοντας χεῖρα ἐπαίτιδα πρὸς τὸν συσσιτιάρχην, διὰ νὰ λάβωσι κρέας, κοιμωμένους δὲ μετὰ τῶν ἄλλων, ἐν τῷ αὐτῷ θαλάμῳ· καὶ γνωρίζετε, τί θὰ εἰπῇ ἀξιωματικὸς νὰ κοιμᾶται μετὰ στρατιώτου, ὅπου—ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἡ ἔκφρασις — ἀναπτύσσεται τόσον ποδαρικὸν ὀξύ. Ἔχουν μὲν τὴν ἄδειαν νὰ κοιμῶνται ἐκτὸς τῶν στρατώνων, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὰ μέσα, ὅπως δὲν ἔχουν οὔτε διὰ νὰ κάμουν στολήν. Γνωρίζω μάλιστα, ὅτι ἀξιωματικοὶ σωμάτων τινῶν δὲν ἐδέχθησαν αὐτοὺς εἰς τὸν κύκλον των, μετὰ τῶν ὑπαξιωματικῶν δὲ καὶ στρατιωτῶν δὲν δύνανται νὰ ἔχουν συνάφειαν, ἑπομένως εἰσὶν ἀληθεῖς Παρίαι. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μεριμνήσῃ, διότι, τοῦ ἀτόπου τούτου ὑφισταμένου, δὲν πληροῦται ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὅταν οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ ἔφεδροι εὑρίσκωνται μεμονωμένοι καὶ δὲν ἔχουν συνάφειαν μετὰ τῶν συναδέλφων αὑτῶν.

§3ΡΙΚΑΚΗΣ. Διατί δὲν ἔχουν;

§4ΚΟΡΠΑΣ. Διότι δὲν ἔχουν στολήν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ λάβῃ μέτρα, ἵνα ἐκπληροῦται ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου.

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ σύστασις τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν νεοσυλλέκτων ἐν τοῖς συντάγμασι, τυγχάνει ἀποδεκτή, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἔκρινεν ὁ κ. Βουλευτὴς περὶ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ὡς μὴ ἀποδεχομένης ἣν αὐτὸς ἐξήνεγκε γνώμην.

§6ΚΟΡΠΑΣ. Τὸ εἴπετε ἄλλοτε.

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον ἄλλοτε, ὅτι τὸ γινόμενον γίνεται κατ’ εἰσήγησιν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ἀλλὰ τὸ γινόμενον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυκλάδων, ὡς θέλω ἀποδείξει· ἡ ἐπίκρισις ἄρα τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς δὲν φαίνεται δικαία, ἀφοῦ ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ αὐτὴν ταύτην τὴν ἀρχὴν ἐφήρμοσεν, ἣν ὁ κύριος Βουλευτὴς συνιστᾷ ὡς ὀρθήν. Περὶ τὴν κατανομὴν τοῦ στρατοῦ συμβαίνει νὰ ὦσι τοποθετημένα ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ Ἄρτῃ πλείονα τῆς ἀναλογίας συντάγματα, καὶ ἐκεῖ ἀπαιτεῖται ἡ κατάταξις πλειόνων ἀνδρῶν τῆς ἀπογραφῆς. Τεθείσης ἄρα τῆς ἀρχῆς, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι οἱ νεοσύλλεκτοι πρέπει νὰ κατατάσσωνται ὅσον ἔνεστιν ἐντὸς τῆς περιφερείας, ἐξ ἧς κατάγονται καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, ὅσον ἔνεστι πλησιέστερον, τὰ συντάγματα, πλὴν τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ Ἄρτῃ, πληροῦνται ἐκ τῶν ἀνδρῶν τῆς ἰδίας περιφερείας, ὧν οἱ περισσεύοντες ἐξ ἀνάγκης ἀποστέλλονται πρὸς κατάταξιν εἰς Θεσσαλίαν καὶ Ἄρταν, διότι μόνον τὰ συντάγματα τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἄρτης ἔχουσιν ἀριθμὸν ἀνδρῶν ἀνώτερον τοῦ τῆς ἀπογραφῆς τῶν περιφερειῶν, ἐν αἷς εἶναι τοποθετημένα. Λαμβάνω ὡς παράδειγμα τὰς Κυκλάδας, ὧν ἐμνήσθη ὁ κύριος Βουλευτής. Βεβαίως διὰ τὴν μὴ τοποθέτησιν συντάγματος ἐν ταῖς Κυκλάσι προτιμότερον θὰ ἦτο οἱ ἐκ τῶν Κυκλάδων νεοσύλλεκτοι νὰ κατετάσσοντο ἐν τῇ περιφερείᾳ τῆς Ἀττικῆς, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουσι κενὰ ἐν τοῖς συντάγμασι τῆς περιφερείας, διότι εἰς ταῦτα κατὰ πρῶτον λόγον κατατάσσονται οἱ τῆς Ἀττικῆς νεοσύλλεκτοι· θ’ ἀπεστέλλοντο ἄρα οἱ νεοσύλλεκτοι τῶν Κυκλάδων πάντες εἰς Θεσσαλίαν, ἂν μὴ παρουσιάζοντο κενὰ ἐν Εὐβοίᾳ, ὅπου κατὰ προτίμησιν κατατάσσονται κατὰ λόγον τῶν κενῶν. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, ὅπερ ἀνεκίνησεν ὁ κ. Βουλευτής, τὸ ἀφορῶν εἰς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικούς, κατὰ τὸ βραχὺ διάστημα τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας αὑτῶν ὡς ἀνθυπολοχαγῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν οὗτοι νὰ ἔχωσιν ἐν τῷ στρατῷ τὴν δίαιταν τοῦ ἀξιωματικοῦ, διότι οὗτοι εἶναι ἔφεδροι ἀξιωματικοί, εἶναι μάλιστα μαθητευόμενοι ἀξιωματικοί, δὲν εἶναι ἐθελονταί, δὲν λαμβάνουσιν ὡς οἱ ἀξιωματικοὶ τὸν βαθμὸν ἐκ συμφωνίας πρὸς τὸ Κράτος, ὑπηρετοῦσιν ἐξ ὑποχρεώσεως, ἣν ὑπέχουσιν ὡς καὶ οἱ λοιποὶ ἄνδρες τῆς ἀπογραφῆς, οἱ ὡς στρατιῶται ὑπηρετοῦντες. Οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, καλούμενοι ὑποχρεωτικῶς εἰς τὸν στρατὸν, ἀντὶ νὰ διανύσωσι τὴν διετῆ αὑτῶν θητείαν ἐν τῷ συντάγματι, διανύουσιν αὐτὴν ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων τὸ πρῶτον, εἶτα δὲ ἐν ταῖς τάξεσιν ὡς ὑπαξιωματικοὶ καὶ κατόπιν ὡς ἀξιωματικοί, καὶ ἐξέρχονται τῶν τάξεων, φέροντες τὸν βαθμὸν ἀνθυπολοχαγοῦ ἐφέδρου· ἀλλ’ ἕως οὗ ἐξέλθωσιν ἐκ τῶν τάξεων, εἶναι ἄνδρες ἐξ ἀπογραφῆς, μηδὲν ἔχοντες δικαίωμα νὰ ἀπαιτῶσί τι πλέον τῶν ἄλλων ἀνδρῶν, τῶν ἐξ ἀπογραφῆς κατατεταγμένων. Ἐφ’ ὅσον ἄρα οὗτοι ἐν τῷ στρατῷ τυγχάνουσιν ἧς καὶ οἱ ἄλλοι ἄνδρες περιποιήσεως, δὲν δύνανται νὰ παραπονηθῶσιν. Ἀλλὰ ἐγείρεται ζήτημα, ὅτι ἴσως δὲν τυγχάνουσιν οὐδὲ τῆς αὐτῆς περιποιήσεως, διότι οἱ ἄλλοι ἔχουσι κοιτῶνας, ἐνῷ οὗτοι, ἀφ’ ἧς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετοῦσιν ὡς δόκιμοι ἀξιωματικοί, δὲν δύνανται, κατὰ τοὺς κανόνας τῆς πειθαρχίας, νὰ διαιτῶνται ἐν τοῖς στρατῶσι. Καὶ τῳόντι ὡς πρὸς τοῦτο ἴσως δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἀνωμάλως ἔχουσι τὰ κατ’ αὐτούς. Ἐπίσης καὶ τὰ τῆς στολῆς παρουσιάζουσί τινα ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀναγκαία εἰς αὐτοὺς στολὴ ἀξιωματικοῦ, διότι δὲν εἶναι οὗτοι ἀξιωματικοί, εἶναι μαθητευόμενοι· τὰ δι’ ἐγκυκλίων ἄρα εἰς αὐτοὺς καθορισθέντα εἴδη ἱματισμοῦ, παρεχόμενα παρὰ τοῦ Δημοσίου, φαίνονται ἐπαρκῆ. Κεῖνται ὅμως ταῦτα ὑπὸ ἐξέτασιν, διότι ἤδη γίνεται ἡ πρώτη ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος, καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς εὐκολία, ἰδίως ὡς πρὸς τὰ τῆς καταλύσεως, ὀφείλει ἡ ὑπηρεσία νὰ προνοήσῃ, εἴτε νομοθετικῶς, εἴτε διοικητικῶς.

§8ΚΟΡΠΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, τῆς διανομῆς τῶν κληρωτῶν, καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι ἐν Θεσσαλίᾳ ὑπάρχουσι πολλὰ συντάγματα, ἀλλὰ δὲν βλέπω, διατὶ, ὅταν δὲν δύνανται νὰ παραμένωσιν ἐν τῷ νομῷ, διατὶ οἱ ἐκ τῶν Κυκλάδων νὰ μὴ παραμένωσιν ἐν Ἀθήναις, καὶ οἱ τῆς Ἀττικῆς, οἱ πλεονάζοντες, νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ἄλλα μέρη. Ἀλλὰ καὶ ἄνευ τούτου τὸ πρᾶγμα δύναται νὰ οἰκονομηθῇ, διότι ἐν Ἀθήναις τίς ἀρνεῖται, ὅτι καὶ ἡ ἐκπαίδευσις καὶ ὁ στρατωνισμὸς εἶναι εὐχερέστερα; ἑπομένως δύνανται οἱ τοῦ νομοῦ Κυκλάδων νὰ τοποθετῶνται ἔν τινι συντάγματι τῶν Ἀθηνῶν, καὶ οὐ μόνον οὗτοι, ἀλλὰ καὶ τῆς Εὐβοίας οἱ πλεονάζοντες. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἐφέδρων, βεβαίως καὶ ἡ οἰκονομία, περὶ ἧς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐλάλησεν, εἶναι καὶ αὕτη ἀρκοῦσα, ἀλλ’ οὐχὶ ἐντελῶς, διότι νομίζω, ὅτι ὑπάρχει διαταγὴ, ὑποχρεοῦσα αὐτοὺς νὰ φέρωσι στολήν.

§9ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι.

§10ΚΟΡΠΑΣ. Τότε δὲν ἔχει τι τὸ ἄτοπον τὸ πρᾶγμα, διότι δὲν εἶναι βεβαίως ἡ ἀτομικότης, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν πειθαρχίαν, ἀλλ’ εἶναι τὰ ἐξωτερικὰ σημεῖα, ἡ στολή. Ἑπομένως ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἀξιωματικοῦ θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε τὸ κενὸν, ὅταν οὗτος δὲν παρίσταται ὡς ἀξιωματικός. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λύσῃ καὶ τὸ ζήτημα τῆς στολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι σπουδαῖον καὶ ἐνδιαφέρει πολὺ τὸν στρατόν.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι καθωρισμένον, διότι δι’ ἐγκυκλίου ἀπὸ 17 Ἰανουαρίου 1890 τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀπεφασίσθη τί θέλει χορηγεῖσθαι πρὸς αὐτούς.

§12Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ὅτι οἱ ἀπογραφόμενοι κληρωτοὶ ἑκάστης ἀπογραφῆς κατατάσσονται ἐν τῇ στρατιωτικῇ περιφερείᾳ, ἐξ ἧς κατάγονται· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς, διότι οἱ κληρωτοὶ τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας λ. χ. κατατάσσονται πάντες εἰς τὴν στρατιωτικὴν περιφέρειαν Λαρίσσης, καὶ οὐδεὶς μέχρι τοῦδε κατετάχθη εἰς τὸ 8ον σύνταγμα, τὸ ἑδρεῦον ἐν Ναυπλίῳ, ὅπερ εἶναι τὸ τῆς περιφερείας, πλὴν τῶν διαθεσίμων.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ πρῶτον λόγον βεβαίως κατατάσσονται ἐν τῇ περιφερείᾳ οἱ διαθέσιμοι, διότι, ὡς ὑπηρετήσαντες μόνον ἐπὶ τρεῖς μῆνας, εἶναι φυσικώτερον νὰ καταταχθῶσιν ἐν τῷ ἐγγυτέρῳ συντάγματι, ἐκ δὲ τῶν ἄλλων κατατάσσονται ἐν τῇ περιφερείᾳ ὅσοι χωροῦσι.

§14Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι οὐδεὶς κληρωτὸς τῆς ἀπογραφῆς κατατάσσεται εἰς τὸν νομὸν τῆς Ἀργολίδος καὶ Κορυνθίας· καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν συναδέλφων κ. κ. Δημητριάδου κλπ.

§15ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μέχρι τοῦδε δὲν κατετάσσοντο.

§16ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τῶν τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορυνθίας μοὶ ἐγένοντο παραστάσεις παρ’ αὐτῶν ἐκείνων, οὓς ἐπικαλεῖται ὁ κ. Βουλευτής, τὸ δὲ ζήτημα ἐξητάσθη καὶ ἐξετάζεται, ὅπως, ἂν τυχὸν συνέβη τι τὸ μὴ κανονικὸν, μὴ ἐπαναληφθῇ κατὰ τὰς προσεχεῖς κατατάξεις τῶν κληρωτῶν. Φρονῶ ὅμως, ὅτι καὶ ἐν Ἀργολίδι καὶ Κορινθίᾳ κανονικῶς διεξήχθησαν τὰ τῆς ἐν τῇ περιφερείᾳ κατατάξεως τῶν εἰς ταύτην ἀνηκόντων, ἀλλὰ τὰ παράπονα γεννῶνται ἐκ τῆς κατὰ προτίμησιν κατατάξεως ἐν τῇ στρατιωτικῇ περιφερείᾳ τῶν εἰς ταύτην μᾶλλον τὴν διοικητικὴν περιφέρειαν αὐτῆς ἢ εἰς ἐκείνην ἀνηκόντων κληρωτῶν. Περὶ τούτου δ’ ἐπίσης γίνεται ἐξέτασις πρὸς ἄρσιν ἐν τῷ μέλλοντι πάσης τυχὸν ἐμφιλοχωρησάσης ἐν τῷ παρελθόντι ἀνισότητος.

§17Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ, εὐχαριστῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοὺς λοιποὺς συναδέλφους, θέλω εἰδοποιήσει τοὺς κληρωτοὺς τῆς προσεχοῦς ἀπογραφῆς, ὅτι θέλουσι καταταχθῆ εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν νομῶν Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, κατὰ τὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁμολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀληθῶς ἔλαβε πρόνοιαν καὶ δι’ ἐγκυκλίου διαταγῆς ἐχορήγησεν αὐτοῖς τὴν στολὴν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ταχίστη πρόνοια καὶ περὶ τῆς διαίτης αὐτῶν, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δὲν ἔχουσι τὰς ἀποδοχὰς, τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοί, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται αὐτοῖς νὰ συσσιτῶσι καὶ νὰ συνοικῶσι μετὰ τῶν στρατιωτῶν.

§18ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἐντίμου προαγορεύσαντος ἀναγκάζομαι νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατὰ πρῶτον λόγον ἐν τῇ κατατάξει προτιμηθῶσιν οἱ τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας, καὶ οὗτοι νὰ καταταχθῶσιν ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ συντάγματος, τοῦ ἑδρεύοντος ἐν Ναυπλίῳ, διότι ἡ Τρίπολις βεβαίως ἀποτελεῖ τὸ κέντρον, καὶ αὕτη ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ ὡς ἕδρα τοῦ συντάγματος, ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπροτιμήθη τὸ Ναύπλιον, πρέπει οἱ τοῦ νομοῦ νὰ ἦναι εὐχαριστημένοι διὰ τοῦτο καὶ νὰ ὑποχωρήσωσι κατὰ τὴν κατάταξιν, καὶ ἂν ὑπάρχῃ θέσις κενή, νὰ καταταχθῶσι καὶ οἱ τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας.

§19ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος δὲν ἔχει οὐδεμίαν βάσιν· διότι ἐν Τριπόλει δὲν ὑπάρχει σύνταγμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ καταταχθῶσιν οἱ Ἀρκάδες κληρωτοί· διὰ τοῦτο συμπεραίνει, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐξοβελίζωνται οἱ κληρωτοὶ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας εἰς τὴν Λάρισσαν, ἵνα εὑρίσκωσιν ἕτοιμον σύνταγμα οἱ συμπολῖται τοῦ κ. συναδέλφου. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπικρίνω τὴν στοργὴν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. συνάδελφος πρὸς τοὺς συμπολίτας του, ἀλλὰ βεβαίως πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν οἱ τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐκτὸς ἐὰν λάβῃ τὴν ὀρθὴν πρόνοιαν ἡ Κυβέρνησις, νὰ κανονίσῃ τὴν κατάταξιν κλιμακηδόν. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ἔπρεπε νὰ κάμῃ τις καὶ προκειμένου περὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι βεβαίως εἶναι ὑπόχρεοι νὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς στρατιῶται, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀνήκουσιν εἰς οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι συνείθισαν αὐτοὺς νὰ διατηρῶνται κἄπως ἀνετώτερον, καὶ ἐπειδὴ παρέχουσι καὶ τὰς πνευματικὰς αὐτῶν δυνάμεις, τὰς ὁποίας ἀπέκτησαν σπουδάζοντες, πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ δίαιταν καλλιτέραν. Ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἔλαβον ἀφορμὴν πέρυσι νὰ εἴπω διὰ μακρῶν, οἱ τοιοῦτοι νέοι ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπικρατείαις ὑπηρετοῦσιν ἓν μόνον ἔτος, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν οἱ νέοι οὗτοι καθ’ ὅλα ὑφίστανται τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ στρατοῦ, ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ στρατιῶται· ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν δίαιταν, ἀφοῦ δὲν εἶναι εἰθισμένοι, πρέπει νὰ ἀποθάνωσι, πρὶν ἢ ὑπηρετήσωσι; Τοῦτο ἐπιζητεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νομοθετῶν ὡς νομοθετεῖ διὰ τῆς τυφλῆς πλειονοψηφίας.

§20ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περιφέρεια κατατάξεως δὲν εἶναι ἡ διοικητική, ἤτοι ἡ νομαρχιακή, ἀλλ’ ἡ τοῦ συντάγματος, ἡ δὲ περιφέρεια τοῦ συντάγματος δύναται νὰ περιέχῃ πλείονας διοικητικὰς περιφερείας. Ἐκ τούτου γεννᾶται τὸ ζήτημα τῆς προτιμήσεως τῶν κληρωτῶν ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς διοικητικῆς περιφερείας· διότι κατὰ τὴν τεθειμένην ἀρχὴν οἱ κληρωτοὶ τῆς περιφερείας κατατάσσονται ἐν αὐτῇ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι κενὰ, ἀλλ’ ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ συντάγματος δύνανται νὰ ὑπάρχωσι κληρωτοὶ διαφόρων διοικητικῶν περιφερειῶν, ἐκ τούτου δὲ τὰ περὶ προτιμήσεων παράπονα. Τοιαύτην ἔχουσι τὴν ἀφορμὴν καὶ τὰ παράπονα τῆς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, διότι ἡ περιφέρεια τοῦ συντάγματος περιλαμβάνει καὶ τὸν νομόν τῆς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας καὶ τὸν τῆς Μαντινείας, γίνονται δὲ παραστάσεις, ὅτι δὲν ἐτηρήθη ἡ ἰσότης ἐν ταῖς κατατάξεσι τῶν κληρωτῶν ἑκατέρου νομοῦ, ὡς τυγχανόντων προτιμήσεως τῶν τῆς Μαντινείας. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους τοῦ βεβλαμμένου σταφιδοκάρπου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 37).

§22ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ δευτέρου μέρους τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Κόρπα, περὶ τοῦ νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις περὶ τῆς ἀξιοπρεποῦς, ἀλλὰ καὶ ἐπαρκοῦς κἂν διαίτης τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, προάγομαι εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἑξῆς συστάσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν· νὰ λάβῃ μέτρον ὑπὲρ τῶν ἐπικούρων δοκίμων καὶ ἐπικούρων ἀνθυπιάτρων ἐν τῷ στρατῷ, οἵτινες, λαμβανόμενοι ἐκ τῶν διδακτόρων τῆς ἰατρικῆς ἢ τῶν ἰατρῶν, κατατάσσονται εἰς τὸν στρατὸν καὶ μετὰ τρίμηνον ὑπηρεσίαν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἁπλοῦ στρατιώτου μετατίθενται, οἱ μὲν διδάκτορες ὡς ἐπίκουροι δόκιμοι, οἱ δ’ ἰατροὶ ὡς ἐπίκουροι ἀνθυπίατροι. Οὗτοι δὲ δὲν πρόκειται νὰ διανύσωσιν, ὡς οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, μόνον 3 ἢ 4 μῆνας ἐν τῷ στρατῷ, ἀλλ’ 1½ ἔτος, ἢ καὶ πλέον ἴσως, καὶ ὑποχρεοῦνται νὰ κατασκευάσωσι στολήν, νὰ ἔχωσιν ἰδιαίτερον ἐνδιαίτημα καὶ νὰ συντηρῶνται, ὡς εἰκός, ἀξιοπρεπῶς, ἄνευ ἀμοιβῆς τινος ἢ ἐπικουρίας χρηματικῆς ἀπὸ μέρους τοῦ Δημοσίου. Οὗτοι δὲ δὲν φέρουσιν, ὡς οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, ἁπλῶς καὶ λόγῳ τιμῆς μόνον ἢ ἐπιδείξεως τὸν βαθμὸν τοῦ δοκίμου οἱ μὲν, καὶ τοῦ ἀνθυπιάτρου οἱ δὲ, ἀλλὰ προσφέρουσιν ὑπηρεσίαν συγκεκριμένην καὶ πολύτιμον εἰς τὸν στρατὸν, διότι ὑπηρετοῦσιν εἰς πάσας τὰς ὑγειονομικὰς θέσεις, ὡς ἐν νοσοκομείοις καὶ θεραπευτηρίοις κλπ. Ἐν τῇ ἐλλείψει μάλιστα ἐπαρκοῦς προσωπικοῦ ἐν τῷ ὑγειονομικῷ κλάδῳ, περὶ ἧς ὡμίλησα πρό τινων ἡμερῶν, καὶ τὴν ὁποίαν ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ κατάταξις αὐτῶν εἰς τὸ ὑγειονομικὸν σῶμα τυγχάνει ὠφελιμωτάτη καὶ πολύτιμος διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ στρατεύματος. Οὗτοι λαμβάνονται καὶ κατατάσσονται εἰς τὸν στρατὸν ἀμέσως μετὰ τὸ πέρας τῶν πανεπιστημιακῶν σπουδῶν αὐτῶν, καθ’ ἃς ἐξήντλησάν τινες, οἱ πλεῖστοι ἴσως, καὶ τὰ τελευταῖα χρηματικὰ μέσα, ἅτινα ἠδύναντο νὰ διαθέσωσιν· ὑποβαλλόμενοι δὲ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατασκευάσωσι στολὴν καὶ νὰ ζῶσιν εἰς πόλεις, ἐν αἷς πιθανώτατα οὐδεμίαν ἔχουσι σχετικὴν ἢ συγγενικὴν οἰκίαν, δὲν δύνανται, ἀπολύτως νὰ διατηρηθῶσι, καθόσον πρόκειται, ὡς εἶπον, περὶ χρονικοῦ διαστήματος μακροτάτου. Περὶ τούτων εἶναι ἀναγκαιότατον νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν μέτρον τι, καθόσον ἄλλως, μετατιθέμενοι εἰς τὰς τάξεις τοῦ δοκίμου ἢ ἀνθυπιάτρου, δὲν λαμβάνουσιν οὐδ’ ἐκεῖνο, ὅπερ θὰ ἐλάμβανον ὡς στρατιῶται διὰ τὴν εἰκοσάμηνον θητείαν αὐτῶν, ἤτοι δύο ἐνδυμασίας, τὸ σιτηρέσιον, τὸν μικρὸν ἡμερήσιον μισθὸν κλπ. Θερμότατα λοιπὸν καὶ δικαιότατα, ὡς νομίζω, συνιστῶ τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου μάλιστα περὶ 20 ἢ 25 προσώπων, ἀριθμοῦ δηλαδή, ὅστις δὲν θὰ ἐπιβάλῃ μεγάλην τινὰ δαπάνην εἰς τὸ Κράτος.

§23ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§24ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι θὰ ἦτο καλὸν, ἡ Κυβέρνησις νὰ δημοσιεύῃ ἑκάστοτε ἀπολογισμὸν τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, διότι οὕτω θὰ δύναται πᾶς τις νὰ πληροφορῆται περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ταμείου καὶ τῆς εἰσφορᾶς ἑκάστου δήμου, οὕτω δὲ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ ἑξῆς δὲν θὰ κατατρίβῃ τόσον χρόνον εἰς σχετικὰς συζητήσεις. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὑπομιμνήσκω εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν αἴτησίν μου περὶ ὑποβολῆς ἀπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῶν Νομαρχιακῶν Συμβουλίων μετὰ πίνακος εἰσφορᾶς ἑνὸς ἑκάστου δήμου. Ἤδη ἔρχομαι εἰς ἄλλο ἀντικείμενον. Κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας σχετικῶς πρὸς τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν ἐν τῷ νομῷ ἐκείνῳ προεβλήθησαν γεγονότα, ἐφ’ ὧν ἀληθῶς ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχήν των καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἰσχυρίσθη, ὅτι κατὰ παραγγελίαν τοῦ Νομάρχου Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ὁ Δήμαρχος νομίζω Ἀνακτορίων ἐνήργει προανακρίσεις κατ’ αὐτοῦ, καὶ ὅτι κατόπιν ὡρισμένος ἀνακριτὴς ἐνήργησεν ἀνακρίσεις κατὰ τοῦ αὐτοῦ Βουλευτοῦ. Ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω, ἐὰν πάντα ταῦτα ἦναι ἀληθῆ, καὶ ἂν ἀληθῶς ἔλαβε χώραν προανάκρισις καὶ ἀνάκρισις, δηλαδὴ καταδίωξις κατὰ Βουλευτοῦ ἄνευ ἀδείας τῆς Βουλῆς, καὶ κυρίως ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω, ἐπὶ τίνι ἀδικήματι ἐγένετο ἡ ἀνάκρισις αὕτη καὶ κατὰ τίνα ἐποχήν. Πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν λειτουργῇ τὸ Σύνταγμα, ἢ ἐὰν τὰ πάντα ἐξαρτῶνται ἐκ τῆς θελήσεως οἱουδήποτε Νομάρχου ἢ Δημάρχου. Εἶναι ἀντικείμενον, περὶ τοῦ ὁποίου νομίζω, ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν.

§25ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδια: Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας περὶ αὐξήσεως τοῦ βάρους καὶ τῶν διαστάσεων τῶν δειγμάτων ἐμπορευμάτων. Περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τῶν ἐν τῷ νομῷ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κοινοτήτων καὶ τῶν ἐν ταῖς περιφερείαις αὐτῶν ἱερῶν ναῶν. Περὶ συστάσεως δικαστηρίου κακουργιοδικῶν ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ τῆς Αἰγύπτου καὶ περὶ ἀνακρίσεως τῶν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ δικαστηρίου τούτου ὑπαγομένων ἀθεμίτων πράξεων. Περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ περὶ ὁδοποιΐας νόμου ΣΞΓʹ τοῦ 1867, τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ΨΙΒʹ τοῦ 1878 καὶ τοῦ νόμου ᾼΧΜΒʹ τοῦ 1888. Ἀπαντῶν δὲ εἰς τὴν χθὲς ὑποβληθεῖσαν ἔκθεσιν περὶ προσαγωγῆς τῶν προϋπολογισμῶν τῶν δήμων Ἄσσου καὶ Ἄνω Λειβαθοῦς τῆς νήσου Κεφαλληνίας, προσάγω τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν 1888 καὶ 1889, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι ὁ μὲν δῆμος Ἄσσου ἐν ἔτει 1888 εἶχε προϋπολογισμὸν ἐσόδων 6,580 δραχμῶν, ἐφ’ ὧν εἰσφορὰ ἐγκεκριμένη καὶ μὴ προκαλέσασα παράπονα δραχ. 2,650, τὸ δὲ ἔτος 1889 προϋπολογισμὸν ἐσόδων 5,860 δραχ. καὶ εἰσφορὰν ἐγκεκριμένην καὶ μὴ προκαλέσασαν παράπονα 700 δραχμῶν, πλημμελῶς ὑπολογισθεῖσαν, καθ’ ἃ ἐλέχθη καὶ χθές. Ὁ δὲ δῆμος Ἄνω Λειβαθοῦς, κατὰ τοὺς προϋπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους εἰσάγω, κατὰ μὲν τὸ ἔτος 1888 εἶχεν ἔσοδα δραχμῶν 8,766 καὶ εἰσφορὰν 4,000, μὴ προκαλέσασαν παράπονα, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1889 εἶχεν ἔσοδα δραχμῶν 10,576 καὶ εἰσφορὰν 4,000, ὅπως καὶ τὸ προηγούμενον ἔτος.

§26ΡΑΛΛΗΣ......

§27ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ προχθὲς γενομένη μακρὰ συζήτησις ἀπὸ μέρους τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Σακελλαροπούλου περὶ τῶν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ὡς νῦν ἔχει, καὶ τῆς καταστάσεως αὐτῆς ἐν ἔτει 1888 ἠδύνατο ἀληθῶς νὰ προκαλέσῃ μακρὰν ἀπάντησιν· νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀρθῶς ἔπραξεν, ἀποφυγοῦσα νὰ εἰσέλθῃ εἰς συζητήσεις, αἵτινες ἤθελον ἔχει πολλὴν μὲν τὴν ἔκτασιν, μέγα δὲ τὸ σκάνδαλον, ἴσως δὲ καὶ οὐδὲν ἤθελον ἐπιφέρει πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐκεῖνο ὅμως, περὶ τοῦ ὁποίου ἔχω καθῆκον ν’ ἀπαντήσω, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν λεχθέντων παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, εἶναι τὸ ἐρώτημα αὐτοῦ. Ἐλέχθη προχθές, οὐχὶ ὅτι ἐνήργησεν ἀνακρίσεις ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ κατὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀλλ’ ὅτι ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων ἐνηργήθησαν ἐξετάσεις, εἰς ἃς ἐνεπλέκετο τὸ ὄνομα Βουλευτοῦ, καὶ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διοικητικῶν τούτων ἐξετάσεων ἐπήνεγκε τὴν ἀποστολὴν τῶν ἐγγράφων πρὸς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν.

§28ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ἐγὼ αὐτό;

§29ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι εἴπετε· ἂν δὲν ἀντελήφθην καλῶς, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπαναλάβητε, τί εἴπετε.

§30ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι ἐγένετο γνωστὸν, ὅτι ὁ Δήμαρχος Ἀνακτορίων προεκάλεσεν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε πρὸς ὑπογραφὴν εἰς φίλους του καὶ μὴ φίλους του, οἵτινες ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ περιεχομένου ὑπέγραψαν. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ οἱ ὑπογράψαντες ἔλεγον, ὅτι ἔλαβον γνῶσιν τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον εἶχον ἀπευθύνει ἐγὼ πρὸς τὸν Βασιλέα καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε δημοσιευθῆ εἴς τινα τῶν ἐν Ἀθήναις ἐκδιδομένων ἐφημερίδων, ὅτι πάντα τὰ ἐν τῷ τηλεγραφήματι ἦσαν ψευδῆ, δηλαδὴ τὰ λεχθέντα περὶ βιαιοπραγιῶν ἐκ μέρους τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως κατὰ διαφόρων πολιτῶν, καὶ ὅτι ἐξ ἐναντίας ὁ τόπος ἦτο εὐχαριστημένος διὰ τὴν ἁβρότητα, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν αὕτη πρὸς τοὺς κατοίκους· ἐξ ἐναντίας ἔλεγον ἐν τῇ ἀναφορᾷ, ὅτι ὁ ἐξ Ἀκαρνανίας Βουλευτὴς ὑποθάλπει τὰ ἐγκλήματα. Κατόπιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναφορᾶς ταύτης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὁ Δήμαρχος οὗτος προέβη εἰς ἀνακρίσεις κατ’ ἐμοῦ, τῇ παραγγελίᾳ ἢ τῇ ἐπινεύσει τοῦ Νομάρχου Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, τὸ προϊόν δὲ τῶν ἀνακρίσεων τούτων ἐνεχείρισε πρὸς τὸν συνταγματάρχην Μυκώνιον, καὶ οὗτος τὸ ἀπέστειλε πρὸς ὑμᾶς. Ἐγὼ δὲ προχθὲς, ἀγορεύων, εἶπον ὅτι εἶχον λάβει ἐπιστολὴν μίαν ἡμέραν πρότερον, ἐν τῇ ὁποίᾳ μοὶ ἔγραφον, ὅτι ἀνακρίσεις ἐνηργήθησαν ἢ ἐνεργοῦνται καὶ ἐν Λευκάδι ὑπὸ τοῦ ἀνακριτοῦ Σούγκρα, ὅστις εἶχε καλέσει μάρτυρας καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Δημάρχου, καὶ τοὺς ἐπίεζε νὰ καταθέσωσι κατ’ ἐμοῦ, ὡς παρεμποδίζοντος τοὺς φυγοδίκους νὰ προσέλθωσι, τούτους δὲ ἀρνουμένους νὰ καταθέσωσι τοιαῦτα.

§31ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τοῦτο. Εἴπατε ὅτι ἐγένοντο ἐξετάσεις παρὰ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων καὶ ὅτι ἠκούσατε κατόπιν, ὅτι καὶ οἱ ἀνακριταὶ ἐπελήφθησαν τῆς ὑποθέσεως. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων ἐγένοντο ἐξετάσεις ἀποβλέπουσαι εἰς οὐδὲν ἄλλο ἢ τοῦτο· ἐπὶ τῇ παραστάσει τοῦ ἰδίου καὶ ἐπὶ παραγγελίᾳ, τὴν ὁποίαν προὐκάλεσεν ἡ παράστασις ἐκ μέρους τοῦ Νομάρχου, ἐγένοντο ἐξετάσεις, περὶ τοῦ τίνες οἱ ὑποθάλποντες τοὺς φυγοδίκους καὶ τίνα τὰ παρεμβαλλόμενα προσκόμματα εἰς τὴν σύλληψιν αὐτῶν, περὶ ἧς εἶχον ληφθῆ μέτρα αὐστηρὰ διὰ συνδυασμοῦ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων καὶ τοῦ ἐπόπτου τοῦ μεταβατικοῦ. Αἱ ἐξετάσεις ἐνηργήθησαν, καὶ, ὡς ἀναγγέλλει ὁ Νομάρχης, μετὰ τὸ πέρας αὐτῶν ὁλόκληρος ὁ φάκελλος ἐστάλη εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Λευκάδος διὰ τὰ περαιτέρω. Πέραν τούτου οὐδὲν ἕτερον ἐγένετο. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν σας ἐκάμετε λόγον περὶ πραγμάτων τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων, νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὁ κ. Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ἐντεῦθεν πολλάκις παρεπονέθη περὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῷ νομῷ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας καὶ ἔψεξε τὴν Κυβέρνησιν πέρυσι διὰ μακρῶν ἐπὶ παραβάσει τῶν καθηκόντων αὐτῆς ὡς πρὸς τὰ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῷ νομῷ, ἐξ οὗ κατάγεται· ὁ ὁποῖος διεξετραγώδησε τὴν κατάστασιν, καὶ ἐζήτησε νὰ προσαχθῶσιν ἐκθέσεις περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τοῦ Νομάρχου καὶ τῶν Δημάρχων· ὁ ὁποῖος δὲν εὗρεν ἐπαρκεῖς τὰς ἐκθέσεις τὰς δεκαπενθημέρους, ἃς προσήγαγον, προχθὲς παραδόξως παρέστησεν, ὅτι ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων δὲν εἶχε τοιοῦτον χαρακτῆρα, ὥστε νὰ προκαλέσῃ τοιαύτην μέριμναν.

§32ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ εἶπον.

§33ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ εἴπετε μετά τινος ἀντιπαραβολῆς πρὸς τὰ λοιπὰ τμήματα τοῦ νομοῦ, τὰ ὁποῖα ἐθεωρεῖτε ὑμεῖς, τοῦτο μὲν ὡς δεινῶς μαστιζόμενα ὑπὸ ἀξιοποίνων πράξεων, τὰς ὁποίας μάλιστα ὑπερτιμῶντες, ἐχαρακτηρίσατε τὸ πρῶτον ὡς λῃστείας, ἀλλὰ κατόπιν ἐξηγήσατε τὴν ἰδέαν ὑμῶν, τοῦτο δὲ ὡς εὐνοούμενα ἐξαιρετικῶς εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ καταδίωξις δὲν ἐγένετο οἵα ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων, ὅπου, εἴπατε, δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη αὐστηρότητος τοσαύτης. Ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων κατὰ τὴν 14 Ἰανουαρίου ὑπῆρχον 20 φυγόδικοι, οἱ πλεῖστοι διὰ φόνους κατηγορούμενοι· τινὰ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν κατωνόμασεν ὁ κ. Βουλευτής, ἀλλὰ κατωνόμασεν αὐτά, ἵνα ἐξηγήσῃ, ὅτι κατηγοροῦνται μὲν ἐπὶ φόνῳ, ἀλλ’ ὅτι αὕτη μὲν ἡ πρᾶξις ἐγένετο λόγῳ ἀμύνης, ἐκείνη δὲ εἶναι ἀκαταλόγιστος, ὅτι οἱ δι’ αὐτὴν κατηγορούμενοι δὲν ἦσαν ἄξιοι τόσον αὐστηρᾶς καταδιώξεως· συμπίπτουσι δὲ τὰ ὀνόματα ταῦτα ἀκριβῶς πρὸς ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος ἐν τῷ καταλόγῳ τούτῳ. Τὰ ὀνόματα ταῦτα εἶναι: Ἰωάννης Τζουμάνης, Θεόδωρος Καραγκούνης, Ἀνδρέας Καραγκούνης καὶ Γεώργιος Τζουμάνης. Ὁ κατάλογος, τὸν ὁποῖον ἔχω, ἀναφέρει καὶ ἄλλα ὀνόματα. Οἱ δύο ἐκ τῶν εἴκοσι τούτων φυγόδικων εἶχον φύγει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν καταδίωξιν, ἥτις ἐγίνετο κατ’ αὐτῶν· εἶχον δὲ προσέλθει διὰ τῆς δραστηριότητος καὶ τῆς εἰλικρινοῦς συνδρομῆς τοῦ κατηγορηθέντος Δημάρχου Ἀνακτορίων οἱ ἑπόμενοι: Λαμπράκης Μαυρογεῶργος, Νικόλαος Γ. Κατσαμπίρης, Πάνος Ντέλας, Γεώργιος Χοῦσος, Νικόλαος Βενέτης, Νικόλαος Σ. Κατσαμπίρης, Δημήτριος Σ. Κατσαμπίρης, Νικόλαος Σταμ. Κατσαμπίρης καὶ Ἀποστόλης Γ. Μπαλάσκας· τὸ ὅλον ἐννέα. Ὑπολείπονται ἕνδεκα. Ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων τῶν διαφόρων ἀρχῶν, τὰ ὁποῖα ἔλαβον κατὰ σύμπτωσιν, καθ’ ἣν ὥραν ἠγόρευεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀκαρνανίας, προκύπτει ὅτι συνελήφθησαν καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν ὑπολειπομένων· καὶ ἰδοὺ τὰ ὀνόματα. (Ἀναγινώσκει τηλεγράφημα τῆς 14 Μαρτίου). Ὁ ἀνώτερος ἐπόπτης τηλεγραφεῖ περὶ τοῦ Δημάρχου, λέγων πολυτίμους τὰς ὑπηρεσίας αὐτοῦ πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν· καὶ ἀληθῶς, ὡς προκύπτει ἐκ πάντων τῶν τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον, ἡ προσέλευσις τῶν φυγοδίκων ἐγένετο, παρὰ πάντα τὰ παρεμβληθέντα ἐκεῖ κωλύματα, χάρις εἰς τὴν δραστηριότητα καὶ τὴν εἰλικρινῆ ἐνέργειαν τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων Σερεπίσου. Τηλεγράφημα τῆς 14 τοῦ μηνὸς τούτου φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κυρίου Μυκονίου φέρει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). «Κατόπιν κλπ. ἀναφέρω ὅτι καὶ ἕτερος ἐπὶ φόνῳ κατηγορούμενος φυγόδικος Παντελῆς Ζαφειρούλης ἐκ δήμου Ἀνακτορίων προσῆλθε σήμερον δήμαρχον Σερεπίσον, στενοχωρηθεὶς παρ’ ἀνθυπολοχαγοῦ Τσιριγώτου.» Ἕτερον τηλεγράφημα τῆς 13ης ἀναφέρει: «Κατὰ τὴν περιοδείαν μας προσῆλθον ἡμῖν οἱ ἐπὶ φόνῳ κατηγορούμενοι φυγόδικοι Μαυρογεῶργος, Τζαβελάκης καὶ Κολομπάτσος, ἔτι δὲ ἐπὶ ζωοκλοπῇ πεντήκοντα χοίρων πωληθέντων εἰς Πύργον φυγόδικοι Σῖμος Μπέσας καὶ Γούλας. Χθὲς παρουσιάσθη Δήμαρχον Ἀνακτορίων φυγόδικος Μπαλάσκας, ἐπὶ φόνῳ κατηγορούμενος.» Ἐκ τούτων τῶν πληροφοριῶν προκύπτει, ὅτι ἀπὸ τῆς 14 Ἰανουαρίου, ὅτε ὑπεβλήθη ὁ κατάλογος ἐκεῖνος, ὁ περιέχων 20 ὀνόματα, μέχρι τῆς σήμερον καὶ κατὰ σύμπτωσιν μέχρι τῆς τελευταίας ὥρας, καθ’ ἣν ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, πάντες οἱ φυγόδικοι τοῦ δήμου Ἀνακτορίων συνελήφθησαν, καὶ δὲν ὑπάρχει ἤδη οὐδεὶς φυγόδικος ἐκεῖ.

§34ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἀπάντησίς σας;

§35ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§36ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀπάντησις εἰς τὰ λεχθέντα· διότι δι’ ὅσων εἴπατε θέλετε νὰ ἀποδείξητε, ὅτι ὑπῆρχον εἰς τὸν δῆμον Ἀνακτορίων φυγόδικοι καὶ ὅτι προσῆλθόν τινες.

§37ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅλοι.

§38ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι δι’ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὔτε εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Ἀττικῆς ἀπήντησεν, οὔτε εἰς ἐμέ· διότι ὁ μὲν κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς ἠρώτησε, διατὶ δὲν ἔσπευσεν ἀμέσως ἡ Κυβέρνησις νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλήν, ἂν διεξήχθησαν ἀνακρίσεις ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων, καίτοι προκύπτει ἐκ τῶν ἐπιστολῶν, τὰς ὁποίας ἐκεῖθεν ἔλαβον, ὅτι ἡ Εἰσαγγελία τὸ προϊὸν τῶν ἀνακρίσεων, τῶν ἐνεργηθεισῶν ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων, τὸ ἔστειλεν εἰς τὸν ἀνακριτὴν, πρὸς ἐνέργειαν τακτικῶν ἀνακρίσεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ταῦτα δὲν εἶπέ τι.

§39ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν τὸ ἐγνώριζον.

§40ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἐλέχθη ἐν τῇ Βουλῇ, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ...

§41ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἠρώτησα τὸν ἀνακριτὴν, διότι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἀφηγήθητε τὰς πληροφορίας, ἃς περὶ τούτου εἴχετε, ἐδείκνυεν, ὅτι δὲν ἐπιστεύετε αὐτὰς, καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ ἐζητήσατε παρ’ ἐμοῦ νὰ ἐρωτήσω. Ἤδη θέλω ἐρωτήσει, ἂν καθ’ ὑμῶν ἐνεργῆται ἀνάκρισις.

§42ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ αἱ διεξαχθεῖσαι ἐξετάσεις παρὰ τοῦ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Εἰσαγγελικὴν ἀρχὴν, ἕπεται ὅτι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς προανάκρισις· ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι ἀπεστάλησαν αὗται εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς Λευκάδος, ἑπομένως ἀποτελοῦσι προανάκρισιν, καὶ πρέπει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν ἐγένετο ἀνάκρισις κατὰ Βουλευτοῦ.

§43ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐγὼ προχθὲς σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἦτο ἐν Ἀκαρνανίᾳ ἀποκατεστημένη· ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι, οὔτε πόσοι ἦσαν οἱ φυγόδικοι, οὔτε ἐπὶ τίσι λόγοις κατηγοροῦνται· διότι ἡ δημοσία ἀσφάλεια καὶ ἐν Ἀκαρνανίᾳ καὶ ἐν τῷ λοιπῷ Κράτει δὲν εἶναι ἀποκατεστημένη. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι ἕτερον· ἐγὼ ἰσχυρίσθην, ὅτι ἡ δημοσία τάξις σαλεύεται ἑκάστοτε ἐν Ἀκαρνανίᾳ, καὶ αἰτία τούτου εἶναι ἡ Κυβέρνησις, οὐχὶ αὐτοπροσώπως, ἀλλὰ διὰ τῶν φίλων αὑτῆς καὶ κομματαρχῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει παραδεδομένην τὴν διοίκησιν, καὶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ὁποίων διατελοῦσιν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, πρὸ πάντων ἐκεῖνοι, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ τήρησις τῆς δημοσίας τάξεως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἰσχυρίσθην καὶ ἕτερόν τι· ὅτι, ὁσάκις ἀποφασίσουν οἱ κάτοικοι νὰ ζητήσουν νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως, ἡ Κυβέρνησις, λαμβάνουσα ἐκ τούτου ἀφορμὴν, ἐπιχειρεῖ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως διὰ μέσων οὐ μόνον ἀντισυνταγματικῶν καὶ ἐκνόμων, ἀλλὰ καὶ μόνον σκοπὸν ἐχόντων τὴν αὔξησιν καὶ τὴν ἐπίῤῥωσιν τοῦ πολιτικοῦ κόμματός της. Ταῦτα ἰσχυρίσθην, καὶ ἔχω μάρτυρας τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ τοὺς κρατοῦντας τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς· ἀπορῶ δὲ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐφαίνετο τοὐλάχιστον, ὅτι μὲ ἐτίμα διὰ τῆς προσοχῆς του, ἐλησμόνησεν ἐν διαστήματι δύο ἡμερῶν ὅ,τι ἐγὼ εἶπον. Ἐννοῶ ὅτι εἶχε συμφέρον νὰ δείξῃ, ὅτι ἐλησμόνησεν, ἀλλὰ δὲν ἁρμόζει εἰς Ὑπουργὸν νὰ ἔρχηται ἐδῶ, νὰ ἀπαντᾷ δῆθεν εἰς τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσιν καὶ νὰ θέτῃ οἱανδήποτε θέλῃ βάσιν ἀπαντήσεως, καὶ νὰ νομίζῃ, ὅτι διὰ τούτου κατορθόνει νὰ ἐξαπατήσῃ μὲν τοὺς Βουλευτὰς, νὰ παραστήσῃ δ’ ἐμὲ ψευδῆ λέγοντα καὶ ἔχοντα συμφέρον νὰ συκοφαντήσω τὴν Κυβέρνησιν ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους. Τί ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός; ἦλθε καὶ ἐπέδειξε δύο τηλεγραφήματα ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους κατήγγειλα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Τί εἶπον προχθές; ὅτι, ὡς ὁ Νομάρχης Αἰτωλοακαρνανίας τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν Ἀκαρνανίᾳ μετεχειρίσθη ὡς μέσον ἵνα δώσῃ εἰς τὴν Κυβέρνητιν φίλους πολιτικοὺς, καὶ τοῦτο τὸ κατώρθωσε, διότι καὶ ὁ δήμαρχος Στράτου κ. Ἀβδῆς, τέως φίλος τοῦ πρώην βουλευτοῦ Στράτου, καὶ οἱ δήμαρχοι Θυάμου καὶ Ἀμβρακίας κ. κ. Καραγιαννόπουλος καὶ Σκυλοδῆμος, πιεσθέντες ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, προσῆλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, οὕτω καὶ νῦν πιέζονται καὶ πάντες οἱ συγγενεῖς ἐκεῖ τῶν φυγοδίκων, καὶ γυναῖκες ἀκόμη ἔγγαμοι καὶ ἄγαμοι, ὅπως ἐξαναγκασθῶσι νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸ ἰσχύον κόμμα.

§44ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοιαύτην καταγγελίαν δὲν ἔχω.

§45ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, πῶς λέγετε τοιαῦτα, καὶ κάθεσθε εἰσέτι εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Τοιαῦται καταγγελίαι ἐδόθησαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅσας ἐγὼ ἔλαβον τὰς ἔστειλα εἰς τὰ δικαστήρια.

§47ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις ταύτην τὴν στιγμὴν ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τοιαῦται καταγγελίαι δὲν ἐγένοντο.

§48ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τοῦ Νομάρχου Βαμπᾶ καὶ τοῦ κ. Μυκωνίου οὐδεμία καταγγελία εἶναι γνωστή.

§49ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ αὐτῶν· ἐγὼ εἶπον, ὅτι προσῆλθον φυγόδικοι, ἀφοῦ ἐξησκήθησαν κατὰ τῶν συγγενῶν, τῶν γυναικῶν, τῶν ἀδελφῶν, τῶν θυγατέρων, τῶν μητέρων αἱ πιέσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐξησκήθησαν καὶ ἐν Βάλτῳ πρὸς ἐπίῤῥωσιν τοῦ πολιτικοῦ κόμματος τῆς Κυβερνήσεως Εἴπατε δὲ, ὅτι δὲν κατηγγέλθησαν τοιαῦται πράξεις, καὶ ἐγὼ εἶπον, ὅτι κατηγγέλθησαν, διότι καὶ ἀνακρίσεις διεξήχθησαν καὶ ἐστάλησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅστις ἐξετόπισεν ἐκεῖθεν τοὺς ἐπόπτας τοῦ μεταβατικοῦ, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδα τινὰ, προεφυλακίσθησαν χθές.

§50ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τίς προεφυλακίσθη;

§51ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶδον εἰς ἐφημερίδα τινὰ, ὅτι ὁ ἀνθυπασπιστὴς Παπαγεωργίου καὶ ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Βάρσος, καθ’ ὧν οἱ συγγενεῖς τῶν φυγοδίκων ἀπηύθυναν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τηλεγραφήματα, ὅτι ἀπήγαγον τὰς γυναῖκάς των ἐκ τῶν καλυβῶν, ὅτι τὰς περιέφερον ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον, ὅτι ἔσφαξαν τὰ πρόβατά των, ὅτι ἀφήρεσαν μέρος τοῦ ἱματισμοῦ των, προεφυλακίσθησαν. Εἶναι ἀληθὴς ἡ προφυλάκισις;

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρ’ ἡμῶν παρεπέμφθη ἡ ὑπόθεσις ἐνώπιον τῆς στρατιωτικῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, καὶ οὐδεμία ὑπάρχει μήνυσις μὴ ἐνεργηθεῖσα.

§53ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ θέλετε νὰ περιπλέξητε τὸ πρᾶγμα. Ἂν ἐνεργῆτε ἢ δὲν ἐνεργῆτε τὰς μηνύσεις, εἶναι ἄλλο ζήτημα· δὲν πρόκειται περὶ τούτου, πρόκειται περὶ τοῦ ἂν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ καταγγελθέντες ὅτι διέπραξαν τὰς περὶ ὧν ὡμίλησα βιαιοπραγίας, προεφυλακίσθησαν.

§54ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὥστε βλέπετε ἀποτελέσματα ἄλλα.

§55ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ἐγώ, τί βλέπω, ὅτι ἡ φυλάκισις τῶν Δημάρχων ἔφερεν ἓν ἀποτέλεσμα εὐάρεστον, ὅτι ἐγένοντο φίλοι σας.

§56ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐφυλακίσθησαν.

§57ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι ὑμεῖς χθὲς εἴπετε τοῦτο· ἀνεγνώσατε μάλιστα καὶ ἐπιστολὴν τοῦ κ. Στράτου, λέγοντος ὅτι εἶχε τὴν διάθεσιν νὰ γείνῃ φίλος.

§58ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο.

§59ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ λέγω ὅπως ἐγὼ ἀντελήφθην τῆς ἐπιστολῆς, τῆς ὁποίαν ἤκουσα παρ’ ὑμῶν ἀναγινωσκομένην, ὡς καὶ ὅλοι οἱ παρόντες κατὰ τὴν ἀγόρευσιν ὑμῶν, ὅτι ὁ κ. Στράτος γράφει, ὅτι ἐρωτηθεὶς ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἐφαίνετο ἔχων διαθέσεις νὰ γίνῃ φίλος, καὶ ὅμως ἐφυλακίσθη· ἐνῷ δὲ ἔλεγεν ἐν τῇ ἐπιστολῇ, ὅτι οὐδέποτε δύναται νὰ συμπράξῃ μετὰ τοῦ ἑτέρου πολιτευομένου ἐκεῖ, τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἴσκου, ἠξεύρομεν ὅτι σήμερον συμπράττει, συνεπείᾳ τῆς ἐνεργηθείσης καταδιώξεως. Ἡμεῖς, ἐννοεῖται, ἐγινώσκομεν ὅτι ἡ καταδίωξις θὰ εἶχε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, ἵνα ἰσχυρότατον ἐκεῖ πολιτευόμενον νὰ ῥίψῃ εἰς τὸ ἀντίθετον σημεῖον, εἰς ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον αὐτὸς οὐδέποτε ἤθελε νὰ ταχθῇ, ἐνομίζομεν ὅμως, ὅτι καθῆκον εἴχομεν νὰ τὸν καταδιώξωμεν, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ στερηθῶμεν τῆς κατὰ τὴν ἐπιστολὴν ἐκείνην προσφερομένης φιλίας του καὶ νὰ τὸν καταστήσωμεν ἀμείλικτον ἐχθρόν.

§61Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοῦ κ. Κωνσταντίνου Στράτου, δύναμαι νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. Κωνστ. Στράτος ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1886 μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι πολιτικὸς φίλος μου, ὅτι, ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου βουλευτὴς κ. Ἴσκος προσῆλθεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὁ κ. Κωνστ. Στράτος μοὶ εἶχεν ἀγγείλει προηγουμένως τοῦτο, καὶ μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἀντιτείνει ἵνα συνομολογήσω φιλίαν καὶ μετὰ τοῦ κ. Ἴσκου, διότι αὕτη οὐδόλως ἐνοχλεῖ αὐτόν. Τέλος, ὅτι ὁ κ. Κωνστ. Στράτος μετὰ τοῦτο ἐξηκολούθησε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι πολιτικὸς φίλος μου, ὑπεβλήθη δὲ εἰς τὴν πολιτικὴν καταδίωξιν, διὰ νὰ ἀναγκασθῇ νὰ καταλίπῃ τὰς πολιτικὰς τάξεις του καὶ μεταβῇ εἰς τὰς ἀντιθέτους.

§62ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤθελον σᾶς παρακαλέσῃ ἐπειδὴ ἐποιήσατε χρῆσιν τῆς ἐπιστολῆς ἀπὸ τοῦ βήματος, νὰ τὴν καταθέσητε, ὅπως ἀναγνώσωμεν αὐτήν, παριστῶσαν τὰ πράγματα ὡς ἐγὼ λέγω καὶ ὡς ὑποθέτω ὅτι τὰ ἀντελήφθη καὶ ὁκόκληρος ἡ Βουλή, τουτέστιν ὅτι ὁ κ. Κωνστ. Στράτος ἔλεγεν, ὅτι εἶναι προδιατεθειμένος νὰ γίνῃ φίλος μου καὶ ὅτι οὐδέποτε ἠδύνατο νὰ γίνῃ φίλος τοῦ κ. Ἴσκου. Καὶ ὅμως ἡ καταδίωξις, ἣν ἡμεῖς κατ’ αὐτοῦ διετάξαμεν καὶ διεξηγάγομεν, εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταστήσῃ αὐτὸν ἀκάθεκτον ἡμῶν ἐχθρὸν καὶ φίλον τοῦ κ. Ἴσκου· ταῦτα ὁ κ. Βουλευτὴς παριστᾷ ὡς ἐνέργειαν ἡμῶν ἔκνομον ἐν Βάλτῳ χάριν τοῦ κόμματος.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Κωνστ. Στράτος, κληθεὶς παρὰ τοῦ Νομάρχου Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, καὶ προτρεπόμενος νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς τάξεις του, διὰ νὰ γίνῃ φίλος τοῦ Ὑπουργείου, ὡς ἐξέθηκεν ἡ ἐπιστολὴ, εἶπεν εἰς τὸν Νομάρχην, ὅτι σκοπεῖ νὰ συνταχθῇ μετὰ τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ὅτι τότε ἦτο πρόωρον, ἐσκόπει δὲ νὰ τὸ πράξῃ ἐν τῷ μέλλοντι. Ἀλλὰ διατὶ εἶπε ταῦτα; Διὰ ν’ ἀποφύγῃ τὴν καταδίωξιν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἔστερξε νὰ μεταστῇ ἀμέσως εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τοῦτο κατεδίωξαν αὐτὸν, ἐνῷ, ἐὰν ἔλεγεν ὅτι ἀμέσως μεθίστατο, βεβαίως δὲν ἤθελε καταδιωχθῇ.

§64ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας καὶ ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔλαβε τὸν κόπον νὰ ἐξηγήσῃ τὸ τί ἐνόει ὁ Στράτος, διότι τὸ τί ἐνόει ὁ Στράτος τὸ ἐνόησεν ὁλόκληρος ἡ Βουλή.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅταν ἀναγνωσθῇ ἡ ἐπιστολή, θὰ ἴδωμεν τί ἐνόει· νομίζω ὅτι ὀφείλετε νὰ τὴν καταθέσητε.

§66ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταθέσω ὁλόκληρον τὴν ἐπιστολήν, ἀλλὰ μόνον τὰς περικοπάς, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα.

§67ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως.

§68ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅ,τι ἠθέλησε λοιπὸν νὰ ἐξηγήσῃ ὁ ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι ὅ,τι ἐνόησεν ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅτι ὁ Νομάρχης Βαμπᾶς ἐν ἰδιαιτέρᾳ μετὰ τοῦ Στράτου συνεντεύξει προέτρεψεν αὐτὸν νὰ γείνῃ φίλος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§69ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἐννοῶ ἐγώ; πῶς ὁ Νομάρχης ἔρχεται εἰς συνεννόησιν μὲ ἕνα πολίτην, καταδιωκόμενον ἐπὶ ὑποθάλψει φυγοδίκων.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν κατεδιώκετο τότε.

§71ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Στράτος δὲν ἦτο διατεθειμένος νὰ γείνῃ φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ τὸ εἴπῃ ἀποτόμως, ἠρνήθη εὐσχήμως, εἰπὼν ὅτι «αὐτὸ θὰ ἦναι φυσικὸν πρᾶγμα, διότι ὁ Ἴσκος εἶναι ἀντίπαλός μου, καὶ ἑπομένως εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς δύναμαι νὰ γείνω φίλος». Ἐκ τούτου δὲν ἕπεται, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ φίλος σας ὁ Στράτος. Λέγετε ὅτι ἦτο τότε φίλος σας, καὶ ἐν τούτοις σεῖς τὸν κατεδιώκετε· γνωρίζομεν δὲ ὅλοι ἐδῶ πολὺ καλά, ἂν ἡ Κυβέρνησις καταδιώκῃ τοὺς φίλους της.

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑμεῖς γινώσκετε κάλλιστα, ὅτι ὅλη ἡ ἐνέργεια ἡ κατὰ τῶν φυγοδίκων ἔβλαψεν ἡμᾶς κομματικῶς.

§73ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διόλου δὲν σᾶς ἔβλαψε, καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Δὲν εἶσθε ἐκ τῶν κυβερνητῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπέναντι τοῦ νόμου θυσιάζετε τὰ πολιτικά σας συμφέροντα. Ὁ Νομάρχης δὲν ἠπείλησε μόνον τὸν Στράτον, ἀλλ’ ἀπετάθη καὶ εἰς τοὺς Δημάρχους τοῦ Βάλτου, καὶ ἐπεδείχθη ἔνταλμα φυλακίσεως κατὰ τοῦ δημάρχου Θυάμου Σκυλοδήμου, ὡς ὑποθάλποντος τὸν Μπούρην, καὶ ἠπειλήθη, ὅτι θὰ καταδιωχθῇ καὶ ἐπὶ ὑποθάλψει τοῦ δραπέτου τῶν φυλακῶν Ρίου Μούτσου, ὅπως οὕτω πιεζόμενος ὑποκύψῃ.

§74ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξετελέσθη τὸ ἔνταλμα;

§75ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§76ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐξετελέσθησαν καὶ κατὰ τῶν τριῶν Δημάρχων.

§77ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Δήμαρχος Θυάμου δὲν ἐφυλακίσθη.

§78ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ταύτην τὴν γνῶσιν ἔχω, ὅτι ὅλοι ἐφυλακίσθησαν.

§79ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζετε καλῶς. Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Βάλτου, ἐφυλακίσθη ὁ δήμαρχος Σκυλοδῆμος;

§80ΙΣΚΟΣ. Ὄχι.

§81ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ὁ μὲν δήμαρχος Θυάμου, ὁ Σκυλοδῆμος, εἰς ὃν ἐπεδείχθη ἔνταλμα φυλακίσεως καὶ ὁ ὁποῖος ἠπειλήθη, ὑπέκυψεν, ὁμολογήσας διὰ τοῦ Νομάρχου φιλίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δὲν ἐφυλακίσθη, καὶ ἐγένετο φίλος ἔκτοτε τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι μέχρι σήμερον· ἀλλ’ ὁ δήμαρχος Στράτου κ. Ἀβδῆς, ὀπαδὸς ὢν τοῦ Κωνσταντίνου Στράτου, καὶ ὁ δήμαρχος Ἀμβρακίας, ὀπαδὸς ὢν τοῦ κ. Ἴσκου, ὁ κ. Καραγιαννόπουλος, δὲν ὑπέκυψαν, καὶ ἐφυλακίσθησαν εἰς τὰς φυλακὰς Μεσολογγίου, καὶ ἐταλαιπωρήθησαν ἐν ταῖς φυλακαῖς καὶ ὅταν ἐν ταῖς φυλακαῖς ὡμολόγησαν πολιτικὴν φιλίαν, ἀπελύθησαν.

§82ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Διὰ βουλεύματος;

§83ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ βουλεύματος, καὶ ἔκτοτε οἱ Δήμαρχοι οὗτοι εἶναι φίλοι τῆς Κυβερνήσεως.

§84ΡΑΛΛΗΣ. Ὥστε τὸ πρᾶγμα εἶναι, ὅτι ἐξεδόθησαν ἐντάλματα, καὶ ἐφυλακίσθησαν ὡρισμένοι Δήμαρχοι, καὶ ἐν τούτοις ἀπεδείχθη, ὅτι αἱ κατηγορίαι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐξεδόθησαν τὰ ἐντάλματα, ἀπεδείχθησαν ἀνυπόστατοι, καὶ οἱ Δήμαρχοι ἀπελύθησαν.

§85ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πῶς τὸ γνωρίζετε;

§86ΡΑΛΛΗΣ. Ἄς τὸ μάθωμεν παρ’ ὑμῶν.

§87ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας μετὰ τὴν προχθεσινὴν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἀγόρευσιν ἐζήτησα, ἔμαθον ὅτι παρὰ μὲν τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν παρεπέμφθησαν οἱ κατηγορούμενοι, ἀπελύθησαν δὲ διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν, παυσάσης πρὸς καιρὸν τῆς περαιτέρω κατ’ αὐτῶν καταδιώξεως. Διὰ τοῦτο δὲ καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ προσκομίσω τὰς ζητηθείσας δικογραφίας παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, διότι ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν ὑπέβαλε γνώμην, ὅτι, προκειμένου περὶ ὑποθέσεων, ἐφ’ ὧν πρὸς καιρὸν ἔπαυσεν ἡ καταδίωξις, δὲν θεωρεῖ νόμιμον οὐδὲ συμφέρον νὰ προσαχθῶσιν αἱ δικογραφίαι.

§88ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ Στράτου πρὸς καιρὸν ἔχει παύσει;

§89ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἰδοὺ τί μοὶ σημειοῦσιν (ἀναγινώσκει): «Τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν διὰ βουλεύματος αὐτοῦ ἀπεφάνθη, ὅτι παύει πρὸς καιρὸν τὴν περαιτέρω ποινικὴν καταδίωξιν κατὰ Κ. Στράτου ἐπὶ τῇ ἀποδιδομένῃ αὐτῷ κατηγορίᾳ τῆς ἀποκρύψεως τοῦ φονευθέντος ἐσχάτως ληστοφυγοδίκου Μούτσου.»

§90ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν σᾶς ἐμποδίζει ὅμως τίποτε νὰ προσαγάγητε τὸ βούλευμα τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ τὸ βούλευμα τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν, καὶ σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ τὰ φέρητε.

§91ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Θὰ τὰ ζητήσω τηλεγραφικῶς.

§92ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς δύο τελευταίας τακτικὰς Συνόδους εἶχον ζητήσει τὰς δικογραφίας ὅλας ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα πρὸ τῆς λήξεως τῶν Συνόδων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἰσχυρίσθη τότε, ὅτι δὲν κομίζει τὰς δικογραφίας, διότι εἶχε παύσει πρὸς καιρὸν ἡ καταδίωξις· καὶ προχθὲς παρεπονέθην, καὶ ἀπήντησεν, ὅτι ἐλησμόνησε νὰ κομίσῃ τὰς δικογραφίας, καὶ μόνον τώρα ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν τὰς προσκομίζει, διότι ἔχει παύσει πρὸς καιρὸν ἡ καταδίωξις. Ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικοβοιωτίας νὰ κατατεθῶσι τὰ βουλεύματα, ἀλλ’ ἐκ τῶν βουλευμάτων μόνον δὲν δυνάμεθα νὰ πορισθῶμεν ὅ,τι χρειάζεται, διὰ νὰ μορφώσωμεν γνώμην περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν κατεδιώχθησαν ἐκεῖνοι, καὶ τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν κατεδιώχθησαν. Ὁ Στράτος μοὶ γράφει δὶς νὰ ζητήσω νὰ κατατεθῶσιν αἱ δικογραφίαι ὁλόκληροι, διότι ἐκεῖθεν θέλομεν πεισθῆ, πῶς ἐνηργήθη ἡ καταδίωξίς του· τὰ βουλεύματα μόνον δὲν εἶναι ἀρκετὰ νὰ μᾶς πείσωσιν, ἔχομεν ἀνάγκην ὁλοκλήρου τῆς δικογραφίας, καὶ ἐὰν δὲν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὴν καταθέσῃ, ἂς μὴ καταθέσῃ καὶ τὸ βούλευμα. Ἀλλ’ ὁ Δήμαρχος Στράτου ἀπελύθη διὰ βουλεύματος, καὶ αὐτὸς ὁ Ἀβδῆς;

§93ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὡμίλησα περὶ τοῦ Δημάρχου Ἀμβρακίας προφυλακισθέντος, καὶ περὶ τοῦ βουλευτοῦ Στράτου· περὶ Ἀβδῆ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐξεδόθη ἔνταλμα ἢ βούλευμα, καὶ ὁποῖον.

§94ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν εἰς τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, ἀναφέρεται, πῶς ἀπελύθη ὁ Ἀβδῆς· διότι αὐτὸς ἀποφυλακισθεὶς ἐγένετο φίλος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἶναι καὶ μέχρι σήμερον. Εἴπετε πρὸ ὀλίγου, ὅτι, ἐνῷ ἦτο ὁ Στράτος εἰς τὰς φυλακὰς, ἐφονεύθη ὁ Μοῦτσος· ἠθέλετε διὰ τούτου νὰ ὑποδείξητε, ὅτι, ἂν δὲν ἐφυλακίζετο ὁ Στράτος, δὲν θὰ ἐφονεύετο ὁ Μοῦτσος;

§95ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δὲν ἤθελα νὰ ὑποδείξω τίποτε.

§96ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω νὰ ὑποδείξω μίαν ἑτέραν σχέσιν μεταξὺ τῆς φυλακίσεως τῶν Δημάρχων καὶ τῆς πολιτικῆς φιλίας, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπεσχέθησαν.

§97ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Ἀβδῆς, ὁ Καραγιαννόπουλος, ὁ Σκυλοδῆμος ἦσαν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως πρὸ τῆς καταδιώξεως;

§98ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν ἦσαν.

§99ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Σκυλοδῆμος, ὅσον φίλος ἦτο πρὸ, εἶναι καὶ μετά τοῦτο γινώσκει ὁ κ. Σακελλαρόπουλος· βεβαίως δὲν εἶναι σήμερον περισσότερον φίλος ἢ ὅσον ἦτο πρότερον. Καὶ ὁ Καραγιάννης ἦτο φίλος. Σήμερον εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν ᾖναι φίλος, ἀλλὰ πρότερον, ὅτε ἐφυλακίζετο, ἦτο φίλος.

§100ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λέγετε ὑμεῖς, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Ἀκαρνανία, εἶναι ὅτι ὁ Καραγιαννόπουλος ἦτο φίλος τοῦ κ. Ἴσκου.

§101ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπολιτευόμην ἄλλοτε ἐν Βάλτῳ.

§102ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς δὲν ἐπολιτεύεσθε ἐν Βάλτῳ καὶ δὲν εἴχετε φίλους, ἀλλ’ ὅτε ἐξετέθη ὁ κ. Ἴσκος ἐν συνδυασμῷ μεθ’ ὑμῶν, εἶχε φίλον τὸν Δήμαρχον Θυάμου, τὸν Δήμαρχον Ἀμβρακίας ...

§103ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δὲν ἦτο Δήμαρχος τότε.

§104ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅτε ἐξελέγη Δήμαρχος, ἦτο φίλος τοῦ κ. Ἴσκου, καὶ ὡς τοιοῦτος ὑπεστηρίζετο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§105ΙΣΚΟΣ. Ὁ Σκυλοδῆμος καὶ ὁ Καραγιαννόπουλος ἦσαν φίλοι μου, καὶ μὲ ὑπεστήριζον, καθότι εἶναι καὶ συγγενεῖς μου· δὲν ἐξετέθησαν ὡς φίλοι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ· ἐγὼ τοὺς ὑπέδειξα καὶ τοὺς ὑπεστήριξα. Μετὰ ταῦτα ἐπῆλθεν ἡ καταδίωξίς των, καὶ ὁ Στράτος μοὶ εἶπεν: «εἶμαι μετανοημένος, κύριε Ἴσκο, διότι δὲν ἐνέδωκα εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Βαμπᾶ, νὰ γείνω φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διότι ἡ περίστασις αὐτὴ μὲ ἔκαμε καὶ ἔχασα τὸ παιδί μου».

§106ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὸ παρεμπεσὸν αὐτὸ ζήτημα, πῶς οἱ Δήμαρχοι τοῦ Βάλτου κατεδιώχθησαν καὶ πῶς ἐγένοντο φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, ἐπανέρχομαι καὶ συνεχίζω τὴν ἀρχικὴν ὁμιλίαν μου, καθ’ ἣν ἰσχυρίσθην ὅ,τι προχθὲς εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ μὲν τῆς διοικήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει καθιερώσει, διαταράσσει τὴν δημοσίαν τάξιν, διὰ δὲ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐπιχειρεῖ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν, προσπαθεῖ διὰ τῶν ὀργάνων της νὰ προσελκύσῃ φίλους. Ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος δὲ τούτου, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκύπτουσιν ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἰδέας μου ταύτης· διότι, ἂν ἠναγκάσθησαν οἱ φυγόδικοι οὗτοι, περὶ ὧν τὰ τηλεγραφήματα τοῦ Νομάρχου, νὰ προσέλθωσιν, ὁ λόγος εἶναι προφανής· ἕκαστος ἐξ ὑμῶν, ἀκούων ὅσα προχθὲς εἶπον, ἐνόει ὅτι αὐτοὶ θὰ προσέλθωσι. Διότι τί ἔκαμεν ἡ ἐξουσία; Συνέλαβε τοὺς συγγενεῖς των ὅλους, τοὺς ἀπέστειλεν εἰς τὰς φυλακὰς, ἐξεδόθησαν ἐντάλματα φυλακίσεως, ὄχι διότι ὑπέθαλπον τοὺς συγγενεῖς των φυγοδίκους, ἀλλὰ καὶ διότι ὑπέθαλπον ληστὰς, τὸν Τάκην καὶ δὲν ἠξεύρω τίνα ἄλλον, ἐνῷ, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὡς εἶπον προχθὲς, λησταὶ δὲν ὑπῆρχον ἐκεῖ, οὔτε κατεδιώχθη κἀνεὶς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ὡς ὑποθάλπων ἐκεῖ ληστάς. Ἀλλὰ, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Μυκώνιος τοὺς ἔστελλεν εἰς τὰς φυλακὰς, ἔστειλε καὶ ὑπόμνημα, ὅτι αὐτοὶ ὑποθάλπουσι ληστὰς, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ ἀνακριτὴς νὰ ἐκδώσῃ ἔνταλμα φυλακίσεως. Τί ἠθέλατε λοιπὸν νὰ κάμωσιν οἱ φυγόδικοι; Βεβαίως προσῆλθον τοιουτοτρόπως. Ἀλλ’ ἐγὼ προχθὲς σᾶς εἶπον καὶ ἕτερόν τι, ἐπειδὴ ἐδῶ τοὺς παρεστήσατε ὡς κατηγορουμένους ἐπὶ φόνῳ, ὡς κακούργους, καὶ σᾶς εἶπον διατὶ οὗτοι δὲν προσήρχοντο ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ καλούμενοι, σᾶς εἶπον πῶς ἐπλάσθη ἡ κατηγορία. Τὸν φόνον τὸν ἐξετέλεσεν ὁ Γάκης, διότι ὁ φονευθεὶς ἢ συγγενὴς τοῦ φονευθέντος ἐκ τῆς οἰκογενείας Κατσαμπίρη εἶχε φονεύσει ἐξάδελφόν του, ἀλλ’ ὁ Δήμαρχος, ὠφελούμενος ἐκ τῆς περιστάσεως ταύτης, προέτρεψε τοὺς συγγενεῖς τοῦ φονευθέντος νὰ καταγγείλωσι καὶ τοὺς Καραγκούνιδες, καὶ ὅταν ὁ ἀνακριτὴς ἐξέδωκεν ἐντάλματα κατὰ τούτων, εἶπεν ὅτι τὰ ἐξέδωκεν, ὅπως προλάβῃ νέους φόνους, οἵτινες ἐπέκειντο, ὡς εἶχεν εἰπεῖ αὐτῷ ὁ Δήμαρχος, ἂν δὲν ἐπήρχετο συμβιβασμὸς τῶν οἰκογενειῶν σᾶς εἶπον δὲ προχθές, ὅτι καὶ δικαίωμα δὲν εἶχε νὰ πράξῃ τοῦτο, καὶ ἡ κοινωνία δὲν εἶχε συμφέρον ἐκ τῶν τοιούτων συμβιβασμῶν. Οὔτε λοιπὸν ἐγὼ ἰσχυρίσθην, ὅτι δὲν ὑπῆρχον φυγόδικοι, οὔτε ἕτερόν τι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθην ἐγώ, τὸ ἀπέδειξα καὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἀποδεικνύεται καὶ ἕτερόν τι, ὅτι ὁ Δήμαρχος Ἀνακτορίων ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας εἶναι ἄξιος μομφῶν, διότι ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους, καθ’ οὓς αὐτοὶ οἱ δι’ αὐτοῦ προσελθόντες Τζαβελάκης, Κολουμπάτσος, Μαυρογεῶργος καὶ λοιποὶ ἐφυγοδίκουν, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ τοὺς παρουσιάσῃ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, δὲν τοὺς ἐπαρουσίασεν, ἀλλ’ ἐπερίμενε νὰ ἔλθῃ ἐκεῖ ὁ κ. Μυκώνιος, διὰ νὰ τοὺς παρουσιάσῃ. Ἐγὼ ἤμην ἐκεῖ, ὅταν τοὺς ἐπαρουσίασε· τὴν μίαν ἡμέραν ὁ κ. Μυκώνιος κατῴκησεν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Δημάρχου, καὶ τὴν ἄλλην ἔφερεν οὗτος αὐτοὺς τοὺς φυγοδίκους, καὶ τοὺς παρέδωκεν εἰς ἐκεῖνον.

§107ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὺς τοὺς ἰδίους;

§108ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§109ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πῶς ἐγένετο αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα;

§110ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ τηλεγραφήματα ἔχουσι χρονολογίαν· εἶναι ὅλα τῆς 13, 14 καὶ 15 Μαρτίου.

§111ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς εἶπα τὸ ἐναντίον.

§112ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἴπετε ὅτι προσῆλθον, ὅτε εἶσθε ἐκεῖ.

§113ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§114ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πότε;

§115ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς 20 Φεβρουαρίου.

§116ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ......

§117ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἔλθητε ἐδῶ νὰ ὁμιλήσητε, μᾶς λέγετε ὅ,τι ἔχετε νὰ εἴπητε. Ὁ Ὑπουργὸς λοιπόν, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχε λόγος περὶ τῶν φυγοδίκων ἐκείνων, μᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι προσῆλθον εἰς τὸν Δήμαρχον Βονίτσης οἱ φυγόδικοι Κολουμπάτσος καὶ δύο ἄλλοι. Ἐγὼ ἤμην ἐκεῖ, καὶ εἶδον, ὅτι προσῆλθον τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐλεύσεως τοῦ Μυκωνίου· λέγει δὲ, ὅτι εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Δήμαρχος Ἀνακτορίων ἐργάζεται ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως καὶ εἶναι ἄξιος εὐαρεσκείας. Τοὺς φυγοδίκους τούτους ἠδύνατο νὰ παρουσιάσῃ ἔκτοτε, πρῶτον διότι ἦσαν φίλοι του, δεύτερον διότι δὲν ἦτο φόβος νὰ παραταθῇ ἡ ὑποδικία των, ἀφοῦ ἦσαν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως· ἐξ ἐναντίας εἶχον λόγον νὰ παρουσιασθοῦν, διὰ νὰ τελειώσουν τὰ βάσανά των· ἀλλά, καίτοι φίλοι τοῦ Δημάρχου, καίτοι ὁ Δήμαρχος εἶχε τὴν δύναμιν νὰ τοὺς παρουσιάσῃ, αὐτοὶ δὲν προσήρχοντο ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους. Ἀλλὰ ποία ἡ σχέσις μεταξὺ τῶν φυγοδίκων αὐτῶν καὶ τῶν φυγοδίκων τῶν ἄλλων; Αὐτοὶ παρεπέμφθησαν ἐπὶ διπλῇ ἀνθρωποκτονίᾳ, ἀποδειχθείσης τῆς πράξεως καὶ ὁμολογηθείσης ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων· εἷς μάλιστα, ὁ πρωτουργός, κατέφυγεν εἰς τὴν Πρέβεζαν· ἠξεύρετε δὲ, τί θὰ εἰπῇ νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν· δύναται ἐντὸς μιᾶς ὥρας νὰ ἦναι εἰς τὴν οἰκίαν του. Τὴν νύκτα ἔρχονται οἱ φυγόδικοι, διαπράττουσιν οἷα ἐγκλήματα θέλουσι καὶ τὴν πρωΐαν εὑρίσκονται εἰς τὴν Πρέβεζαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ καταδίωξις, ἡ ὁποία ἐνηργήθη κατὰ τῶν φυγοδίκων, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαγωγή, ἡ ἀξία ἐπαίνων καὶ παρασήμων, τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων! Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι οἱ φυγόδικοι, οἱ προσελθόντες καθ’ ἣν ἡμέραν ἐγὼ ἤμην ἐκεῖ, αὐτοὶ διὰ βουλευμάτων τῶν δύο Συμβουλίων εἶχον παραπεμφθῆ εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον πρὸ πολλοῦ, καὶ ὤφειλεν ὁ Δήμαρχος Βονίτσης ἔκτοτε νὰ τοὺς ἔχῃ παραδώσῃ· ἀλλὰ ποία ὁμοιότης ὑπάρχει μεταξὺ τῶν φυγοδίκων τούτων καὶ τῶν φυγοδίκων τῶν νεωστὶ προσελθόντων, ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ὁποίων συνηγόρησα ἐντεῦθεν; Ἐκεῖνοι παρεπέμφθησαν ὑπὸ δύο βουλευμάτων, οὗτοι δὲ εἶναι φυγόδικοι, τοὺς ὁποίους ὁ Δήμαρχος ἔκαμε τοιούτους. Καὶ ἐξηγεῖται ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Στεφανίτση, ἐγκρίτου δικηγόρου καὶ φίλου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι δὲν προβαίνει ἡ ἀνάκρισις, διότι δὲν εὑρίσκει ὕλην κατηγορίας. Καὶ ποία ἄλλη διαφορά; οὔτε ἓν βούλευμα δὲν ἐξεδόθη ἀκόμη κατ’ αὐτῶν. Ἐζητήθησαν παρὰ τοῦ ἀνακριτοῦ νὰ ἐξετασθῶσι· διατὶ δὲ δὲν προσῆλθον ἀμέσως; διότι ἔμαθον, ὅτι ἐξεδόθησαν ἐντάλματα, ὅπως τοὺς κρατήσωσιν εἰς τὴν φυλακὴν καὶ τοὺς ἐκβιάσωσι νὰ συμβιβασθῇ ἡ μία οἰκογένεια μετὰ τῆς ἄλλης. «Μὴ καταθέτῃς σὺ κατὰ τῆς ἄλλης οἰκογενείας, νὰ μὴ καταθέσῃ καὶ ἐκείνη κατὰ σοῦ!» Ὅταν ἐπεχειρήσατε ν’ ἀποκαταστήσητε τὴν δημοσίαν τάξιν, συνεπείᾳ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς Βονίτσης, καὶ ἀπεστείλατε τὸν Σαράτσογλουν εἰς Μεσολόγγιον, εἰς Βόνιτσαν δὲ τὸν Παπαγεωργίου, σᾶς εἶπον, τί ἦτο ἡ πρώτη πρᾶξις, εἰς ἣν προέβη ὁ Παπαγεωργίου· ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν τηλεγράφημα τοῦ Ζαφειρούλη ἐξ Ἁγίου Βασιλείου, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι ὁ ἀνθυπασπιστὴς Παπαγεωργίου, ἐλθὼν εἰς τὸ χωρίον των, κατέλυσεν εἰς ἑνὸς δραπέτου τῶν φυλακῶν, ἐξυλοκόπησαν ἀνηλεῶς τὴν σύζυγον τοῦ Ζαφειρούλη, καὶ τὰ ποίμνια αὐτοῦ ἐνέκλεισεν εἰς ἕνα περίβολον καὶ δὲν ἐπέτρεψε νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν. Ἐγὼ σᾶς ἀνέγνωσα τὸ τηλεγράφημα· τί ἐκάματε τότε; διετάξατε νὰ γείνῃ ἀνάκρισις, καὶ μετεθέσατε τὸν Παπαγεωργίου.

§118ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἡ ἀνάκρισις ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν ἦσαν ἀκριβῆ τὰ καταγγελλόμενα.

§119ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ ποῖα ἦσαν ἀκριβῆ; Ἔχετε καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀνακρίσεων, ὑπὸ τοῦ Βάρσου; Ἔχετε τὰς καταθέσεις ἐδῶ. Ἂν δὲν ἦσαν ἀκριβῆ, διατὶ ἐξετοπίσατε τὸν Παπαγεωργίου; διατὶ τώρα προεφυλακίσθη;

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχω τὰς ἀνακρίσεις, διότι ἀπεστάλησαν εἰς τὸν παρὰ τῷ Στρατοδικείῳ, ἐπίτροπον, πρὸς ἐνέργειαν τῶν τῆς καταδιώξεως. Αὗται εἶναι αἱ περιλήψεις, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας (ἀναγινώσκει): «Καταγγελία ἐγένετο κατὰ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ Βάρσου καὶ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Παπαγεωργίου ἐπὶ ἐκβιάσει καὶ παρανόμῳ κατακρατήσει. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1107 διαταγῆς ἀπὸ 9 Ἰανουαρίου 1890 (τμῆμα δημοσίας ἀσφαλείας) διέταξε τὸν ὑπομοίραρχον Βονίτσης νὰ ἐνεργήσῃ ἔνορκον προανάκρισιν κτλ. Ὁ ἀνώτερος ἐπόπτης τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, στηριχθεὶς ἐπὶ τῶν ἐνεργηθεισῶν ἀνακρίσεων παρὰ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων καὶ συνδυάσας ταύτας μετὰ τῶν ἐνεργηθεισῶν ὑπὸ τῶν ὑπομοιράρχων Κηρύκου καὶ Βόρσα, ἀποφαίνεται δι’ ἐκθέσεώς του ὑπὲρ τῶν καταγγελλομένων καὶ κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Σακελλαροπούλου.»

§121ΡΑΛΛΗΣ. Πῶς παρεμβάλλεται ὁ Σακελλαρόπουλος;

§122ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θαυμάζω, πῶς δὲν ἐφυλακίσατε τὸν ἀνώτερον ἐπόπτην σας.

§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχω νὰ φυλακίσω οὐδένα, ὁ ὁποῖος μοὶ ἐκθέτει τὰ πράγματα (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῶν ἀνθυπομοιράρχων ὁ μὲν Κηρύκος ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῶν καταγγελθέντων, ὡς ἐνεργησάντων δεόντως τὰ καθήκοντά των, ὁ δὲ Βόρσας ἐκθέτει μέν τινας ἀξιοποίνους πράξεις ὡς διαπραχθείσας ὑπὸ τῶν καταγγελομένων, καταλήγει δὲ προτείνων νὰ κριθῶσιν ἐπιεικῶς, ὡς διαπράξαντες ταῦτα ὄχι ἐξ ἰδίου συμφέροντος, ἀλλ’ ἐξ ὑπερμέτρου ζήλου πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8103 καὶ 8104 διαταγῆς του διέταξε τὴν κατ’ αὐτῶν, δηλ. τοῦ Βάρσου καὶ τοῦ Παπαγεωργίου, ποινικὴν καταδίωξιν ἐπὶ ἐκβιάσει καὶ παρανόμῳ κατακρατήσει»· ἡ ὑπόθεσις δὲ εὑρίσκεται παρὰ τῇ δικαστικῇ ἀρχῇ. Ἐν γένει δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, καθ’ ἣν δὲν ἐγένετο μήνυσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ μὴ προβῇ εἰς ἐνέργειαν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, καθ’ ἣν δὲν ἐγένετο ὅ,τι ὤφειλε νὰ γένηται κατὰ προσώπων παραστηθέντων ὡς παρεκτραπέντων ἔστω καὶ ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως. Δὲν δύναται δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ δείξῃ τινὰ καταδιωκτέον, ὃν δὲν κατεδιώξαμεν, ἢ ὅτι κατεδιώξαμέν τινα πρὸς σκοπὸν πολιτικῆς ὠφελείας. Ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, ὅτι πρόσωπά τινα κατεδιώξαμεν, τὰ ὁποῖα πρὸ τῆς καταδιώξεως δὲν ἦσαν φίλοι, κατόπιν δὲ ἐγένοντο φίλοι, ἀλλ’ ὅ,τι ἦσαν τὰ πρόσωπα ταῦτα πρὸ τῆς καταδιώξεως τοῦτο εἶναι καὶ σήμερον· ὁ δὲ κ. Στράτος, ὅστις δὲν ἦτο φίλος ἡμῶν τότε καὶ ἦτο διατεθειμένος νὰ γείνῃ φίλος, σήμερον, ὡς ἐκ τῆς καταδιώξεως, εἶναι ἀμείλικτος ἐχθρὸς τῆς Κυβερνήσεως.

§124ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀνώτερος ἐπόπτης ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῶν καταγγελθέντων καὶ κατὰ τοῦ κ. Σακελλαροπούλου, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου βλέπω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ κ. Σακελλαροπούλου καὶ κατὰ τῶν καταγγελθέντων. Ἡ διάψευσις εἶναι πρόχειρος, προέρχεται ἐξ ὑμῶν αὐτῶν· δὲν σᾶς γνωρίζω τόσον αἰσθηματικοὺς πρὸς τοὺς ἀντιπάλους σας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βλέπω, εἶναι τὸ ἑξῆς· ὅτι ἔχετε ἕνα ἀνώτερον ἐπόπτην φατριάζοντα. Ἐφατρίασε καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπέῤῥιπτε μομφὴν κατὰ τοῦ κ. Σακελλαροπούλου, ὡς ὑποθάλποντος τὴν φυγοδικίαν· καὶ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάσω τὴν ἀπόφασίν σας πρὸς τὴν μομφὴν τοῦ ἀνωτέρου ἐκείνου ἐπόπτου.

§125ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τοῦ ἐπόπτου ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν φατριάζει. Ἐκεῖνος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐκτεθέντα ὑπὸ τῶν ἀνθυπομοιράρχων Βόρσα καὶ Κηρύκου, ἐξετάσας δὲ καὶ ἐπιτοπίως τὰ πράγματα, ἐπείσθη ὅτι δὲν παρεξετράπησαν οἱ καταγγελθέντες ἀνθυπολοχαγὸς καὶ ἀνθυπασπιστής. Ἡμεῖς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν τὴν ἔκθεσιν τοῦ Βόρσα, καθ’ ἣν ἐγένοντο παρεκτροπαί τινες, ἀλλ’ ὄχι ἐξ ἰδίου συμφέροντος, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη πρέπει νὰ διευκρινισθῇ δικαστικῶς, διότι δὲν πρέπει ἡμεῖς, ὑπαρχούσης ἔστω καὶ ἐλαχίστης ἀμφιβολίας, νὰ δίδωμεν τὴν λύσιν διοικητικῶς. Διὰ τοῦτο καὶ κατὰ ταύτην τὴν περίστασιν, καίτοι ὁ ἀνθυπομοίραρχος Κηρύκος, περὶ οὗ τόσον εὐφήμως, καὶ δικαίως, ἀπεφάνθη ὁ κ. Βουλευτὴς, καίτοι ὁ ἀνώτερος ἐπόπτης ἔλεγεν, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀφορμὴ κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἡμεῖς ὅμως διετάξαμεν τὴν ποινικὴν αὐτῶν καταδίωξιν.

§126ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε ὁ Μυκώνιος ἦλθεν εἰς τὴν Βονίτσαν, ὁ ἀνθυπομοίραρχος Βόρσας εἶχεν ἀπέλθει ἐκ Βονίτσης, τηλεγραφικῶς δὲ διαταχθεὶς, σᾶς ἐγνωστοποίησεν ὅτι τὰ καταγγελθέντα εἰσὶν ἀληθῆ, δηλαδὴ τὰ καταγγελθέντα περὶ βιαιοπραγιῶν κατὰ γυναικῶν, τὰ τοῦ τραυματισμοῦ τοῦ σκέλους τοῦ ἀνηλίκου παιδὸς κτλ. καὶ ὅτι ἡ θεραπεία τοῦ παιδὸς θὰ διαρκέσῃ πλέον τοῦ μηνός· αὐτὰς δὲ τὰς καταθέσεις ὁ Βόρσας σᾶς τὰς ἀπέστειλε· διατὶ σεῖς τὰς ἀπεστείλατε κατόπιν εἰς τὸν Μυκώνιον; εἶναι στρατοδίκης ὁ Μυκώνιος ἐν Βονίτσῃ; Ὠφείλατε νὰ τὰς στείλητε εἰς τὸ Στρατοδικεῖον. Διατὶ νὰ ἐρωτήσητε τὸν Μυκώνιον;

§127ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἠδυνάμην ἐγὼ νὰ μετακινήσω τοὺς ἀξιωματικούς, δι’ ὧν οὗτος ἐργάζεται, ἄνευ τῆς γνώμης του.

§128ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἐγίνετο μία ἀναφορὰ τῶν κατοίκων, ὅτι ὁ δεῖνα ἀξιωματικὸς δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, τοῦτο δὲν εἶναι καταγγελία φέρουσα ποινικὸν χαρακτῆρα, τότε ἠδύνασθε νὰ ἐρωτήσητε τὸν Μυκώνιον, ἂν ἦναι ἱκανὸς ὁ καταγγελλόμενος. Ἀλλ’ ὅταν δίδωνται καταγγελίαι τοιαύτης φύσεως ἐναντίον ἑνὸς προσώπου, ἑνὸς ἐπόπτου, ὁ ὁποῖος ἄλλως τε δὲν διετέλει ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Μυκωνίου, ἀλλ’ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Σαράτσογλου, καὶ ὑμεῖς, χωρὶς νὰ ἐρωτήσητε τὸν Μυκώνιον, διατάσσητε ἀνακρίσεις, διατὶ κατόπιν ἐρωτᾶτε τὸν Μυκώνιον, ἂν πρέπῃ νὰ τιμωρηθῇ; Ἀλλ’ ὁ Μυκώνιος ὁποῖός τις εἶναι; ὁ Μυκώνιος ἐλθὼν κατέλυσεν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Δημάρχου, ὁ Δήμαρχος ὑπερησπίζετο τοὺς ἐπόπτας τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων· λοιπὸν τί θέλετε νὰ γράψῃ ὁ Μυκώνιος ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Δημάρχου κατὰ φίλων τοῦ Δημάρχου; ἔγραψεν ὅ,τι ἤθελεν ὁ Δήμαρχος καὶ ὅ,τι συνέφερεν εἰς τὸ κόμμα· ὅτι, ὅ,τι ἔπραξαν αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, δὲν εἶναι τίποτε, ἀλλὰ πταίει ὁ βουλευτὴς Σακελλαρόπουλος. Εἶναι ἔγγραφον αὐτό; Ἢ δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ δεχθῆτε, ἢ ἔπρεπε νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς νὰ καταδιωχθῶ, ὄχι ἐπεριμένατε νὰ ἔλθω ἐδῶ, νὰ κάμω μίαν ἐπερώτησιν, νὰ παρέλθουν ἕτεραι δύο ἡμέραι, καὶ τότε μόλις νὰ κάμητε λόγον.

§129ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔγειναν ἀνακρίσεις κατὰ Βουλευτοῦ. Εἶπον ὅτι εἴχομεν καταγγελίαν ὅτι παρεμβάλλονται προσκόμματα εἰς τὴν σύλληψιν τῶν φυγοδίκων, καὶ ὅτι ἐπὶ τῇ καταγγελίᾳ ταύτῃ, ἡ ὁποία προήρχετο ἐκ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων, ὁ Νομάρχης παρήγγειλε νὰ ἐξετάσῃ διοικητικῶς ὁ Δήμαρχος, ἂν τοιοῦτόν τι συμβαίνῃ, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεως ταύτης ἐκρίθη ὅτι εἶχε καθῆκον ὁ Νομάρχης νὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἀνακριτικὴν ἀρχήν.

§130ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς δὲν γνωρίζετε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴχετε καθῆκον νὰ γνωρίζητε.

§131ΡΑΛΛΗΣ. Πότε ἐδημοσιεύθη τὸ τηλεγράφημά σας πρὸς τὸν Βασιλέα;

§132ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῇ 14 Ἰανουαρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀλλ’ εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Βονίτσης ἐδόθη τῇ 8ῃ Ἰανουαρίου.

§133ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον περὶ ἐξετάσεων, εἶναι τῆς 14 Ἰανουαρίου.

§134ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως καὶ τοῦτο μεταγενέστερον. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ δημοσιευθέντος εἰς τὴν ἐφημερίδα «Παλιγγενεσίαν», ἐξ οὗ προκύπτει, ὅτι ἡ ἀναφορὰ ἐγράφη κατ’ ἐμοῦ ἀφοῦ ἐδημοσιεύθη τὸ πρὸς τὸν Βασιλέα τηλεγράφημά μου, τοῦ ὁποίου ἔλαβε γνῶσιν ὁ Δήμαρχος. Τὸ φύλλον τῆς «Παλιγγενεσίας» τῆς 19 Φεβρουαρίου λέγει περίπου: «Πρόεδρον Κυβερνήσεως. Μετὰ φρίκης ἀνέγνωμεν τηλεγράφημα Σακελλαροπούλου πρὸς Βασιλέα κατὰ Κυβερνήσεως καὶ στρατιωτικῆς δυνάμεως· οὐδαμῶς εἶναι ἀληθῆ τὰ καταγγελθέντα, ἐξ ἐναντίας ἡ στρατιωτικὴ δύναμις κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως, προσηνέχθη ἁβρότατα πρὸς τοὺς κατοίκους, ἐξ ἐναντίας δὲ ὁ Βουλευτὴς Ἀκαρνανίας εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διαταράττει τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ὁ ὁποῖος ὑποθάλπει τὰ ἐγκλήματα». Συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς ὁ Δήμαρχος Βονίτσης ἐνεργεῖ ἀνακρίσεις κατ’ ἐμοῦ. Σεῖς εἴχετε καθῆκον, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος ἢ νὰ τιμωρήσητε τὸν Δήμαρχον, ἢ νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος, ὅπως καταδιωχθῶ· διότι νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρακάθηται μεταξὺ Βουλευτῶν ἐντίμων καὶ τοὺς νόμους σεβομένων καὶ τοῦ ὕψους τοῦ ἀξιώματός των ἐχόντων συναίσθησιν, Βουλευτὴς διαταράσσων τὴν δημοσίαν τάξιν. Εἴχετε λοιπὸν καθῆκον ἀμέσως νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος· ἐὰν δὲ ἐγὼ δὲν σᾶς προεκάλεσα εἰς τοῦτο, ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος, διότι πρῶτον δὲν κατεδεχόμην νὰ τὸ πράξω, ἀφῆκα σεῖς νὰ τὸ πράξητε, ἐὰν ἐπιστεύετε, ὅτι ἦσαν ἀληθῆ τὰ λεχθέντα· ἐὰν δὲν ἦσαν, ὠφείλετε νὰ τιμωρήσητε τὸν Δήμαρχον. Εἶναι ἀναξιοπρεπὲς διὰ τὴν Βουλὴν ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῆς νὰ ἐνεργῇ ἡ Κυβέρνησις ἀνακρίσεις ἐπὶ τῇ μηνύσει Δημάρχου κατ’ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς νὰ μὲ καταδιώξητε, ὄχι νὰ λέγητε ἐδῶ, ὅτι ἔχετε ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλετε νὰ ἐπιδείξητε, διότι δὲν θέλετε δῆθεν νὰ ἐγείρητε σκάνδαλα, ἀφοῦ ταῦτα προέρχονται ἐξ ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἐγὼ κατήγγειλα εἰς τὴν Βουλὴν ὡς τρεῖς διαπράξαντα γνωστὰς δολοφονίας καὶ ὁ ὁποῖος μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἡσύχαζον ἐν τῇ οἰκίᾳ μου, δὲν εἶχε λόγους νὰ καταγγείλῃ. Ἕως τότε ὁ Βουλευτὴς Ἀκαρνανίας ἦτο ἀνεπίληπτος, δὲν ἐτάραττε τὴν δημοσίαν τάξιν. Οἱ ἐπόπται τοῦ μεταβατικοῦ, τοὺς ὁποίους μάλιστα καὶ εἶχον καταγγείλει, δὲν ἀπηύθυναν οὐδεμίαν μομφὴν ἐναντίον μου, οὔτε οἱ Εἰσαγγελεῖς, οὔτε ὁ Δήμαρχος, οὔτε ὁ Νομάρχης. Ἅμα ὡς ὅμως ἀπηύθυνα τὸ τηλεγράφημα πρὸς τὸν Βασιλέα, εὐθὺς ὁ Βουλευτὴς Ἀκαρνανίας ἐγένετο προστάτης τῶν ἐγκλημάτων καὶ ταράκτης τῆς δημοσίας τάξεως! Προκαλοῦνται τόσαι ἀναφοραί, καὶ ὑπογράφουν πολῖται, ἐξ ὧν πολλοὶ εἶναι φίλοι μου, διότι ἐνόμιζον, ὅτι ὑπογράφουν ἀναφορὰς περὶ δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ στέλλονται εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ νομιμόφρων, ὁ σεβόμενος ἑαυτὸν, ὁ σεβόμενος τὴν Βουλὴν, ὁ σεβόμενος τὸν Βασιλέα, ὁ ἐν Ἀγγλίᾳ ἀνατραφεὶς, ὁ γνωρίζων τὰ ἐπικρατοῦντα ἐκεῖ ἔθιμα, δέχεται τὰς ἀναφορὰς, εὐχαριστεῖ ἐπὶ ταύταις, διατάττει τὸν ἴδιον Δήμαρχον Βονίτσης, νὰ διεξαγάγῃ ἀνακρίσεις ἐναντίον ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους, καὶ στέλλει εἰς τὸν Νομάρχην τὸ προϊὸν τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς, ἢ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν· ἡ Εἰσαγγελία τὸ δίδει εἰς τὸν ἀνακριτὴν, ὁ ἀνακριτὴς καλεῖ καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Δημάρχου μάρτυρας, καὶ ἔρχεται κατόπιν ἐδῶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν προσπαθεῖ νὰ διαστρέψῃ τὰ πράγματα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, μὲ ὕφος πομπῶδες, προσπαθεῖ νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οὔτε ὁ Μυκώνιος, οὔτε ὁ Δήμαρχος, οἱ διαπράξαντες τὰ ἐγκλήματα καὶ τὰς παρανομίας, ἀλλ’ εἶναι ὁ Βουλευτὴς Βονίτσης! Καὶ αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τὰ φέρει εἰς τὴν Βουλὴν, χωρὶς νὰ συλλογίζηται, ὅτι προσβάλλει τὴν Βουλὴν διὰ τούτων. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔρχεται, προκαλούμενος δῆθεν, χωρὶς νὰ θέλῃ, διότι δὲν ἐννοεῖ ἐξ αἰτίας του νὰ ὑποτεθῇ κἄν, ὅτι εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ἠμπορεῖ νὰ φθάνῃ εἰς τοιαύτας παρεκτροπὰς, καὶ ἐν προσπεποιημένῃ ἀγανακτήσει καταθέτει αὐτὰ τὰ ἔγγραφα. Καὶ πάντα ταῦτα πράττουσιν ἀμφότεροι πρὸς ἐξουδετέρωσιν τῆς ἐντυπώσεως τῆς ἐκ τῆς καταγγελίας μου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ αἰτία τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως διὰ τῆς διοικήσεώς της, ἡ ὁποία δὲν διστάζει καὶ παραγγελίας ἀκόμη νὰ δίδῃ, ὅπως μεταφέρουν οἱ εὔζωνοι τὰς γυναῖκας ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον, ὑβρίζοντες αὐτὰς, καὶ νὰ δέρουν τὰ παιδία μέχρι χωρισμοῦ τῶν σαρκῶν ἀπὸ τῶν ὀστῶν! Εἶπον, ὅτι, ἐὰν οἱ κύριοι Βουλευταὶ διῴκουν αὐτοπροσώπως τὰς ἐπαρχίας των, θὰ τὰς διῴκουν σεβόμενοι τὴν ἀξίαν των τὴν ἀνθρωπίνην καὶ τὸ μέγεθος τοῦ ἀξιώματός των, καὶ μὴ λησμονοῦντες τὸ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα των. Ἀλλὰ σεῖς παραδίδετε τὴν διοίκησιν εἰς τοὺς ἑκασταχοῦ ἐγκληματίας, θέλοντες νὰ πλάττητε κόμματα ἴδια· καὶ ἀλλαχοῦ μὲν εὑρίσκετε Δημάρχους προθύμους εἰς τοῦτο, εἰς τοὺς ὁποίους δίδετε πᾶσαν δύναμιν, ἀλλαχοῦ δὲ κομματάρχας ἄλλους, οἱ ὁποῖοι διαπράττουσι μυρία ἐγκλήματα, εἴτε χάριν πλουτισμοῦ, εἴτε χάριν ἐπιῤῥώσεως τῆς ἐπιῤῥοῆς σας. Εἰς τοιούτους παραδίδοντες τὴν ἐξουσίαν, τοῖς ἐπιτρέπετε νὰ συντάττουν τηλεγραφήματα καὶ ἀναφορὰς τοιαύτας, νὰ ἐνεργοῦν ἀνακρίσεις, νὰ στέλλουν ἐκθέσεις ἐδῶ ἐναντίον Βουλευτῶν, καὶ δὲν ἔχετε τὸ θάῤῥος κατόπιν νὰ ζητήσητε καὶ παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἄδειαν, ὅπως καταδιωχθῇ ὁ Βουλευτὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κρίσιν σας εἶναι ἔνοχος. Σᾶς ἐρωτῶ, ἀφοῦ πιστεύετε, ὅτι εἶναι ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα, πῶς δὲν ἐζητήσατε τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, ἵνα καταδιωχθῶ, ἀλλ’ ἀφίνετε ἕνα Δήμαρχον νὰ ἐνεργῇ ἀνακρίσεις ἐναντίον μου, χωρὶς νὰ συλλογίζησθε, ὅτι εἶμαι ἀντιπρόσωπος ἑνὸς νομοῦ;

§135ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ Ἔθνους.

§136ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους σᾶς καταγγέλλω ἐντεῦθεν μίαν πρᾶξιν, καὶ ἔχετε τὸ δικαίωμα ν’ ἀπολογηθῆτε· ἀλλὰ σεῖς, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς, ἐν ἀγνοίᾳ ἐμοῦ, ἐνεργεῖτε ἐν τῷ κρυπτῷ, ἀλληλογραφεῖτε ἐν τῷ κρυπτῷ μετὰ Δημάρχου ἐχθροῦ μου καὶ τοιαύτης ποιότητος, ἀλληλογραφεῖτε μετὰ τοῦ Μυκωνίου, ἑτέρου ὀργάνου σας, ὁ ὁποῖος, ὡς εἶπον προχθὲς, ἐκάλεσε τὸν Εἰσαγγελέα εἰς τὸ τηλεγραφεῖον καὶ ἐπὶ δύο ὥρας προσεπάθησε νὰ τὸν πείσῃ, ὅτι ἐγὼ διαταράττω τὴν δημοσίαν τάξιν, καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα ἔγειναν γνωστὰ καὶ εἰς τὸν δικαστικὸν κόσμον καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν Λευκάδος, καὶ ἐκίνησαν τὸν γέλωτα αὐτῶν, καὶ κατόπιν, ἀφοῦ δεκάκις προεκλήθητε, καὶ διὰ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ τελευταῖον, καὶ ὠφείλετε νὰ δώσητε μίαν ἐξήγησιν, ἢ ἔπρεπε νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι κακῶς ἐγένετο ὅ,τι ἐγένετο, καὶ ἀβάσιμα καὶ ἀνακριβῆ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν, καὶ ὁ Δήμαρχος ἐτιμωρήθη δι’ ὅσα ἔκαμεν, ἢ ἐὰν ἐνομίζετε, ὅτι αὐτὰ εἶναι βάσιμα, ἔπρεπε νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ἄδειαν τῆς καταδιώξεώς μου, καὶ οὐδεὶς θὰ ἀνθίστατο, καὶ ἐγὼ θὰ τὴν ἐπροκάλουν. Ἀλλ’ οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ἄλλο πράττετε, ἀλλ’ ἔρχεσθε καθ’ ἕνα τρόπον, τὸν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ χαρακτηρίσω, καὶ φέρετε ἓν σημείωμα, ὅπως τὰ συνήθη σημειώματα, τοῦ κ. Μυκωνίου, ὅτι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Α καὶ τοῦ Β ἀποσπασματάρχου τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τῶν καταθέσεων. Ἀλλὰ ποῦ εἶναι αἱ καταθέσεις; Καὶ προσθέτετε ἐν τέλει, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιοι τιμωρίας ἐκεῖνοι, ἀλλ’ ὁ ἐκεῖθεν Βουλευτής.

§137ΡΑΛΛΗΣ. Μὰ δὲν τὸ λέγουν.

§138ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀφίνουν νὰ ἐννοηθῇ. Καὶ ἐὰν δὲν ἀνηρχόμην εἰς τὸ βῆμα ἐγὼ προχθὲς, δὲν θὰ ἐλαμβάνετε ἀφορμὴν νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔχετε μίαν αἴτησιν τοῦ Δημάρχου Βονίτσης, καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖον ἄλλο ἔγγραφον, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει τοῦτο καὶ τοῦτο· δηλαδή, ἐὰν ἐγὼ δὲν ὡμίλουν, δὲν θὰ τὸ ἐγνωστοποιεῖτε εἰς τὴν Βουλήν.

§139ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἦτο καιρός.

§140ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε; Ἐννοεῖτε, ὅτι ἔπρεπε νὰ κηρυχθῇ ἡ λῆξις τῆς Συνόδου, διὰ νὰ μὴ ἦμαι πλέον Βουλευτής;

§141ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι· πρέπει νὰ σᾶς ζητήσῃ ἡ δικαιοσύνη πρῶτον, ὄχι ἡ διοίκησις.

§142ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε, ὅτι ἐστείλατε εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τὸ προϊὸν τῶν κατ’ ἐμοῦ ἀνακρίσεων τοῦ Δημάρχου.

§143ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τῆς ὅλης ὑποθέσεως, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ διοίκησις φρονεῖ, ὅτι συνήντησεν ὑμᾶς. Ἐὰν καὶ ἡ δικαιοσύνη ἔχῃ τὴν αὐτὴν γνώμην, ἂν συναντήσῃ ὑμᾶς, θὰ πράξῃ ὅ,τι τὸ Σύνταγμα κελεύει.

§144ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀντιβαίνει εἰς τὸ Σύνταγμα.

§145ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ Σύνταγμα κελεύει, ὅπως, εὐθὺς ὡς σᾶς συναντήσῃ ἡ δικαιοσύνη, σταματήσῃ. Ἡμεῖς μέχρι τοῦδε εἰργάσθημεν διοικητικῶς, ἀλλὰ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν παρεπέμψαμεν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ὅταν ἡ δικαιοσύνη σᾶς συναντήσῃ, βεβαίως θὰ πράξῃ ἡ διοίκησις ὅ,τι τὸ Σύνταγμα ἐπιτάττει.

§146ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς εἴπετε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐστείλατε εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τὰς καταθέσεις. Ποίας καταθέσεις; Τὰς καταθέσεις κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν; Ποίας καταθέσεις;

§147ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σᾶς εἶπον δὶς, ὅτι ὁ Νομάρχης ἐζήτησε γενικῶς πληροφορίας περὶ τῶν προσκομμάτων, τὰ ὁποῖα παρενεβάλλοντο εἰς τὴν καταδίωξιν πολλαχόθεν.

§148ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πόθεν ἐλάβετε ἀφορμήν;

§149ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐλάβομεν ἀφορμὴν ἐξ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν προφορικῶν καὶ ἐγγράφων τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων, ὅτι παρεμβάλλονται προσκόμματα καὶ ἄλλοθεν μὲν, ἀλλὰ καὶ ἐξ ὑμῶν. Λοιπὸν τὸ φυσικὸν ἦτο νὰ γείνῃ ἐξέτασις διοικητικὴ τοῦ παραπόνου. Τοῦτο ἐγένετο.

§150ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναφορά;

§151ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα· εἶναι καὶ ἄλλη.

§152ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν χρονολογίαν ἔχει;

§153ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὕτη ἡ ἀναφορὰ εἶναι προγενεστέρα τοῦ τηλεγραφήματος. Εἶναι τῆς 14 Ἰανουαρίου.

§154ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε ἐδημοσιεύθη;

§155ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐδημοσιεύθη ποτέ. Συγχέετε τὴν ἀναφορὰν ταύτην, ἥτις οὐδέποτε εἶδε τὸ φῶς, καὶ δὲν θὰ ἔβλεπε τὸ φῶς, ἐὰν δὲν ἐπεμένατε σήμερον, τὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου, ἥτις ἐστάλη ταχυδρομικῶς πρὸς τὸν Νομάρχην, καὶ ταύτην ἐδῶ τὴν ἀναφορὰν, περὶ τῆς ὁποίας λέγετε, ὅτι ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας· αὕτη εἶναι ἀναφορὰ πολιτῶν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ χαρτοσήμου, τῆς ὁποίας περίληψις ἐτηλεγραφήθη, εἶναι δὲ μεταγενεστέρα ἐκείνης, διότι ἐκείνη φέρει χρονολογίαν 14 Ἰανουαρίου, ἡ δὲ ἀναφορὰ ἡ ἄλλη φέρει χρονολογίαν 25 Ἰανουαρίου, καὶ ἐστάλη δι’ ἰδιαιτέρου ἐγγράφου πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τῇ 28 Ἰανουαρίου. Αὕτη λοιπὸν εἶναι ἡ ἀναφορὰ, τῆς ὁποίας μνημονεύετε, ἡ ὁποία φέρει δὲν ἠξεύρω πόσας ὑπογραφάς. Ἡ δὲ ἄλλη ἀναφορὰ εἶναι παράπονον τοῦ Δημάρχου πρὸς τὸν Νομάρχην ἐπὶ προσκόμμασι παρεμβαλλομένοις. Γνωρίζω δὲ, ὅτι καὶ προφορικῶς παρεπονέθη, ὅτι προσκόμματα παρεμβάλλονται τοιαῦτα. Ἐπὶ τούτων δὲ τῶν παραπόνων διετάχθη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἐξέτασις, γενομένη παρὰ τοῦ Δημάρχου, μεθ’ ἣν τὸ σύνολον τῶν ἐξετάσεων παρεπέμφθη εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ἡ δικαιοσύνη ἀγνοῶ τί ἐνήργησε.

§156ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον ἐγὼ προχθὲς, τί ἐνήργησε. Καλεῖ μάρτυρας καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Δημάρχου, καὶ τοὺς πιέζει νὰ μὲ κατηγορήσωσι.

§157ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἄγνωστον, ἐὰν σᾶς συνήντησεν ἡ δικαιοσύνη· νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι κρίμα νὰ γίνεται συζήτησις περὶ τοιούτου θέματος ἐνταῦθα. Διὰ τοῦτο ἐγὼ δὲν ἤθελον νὰ καταθέσω τοιαῦτα ἔγγραφα ἐνταῦθα, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ ῥίπτωμεν εἰς τὴν κοινωνίαν τὸ σκάνδαλον, ὅτι ἐνέχεται Βουλευτὴς, ἐνῷ δὲν γνωρίζομεν, ἐὰν ἐνέχηται.

§158ΡΑΛΛΗΣ. Σεῖς;

§159ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι· ἡμεῖς ἐκλείσαμεν τὸ στόμα, μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ ῥίψωμεν ἐνταῦθα τοιοῦτον σκάνδαλον. Δὲν ἠθελήσαμεν νὰ πράξωμεν τοῦτο ἀπέναντι Βουλευτοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ἔχω ἐγὼ τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ πράξῃ τοιαῦτα. Ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ κ. Σακελλαρόπουλος οὕτω πικρῶς νὰ ἐκφράζηται κατὰ τοῦ Δημάρχου, ἀλλὰ καὶ ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα καὶ ὁ Δήμαρχος ἄνευ ἀποδείξεων οὕτω νὰ ἐκφράζηται κατὰ τοῦ Βουλευτοῦ· καὶ εὑρισκόμενοι ἀπέναντι ἀμοιβαίας ἐχθρότητος, οὕτω δεινῆς, ὡς βλέπετε, προέβημεν μὲν εἰς ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, ἀλλ’ ἐπεθυμήσαμεν νὰ μὴ ἐκθέσωμεν αὐτὰ ἐνταῦθα.

§160ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως αὐτὸ, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθελήσατε νὰ πράξητε ἐν τῇ Βουλῇ, τὸ ἐπράξατε ἐκεῖ· ἐπετρέψατε εἰς τὸν Δήμαρχον νὰ ἐνεργῇ ἀνακρίσεις, νὰ ἐρωτᾷ πάντα, ἐὰν ὁ Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης παρεμποδίζῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς δικαιοσύνης πρὸς σύλληψιν φυγοδίκων· αὐτὸ δὲ νὰ τὸ διαδίδουν ἐν τῇ ἀγορᾷ. Ὁ κ. Μυκώνιος νὰ τὰ διηγῆται ἐπὶ ὥρας, ὁ Εἰσαγγελεὺς, οἱ ἀνακριταὶ, ὅλοι οἱ πολῖται νὰ τὰ μανθάνουν. Αὐτὸ δὲν εἶναι χειρότερον; Θέλετε νὰ δείξητε, ὅτι ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὴν ὑπόληψιν τῶν Βουλευτῶν, καὶ δὲν θέλετε νὰ κάμητε λόγον ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ νομίζετε, ὅτι ἔχει ἡ Βουλὴ ἀνάγκην....

§161ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔχομεν ἡμεῖς ἀνάγκην.

§162ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ χάσῃ οὐδεὶς τὴν ὑπόληψίν του ἀπὸ τὰς τοιαύτας μηνύσεις· ἡ ὑπόληψις τῶν Ὑπουργῶν κινδυνεύει, ὅταν ἐπιτρέπωσι καὶ ἐπιδοκιμάζωσι τοιαύτας ἐνεργείας.

§163ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ στείλητε τὸ ἔγγραφον.

§164ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἤθελον σᾶς παρακαλέσει, ἐὰν συναινῆτε, νὰ κρατήσητε τὸ ἔγγραφον ὑμεῖς μόνον, διότι ἐγὼ δὲν τὸ κατέθεσα.

§165ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλετε νὰ τὸ καταθέσητε, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλή, ὅτι καὶ τοῦτο δὲν εἶναι προγενέστερον, ὡς ἰσχυρίζεσθε, ἀλλὰ μεταγενέστερον τοῦ τηλεγραφήματός μου, σταλέντος εἰς τὸν Βασιλέα τῇ 8ῃ Ἰανουρίου.

§166ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ καταθέτω.

§167ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ μάθῃ προχθὲς, ἐὰν πράγματι ὁ ἀνακριτὴς ἐξήταζε καλῶν μάρτυρας, καὶ ἐπέμενε μάλιστα πιέζων αὐτοὺς νὰ καταθέσωσιν, ὅτι ὁ Βουλευτὴς ἐξ Ἀκαρνανίας ἔφερε προσκόμματα εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον δὲ, τὸ τελευταῖον, τὸ ὁποῖον εἴπετε, ἐγὼ προχθὲς ῥητῶς κατήγγειλα τὸν συνταγματάρχην Μυκώνιον, ὅτι, ἐνῷ εἷς μόνον μάρτυς, ὁ Ἰω. Κομποτιάτης, πρὸς περαίωσιν τῶν ἀνακρίσεων κατὰ τῶν φυγοδικούντων Ζαφειρουλαίων ὑπελείπετο, ὁ κ. Μυκώνιος τὸν συλλαμβάνει, ἀλλὰ μετὰ ἡμίσειαν ὥραν τὸν ἀπολύει, λειπομάρτυρα καταζητούμενον πρὸ τεσσάρων μηνῶν, διότι ὁ Δήμαρχος τοῦ εἶπεν, ὅτι οἱ φυγόδικοι καὶ οἱ συγγενεῖς των δὲν εἶναι φίλοι του, ἀντ’ αὐτοῦ δὲ συλλαμβάνει τοὺς συγγενεῖς τῶν φυγοδίκων καὶ τοὺς στέλλει εἰς τὴν Λευκάδα καὶ ἐνεργεῖ νὰ ἐκδοθῶσιν ἐντάλματα κατ’ αὐτῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεων τοιούτου ἀξιωματικοῦ ἔρχεσθε ἐδῶ καὶ διαβιβάζετε εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας ἀνθρώπου παραβαίνοντος τὸ καθῆκόν του, ἀπολύοντος τοὺς λιπομάρτυρας, διὰ νὰ παρατείνηται ἡ φυγοδικία τῶν πολιτικῶν ἐχθρῶν σας καὶ νὰ λαμβάνῃ ἀφορμὴν ἡ ἐξουσία νὰ καταδιώκῃ τοὺς συγγενεῖς των. Αὐτὰ εἶναι πράγματα, Κύριοι, τὰ ὁποῖα βεβαίως συμφέρον εἶχον οἱ Ὑπουργοὶ νὰ μὴ λέγωνται, καὶ διὰ νὰ μὴ λέγωνται, ἔπρεπε νὰ μὴ δίδωσιν ἀφορμήν. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ παρουσιάζωνται εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἀλληλογραφίαι τοιούτων ὀργάνων τῆς ἐξουσίας, διότι δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ Βουλευτὴς ἐνταῦθα, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ τόσην νοημοσύνην, ὥστε νὰ μὴ ἐννοῇ, ἐξ ὅσων εἶπα, ὁποῖος εἶναι ὁ κ. Μυκώνιος.

§168ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ τοιοῦτον ὑπάλληλον, καὶ λησμονεῖ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἀπέναντι δύο προσώπων, τῶν ὁποίων τὸν ἕνα μὲν ἔδωκεν αὐτῇ ὁ λαὸς καὶ οἱ θεσμοὶ τοῦ Κράτους, ὁ δὲ ἄλλος ἔφθασεν εἰς τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει, μετὰ πολυχρόνιον καὶ εὐδόκιμον βεβαίως στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ συνταγματάρχου, ἐὰν δὲν εἶχε παράσχει ὑπηρεσίας εἰς τὸν στρατόν. Οὗτοι εἶναι οἱ ὑπάλληλοι, ἀπέναντι τῶν ὁποίων εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις, διότι ἐν τῷ δήμῳ ἄλλη ἀρχὴ δὲν ὑπῆρχε, πρὸς ἣν ν’ ἀποταθῇ, στρατιωτικῶς δὲ νὰ ἐνεργήσῃ δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ διὰ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐπόπτου, ὅστις ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου. Εἶχε τὴν ἀτυχίαν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπολέσῃ τὸν πρώην στρατιωτικὸν ἐπόπτην συνταγματάρχην Σαράτσογλου, καὶ ἀνέθηκε τὴν διοίκησιν τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων εἰς τὸν συνταγματάρχην Μυκώνιον. Ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν τοῦ συνταγματάρχου Μυκωνίου; ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Δημάρχου, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τῶν θεσμῶν ἐπιβάλλεται ὡς ἄρχων τοῦ δήμου; Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀστυνόμος τὸν ὁποῖον ὑμεῖς θέλετε, αὐτὸς εἶναι ὁ ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος, τὸν ὁποῖον ὑμεῖς θέλετε, διότι τὸν θέλει ὁ νόμος, καὶ ὀφείλετε νὰ τὸν θέλητε, καὶ ἐπιμένετε νὰ τὸν θέλητε καὶ εἰς τὸ μέλλον, διότι, ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἦλθε πρὸς ὑμᾶς λέγουσα ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, πάντες ὑμεῖς διεμαρτύρεσθε καὶ εἴπατε ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ καταῤῥίψῃ τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας, νὰ δεσμεύσῃ τοὺς Δημάρχους. Ἐνόσῳ δὲν θέλετε ν’ ἀποκτήσωμεν διοικητικὴν ἀστυνομίαν ἐν τοῖς δήμοις, τοιαύτην ἀστυνομίαν θὰ ἔχητε, καὶ ὀφείλετε νὰ δεχθῆτε αὐτὴν, ὁποία εἶναι ἡ ἀστυνομία αὕτη· ἐὰν ὁ Δήμαρχος ἦναι ἀντίθετός σας, θὰ ἦναι ἀστυνομία τοῦ ἀντιθέτου σας, ἐὰν δὲ ὁ Δήμαρχος δὲν ἦναι ἀντίθετός σας, ἡ ἀστυνομία θὰ ἀσκῆται ὑφ’ ὑμῶν, καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ὑποθέσω, ὅτι θὰ ἀσκῆται ὑφ’ ὑμῶν κάλλιον.

§169ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἦναι ὁ νῦν Δήμαρχος.

§170ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καθ’ ἣν ἐποχὴν ὁ κ. Σακελλαρόπουλος ἦτο φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Σερεπίσος ἦτο φίλος ὑμῶν, καὶ ἂν ἡμεῖς ἠθέλομεν τότε εἴπει τι ἐναντίον αὐτοῦ, ἠθέλετε ἐξεγερθῆ καὶ μᾶς πατάξει.

§171ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ.......

§172ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ τὸν ἐννοῶ, ἀλλὰ βεβαίως μεταξὺ τοῦ κ. Σακελλαροπούλου καὶ τοῦ κ. Σερεπίσου ὑπάρχει πάθος, ὑπάρχει ἔχθρα, ἡ ὁποία ἔφθασεν εἰς τὸ ἔπακρον, καὶ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἔχθρας θὰ τὴν ἔχητε ἐν παντὶ ζητήματι, ἐγειρομένῳ ἐν τῷ δήμῳ. Ὁ κ. Σακελλαρόπουλος βεβαίως, ἐὰν δὲν εἶχεν ἐπιπροσθοῦσαν τὴν ἀχλὺν τοῦ πάθους, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν ἤθελεν εἴπει τι ἀνακριβές· ἀλλ’ ὁ κ. Σακελλαρόπουλος εἶναι ἄνθρωπος πολιτευόμενος ἐν στενῷ κύκλῳ ἐκεῖ, καὶ ἐκτρεπόμενος ἀκουσίως δὲν λέγει ἀκριβῆ, διότι δὲν ἔχει σαφῆ τὴν ἀντίληψιν. Καὶ θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπόδειξιν τοῦ πράγματος. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἰσήχθη ἐνταῦθα νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ὕδατος εἰς Ζαβέρδαν καὶ Βόνιτσαν· θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἔγγραφά τινα......

§173ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ κάμητε χρῆσιν ἐγγράφων ἢ ὁμιλίας μου, γενομένης ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§174ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι φοβεῖσθε τὸ φῶς.

§175ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν φοβοῦμαι τὸ φῶς, ἀλλὰ τὰ ἔγγραφα ταῦτα ὀφείλετε νὰ τὰ καταθέσητε.

§176ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ τὰ καταθέσω ταύτην τὴν ὥραν καὶ θὰ κάμω χρῆσιν αὐτῶν, διότι εἶναι πρωτάκουστον, ὅτι συζητῶν ἐπὶ τοιούτου θέματος δὲν δύναμαι νὰ λάβω ἐπιχειρήματα ἐκ τοῦ ὅλου ὑμῶν πολιτικοῦ βίου. Θέλω λοιπὸν σᾶς εἴπει, ὅτι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος δὲν δύναται, καὶ ὅταν θέλῃ, νὰ εἴπῃ ἀκριβῶς τὴν ἀλήθειαν· καὶ τὸ παράδειγμα εἶναι πρόχειρον. Ὅτε συνεζητεῖτο ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ πρώτῃ ἐνστάσει τοῦ κ. Σακελλαροπούλου ἐδέχθημεν ν’ ἀναβληθῇ, ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, διὰ μακρῶν ἀγορεύσας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶπε πρὸς ἡμᾶς, ὅτι πᾶσα ἡ παράστασις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων εἶναι ψευδὴς, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην τοῦ ἔργου ἡ Ζαβέρδα καὶ ἡ Βόνιτσα· καὶ ἀποτέλεσμα τῶν ἐξετάσεων, τὰς ὁποίας ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ κ. Σακελλαροπούλου ἐνήργησα καὶ τὰς ὁποίας ἐξέτεινα καὶ πέραν τῶν ὁρίων, ἅτινα ἐκεῖνος διέγραψεν, εἶναι ὅτι αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ὁ νῦν Δήμαρχος προέτεινε καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο ἐν τῷ ὑποβληθέντι νομοσχεδίῳ, εἶχε προτείνει πρὸ ὀλίγων ἐτῶν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος διὰ τῶν αὐτῶν σχεδὸν λέξεων εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, παρόντος τοῦ κ. Σακελλαροπούλου, ἐψήφισεν ὅπως προέτεινεν αὐτὸ ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, καθ’ ὃν τρόπον ἐψήφισε τὸ Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον προέτεινεν αὐτὸ ὁ κ. Σερεπίσος, ὅπως ἐψήφισε αὐτὸ καὶ τὸ ἄλλο Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον προέτεινε τὸ αὐτὸ ὁ τέως δήμαρχος κ. Γαβρίλης. Εἶναι τοιαῦτα τὰ πάθη ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ὥστε ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, τὸν ὁποῖον πάντες τιμῶμεν καὶ θέλομεν νὰ τιμῶμεν, αὐτὸς ὁ κ. Σακελλαρόπουλος ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐπλάνησε τὴν Βουλήν.

§177ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Προκαλεῖτε συζήτησιν;

§178ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα· εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συζητήσωμεν· ἡ ὥρα αὕτη εἶναι προωρισμένη νὰ χάνεται ἐδῶ· εἶναι ἀδιάφορον ἐὰν χάνεται εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἢ εἰς τὸ ζήτημα τῆς Ζαβέρδης.

§179ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα, ἵνα γείνῃ ἡ συζήτησις αὕτη· δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀφήσωμεν τὸ ἓν ζήτημα καὶ νὰ ἀρχίσωμεν τὸ ἄλλο. Καταθέσατε τὰ ἔγγραφα.

§180ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ καταθέτω καὶ τὰ ἀναγινώσκω. Θὰ ἀναγνώσω πρῶτον τὴν πρότασιν τοῦ κ. Σερεπίσου, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ἐπὶ τῆς αὐτῆς γραμμῆς καὶ τοὺς δύο, καὶ τὸν κ. Σερεπίσον, τὸν ὁποῖον ἀποστρέφεται ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, καὶ τὸν κ. Σακελλαρόπουλον, τὸν ὁποῖον τιμῶμεν πάντες ἡμεῖς, καὶ εἶτα τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Σακελλαροπούλου, γενομένην κατὰ τὸ 1885, τρία ἔτη πρὸ τῆς τοῦ κ. Σερεπίσου. (Ἀναγινώσκει ἀμφότερα τὰ ἔγγραφα). Λοιπὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠθέλησα νὰ ἀποδείξω, τὸ ἀπέδειξα. Ὅτι, ὁσάκις εὑρίσκεται δήμαρχος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, τὰ πράγματα ἔχουσι καλῶς καὶ πρέπει νὰ γείνωσι κατὰ τὰς προτάσεις αὐτοῦ, ὁσάκις δὲ εὑρίσκεται ὁ κ. Σερεπίσος, τὰ αὐτὰ πράγματα δὲν ἔχουσι καλῶς καὶ δὲν πρέπει νὰ γείνωσι, διότι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος εἶναι ἐχθρὸς τοῦ κ. Σερεπίσου καὶ διότι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος δὲν ἔχει ποσῶς τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἔχωσι τὰ πράγματα ταῦτα ὅπως τὰ ἤθελε νὰ γείνωσιν, ἐὰν ἦτο αὐτὸς εἰς τὴν ἀρχὴν, καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζεται νὰ ἐκθέτῃ ἀνακριβείας εἰς τὴν Βουλήν. Καθὼς δ’ ἐξέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν τότε ἀνακριβείας, οὕτω ἐκθέτει καὶ σήμερον. Καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ περιωρίσθην εἰς ῥητὰ θέματα· διὰ τοῦτο μόνον ἀπηρίθμησα ὀνόματα καὶ εἶπον πόσοι συνελήφθησαν τότε καὶ πόσοι σήμερον, διότι δὲν ἐπεθύμουν νὰ εὑρεθῶ εἰς τοιαύτην θέσιν ἀπέναντι τοῦ κ. Σακελλαροπούλου· ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἔλεγον ὅσα εἶπον καὶ ὅσα ἤδη λέγω, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ταῦτα ἐξάγουσιν τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ τῆς συζητήσεως ἠλαττωμένον. Καὶ ταῦτα μὲν πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ βεβαιοῖ ὁ κ. Σακελλαρόπουλος πράγματά τινα, ὅπως ὦσι ταῦτα ἀποδεδειγμένα ἀδιστάκτως. Ἡ προαίρεσις εἶναι καλή, ἀλλὰ τὰ πράγματα ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων εἶναι τοιαῦτα, ὥστε ἐμποδίζουσι τὸν κ. Σακελλαρόπουλον νὰ ἐκθέτῃ αὐτὰ ὡς ἔχουσιν ἀκριβῶς. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἐξεταστέον, τί ὑπῆρχεν ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων. Ὑπῆρχε κατάστασις οὐχὶ διάφορος ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ εἰς προηγούμενα ἔτη. Ἡ φυγοδικία πρέπει νὰ πολεμηθῇ. Ὁ κ. Σακελλαρόπουλος ἰσχυρίσθη, ὅτι τὰ ἀποσπάσματα καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ παρεκτρέπονται, ἵνα φθάσωσιν εἰς τὴν σύλληψιν τῶν φυγοδίκων, ὅτι πιέζουσιν ὑπερμέτρως τοὺς συγγενεῖς αὐτῶν. Ἐγὼ βεβαίως δὲν θέλω νὰ ἐγκρίνω οὐδεμίαν παρεκτροπὴν τῶν ἀποσπασμάτων· ἀλλ’ ἐὰν προέκειτο νὰ δώσω γνώμην ἐνταῦθα, ἤθελον εἴπει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν Ἑλληνικὴν, ὅτι, ὡς εἶχεν αὕτη ἄλλοτε τὸ θάῤῥος νὰ πατάξῃ τὴν λῃστείαν δι’ ἐκτάκτων μέτρων, οὕτω πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ πατάξῃ σήμερον τὴν φυγοδικίαν διὰ μέτρων ἐκτάκτων. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως τὰ μέτρα ταῦτα νὰ ἦναι ὅμοια πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν λῃστείαν, ἀλλὰ πάντως πρέπει νὰ ἦναι αὐστηρά. Διότι βεβαίως ἡ κατάστασις Ἔθνους ἀνεχομένου τὴν φυγοδικίαν ὡς θεσμὸν δὲν εἶναι εὐχάριστος, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια, καὶ πρόνοια σύντονος. Καὶ ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψει, πρέπει νὰ μεμφθῶ τὸν κ. Σακελλαρόπουλον, διότι ἦλθεν ἐνταῦθα ἵνα κατακρίνῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δραστηρίως ἐπεδίωξαν τὴν σύλληψιν τῶν φυγοδίκων. Ὁ Δήμαρχος Ἀνακτορίων δὲν συνέλαβε τοὺς φυγοδίκους, ἀφοῦ μετέβη ἐκεῖ ὁ κ. Μυκώνιος, ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς μεταβάσεως τοῦ ἐπόπτου κατώρθωσεν ἐκ τῶν 9 ὑπαρχόντων φυγοδίκων νὰ συλλάβῃ τοὺς 7, νὰ ἀπομακρύνῃ δὲ τοὺς ἑτέρους 2 εἰς τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν. Συνέλαβε δὲ αὐτοὺς ἐν τῷ χρόνῳ τῷ μεσολαβήσαντι μεταξὺ τοῦ θανάτου τοῦ συνταγματάρχου Σαράτσογλου καὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ κ. Μυκωνίου, διότι συνησθάνθη τὴν ἀνάγκην, διότι προσεκάλεσεν αὐτὸν ὁ Νομάρχης καὶ κατέστησεν αὐτὸν ὑπεύθυνον ἐπὶ τῇ καταστάσει τῆς ἀσφαλείας ἐν τῷ δήμῳ· εἰργάσθη, καὶ διὰ τῶν προτροπῶν αὐτοῦ ἐπετεύχθη ἡ προσέλευσις τῶν φυγοδίκων. Ἀλλὰ ποῦ προσέκοψε κατόπιν; Οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὸ εἴπω, διότι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος τὸ ὁμολογεῖ· ὁ κ. Σακελλαρόπουλος λέγει, ὅτι ἔπρεπε νὰ συμβουλεύσῃ εἰς τοὺς καταδιωκομένους ἐκείνους καὶ τὰ ὅπλα νὰ λάβωσιν, ἵνα ἀντιταχθῶσι κατὰ τοιαύτης ἐξουσίας, οὕτως αὐστηρῶς καταδιωκούσης τοὺς φυγοδίκους. Ὅτε δὲ ὁ κ. Σακελλαρόπουλος λέγει τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πρόκλησιν πρὸς στάσιν κατὰ τῆς ἐξουσίας, βεβαίως ὀφείλω νὰ δεχθῶ, ὅτι ἔπραξε τὸ ὀλιγώτερον, καὶ τὸ ἔπραξεν. Αἱ συμβουλαὶ τοῦ κ. Σακελλαροπούλου ὑπῆρξαν τοιαῦται πρὸς τοὺς συγγενεῖς τῶν φυγοδίκων, ὥστε ἀνέκοψαν τὴν προσέλευσιν τῶν φυγοδίκων· αἱ πληροφορίαι τῆς ἀρχῆς εἶναι, ὅτι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, βλέπων τὴν καταδίωξιν τὴν αὐστηρὰν, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἔχων δὲ τὰς πεποιθήσεις, τὰς ὁποίας ἠκούσατε, ὅτι οἱ φυγόδικοι οὗτοι δὲν καταδιώκονται πράγματι διὰ σπουδαίαν τινὰ πρᾶξιν, διότι ἦσαν μὲν αἱ πράξεις σπουδαῖαι, ἀλλ’ ἐξετελέσθησαν ὑπὸ ὅρους ἀμύνης ἢ συγγνώμης, ἦσαν μὲν φόνοι, ἀλλ’ ἔχει τὴν πεποίθησιν ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, ὅτι ἄλλος ἦτο ὁ ἔνοχος, ὁ δὲ κατονομασθεὶς κατωνομάσθη ὑπὸ τοῦ Δημάρχου διὰ λόγους συμβιβασμοῦ τῆς ὑποθέσεως ἢ διὰ λόγους πάθους, ἔχων, λέγω, ταύτας τὰς πεποιθήσεις ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, προέτρεπε τοὺς φυγοδίκους νὰ μὴ προσέλθωσι. Τοῦτο ἰσχυρίζεται ὁ Δήμαρχος, καὶ τοῦτο πιστοποιεῖ ὁ Νομάρχης ἐπὶ τῶν παραστάσεων τοῦ Δημάρχου.

§181ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ ὁποῖον ὑμεῖς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγητε ἄνευ ἀποδείξεως, διότι εἶναι συκοφαντία.

§182ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ σᾶς κατέθηκα τὸ ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἤθελον νὰ εἴπω πάντα ταῦτα ἐνταῦθα, διότι, καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ταῦτα λέγων, εἶμαι πρόθυμος ν’ ἀναγνωρίσω εἰς ὑμᾶς τὰς ἀρετὰς, τὰς ὁποίας ἀνέκαθεν ἤμην πρόθυμος ν’ ἀναγνωρίσω. Ταῦτα λοιπὸν ἀνέκοψαν τὴν καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων· ἀκριβῶς δὲ καθ’ ἣν ὥραν ὁ κ. Σακελλαρόπουλας ἀνεχώρει ἐκ τοῦ δήμου Ἀνακτορίων καὶ ἤρχετο ἐνταῦθα, συνελαμβάνοντο σωρηδὸν οἱ φυγόδικοι, διότι δὲν ὑπῆρχε πλέον ἐκεῖ πρόσκομμα, δὲν ὑπῆρχε πλέον ἡ συμβουλὴ τοῦ ἰσχυροῦ, ἥτις ἔδιδε θάῤῥος εἰς τοὺς συγγενεῖς τῶν φυγοδίκων νὰ μὴ προσάγωσιν αὐτούς. Δὲν ἔπραττε πάντα ταῦτα ὁ κύριος Σακελλαρόπουλος διότι εἶναι φίλος τῆς ἀταξίας, δὲν ἔπραττε ταῦτα διότι εἶναι φίλος τῶν ἐνεργούντων ἀξιοποίνους πράξεις, ἀλλὰ τοιοῦτον εἶναι τὸ πάθος, τὸ βασιλεῦον ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων μεταξὺ τῶν δύο ἀρχηγῶν τῶν αὐτόθι κομμάτων, ὥστε ὁ κ. Σακελλαρόπουλος πράττει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βεβαίως, ἐὰν ἦτο ἐλεύθερος τοῦ πάθους τούτου, οὔτε κἂν ἤθελε φαντασθῆ.

§183ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, κατὰ τὴν συνήθειαν, τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ οἱωνδήποτε ζητημάτων, θέλει ἀπὸ καταγγελέως τῶν πράξεων τῶν ὀργάνων τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ καταστήσῃ καταγγελλόμενον καὶ ὑπόδικον! Αὐτὴ ἦτο ἡ πρόθεσίς του, ἡ ὁποία ἐφάνη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς· τοῦτο ὅμως ποσῶς δὲν μὲ ἠνώχλησε, διότι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶχον προλάβει νὰ τὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν μου, ὡς καὶ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐκεῖνοι εἶχον γείνει φυγόδικοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν προσῆλθον, καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐγὼ κατήγγειλα τὰς πράξεις τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς εἰς τὸν Βασιλέα, καὶ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐγὼ ἀπετάθην πρὸς τοῦτον. Ἀλλὰ μὴ δυνάμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ὅσα ἐλέχθησαν προχθὲς, πρὸς παρηγορίαν ἠθέλησε νὰ σᾶς παραστήσῃ πᾶν ὅ,τι ἔγεινεν ὡς μίαν διαφορὰν, ὡς μίαν διένεξιν μεταξὺ ἐμοῦ καὶ ἑνὸς Δημάρχου, ἀφοῦ ἐξ ὅλης τῆς ὁμιλίας μου οὐδὲν τοιοῦτον προέκυψεν. Ἐγὼ κατήγγειλα τὴν Κυβέρνησιν, ὡς παραδοῦσαν τὴν διοίκησιν εἰς ἀνθρώπους οὐ μόνον μὴ ἔχοντας ἐκ τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἀναξίους ἐμπιστοσύνης. Ἐὰν ἔτυχε καὶ ὁ Δήμαρχος Ἀνακτορίων νὰ ἦναι τοιοῦτος, δὲν ἕπεται, ὅτι ὅ,τι ἔπραξα καὶ εἶπον τὸ ἔπραξα διότι δὲν εἶμαι φίλος του· καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν ἦσαν ἀκριβῆ ὅσα ἐγὼ εἶπον, ἀφῆκε τὸ θέμα, περὶ οὗ ἐπρόκειτο, καὶ ἤρχισε συζητῶν περὶ ἄλλου θέματος. Ἡ τοιαύτη τακτικὴ μοὶ ἐφάνη ὅλως ἄτοπος, καὶ διὰ τοῦτο τῷ εἶπον, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὁμιλῇ περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ ἰδίᾳ, διότι εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, οὔτε εἶναι ἀνακάλυψις τὸ ψήφισμα τοῦτο τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ἐκδοθὲν ἐπὶ τῆς δημαρχίας μου σχετικῶς πρὸς τὴν διαχέτευσιν ὕδατος εἰς τὴν παραλίαν Ζαβέρδης, διότι πρὸ μηνὸς καὶ πλέον καὶ ἔν τινι ἐφημερίδι τῆς πρωτευούσης ἐδημοσιεύθη ἡ λεπτομέρεια αὕτη, ἀλλ’ ἐπεφυλασσόμην, ὅταν ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως, νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων, ἐμοῦ δημαρχοῦντος, εἰσήχθη καὶ ἐψηφίσθη ἡ πρότασις ἐκείνη. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ ἀναμίξῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶμαι ἠναγκασμένος διὰ τριῶν λέξεων νὰ ἀπαντήσω μὲ πολλήν μου λύπην, διότι ὅλως ἄσχετον εἶναι τὸ θέμα πρὸς τὴν προκειμένην συζήτησιν. Ἀληθῶς μεταξὺ τῶν ἐκδοθέντων ἐπὶ τῆς δημαρχίας μου ψηφισμάτων περιλαμβάνεται καὶ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος, ἀλλὰ τοῦτο διότι σύμβουλοί τινες δημοτικοί, ἐκ Ζαβέρδης καταγόμενοι, ἤθελον νὰ ψηφισθῇ ἓν ποσὸν ἐκ τῶν λιμενικῶν χρημάτων πρὸς διοχέτευσιν ὕδατος εἰς τὴν παραλίαν. Ἐγὼ τότε, πολεμούμενος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη, ἐγνώριζον ὅτι δὲν ἤθελεν ἐγκριθῆ ψήφισμα τοιοῦτον, ἀντικείμενον ἄλλως τε καὶ εἰς τὸν περὶ διαθέσεως τῶν λιμενικῶν χρημάτων νόμον. Λάβετε ἄλλως τε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἐν Βονίτσῃ ὑπάρχουσι καὶ ἐν τῇ παραλίᾳ κρῆναι, φρέατα δὲ ἐν Ζαβέρδῃ, ὅτι ἡ ἔκδοσις ἑνὸς ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀνακτορίων περὶ τῆς ἀνάγκης διοχετεύσεως ὕδατος εἰς τὴν παραλίαν Ζαβέρδης δὲν ἀποδεικνύει ὅτι καὶ ἀληθῶς ὑπάρχει τοιαύτη ἔλλειψις, ὅτι οὐ μόνον ἕνεκα τῶν πρός με δυσμενῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε νὰ ἐγκριθῇ ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἦτο δυνατὸν οὔτε μέχρι τῆς Βουλῆς νὰ φθάσῃ, ἀλλὰ καὶ οὔτε ἐφρόντισα κἄν νὰ τὸ ἐκτελέσω, οὔτε τότε οὔτε μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ἦτο ἐντελῶς ἄστοχον νὰ κομίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐνταῦθα, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι, ἀφοῦ τὰ περὶ διοχετεύσεως ὕδατος εἰς Βόνιτσαν καὶ Ζαβέρδαν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα πρὸ μηνῶν δὲν ἦσαν ἀληθῆ, οὔτε τὰ προχθὲς περὶ δημοσίας ἀσφαλείας ἦσαν τοιαῦτα. Πρῶτον διότι οὐδόλως εἶναι ἀληθές, ὅτι τὰ περὶ διοχετεύσεως ὕδατος λεχθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἐμοῦ ἦσαν ἀνακριβῆ, διότι ἔλλειψις ὕδατος δὲν εἶναι ἐν τῇ παραλίᾳ Ζαβέρδης, ὑπαρχόντων φρεάτων, ἂν δὲ τὸ ψήφισμα τοῦ 1885 βεβαιοῖ τοὐναντίον, τὸ βεβαιοῖ πρὸς δικαιολόγησιν τῆς δαπάνης λιμενικῶν χρημάτων πρὸς κατασκευὴν ἔργου κοινοτικοῦ. Ἄρα οὐχὶ ἐγώ, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου του εἶπεν ἀνακριβῆ πρὸς τὴν Βουλήν, βεβαιῶν ὅτι ὑπάρχει παντελὴς ἔλλειψις ὕδατος. Δεύτερον, καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι εἶπον ἀνακριβείας ἄλλοτε, εἴτε ἐπὶ τούτου τοῦ θέματος, εἴτε καὶ ἐπὶ ἑτέρου, ἐκ πλάνης ἢ ἔστω καὶ ἐκ προθέσεως, τίνα σχέσιν δύνανται νὰ ἔχωσιν αὗται μὲ τὰ χθὲς λεχθέντα; Οἱ Ὑπουργοὶ ἀπαντῶντες ὤφειλον νὰ ἀναιρέσωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον σχετικῶς πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ἀποδεικνύοντες ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ. Ἂν πρὸ τεσσάρων μηνῶν εἶπόν τι ἀνακριβὲς ἐπὶ ἑτέρου θέματος, τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιχείρημα ἢ μόνον κατὰ τῶν Ὑπουργῶν, διότι ἐκ τούτου προκύπτει, ὅτι, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀναιρέσωσι τὰ περὶ δημοσίας ἀσφαλείας λεχθέντα, προσεπάθησαν νὰ καταστήσωσι δύσπιστον τὴν Βουλὴν πρὸς ταῦτα, ἀναδιφήσαντες τὰ ἔγγραφα τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης καὶ εὑρόντες ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον κατ’ αὐτοὺς μὲ ἀπεδείκνυε, εἰπόντα ἐπὶ ἑτέρου θέματος ἀνακριβείας. Ἀλλὰ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο, δυστυχῶς διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς, δὲν ἀποδεικνύει ὅτι εἶπον πρὸ μηνῶν ἀνακριβείας πρὸς τὴν Βουλὴν, ἀποδεικνύει μόνον, ὅτι εἴπομεν τὸ πολὺ ἀνακριβείας πρὸς ἀλλήλους ὁ Δήμαρχος καὶ οἱ Σύμβουλοι, ἕνεκα τῶν λόγων, ὧν ἐμνημόνευσα, καὶ αἱ ὁποῖαι ἔμειναν τεθαμμέναι ἐντὸς τῶν ἀρχείων τῆς Δημαρχίας. Ἀλλ’ ἐνόμισαν, φαίνεται, ὅτι εὑρίσκονται εἰς λέσχην τινά μαθητῶν, ὅπου τοιαῦτα ἐπιχειρήματα δύνανται νὰ προβάλλωνται. Ἀπόδειξις δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ ὅσα εἴπετε, εἶναι καὶ τοῦτο, ὅτι ἰσχυρίσθητε ὅτι δύο φυγόδικοι σπουδαιότατοι εἶναι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἀλλὰ δὲν εἴπατε καὶ πῶς εἶναι εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ σπουδαιότερος τούτων, ὁ ἥρως τῶν ἐν τῇ ἀγορεύσει μου περιγραφεισῶν σκηνῶν, ὁ Χρῆστος Κατσαμπίρης, μετέβη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ὁ Πρόξενος τὸν συνέλαβε, διότι ἔφερε ψευδὲς διαβατήριον, ὅπως δύνηται, ὁσάκις ἤθελε, νὰ ἔρχηται εἰς τὸ χωρίον του· ὁ Πρόξενος δὲ τὸν ἔστειλε μὲ ἕνα τῶν ὑπαλλήλων του εἰς τὸν φρούραρχον Ἀκτίου, ὁ ὁποῖος ὅμως τὸν ἀπέλυσεν, ἐνῷ κατηγορεῖτο διὰ διπλῆν ἀνθρωποκτονίαν, δι’ ἀπόπειραν ἀπαγωγῆς, διὰ δύο ἀποπείρας φόνου, καὶ διὰ τὸν φόνον τοῦ Στριφτάρη.

§184ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν). Τὸν ἀπέλυσεν ἢ ἀπέδρα;

§185ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω, ἀπέδρα.

§186ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχει διαφορά· διότι τὸ ἕτερον ἀποτελεῖ κατηγορίαν κατ’ ἀξιωματικοῦ. Ἐκ τούτου βλέπω, ὅτι πρόκειται περὶ ὑποθέσεως, περὶ ἧς ἔχω γνῶσιν, ἀλλὰ δὲν ἐγνώριζον ὅτι ταὐτίζεται. Γνωρίζω τοῦτο, ὅτι συλληφθεὶς ὑπὸ τοῦ Προξένου ἐν Πρεβέζῃ ἐστάλη φυγόδικος εἰς τὸ Ἄκτιον καὶ ἐκεῖθεν ἀπέδρα· ἂν ἦναι οὗτος, τότε βεβαίως δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς τὸν ἀπέλυσε.

§187ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ οὔτε δύναμαι νὰ πιστοποιήσω ὅτι ἀπέδρα.

§188ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν γνωρίζω τὸν ἀξιωματικόν.

§189ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν τὸν γνωρίζω, οὔτε ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ κατηγορήσω τὸν ἀξιωματικόν· βεβαιῶ μόνον τὸ γεγονὸς, ὡς ἐπιστεύθη ὑπὸ τῆς κοινωνίας.

§190Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Οἱ συνοδεύοντες τὸν φυγόδικον στρατιωτικοὶ ἔπρεπε νὰ ἦναι εἰς τὰς φυλακάς.

§191ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος φυγόδικος δὲν ἀπέδρα καθ’ ὃν χρόνον συνωδεύετο. Αὐτὸς παρεδόθη εἰς τὸν φρούραρχον, κατόπιν δὲ ἐγένετο ἄφαντος ἐκ τοῦ φρουρίου. Πῶς ἐγένετο ἄφαντος, ἀγνοῶ. Ὥστε ἡ εἴδησις, ὅτι οἱ δύο αὐτοὶ εἶναι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, δὲν εἶναι ἀκριβής· διότι ὁ εἷς τούτων, ὁ Χρῆστος Κατσαμπίρης ἢ Τζόνος, διαφυγὼν ἐξ Ἀκτίου, περιεφέρετο περὶ τὰς καλύβας τοῦ Θεοδώρου Καραγκούνη, τοῦ ὁποίου ἐζήτει τὴν ἀδελφὴν ν’ ἀπαγάγῃ, καὶ ὃν ἀπεπειράθη νὰ φονεύσῃ. Λαμβάνων ἐκ τούτου ἀφορμὴν, σᾶς ἐρωτῶ τί ἐπράξατε μετὰ τὸ συμβὰν τοῦτο; Τίποτε!

§192ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ἐρωτήσω καὶ θὰ σᾶς εἴπω.

§193ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις ἤλθετε ἐδῶ καὶ εἴπετε ὅτι ἡ ἐξουσία συνέλαβε πάντας, ἐνῷ οὗτος, ὁ ἐπίφοβος φυγόδικος καὶ δραπέτης, περιφέρεται ἐλεύθερος, ὅπως διαπράξῃ καὶ ἕτερα ἐγκλήματα κατὰ τῶν οἰκογενειῶν, ἃς καταδιώκει.

§194ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ συλληφθῇ.

§195ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τί θὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον· ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ τί ἐγένετο. Ἐδείξατε μεροληπτικὴν διαγωγὴν, καταδιώκοντες μὲν καὶ ἐπιτιθέμενοι κατὰ τῶν συγγενῶν καὶ τῆς περιουσίας ἀνθρώπων, καθ’ ὧν οὔτε βούλευμα κἂν ὑπάρχει, διότι δὲν εἶναι φίλοι σας, ἀφίνοντες δὲ ἀκαταδιώκτους καὶ ἐλευθέρους ἐπιφόβους φυγοδίκους, διότι οὗτοι ἀνήκουν εἰς τὴν φατρίαν σας. Δὲν λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ἐκβιασθῶσιν οἱ συγγενεῖς του, διότι εἶμαι ἐναντίον αὐτῶν τῶν μέτρων, καὶ ἄλλοτε προεκάλεσα τὸν Ὑπουργὸς νὰ συμπληρώσῃ τοὺς νόμους περὶ καταδιώξεως, ἂν νομίζῃ ὅτι οἱ ἰσχύοντες δὲν ἐπαρκοῦσιν, ἡ Ἐξουσία δὲ ἔχει καθῆκον νὰ καταδιώκῃ τοὺς διαπράττοντας ἐγκλήματα, συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους καὶ τὸ Σύνταγμα. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τί εἶπεν; Εἶπεν ὅτι τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως προέβησαν καὶ εἰς μέτρα παράνομα, ἀλλὰ τοῦτο ἐγένετο πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρὸς τοῦτο δὲν πρέπει νὰ διαπράττωνται ἀδικήματα· δὲν εἶναι χρηστόηθες πρᾶγμα δὲν ἁρμόζει εἰς Κυβέρνησιν Κράτους συνταγματικοῦ νὰ ποιῆται χρῆσιν τοιούτων μέτρων κατὰ πολιτῶν ἐλευθέρων, βιάζουσα, βασανίζουσα, περιϋβρίζουσα τὰς γυναῖκας· ταῦτα εἶναι μέτρα, εἰς τὰ ὁποῖα Κυβέρνησις πεπολιτισμένου Κράτους δὲν προβαίνει, ἀλλ’ ἐὰν ἀποφασίσῃ νὰ προβῇ, δὲν πρέπει νὰ ποιῆται ἐξαιρέσεις, καταδιώκουσα ἀγρίως τοὺς ἀντιπάλους της, φειδομένη δὲ τῶν φίλων της.

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μοὶ φαίνεται, κύριε συνάδελφε, ὅτι παρὰ πολὺ εἰδικεύετε τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα, ὅπως τὸ ἔθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἀφορᾷ σᾶς, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἀσυλίαν τοῦ Βουλευτοῦ· ἑπομένως παρακαλῶ ν’ ἀφήσητε τὰς λεπτομερείας, διότι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μετάσχωμεν ὅλοι τῆς συζητήσεως.

§197ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν περατώσω τὴν ἀγόρευσίν μου, δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε καὶ ὑμεῖς καὶ ὅλοι οἱ Βουλευταὶ, διότι βεβαίως εἶναι ζήτημα ἐνδιαφέρον τὸ εἰς τὴν ἀσυλίαν τοῦ Βουλευτοῦ ἀφορῶν· ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω καθῆκον πρὸ τούτου νὰ ἐξακολουθήσω ὁμιλῶν καὶ ἀναιρῶν τὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ λεχθέντα, ἐπιμένων εἰς τὰς λεπτομερείας, διότι αὗται εἶναι αἱ βάσεις τῆς ἀγορεύσεώς μου. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ἂν καλῶς ἢ κακῶς εἷς Δήμαρχος ἢ εἷς ἐπόπτης τῶν ἀποσπασμάτων τῶν μεταβατικῶν ἐνήργησεν ἀνακρίσεις καθ’ ἑνὸς Βουλευτοῦ, καὶ ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἡ Κυβέρνησις προεκάλεσεν ἢ ἠνέχθη τὰς ἐνεργείας ταύτας. Ἐγὼ ἔχω καθῆκον ν’ ἀποδείξω, ὅτι ὅσα εἶπον προχθὲς σχετικῶς πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν εἶναι ἀκριβῆ καὶ ἀληθῆ, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ ὅπως ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶναι ταῦτα ἀκριβῆ καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν λέγει ἀλήθειαν, ἰσχυριζομένη ὅτι ἀφατριάστως καὶ ἐξ ἴσου κατὰ τῶν δύο κομμάτων ἐνεργεῖ, σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ Χρῆστος Κατσαμπίρης δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὀθωμανικὸν, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ Ὑπουργὸς, ἀλλὰ περιφέρεται εἰς τὸν δῆμόν του ἐλεύθερος καὶ ἀκαταδίωκτος καὶ οὗτος καὶ ἡ οἰκογένειά του, ἐνῷ οἱ συγγενεῖς τῆς καταδιωκομένης ὑπ’ αὐτοῦ καὶ τοῦ Δημάρχου οἰκογενείας βασανίζονται ἀπηνῶς.

§198ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸς ἐν τούτοις συνελήφθη ἐν Πρεβέζῃ ὑπὸ τοῦ Προξένου, τοῦ ὀργάνου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἰργάζετο φατριαστικῶς, δὲν θὰ τὸν συνελάμβανε.

§199ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως ὁ Πρόξενος Πρεβέζης γνωρίζει ποῖα συμφέροντα ἔχετε ὑμεῖς ἐν Βονίτσῃ καὶ ὑπὲρ τίνων φυγοδίκων ἐνδιαφέρεσθε; Καὶ ἐκτὸς τούτου ἔχει ἆρά γε τὴν διάθεσιν νὰ σᾶς ὑπηρετήσῃ;

§200ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ Πρόξενος εἶναι Λευκάδιος, καὶ γνωρίζει ὅλας τὰς τοπικὰς λεπτομερείας.

§201ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἀσκοῦντες πίεσιν κατὰ τῶν συγγενῶν τοῦ φυγοδίκου τούτου, φέρεσθε φατριαστικῶς.

§202ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σᾶς ἀνέγνωσα πρὸ μικροῦ τὰ ὀνόματα τῶν φυγοδίκων τῶν φυγόντων εἰς τὸ ὀθωμανικὸν, καθὼς καὶ τῶν συλληφθέντων, οἱ ὁποῖοι εἶναι οὗτοι. (Ἀναγινώσκει τὰ ὀνόματα).

§203ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις· νὰ σηκόνεται ὁ Ὑπουργὸς καὶ νὰ λέγῃ: «αὐτὰ προκύπτουν ἐκ τοῦ δεῖνος ἐγγράφου καὶ αὐτὰ ἐκ τοῦ δεῖνος»· πρέπει νὰ κατατεθῶσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ τηλεγραφήματα καὶ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἔχετε, τὸ μαρουλόφυλλον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐπλάσθη κατόπιν, ἵνα καλύψῃ μίαν ἀτιμίαν καὶ φέρῃ μομφὴν κατὰ τοῦ Βουλευτοῦ.

§204ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀντίγραφον· τὸ πρωτότυπον εἶναι εἰς τὴν ἀνάκρισιν ἐν Λευκάδι. Ὁ Νομάρχης μοὶ ἔπεμψε τὸ ἀντίγραφον τοῦτο.

§205ΡΑΛΛΗΣ. Ἔπρεπε νὰ φέρητε καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου.

§206ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἐπιστολὴ ἰδιαιτέρα.

§207Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπεβλήθη ἐπισήμως;

§208ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ Νομάρχης μοὶ ἀνήγγειλεν, ὅτι ἐπερατώθησαν αἱ ἐξετάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δυνάμει τῆς ἐκθέσεως τοῦ Δημάρχου· τὸ πρωτότυπον ἐστάλη εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς Λευκάδος, καὶ δὲν θὰ ἐποιούμην χρῆσιν τούτου, ἂν δὲν ἐπέμενόν τινες.

§209Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον οὐδένα φέρει τύπον ἐπισήμου ἐγγράφου.

§210ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ ζητηθῇ τὸ πρωτότυπον· δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ποιῆσθε χρῆσιν τοιούτου ἀντιγράφου, χωρὶς νὰ καταθέσητε τὴν ἐπιστολὴν, δι’ ἧς σᾶς ἀπεστάλη. Πρέπει, ἐπαναλαμβάνω, νὰ κατατεθῶσι τὰ τηλεγραφήματα, αἱ ἐκθέσεις καὶ ἡ ἔκθεσις, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεστάλησαν ὅλα τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§211ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔγγραφα ἀναφέρονται εἰς ἀξιωματικούς.

§212Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ κατατεθῇ ἡ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἀναφορὰ, δι’ ἧς κατηγγέλλετο, ὅτι ἐγένετο ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων ἀπόκρυψις φυγοδίκων ἢ ἐδόθησαν συμβουλαὶ, ἵνα μὴ προσέρχωνται οὗτοι· συνεπείᾳ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ἐκλήθη ἡ τοπικὴ διοικητικὴ ἀστυνομία, ἵνα ἐνεργήσῃ διοικητικὰς ἐξετάσεις· τοῦτο, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἦτο διοικητικὴ ἐξέτασις, καὶ εἶπεν ὅτι ἐν τῇ διοικητικῇ ἐξετάσει συνήντησε τὸν κ. Σακελλαρόπουλον. Ἐπιθυμοῦμεν λοιπὸν τὸ ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου συνεπείᾳ τῆς ἀναφορᾶς ἐστάλη εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἡ ἐντολὴ, καὶ ὅταν ἐπερατώθησαν αἱ ἐξετάσεις ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων τότε, τὸ προϊόν τούτων ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἐνόμισεν ἀναγκαῖον ν’ ἀποστείλῃ τοῦτο εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Ταῦτα τὰ ἔγγραφα ἐπιθυμοῦμεν νὰ κατατεθῶσι.

§213ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καταθέτω ὅσα ἔχω ἐνταῦθα.

§214ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὅσων εἶπον καὶ προχθὲς καὶ σήμερον κατέδειξα διατὶ δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀποκατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Ἀκαρνανίᾳ, τίνι τρόπῳ ἐνοχοποιοῦνται καὶ καταντῶσι φυγόδικοι ὅσοι δὲν εἶναι φίλοι τοῦ ἰσχύοντος κόμματος, καὶ πῶς οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας χρησιμοποιοῦν τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, ὅπως τοὺς ἐκβιάζωσι νὰ προσέρχωνται εἰς αὐτὸ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν καταδιώκοντες ἀμειλίκτως καὶ διὰ βασάνων ἀκόμη καὶ ἁρπαγῆς τῆς περιουσίας των τὰς οἰκογενείας τῶν ὁπωσδήποτε καταζητουμένων ὑπὸ τῆς δικαιοσύνης ἀντιπάλων των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπιδεικτικῶς προστατεύοντες καὶ ἐντελῶς ἀνενοχλήτους ἀφίνοντες τὰς οἰκογενείας καὶ τὴν περιουσίαν τῶν ὑπὸ τῆς δικαιοσύνης καταζητουμένων φίλων των ὁσονδήποτε βαρέα καὶ ὁσονδήποτε ποικίλα εἶναι τὰ διαπραχθέντα ὑπὸ τούτων ἐγκλήματα. Τὰ λεχθέντα σχετικῶς μὲ τὰ γραφέντα κατ’ ἐμοῦ ὑπὸ τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ ἀποσπασματάρχου Μυκωνίου καὶ τὰς κατ’ ἐμοῦ ἐνεργηθείσας ὑπ’ αὐτῶν καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ ἀνακρίσεις ἀποτελοῦσιν ἕτερον θέμα, ἔχον σχέσιν μὲ τὴν ἀσυλίαν τοῦ Βουλευτοῦ, περὶ οὗ ἐνδιαφέρεται κυρίως ἡ Βουλή.

§215ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§216ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διότι εἶναι τόσον προκεχωρημένη ἡ ὥρα, καὶ διότι εἰς ὃ σημεῖον περιῆλθεν ἡ συζήτησις, καὶ μετὰ τὴν αἴτησιν τῶν ἐγγράφων, ἡ ὁποία ἐγένετο, δὲν θεωρῶ ὅτι δύναται ἡ συζήτησις νὰ περατωθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, θὰ περιορισθῶ, ἀφοῦ ἐζήτησα τὸν λόγον, εἰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν μέχρι τοῦδε ἐν λεπτομερείᾳ λεχθέντων, ἐπιφυλασσόμενος, ἐὰν ἡ ἀνάγκη τὸ καλέσῃ, νὰ λάβω αὖθις τὸν λόγον. Καὶ ἐν πρώτοις ἀναγκάζομαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι εὑρισκόμεθα βεβαίως εἰς μίαν ἐποχὴν, ἀξίαν τῳόντι πολλῆς καὶ ἐπισταμένης μελέτης, εἰς μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἀγνοῶ πῶς ἤθελε ποτὲ περιγράψει ὁ ἱστορικός. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρετήρησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μεθ’ ὅλην τὴν ἐκφρασθεῖσαν περὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἡμῶν ὑπόληψίν του, ὅτι οὕτως ἔχουσι τὰ ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων, ὥστε τὴν φιλαλήθειαν αὐτοῦ παρεμποδίζει καὶ σκιάζει τὸ πάθος αὐτοῦ, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστρέψω πρὸς αὐτὸν τὴν αὐτὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν ὑποθέτω ποτὲ, ὅτι ἤθελε προβῆ εἰς ὑπαινιγμοὺς, ὁποίους ἐξήνεγκεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐὰν τὸ πολιτικὸν ἐνδιαφέρον δὲν ἤθελε σκοτίσει τὴν κρίσιν καὶ δὲν ἤθελε παρεμποδίσει τὴν φιλαλήθειαν αὐτοῦ. Ὁμολογῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μέχρι πρὸ ὀλίγου χρόνου, πρὸ ὀλιγίστων ἴσως ἡμερῶν, εὐαρέστως ἤκουον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκφραζομένου μετὰ τῆς προσηκούσης εὐλαβείας περὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἡμῶν, τοῦ κ. Σακελλαροπούλου, καὶ ᾐσθανόμην ἐνδόμυχον εὐχαρίστησιν, ἀναλογιζόμενος ὅτι τὰ πολιτικὰ συμφέροντα καὶ πάθη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς παρασύρωσι πάντοτε μέχρι παραγνωρίσεως τοιούτων ὑπολήψεων, ὁποία ἡ τοῦ κ. Σακελλαροπούλου, ᾐσθανόμην ἐν ἐμοὶ τὴν εὐχαρίστησιν, ὅτι τοὐλάχιστον ὅταν πρόκηται περὶ διακεκριμένων τοιούτων ἀνδρῶν, διακεκριμένων ὄχι μόνον διὰ τὴν μόρφωσιν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν, ἀλλὰ διακεκριμένων καὶ διὰ τὰς ἄλλας ἀρετὰς καὶ διὰ τὴν φιλοπατρίαν των, τὸ πάθος τὸ πολιτικὸν ὀπισθοχωρεῖ. Ἀλλὰ φαίνεται δυστυχῶς, ὅτι ἡ πρόοδος παρ’ ἡμῖν πρὸς τὸ κακὸν χωρεῖ πλέον λίαν γοργῷ τῷ βήματι, καὶ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν βλέπομεν, ὅτι ἀφαιροῦνται παρ’ ἡμῖν καὶ αὐτὰ τὰ τελευταῖα ἴχνη εὐλαβοῦς προσοχῆς καὶ ἐκτιμήσεως, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν τοὐλάχιστον ἀπέναντί τινων προσώπων. Εἴδομεν ἐνταῦθα συνάδελφον, οἷος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, λαμβάνοντα τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου· εἴδομεν αὐτὸν παριστώμενον ἐντελῶς ἴσον πρὸς τὸν δήμαρχον κ. Σερεπήσιον, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ καταγγελλόμενον ὑπὸ τοῦ δημάρχου κ. Σερεπησίου δι’ οὐδὲν ἔλασσον ἢ ἐπὶ λησταποδοχῇ. Τοιαῦτα ἠκούσαμεν δυστυχῶς πρὸ ὀλίγου, καὶ ᾐσθάνθημεν πάντες ἀληθῆ ἀγανάκτησιν, ὁποίαν ὑποθέτω ὅτι θὰ ᾐσθάνθη καὶ αὐτὴ ἡ συνείδησις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§217ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ τρέφω πολλὴν ὑπόληψιν πρὸς τὸν κ. Σερεπήσιον.

§218ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἔχετε βεβαίως καὶ ὑμεῖς, κύριε Βουλευτὰ, διότι σᾶς ὑπεστήριξεν εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ εἶσθε βεβαίως δυνάμει τῶν ψήφων του Βουλευτής.

§219ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐξακολουθήσω τὸν λόγον μου, καὶ μὴ σπεύδετε. Πρόκειται περὶ τῆς παρατηρήσεως, ἣν ἐξεφράσατε, κύριε Ὑπουργὲ, ὅτι, καὶ ἂν ἦτο δήμαρχος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, δὲν ἔχετε λόγους νὰ πιστεύητε ὅτι ἤθελεν ἐκτελεῖ κάλλιον τὰ καθήκοντά του ἢ ὁ κ. Σερεπήσιος. Ἐπ’ αὐτοῦ, διακόψας ὑμᾶς, παρετήρησα, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ κ. Σερπήσιος δὲν ἤθελεν ἔχει τὴν ἀξίωσιν τῆς τοιαύτης ἀφομοιώσεως. Καὶ ἐννοῶ μὲν τὴν ἀνάγκην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται καὶ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ νὰ μὴ ἐκφράζωνται ὅπως φρονοῦσι περὶ προσώπων, ἀλλὰ δὲν ὑπέθετον, ὅτι τὸ τοιοῦτον πολιτικὸν συμφέρον ἤθελε τοὺς ἀναγκάζει νὰ ἐκφράζωνται ὅπως ἐξεφράσθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ ἀνδρῶν, οἷος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος. Καὶ δὲν εἶπον ταῦτα διὰ νὰ εἴπω τι κατὰ τοῦ κ. Σερεπησίου. Τὸν Σερεπήσιον, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἔχω ἀφορμὰς ν’ ἀπεχθαίνωμαι, ἀπεναντίας δύναμαι καὶ νὰ ἔχω ἀφορμὰς, ὅπως λίαν εὐμενῶς διάκημαι ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος προχθὲς, ὅτι πρὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπάρχει γνωριμία μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Σερεπησίου. Ὑπῆρξε γνωριμία, ὀφείλω νὰ τὸ ὁμολογήσω, διότι ὑπῆρξα ἀληθῶς ποτὲ καὶ συνήγορος αὐτοῦ ὡς δικηγόρος, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Σακελλαρόπουλος καὶ ἐγὼ βεβαίως δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ. Δὲν ἔχω λοιπὸν ἀφορμήν τινα νὰ ἦμαι κακῶς διατεθειμένος κατ’ αὐτοῦ.

§220ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι θὰ ἰσχυρίσθητε, ὅτι ἦτο ἀθῶος, καὶ ὅτι ἐπετύχετε ὡς δικηγόρος.

§221ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλὴν εὐφυΐαν ἔχετε. Μ’ ἐρωτᾶτε ἐμὲ, ἐὰν ἦτο ἔνοχος ἢ ἀθῶος. Σᾶς εἶπον ἁπλούστατα, ὅτι ἔχω ἀφορμὰς νὰ ἦμαι διατεθειμένος εὐμενῶς ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ σᾶς εἶπον ἐπίσης, ὅτι μόνον ἐπειδὴ ἀνεφέρθη ἀπὸ τοῦ βήματος τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἠναγκάσθην νὰ εἴπω, ὅτι ἀληθῶς πρὸ ἐτῶν γνωρίζω τὸν κ. Σερεπήσιον. Δὲν εἶπόν τι κακὸν, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὲ ἀναγκάσητε, χωρὶς νὰ θέλω, νὰ εἴπω τι κακὸν, ὅσην τέχνην καὶ ἂν ἀναπτύξητε. Πρόκειται ἁπλῶς περὶ τῆς παλαιᾶς γνωριμίας. Ἐὰν τὸν θεωρῆτε ἄξιον πάσης ὑπολήψεως, δὲν πρέπει νὰ προκαλῆτε καὶ τοὺς ἐπαίνους.

§222ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸν γνωρίζω.

§223ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπαινέσω τὸν κ. Σερεπήσιον, ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι ὁ Σερεπήσιος εἶναι τοιοῦτον πρόσωπον, ὥστε δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν ἐπαίνων μου· ἐὰν τὸν κατηγορήσω, θὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ τὸν ὑπερασπίσητε· ἀλλ’ ἐγὼ εἰς ταῦτα πάντα παρατηρῶ, ὅτι ἐνταῦθα δὲν δικάζομεν τὸν κ. Σερεπήσιον· αὐτὸ τὸ ἐλησμονήσατε, φαίνεται· ἐνταῦθα δὲν ἐκλήθημεν διὰ νὰ γινώμεθα τιμηταὶ τῆς ὑπολήψεως τοῦ μὲν καὶ τοῦ δὲ. Τιμητὴς καὶ ταξινόμος τῶν ὑπολήψεων ἐν τῇ κοινωνίᾳ φαίνεται ὅτι ἀξιοῦτε νὰ ἦσθε σεῖς, καὶ μᾶς δίδετε μάλιστα δείγματα τῆς προσοχῆς καὶ τῆς ἀκριβείας, μεθ’ ἧς ἔχετε σκοπὸν νὰ ἐξασκήσητε τὸ ἔργον τοῦ τιμητοῦ. Καὶ περὶ τούτων μὲν ἀρκοῦμαι εἰς τὰς ἁπλᾶς ὑπομνήσεις, ἃς ὤφειλον ν’ ἀπευθύνω πρὸς ὑμᾶς. Ἀλλὰ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην σᾶς ἐξετέθη εὐγλώττως ἓν ἀληθὲς μαρτυρολόγιον δύο ἐπαρχιῶν, σάρκες παιδίων ἀπεχωρίσθησαν ἀπὸ τὰ ὀστᾶ, γυναῖκες ἔγγυοι ὑπέστησαν ἐκτρώσεις, θυγατέρες συνταγματικῶν Ἑλλήνων περιήχθησαν τῇδε κἀκεῖσε περιφρονητικῶς καὶ ὑβριστικῶς....

§224ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγένοντο περὶ τούτων ἀνακρίσεις, καὶ οὐδὲν ἀπεδείχθη.

§225ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως ὅλα ταῦτα εἶναι πασίγνωστα εἰς νομὸν ὁλόκληρον.

§226ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι πασίγνωστον, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ.

§227ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λείπει ἀκόμη ἀπὸ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς κατοίκους τοῦ νομοῦ σας, κύριε Πρωθυπουργέ, αὐτὸ λείπει ὡς τελευταία καὶ πλήρης πλέον χλεύη πρὸς αὐτούς. Πρὸς τὴν τύχην αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων δὲν ἔλειπεν, εἰμὴ νὰ λέγῃ ὁ Πρωθυπουργὸς, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ ἦναι ἐν γνώσει ὅλων τούτων, νὰ λέγῃ ἁπλῶς, ὅτι ἀπεδείχθη, ὅτι ὅλα ταῦτα ἦσαν ψευδῆ, ὅτι ἦσαν δημιουργήματα τῆς φαντασίας τοῦ κ. Σακελλαροπούλου.

§228ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔγειναν παρεκτροπαὶ βεβαίως, οὐχὶ ὅμως αἱ παραστηθεῖσαι.

§229ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ πρὶν ἢ προβῶ εἰς ἄλλην παρατήρησιν, σπεύδω νὰ ὑπομνήσω, ὅτι, ἐὰν ταῦτα ἦσαν, ὡς εἴπετε πρὸ ὀλίγου, μῦθοι, τοὺς ὁποίους ἐχάλκευσε καὶ ἐξέθηκεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς Βουλευτὴς, οἷος ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, τότε, μὰ τὴν ἀλήθειαν, διαγράψατε ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν Κρατῶν τὸ κρατίδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον οὕτως ἀντιπροσωπεύεται ἐνταῦθα (θόρυβος δεξιά)· ὅταν δὲ τοιαῦτα ἐξετέθησαν, δῆθεν ψευδῆ, ὅπως θέλετε νὰ τὰ παρουσιάσητε, ποία ἦτο ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν; ἡ ἀπάντησις ἦτο, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν καὶ ὅτι ἄλλως ἡ ἀπάντησις θὰ ἐπροκάλει σκάνδαλα, ὡς νὰ ἐπρόκειτο (ἴσως προὐτίθετο νὰ εἴπῃ καὶ τοῦτο ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, συγχρόνως ὢν καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν,) ὡς νὰ ἐπρόκειτο ἐνταῦθα περὶ διπλωματικοῦ ζητήματος ἐκκρεμοῦς, καὶ αἱ βιαιοπραγίαι κατὰ τῶν πολιτῶν καὶ τὰ βασανιστήρια καὶ τὰ τόσα, τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον ἐξετάσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι εἶναι ἴσως καὶ ταῦτα διπλωματικὰ ζητήματα ἐκκρεμῆ! Ἀλλὰ χωρὶς ἀκόμη νὰ προβῶ εἰς μᾶλλον συγκεκριμένην ἐξήγησιν καὶ εἰς ἐξέτασιν τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν τοιούτων καταγγελθέντων, αἰσθάνομαι μίαν ἄλλην θλίψιν, ὅταν ἀκούω συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ὅσα συμβαίνουσιν ἐν Ἑλλάδι, διαμαρτυρομένους ἐκ προκαταβολῆς, διότι οὕτως ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι ἡμεῖς ἀδιαφοροῦμεν, διότι βεβαίως τὰ ὑβρισθέντα ἐκεῖνα πρόσωπα δὲν εἶναι θυγατέρες ἡμῶν, ἀλλ’ εἶναι θυγατέρες ἄλλων πολιτῶν, τὰ τέκνα ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων αἱ σάρκες κατεσπαράχθησαν, δὲν εἶναι τέκνα ἡμῶν, εἶναι τέκνα ἄλλων ἀνθρώπων. Ἡμεῖς ἀδιαφοροῦμεν τὰ τέκνα ἡμῶν, αἱ θυγατέρες ἡμῶν, εὑρίσκονται βεβαίως ἐν ἀσφαλείᾳ ἀπὸ τῶν τοιούτων κακώσεων. Τί μᾶς μέλλει τί συμβαίνει εἰς τὸν Βάλτον καὶ εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν; Τί μᾶς μέλλει λ. χ. περὶ τῶν σαρκῶν τοῦ τέκνου ἑνὸς χωρικοῦ τῆς Ἀκαρνανίας; τί μᾶς μέλλει περὶ τῆς τιμῆς τῆς θυγατρὸς ἑνὸς ἄλλου χωρικοῦ, ἢ περὶ τῆς ἐκτρώσεως τῆς συζύγου ἑτέρου χωρικοῦ; Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀπεδείχθησαν μὴ ἀληθῆ, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι, ἐὰν προέβαινεν εἰς ἐξηγήσεις, θὰ ἐδημιουργοῦντο σκάνδαλα, καὶ τὰ ἀποσιωπᾷ· καὶ αὐτὸ θεωρεῖται ἀπάντησις πρὸς τὰ καταγγελθέντα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ μέριμνα περὶ τῆς τύχης τῶν συμπολιτῶν! Τὸ ἓν χιλιοστὸν τῶν ὅσων ἐξετέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος ἠδύνατο ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐρεύνης συντόνου καὶ πραγματικῆς καὶ ὄχι τῶν ἀπαντήσεων τῶν ἀορίστων, τὰς ὁποίας πρὸς χλεύην τῶν συμπολιτῶν μας ἠκούσατε. Καὶ τί ἔπραξαν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ προηγηθεισῶν καταγγελιῶν; Στέλλουσι τὴν ἔκθεσιν τῶν τοιούτων καταγγελλομένων εἰς τοὺς καταγγελλομένους, καὶ ἐκεῖνοι μᾶς ἀπαντοῦν, ὅτι ὅλα ταῦτα εἶναι ψεύδη.

§230ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅλα παρεπέμφθησαν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§231ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Φέρομεν ὅμως καὶ τὰς ἀπαντήσεις τῶν καταγγελλομένων προσώπων εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ λέγομεν: πῶς ἀμφισβητεῖτε τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων; τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπόπτου; Αὐτὰ εἶναι ἐπίσημα, αὐτὰ εἶναι ἡ ἐπίσημος ἀλήθεια, δηλαδὴ τὸ ψεῦδος, περιβαλλόμενον τοὺς τύπους τῆς ἐπισημότητος. Τὰ τοιαῦτα μᾶς ἐνθυμίζουσι τὴν γνωστὴν συγγραφὴν τοῦ Λαβουλαίη, τὸν «Ἡγεμόνα σκύλακα»· θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅσοι ἀνέγνωτε τὸ εὐτράπελον ἅμα καὶ σοφὸν ἐκεῖνο ἔργον, τὴν σατυριζομένην ἐπίσημον ἀλήθειαν, ὡς τι διάφορον ἐννοεῖται τῆς πραγματικῆς ἀληθείας. Καὶ ἡμεῖς ἀληθῶς περιστρεφόμεθα πάντοτε εἰς τὴν ἐπίσημον ἀλήθειαν, ὡς νὰ πάσχωμεν μεταβολήν τινα, ὅταν εἰσερχώμεθα εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, ἡμεῖς οἱ ἴδιοι προσποιούμεθα, ὅτι πιστεύομεν τὰς τοιαύτας ἀπαντήσεις ἀρχῶν καταγγελλομένων ἢ συνυπευθύνων. Παρίσταται πολλάκις τὸ φαινόμενον, νὰ ἰσχυριζώμεθα ἐνταῦθα, ὅτι ἐχαλκεύθησαν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τοῦ περιβόλου ἀνομολογοῦμεν ὡς ἀληθέστατα· οὐδὲ συλλογιζόμεθα ἐνταῦθα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ Βουλευτὴς τόσον μωρὸς ἢ ἀσυνείδητος, ὥστε νὰ δημιουργήσῃ ἓν ὁλόκληρον μαρτυρολόγιον δύο ἐπαρχιῶν, ἀπαγωγὰς γυναικῶν πρὸς ἐκφόβισιν συγγενῶν, βασανιστήρια, τραυματισμούς, καταστροφὴν ποιμνίων ὁλοκλήρων. Καὶ τολμῶμεν νὰ λέγωμεν γενικῶς καὶ διὰ μιᾶς φράσεως, ὅτι ὅλα ταῦτα εἶναι δημιουργήματα τοῦ κ. Σακελλαροπούλου. Καὶ θὰ ἦτο σκανδαλῶδες, προσθέτει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ προβῇ εἰς ἐξηγήσεις περὶ αὐτῶν· ἆρά γε ἠξεύρετε, τί εἶναι τὸ μυστηριῶδες τοῦτο εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν; Εἶναι τὸ ὅτι ὁ κύριος Σακελλαρόπουλος μετεβλήθη κατ’ αὐτὰς αἰφνιδίως εἰς ἕνα κοινὸν ἐγκληματίαν! Ὁ κ. Σακελλαρόπουλος δὲν εἶναι πλέον ἐκεῖνος, περὶ τοῦ ὁποίου πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠναγκάζετο ἐκ τῆς συνειδήσεώς του νὰ ἐκφράζηται μετ’ εὐλαβείας καὶ ὅταν κατηγορεῖτο παρ’ αὐτοῦ. Κατόπιν τοῦ ἐπιμόνου ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Σακελλαρόπουλος ἐποιήσατο καὶ ὁ ὁποῖος ἀφῆκε τοιαύτην ἐντύπωσιν εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν, μετεβλήθη πλέον οὗτος εἰς κοινὸν ἐγκληματίαν! Μετὰ τρόπου ἀληθῶς ἀξιοπαρατηρήτου, ἀλλὰ λίαν καταληπτοῦ εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν, σᾶς λέγουν, οἱονεὶ ἀποσιωπῶντες δῆθεν, οὐδὲν ἧσσον ἢ ὅτι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος ἐγένετο τελευταῖον λησταποδόχος! Μὴ πρόκειται ἆρα περὶ συστήματος, εἰς τὸ ὁποῖον παρεσύρθη ἑκὼν ἄκων ὁ κ. Ὑπουργὸς, περὶ συστήματος, τὸ ὁποῖον οὐδὲ πρὸ τοῦ γελοίου πλέον ὀπισθοχωρεῖ; διότι ὑπάρχουν τινὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀληθῶς κατώτερα καὶ τῆς ἀγανακτήσεως, ὑπάρχουν τινὰ, διὰ τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἠδύνατο νὰ λησμονήσῃ τις τὴν θλιβερὰν ἔποψιν, θὰ ὠθεῖτο πλέον εἰς γέλωτα! Ὁ γέλως πλέον τῇ ἀληθείᾳ ἔπρεπε ν’ ἀπαντᾷ εἰς τοιαύτην ὑπερβολὴν τοῦ εἰσαχθέντος συστήματος! Ἐνθυμοῦμαι τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι κἄπου ἀνέγνωσά ποτε, ὅτι τύραννός τις,—καὶ νομίζω ἦτο ὁ Νέρων—ὅταν ἐπέβαλλε φόρους καὶ ἠγανάκτει ὁ λαὸς, αὐτὸς ἐπηύξανεν αὐτοὺς, ἠγανάκτουν οἱ πολῖται, αὐτὸς ἔτι μᾶλλον ἐφορολόγει. Ἐπὶ τέλους τὸ κακὸν εἶχε φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε εἶχον ἀρχίσει νὰ γελῶσι πλέον οἱ ἄνθρωποι. Τότε ἠναγκάσθη νὰ εἴπῃ, ὅτι καιρὸς νὰ σταματήσῃ! Μὰ τὴν ἀλήθειαν, φρονῶ ὅτι εἰς τοιοῦτον σημεῖον περιήλθομεν πλέον, ὥστε δὲν εἶναι ἀξία ἀγανακτήσεως ἡ κατάστασις ἡμῶν περί τε τὰ ἄλλα καὶ περὶ τὴν εὐσυνειδησίαν, μεθ’ ἧς ἀπαντῶσιν οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ πρὸς τὴν Βουλήν· καὶ ἐὰν λησμονήσωμεν πλέον τὴν βλάβην τὴν ἀνεπανόρθωτον, τὴν ὁποίαν προξενοῦμεν εἰς τὸν τόπον, πρέπει νὰ γελάσωμεν, ὅταν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, ὡς παθόντες ὀπτικὴν ἀπάτην, λησμονῶμεν, ποῖος εἶναι ὁ εἷς καὶ ποῖος ὁ ἄλλος, ὅταν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν μὲ τοὺς ἰδίους μας ὀφθαλμοὺς, μᾶς τὰ διαψεύδουσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, ὅταν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν εἰς τὴν μικρὰν αὐτὴν χώραν, τὰ ὁποῖα πάντες γνωρίζομεν, ἀμφισβητῶνται ἐνταῦθα! Ἄλλο τι ἐπερίμενα νὰ εἴπητε, ὥς τινα δικαιολόγησίν σας· ἐπερίμενα νὰ εἴπητε, ὅτι ὑμεῖς φροντίζετε, ὅσον δύνασθε περὶ τῆς καταδιώξεως τῆς φυγοδικίας, καὶ πρὸς τοῦτο δῆθεν ἀποβλέποντες, ἀνέχεσθε τὰς παρεκτροπὰς· ἀλλ’ ἐνόσῳ περιστρέφετε τὴν συζήτησιν εἰς ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου περιεστρέψατε αὐτὴν, μὰ τὴν ἀλήθειαν ἀπορεῖ τις τί νὰ συζητήσῃ πρὸς ὑμᾶς! Ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν ἐντεῦθεν, διεπράχθησαν ὅλα, καὶ ἂν θέλετε, ἐξετάσατε ὄχι μόνον εὐσυνειδήτως, ἀλλὰ σπουδαίως καὶ ἐπισταμένως, καὶ θὰ μάθητε, ὅτι ἐξετελέσθησαν πάντα· ἀλλὰ λέγετε, ἴσως ἐξετελέσθησαν χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας! Καὶ λοιπὸν, ἰδοὺ ὅτι, ἂν ἔλειψεν ἡ ληστεία, καθὼς καυχῶνται οἱ Ὑπουργοὶ, ἡ ὁποία ἐμάστιζε μέχρι πρὸ ὀλίγου τὸν τόπον τοῦτον, ἡ ὁποία, ὡς ἐλέγετο, ἦτο ἀληθὴς ληστοκρατία, παρελάβομεν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὰ βασανιστήρια τῶν ἡσύχων πολιτῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως τότε δικαιολογημένως ἠναγκάζοντο τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας νὰ προβαίνουν. Τότε ἀληθῶς διεξήχθη ἀγὼν τοῦ Κράτους ἐναντίον ἄλλου Κράτους. Ὑπῆρξεν ἐποχὴ, καθ’ ἣν ὁλόκληρα χωρία ἐξετοπίζοντο, γυναῖκες ἐτίθεντο εἰς τὰς φυλακὰς, πολιτευόμενοι κατηγοροῦντο, καὶ τὰ πάνδεινα ὑφίστατο ὁ τόπος, διὰ νὰ καταστραφῇ ἡ ληστεία· ἀλλὰ περιεῖχε κἄτι τι ἄλλο ἐκείνη ἡ καταδίωξις, καὶ ἐγίνετο ἀνεκτὴ καὶ σχεδὸν ἀσπαστὴ καὶ παρ’ αὐτῶν τῶν ἀντιπάλων τῆς Κυβερνήσεως. Ἐστέλλοντο οἱ ἀνακριτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ οἱ διοικητικοὶ πρὸς καταδίωξιν τῆς ληστείας, ἐστέλλοντο, ἀλλ’ ἤρχιζον ἀπὸ τοὺς φίλους τῆς Κυβερνήσεως, ἢ κατεδίωκον ἀδιακρίτως πάντα ὕποπτον, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἀνῆκεν. Ἐνθυμοῦμαι εἰς ἄλλην ἐποχὴν ὁ ἀείμνηστος Κουμουνδοῦρος ἔπεμψεν εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν ἕνα τῶν χαρακτήρων τῶν μᾶλλον ὁρμητικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν μᾶλλον πατριωτικῶν, ἔπεμψε τὸν Ῥόκον Χοϊδᾶν, καὶ ὁ Κουμουνδοῦρος εἶχεν εἰπεῖ πρὸς αὐτόν: πήγαινε καὶ πρᾶξε ὅ,τι θέλεις, ἀλλὰ κατάστρεψον τὴν ληστείαν! Ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ εἴπω τότε ἐν Μεσολογγίῳ, δικαιολογῶν καὶ αὐτὰς τὰς ὑπερβολὰς τοῦ Χοϊδᾶ, ὅτι βεβαίως δὲν ἐνήργει πάντοτε νομίμως, ἀλλ’ ἐξεπροσώπει εἰλικρινῶς ἐν τῇ ἐποχῇ ἐκείνῃ τὴν κοινωνικὴν, τὴν ἐθνικὴν ὀργὴν κατὰ τῆς ληστοκρατίας. Καὶ ἥρπαζεν ὁ Χοϊδᾶς ἀπὸ τοῦ τραχήλου φίλους καὶ ἐχθροὺς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐνήργει ἐνίοτε ἀνακρίσεις μὲ τὸ ῥεβόλβερ εἰς τὰς χεῖρας· ἀλλὰ ποία ἦτο ἡ τότε ἐποχή; ἦτο ἐποχὴ, καθ’ ἣν πολλάκις ληστρικαὶ συμμορίαι παρήγγελλον τὸν λοχαγὸν νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὸ χωρίον μὲ τὸν λόχον του, διότι ἀρκετὰ τὸ χωρίον ἦτο βεβαρημένον ὑπὸ τῆς ἐπισκέψεως τῆς συμμορίας, καὶ ὁ λοχαγὸς μὲ τὸν λόχον του ἐτρέπετο πρὸς ἄλλην ὁδόν! Τὸ Κράτος εἶχεν ἀπέναντι αὐτοῦ ἄλλο Κράτος ἰσόπαλον! Ἀλλὰ, καθ’ ὅσα τοὐλάχιστον ὑμεῖς ἀξιοῦτε καὶ ἰσχυρίσθητε πρὸ ὀλίγου, περὶ τίνος πρόκειται σήμερον; σήμερον δὲν πρόκειται, λέγετε, περὶ ληστείας, ἀλλὰ περὶ ὡρισμένων τινων ἐκβιάσεων. Τί ἐστὶν ὅμως ληστρικὴ πρᾶξις; ὅταν δὲν πρόκηται περὶ συστηματικῆς ληστείας, μία ἐπίθεσις ἐναντίον ἑνὸς προσώπου πρὸς ἀφαίρεσιν κινητοῦ τινος πράγματος, ἰδοὺ ἡ πρᾶξις τῆς ληστείας. Ἐν Ἀθήναις π. χ. ἐπιτίθεταί τις κατὰ τοῦ ἄλλου καὶ τοῦ ἁρπάζει τὸ ὡρολόγιον. Τοιαῦτά τινα παριστῶσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, ὅτι γίνονται ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Ὑποθέσατε λοιπὸν, ὅτι ἐν Ἀθήναις καταδιώκεται ὁ Δήμαρχος ἢ ἄλλη τις ἀρχὴ τοπικὴ, ἢ οἱ πολῖται, καὶ τρέχουσιν εἰς τὰς συνοικίας καὶ εἰσέρχονται εἰς τὰς οἰκίας στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα· διατί; διότι ἐγείρονται ὑπόνοιαι, ὅτι συγγενεῖς ἢ ξένοι ἀποκρύπτουσι τὸν ἀφαιρέσαντα τὸ ὡρολόγιον τοῦ ἄλλου. Ἂν ἐγίνετο αὐτὸ ἐν Ἀθήναις, ἤθελεν ἐξεγερθῆ βεβαίως ὅλος ὁ κόσμος· ἀλλ’ ἐγένετο ἐν Βάλτῳ καὶ Ἀκαρνανίᾳ. Ἐκεῖ, προκειμένου περὶ μιᾶς λῃστοπραξίας, καὶ μὴ προσελθόντος τοῦ πράξαντος, τί γίνεται; οἱ συγγενεῖς δέρονται, αἱ γυναῖκες ὑφίστανται ἐκτρώσεις, τὰ τέκνα αὐτῶν γυμνοῦνται τὰς σάρκας ἀπὸ τῶν ὀστῶν. Ὑποτεθείσθω ὅτι ὑπάρχουν ἐν Ἀθήναις 50, οἱ ὁποῖοι ἐπιτεθέντες ἀφῄρεσαν κινητὰ ἄλλων, ἐν Βάλτῳ ὑπάρχουν δύο· ἐν Ἀθήναις θὰ ἐνασκηθῇ καθ’ ὅλους τοὺς τύπους πᾶσα ἔρευνα, ἀλλ’ ἐν Ἀκαρνανίᾳ τί θὰ συμβῇ; ἡ Ἀκαρνανία ἐκτίθεται εἰς λεηλασίαν. Καὶ ὅταν ἐν λεπτομερείᾳ ἐκτεθῶσι τὰ διαπραχθέντα, τί σᾶς λέγουν; οἱ φυγόδικοι προσῆλθον· τί σᾶς μέλει νὰ ἐξετάζητε, ἂν ἐγένοντο φρικώδεις πράξεις, ἂν ἐγένοντο ἀνώτερα τῶν καταδιωκομένων ἐγκλήματα ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀποσπασμάτων; οἱ φυγόδικοι προσῆλθον! Λίαν δικαίως λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ὠργίσθη ὁ ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, παραστήσας, ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπονται ἐγκλήματα πρὸς καταστολὴν ἄλλων ἐγκλημάτων. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι τὸ φρικῶδες, ὅτι, διὰ νὰ προσέλθῃ λόγου χάριν τὸ ταχύτερον ὁ ἁρπάσας τὸ ὡρολόγιον τοῦ ἄλλου, πρέπει καὶ ποίμνια νὰ ἀφαιρεθῶσι, καὶ νὰ κρεουργηθῶσιν ἄνθρωποι, καὶ ἅμα προσέλθῃ ὁ φυγόδικος, ὁ Ὑπουργὸς μετὰ καυχήσεως σᾶς λέγει: ὁ φυγόδικος ἐκεῖνος προσῆλθε! Περιττὸν καὶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ ἀπογυμνούμενοι ἀπὸ τῆς περιουσίας των ἢ τραυματιζόμενοι, διότι δῆθεν ἀπέκρυπτον φυγόδικον, δὲν ἦσαν βεβαίως οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπῆρχε, σᾶς λέγουν, ὑπόθαλψις! ὑπέθαλψεν ὁ Δήμαρχος τὸν φυγόδικον, καὶ ἑπομένως καταδίωξις κατὰ τοῦ Δημάρχου. Τί θὰ εἰπῇ ὑπόθαλψις φυγοδίκου; κατενοεῖτο ὁπωσοῦν ἡ ἰδέα γενικῆς τινος ὑποθάλψεως, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ λῃστρικῶν συμμοριῶν· ἡ λῃστεία ὑπὸ συμμορίαν εἶναι, ὡς λέγεται, διηνεκὲς ἔγκλημα, καὶ ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ἰδέα τῆς ὑποθάλψεως, προκειμένου περὶ ἐκείνων τῶν λῃστῶν, κατενοεῖτο, ἀλλ’ ἡ ἰδέα ὑποθάλψεως φυγοδίκου, ἑνὸς δηλ. κατηγορουμένου ἐπὶ ἐκβιάσει καὶ ἀκόμη μὴ προσελθόντος, καὶ ἐκστρατεία κατὰ ὁλοκλήρων πληθυσμῶν φιλησύχων πολιτῶν, εἶναί τι ἀληθῶς τερατῶδες. Καὶ πρὸς δικαιολογίαν ὅλων ἐκείνων τῶν ἐγκλημάτων, ὅλου ἐκείνου τοῦ μαρτυρολογίου ὁλοκλήρων ἐπαρχιῶν, θριαμβευτικῶς οἱ κκ. Ὑπουργοὶ σᾶς λέγουν, ὅτι οἱ δύο ἐκεῖνοι φυγόδικοι προσῆλθον! Ἀλλὰ τί Κράτος εἶναι λοιπὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον καυχᾶται ἐπὶ εὐνομίᾳ καὶ ἔχει μεγάλας ἀξιώσεις, ὅταν ἑκάστοτε, διὰ νὰ προσέλθῃ δῆθεν εἷς κατηγορούμενος ἐπὶ ἐκβιάσει, πρέπῃ νὰ βασανίζῃ ὁλοκλήρους ἐπαρχίας; Λοιπὸν πρέπει νὰ εἴπητε, ἢ ὅτι ὑπὸ τὴν διοίκησίν σας ἡ χώρα περιῆλθε πάλιν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο καὶ εἰς τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν τὸ Κράτος ἐπολέμει λῃστοσυμμορίας ὡς ἄλλο Κράτος, ἢ ὅτι ὑπάρχει πλήρης ἀναρχία ὑπὸ τὴν διοίκησίν σας· ἄλλως πρέπει νὰ οἰκτείρητε καὶ ἑαυτοὺς, ἂν δι’ οἱονδήποτε λόγον προβαίνητε εἰς τὸ νὰ ἀναστατόνητε ὁλοκλήρους ἐπαρχίας διὰ στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, νὰ βασανίζητε πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως χιλιάδας ἀθώων, καὶ νὰ παραδίδητε ἕρμαιον εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ τυχόντος ἀποσπασματάρχου καὶ αὐτὴν τὴν τιμὴν τῶν οἰκογενειῶν! Ἀλλὰ εἴμεθα μακρὰν τῶν τοιούτων, ἀναισθητοῦμεν διότι δὲν συμβαίνουσιν εἰς ἡμᾶς, συμβαίνουσιν εἰς ἄλλους. Χίλιοι ῥαβδισμοὶ εἰς ξένα νῶτα τί μᾶς ἐνδιαφέρουν; Ἀλλ’ ἐγείρεται ἓν ἄλλο ζήτημα, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ προαγορεύσας, ἤθελε νὰ συνηγορήσῃ ἐν μέρει, λέγων: μήπως θέλῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ τοιαῦτα ἐγκλήματα; νὰ πάσχῃ ὁ τόπος τοιουτοτρόπως; νὰ κρεουργῶνται οἱ ἄνθρωποι; εἶναι δυνατὸν εἷς τῶν Ὑπουργῶν, εὑρισκόμενος ἐνώπιον τοιούτου θεάματος, νὰ μὴ αἰσθανθῇ θλίψιν; Βεβαίως τὸ τοιοῦτον θὰ ἦτο καθ’ ἑαυτὸ ἀκριβές, ἀλλὰ συγχρόνως αὐτὴ ἡ παρατήρησις μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐπίγνωσιν καὶ τὴν κατανόησιν ἐν γένει τῆς ὀλιγωρίας τῶν κυβερνώντων πρὸς τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ ἀκριβεστέρου τινὸς χαρακτηρισμοῦ τῆς ὀλιγωρίας. Εἶναι μακρὰν, φαίνεται, τῆς καταστάσεως ταύτης, καὶ ἀγνοεῖ τὰ καθέκαστα ἡ Κυβέρνησις ἀλλ’ ἐὰν ἀποστρέφωνται τὸ ἀποτέλεσμα, δὲν ἀποστρέφονται ὅμως τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα συντελοῦσιν εἰς τὴν διάπραξιν τῶν τοιούτων ἐγκλημάτων, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι οὐχὶ ἁπλῆς ὀλιγωρίας δυστυχῶς ἔνοχοι, διότι ἐν γνώσει τῶν τοιούτων ἀποτελεσμάτων δὲν μεταχειρίζονται τὰ κατάλληλα μέσα πρὸς κατάπαυσιν αὐτῶν. Λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν θέλει τὴν ἀταξίαν, δὲν θέλει νὰ πάσχῃ τοιουτοτρόπως ὁ τόπος’ ὅταν ὅμως παρουσιασθῇ εἷς εὐσυνείδητος Ὑπομοίραρχος ἢ οἱοσδήποτε ὑπάλληλος, ἐκτελῶν τὸ καθῆκόν του κατὰ τὰ συγκεκριμένα παραδείγματα, ἅτινα σᾶς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον, διὰ νὰ λείψουν τὰ τοιαῦτα, τότε ἡ Κυβέρνησις τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον τὸν μεταθέτει’ καίπερ ὑπονοοῦσα πάντοτε τὸν λόγον, δι’ ὃν ζητεῖται ἡ ἐκτόπισις τοῦ τοιούτου τιμίου ὑπαλλήλου, ὅμως ὑπείκει εἰς τὴν ἀξιοθρήνητον κομματικὴν ἀνάγκην. Ἂν ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐσυλλογίζετο, ὅτι, μεταθέτουσα τὸν ὑπάλληλον ἐκεῖνον, διαπράττει ἀληθῶς ἐγκλήματα κατὰ τῶν πολιτῶν, διότι πλαγίως, ἀλλ’ ἀσφαλῶς θὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ ἐγκληματίαι, ἂν ἠδύνατο, ἢ μᾶλλον ἂν ἐμερίμνα, νὰ προνοήσῃ τὰ τοιαῦτα, βεβαίως ἤθελεν ὀπισθοχωρήσει, δὲν θὰ ὑπέγραφε τὴν ἐκτόπισιν. Ἀλλὰ συνειθίσαμεν νὰ λησμονῶμεν τὰ τοιαῦτα, καὶ ἐξακολουθοῦμεν τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως, τὸ ὁποῖον μᾶς διέπει. Κύριοι Ὑπουργοί! τίθεται τέλος πάντων ἐνώπιόν σας λίαν ζωηρὸν τὸ δίλημμα, θὰ διοικήσητε ἢ τὸν τόπον ἢ τὸ κόμμα! πρέπει ν’ ἀποφασίσητε μεταξὺ τῶν δύο. Ἂν θέλητε τὴν τάξιν, πρέπει νὰ φανῆτε ἐν τῇ διοικήσει ἴσοι πρὸς τοὺς ἐναντίους καὶ πρὸς τοὺς φίλους ὑμῶν. Τοῦτο δὲν τὸ κάμνετε’ διὰ τοῦτο δὲν θὰ δυνηθῆτε ν’ ἀποκαταστήσητε τὴν δημοσίαν τάξιν. Τὸ ὅτι ἡ δημοσία τάξις εἶναι διεσαλευμένη, τὸ λέγουν οἱ φίλοι σας’ αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς καίουν θυμιάματα, οἱ ὁποῖοι ὑψόνουν τὰ κατορθώματά σας τὰ οἰκονομικά, τὰ ἐν τῇ ἐξωτερικῇ πολιτικῇ, καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖα ἄλλα, αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ διεκτραγῳδοῦντες πολὺ ζωηρότερον τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐγκλημάτων καὶ τὴν κακὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἀλλὰ πόθεν προέρχεται ἡ κατάστασις αὕτη, τὴν ὁποίαν οἱ φίλοι σας καθημερινῶς διεκτραγῳδοῦν; Δὲν ἔχετε τὴν θέλησιν νὰ ἐκλείψουν τὰ ἐγκλήματα; Δὲν ἔχετε τὴν στοιχειώδη ἱκανότητα νὰ μεριμνήσητε τοὐλάχιστον περὶ τῶν μερῶν, εἰς τὰ ὁποῖα φθάνει καὶ ἡ προσωπικὴ ἐπιῤῥοή σας; Ἔχετε τὴν θέλησιν αὐτὴν, ἀλλ’ ἔχετε μίαν ἄλλην θέλησιν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ πασῶν τῶν ἀγαθῶν τούτων θελήσεων, καὶ ἐκεῖνο θὰ σᾶς συντρίψῃ, ἀλλὰ δυστυχῶς θὰ συντρίψῃ καὶ τὸν τόπον, τὴν θέλησιν τοῦ νὰ κρατῆτε τὴν ἐξουσίαν δι’ ὅλων τῶν μέσων, νὰ περιποιῆσθε τοὺς φίλους ὑμῶν καὶ ἐν δέοντι καὶ ἐν οὐ δέοντι. Τοιουτοτρόπως εἶσθε εἰς τοιοῦτον δίλημμα, καὶ σᾶς φαίνεται ὅτι, μίαν στιγμὴν ἂν θελήσητε νὰ διοικήσητε καλῶς, ὅπως ἴσως θὰ ἦσθε ἱκανοὶ νὰ διοικήσητε, σᾶς φαίνεται ὅτι ἐκείνην τὴν στιγμὴν χάνεσθε, καὶ ἑπομένως ἀναγκάζεσθε νὰ σύρησθε εἰς τὴν ἀντίθετον κατωφέρειαν. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη κατωφέρεια, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε, θέλει σᾶς συντρίψει, θέλει σᾶς φέρει εἰς τὸ βάραθρον. Θὰ θρηνήσητε καὶ σεῖς, διότι ὅσον οὔπω θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀναρχία, θὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς ἀλληλουχίας αἰτίων καὶ ἀποτελεσμάτων. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκει πλέον δικαιοσύνην, θὰ καταφύγῃ εἰς τὴν αὐτοδικίαν, ἡ προστασία τῶν ἐγκλημάτων θὰ ἐνθαῤῥύνῃ τοὺς κακούργους, ἐντεῦθεν θὰ ἐπέλθουν ἀντεκδικήσεις καὶ αὐτοδικίαι· ταῦτα πάντα θὰ μᾶς φέρουν εἰς τὴν ἀναρχίαν. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ἐξέτεινα ἴσως ὑπερμέτρως τὸν λόγον, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι ἔπραξα τοῦτο, διότι εἶμαι εἷς τῶν ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐγγὺς τοῦ πάσχοντος λαοῦ, οἱ ὁποῖοι ψηλαφοῦν τὰς πληγάς του! Ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε, ὅτι, ὅταν ἐξέρχωνται στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα εἰς ἓν χωρίον, καταλαμβάνει φρικίασις τοὺς πάντας, διότι δὲν εἶναι γνωστὸν, εἰς ποῖα ὅρια θέλει περιορισθῆ ἡ καλωσύνη καὶ ἡ ἀφιλοκέρδειά των καὶ αἱ ὀρέξεις των. Δὲν μετέβητε ποτὲ εἰς ἐπαρχίας σεῖς, κύριε Πρωθυπουργέ, οὐδέποτε εἴδατε τὸν λαόν. Ποῖον λαὸν εἴδατε σεῖς; εἴδατε ἐκεῖνον τὸν λαὸν, ὁ ὁποῖος τυπικῶς καὶ ὑποχρεωτικῶς ἐξέρχεται νὰ σᾶς ὑποδεχθῇ. Δὲν μετέβητε εἰς τὰς ἐπαρχίας, διὰ νὰ ἔλθητε εἰς ἀληθῆ καὶ πραγματικὴν ἀντίληψιν τῶν πληγῶν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν κακοπαθειῶν αὐτοῦ. Πηγαίνετε μόνον διὰ νὰ σᾶς ὑποδεχθοῦν οἱ μαθηταὶ καὶ οἱ διδάσκαλοι καὶ οἱ ὑπάλληλοί σας, καὶ νομίζετε, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ τόπου, αὐτὴ, τὴν ὁποίαν βλέπετε εἰς τοὺς παρ’ ὑμῶν διωρισμένους. Εἰς τοῦτο ἀναγκάζομαι ν’ ἀποδώσω ἐκείνην τὴν ἐξιδιασμένην ἀναλγησίαν, τὴν ὁποίαν προδίδετε, ὅταν ἀναγκάζησθε ν’ ἀπαντᾶτε, ἀναλγησίαν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον ἄλλοτε οἱ κυβερνῶντες. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἄλλοτε, πρωθυπουργοῦντος τοῦ Κουμουνδούρου καὶ ὑπουργοῦντος τοῦ Μαυρομιχάλη, ἐπηρώτησα περί τινος ἀξιωματικοῦ, παρεκτραπέντος ἐναντίον πολιτῶν εἰς ἐλάχιστον σχετικῶς βαθμόν· δὲν ἐπρόφθασα νὰ τελειώσω τὴν ἐπερώτησίν μου καὶ ἡ πτέρυξ ἡ συμπολιτευομένη ἐξηγέρθη κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐκείνου, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἦλθε νὰ ἀπαντήσῃ μὲ σοφίσματα δικανικὰ, ἀλλ’ ἀντὶ πάσης ἀπαντήσεως προσῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ μοῦ εἶπε: «κύριε Χατζόπουλε, δός μοι τὰς ἐπιστολάς»· καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξῆλθεν ἀμέσως τοῦ Βουλευτηρίου καὶ διέταξε τὰ δέοντα κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐκείνου. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἠναγκάσθην νὰ ὁμολογήσω καὶ ἐν ἐμαυτῷ, ὅτι πολὺ αὐστηρῶς ἐφέρθη τότε ὁ Ὑπουργός. Ἀλλὰ οὕτως ἐσκέπτοντο ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι, ἐσκέπτοντο ὡς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἀφήσουν τὰ τέκνα των νὰ ζήσουν εἰς τὸν τόπον τοῦτον. Προσέξατε, μὴ θεωρηθῆτε ὅτι ἐλησμονήσατε ἐντελῶς, ὅτι ἀνήκετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον, διότι ὁ τόπος αὐτὸς, ἐὰν ἐξακολουθήσητε οὕτω φερόμενοι, θὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἐσχάτην δυστυχίαν καὶ εἰς τὴν ἐρήμωσιν. (Εὖγε! εὖγε! ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§232ΡΑΛΛΗΣ......

§233ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν περιμένετε βεβαίως, Κύριοι, ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ λόγου τοῦ προαγορεύσαντος· θέλω περιορισθῆ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν πραγμάτων, καὶ θέλω παρέλθει κατὰ τρόπον ἄξιον τῶν λεχθέντων τὸν ὁρμαθὸν τῶν ὑβριστικῶν περιόδων, τὰς ὁποίας δὲν ἀκούομεν πρώτην ταύτην φορὰν ἐνταῦθα ἐκ τοῦ στόματος ἐκείνου ἐξερχομένας. Περὶ τίνος πρόκειται, Κύριοι; Πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ, ἂν ἡ Κυβέρνησις κήδεται τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τίνα εἶναι τὰ μέτρα, ποία εἶναι ἡ ἐπιτυχία τῶν μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων φθάνομεν εἰς ὡρισμένα ἀποτελέσματα. Τί ἀπέδειξα εἰς τὴν Βουλὴν διὰ καταλόγων, διὰ παρατάξεως ὀνομάτων, διὰ τηλεγραφημάτων ἐπανειλημμένων τῶν ἀρχῶν; ἀπέδειξα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πάντας τοὺς φυγοδίκους τούτους, ἢ σχεδὸν πάντας, τοὺς λυμαινομένους τὸν δῆμον Ἀνακτορίων ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε, συντόνως ἐργασθεῖσα, καὶ δι’ ὠφελείας θεῖσα τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων καὶ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ στρατιωτικοῦ ἐπόπτου, πάντας τοὺς φυγοδίκους νὰ συλλάβῃ. Περὶ τούτου πρόκειται. Ζητεῖται παρὰ τῆς Κυβερνήσεως πρὸ πολλοῦ λόγος περὶ τῶν ἔργων αὐτῆς, τῶν σχετιζομένων πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, καὶ ἔρχεται δι’ ἔργων ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι ἔφθασεν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Καὶ ὅπως ἔφθασεν ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων, οὕτω θὰ φθάσῃ καὶ πανταχοῦ ἀλλοῦ· θὰ φθάσῃ, ὁποιαδήποτε προσκόμματα καὶ ἂν παρεντεθῶσιν· ἀλλοίμονον δὲ εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θελήσῃ ν’ ἀντιπράξῃ εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως! Τὸ λέγω ἀπὸ τοῦδε· θέλει παταχθῆ! Ἀπεδείξαμεν λοιπὸν, ὅτι ἐπῆλθε πλήρης ἡ τάξις ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων. Ἀλλ’ ἠθέλησαν νὰ εἴπωσιν, ὅτι, διὰ ν’ ἀναγκασθῶμεν νὰ μεταχειρισθῶμεν τοιαῦτα μέσα, ἕπεται ὅτι εἶχε φθάσει εἰς τὸ ἔπακρον τῆς ἀθλιότητος ἡ κατάστασις τοῦ νομοῦ ἐκείνου ὡς πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἀλλὰ τί εἶπον ἐγὼ πρὸ μικροῦ; Ἐγὼ εἶπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πᾶς εἰλικρινὴς πολίτης, πᾶς τίμιος Βουλευτὴς δὲν δύναται ἢ νὰ ἀνομολογήσῃ· εἶπον ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ παμπόλλων ἐτῶν εἶναι πεπλασμένη κατάστασις χρονίου νοσήματος, ἡ φυγοδικία, κατάστασις, ἡ ὁποία προεκάλεσε τὴν μέριμναν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀειμνήστου Κουμουνδούρου. Τί εἶπον διὰ τούτου; Ὅτι ἀνάγκη νὰ προνοήσῃ ἡ Ἑλλὰς, ἐὰν θέλῃ νὰ ἐξαλείψῃ τὸ νόσημα τοῦτο, περὶ ἐκτάκτων τινῶν μέτρων, πρὸς ἐξάλειψιν τῆς φυγοδικίας, εἶπον δὲ, καὶ τὸ ἐνθυμεῖσθε πάντες, ὅτι τὸ μέτρον δὲν πρέπει μὲν νὰ ἦναι ὅμοιον πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη διὰ τὴν ληστείαν, ἀλλὰ πάντως πρέπει νὰ ἦναι δρακόντειον. Μήπως ἆρά γε δὲν ἐνομοθετήσαμεν ἀκριβῶς διὰ τὸ ἄλλο μόλυσμα, τὸ ἐπὶ ἔτη λυμαινόμενον τὴν Ἑλλάδα, τὴν ζωοκλοπίαν; καὶ μήπως εἰς παρελθοῦσάν τινα περίοδον τῆς Βουλῆς δὲν εἰργάσθημεν πάλιν περὶ αὐτοῦ; Μήπως καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι ἐξεταστέον τὸ ζήτημα, ἂν ἡ ζωοκλοπία ἔχῃ ἀνάγκην νέας ἐξετάσεως τῶν κατ’ αὐτήν; Τοιαῦτα εἶπον περὶ φυγοδίκων· ἀλλὰ ταῦτα εἰπὼν, ἆρά γε ἐπιστοποίησα, ὅτι ἡ κατάστασις σήμερον εἶναι χείρων ἢ πρίν; Δὲν ἔχει τις ἢ νὰ ἀνοίξῃ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἔλαβον τὴν πρόνοιαν νὰ προσαγάγω, εἶχον δὲ ἄλλοι τὴν πρόνοιαν ν’ ἀποκρύψωσιν ἀφ’ ὑμῶν, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ φυγοδικία καθ’ ἑκάστην ἐλαττοῦται, ἐν δὲ τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων σχεδὸν δὲν ὑπάρχει πλέον φυγόδικος· καὶ ὁ δῆμος ἐκεῖνος εἶναι ἐξ ἐκείνων, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ φυγοδικία ἦτο ἀνεπτυγμένη.

§234ΡΑΛΛΗΣ. Πόσοι ὑπῆρχον πρὸ 15 ἡμερῶν;

§235ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὸν Ἰανουάριον ὑπῆρχον 20, ἐκ τῶν ὁποίων συνελήφθησαν 7 καὶ 2 εἶχον ἀποδράσει, ὑπελείποντο δὲ 11, τῶν ὁποίων τοὺς πλείστους συνελάβομεν. Ἔχομεν ἐνταῦθα ἐν ἀντιγράφῳ πίνακα ὑπογεγραμμένον παρὰ τοῦ Δημάρχου Ἀνακτορίων, ὅστις, ἀναφέρων τοὺς κατὰ τὴν 14 Ἰανουαρίου ἐνδιαιτωμένους ἐν τῷ δήμῳ Ἀνακτορίων φυγοδίκους λέγει τὰ ἑπόμενα: Αὔξων ἀριθμὸς 1–11 φυγόδικοι μὴ συλληφθέντες, οἱ δεῖνα· αὔξων ἀριθμὸς 1–9, φυγόδικοι προσελθόντες καὶ φυγόντες εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν, οἱ δεῖνα. Χάρις εἰς τὰ μέτρα τοῦ Νομάρχου, χάρις εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ μακαρίτου ἀντισυνταγματάρχου Σαράτσογλου, χάρις εἰς τὴν πρόθυμον συνεργασίαν τοῦ Δημάρχου, εἶχον συλληφθῆ 7, εἶχον ἀποχωρήσει 2, ἔμενον δὲ νὰ συλληφθῶσιν 11. Αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. ἐξ Ἀκαρνανίας Βουλευτὴς καὶ ἐξήνεγκε τὴν ἰδίαν αὑτοῦ κρίσιν, ἂν ἦναι ἐγκληματίαι ἢ ὄχι, ὡς ἂν ἦτο ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐκφέρωμεν κρίσεις τοιαύτας περὶ ἀνθρώπων φευγόντων τὴν Δικαιοσύνην. Τοῦτο λοιπὸν ἔλεγον· ὅτι τὸ παράδειγμα τοῦ δήμου Ἀνακτορίων δεικνύει ποία εἶναι ἡ ἐργασία τῆς Κυβερνήσεως, προκειμένου περὶ τῶν διαταρασσόντων τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν· καὶ διαταράττουσι τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν οἱ μὴ εὑρισκόμενοι ἐκεῖ, ὅπου ὀφείλουσι κατὰ νόμον νὰ ἦναι, ἀλλ’ εὑρισκόμενοι ἐκεῖ, ὅπου πρέπει νὰ ἦναι μόνον οἱ πολῖται, οἱ μὴ μετερχόμενοι ἔργα φονέως ἢ ληστοῦ. Τί ἔλεγε τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ; διεμαρτύρετο διὰ τὰς πιέσεις, τὰς γινομένας εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φυγοδίκων· ἔλεγεν ὅτι εἶναι πιέσεις βάρβαροι καὶ ἄδικοι, καὶ ἐζήτει τὴν παρέμβασιν προσώπου ὑπάτην κατέχοντος θέσιν. Καὶ μήπως πρόκειται περὶ τούτου; μήπως ἡμεῖς δὲν ἐφροντίσαμεν νὰ καταδιώξωμεν πᾶσαν παρεκτροπήν; μήπως οἱ ἀξιωματικοί, οἱ καταγγελθέντες ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, δὲν εἰσήχθησαν εἰς δίκην, καίτοι ὑπῆρχον περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδικαίουν τὸν Ὑπουργὸν τὸν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ εἰσαγάγῃ τὴν δίκην διὰ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου; Ποίαν σχέσιν ἔχει τὸ τηλεγράφημα πρὸς τὸ ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου; Ἂν ὑπῆρξαν παρεκτροπαὶ, αἱ παρεκτροπαὶ ἐτελέσθησαν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τὴν κινηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀνεξαρτήτως τοῦ τηλεγραφήματος. Ὁ Δήμαρχος Ἀνακτορίων, πιεζόμενος ὅπως συλλάβῃ τοὺς φυγοδίκους, πιστοποιεῖ ὅτι εὑρίσκει προσκόμματα. Ἀπέναντι δὲ τῆς βεβαιώσεως ταύτης, ἡ Κυβέρνησις ὤφειλεν νὰ σταματήσῃ, καὶ νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἡ καταγγελία ἦναι ἀληθής· καὶ πρὸς τοῦτο ἡ Κυβέρνησις παρήγγειλεν εἰς τὸν Νομάρχην νὰ προβῇ εἰς ἐξετάσεις διοικητικάς· ἀφοῦ δ’ ἐξήτασε καὶ εὗρεν ἀποτελέσματα οἱαδήποτε, παρέπεμψε τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν: «ἐξέτασον τὰ ἔγγραφα ταῦτα, καὶ ἂν μὲν εὕρῃς, ὅτι ὑπάρχει παράπτωμα καὶ ἔχῃς ἐλευθέρας τὰς χεῖρας, πάταξον αὐτὸ, ἐὰν δὲ δὲν ἔχῃς ἐλευθέρας τὰς χεῖρας, τότε σὺ εἶσαι ἁρμόδιος ν’ ἀποταθῇς πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ζητήσῃς ἄδειαν, ἵνα ἐνεργήσῃς.» Ἐλησμόνησα νὰ εἴπω δύο λέξεις περὶ τῆς Ζαβέρδης. Ἔχω ἐδῶ τυπωμένην τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας. Ὁ κ. Βουλευτής, ὅτε εἶχε Δήμαρχον τοῦ 1886, ὑπελόγιζε τὴν δαπάνην διὰ τὸ ὕδωρ τῆς Ζαβέρδης εἰς 10,000 δραχμὰς, ἤδη δὲ τὴν καταβιβάζει εἰς ὀλιγώτερον ποσόν· αὐτὸς ὁ κ. Σακελλαρόπουλος κατὰ τὸ 1885 ἀνεγνώριζε τὴν ἀνάγκην τῆς μεταγωγῆς τῶν ὑδάτων εἰς τὴν Ζαβέρδαν· ἤδη λέγει, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη. Ἔχω ἐδῶ τὴν ἀγόρευσίν του, καὶ προχείρως ἐσημείωσά τινα μέρη ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπε κατὰ τὸ 1889 (ἀναγινώσκει): «.... Τί σᾶς λέγει ὁ Δήμαρχος Βονίτσης; Δὲν ὑπάρχει ὕδωρ ἐν Βονίτσῃ καὶ ἐν Ζαβέρδῃ παρὰ τὴν προκυμαίαν, τὰ δὲ προσορμιζόμενα πλοῖα ἀναγκάζονται, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως ταύτης, ἴσως ἴσως καὶ νὰ μὴ ἔρχωνται, καὶ χάριν τῶν πλοίων τούτων, τῶν προσορμιζομένων, ζητεῖ 35,000 δραχμὰς, διὰ νὰ κατασκευάσῃ κρήνην καὶ νὰ διοχετεύσῃ ὕδωρ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, σᾶς διαβεβαιῶ, καὶ ὡς Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθεῖς αἱ διαβεβαιώσεις τοῦ Δημάρχου, διότι καὶ ὕδωρ ἄφθονον καὶ ὑγιεινότατον εἶναι διωχετευμένον μέχρι τῆς προκυμαίας Βονίτσης ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, καὶ κρῆναι ὑπάρχουσιν ἐν τῇ πόλει, μία δὲ εἰς ἀπόστασιν 10 μέτρων ἀπὸ τῆς παραλίας, ἔχουσα ἄφθονον ὕδωρ, καὶ ὕδωρ ὑπάρχει ἐν Ζαβέρδῃ ἀφθονώτατον. «.... Καὶ ἐν Ζαβέρδῃ ὑπάρχει λοιπὸν ὕδωρ ἀφθονώτατον φρεάτιον καὶ ὕδωρ ἐν δεξαμεναῖς ἀποτεθειμένον, τοῦ ὁποίου κάμνουν χρῆσιν ἀνέκαθεν οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως καὶ τὰ πλοῖα τὰ προσορμιζόμενα, ὑπάρχει δὲ καὶ κρήνη, ἔχουσα ὕδωρ πηγαῖον, προερχόμενον ἄνωθεν, ἐκ τοῦ παρακειμένου βουνοῦ. «ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐντὸς τῆς Ζαβέρδης; «ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ἡ κωμόπολις Ζαβέρδης δὲν εἶναι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι μία κωμόπολις ἐκ 200 περίπου οἰκιῶν, εἰς οἱονδήποτε δὲ μέρος αὐτῆς καὶ ἂν κῆται ἡ κρήνη, κεῖται πάντοτε ἐγγὺς πασῶν.» Ὥστε δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεχθὲν πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ κ. Σακελλαρόπουλος ἀντετάχθη εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐφοβεῖτο μήπως γείνῃ κατάχρησις, διότι αὐτὸς ἐζήτησε 7,000 δραχμὰς, ἐνῷ ὁ κ. Σερεπίσος ζητεῖ 15,000, ἀλλ’ ἤθελε νὰ ἐμποδίσῃ τὸ ἔργον, μόνον διότι ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ὑπὸ τοῦ ἀντιπάλου αὐτοῦ· διὰ τοῦτο τὸ ἐθεώρησε κακόν· καλὸν θὰ ἦτο, ἂν ἐγίνετο ὑπὸ τῶν φίλων αὐτοῦ.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν,

§237Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ στρατολογικοῦ νόμου. Θὰ γίνῃ δὲ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ στρατολογικοῦ νόμου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 12 μ. μ.