1888.12.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 43

τῆς 21 Δεκεμβρίου 1888

(Τετάρτη)

Ὥρα 3 μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ Ἀντιπροέδρου κ. Κοκκέβη).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατάδικοί τινες τῶν φυλακῶν Αἰγίνης παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἐκεῖ ἐπιστάτου. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§2ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά, ὅπως λάβωμεν γνῶσιν αὐτῆς.

§3ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, διότι, ἐὰν ἦναι ἀληθῆ ὅσα ἀναφέρονται ἐν αὐτῇ, ὁμολογουμένως οἱ ἄνθρωποι βασανίζονται ἀδίκως καὶ παραλόγως. Πρέπει δὲ νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν πραγματικῶς ἔχωνται ἀληθείας τὰ ἀποδιδόμενα εἰς τὸν ἐπιστάτην, καὶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ διορθώσεως, ἐὰν συμβαίνῃ τι. Δὲν εἶναι δὲ καὶ μόνη ἡ ἀναφορὰ αὕτη, ἡ περιέχουσα τοιαῦτα παράπονα· προχθὲς ὡς ἐνθυμεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, εἴχομεν ἄλλην ὁμοίαν ἀναφορὰν ἐκ Ναυπλίου. Ἔχω ἐπίσης ἑτέραν ἐκ τῶν φυλακῶν Καλαμῶν, παραπονουμένων τῶν καταδίκων, ὅτι καθυστεροῦνται αὐτοῖς τὰ πλυστικά, καὶ ὅτι ὑποχρεοῦνται νὰ πληρόνωσιν ἐξ ἰδίων τὸ ὕδωρ, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως δὲ αὐτοῦ, ἐπαπειλεῖται νόσος τις κατ’ αὐτῶν. Περὶ τούτων δὲν ἐσκόπουν νὰ κάμω λόγον, ἐὰν δὲν ἐδίδετο ἀφορμὴ ἄλλη. Οὔτε θὰ ἐκθέσω τὰ παράπονα τῶν φυλακισμένων ἐνταῦθα. Προτιμῶ μᾶλλον ν’ ἀνακοινώσω αὐτὰ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἂν δέχηται ὁ κ. Ὑπουργός.

§4ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§5ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Δὲν ἕπεται, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔφερεν ἀκόμη νομοσχέδιον περὶ νέου ὀργανισμοῦ τῶν φυλακῶν, ὅτι καὶ παύει πᾶσα εὐθύνη αὐτῆς διὰ τὴν παροῦσαν κατάστασιν. Βεβαίως τὸ κακὸν εἶναι τόσῳ ῥιζικὸν, ὥστε ἀπαιτοῦνται μέτρα νομοθετικὰ οὐσιώδη, καὶ περὶ τούτων δὲν πρόκειται ἤδη. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προσήκοντος νομοσχεδίου δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει, ἵνα δώσῃ λίαν ῥιζικὴν λύσιν εἰς τὴν οἰκτρὰν καὶ αἰσχίστην κατάστασιν τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἐν τούτοις τοῦτο δὲν ἀπαλλάσσει τὴν Κυβέρνησιν τοῦ καθήκοντος, νὰ ἐφορεύῃ πλειότερον, ἀφ’ ὅσον ἤδη πράττει τοῦτο, καὶ εἰς τὴν κατάστασιν τὴν παροῦσαν, διότι εἶναι τῷ ὄντι ἀφόρητος ἡ κατάστασις αὕτη. Συνεχῶς ἡ Βουλὴ πανταχόθεν λαμβάνει ἀναφορὰς ἐκ τῶν φυλακῶν, αἱ ὁποῖαι παριστῶσι κατάστασιν ὅλως ἀγρίαν. Δὲν φαίνεται πιθανὴ τοιαύτη κατάστασις εἰς χώραν, ἥτις ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ ἦναι Εὐρωπαϊκὴ καὶ χριστιανική. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὡς ὅρον συγκρίσεως πρὸς τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῶν φυλακῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους τὰς φυλακὰς τῶν βαρβαρωτάτων Ἐθνῶν τῆς Ἀσίας. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, παρὰ νὰ ἀκούῃ καὶ νὰ μὴ ἀπαντᾷ εἰς τὰς συνεχῶς παρουσιαζομένας ἀναφορὰς τῶν καταδίκων, νὰ λάβῃ μέτρα, τοὐλάχιστον προσωρινὰ, ὅπως φέρῃ ἀνεκτήν τινα κατάστασιν εἰς τὴν παροῦσαν ἀθλιότητα τῶν φυλακῶν, μέχρις οὗ ληφθῶσι μέτρα γενικώτερα.

§6ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ προχθὲς ἐδήλωσα καὶ σήμερον ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ὁσάκις ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἴτε ἀπ’ εὐθείας, εἴτε διὰ τῆς Βουλῆς, παράπονα τοιαῦτα, πάντοτε διετάχθη αὐστηρὰ αὐτῶν ἐξέλεγξις, καὶ ὁσάκις ἐκ τῶν ἐξετάσεων ἀπεδείχθη ἡ ἀνάγκη μέτρων, πάντοτε τὰ μέτρα ταῦτα ἀμελητεὶ ἐλήφθησαν. Ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ παράπονα αὐτὰ, ἐξελεγχόμενα παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἀποδεικνύονται ἀβάσιμα, καὶ δίδονται ἐξηγήσεις τῶν λόγων, ἐκ τῶν ὁποίων προέρχονται. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἐγίνετο σύγκρισις μεταξὺ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας οἱ ὑπεύθυνοι ἀνώτεροι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι δίδουσι, πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας οἱ κατάδικοι ὑποβάλλουσιν. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ πεισθῇ ὁ ἐπερωτήσας καὶ πᾶς ἄλλος, ὅτι, καίτοι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἐπετεύχθη ἡ ἐφαρμογὴ πλήρους συστήματος κρείττονος διαῤῥυθμίσεως καὶ βελτιώσεως τῶν φυλακῶν, οὐχ ἧττον οὐδέποτε ἡ Κυβέρνησις ἐπαύσατο νὰ ἐπιφέρῃ πάσας τὰς δυνατὰς βελτιώσεις, ἐὰν δέ ποτε γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις, θὰ δυνηθῶ νὰ δείξω τὰ σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπηνέχθησαν καὶ ἐπιφέρονται ἑκάστοτε λόγου ἄξιαι βελτιώσεις.

§7ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου, οἱ φυλακισμένοι Αἰγίνης παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἐπιστάτου αὐτῶν Μαγγίνα. Ὁ ἐπιστάτης Μαγγίνας δὲν εἶναι ἐπιστάτης τῶν φυλακῶν Αἰγίνης, ἀλλὰ τῶν φυλακῶν Κεφαλληνίας. Πῶς λοιπὸν παραπονοῦνται οἱ φυλακισμένοι Αἰγίνης κατ’ αὐτοῦ; Εἰς αὐτὸ νὰ μᾶς δώσητε μίαν διασάφησιν.

§8ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν ἀπαντῶσιν.

§9ΚΟΡΠΑΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Κύθνου, φέρον τὰς ὑπογραφὰς ὅλων σχεδὸν τῶν προεξεχόντων κατοίκων τῆς νήσου ταύτης, οἵτινες παραπονοῦνται, καὶ παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, καὶ τὴν Κυβέρνησιν πρὸ πάντων, δι’ ἐμοῦ, ὅπως θεραπεύσῃ ἓν κακὸν, τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἀπό τινος χρόνου εἰς τὴν νῆσον ταύτην. Ἡ νῆσος αὕτη εἶναι ὡς ἀποκεκλεισμένη· οὔτε ταχυδρομικὴ ὑπάρχει συγκοινωνία, οὔτε τηλεγραφική. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι, διότι τὸ καλώδιον ἐπισκευάζεται, καὶ ἐλπίζω ὅσον οὔπω νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν· ὅσον ὅμως ἀφορᾷ εἰς τὴν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, συμβαίνει τὸ ἑξῆς· οἱ ταχυδρομικοὶ σάκκοι παραδίδονται, εἴτε ἐν Ἀθήναις εἴτε ἐν Πειραιεῖ, εἰς τὰ ἀναχωροῦντα διὰ Σῦρον καὶ προσεγγίζοντα εἰς Κύθνον ἀτμόπλοια· τὰ ἀτμόπλοια ἀναχωροῦσιν ἐκ Πειραιῶς, διέρχονται ἐκ τῆς Κύθνου καὶ μεταβαίνουσιν εἰς Σῦρον, λαμβάνουσι καὶ ἐνταῦθα τοὺς ταχυδρομικοὺς σάκκους καὶ ἐκ τῆς Σύρου, ὅταν ἀναχωρῶσι, διέρχονται πάλιν ἐκ Κύθνου, ἔρχονται εἰς Πειραιᾶ, καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς, ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ παρέλασις τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων πρὸ τῆς Κύθνου ἐπὶ πολλὰς ἑβδομάδας. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως νὰ κάμω παράπονον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ καιροῦ, ἀλλ’ ὑπάρχει ἓν μέσον, δι’ οὗ δύναται νὰ ἀναπληρωθῇ ἡ ἔλλειψις τῆς τακτικῆς συγκοινωνίας· τὸ ἀτμόπλοιον τοῦ Γουδῆ πλησιάζει τακτικὰ κατὰ Σάββατον ἐκ Πειραιῶς καὶ κατὰ Τρίτην ἐκ Σύρου, ἑπομένως εἶναι δυνατὸν νὰ συστηθῇ πρὸς τὸν κ. Γουδῆν, νὰ παραλαμβάνῃ αὐτὸς καὶ μόνος τοὺς ταχυδρομικοὺς σάκκους, τοὺς ὁποίους ἀνελλιπῶς θέλει παραδίδει, διότι τὰ ἀτμόπλοια προσεγγίζουσιν εἰς λιμένα ἀσφαλέστατον, ἑπομένως νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γίνηται ἀτμοπλοϊκὴ συγκοινωνία, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ τοῦτο ὑπὸ σπουδαίαν ὄψιν.

§10ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀχαΐας κ. Παπαγιαννακοπούλου χθὲς ὑποβληθεῖσαν, ἀνακοινῶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ Νομομηχανικοῦ Πατρῶν εἰς τὰ ἀνακοινωθέντα αὐτῷ παράπονα. «Περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, λέγει ὁ Νομομηχανικὸς, ἀνέφερον ἤδη τηλεγραφικῶς. Καταρτίζεται διάγραμμα, ἀπεικονίζον τὰ πράγματα καὶ τὰς ἀξιώσεις τοῦ παραπονουμένου πολίτου ἐν συνόψει». Δηλοῖ δὲ αὖθις, ὅτι ὁ λόγος, δι’ ὃν παρεπονέθη ὁ Φίλιππος Λεούσης, συνίσταται εἰς τὸ, ὅτι διὰ τῆς οἰκοδομῆς του πρόκειται νὰ καταλάβῃ ἔκτασιν, ἀπαλλοτριωθεῖσαν ὑπὲρ τοῦ ἐν Πάτραις σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ. «Ἐλπίζω, προσθέτει ὁ Νομομηχανικὸς, αὔριον νὰ κατορθώσω τὴν περαίωσιν καὶ τὴν ὑποβολὴν τοῦ ἀπεικονίζοντος τὰ πράγματα διαγράμματος, μεθ’ οὗ ὑποβληθήσεται ἔκθεσις, ἵνα τὸ Ὑπουργεῖον ἐν γνώσει ἀποφασίσῃ.» Καταθέτω δύο νομοσχέδια. Τὸ ἓν ἀνάγεται εἰς προσθήκας εἰς τὸν πέρυσι ψηφισθέντα νόμον περὶ Γεωργικῶν Σχολῶν. Αἱ προσθῆκαι, αἱ ἄξιαι ἰδιαιτέρας μνείας, εἶναι πρῶτον, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ εἰς τὰς Σχολὰς ταύτας ἐκπαίδευσις τριῶν συγγενῶν τοῦ ἀοιδίμου Τριανταφυλλίδου μέχρις ὀγδόου βαθμοῦ, ἐχόντων τὰ προσόντα, τὰ ὁριζόμενα ἐν τῷ νόμῳ, καὶ δευτέρα τροποποίησις, ἀξία λόγου, ὅτι διὰ τὸ ἐνεστὸς ἔτος ἐπιτρέπεται ἡ ἀποδοχὴ εἰς τὸ Σχολεῖον μαθητῶν, ἐχόντων ἡλικίαν ἀνωτέραν τοῦ 19ου ἔτους, μέχρι τοῦ 20οῦ δηλαδὴ, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν προσελθόντων εἶναι ἱκανὸς, ὅπως ἀποκτήσωμεν λειτουργούσας τὰς Σχολὰς, ἀλλὰ τότε μόνον, ὅταν παραχωρηθῇ αὕτη ἡ εὐκολία, ἑνὸς ἔτους ἐπὶ πλέον προστιθεμένου εἰς τὴν ἡλικίαν. Τὸ δεύτερον νομοσχέδιον ἀνάγεται ὡσαύτως εἰς θέμα, σχετιζόμενον πρὸς τὸ κληροδότημα τοῦ Τριανταφυλλίδου. Ὡς γινώσκετε, διὰ τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατόπιν τοῦ ψηφισθέντος νόμου, συνεστήθησαν δύο Γεωργικαὶ Σχολαὶ, μία ἐν Ἀθήναις καὶ ἄλλη ἐν Ἀϊδινίῳ· ἀλλ’ ἐνόμισαμεν, ὅτι μέχρις οὗ ὑπάρξῃ δυνατὸν νὰ συστηθῇ καὶ τρίτη Σχολὴ, ἡ ἀπ’ ἀρχῆς προβλεφθεῖσα, ἐν Πελοποννήσῳ, δὲν ἔπρεπε νὰ μείνῃ ἡ Πελοπόννησος καὶ ἰδιαιτέρως ἡ χώρα, ἐξ ἧς κατήγετο ὁ ἀοίδιμος κληροδότης, ἐστερημένη τῶν εὐεργετημάτων τοῦ κληροδοτήματος αὐτοῦ, ἐκρίθη δὲ πρόσφορον νὰ ἱδρύσωμεν ἐν Γόρτυνι σταθμὸν γεωργικὸν, καὶ εἰς τοῦτο ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ μετ’ ἐκθέσεως ὑποβάλλω.

§11ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτὴς κ. Κωνσταντόπουλος ἐζήτησε πληροφορίας περὶ Συμβολαιογράφου τινὸς ἐν Καρυταίνῃ. Καταθέτω ἔγγραφον, περιέχον αὐτάς. Ὁ βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας κ. Γ. Πετροπουλάκης ἐζήτησε πληροφορίας περὶ κατηγοριῶν κατά τινος Δημητρίου Ἀνδρακάκου. Κατατίθενται καὶ αὗται. Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς ἐκ Μεσσηνίας κ. Σάκκης ἐζήτησε πληροφορίας περὶ ἐκκρεμῶν τινων κατηγοριῶν κατὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου Μεθώνης. Καταθέτω τὰ τηλεγραφήματα.

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι τὰ ἔγγραφα, τὰ κατατιθέμενα ὑπὸ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεων, θέλουσιν ἐκτυπωθῆ· διότι, ἐὰν δὲν ἐκτυπώνωνται αἱ πληροφορίαι αὗται, ἡμεῖς οἱ ἄλλοι οὐδεμίαν λαμβάνομεν γνῶσιν αὐτῶν, τὸ δὲ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως μεταβάλλεται ἐντελῶς, καὶ ἀπὸ ἐπερωτήσεως, γινομένης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, γίνεται ἀνταπόκρισις μεταξὺ τοῦ Βουλευτοῦ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἡμεῖς δὲ εἴμεθα ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν διατρεχόντων.

§13ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διάφοροι κάτοικοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Κυνουρίας καὶ Ἀργολίδος μοὶ ὑπέβαλον δι’ ἐπιστολῆς των, ὅτι πρὸ τεσσάρων ἐτῶν ἐχαράχθη ὁδὸς, λεγομένη τῆς Βελανιδιᾶς, ἄγουσα ἀπὸ τοῦ χωρίου Τιβερίου τῆς Ἀργολίδος εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κυνουρίας, καὶ συνδέουσα τοιουτοτρόπως τρεῖς ἐπαρχίας, τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Ἄργους, τὴν ἐπαρχίαν Κυνουρίας καὶ τὴν ἐπαρχίαν Μαντινείας. Ἡ ὁδὸς αὕτη, λέγουσιν, ἐχαράχθη πρὸ τεσσάρων ἐτῶν, τὸ σχέδιον καὶ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα αὐτῆς εἶναι πρὸ καιροῦ ἕτοιμα καὶ εὑρίσκονται ὑπ’ ὄψει τοῦ Τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων. Δὲν ὑπολείπεται λοιπὸν, εἰμὴ νὰ ἐκδοθῇ ἡ σχετικὴ διακήρυξις, καὶ ἐκτεθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ εἰς μειοδοσίαν. Ἐπειδὴ πρόκειται πράγματι περὶ ὁδοῦ, ἥτις θὰ ἦναι πολὺ χρήσιμος εἰς τὴν συγκοινωνίαν τριῶν ὁλοκλήρων ἐπαρχιῶν, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, νὰ εὐαρεστηθῇ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασιν αὐτὴν τῶν κατοίκων, καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν πρόκηται προσεχῶς νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα πρὸς ἱκανοποίησιν αὐτῶν.

§14ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁμοίαν ἐπερώτησιν ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ πέρυσι περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως.

§15ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλάβετέ την τώρα, διὰ νὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐνεργήσῃ.

§16ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Συμφωνῶ.

§17Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ἀφοῦ πρόκειται περὶ δαπάνης μόνον 90,000 δραχμῶν.

§18ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰσάγω νομοσχέδιον περὶ τελωνειακῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, καὶ περὶ προσωπικοῦ τῶν τελωνειακῶν ἀρχῶν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 193). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἐζήτησε χθὲς ἐξηγήσεις τινὰς περὶ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν παραχώρησιν τῆς κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Μύλων καὶ Καλαμῶν. Καὶ πρῶτον ἐζήτησε τὴν προσαγωγὴν πίνακος, ἀναφερομένου ἐν τῇ εἰσαγωγικῇ ἐκθέσει, ἀλλὰ μὴ δημοσιευθέντος μετ’ αὐτῆς. Τῷ ὄντι εἶχεν εἰσαχθῆ συνάμα μετὰ τῆς ἐκθέσεως ὁ πίναξ οὗτος, δὲν ἠξεύρω δὲ, πῶς παρέπεσε· διὰ τοῦτο ἐφρόντισα, ὅπως τυπωθῇ ἤδη, τὸν φέρω ὅμως καὶ χειρόγραφον ἐνταῦθα, ἵνα, ἐὰν τὸν χρειάζηται ὁ κ. Βουλευτής, λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 194).

§20ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σύμβασις;

§21ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔκαμε λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ περὶ τῆς συμβάσεως καὶ τῶν ἄλλων ἐγγράφων τῶν σχετικῶν, καὶ εἶπον χθὲς, ὅτι ταῦτα ἐδημοσιεύθησαν ἐν φυλλαδίῳ καὶ διενεμήθησαν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς· εἶχον φροντίσει, ὅτε ἐγένετο ἡ δημοσίευσις τοῦ φυλλαδίου, νὰ ἐπιφυλαχθῇ ἀριθμὸς ἱκανὸς ἀντιτύπων, τουτέστιν 150 ἀκριβῶς, διὰ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ἐζήτησα δὲ πληροφορίας καὶ σήμερον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ μοὶ ἐῤῥήθη, ὅτι ἐστάλησαν...

§22ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐλάβομεν.

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ φυλλάδιον ἐπεγράφετο «Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν. Σιδηρόδρομος ἀπὸ Μύλων εἰς Καλάμας». Ἐὰν ὅμως δὲν ἐλάβετε τ’ ἀντίτυπα, βεβαίως θέλετε τὰ λάβει, διότι ἐπεφυλάχθη ὁ ἀριθμὸς τῶν 150. Ἐζήτησε προσέτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἐξηγήσεις περὶ δύο ἐδαφίων τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου, περὶ οὗ πρόκειται, τουτέστι τοῦ ἐδαφίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ἐπιστασίας καὶ ὑπηρεσίας τῆς ἐξαγορᾶς, ἐκ 50,000 δραχμῶν, καὶ τοῦ ἐδαφίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τοὺς μεσολαβοῦντας τόκους τοῦ πραγματοποιηθέντος μέρους τοῦ δανείου διὰ τὸ 1889. Καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου τῶν δύο τούτων ἐδαφίων παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι ἀναγράφεται δαπάνη ἐκ 50,000 δραχμῶν, περὶ ἧς οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια πορισμοῦ τοῦ ἀντιστοίχου κεφαλαίου· ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ὀφείλει νὰ προσέξῃ εἰς τὸ κείμενον, καὶ θέλει ἰδεῖ, ὅτι κατ’ αὐτὸ ἡ δαπάνη ἀνάγεται εἰς ἔξοδα ἐπιστασίας καὶ ὑπηρεσίας τῆς ἐξαγορᾶς, τουτέστι τῆς ἐξαγορᾶς τῶν γαιῶν. Περὶ τῆς ἐξαγορᾶς τῶν γαιῶν ὑπάρχει πρόνοια ἐν τῷ νόμῳ, τὰ δὲ ἔξοδα τῆς ἐξαγορᾶς τῶν γαιῶν εἶναι ἔξοδα πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν γαιῶν, εἶναι ὅμως καὶ ἔξοδα ἐπιστασίας καὶ ὑπηρεσίας· ἐφ’ ὅσον λοιπὸν πρόκειται περὶ ἐξαγορᾶς τῶν γαιῶν, ὑπάρχει πρόνοια, ἡ πρόνοια περὶ τῶν 500,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι, ἐλπίζομεν, ὅτι θ’ ἀρκέσωσι δι’ ἀμφοτέρας τὰς κατηγορίας τῶν δαπανῶν, τουτέστι καὶ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ διὰ τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον ὀφείλει νὰ ὑποστῇ, ἵνα ἐξακριβωθῇ τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως. Ἀλλὰ πλὴν τούτου περιλαμβάνεται ἐν τῇ λέξει «ἐπιστασία» ἄλλη τις ἔννοια, ἡ ἔννοια τῆς ἐπιτηρήσεως τῆς ἐκτελέσεως τῆς γραμμῆς. Ὡς πρὸς ταύτην αἱ δαπάναι δὲν εἶναι μεγάλαι, διότι αἱ μὲν συνήθεις εἶναι αἱ τοῦ προσωπικοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει πρόνοια ἐν τῷ γενικῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, δύνανται ὅμως νὰ ὑπάρξωσιν ἔκτακτοί τινες δαπάναι, ἢ εἰδικαὶ μᾶλλον δαπάναι πρὸς τὴν ἐργασίαν, καὶ ὡς πρὸς τὰς δαπάνας ταύτας ὑπάρχει ἤδη πρόνοια· διότι ἐν τῇ συμβάσει μετὰ τῶν ἀναδόχων τῆς κατασκευῆς εὑρίσκομεν ἀναγεγραμμένον, ὅτι ὀφείλουσιν οὗτοι νὰ ἀποδώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ἀνὰ 100 δραχμὰς δι’ ἕκαστον χιλιόμετρον, καταμετρηθησόμενον ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς. Ἠξεύρετε, ὅτι ἠρχίσαμεν ἄλλως τὰ τοῦ σιδηροδρόμου τούτου· τὰ ἠρχίσαμεν ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ, ὅτι ἤθελεν ἐκτελεσθῇ ὁ σιδηρόδρομος ἀμέσως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν ὀργάνων αὐτῆς, καὶ τῷ ὄντι ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ ἐχάραξε μέρος τῆς γραμμῆς ἀπὸ Μύλων καὶ μέρος τῆς γραμμῆς ἀπὸ Καλαμῶν, ὅτε δὲ συνεβαλλόμεθα πρὸς τοὺς ἀναδόχους, ἐπεβάλλομεν εἰς αὐτοὺς ν’ ἀποδεχθῶσι τὴν χάραξιν, τὴν ὁποίαν τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως ἐποιήσαντο, διότι ἐθεωρήσαμεν, ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας, καὶ ἀπεδέχθησαν τοῦτο ἐκεῖνοι· δὲν ἠδυνάμεθα ὅμως, ἀπέναντι τῆς τοιαύτης αὐτῶν ἀποδοχῆς, ν’ ἀπαιτήσωμεν νὰ πληρώσωσι καὶ τὰ ἔξοδα τῆς χαράξεως ταύτης· ἠρκέσθημεν εἰς τὸ ὅτι ἀπεδέχθησαν, ὅπως ἐκτελέσωσι τὴν γραμμὴν συμφώνως πρὸς τὴν εἰδικὴν χάραξιν τῶν ἡμετέρων ὀργάνων· ὑπῆρχεν ὅμως καὶ ὑπόλοιπον χιλιομέτρων πολλῶν, πολὺ πλειοτέρων ἐκείνων, ὧν εἶχε γενῆ ἡ χάραξις, τὰ ὁποῖα ἦτο συμφέρον τῆς Πολιτείας, νὰ χαραχθῶσιν ὄχι παρὰ τῶν ἀναδόχων, ἀλλὰ παρὰ τῶν ὀργάνων αὐτῆς, καὶ τοῦτο ἐζητήσαμεν παρ’ ἐκείνων, ὅπως ἐπιτρέψωσι, συνάμα δὲ ἐζητήσαμεν, ὅπως καὶ ἀποζημιώσωσιν ἐν μέρει τὴν Πολιτείαν διὰ τὴν δαπάνην ταύτην...

§24ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τὸ ὅλον;

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δι’ ἐκεῖνο τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο κεχαραγμένον, ὅτε ἐγένετο ἡ συμφωνία. Ταῦτα εὑρίσκονται ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 τῆς συμφωνίας· συνεφώνησαν ἐκεῖνοι, ἀπεδέχθησαν τὴν ἀπαίτησιν ἡμῶν ταύτην, ὅπως ἐκτελέσωσι τὴν γραμμὴν κατὰ τὴν χάραξιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ὀργάνων αὐτῆς ἤθελε τοῖς παρουσιάσει, καὶ προσέτι ἀπεδέχθησαν, ἵνα πληρώσωσι καὶ ἔξοδά τινα εἰς τὴν Πολιτείαν, ὄχι ὅμως πλείονα τῶν 100 δραχμῶν κατὰ χιλιόμετρον· ταῦτα θέλουσιν ἀνέλθει ἐν συνόλῳ εἰς ποσὸν κατώτερον τῶν 18,000 δραχμῶν...

§26ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε ἐπὶ ὅλης τῆς γραμμῆς πληρόνουσι τὰς 100 δραχμάς;

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι ἐπὶ ὅλης τῆς γραμμῆς, καὶ διὰ τοῦτο λέγω κατώτερον τῶν 18,000. Τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐντελῶς κεχαραγμένον, ἦτο ὀλίγον, ὑπολογίζουσιν ἄρα οἱ ἀνάδοχοι, ὅτι ἐλάσσονας τῶν 18,000 δραχμῶν θὰ πληρώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον· τὸ ποσὸν εἶναι ἐλάχιστον, ἀλλ’ εἶναι ἐπαρκές, ἵνα καλύψῃ τὴν ἐνδεχομένην ἐν τῇ πιστώσει τῶν 50,000 δραχμῶν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ ποσοῦ, τοῦ ἀναγομένου εἰς τὴν ἐπιστασίαν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν κτημάτων, καὶ τῆς ἐν γένει ἐπιστασίας. Ταῦτα ἐξηγοῦσι τὰς ἀπορίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὡς πρὸς τὸ πρῶτον τῶν δύο ἐδαφίων....

§28ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν τὰς ἐξηγοῦσι.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν βλέπω τι τὸ μένον ἀδιαλεύκαστον. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ἕτερον ἐδάφιον, τὸ τῶν μεσολαβούντων τόκων τοῦ πραγματοποιηθέντος μέρους τοῦ δανείου διὰ τὸ 1889, ἐξ 1,020,000, ὁ κ. Βουλευτὴς παρετήρησεν, ὅτι, ἐὰν ἐπὶ τῇ ἀναλογίᾳ ταύτῃ ὑπολογίσωμεν τὴν ὅλην δαπάνην διὰ μεσολαβοῦντας τόκους, θέλομεν φθάσει εἰς ποσὸν ἀνώτερον τοῦ 1,900,000· καθώρισε μάλιστα ἔκ τινος ὑπολογισμοῦ καὶ τὴν διαφοράν, ἀλλὰ τὴν καθώρισε κατωτέραν τῆς πραγματικῆς. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θέλει πληρωθῆ κατὰ τὰς ἀναλογίας ταύτας, θέλει ἀναβῆ εἰς 4,000,000. Ἑπομένως ἡ ἀπορία τοῦ κ. Βουλευτοῦ καθίσταται ἔτι μᾶλλον δεδικαιολογημένη. Ἀλλ’ ὁ κύριος Βουλευτὴς δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἤθελε τῷ ἐξηγήσει τὰ τῶν κατατεθέντων ἢ κατατεθησομένων εἰς τὴν Τράπεζαν ποσῶν ἀπέναντι μεσολαβούντων τόκων. Οἱ μεσολαβοῦντες τόκοι ἔχουσι διττὸν χαρακτῆρα, εἶναι τόκοι προερχόμενοι ἐκ τῶν καταβολῶν, τῶν γενομένων πρὸ τῆς ἐντελοῦς παραδόσεως τοῦ σιδηροδρόμου καὶ ἐφ’ ὅσον παραδίδονται τμήματα αὐτοῦ. Ἐφ’ ὅσον παραδίδεται τμῆμα τοῦ σιδηροδρόμου, κατὰ τὴν σύμβασιν, γίνεται πληρωμὴ διὰ δανείων. Ἑπομένως ἄρχεται τρέχων τόκος διὰ τὸ κεφάλαιον, τὸ καταβληθὲν ἐπὶ ἑκάστης παραδόσεως, ὁ δὲ τόκος οὗτος οὐδὲν ἔχει ἀντισήκωμα, ἐπειδὴ τοῦτο, τουτέστιν ἡ ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως πρόσοδος, θέλει ἀρχίσει πραγματοποιούμενον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ὁριστικῆς παραδόσεως. Ἀλλὰ πλὴν τούτων τῶν μεσολαβούντων τόκων, τῶν ἀπὸ τῆς κατασκευῆς ἀποῤῥεόντων, ὡς ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν διεξάγονται οἰκονομικῶς τὰ τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου, ὡς ἐκ τῶν συμφωνιῶν, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν τῶν οἰκονομικῶν ὅρων τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου μεταξὺ τῶν ἀναδόχων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχουσι καὶ ἕτεροι μεσολαβοῦντες τόκοι. Ἐὰν ὁ σιδηρόδρομος κατεσκευάζετο ὑπὸ τῶν ἀναδόχων διὰ κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα αὐτοὶ ἐπορίζοντο εἴτε μετοχικῶς, εἴτε ἐξ ὁμολογιῶν, οἱ μεσολαβοῦντες τόκοι τῆς κατηγορίας ταύτης δὲν θὰ ἐπεβάρυνον τὸ Δημόσιον καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη, ἵνα ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν, ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ σιδηρόδρομος δὲν κατασκευάζεται ἐκ μετοχικῶν κεφαλαίων, οὐδὲ δι’ ὁμολογιῶν ὑπὸ τῶν ἀναδόχων ἐκδιδομένων, ἀλλὰ δι’ ὁμολογιῶν ἐκδιδομένων παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἕπεται, ὅτι τὸ Δημόσιον πληρώνει ἐπὶ τῶν ὁμολογιῶν τούτων τόκον πρὸ τῶν διοριῶν τῆς καταβολῆς τῶν κεφαλαίων ἕνεκα τῆς παραδόσεως τῶν τμημάτων, καὶ ἑπομένως ὑπάρχουσιν ἔκτακτοι μεσολαβοῦντες τόκοι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐκδόσεως τῶν τίτλων καὶ ἕως τῆς ἐποχῆς τῆς παραδόσεως τῶν τμημάτων, ὅτε ἄρχονται τρέχοντες οἱ κανονικοὶ μεσολαβοῦντες τόκοι. Καὶ τούτους μὲν τοὺς κανονικοὺς μεσολαβοῦντας τόκους ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἦτο δίκαιον νὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον, ἡ Πολιτεία, ἥτις ζητεῖ τὴν κατασκευὴν σιδηροδρόμου, ἀναλαμβάνουσα τὴν ὑποχρέωσιν τῆς πληρωμῆς τοῦ κεφαλαίου καθ’ ὡρισμένας δόσεις. Εἴπομεν, διαπραγματευόμενοι πρὸς τοὺς ἀναδόχους, ὅτι οὐδαμῶς δίκαιον θεωροῦμεν καὶ δὲν ἀποδεχόμεθα νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον διὰ τῶν τόκων τῶν ὁμολογιῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐκδόσεως αὐτῶν καὶ ἕως τῆς παραδόσεως τῶν τμημάτων, ἐπειδὴ δὲ ἐκεῖνοι ἀπεδέχθησαν κατ’ ἀρχὴν τὸ εὔλογον τῆς ἀξιώσεως ταύτης, ὑπελογίσαμεν κατὰ μέσον ὅρον τοὺς μεσολαβοῦντας τόκους, τοὺς ἐν δικαίῳ βαρύνοντας τὴν Πολιτείαν, ἤτοι τοὺς ἀπὸ τῆς παραδόσεως τῶν τμημάτων καὶ ἕως τῆς ὁλοσχεροῦς τοῦ σιδηροδρόμου παραδόσεως, καὶ ἀνεγνωρίσαμεν τὸ ποσὸν αὐτῶν, ἀνερχόμενον εἰς δραχμὰς 1,900,000.

§30ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἀκριβεῖς οἱ ὑπολογισμοί σας;

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ ὑπολογισμοὶ ἐγένοντο διὰ πολλῆς ἐργασίας, ἧς τὰ στοιχεῖα δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω ἐν σημειώματι, πόρισμα δ’ αὐτῶν ὑπῆρξε τὸ ποσὸν τοῦ 1,900,000, ἀναγνωριζόμενον διὰ μεσολαβοῦντας τόκους τῆς ἐπιβαρυνούσης τὸ Δημόσιον κατηγορίας. Ἑπομένως προσεθέσαμεν τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸ ποσὸν τοῦ κεφαλαίου τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου. Ἀφοῦ δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο κατατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, προσαυξάνον τὸ κεφάλαιον τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου, τὸ ὑπόλοιπον τῶν μεσολαβούντων τόκων, τουτέστι τὸ μέρος αὐτῶν, τὸ ἀναγόμενον εἰς τὸν χρόνον τὸν ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῶν τίτλων μέχρι τῆς παραδόσεως τῶν τμημάτων, συνεφωνήθη, ὅτι θὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς ἀναδόχους, ἀλλ’ ἐχορηγήθη συνάμα εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα, νὰ καθιστῶσι τὸ ἐν τῇ Τραπέζῃ κατατιθέμενον χρῆμα, τὸ ἀποκτηθὲν διὰ τῆς ἐκδόσεως τῶν τίτλων, τοκοφόρον διὰ τῆς ἀγορᾶς χρεωγράφων, ὧν τὰ τοκομερίδια θὰ διατίθηνται εἰς ἀπότισιν τῶν ἐπιβαρυνόντων τοὺς ἀναδόχους τόκων. Οὕτως ἔχουσι τὰ τῶν μεσολαβούντων τόκων, ἑπομένως ἡ ἀξίωσις, ὅπως ἀναγραφῶσι πιστώσεις μόνον διὰ τὸ ποσὸν, τὸ ἀνταποκρινόμενον εἰς τὸ 1,900,000 δραχμῶν, δὲν ἦτο βάσιμος· ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ ἀναγράψωμεν πίστωσιν διὰ τὸ ὅλον τῶν τόκων τοῦ δανείου, διότι οἱ τίτλοι ἐξεδόθησαν ἐν ὀνόματι τοῦ Δημοσίου, τὸ Δημόσιον εἶναι ὑπόλογον πρὸς τοὺς κατόχους τῶν τίτλων διὰ τὸ ὅλον τῶν τοκομεριδίων, πρέπει ἄρα νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ πιστώσεως περὶ πληρωμῆς τοῦ ποσοῦ τούτου, ἀλλὰ τὸ ποσὸν, τὸ διὰ πιστώσεως παρεχόμενον εἰς τὸ Δημόσιον χάριν τῆς πληρωμῆς τῶν τοκομεριδίων τῶν ἐκδοθέντων τίτλων, θέλει καλυφθῆ διά τε τοῦ 1,900,000 δραχμῶν, ἐφ’ ὅσον ἐγένετο παράδοσις τμημάτων ἐν τῷ μεταξὺ, καὶ διὰ τῶν τόκων τῶν χρεωγράφων, ἅτινα οἱ ἀνάδοχοι ἤθελον ἀποκτήσει διὰ τῶν χρημάτων, τῶν παρὰ τῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένων, ἐφ’ ὅσον δὲ καὶ οὗτοι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, θέλει ἀναπληρωθῇ τὸ ἐλλεῖπον ὑπὸ τῶν ἀναδόχων. Τὸ ἀναγραφόμενον ποσὸν περιλαμβάνεται λόγῳ τάξεως. Οἱ τόκοι τῶν τίτλων δὲν βαρύνουσι κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τὰ παρὰ τῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένα κεφάλαια καὶ τοὺς ἀναδόχους, καίτοι ὅμως ἐκείνους βαρύνει ἡ πληρωμὴ τῶν τοκομεριδίων τῶν ὁμολογιῶν τοῦ σιδηροδρόμου, πρέπει νὰ ἦναι ἐγγεγραμμένη ἡ πίστωσις ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, ἕνεκα τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς κατόχους τῶν ὁμολογιῶν. Τελικῶς ὅμως τὸ Δημόσιον οὐδόλως ἐπιβαρύνεται, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μεσολαβούντων τόκων τῆς βαρυνούσης τοὺς ἀναδόχους κατηγορίας.

§32ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ τελευταίου κονδυλίου ἐξήγησις τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ μοὶ φαίνεται ἀρκετή, ἐὰν πρόκηται νὰ σχηματισθῇ τρεχούμενος λογαριασμὸς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἐργολάβων, βασιζόμενος οὐ μόνον ἐπὶ τοῦ 1,900,000, ἀλλὰ συνάμα καὶ ἐπὶ τῶν τόκων, τοὺς ὁποίους οἱ ἐργολάβοι θὰ προσπορισθῶσιν ἐκ τῆς καρπώσεως τοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξαν ἐκ τοῦ ἐκδοθέντος δανείου. Ὅσον ὅμως ἀφορᾷ εἰς τὴν πίστωσιν τῶν 50,000 δραχμῶν, δὲν εὑρίσκω ἀρκετὰς τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πίστωσις αὕτη δὲν δύναται νὰ σχετισθῇ μὲ τὸν εἰδικὸν πόρον τοῦ σιδηροδρόμου, διότι ἐν αὐτῇ δὲν ὑπάρχει ποσόν, δυνάμενον νὰ καλύψῃ αὐτήν. Αἱ 500,000, αἱ προωρισμέναι διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν καταληφθησομένων ἰδιωτικῶν κτημάτων, καὶ αἱ 100 δραχμαὶ κατὰ χιλιόμετρον, τὰς ὁποίας θὰ πληρώσουν οἱ ἐργολάβοι διὰ τὴν πρώτην χάραξιν τοῦ σιδηροδρόμου, δὲν δύνανται ν’ ἀφήσωσι περίσσευμα, ὅπερ ἐκ τῶν προτέρων νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀρκοῦν πρὸς κάλυψιν καὶ ἑτέρας δαπάνης.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα νὰ μὴ ἀναγράψωμεν τὸ ποσὸν ὁλόκληρον.

§34ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε δὲν ἔχω παρατήρησιν ἐπ’ αὐτοῦ, ἀφοῦ παραδέχεσθε τὴν ἐλάττωσιν τῆς πιστώσεως.

§35ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶπον χθὲς εἰς τὴν συνεδρίασιν, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη ἐκ Πύργου τῆς Ἠλείας, εἰς ὃ ἐγένετο λόγος περὶ τῶν λεχθέντων εἰς τὸ αὐτόθι συγκροτηθὲν συλλαλητήριον. Τὸ συλλαλητήριον ἐδέχθη τὴν διατριβὴν τοῦ κ. Ὄθωνος Ῥουσοπούλου, ὁ ὁποῖος προτείνει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σύστασιν οἰνοποιείου ἐν Πελοποννήσῳ, καὶ λέγει, ὅτι ὑπάρχει τραπεζίτης, ἕτοιμος νὰ καταθέσῃ τὰ κεφάλαια, ἀρκεῖ νὰ λάβῃ ὡς ἐγγύησιν τὸ 6%. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ τοιαύτας πληροφορίας.

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Προκειμένου περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τόκῳ 6%, δὲ εἶναι ἀμφιβολία, ὅτι οὐ μόνον 25 ἑκατομμυρίων δάνειον δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ σήμερον, διότι τὸ 6% εἶναι ὁ ὅρος τοῦ τόκου, ἀνθ’ οὗ δανείζεται τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ 50,000,000. Ἡ ἰδέα ἑπομένως, περὶ ἧς τὸ τηλεγράφημα, ἀναλύεται εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἔργου δαπάνῃ τῆς Κυβερνήσεως, δανειζομένης 25 ἑκατομμύρια· διότι, ὅταν λέγητε, ὅτι τὸ Δημόσιον θέλει ἐγγυηθῆ τόκον 6% ἐπὶ 25 ἑκατομμυρίων, λέγετε, ὅτι τὸ Δημόσιον θέλει δανεισθῆ 25 ἑκατομμύρια πρὸς 6%.

§37ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει Ἑταιρία, ἡ ὁποία προσφέρει χρήματα πρὸς 4% διὰ τὸ λαχεῖον τῶν ἀρχαιοτήτων.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκεῖ εἶναι λαχεῖον.

§39ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ θεωρήσῃ ὡς ἐθνικόν· διότι, προκειμένου περὶ σταφίδος, δὲν ἔχει, παρὰ νὰ σκεφθῇ, πῶς δύναται νὰ ἐξευρεθῇ....

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα ἔλαβε καὶ ἡ Κυβέρνηνησις.

§41ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν εἴχετε γνῶσιν. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ συστήσω εἰς τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι δὲν ἐμελετήθη ὀρθῶς. Οἱ τραπεζῖται δὲν ζητοῦσι νὰ δανείσωσι τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα συστήσῃ οἰνοποιητικὸν κατάστημα· αὐτοὶ λέγουσιν, ὅτι δύνανται νὰ καταθέσωσιν 25 ἑκατομμυρίων κεφάλαιον, ὅπως γίνῃ Ἑταιρία, ἡ ὁποία νὰ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν οἴνων καὶ τὴν μεταφορὰν εἰς τὰ μέρη τῆς καταναλώσεως, ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ ἠσφαλισμένον τόκον 6%.....

§42ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§43ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δὲν λάβῃ τὸ 6%, νὰ ἔρχηται ἀρωγὸς ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἔχει γίνει καὶ εἰς τὸν σιδηρόδρομον Πύργου–Κατακώλου.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὸν σιδηρόδρομον Μύλων καὶ Καλαμῶν· διὰ τοῦτο εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκδίδει τοὺς τίτλους τοῦ δανείου· δὲν ἔχομεν ἀπέναντι ἡμῶν Ἑταιρίαν, κατασκευάζουσαν τὸν σιδηρόδρομον διὰ κεφαλαίου μετοχικοῦ, ἢ ἀποκτηθέντος δι’ ἰδίων ὁμολογιῶν, ἀλλ’ Ἑταιρίαν κατασκευάζουσαν τὸν σιδηρόδρομον διὰ κεφαλαίων τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο προτείνεται καὶ ἐνταῦθα· προσφέρονται κεφαλαιοῦχοι νὰ ἀναλάβωσι τὸ ἔργον, ἂν ἔχωσιν ἐξησφαλισμένον παρὰ τοῦ Δημοσίου τόκον 6%· ὅταν δὲ τὸ Δημόσιον ἐγγυᾶται τόκον 6%, αὐτὸ παρέχει τὸ κεφάλαιον, διότι, ἐὰν οὐδὲν κερδίζῃ ἡ Ἑταιρία, ὁ τόκος 6% θὰ πληρωθῇ ὁλόκληρος ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ὅταν δὲ ὁ τόκος πληρόνηται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις παρέχει τὸ κεφάλαιον.

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος εἶναι ζωτικότατον διὰ τὸν τόπον. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι, ἐφ’ ὅσων ἐξέθηκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποκλείεται πᾶσα μελέτη καὶ ἐξέτασις. Ἂν ἡ γενομένη πρότασις ἀφορᾷ εἰς καθαρὸν δάνειον πρὸς κατασκευὴν ἐργοστασίου οἰνοπνευματοποιΐας, σκοπούσης τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος, φυσικῶς αὕτη εἶναι ἀποκρουστέα. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἐνδέχεται νὰ ὑπάρχῃ ἄλλο τι ἐν ταῖς σκέψεσι τῶν προτεινόντων τοῦτο, ἐὰν οὗτοι σοβαρῶς σκέπτωνται νὰ ἱδρύσωσι τοιοῦτον ἐργοστάσιον, ὅπερ θέλει συντελέσει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος. Ἡ ἵδρυσις τοιούτου ἐργοστασίου, ἐκτὸς τοῦ φόβου τῆς μὴ ὑπάρξεως ὠφελείας, παρουσιάζει ὡσαύτως καὶ τὸν κίνδυνον τῆς ἀπωλείας τοῦ κεφαλαίου. Τὸν κίνδυνον τοῦτον τοῦ κεφαλαίου ἐὰν ὑπάρχῃ τις ὁ ἀναδεχόμενος, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἀποκρούσῃ τὴν πρότασιν αὐτοῦ, ὅπως ἐπί τινα χρόνον ἐξασφαλισθῇ εἰς αὐτὸν μία ὡρισμένη ὠφέλεια, ἐν εἴδει τόκου ἐπὶ τοῦ καταβληθησομένου κεφαλαίου. Τὸ Δημόσιον δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς θυσίαν τινὰ διά τινα ἔτη. Τοῦτο οὐδεὶς θέλει ἀποκρούσει· ἐγὼ δὲ ὑποστηρίζω τοῦτο μετὰ πλειοτέρου θάῤῥους, διότι δὲν ἀνήκω εἰς σταφιδοφόρον ἐπαρχίαν καὶ οὐδὲν ἔχω ἄμεσον συμφέρον. Ἡ μελέτη τῶν λεπτομερειῶν μιᾶς τοιαύτης προτάσεως δύναται νὰ λήξῃ εἰς σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ ἐργολάβου ἐπὶ ὅρων, ἐξασφαλιζόντων ἀπόδοσιν κέρδους, ἀναλογοῦντος πρὸς τὸν τόκον τοῦ κεφαλαίου ἐπὶ ὡρισμένον ἀριθμὸν ἐτῶν. Ἐὰν ὑπάρχῃ πρότασις σοβαρὰ κεφαλαιούχων, δυναμένων νὰ διαθέσωσι τὸ ποσὸν τῶν 25 ἑκατομμυρίων πρὸς κατασκευὴν ἐργοστασίου, σκοποῦντος τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος, δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀποκρούσωμεν κατ’ ἀρχὴν, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας νὰ μελετήσωμεν καὶ ἐξετάσωμεν αὐτήν.

§46ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε διάφορα νομοσχέδια, ἐκ τῶν ὁποίων βλέπω ἐννέα ἀναγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα ἀφ’ ἑνὸς τὸν ἀριθμὸν, τοὺς βαθμοὺς καὶ τὴν ἐτησίαν μισθοδοσίαν τῶν νῦν ὑπηρετούντων προσώπων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πίνακα τοῦ ἀριθμοῦ, τῶν βαθμῶν καὶ τῆς ἐτησίας μισθοδοσίας τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ διορισθῶσιν, ἐὰν τὰ νομοσχέδιά του γίνωσι νόμοι.

§47ΣΑΚΚΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐζήτησα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τοὺς ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ καταδικασθέντας Βασίλειον Μουκάκον κτλ. καὶ ἅτινα, κατατεθέντα ἤδη, ἐμελέτησα, ἐκ τῆς μελέτης ὅμως, ἣν ἐποίησα, ἐξετάσας ἓν πρὸς ἓν ταῦτα, ἀποδεικνύεται, ὅτι, ὅ,τι ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ ἰσχυριζόμην, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δηλαδὴ κατεδικάσθη ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ ἄνθρωπος, κατὰ τοῦ ὁποίου οὐδεμία κατάθεσις ὑπῆρχε· μία κατάθεσις ὑπάρχει, ἑνὸς Ἀποστολοπούλου, καταδικασθέντος καὶ αὐτοῦ ὡς συνεργοῦ τῆς λαθρεμπορίας ταύτης, ὅστις λέγει, ὅτι μετέβη εἰς τὸ κατάστημά του μεταξὺ ἄλλων καὶ ὁ Βασίλειος Μουκάκος· ἀλλ’ ἐν Πεταλιδίῳ ὑπάρχουσι πολλοὶ, φέροντες τὸ ὄνομα Βασίλειος Μουκάκος. Ὅταν δὲ ὁ τελώνης Καλαμῶν ἐζήτησε νὰ παρουσιασθῇ ὁ Βασίλειος Μουκάκος ἐνώπιόν του καὶ ἔφερεν εἰς ἀντιπαράστασιν αὐτὸν πρὸς τὸν συναυτουργόν του, οὗτος εἶπεν, ὅτι δὲν γνωρίζει αὐτὸν, ἡ ἔκθεσις δὲ τοῦ τελώνου περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἐν τοῖς σχετικοῖς ἐγγράφοις, ἵνα σᾶς δείξω τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου. Κατόπιν λοιπὸν τοιούτων ἀμφιβολιῶν, ἀπορῶ, πῶς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἐπεκύρωσε τὴν τοιαύτην ἀπόφασιν τοῦ τελώνου καὶ διὰ τὸν Βασίλειον Γρηγορίου Μουκάκον, ἐνῷ ὑπὲρ τῆς ἀθῳότητος αὐτοῦ ἄπειρα ἄλλα μαρτυροῦσι. Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, χωρὶς νὰ βασανίσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐξερευνήσῃ, ἂν ὁ Βασίλειος Γ. Μουκάκος ἦναι ὁ καταγγελλόμενος, ἢ ἄλλος τις, καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἔφεσιν τοῦ Βασιλείου Μουκάκου, νὰ ἀναμείνῃ δὲ καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Πλημμελειοδικείου Καλαμῶν, ἐν ᾧ ἐξητάσθησαν ὡς μάρτυρες ἔντιμοι πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίωσαν, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν κατηγορεῖται, ὅτι συνέπραττεν εἰς λαθρεμπορίαν ἐν Καλάμαις ὁ Βασίλειος Μουκάκος, αὐτὸς εὑρίσκετο εἰς Κορώνην, τὴν ἐπιοῦσαν δὲ μετέβη εἰς Πύλον, ἵνα πληρώσῃ μέρος ὀφειλῆς τοῦ πατρός του πρὸς τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἐλαιοδεκάτων, δι’ ἣν ὁ πατήρ του εὑρίσκετο φυλακισμένος, χωρὶς, λέγω, νὰ βασανίσῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἀλλ’ ἐπιπολαίως ἐξετάσαν τὰ πράγματα, ἐξέδοτο τὴν ἀπόφασίν του· διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι πλάγιοι σκοποὶ ἴσχυσαν νὰ ἐπηρεάσωσι Συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἐξ ἐντίμων ἀνδρῶν, ἀλλὰ φαίνεται πληθώρα ἐργασίας ἠνάγκασεν αὐτὸ ἐπιπολαίως νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ καταδικάσῃ ἄνθρωπον, οὐδόλως ἐνεχόμενον εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, τέσσαρας μῆνας διαμείναντα ἐν ταῖς φυλακαῖς καὶ μόλις κατορθώσαντα ἤδη νὰ ἐξέλθῃ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως, νὰ εὑρίσκηται δὲ ὑπὸ τὸ κράτος μιᾶς ἀποφάσεως 10,000 δραχμῶν αἰωνίως. Ἐκ τῶν ἐγγράφων λοιπὸν τούτων οὐδεμία ἀπόδειξις ὑπάρχει, ὅτι ὁ Βασίλειος Γρηγ. Μουκάκος εἶναι ὁ λαθρέμπορος, καὶ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου δὲν ὁρίζει, ποῖος εἶναι ὁ λαθρέμπορος, ὁ Βασίλειος Γρηγορίου Μουκάκος, ἢ ὁ Βασίλειος Γεωργίου Μουκάκος, ἢ ἄλλος τις; Ὡς ὅμως ἐξ ἰδίων πληροφοριῶν γνωρίζω, εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην συνέβη ἡ ἑξῆς παρεξήγησις. Μεταξὺ τῶν λαθρεμπόρων τούτων ἠθέλησαν νὰ συμπεριλάβωσι καὶ τὸν Β. Μαρκίδην, ἀδίκως ἢ δικαίως, δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω, καὶ ἐκ παρεννοήσεως ἐτέθη τὸ ὄνομα τοῦ Βασιλείου Μουκάκου. Ὁ Βασίλειος Μαρκίδης ὁμολογουμένως πολλάκις κατεδικάσθη ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ, ἐνῷ ὁ Μουκάκος εἶναι ἀγρότης κτηματίας, οὐδέποτε διατελέσας ἔμπορος, οὔτε πλοίαρχος. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ διατάξῃ τὴν παῦσιν τῆς καταδιώξεως τοῦ Βασιλείου Γρ. Μουκάκου, ἀφοῦ μάλιστα, ἀμφισβητουμένης τῆς ταυτότητός του, οὐδεμία ἀπόφασις δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἐναντίον αὐτοῦ....

§48ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ πατὴρ τοῦ Μαρκίδη λέγεται Γρηγόριος;

§49ΣΑΚΚΗΣ. Ὄχι.

§50ΠΙΚΟΥΛΑΚΗΣ. Ὥστε πῶς συνέβη νὰ γραφῇ Γρηγόριος ὁ Μουκάκος;

§51ΣΑΚΚΗΣ. Οὕτως ἐγράφη.

§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἀκούσωμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ διατάξω τὴν μὴ καταδίωξιν. Γινώσκετε, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα ὁ Ὑπουργὸς πρὸς τοῦτο. Ἁρμοδιότητα ἐν τῇ ὑποθέσει ἔχει τὸ Συμβούλιον τὸ Νομικόν. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι, ἂν τὰ πράγματα ἔχωσιν ὡς παρεστήθησαν, καὶ ζητηθῇ ἡ ἀναθεώρησις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νεωτέρων γεγονότων, ἢ καὶ τοῦ ζητήματος τῆς ταυτότητος, δύναται νὰ γενῇ ἀναθεώρησις κατὰ τὴν ἀνεγνωρισμένην περὶ τούτου διαδικασίαν. Ἀλλὰ πρέπει εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον νὰ ὑποβληθῇ ἡ αἴτησις ἀπ’ εὐθείας καὶ οὐχὶ διὰ τῆς ἐνταῦθα γενομένης ἐπερωτήσεως.

§54ΡΑΛΛΗΣ. Προτιθέμενος νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐπὶ τῶν αἰτίων τῆς καταστάσεως ταύτης, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ σημείωσιν περὶ τῶν μετατεθέντων δικαστῶν ἐντὸς τῆς τελευταίας διετίας, ἤτοι μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ σχετικοῦ νόμου, ἐπίσης δὲ περὶ τῶν μετατεθέντων Ἀνακριτῶν καὶ Εἰρηνοδικῶν. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ἐν τίνι δικαιώματι ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα Λαμίας καὶ κρατεῖ τὴν δικογραφίαν ποινικῆς τινος ὑποθέσεως.

§55ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τῶν μετατεθέντων Πρωτοδικῶν, Εἰρηνοδικῶν καὶ Ἀνακριτῶν μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ περὶ μεταθέσεων νόμου, θέλω διατάξει νὰ συγκεντρώσωσι, καὶ θέλω ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ἐρώτημα τὸ τελευταῖον δύναμαι ἀπὸ τοῦδε νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐφημερίς τις ἐκ τῶν ἀντιπολιτευομένων εἶχε δημοσιεύσει διατριβήν τινα κατά τινος Εἰρηνοδίκου. Ἐκ τῆς ἐφημερίδος ἐκείνης λαβὼν ἀφορμήν, ἐπειδὴ διετυποῦτο πολὺ ζωηρὰ κατηγορία ἐπὶ πράξει ἀνηθίκῳ, διέταξα ἀνακρίσεις, ὧν διεξαχθεισῶν, ἐξεδόθη βούλευμα, ἀποφηνάμενον, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς κατηγορίαν. Ὁ Εἰρηνοδίκης μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ βουλεύματος ἐκείνου κατήγγειλε τοὺς κατ’ αὐτοῦ μαρτυρήσαντας καὶ τοὺς κατηγορήσαντας αὐτὸν ἐπὶ συκοφαντίᾳ. Ἐγένετο δίκη καὶ κατεδικάσθησαν ἐκεῖνοι ἐρήμην. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸ τέλος Ὀκτωβρίου μοὶ ἀπηύθυνεν ἔγγραφον τοῦ Μοιράρχου Φθιώτιδος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξετίθη ἀντιθέτως πρὸς τὸ βούλευμα τὰ κατὰ τὴν κατηγορίαν ἐκείνην, τὴν κατὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου ἀπευθυνθεῖσαν ἐπὶ βιασμῷ, καθ’ ὅσον φαίνεται, ὅτι συμπεριελαμβάνετο ἐν τῇ κατηγορίᾳ ἐκείνῃ καὶ εἷς ὑπαξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς. Ἐθεώρησα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσω, καὶ μετὰ τὸ ἐκδοθὲν βούλευμα, ἀκριβέστερον τὰ τῆς ὑποθέσεως, πρὸς κανονισμὸν τῆς διοικητικῆς μου ἐνεργείας, καθ’ ὅσον ἐπρόκειτο περὶ Εἰρηνοδίκου, ἔστω καὶ ἀπαλλαγέντος ἀπὸ ποινικῆς καταδιώξεως. Διέταξα λοιπὸν τὸν Εἰσαγγελέα, νὰ μοὶ στείλῃ τὴν δικογραφίαν, ἵνα μελετήσω αὐτήν, καὶ ἴδω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀφορμὴ διοικητικῆς τινος ἐνεργείας. Ἐν τῇ δικογραφίᾳ ταύτῃ, ὅπως σήμερον εἶδον, περιέχεται καὶ ἡ δικογραφία τῶν ἐπὶ συκοφαντίᾳ ἐρήμην καταδικασθέντων, ἣν ὅμως δὲν ἐζήτησα, ἀλλὰ κατὰ λάθος καὶ ὡς συναφὴς μοὶ ἀπεστάλη. Ἀμέσως δὲ παρήγγειλα, ὅπως ἡ δικογραφία αὕτη ἐπιστραφῇ.

§56ΡΑΛΛΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν δικογραφίαν τὴν περατωθεῖσαν εἶχεν ἐντελῶς δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ζητήσῃ αὐτήν, διότι δὲν ἀρκεῖ νὰ ἐκδοθῇ ἓν βούλευμα, διότι ἀνεξαρτήτως τοῦ καταδιωξίμου οἱασδήποτε πράξεως, μένει πάντοτε εὐθύνη τις, ἔστω καὶ ἠθική, προκειμένου μάλιστα περὶ δικαστικοῦ λειτουργοῦ. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν ἄλλην δικογραφίαν, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μένῃ εἰς χεῖράς του. Λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν τὴν ἀπάντησιν, ἣν ἔδωκε, καὶ ἥτις, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι εἶναι εἰλικρινής.

§57ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἕξ ἡμερῶν εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα Παρνασσίδος κ. Κατσαούνην σχετικῶς πρὸς τὴν ἀδικαιολογήτως καὶ σκανδαλωδῶς γενομένην ἀπαλλαγὴν ἐκ τῶν ἀνακριτικῶν καθηκόντων τοῦ Πρωτοδίκου Κωνστ. Κοκκώνη, καὶ ὑποβάλῃ ταύτας εἰς τὴν Βουλὴν· ἀλλ’ εἰσέτι τὰς πληροφορίας ταύτας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἔφερεν. Ἐὰν δὲν ἐζήτησεν αὐτὰς, παρακαλῶ αὐτὸν καὶ αὖθις νὰ τὰς ζητήσῃ, ἐὰν δὲ τὰς ἐζήτησε καὶ τὰς ἔλαβεν, ἀλλὰ δὲν τὰς ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν, παρακαλῶ νὰ ἐξηγήσῃ τὸν λόγον τῆς ἀρνήσεώς του ταύτης· ἐὰν ὅμως, καίπερ ζητήσας αὐτὰς, δὲν τὰς ἔλαβεν ἀκόμη, τὸν παρακαλῶ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν τόσην βραδύτητα διὰ τῆς ταχείας ἀποστολῆς καὶ ὑποβολῆς εἰς τὴν Βουλὴν τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν.

§58ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν διενεμήθησαν τὰ πρακτικὰ, τὰ περιέχοντα τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, παρήγγειλα τηλεγραφικῶς τὸν Εἰσαγγελέα, νὰ μοὶ στείλῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, καὶ θὰ καταθέσω αὐτὰς, ὅταν τὰς λάβω. Ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο περὶ ὀνομάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἠδυνάμην νὰ κρατήσω εἰς τὴν μνήμην μου, θὰ μοὶ ἦτο δυνατὸν καὶ πρὸ τῆς διανομῆς τῶν πρακτικῶν νὰ ζητήσω αὐτάς.

§59ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν διεξήχθη διαγωνισμὸς μεταξὺ πολλῶν ἐξετασθέντων διὰ τὴν θέσιν τελωνοφύλακος, σήμερον δ’ ἐν σώματι ἦλθον πολλοὶ καὶ μοὶ ἐξέφρασαν παράπονα, ὅτι ἠδικήθησαν, προσέθηκαν δὲ μάλιστα, ὅτι εἰς τὴν ἀρχικὴν βαθμολογίαν ἐγένοντο μεταβολαί τινες, τοῦθ’ ὅπερ, ἂν ὑποτεθῇ ἀληθὲς, θὰ ἐγένετο βεβαίως ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἤδη, ὅτε ἐδημοσιεύθησαν τὰ ἀποτελέσματα, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἵνα ἴδωμεν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἦναι βάσιμα τὰ παράπονα ταῦτα.

§60ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα χθὲς κατὰ τὴν συζήτησιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν λίμνην Κωπαΐδος. Κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην ἐπὶ τοῦ θέματος, τοῦ ἀφορῶντος ἁπλῶς εἰς τὴν κατοχὴν γαιῶν, ἐμνημονεύθη γεγονός, ὅπερ εἵλκυσε πλειότερον τὴν προσοχήν μου, ἐλέχθη, ὅτι τὰ ὅρια τῶν κτήσεων τῆς Ἑταιρίας τῆς Κωπαΐδος δὲν εἶναι τὰ τῶν συνήθων πλημμυρῶν, ἀλλ’ ὑπερβαίνουσιν αὐτά. Ἡ ὑπέρβασις δ’ αὕτη ἐγένετο διὰ πράξεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐστάλη, ἵνα ὁρίσῃ τὰ ὅρια ταῦτα συμφώνως μὲ τὸν νόμον. Τοῦτο ἔφερεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν βλάβην συμφερόντων οὐ μόνον τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ἰδιωτικῶν. Ἐντὸς τῶν ὁρίων, τῶν ἀποτελούντων σήμερον τὰς κτήσεις τῆς λίμνης Κωπαΐδος, ὑπῆρχον ἰδιοκτησίαι ἰδιωτικαί, ἀναγνωριζόμεναι ὡς τοιαῦται, καὶ ἄλλαι, μὴ ἀναγνωριζόμεναι, ἀλλ’ ἀμφισβητούμεναι. Ὑπῆρχον δ’ ἀναντιῤῥήτως καὶ ἰδιοκτησίαι τοῦ Δημοσίου, μὴ ἐκχωρηθεῖσαι εἰς τὴν Ἑταιρίαν διὰ τοῦ νόμου, τὰς ὁποίας, μετὰ τὸν γενόμενον προσδιορισμὸν τῶν ὁρίων, τὸ Δημόσιον δὲν ἀμφισβητεῖ. Ὁ τοιοῦτος ἄτακτος καθορισμὸς τῶν ὁρίων τῆς λίμνης βλάπτει τὸ Δημόσιον διὰ τῆς ἀπωλείας ἰδίων αὐτοῦ γαιῶν, παρουσιάζων συνάμα καὶ τὸν κίνδυνον τῆς παρ’ αὐτοῦ ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιωτῶν, ὧν αἱ γαῖαι ἀφῃρέθησαν παρανόμως. Οἱ διάφοροι νόμοι, δυνάμει τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ παραχώρησις τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος κηρύττουσιν ἀβάσιμον πᾶσαν ἰδιωτικὴν ἀπαίτησιν διὰ γαίας κειμένας ἐντὸς τῶν ὁρίων, ἅτινα ἤθελε προσδιορίσει ἡ Ἐπιτροπή. Ἡ τοιαύτη διάταξις τῶν νόμων δὲν δύναται βεβαίως νὰ στερήσῃ τῆς ἰδιοκτησίας αὐτῶν τοὺς ἰδιώτας, γεννᾷ ὅμως εἰς αὐτοὺς δυσκολίας ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον εἰσὶν ἀκριβῆ τὰ λεχθέντα, ὅτι ὄχι μόνον ἀγροτικαὶ ἰδιωτικαὶ ἰδιοκτησίαι συμπεριελήφθησαν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἑταιρίας, ἀλλὰ καὶ ἐκκλησίαι καὶ φρέατα χωρίων, ἅτινα αὕτη θεωρεῖ ὡς ἀνήκοντα εἰς αὐτήν. Ἐὰν ὁ τοιοῦτος κακὸς προσδιορισμὸς τῶν ὁρίων ἦτο ἀνέκκλητος καὶ μὴ ἐπιδεκτικὸς διορθώσεως, ἤθελεν εἶσθαι ἀτύχημα, ἀπειλοῦν τὰ δημόσια συμφέροντα δι’ ἀποζημιώσεων, ἃς ἠδύνατο τοῦτο νὰ καταδικασθῇ νὰ πληρώσῃ εἰς τοὺς ἰδιώτας, ὧν ἀφῃρέθησαν παρανόμως αἱ ἰδιοκτησίαι. Δὲν θὰ ἠδύνατο ὅμως ν’ ἀποτελέσῃ θέμα συζητήσεως. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ κακόν, ὅπερ πάντες ἀναγνωρίζουσιν, εἶναι ἐπιδεκτικὸν διορθώσεως. Ὁ προσδιορισμὸς τῶν ὁρίων τῆς λίμνης, γενόμενος καθ’ ὃν ἐγένετο τρόπον, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀνεπίληπτος. Ἐγένετο ἴσως συμφώνως μὲ τὸν νόμον κατὰ τύπους, οὐχὶ ὅμως καὶ κατ’ οὐσίαν. Οὐδένα ἑπομένως πρόκειται ν’ ἀδικήσωμεν, ἄν, χωρὶς νὰ παραβιάσωμεν τὸν νόμον, δυνάμεθα νὰ διορθώσωμεν τὸ κατὰ τύπους ἐλαττωματικὸν αὐτοῦ. Ἡ ἀνάδοχος Ἑταιρία δύναται μόνη νὰ παρουσιάσῃ ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν τοιαύτην διόρθωσιν. Ἀλλ’ ἂν ἡ Ἑταιρία δὲν εὑρίσκηται ἐν πλήρει τάξει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῆς, ἡ τοιαύτη ἀντίῤῥησις δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐμπόδιον ἀνυπέρβλητον. Αὕτη δὲ δὲν εἶναι ἐν τάξει, διότι δὲν ἐξετέλεσε τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε. Κατὰ τὴν μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Μομφεριὲρ σύμβασιν, τὸν νόμον τοῦ 1867 καὶ τὴν σύμβασιν τοῦ 1880, ἡ Ἑταιρία ὤφειλε νὰ διατρήσῃ τὸ ὄρος Πτῷον. Ἐν περιπτώσει δέ, καθ’ ἣν ἐντὸς πέντε ἐτῶν δὲν ἐξετέλει τὴν διάτρησιν αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις ἐδικαιοῦτο νὰ κηρύξῃ αὐτὴν ἔκπτωτον. Ἡ Ἑταιρία ὑποχρεοῦται ὡσαύτως, ἐντὸς δέκα ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς εἰς αὐτὴν παραχωρήσεως νὰ ἐκτελέσῃ πάντα τὰ ἔργα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ἀποξήρανσιν καὶ καλλιέργειαν τῶν γαιῶν τῆς Κωπαΐδος. Ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει, ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὴν 50,000 δραχμῶν πρόστιμον, διπλασιαζόμενον καθ’ ἕκαστον ἔτος. Καὶ ἡ μὲν διάτρησις τοῦ ὄρους Πτῴου ἀντεκατεστάθη διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1882 διὰ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς μεταφορᾶς τῶν ὑδάτων εἰς τὴν θάλασσαν δι’ ἄλλης ὁδοῦ, δηλ. διὰ τῶν δύο ἄλλων λιμνῶν καὶ τῆς Ἀνθηδόνος. Ἔκτοτε ἐγένετο μὲν ἡ διάτρησις λόφου τινὸς, ἀλλὰ τὰ ἔργα, ἅτινα ἀντικαθιστῶσι κυρίως τὴν διάτρησιν τοῦ Πτώου, καὶ τὴν δι’ αὐτοῦ διοχέτευσιν τῶν ὑδάτων εἰς τὴν θάλασσαν, δὲν ἐγένοντο. Παρήλθε δὲ ἡ πενταετὴς προθεσμία, ἥτις ὁρίζεται ἀρχικῶς ὑπὸ τοῦ νόμου πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων, καὶ τὸ ἔτος, ὅπερ ἐδίδετο ὡς παράτασις παρὰ τοῦ τελευταίου νόμου τοῦ 1882. Ἡ Ἑταιρία ἑπομένως ὑπόκειται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν ἔκπτωσιν αὐτῆς. Δὲν προτείνω, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόσῃ τὴν διάταξιν ταύτην. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἐκπτώσεως, ὑπάρχει ἑτέρα διάταξις τοῦ νόμου, ἐπιβάλλουσα εἰς τὴν Ἑταιρίαν πρόστιμον 50,000 δραχμῶν, διπλασιαζόμενον κατ’ ἔτος, ἥτις πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τοῦ 1886 ἢ 1887, ὅτε ἡ Ἑταιρία ὤφειλε νὰ ἔχῃ περατωμένην τὴν ἀποξήρανσιν καὶ τὴν καλλιέργειαν τῆς λίμνης. Καὶ τὸ μὲν πρόστιμον ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπιβάλῃ ἀπολύτως, τὴν ἔκπτωσιν ὅμως τότε μόνον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ, ὅταν ἡ Ἑταιρία ἤθελε παρουσιάσει ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν διόρθωσιν τοῦ κακῶς ἐκτελεσθέντος προσδιορισμοῦ τῶν ὁρίων τῶν συνήθων τῆς λίμνης πλημμυρῶν καὶ τῶν κτήσεων αὐτῆς. Ἐὰν ἡ Ἑταιρία ἐπιμένῃ θεωροῦσα ὡς ἀμετάκλητον τὸν ἀτάκτως γενόμενον προσδιορισμὸν τῶν ὁρίων τούτων, ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διάταξιν, τὴν ἐπιβάλλουσαν τὴν ἔκπτωσιν τῆς Ἑταιρίας. Ἐφιστῶν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἀμφότερα τὰ ζητήματα, τοῦ προστίμου δηλ. καὶ τῆς διορθώσεως τῶν ὁρίων τῆς λίμνης, ἐπιθυμῶ νὰ ἀκούσω τὴν γνώμην αὐτῆς.

§61ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἔλεγχος, κύριοι Βουλευταὶ, τῶν ὑπουργικῶν πράξεων εἶναι ἀναντιῤῥήτως ἓν τῶν σπουδαιοτάτων δικαιωμάτων καὶ καθηκόντων τοῦ Κοινοβουλίου. Νομίζω μάλιστα, ὅτι, ὡς ἔχουσι παρ’ ἡμῖν τὰ πράγματα, ἡ αὐστηρὰ ἐκπλήρωσις τοῦ ἔργου τούτου εἶναι ἡ μόνη ἐγγύησις τῆς προσηκούσης λειτουργίας τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Καὶ ἀληθῶς ἡ συνείδησις τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος χαλαροῦται δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν, ἅμα πολιτικόν τι συμφέρον ἐπιβάλλῃ τοῦτο, καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν Ὑπουργοὺς, ἐνεργοῦντας ἄντικρυς ἀντιθέτως πρὸς τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐπρέσβευον, καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας καὶ ὑποσχέσεις, ἃς ἐπηγγέλλοντο, ὄντες ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας. Εὐθύνη τῶν διαχειριζομένων τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, εἴτε ποινικὴ, εἴτε πολιτικὴ, εἴτε καὶ ἀστικὴ ἀκόμη, ἕνεκα μὴ εὐλαβοῦς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων αὐτῶν, δυστυχῶς οὐδεμία παρ’ ὑμῖν ὑφίσταται, διότι πᾶσα πλειονοψηφία νομίζει, ὅτι ἐπιβάλλεται αὐτῇ τὸ καθῆκον, νὰ καλύπτῃ τοὺς Ὑπουργοὺς πάντοτε, καὶ ὁσάκις ἀκόμη αἱ πράξεις αὐτῶν ἀντίκηνται καὶ πρὸς τὸν νόμον καὶ πρὸς τὸ δίκαιον καὶ πρὸς τὸ δημόσιον συμφέρον. Μόνον λοιπὸν ὁ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔλεγχος τῶν ὑπουργικῶν πράξεων, ἐξαναγκάζων τοὺς Ὑπουργοὺς εἰς ἀπολογίαν καὶ προκαλῶν τὴν ὑπερτάτην κρίσιν καὶ ἀπόφασιν τοῦ Ἔθνους, μόνον, λέγω, ὁ ἔλεγχος οὗτος δύναται νὰ θέσῃ φραγμόν τινα εἰς τὰς ὑπερβασίας, καὶ νὰ καταστήσῃ τοὺς διαχειριζομένους τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν μᾶλλον εὐλαβεῖς εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχουσιν. Ἕνεκα, Κύριοι, τούτου πληρέστατα ἀποδέχομαι τὴν γνώμην τῶν φρονούντων, ὅτι πρέπει εὐρύτατα νὰ ἐξασκῆται ὁ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔλεγχος τῶν πράξεων τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας, καὶ διὰ τοῦτο λαμβάνω τὸν λόγον σήμερον, ἵνα ἐν ὅλῃ τῇ δυνατῇ συντομίᾳ ἐξετάσω πράξεις τινὰς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαΐας βουλευτὴς κ. Παπαγιαννακόπουλος. Κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ παρελθόντος ἔτους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὤφειλε νὰ μεριμνήσῃ περὶ προμηθείας τῆς τροφῆς τῶν κτηνῶν τοῦ στρατοῦ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ· ἐνῷ δὲ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης πρὸς τροφὴν τῶν κτηνῶν τοῦ στρατοῦ τὸ Δημόσιον ἐπρομηθεύετο ἄχυρον, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ προμηθευθῇ, ἀντὶ ἀχύρου, χόρτον. Ἡ ἀπόφασις, Κύριοι, αὕτη συνεπιφέρει σπουδαίαν αὔξησιν τῆς δαπάνης τοῦ δημοσίου ταμείου πρὸς συντήρησιν τῶν κτηνῶν, καὶ ἑπομένως, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς προέβη εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην; προηγήθησαν περὶ τούτου αἱ ἀναγκαῖαι μελέται; ἐπεζητήθη ἡ γνώμη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἁρμόδιοι πρὸς λύσιν τοιούτων ζητημάτων; Ἐκ τῶν ἐγγράφων, ἅτινα ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἐμφαίνεται προηγουμένη τις ἐνέργεια αὐτοῦ, ἀφορῶσα εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου. Μόνον μετὰ τὴν ἀπόφασιν καὶ ἐκτέλεσιν τῆς δημοπρασίας πρὸς προμήθειαν χόρτου, μόνον τότε προσάγεται γνωμοδότησις ἁρμοδίων ἀξιωματικῶν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἵνα μορφώσῃ τὴν ἀπόφασιν, ἣν ἐξετέλεσε, τοῦτο ἐκ τῶν ἐγγράφων, ἅτινα ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, οὐδόλως ἀποδεικνύεται. Μετὰ τὴν δημοπρασίαν πράγματι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ ἐρωτῶνται περὶ τοῦ ζητήματος, ἂν τὸ χόρτον, ἢ τὸ ἄχυρον, δύναται νὰ θεωρηθῇ καταλληλοτέρα ἢ προτιμοτέρα τροφὴ διὰ τὰ κτήνη τοῦ στρατοῦ· ἀποφαίνονται δὲ οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, ὅτι τὸ ἄχυρον εἶναι προτιμοτέρα τροφὴ τοῦ χόρτου. Ἀλλ’ ἐπειδή, λέγουσι, δὲν κατορθώνει τὸ Δημόσιον νὰ προμηθευθῇ ἄχυρον καλῆς ποιότητος, ἕνεκα τούτου παραδέχονται τὴν διὰ χόρτου τροφὴν τῶν κτηνῶν. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω ἀποχρώντως δεδικαιολογημένην ἐκ τῆς γνωμοδοτήσεως ταύτης τὴν μεταβολὴν, διότι δὲν νομίζω ἀδύνατον νὰ κατορθώσῃ τὸ Δημόσιον νὰ προμηθευθῇ πρὸς τροφὴν τῶν κτηνῶν ἄχυρον καλῆς ποιότητος. Εἴτε διὰ μείζονος ἐπιμελείας περὶ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν προμηθευτῶν, εἴτε διὰ μεγαλειτέρας τινὸς τιμῆς τοῦ ἀχύρου, ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ καλῆς ποιότητος τροφὴν, καὶ ν’ ἀποφύγῃ τροφὴν, ἡ ὁποία δὲν θεωρεῖται ὡς καλλιτέρα διὰ τὰ κτήνη. Δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ κἀνεὶς, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ Κράτος δὲν ἦτο δυνατὸν διὰ τὸ Δημόσιον νὰ εὕρῃ τὴν ποσότητα τοῦ χόρτου, ὅπερ ἤθελε χρειασθῆ διὰ τὰ κτήνη τοῦ στρατοῦ, καὶ ἑπομένως τὴν τοιαύτην μεταβολὴν τῆς τροφῆς, εἰς ἣν προέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω ἐπικρίσεως ἀνωτέραν. Ἀλλ’ ἔστω, Κύριοι, ἐγένετο ἀπόφασις, ἵνα πρὸς τροφὴν τῶν κτηνῶν γένηται ἡ προσήκουσα προμήθεια χόρτου. Τὸ ἀντικείμενον τῆς προμηθείας ταύτης ἀνέρχεται εἰς πολλὰς ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν· ἑπομένως δὲν ἠδύνατο νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ προμήθεια ἢ, συμφώνως τοῖς νόμοις, διὰ δημοσίου πλειστηριασμοῦ. Προκειμένου δὲ περὶ ἐνεργείας πλειστηριασμοῦ πρὸς προμήθειαν ἀντικειμένων τοσαύτης ἀξίας, παρὰ πάντων ἀναγνωρίζεται, ὅτι ὤφειλον αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαὶ νὰ λάβωσι πάντα τὰ κατάλληλα μέτρα, ἵνα ὅσον ἔνεστι μείζων δημοσιότης δοθῇ εἰς τὴν ἐπικειμένην περὶ προμηθείας τοῦ χόρτου δημοπρασίαν, καὶ ἵνα προκληθῇ τοιουτοτρόπως ὅσον ἔνεστι μεγαλείτερος συναγωνισμός. Καὶ περὶ τούτου κατανοεῖτε, Κύριοι, πόσα καὶ ὁποῖα μέσα ἠδύναντο νὰ τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν· ἠδύναντο νὰ γίνωσι δημοσιεύσεις καὶ δι’ ἐφημερίδων, καὶ διὰ προκηρύξεων, καὶ δι’ ἐντύπων εἰδοποιήσεων, τοιχοκολλουμένων εἰς πάντα τὰ μέρη, ὅθεν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ προμήθεια τοῦ χόρτου, ἰδίως ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅθεν μάλιστα ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ ὁ προμηθευτὴς τὸ χόρτον καὶ νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἠδύνατο ἀκόμη καὶ διὰ προσωπικῆς εἰδοποιήσεως νὰ εἰδοποιηθῶσι πάντες ἐκεῖνοι, οἵτινες ἠδύναντο νὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τοιαύτας προμηθείας, ἰδίως διάφοροι μεγαλοκτηματίαι τῆς Θεσσαλίας, δυνάμενοι νὰ διαθέσωσι μεγάλην ποσότητα χόρτου. Δὲν δύναταί τις, νομίζω, ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι τοιαῦται ὑποχρεώσεις ἐπεβάλλοντο καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ εἰς πάσας τὰς ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ διεξαγάγωσι τὰ τῆς δημοπρασίας πρὸς προμήθειαν τοῦ χόρτου. Τώρα, Κύριοι, κατεβλήθη ἀληθῶς ἡ τοιαύτη ἐπιμέλεια; Ἐγένετο, ὅ,τι ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἵνα προστατευθῶσι δεόντως τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου; Ἠκούσατε τί ἐγένετο καὶ δύνασθε νὰ κρίνητε. Τὸ Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκδίδει μίαν προκήρυξιν μειοδοτικῆς δημοπρασίας περὶ προμηθείας τοῦ χόρτου. Ἡ διακήρυξις αὕτη, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 30 Μαρτίου παρελθόντος ἔτους, ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ φύλλον τῆς αὐτῆς χρονολογίας τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τῆς διακηρύξεως ταύτης εἰδοποιεῖται τὸ κοινὸν, ὅτι κατὰ τὴν δεκάτην, ἑνδεκάτην καὶ δωδεκάτην Μαρτίου πρόκειται νὰ διεξαχθῇ ἐν δημοσίῳ τόπῳ προφορικῶς δημοπρασία περὶ τῆς προμηθείας τοῦ χόρτου. Ἐν τούτοις ἡ διακήρυξις αὕτη οὐδεμίαν ἔσχε περαιτέρω ἐνέργειαν, διότι κατὰ τὰς ὁρισθείσας ἡμέρας πρὸς ἐνέργειαν δημοπρασίας, 10, 11 καὶ 12 Μαρτίου, οὐδεμία τῶν ἀρχῶν μετέβη ἐν τῷ τόπῳ τῆς δημοπρασίας, ἵνα διεξαγάγῃ αὐτὴν, καὶ ἡ διακήρυξις αὕτη ἐματαιώθη καθ’ ὁλοκληρίαν, παρελθούσης οὕτω τῆς ταχθείσης ἡμέρας τῆς δημοπρασίας. Ἐκδίδεται δευτέρα διακήρυξις τοῦ αὐτοῦ Φρουραρχείου, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 13 Μαρτίου, δημοσιευθεῖσα εἰς τὸ ὑπὸ τὴν αὐτὴν χρονολογίαν φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς διακηρύξεως ταύτης πάλιν προσκαλοῦνται οἱ βουλόμενοι νὰ συναγωνισθῶσιν, ἵνα ἐμφανισθῶσιν ἐν δημοσίῳ τόπῳ, ὁριζομένῳ ἐν τῇ διακηρύξει, κατὰ τὰς ἡμέρας 17, 18 καὶ 19 Μαρτίου. Τί ἐγένετο μετὰ τὴν δευτέραν ταύτην διακήρυξιν; Καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας εἰς τὴν παρατήρησιν ταύτην. Ἡ διακήρυξις αὕτη τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἀνακαλεῖται διὰ τρίτης διακηρύξεως, φερούσης χρονολογίαν 14 Μαρτίου, καὶ διὰ τῆς ὁποίας τρίτης διακηρύξεως, τροποποιουμένης τῆς προηγουμένης, καλοῦνται οἱ θέλοντες νὰ συναγωνισθῶσιν, οὐχὶ πλέον ἐν δημοσίῳ τινὶ τόπῳ, ἀλλὰ νὰ συναγωνισθῶσι δι’ ἐνσφραγίστων προσφορῶν, τὰς ὁποίας ὤφειλον νὰ ὑποβάλωσι μέχρι τῆς 24 Μαρτίου, ὥρᾳ 5 μ. μ. Οὐχὶ μόνον λοιπὸν ἀνεκλήθη ἡ δευτέρα διακήρυξις, ἀλλὰ διὰ τῆς τρίτης ταύτης διακηρύξεως μεταβάλλεται ἀκόμη καὶ ὁ τρόπος τῆς δημοπρασίας, διότι, ἀντὶ τοῦ προφορικοῦ συναγωνισμοῦ, εἰσάγεται ὁ διὰ τῶν ἐνσφραγίστων προσφορῶν μυστικὸς συναγωνισμὸς ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου. Τώρα, Κύριοι, ἐρωτῶ, ὁ τρόπος οὗτος τῆς προκλήσεως συναγωνισμοῦ δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπαρκής; Ἠδύνατο Κυβέρνησις, ἐνδιαφερομένη ὑπὲρ τῶν δημοσίων συμφερόντων, προκειμένου περὶ προμηθείας, ἀνερχομένης εἰς ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν, νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν τυπικὴν ταύτην, ἐπαναλαμβάνω, οὕτω γενομένην, καταχώρησιν τῶν διακηρύξεων τούτων ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως; Εἶπον, πρότερον, ὅτι ἐγὼ ἐθεώρουν ἐπιβαλλόμενον εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ τὰς ὑπ’ αὐτὸν ἀρχὰς τὸ καθῆκον, οὐχὶ διὰ τυπικῶν κοινοποιήσεων ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε, πόσοι δύνανται νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει, ἀλλὰ δι’ ὅλων τῶν μέσων τῆς δημοσιότητος νὰ ἐπιζητήσωσι τὴν πρόκλησιν τοῦ συναγωνισμοῦ, ἵνα προστατεύσωσι τὰ δημόσια συμφέροντα. Ἑπομένως οὐδόλως δύναμαι νὰ θεωρήσω ὡς ἐπαρκῆ μίαν τοιαύτην ἐνέργειαν. Ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δημοσιεύσῃ τὴν τοιαύτην διακήρυξιν δι’ ὅλων τῶν ἐφημερίδων τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἀντέταξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὁ νόμος ἀπαγορεύει νὰ δημοσιεύωνται τοιαῦται διακηρύξεις ἄλλως ἢ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠδύνατο ἑπομένως νὰ παραβῇ τὸν νόμον καὶ νὰ προκαλέσῃ δαπάνην 50 ἢ 100 δραχμῶν, αἵτινες ἤθελον πληρωθῆ διὰ τῶν ἐν ἄλλαις ἐφημερίσι καταχωρίσεων. Φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐσφαλμένως ἡρμήνευσε τὸν νόμον, ὃν ἐπικαλεῖται πρὸς δικαιολογίαν τῆς διαγωγῆς του. Ὁ νόμος ἐκεῖνος πράγματι ἀπαγορεύει νὰ δημοσιεύωνται τὰ δημόσια ἔγγραφα εἰς ἄλλην τινὰ ἐφημερίδα πλὴν τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως· ἀλλ’ ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ἀνευρίσκομεν καὶ μίαν ἐξαίρεσιν· ἐξαιρουμένων, λέγει, τῶν ἐγγράφων τῆς διοικητικῆς ἐκτελέσεως· διότι αἱ διοικητικαὶ ἐκτελέσεις καταλήγουσιν εἰς πλειστηριασμούς, καὶ ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐνόμισεν ἀναγκαῖον, νὰ μὴ περιορίσῃ τὰ μέσα τῆς δημοσιεύσεως τοῦ πλειστηριασμοῦ εἰς τὴν τυπικὴν καταχώρησιν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ νὰ ἀφήσῃ πᾶν ἄλλο μέσον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τώρα, τί ἄλλο ἐπιζητοῦμεν διὰ τῶν διακηρύξεων περὶ προμηθείας τοῦ χόρτου, ἢ νὰ προκαλέσωμεν συναγωνισμὸν εἰς τὴν μειοδοτικὴν δημοπρασίαν; Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἂν ὄχι ἐν τῷ γράμματι, ἐν τῷ πνεύματι ὅμως τοῦ νόμου τούτου δὲν ὑπάρχει ἀπαγόρευσις, νὰ δημοσιεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰς διακηρύξεις αὑτοῦ περὶ προμηθείας δι’ ὅλων τῶν μέσων τῆς δημοσιότητος, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, ἐπαναλαμβάνω, τί ἐμπόδιζε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πλεῖστα ἀντίτυπα τῆς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ τυπωθείσης διακηρύξεως καὶ νὰ τοιχοκολλήσῃ εἰς ὅλας τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ νὰ ἀποστείλῃ τοιαῦτα καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν, καὶ εἰς πάντας τοὺς ἐκεῖσε μεγαλοκτηματίας, τοὺς δυναμένους νὰ συναγωνισθῶσι διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ χόρτου; Ἀλλὰ καὶ ἕτερόν τι ὀφείλω νὰ ὑποβάλω ὑμῖν, ὅτι οὕτω κατεχωρίσθησαν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως αἱ περὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ τούτου διακηρύξεις, ὥστε ἠλαττώθησαν καὶ αὐταὶ αἱ ἐκ τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καταχωρίσεως παραγόμεναι πιθανότητες περὶ δημοσιεύσεως τοῦ ἐπικειμένου πλειστηριασμοῦ. Ἠκούσατε, Κύριοι, ὅτι ἡ πρώτη διακήρυξις οὐδὲν ἔφερεν ἀποτέλεσμα, οὐδενὸς παραστάντος. Ἡ δευτέρα διακήρυξις, ἡ δημοσιευθεῖσα κατὰ τὴν 13 Μαρτίου, προσκαλεῖ τοὺς βουλομένους, νὰ ἐμφανισθῶσι κατὰ τὴν 17, 18 καὶ 19. Ἐάν τις, Κύριοι, ἐξ ὑμῶν ἐσκέπτετο νὰ συναγωνισθῇ καὶ ἀνεγίνωσκε τὴν 13 Μαρτίου τὴν τοιαύτην διακήρυξιν, τί ἤθελε πράξει; Ἤθελεν ἡσυχάσει, περιμένων νὰ ἔλθῃ ἡ ὁρισθεῖσα ἡμέρα, ἵνα ἐμφανισθῇ ἐν τῷ προσδιορισθέντι τόπῳ. Πῶς ἠδύνατο νὰ ὑποθέσῃ ὁ θέλων νὰ συναγωνισθῇ, ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς διακηρύξεως ἡμέραν ἠδύνατο νὰ δημοσιευθῇ νέα διακήρυξις, ἀναιροῦσα τὴν πρώτην; Ἡ τοιαύτη τροποποίησις, ὅπως ἐγένετο, ἤθελε διαφύγει τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ μᾶλλον ἐπιμελοῦς, τοῦ φροντίζοντος νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τοῦ τόπου καὶ τοῦ χρόνου τῶν δημοπρασιῶν ἐκ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο εἶπον πρὸς ὑμᾶς, ὅτι οὕτως ἐγένετο ἡ καταχώρισις τῶν διακηρύξεων ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ ματαιώσωσι πᾶσαν πιθανότητα δημοσιεύσεως τῶν εἰδοποιήσεων εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Καὶ ὅταν οὕτω διέτρεξαν τὰ πράγματα, τίς ἡ ἀνάγκη νὰ ἀντιτάξω ἐπὶ πλέον κατὰ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τρεῖς ἐγένοντο δημοπρασίαι;....

§62ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διακηρύξεις.

§63ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τρεῖς ἐγένοντο δημοπρασίαι, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπῆλθεν ἡ δέουσα δημοσιότης τῆς ὑποθέσεως, καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη περαιτέρω ἀναβολῆς; Ἀλλὰ τί ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐγγράφων; Ὅτι μία καὶ μόνη δημοπρασία ἔγεινε, ἡ τελευταία, δι’ ἐνσφραγίστων προσφορῶν....

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν πρώτην ἐγένετο προσφορά, ἡ δευτέρα ἐματαιώθη.

§65ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ δικογραφίᾳ πρακτικόν τι ὑπάρχει;

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα.

§67ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζητήθησαν τὰ πρακτικὰ καὶ δὲν ἦλθον.

§68ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅ,τι ἐζητήθη, προσήχθη. Ἐν μιᾷ τῶν δημοπρασιῶν οὐδεὶς συναγωνισθησόμενος παρουσιάσθη.

§69ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχετε ἀκριβεῖς πληροφορίας. Παρακαλῶ νὰ προσαχθῶσι τὰ πρακτικά.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τώρα, ὅτε τὰ ζητεῖτε, θὰ προσαχθῶσι.

§71ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πέρυσι τὰ ἐζήτησα, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐφέρατε.

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅ,τι ἐζητήθη πέρυσι, προσήχθη.

§73ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὕτω, Κύριοι, διεξαχθείσης τῆς ὑποθέσεως ταύτης, δὲν εἶναι παράδοξον, ἐὰν ἀποτέλεσμα αὐτῆς ὑπῆρξε τοῦτο, τὸ ὅτι διὰ μυστικῶν ἐνσφραγίστων προσφορῶν συναγωνίσθησαν δύο μόνον ἄνθρωποι, συνέταιροι πρὸς ἀλλήλους, ἑπομένως εἰκονικῶς....

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνηργήθη ἡ δημοπρασία, ἀλλ’ οὐδεὶς παρουσιάσθη ἵνα ὑποβάλῃ προσφοράν. Αὕτη εἶναι ἡ περίληψις τῶν ἐγγράφων, ἡ δημοσιευθεῖσα. Ἰδοὺ ἡ ἔκθεσις, ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ὑποβληθεῖσα.

§75ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ συντάσσουσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν καὶ ὑπογράφουσι. Τοιαύτην τινὰ ἔκθεσιν ζητῶ.

§76ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ φροντίσω, ὅπως ὑποβληθῇ.

§77ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρωθυπουργέ, ἐγὼ ἐζήτησα καὶ ἀπόδειξιν τῆς ἐγκρίσεως.

§78ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρουσιάσαμεν τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἔλαβον γνῶσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, καὶ εἶπον, ὅτι οὗτος εἶναι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν γίνονται αἱ κοινοποιήσεις. Ὑμεῖς συνεζητήσατε περὶ τούτου· εἴπετε, ὅτι ὁ τρόπος οὗτος δὲν σᾶς ἀρέσκει. Ἄλλο τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἀλλὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν γίνονται αἱ κοινοποιήσεις, τοῦ τρόπου τούτου ἐγένετο χρῆσις καὶ ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ· τὸ δὲ ἔγγραφον, τὸ βεβαιοῦν τοῦτο, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν.

§79ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς προσάγει τὴν στιγμὴν ταύτην ἔγγραφον, τρόπον τινὰ μεμφόμενος ὑμᾶς...

§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι κατατεθειμένον ἀπὸ πέρυσι.

§81ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει.

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως ὑπάρχει. Ἐγὼ τὸ εἶδον μεταξὺ τῶν ἐγγράφων. Τοῦτο εἶναι τὸ ὑποβληθέν.

§83ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως εἶναι χειρόγραφον.

§84ΡΑΛΛΗΣ. Τί λέγει, παρακαλῶ, ἡ δευτέρα διακήρυξις, ἡ ἀνακληθεῖσα;

§85ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει, ὅτι προσκαλοῦνται εἰς συναγωνισμὸν δημόσιον τὴν 17, 18 καὶ 19 Μαρτίου περὶ προμηθείας χόρτου. Δὲν ποιεῖται μνείαν τῆς προηγουμένης.

§86ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δυσκολεύομαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἐγένετο ἡ πρώτη δημοπρασία, ἀφοῦ τὸ βεβαιοῖ ὁ κ. Πρωθυπουργός· καὶ ἡ πρώτη διακήρυξις εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα κατέληξε. Μετὰ τὴν πρώτην ὅμως δημοπρασίαν δευτέρα δημοπρασία δὲν ἐγένετο, ἢ ἡ διὰ τῶν ἐνσφραγίστων προσφορῶν· ὥστε ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι τρεῖς δημοπρασίαι ἐγένοντο, δὲν εἶναι ἀκριβής.

§87ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ δευτέρα ἐματαιώθη.

§88ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλεγον λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι μετὰ τὸν τρόπον τοῦτον τῆς διεξαγωγῆς τῆς περὶ προμηθείας τοῦ χόρτου μειοδοτικῆς δημοπρασίας, οὐδόλως ἄπορον, ἐὰν μόνον δύο εἰκονικῶς συνηγωνίσθησαν, συνέταιροι ὄντες, ἐξ ὧν ὁ εἷς προσέφερε τιμὴν 22 λεπτῶν, ὁ δὲ ἕτερος 18....

§89ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν πρώτην φορὰν διατὶ οὐδεὶς αὐτῶν συνηγωνίσθη;

§90ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἴσως διότι δὲν ἔλαβον γνῶσιν.

§91ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ὅμως τὸ ἠξεύρω.

§92ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν γνωρίζω, διότι δὲν ἔλαβον οὐδεμίαν γνῶσιν τοῦ πράγματος· διότι δὲν παρακολουθοῦμεν πάντες τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν διακήρυξιν ἀνεδημοσίευσαν καὶ ἡ «Ἐφημερὶς» καὶ ἡ «Ὥρα».

§94ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὁσάκις ἐκθέτῃ εἰς οἱανδήποτε δημοπρασίαν ἀντικείμενα ἀξίας ἀνωτέρας, καθῆκον αὐτῆς εἶναι, νὰ μὴ περιορίζηται εἰς τὴν τυπικὴν ἐκπλήρωσιν τῶν διατυπώσεων, ἣν ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ἀλλὰ νὰ μεριμνᾷ μετὰ ζήλου καὶ ἐπιμελείας, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ μείζων συναγωνισμὸς, ἵνα προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§95ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὅλαι αἱ δημοπρασίαι τοῦ τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων δημοσιεύονται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὐδέποτε ἔλειψεν ἡ περιέργεια ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται περὶ τοιαύτας ἐργασίας, ἵνα λαμβάνωσι τὸ φύλλον καὶ πλειοδοτῶσι. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἐξαίρεσις.

§96ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διαμφισβητήσω τὸν τελευταῖον αὐτοῦ ἰσχυρισμόν. Αὐτὸ εἶναι, κύριοι Βουλευταὶ, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δύο καὶ μόνοι ἐνεφανίσθησαν νὰ συναγωνισθῶσι, καὶ οὗτοι ἑταιρικῶς πρὸς ἀλλήλους συνδεδεμένοι, αἱ δὲ τιμαὶ, τὰς ὁποίας προσήνεγκον, εἶναι 18 καὶ 1¼ ὁ εἷς, καὶ 22 ὁ ἕτερος. Καὶ τὰ ἔγγραφα τῆς οὕτω διεξαχθείσης καὶ εἰς τοιαῦτα ἀποτελέσματα ἀποληξάσης δημοπρασίας περιῆλθον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα ἐκδώσῃ ἐπ’ αὐτῶν τὴν ἀπόφασίν του. Ἐρωτῶ, κατὰ τὸ στάδιον τοῦτο τοὐλάχιστον κατεβλήθη ἅπασα ἡ ἀπαιτουμένη ἐπιμέλεια, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ βλάβη εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐνόμισεν, ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς ἀπόφασίν τινα ἐπὶ τῆς τοιαύτης δημοπρασίας, πρὶν ἢ προκαλέσῃ τὴν γνωμοδότησιν Ἐπιτροπῆς, ἐξ εἰδικῶν ἀνδρῶν συγκροτουμένης. Καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην ὑπέβαλε διάφορα ζητήματα· τὸ ζήτημα, ἂν ἦναι πραγματικῶς ἡ διὰ χόρτου τροφὴ καλλιτέρα τῆς δι’ ἀχύρου, καὶ ἠκούσατε προηγουμένως τὴν περὶ τούτου γνωμοδότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὑπέβαλε προσέτι τὸ ζήτημα, ἂν ἡ τιμὴ τοῦ χόρτου ἦναι ὑπέρογκος, ἢ οὔ, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ ἀπεφήνατο, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ χόρτου, ἡ προσενεχθεῖσα εἰς τὴν δημοπρασίαν ἐκείνην, ἦτο ὑπέρογκος. Ὑπέβαλε τέλος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὸ ζήτημα, ἂν συμφέρῃ εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ἐγκρίνῃ τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν, ἢ νὰ προβῇ ἀμέσως διὰ τῶν ὑπαλλήλων του εἰς ἀγορὰν καὶ προμήθειαν τοῦ ἀναγκαιοῦντος διὰ τὰ κτήνη χόρτου, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη κατὰ πλειοψηφίαν ἀπεφάνθη, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν δύναται νὰ προβῇ ἀμέσως αὐτὸ εἰς τοιαύτην προμήθειαν. Ἀλλ’ ἓν τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς ὑπεστήριξεν, ὅτι, ἂν τὸ Δημόσιον προβῇ οἴκοθεν εἰς τοιαύτην προμήθειαν, τὸ χόρτον θὰ στοιχίσῃ εἰς αὐτὸ 9 μόνον λεπτά.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ μέλος τοῦτο τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ συνταγματάρχης Βενιζέλος, ἤδη Διοικητὴς τοῦ ἐν Τυρνάβῳ συντάγματος τοῦ ἱππικοῦ, προέτεινεν ἐσχάτως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἀναφορᾶς του, ὅπως ἐγκρίνῃ τὴν ἀγορὰν χόρτου πρὸς 14 λεπτὰ τὴν ὀκάν. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν παρεδέχθη τὴν πρότασιν, ἀλλ’ αὕτη δεικνύει, ὁπόσον ἐσφαλμένα εἶναι τὰ λεγόμενα περὶ τιμῶν τοῦ χόρτου ἐν Θεσσαλίᾳ, ἀφοῦ ὁ κ. Βενιζέλος, ὁ ἀναγνωρίζων σήμερον, ὅτι συμφέρουσα τιμὴ τοῦ χόρτου ἐν αὐτῇ τῇ Θεσσαλίᾳ εἶναι 14 λεπτὰ τὴν ὀκάν, εἶναι τὸ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, οὗ ἐπικαλεῖται ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν γνώμην, καθ’ ἣν τὸ χόρτον ἠδύνατο νὰ ἀγορασθῇ ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ μετενεχθῇ καὶ παραδοθῇ ἐνταῦθα ἀντὶ λεπτῶν ἐν συνόλῳ 9 κατ’ ὀκᾶν.

§98ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀφοῦ ἐδέχθητε δέκα ὀκτώ!

§99ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προσθέσατε εἰς τὰ 14 λεπτὰ καὶ ἕτερα 12 διὰ συσκευὴν καὶ μεταφοράν, καὶ ἔχετε 26 λεπτά, ἤτοι 8 λεπτὰ ἐπὶ πλέον τῶν δεκαοκτώ.

§100ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶ, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ προμηθευθῶμεν ἤδη χόρτον, ἐπρόκειτο νὰ προμηθευθῶμεν αὐτὸ καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐγίνετο ἡ μειοδοσία. Τότε λοιπὸν, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ποίαν τιμὴν ἠδύνατο νὰ δαπανήσῃ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ χόρτου· τὰ μεταγενέστερα οὐδεμίαν ἔχουσιν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν γενομένων κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας, ἢ κατὰ τὴν ἔγκρισιν αὐτῆς. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι, μετὰ τὰς τοιαύτας τῆς Ἐπιτροπῆς γνωμοδοτήσεις, κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἐμήν, καθῆκον εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργός, οὐχὶ νὰ ἀποδεχθῇ τὸν τρόπον τῆς ἀμέσου προμηθείας τοῦ χόρτου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἕτερόν τι, λίαν ἁπλούστερον, ν’ ἀκυρώσῃ αὐτὴν τὴν δημοπρασίαν καὶ νὰ διατάξῃ νὰ ἐνεργηθῇ νέα, ἵνα δοκιμάσῃ, μήπως τυχὸν ὀρθὴ ἦτο ἡ γνώμη τοῦ μειοψηφοῦντος ἐκείνου μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐννέα λεπτὰ ἦτο ἡ τιμὴ τοῦ χόρτου, ἢ κἂν ὀρθὴ ἡ γνώμη συμπάσης τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ὑπέρογκος ἦτο ἡ τιμὴ τῶν 18 λεπτῶν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διὰ τῆς νέας δημοπρασίας νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ βάρη τοῦ Δημοσίου. Διὰ τοῦτο ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διατὶ δὲν προέβη εἰς τοιαύτην νέαν δημοπρασίαν, μετὰ τοιαύτας γνωμοδοτήσεις τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἀποτελεσάντων τὴν Ἐπιτροπὴν, ἀλλ’ ἐνόμισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ ἐγκρίνῃ τὴν δημοπρασίαν; Τὴν τοιαύτην μάλιστα ἀκύρωσιν τῆς δημοπρασίας καὶ ἐπανάληψιν αὐτῆς προεκάλει καὶ ἡ γενομένη μετὰ τὴν δημοπρασίαν νέα προσφορὰ τῶν 16 λεπτῶν, ἀντὶ τῶν 18 καὶ ¼, ἃ εἶχον προσενεχθῆ κατὰ τὴν δημοπρασίαν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν, Κύριοι, νὰ δικαιολογήσω ἐν τῇ ἐμῇ συνειδήσει τὴν ἔγκρισιν μειοδοτικῆς δημοπρασίας, ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις διεξαχθείσης καὶ εἰς τοιαῦτα καταληξάσης ἀποτελέσματα. Ὅταν δὲ μάλιστα λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ οὕτως ἐνεργηθεῖσα αὕτη μειοδοσία κατέληξεν ὑπὲρ προσώπων, περὶ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ ὑπάρχῃ ἰδέα, ὅτι συνδέονται ὅπως δήποτε ἀμέσως ἢ ἐμμέσως μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, θέλει συμπεράνει, ὅτι ἐπεβάλλετο εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, νὰ ἀκυρώσῃ τὴν δημοπρασίαν καὶ νὰ προκαλέσῃ νέαν, φροντίζων ἐν τῷ μεταξὺ, νὰ δοθῇ ὅσον ἔνεστι μείζων δημοσιότης εἰς τὴν διακήρυξιν. Ἕνεκα τῶν ἐκτεθέντων δὲν δύναμαι νὰ ἐγκρίνω οὔτε τὴν μεταβολὴν τῆς τροφῆς τῶν κτηνῶν διὰ χόρτου ἀντὶ δι’ ἀχύρων, οὔτε τὴν ἔγκρισιν τῆς περὶ προμηθείας τοῦ χόρτου δημοπρασίας, ἐνεργηθείσης ὡς ἐξετέθη, καὶ ἀποληξάσης εἰς τὰ γνωστὰ ἀποτελέσματα.

§101ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς λίαν σαφῶς ἐξέθηκε τὴν κατὰ τὸ χόρτον ὑπόθεσιν, περὶ ἧς ἄλλως τε πολλὰ καὶ ὀρθότατα εἶχεν εἰπεῖ καὶ πρό τινων ἡμερῶν καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἔτι συνεδρίασιν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Βουλευτής. Ἑπομένως, Κύριοι, εἰς ἐμὲ δὲν μένει ἢ ὀλίγα τινὰ νὰ προσθέσω, οὐχὶ τόσον, ἵνα εἴπω τι σπουδαιότερον ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει, ὅσον ἵνα ἐπιτελέσω ἁπλοῦν καθῆκον περὶ πράξεως, ἥτις βεβαίως δὲν εἶναι τοσοῦτον ἄμεμπτος, ὅσον προσπαθοῦσι νὰ χαρακτηρίσωσιν αὐτὴν βεβαίως ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσιν ἄμεσον συμφέρον ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ, χάριν προσώπων, ἅτινα φιλικῶς διάκεινται πρὸς τοὺς διευθύνοντας τὰ πράγματα τῆς Πολιτείας. Ἂν βεβαίως ἡ ἐν λόγῳ ἐπερώτησις ἤρχετο μόνη αὐτή, ἂν καθ’ ὅλην τὴν μακρὰν περίοδον τῆς διοικήσεως τῆς χώρας παρὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, μόνον, μοναδικὸν καὶ ἀποκεχωρισμένον παντὸς ὁμοίου ζητήματος ἤρχετο τὸ προκείμενον θέμα, ἴσως τις εὔπιστος ἐδύνατο πρὸς στιγμὴν νὰ δεχθῇ, ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ δὲν ἦσαν ἱκανοὶ νὰ γένωνται παραβάται ῥητῶν διατάξεων τοῦ νόμου, συντελοῦντες εἰς τὴν τοιαύτην καὶ τηλικαύτην ζημίαν τῶν δημοσίων πραγμάτων, ἀλλά, Κύριοι, ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἐνταῦθα ἠκούσαμεν τοσαῦτα, παρόμοια πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατόν τις ἐκ τῶν προτέρων, ἄνευ ἐξετάσεως καὶ ἐρεύνης λεπτομεροῦς τοιούτου ζητήματος, ν’ ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τοιαῦτα πλημμελήματα. Πρὶν ἢ εἰσέλθω ὅμως εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου, φέρω ἕτερον, συναφὲς πρὸς αὐτὸ, συγγενὲς λίαν πρὸς αὐτὸ, οὐχὶ βεβαίως σπουδαιότατον, λόγῳ τῆς ζημίας τοῦ Κράτους, δηλαδὴ λόγῳ τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ἐζημιώθη τὸ Κράτος, τερατωδέστερον ὅμως, πολὺ τερατωδέστερον τοῦ χόρτου, λόγῳ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καθ’ ἑαυτό. Καὶ ἰδού, Κύριοι, περὶ τίνος πρόκειται. Τὸ ζήτημα εἶναι νωπότατον, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι πλεῖστα μέλη ἀξιότιμα καὶ ταύτης καὶ τῆς ἑτέρας πτέρυγος, ὅταν ἀκούσωσιν αὐτὸ, θέλουσι τὸ ἐνθυμηθῆ. Κατὰ τὸ 1887 ἔτος τὸ Δημόσιον ἔσπειρε δι’ ἰδίας δαπάνης ἐν τῷ δημοσίῳ κτήματι Ῥούφ 312 στρέμματα ἐθνικὰ σανόν. Γνωρίζετε τὸ κτῆμα Ῥούφ, καὶ ὅτι τοῦτο ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον. Ἡ σπορὰ αὕτη ἀπέφερε τὸν καρπόν. Αὐτοὶ δὲ οἱ ἀγροὶ, οἱ ἐκ 312 στρεμμάτων συναποτελούμενοι, παρήγαγον κατὰ μέσον ὅρον 700 ὀκάδας σανοῦ κατὰ στρέμμα. Ἑπομένως, ἂν λάβητε τὰ 312 στρέμματα, ἔχετε ἀκριβῶς ὀκάδας σανοῦ 218,400. Τὸ Δημόσιον ἐνόμισεν, ὅτι ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ προβῇ εἰς ἐκποίησιν αὐτοῦ τοῦ σανοῦ, τοῦ ἀνήκοντος, ὡς ἐῤῥέθη, εἰς αὐτό. Προέβη λοιπὸν εἰς ἐκποίησιν τοῦ προϊόντος, καὶ τὸ προϊὸν κατακυροῦται εἴς τινα ἐκ τῶν ἡμετέρων συμπολιτῶν ἀντὶ τοῦ ποσοῦ 7,200 δραχ. Λοιπὸν ἔχομεν 218,400 ὀκάδας σανοῦ ἀντὶ 7,200 δραχμῶν. Ἡ ἀναλογία εἶναι τρία λεπτὰ καὶ κάτι ἡ ὀκά. Ἐνῷ δὲ κατὰ ἡμέραν τινὰ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1887 ἔτους, ἥτις ἡμέρα ἦτο ταύτης τῆς πράξεως, τῆς πωλήσεως δηλαδὴ τοῦ σανοῦ τοῦ Δημοσίου πρὸς τὸν ἡμέτερον συμπολίτην, ἐνῷ, λέγω, κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν τὸ Δημόσιον ἐπώλει τὸν ἴδιον σανὸν πρὸς τὸν κύριον αὐτὸν ἀντὶ τριῶν λεπτῶν καὶ κἄτι κατ’ ὀκᾶν, τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὸ Δημόσιον ἠγόραζε διὰ τὰς ἰδίας αὑτοῦ ἀνάγκας σανὸν, πρὸς πόσα λεπτὰ νομίζετε; Πρὸς 23, δηλαδὴ τὸ ὀκταπλάσιον. Δηλαδὴ ἐπώλει τὸ ἴδιον κτῆμα, τὴν ἰδίαν περιουσίαν πρὸς 3 λεπτὰ, καὶ κατόπιν ἐξῆγον τὸν πῖλον καὶ παρεκάλουν νὰ πωλήσωσιν αὐτοῖς αὐτὴν τὴν ἰδίαν περιουσίαν πρὸς 23 λεπτὰ! Θέλετε ὑποθέσει, Κύριοι, ὅτι εἶναι μῦθος αὐτά. Παρεκάλεσα τὸν Ὑπουργὸν, νὰ φέρῃ ἐνταῦθα τὸν φάκελλον ὅλης αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ φέρῃ τὸ συμβόλαιον, τὸ καταρτισθὲν περὶ τῆς πράξεως ταύτης ἐνώπιον τοῦ Συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Ἠλία Γλυκοφρύδου ...

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸς τίνας ἐπώλησε καὶ παρὰ τίνων ἠγόρασεν; Εἶναι γνωστὰ τὰ ὀνόματα;

§103ΛΕΒΙΔΗΣ. Πιστεύω, ὅτι ἐνοήσατε περὶ τίνος πρόκειται.

§104ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐνοήσαμεν.

§105ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸς, εἰς ὃν ἐπώλησεν, εἶναι αὐτὸς ἐκεῖνος, ὅστις παρέστη ἐργολάβος καὶ τοῦ χόρτου.

§106ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§107ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι ὁ κ. Καμπᾶς. Λοιπὸν παρεκάλεσα νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα ὁ φάκελλος τοῦ Ὑπουργοῦ, ἵνα ἴδωμεν, ἂν κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1886 ἔτους, ἢ τοῦ 1887, τὸ Δημόσιον ἠγόρασε πρὸς 23 λεπτὰ σανὸν, ἐνῷ τὴν αὐτὴν ἐκείνην ἀκριβῶς ἡμέραν ἐπώλησε τὸν ἴδιον σανὸν πρὸς τὸν κ. Καμπᾶν (ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἠγόραζε) τρία λεπτὰ τὴν ὀκάν ...

§108ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ τὸ Δημόσιον ἐπώλησε σανὸν, δὲν τὸ καταλαμβάνω.

§109ΛΕΒΙΔΗΣ. Μήπως ἐγὼ τὸ καταλαμβάνω; Τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐρωτήσατε.

§110Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴπετε Ἀπρίλιον 1886, ἢ 1887;

§111ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὴν ἐποχὴν, ἀλλὰ παρεκάλεσα νὰ προσαχθῇ τὸ συμβόλαιον περὶ τῆς πράξεως ταύτης.

§112ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς ἔκαμα τὴν παρατήρησιν αὐτὴν, διότι τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1886 δὲν ἦτο ἐν τῇ ἀρχῇ τὸ νῦν ὑπάρχον Ὑπουργεῖον, καὶ διὰ τοῦτο σᾶς ἠρώτησα κατὰ ποίαν ἐποχήν.

§113ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι τὰς χρονολογίας ἀκριβῶς.

§114ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰς ἀλλάσσετε.

§115ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὄχι, δὲν τὰς ἀλλάσσω.

§116ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διατὶ δὲν ζητεῖτε τὰ ἔγγραφα, ἵνα συζητήσητε ἐπὶ τῶν ἐγγράφων;

§117ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐκ τῶν ἐγγράφων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ὑμετέρα Κυβέρνησις ἐπώλει σανὸν πρὸς 3 λεπτὰ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἠγόραζε σανὸν πρὸς 23 λεπτά.

§118ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκείνη ἡ ἡμέρα εἶναι Ἀπριλίου τοῦ 1886;

§119ΛΕΒΙΔΗΣ. Οὐχί· ἐκείνη συμπίπτει νὰ ἦναι μία ἐξ ἐκείνων, καθ’ ἃς ὑμεῖς ἐκυβερνᾶτε τὸν τόπον. Δυνατὸν νὰ ἐπλανήθην περὶ τὴν ἔκφρασιν τῆς χρονολογίας, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι σπουδαῖον πρᾶγμα. Περὶ τούτου θέλετε πεισθῆ καὶ ὁ ἴδιος, ὅταν φέρητε τὰ ἔγγραφα.

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡμεῖς θὰ προσάξωμεν τὰ ἔγγραφα.

§121ΛΕΒΙΔΗΣ. Βεβαίως. — Διὰ τοῦτο, Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ ἐκπλήσσηταί τις, ὅταν ἀκούῃ τοιαύτας πράξεις ἐκτελουμένας ἐν μέσαις Ἀθήναις, οὐδὲ πρέπει νὰ ἐμποιήσῃ ἐντύπωσίν τινα, ἂν ἐγὼ, ὁμιλῶν, περιέπεσον εἰς ἀνακρίβειάν τινα, περὶ τὴν χρονολογίαν, ὅταν δὲν ἔχωμεν ἀμφιβολίαν τινὰ, ὅτι, ὅσα λέγομεν, θέλουσιν ἀποδειχθῆ αὔριον ἀληθῆ. Τὸ βέβαιον ὅμως εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι τὰ κτήνη τοῦ στρατοῦ ἐτρέφοντο πρότερον δι’ ἀχύρου. Τοῦτο εἶναι ἀναμφίβολον, ἐπίσης ἀναμφίβολον εἶναι, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις πολλῶν κτηνιάτρων ἐν Ἑλλάδι, ὑπαλλήλων τοῦ Δημοσίου, ἀποφηναμένων πάντοτε, ὅτι ἡ δι’ ἀχύρου τροφὴ εἶναι ἡ καταλληλοτέρα διὰ τὰ κτήνη. Περὶ τούτου, Κύριοι, οὐδεμίαν ἀνάγκην ἔχομεν νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς προηγούμενα ἔγγραφα καὶ εἰς προηγουμένας γνωμοδοτήσεις κτηνιάτρων, ὅταν, ὡς ἠκούσατε, ἔχωμεν αὐτὴν ταύτην τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὑπογεγραμμένην παρὰ τῶν κυρίων Ῥάλλη, Βενιζέλου κλπ., ἐν ᾗ ῥητῶς λέγεται, ὅτι ἡ καταλληλοτέρα διὰ τὰ κτήνη τροφὴ εἶναι τὸ ἄχυρον. Ὑπάρχει ἀληθῶς ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ, ὡς πολλάκις ἐῤῥήθη, καί τις γνώμη, ἀλλ’ αὕτη εἶναι ὑποβολιμαία. Ἴσια ἴσια, τοῦτο ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ὅτι ἐν τῇ ἐξελίξει ὅλης ταύτης τῆς ὑποθέσεως ἀπαντῶμεν περιστατικὰ, ἅτινα ἐμβάλλουσι πάντας εἰς ὑποψίαν. Διότι, ἐν ᾧ ἦτο δυνατὸν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ εἴπῃ, ὅτι: «τὸ χόρτον εἶναι καταλληλοτέρα τροφὴ τοῦ ἀχύρου», λέγει τὸ ἐναντίον, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως παρατηρεῖ, ὅτι: «ἐπειδὴ ὅμως ἐλεεινοτάτη εἶναι ἡ τροφὴ ἡ δι’ ἀχύρου, νομίζομεν, ὅτι καλὸν εἶναι τὸ Δημόσιον, νὰ τρέφῃ τὰ ἴδια κτήνη διὰ χόρτου». Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀμφιβολία, ὅτι, ἂν καθαρίσωμεν τὰ ζητήματα, θέλομεν εὕρει, πρῶτον μὲν ἀποδεικνυόμενον δι’ ἀναμφισβητήτου ἐκθέσεως, κατὰ γνώμην ἐμπειροτεχνῶν, ὅτι ἡ καταλληλοτέρα τροφὴ εἶναι τὸ ἄχυρον, ἔπειτα δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀπηλλαγμένη ὑποψιῶν ἡ γνώμη τῆς ῥηθείσης Ἐπιτροπῆς περὶ τοῦ, ὅτι βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ δι’ ἀχύρου τροφὴ εἶναι καλλιτέρα, οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ ἡ ποιότης τοῦ ἀχύρου εἶναι ἐλεεινή, προτιμητέα ἡ προμήθεια καὶ ἡ τροφὴ τῶν κτηνῶν διὰ χόρτου. Ἀλλ’ ἠκούσαμεν, ὅτι ἡ προμήθεια τοῦ χόρτου λόγον ἔχει τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ ἀχύρου πρὸς διατροφὴν τῶν κτηνῶν τοῦ στρατοῦ· ἀλλὰ περὶ τούτου ἀπεδείχθη, (διότι μακρὸς ἐγένετο λόγος) ὅτι ἐντελῶς ἄδικον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις. Διατί; Διότι τὰ κτήνη τῆς φρουρᾶς τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τὴν ἐπιστρατείαν, συμποσούμενα εἰς χιλιάδας ἱκανὰς, 3,500, νομίζω, ἢ 4,000, ἐτρέφοντο δι’ ἀχύρου, οὐχὶ δὲ διὰ χόρτου, ἐνῷ τὰ κτήνη, ἅτινα ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ θρέψῃ διὰ τοῦ χόρτου, τῆς φρουρᾶς τῶν Ἀθηνῶν, δὲν εἶναι περισσότερα, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τῶν 1700 ἢ 1800. Ἰσχυρίσθησαν λοιπὸν, ὅτι λόγος, προκαλέσας τὴν τοιαύτην μεταβολὴν, ἦτο ἡ κακίστη ποιότης τοῦ ἐν Ἀθήναις παραγομένου ἀχύρου. Ἀλλὰ περὶ τούτου, Κύριοι, εἰς πλήρη διαφωνίαν εὑρίσκονται πάντες οἱ κάτοικοι τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ἔχοντες κτήνη, οἵτινες πάντες ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ ἐπὶ μακρὸν, καὶ σήμερον ἀκόμη, τρέφουσι τὰ ζῶα αὑτῶν δι’ ἀχύρου. Διατί, ὅ,τι δὲν ἦτο ἀναγκαῖον διὰ τὴν Θεσσαλίαν, ἔνθα παράγεται ὁ χόρτος, αὐτὸ ἐκρίθη ἀναγκαῖον διὰ τὰς Ἀθήνας, αἵτινες πάντοτε εἶχον τὴν τροφοδότησιν τῶν δημοσίων κτηνῶν δι’ ἀχύρου; Ἐὰν τῷ ὄντι ἐν ὅλῃ ταύτῃ τῇ ὑποθέσει παρίστατο μία τις μόνον περίστασις, ἥτις νὰ ἐγέννα ὑποψίας καὶ ἀμφιβολίας, ἐδύνατο τις βεβαίως, ἂν ἤθελε, νὰ ἀμφιβάλλῃ περὶ τῆς ἑνοχῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐνταῦθα, Κύριοι, ὡς ἠκούσατε, καὶ ὡς θέλετε ἀμέσως ἀκούσει, ὑπάρχουσι τοσαῦτα γεγονότα συῤῥέοντα, ὑπάρχουσι τοσαῦται κατασκευαὶ καὶ φιλοτεχνήσεις, ἵνα συναποτελεσθῇ ἡ κατακύρωσις τῆς τροφοδοσίας τῶν κτηνῶν διὰ χόρτου καὶ οὐχὶ δι’ ἀχύρου, ὥστε, ἄν τις ἐξετάσῃ καὶ μίαν πρὸς μίαν τὰς λεπτομερείας, καὶ ταύτας ἐν συνόλῳ, οὐδαμῶς νομίζω, ὅτι θέλετε πλέον ἀμφιβάλλει, ὅτι ὄπισθεν τῆς ὑποθέσεως ταύτης δὲν διαφαίνεται καθαρῶς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἀρχίζει νὰ διαφαίνηται συμφέρον ἄλλων ἀνθρώπων, ἱσταμένων ὄπισθεν τοῦ Δημοσίου. Ἠκούσατε, Κύριοι, ὅτι ἡ πρώτη διακήρυξις φέρει χρονολογίαν τῆς 30 Μαρτίου 1887 ἔτους, ἐδημοσιεύθη δὲ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως ὑπ’ ἀριθ. 86. Σημειωτέον, ὅτι ἐν τῇ πρώτῃ ταύτῃ διακηρύξει ἐτέθη χρονικὸν διάστημα τῆς τοιαύτης τροφοδοσίας τῶν κτηνῶν διετὲς, ἐν ᾧ εἶναι γνωστὸν, ὅτι αἱ δημοπρασίαι πάντοτε γίνονται δι’ ἕξ μῆνας, ἢ τὸ πολὺ δι’ ἓν ἔτος. Εἶναι λοιπὸν περίστασις αὕτη, ἥτις γεννᾷ ἀμφιβολίας καὶ ἐνδοιασμούς. Διότι, ἐν ᾧ πάντοτε αἱ τοιαῦται δημοπρασίαι περιελάμβανον χρονικὸν διάστημα ἕξ μηνῶν, ἢ τὸ πολὺ ἑνὸς ἔτους, ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει παρετάθη ἡ τροφοδοσία τῶν κτηνῶν διὰ τῆς ἐν λόγῳ δημοπρασίας ἐπὶ δύο ὅλα ἔτη. Ἀπήντησεν ἄλλοτε εἰς τοῦτο ὁ Πρωθυπουργὸς, εἰπὼν, ὅτι, ἐπειδὴ πρώτην φορὰν ἐτρέφοντο τὰ κτήνη τοῦ στρατοῦ διὰ χόρτου, ἦσαν ἠναγκασμένοι οἱ μειοδοτήσαντες νὰ προμηθευθῶσι μηχανὰς μεγάλης ἀξίας, πρὸς πίεσιν τοῦ χόρτου, καὶ ὅτι ἑπομένως τὴν προμήθειαν ταύτην τῶν μηχανῶν δὲν ἤθελον δυνηθῆ νὰ ἐνεργήσωσιν οἱ μειοδόται ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν διὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα ἤθελον εἶσθαι κύριοι τῆς τοιαύτης προμηθείας. Ἀλλ’ ἠκούσατε, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἀξία αὐτῶν τῶν σπουδαιοτάτων καὶ πολυτιμοτάτων μηχανῶν δὲν ἀνῆλθε πέραν τοῦ ποσοῦ τῶν 20,000 δραχμῶν, καὶ σημειώσατε, ὅτι αἱ μηχαναὶ μετὰ τὸ πέρας τῆς παροχῆς τοῦ χόρτου βεβαίως δὲν ἀποβάλλουσι τὴν ἀξίαν αὐτῶν. Ἡ ἀξία τῶν μηχανῶν ὑφίσταται ἐπὶ πολλὰ ἔτη· ἴσως εἶναι ἀνάγκη μικρῶν τινων ἐπιδιορθώσεων, ἕνεκα μικρῶν τινων βλαβῶν, δυναμένων νὰ ἐπέλθωσιν εἰς τὰς ἐν λόγῳ μηχανὰς, ἀλλ’ ἡ μεγάλη ἀξία αὐτῶν βεβαίως δὲν ἀπώλετο. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἦτο κατὰ πρώτην ἔποψιν ἰσχυρισμός τις· ἀλλ’ εὐθὺς, ὡς σκεφθῇ τις ἐπὶ τῶν πραγμάτων, εὑρίσκει, ὅτι δὲν μένει τίποτε ἄλλο, εἰμὴ ἓν ἁπλοῦν ἐπιχείρημα, ὅπως τόσα, ἅτινα ὑποβάλλει ἑκάστοτε ὁ κ. Πρωθυπουργός. Εἶπον, ὅτι ἡ διακήρυξις ἡ πρώτη ἐδημοσιεύθη ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 86 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, προέκειτο δὲ νὰ ἐνεργηθῇ ἡ δημοπρασία κατὰ τὴν 10, 11 καὶ 12 Ἀπριλίου 1887 ἔτους. Ἐνταῦθα, Κύριοι, ἐγείρεται βεβαίως ἡ ἀπορία, ἣν λίαν εὐλόγως προέβαλεν ὁ ἄρτι καταβὰς τοῦ βήματος ἔντιμος κύριος καὶ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Βουλευτής. Πρόκειται περὶ τοσοῦτον σπουδαίας προμηθείας, ἥτις μάλιστα θέλει προέλθει οὐχὶ ἐκ τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλ’ ἐκ Θεσσαλίας, καὶ μανθάνομεν, ὅτι ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς οὐδεμίαν αὐτῆς γνῶσιν ἔλαβον οἱ παραγωγοί. Νομίζετε, ὅτι καὶ τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀνύποπτον; Δὲν ἠξεύρω, τί ἤθελον ἀκούσει ἄλλη Κυβέρνησις παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐὰν μόνον εἰς ταύτην τὴν παράλειψιν ὑπέπιπτε. Καὶ ἐνῷ ἡ δημοπρασία ἀναγγέλλεται διὰ τὴν 10, 11 καὶ 12 τοῦ Ἀπριλίου, ἡ δημοπρασία αὕτη δὲν τελεσφορεῖ. Διατί; Οὐχὶ μόνον, διότι δὲν μετέθησαν ἐκεῖ μειοδόται, ἀλλὰ διότι δὲν ἐνεφανίσθη κατὰ τὴν μειοδοσίαν οὐδὲ τὸ Δημόσιον. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν προεκηρύσσετο δημοπρασία, καὶ, ἔστω, δὲν μεταβαίνουσι μειοδόται; ἀλλὰ ποῖος εἶναι, ἐρωτῶ, ὁ λόγος, δι’ ὃν δὲν ἐμφανίζεται τὸ Δημόσιον κατὰ τὴν προκηρυχθεῖσαν μειοδοσίαν, ἵνα ὑποστηρίξῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτοῦ; Εἶναι σύμπτωσις καὶ τοῦτο; Εἶναι περίεργον, ὅτι ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις δὲν ἀποτελεῖται, εἰμὴ ἐκ πολλῶν, ὁμοίων τῇ προκειμένῃ, συμπτώσεων. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐνταῦθα ἵσταντο τὰ πράγματα, προκηρύσσεται δευτέρα μειοδοσία τῇ 13 Ἀπριλίου 1887 ἔτους. Ἡ δευτέρα αὕτη διακήρυξις ὁρίζει ὡς ἡμέραν συναγωνισμοῦ ἐπὶ μειοδοσίᾳ τὴν 17, 18 καὶ 19 Ἀπριλίου. Ταῦτα προέκυψαν, ὡς ἠκούσατε, ἐκ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπ’ ἀριθ. 98 τῆς 13 Ἀπριλίου 1887 ἔτους. Ἕκαστος ἀναμένει, ὅτι θέλει φθάσει ἡ 17 Ἀπριλίου, ἵνα πεισθῶμεν, ἐὰν θὰ προσέλθωσιν ἄνθρωποι πρὸς συναγωνισμόν. Ἀλλὰ τί συμβαίνει; Ἄλλη σύμπτωσις! Τῇ 13 Ἀπριλίου 1887 ἔτους δημοσιεύεται ἡ διακήρυξις τῆς μειοδοσίας διὰ τὴν 17, 18 καὶ 19 Ἀπριλίου 1887 ἔτους· ἀμέσως τῇ ἑπομένῃ ἡμέρᾳ, τουτέστι τῇ 14 Ἀπριλίου 1887 ἔτους, ἑτέρα διακήρυξις, ἀκυροῦσα τὴν πρώτην, ἥτις ἑτέρα διακήρυξις λέγει, ὅτι μεταβάλλονται οἱ ὅροι τῆς δημοπρασίας καὶ ἡ μειοδοσία πρέπει νὰ γίνῃ οὐχὶ φανερὰ, ἀλλὰ δι’ ἐνσφραγίστων δελτίων. Ὁρίζεται ἡ ἡμέρα τῆς 24 Ἀπριλίου καὶ ὥρα μέχρι τῆς 5 μ. μ. Διατὶ ἐγένετο τοῦτο; ἕκαστος ἐρωτᾷ. Διατὶ δὲν ἀφήσατε νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἡμέρα, ἣν ὡρίσατε τῇ 13 Ἀπριλίου, ἵνα ἴδωμεν, ἐὰν ἤθελον παρουσιασθῆ εἰς τὴν δημοσίαν μειοδοσίαν συναγωνισταί; Διατὶ δὲν ἀνεμένετε; Ἐνταῦθα, Κύριοι, γεννῶνται εὔλογοι ἀπορίαι: ποῖος εἶναι ὄπισθεν ὅλων αὐτῶν τῶν γεννωμένων ζητημάτων; ποῖος ἵσταται ὄπισθεν ὅλων αὐτῶν τῶν γεννωμένων ἀμφιβολιῶν; Εἶναι τυχαῖον; Εἶναι συμπτώσεις, ὅμοιαι πρὸς ἐκείνας, ἅστινας ἠκούομεν πρό τινων ἡμερῶν; Σύμπτωσις καὶ τοῦτο, σύμπτωσις καὶ τὸ ἄλλο, σύμπτωσις καὶ τὸ πεντηκοστὸν, σύμπτωσις καὶ τὸ ἑκατοστὸν ἔγκλημα. Ὅλα συμπτώσεις εἶναι! Καὶ ἐνταῦθα, Κύριοι, γεννῶνται ἄλλαι ἀπορίαι· ἐνῷ ἔχομεν τὴν ἐφημερίδα, τὴν ἀντιπροσωπεύουσαν τὰς ἰδέας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὴν «Ὥραν», δημοσιεύουσαν τὴν πρώτην διακήρυξιν, εὑρίσκομεν, ὅτι ἡ δευτέρα καὶ ἡ τρίτη διακήρυξις δὲν δημοσιεύονται ἐν τῇ «Ὥρᾳ», καὶ προβάλλουσιν, ὅτι τοῦτο ἀπηγορεύετο ὑπὸ τῶν νόμων. Ἐὰν ἀπηγορεύετο, ἢ οὔ, παρὰ τῶν νόμων, ἐπαρκέστατα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας συνάδελφος. Ἀλλ’ ὅταν, Κύριοι, ὁμιλῶμεν ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου καὶ περὶ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς διευθυνομένης παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀτμόσφαιραν, ἐν ᾗ οἱ λόγοι ἡμῶν προφέρονται καὶ ἀκούονται. Θὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι, ἵνα δημοσιεύσητε μίαν διακήρυξιν ἐν τῇ «Ὥρᾳ», ἢ ἐν οἱᾳδήποτε ἄλλῃ ἐφημερίδι, θέλετε πληρώσει τοὐλάχιστον μίαν ἀγγλικὴν λίραν δι’ ἕκαστον οὐχὶ στίχον, ἀλλὰ στοιχεῖον· καὶ βεβαίως, πᾶς τις θέλει εἴπει, ὅτι, προκειμένου νὰ πληρώσητε 200 ἢ 300 λίρας διὰ τοιαύτην προκήρυξιν, καλῶς ἐπράξατε, συμβουλευθέντας τὸν νόμον. Ἀλλ’ ὅταν ἀκούσητε, Κύριοι, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἄριστα γινώσκετε, ὅτι ἡ «Ὥρα» διατελεῖ εἰς τοιαύτην σχέσιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὥστε δὲν εἶχεν οὗτος, ἢ νὰ παραγγείλῃ ἕνα τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς, νὰ δημοσιεύσῃ καὶ δωρεὰν τὴν τοιαύτην εἰδοποίησιν, βεβαίως δὲν θέλετε πιστεύσει, ὅτι ἡ δημοσίευσις δὲν ἐγένετο ἐν τῷ τύπῳ χάριν τοῦ νόμου, ἀλλὰ θέλετε πιστεύσει, ὅτι δὲν ἐγένετο ἡ δημοσίευσις ἐν τῇ «Ὥρᾳ» καὶ ἐν τῷ τύπῳ, διότι ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, οἵτινες διευθύνουσι τὸν τύπον καὶ τὴν «Ὥραν», εἶχον συμφέρον ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει, νὰ τελεσθῶσιν αἱ μειοδοσίαι αὗται ἐν τῷ σκότει. Ἀποτείνομαι, Κύριοι, εἰς τὴν συνείδησιν ὑμῶν καὶ ὅλου τοῦ Ἔθνους, ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, μὴ δημοσιεύσας διὰ τῆς «Ὥρας», ἢ τῆς «Παλιγγενεσίας», ἢ δι’ οἱασδήποτε ἄλλης ἐφημερίδος, ἀντιπροσωπευούσης τὰ φρονήματα αὐτοῦ, τὴν ἐν λόγῳ διακήρυξιν περὶ μειοδοσίας δι’ ἐνσφραγίστων δελτίων, ἔπραξε τοῦτο, σεβομένος δῆθεν τὸν νόμον, ἔπραξε τοῦτο, δῆθεν μὴ θέλων νὰ δαπανήσῃ 7½ δραχμὰς, ἢ ἐὰν τοῦτο ἐπράχθη παρ’ ἐκείνων, οἵτινες συμπαθοῦσι πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἢ παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δι’ ἐκείνους, πρὸς οὓς συμπαθεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, οὐχὶ δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, ἀλλ’ ἵνα τελεσθῇ ἡ μειοδοσία αὕτη ἐν πλήρει σκότει, καὶ ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ ἐκείνων, οἵτινες συμφέρον εἶχον νὰ προσέλθωσιν ἐκεῖ καὶ διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ἡμεῖς γνωρίζομεν, πόσα χρήματα εὑρίσκετε νὰ δαπανᾶτε, ἵνα ἔχητε τύπον, συντελοῦντα εἰς τοὺς ἡμετέρους σκοπούς· ἐκεῖ πόθεν εὑρίσκετε τὰ χρήματα; Ἢ θέλετε νὰ φέρωμεν ἐνταῦθα τὰ ἔγγραφα τῆς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς τοῦ 1885 ἔτους, ἵνα παρουσιάσωμεν ὑμῖν τὰς ὑπογραφὰς ἐκείνων, πρὸς οὓς χιλιάδας δραχμῶν ἐδώκατε, ἵνα λιβελλογραφῶσιν ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Τοιαῦτα ἐπιχειρήματα δύνανται νὰ ὦσι πιστευτὰ, ὅταν ἐν τῷ Παραδείσῳ παραδεχθῶσι τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Ἀλλ’ οὐδεμία, Κύριοι, μένει ἀμφιβολία, ὅτι, ἐὰν ἡ ῥηθεῖσα μειοδοσία δὲν ἔλαβεν ὅλην ἐκείνην τὴν δημοσιότητα, ἣν ὡς ἐκ τῶν νόμων καὶ ὡς ἐκ τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου, ἔπρεπε νὰ λάβῃ, ταῦτα πάντα συνετελέσθησαν οὐχὶ ἐξ ἐπιπολαιότητος, οὐχὶ ἐκ μὴ ἀκριβοῦς μελέτης τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ συνετελέσθησαν καὶ παρεσκευάσθησαν, ἵνα προστατευθῶσι τὰ ὑλικὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἵτινες προστατεύουσι τὰ συμφέροντα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Γνωρίζετε, ὅτι γενικὸς ὅρος ἑκάστου συναγωνισμοῦ, προκειμένου περὶ τοιούτων προμηθειῶν, εἶναι ἡ κατάθεσις 30,000 δραχμῶν ἐν τῷ ταμείῳ τοῦ Φρουραρχείου Ἀθηνῶν. Προσέρχεταί τις ἐκ τῶν ἡμετέρων συμπολιτῶν καὶ δι’ ἐνσφραγίστου δελτίου προσφέρει τὸ ποσὸν τῶν 18 λεπτῶν καὶ ¼ κατ’ ὀκᾶν, παρουσιάζεται ἕτερος, ὅστις προσφέρεται πρὸς 22 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, καὶ κατόπιν ἀποδεικνύεται, ὅτι μεταξὺ τῶν δύο τούτων κυρίων ὑπῆρχε συνεννόησις, περὶ ἧς ἐγὼ δὲν λέγω τι κακὸν, διότι βεβαίως οἱ καταγινόμενοι εἰς τοιούτου εἴδους ἐπιχειρήσεις προβαίνουσιν εἰς τοιαύτας συνεννοήσεις· πρώτιστος κανὼν αὐτῶν εἶναι βεβαίως τὸ συμφέρον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀδικῶ αὐτούς. Ἐνῷ δὲ ἐτελεῖτο ὁ τοιοῦτος μυστικὸς καὶ ἀπόκρυφος συναγωνισμὸς, (ἐὰν ἡ λέξις συναγωνισμὸς δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν, ὅταν οὕτως ἐγίγνοντο τὰ πράγματα,) ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 20647 τῆς 30 Ἀπριλίου 1887 ἔτους ἐγκρίσεως αὑτοῦ παραχωρεῖ τὴν προμήθειαν τοῦ χόρτου εἰς τὸν ῥηθέντα μειοδότην διὰ τὸ συμπεφωνημένον ποσὸν τῶν 18 λεπτῶν καὶ ¼. Ἀλλὰ βεβαίως ἐν τοιαύτῃ κοινωνίᾳ, οἵᾳ ἡ τῶν Ἀθηνῶν, ἔνθα πολλαπλᾶ ὑπάρχουσι συμφέροντα, ἔνθα πολλοί εἰσιν οἱ καταγινόμενοι εἰς τοιούτου εἴδους ἐργασίας, οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ μυστικῶς, ὅσῳ καὶ ἂν προσπαθήσωσι νὰ κλείσωσι τὰς θύρας καὶ τὰ παράθυρα ἀκόμη, οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ μυστικόν. Εὐθὺς, ὡς ἐγένετο ἡ ἔγκρισις, ἀλλὰ, σημειώσατε, ἡ ἔγκρισις ἡ μὴ κοινοποιηθεῖσα εἰσέτι εἰς τὸν μειοδότην, ἐμφανίζονται ἄλλοι τινὲς, ἀποτελοῦντες ὁμάδα, καὶ δι’ ἀναφορᾶς αὐτῶν, ἐπιδιδομένης διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, προσφέρονται νὰ παρέχωσι τὸ χόρτον πρὸς λεπτὰ 16 καὶ ¼, δηλαδὴ 2 λεπτὰ ὀλιγώτερον. Ἐρωτᾶται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, διατί δὲν ἐδέχθη τὴν προσφορὰν ταύτην; Καὶ ἄλλοτε μὲν λέγει, διότι εἶχεν ὑπογράψει ἤδη τὴν ἔγκρισιν, ἄλλοτε δὲ, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, λέγει, διότι εἶχε κοινοποιήσει τὴν ἔγκρισιν, ἄλλοτε λέγει, ὅτι δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀναφορὰν, διότι οἱ ἀναφερόμενοι δὲν κατέθεσαν τὸ ποσὸν τῶν 30,000 δραχμῶν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ Φρουραρχείου Ἀθηνῶν, ὡς ἀπήτει ἡ διακήρυξις. Πᾶς τις ὀφείλει νὰ ἐρωτήσῃ, ὁ εἰς ὃν κατεκυρώθη εἶχε καταθέσει τὰς 30,000 δραχμῶν εἰς τὸ Φρουραρχεῖον; Καὶ πᾶς τις βεβαίως ἀναμένει τὴν ἀπάντησιν, ὅτι εἶχε καταθέσει αὐτάς. Ἐν τούτοις ἐρευνᾶται ἡ ὑπόθεσις καὶ τί ἀποκαλύπτεται; Ὅτι ὁ εἰς ὃν κατεκυρώθη τὸ χόρτον δὲν εἶχε καταθέσει τὰς 30,000 δραχμῶν ἐκεῖ, ἔνθα ἔλεγεν ἡ διακήρυξις· ἀλλὰ μανθάνομεν δι’ ἑνὸς ἐγγράφου μιᾶς οἱαςδήποτε Τραπέζης, ὅτι ἐκεῖ, εἰς τὸ ταμεῖον αὐτῆς τῆς Τραπέζης, εἶχον κατατεθῇ τὰ χρήματα εἰς τίτλους. Διατὶ νὰ γένηται τοῦτο; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρίσταται πάντοτε ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ ὡς κρατῶν δῆθεν τὴν πλάστιγγα ἐκείνην, τὴν λεπτοτάτην, δι’ ἧς σταθμίζεται ὁ χρυσός· μὴ τυχὸν καὶ ἀδικήσῃ τινά, μὴ τυχὸν καὶ βαρύνῃ πρὸς τὰ δεξιὰ ἢ πρὸς τὰ ἀριστερά· ἄκρα ἰσότης, οὐδεμία συμπάθεια· ἀποστρέφει τὸ πρόσωπον ὁ Πρωθυπουργός, προκειμένου νὰ συμπαθήσῃ πρός τινα, χάριν οἱουδήποτε συμφέροντος. Ἐρωτῶ, ἐν τῇ πλάστιγγι ταύτῃ εὑρίσκομεν ἰσότητα ἀπέναντι πάντων ὡς πρὸς τὴν κατάθεσιν τῆς ἐγγυήσεως τῶν 30,000 δραχμῶν; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν ἡ διακήρυξις λέγῃ καὶ ὁρίζῃ τὸ μέρος, ἐν ᾧ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ κατάθεσις τῆς ἐγγυήσεως, τὸ μέρος τοῦτο ν’ ἀφίηται εἰς τὴν ἐλευθέραν θέλησιν ἐκείνου, ὅστις μέλλει νὰ συναγωνισθῇ; Διατὶ νὰ κατατεθῇ τὸ ποσὸν εἰς τὴν Πιστωτικὴν Τράπεζαν, καὶ νὰ μὴ κατατεθῇ εἰς τὸ Φρουραρχεῖον; Ἐρωτῶ, διατί; Ὑποθέτω, ἴσως διότι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ σκότος εἰς ὅλην ταύτην τὴν ὑπόθεσιν, ὑποθέτω, ἴσως διότι ἔπρεπε νὰ μεταβῶσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες προετίθεντο νὰ συναγωνισθῶσιν, εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, νὰ ἴδωσιν, ἐὰν κατέθηκεν ἄλλος τὸ ποσὸν λόγῳ ἐγγυήσεως, καὶ ἐκεῖ νὰ μάθωσιν, ὅτι δὲν κατετέθη. Δὲν ἠξεύρω, τίνες εἰσὶν ἄλλοι ἀπόκρυφοι λόγοι· ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ βασανίζωμεν τὸν νοῦν ἡμῶν, ἵνα εὑρίσκωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς μηχανοῤῥαφίας καὶ τὰ χρηματολογικὰ συμφέροντα, ἡμεῖς εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα, νὰ ἐρωτήσωμεν τὸν κρατοῦντα τὴν πλάστιγγα τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης κ. Πρωθυπουργόν: «ἡ διακήρυξις ὑμῶν ἔλεγεν, ἢ ὄχι, ὅτι ἡ λόγῳ ἐγγυήσεως χρηματικὴ καταβολὴ τῶν 30,000 δραχμῶν ἔπρεπε νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ Φρουραρχεῖον; Διατὶ ἐδέχθητε νὰ προβῆτε εἰς συνάλλαγμα, ἐνῷ δὲν ἐξετελέσθησαν οἱ ὅροι, ὑφ’ οὓς τὸ συνάλλαγμα ὤφειλε νὰ τελεσθῇ;» Ἀπόδειξις δέ, ὅτι ταῦτά εἰσιν ἀληθῆ, εἶναι, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπε πρὸς τὸ Φρουραρχεῖον, ὅτι, ἵνα λάβῃ τοῦτο τὴν ἐν λόγῳ ἐγγύησιν παρὰ τῆς Πιστωτικῆς Τραπέζης, ἔπρεπε νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κυρίου μειοδότου. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: ἐὰν ὁ μειοδότης κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἔλεγεν, ὅτι «ἐγὼ δὲν κατέθηκα ἐγγύησιν εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, ἡ κατατεθεῖσα ἐγγύησις δὲν συναποτελεῖ προαίρεσιν πρὸς καταρτισμὸν συναλλάγματος», τί θὰ ἐγίνετο; Καὶ διατὶ τέλος πάντων τὸ Ὑπουργεῖον παρήγγειλε πρὸς τὸ Φρουραρχεῖον, ὅτι, ἵνα ληφθῇ ἡ λόγῳ ἐγγυήσεως καταβολή, ἔπρεπε νὰ γένηται συνεννόησις τῆς Πιστωτικῆς πρὸς τὸν ἐν λόγῳ μειοδότην. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται, Κύριοι, εἶναι ἀκριβὲς καὶ δίκαιον τὸ προβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι δὲν ἐδέχθη τοὺς λοιποὺς μειοδότας, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δῆθεν δὲν εἶχον καταθέσει τὴν ἐκ 30,000 δραχμῶν ἐγγύησιν, ὅτε ἐποιοῦντο τὰς νέας προσφοράς; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ λόγος οὗτος δὲν εἶναι δίκαιος, δὲν εἶναι νόμιμος· αὐτοὶ ἦσαν ὑπόχρεοι νὰ καταθέσωσι τὰς 30,000 δραχμῶν, μόνον ἐὰν προεκηρύσσετο ἡ δημοπρασία, ἵνα προσέλθωσιν εἰς τὸν συναγωνισμόν· ἀλλ’ ὅταν αὐτοὶ δι’ ἀναφορᾶς προσφέρωσι πλείονα, νομίζω, ὅτι οὐδαμῶς ἦσαν ὑπόχρεοι νὰ προσέλθωσιν εἰς χρηματικὴν προκαταβολήν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, Κύριοι, καὶ ἓν ἄλλο ἐρώτημα: ποῖος ἦτο ὁ κίνδυνος ὁ προφανής, ὁ πρόδηλος, ὁ ἐπείγων, δι’ ὃν ὁ κ. Πρωθυπουργός, λαμβάνων ἔγγραφον δήλωσιν περὶ μεγαλειτέρας μειοδοσίας, δὲν προέβη εἰς νέαν δημοπρασίαν; Τὸ συνάλλαγμα βεβαίως δὲν εἶχεν ἀποτελεσθῆ, διότι δὲν εἶχε κοινοποιήσει, ὡς ἀποδεικνύεται, τὴν ἔγκρισιν, κίνδυνος δὲν ὑφίστατο, μὴ τυχὸν δὲν παρουσιασθῶσιν ἐν ἐπαναλαμβανομένῳ συναγωνισμῷ μειοδόται, διότι ἦτο ἀποδεδειγμένον, ὅτι μειοδόται θὰ προσήρχοντο πολλοί, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ὁ συναγωνισμὸς ἐλάμβανε χώραν δημοσίᾳ. Τὸ κατεπεῖγον τῆς τροφοδοσίας τῶν κτηνῶν τῆς φρουρᾶς; Οὐδὲ αὐτό· διότι εἴδομεν, ὅτι αὐταὶ αἱ δημοπρασίαι ἐνηργοῦντο μετὰ καταπληκτικῆς ταχύτητος παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· σήμερον ἐδημοσίευεν ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν προεκάλει εἰς συναγωνισμὸν τοὺς μειοδότας. Λοιπὸν ἰδοὺ ἕτερον ἐρώτημα. Ἀρχίσατε, παρακαλῶ, ἐξ ἀρχῆς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν· θέλετε ἰδεῖ ἀμφιβόλους γνωμοδοτήσεις Ἐπιτροπῶν, θέλετε ἰδεῖ δημοπρασίας, μεταβαλλομένας ἀπὸ φανερῶν εἰς μυστικὰς ἐνσφραγίστων δελτίων, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ὄπισθεν ταύτης τῆς ὑποθέσεως κρύπτεται πρόσωπόν τι, ὅπερ προσεπάθει μὲ πᾶσαν ἐπιμέλειαν νὰ συμβῇ τὸ ἐναντίον ἐκείνου, ὅπερ ὁρίζουσιν οἱ νόμοι, δηλαδὴ νὰ γίνῃ μυστικοδοσία, οὕτως εἰπεῖν, καὶ οὐχὶ δημοπρασία, αὐτὴ εἶναι ἡ λέξις. Ὅταν θὰ ἐρωτῶσιν οἱ μεταγενέστεροι ἐπὶ τοῦ προκειμένου, τί ἐγένετο; θὰ λαμβάνωσι τὴν ἀπάντησιν: «μυστικοδοσία»· αὐτὴ εἶναι ἡ λέξις. Ποῦ εἶναι ἡ δημοπρασία; Δημοπρασία ἄνευ δημοσιότητος, δημοπρασία φιλοτεχνουμένη κατ’ αὐτὸν τὸν παράδοξον τρόπον...

§122ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Νὰ γίνῃ διακοπή, κύριε Πρόεδρε.

§123ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Προτείνω διακοπὴν μιᾶς ὥρας.

§124ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ τελειώσῃ ὁ κ. Λεβίδης.

§125ΤΙΝΕΣ. Θὰ μακρηγορήσῃ, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συνήθης διακοπή.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις (θόρυβος).

§127ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§128ΤΙΝΕΣ. Ἡ Βουλὴ ἐδέχθη ἤδη τὴν διακοπήν, κύριε Πρόεδρε.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. (Γενομένης διακοπῆς ἐπὶ 1½ ὥραν, συνέρχονται οἱ Βουλευταὶ περὶ ὥραν 10ην).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, ἵνα βεβαιωθῇ ἂν ὑπάρχῃ ἀπαρτία, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν προσελθόντων Βουλευτῶν δὲν φαίνεται ἱκανὸς πρὸς ἀπαρτίαν. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 10 καὶ 15′ μ. μ.