1886.03.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64

Τῆς 31 Μαρτίου 1886.

(Δευτέρα)

Ὥρα 3 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητρακάκης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τοὺς ἐπιτίμους φαλαγγίτας. (Ὅρα Παράρτημα). Διάφοροι βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ προβιβασμοῦ τῶν δοκίμων Αʹ. τάξεως. (Ὅρα Παράρτημα). Θέλουσι τυπωθῆ ἀμφότερα καὶ διανεμηθῆ. Οἱ ἔχοντες παραπήγματα εἰς Ἀμπελοκήπους πλησίον τῶν στρατώνων παρακαλοῦσι νὰ ἀνοιχθῶσιν αἱ θύραι διὰ νὰ ἐξέρχωνται οἱ στρατιῶται ὅπως καὶ πρότερον, διότι ἐπὶ τῷ σκοπῷ τούτῳ ἤγειραν τὰ παραπήγματά των, ἀλλ’ ἤδη δὲν δύνανται νὰ κάμωσι χρῆσιν αὐτῶν, διότι ἐμποδίζεται ἡ ἔξοδος τῶν στρατιωτῶν. Θέλει σταλῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§2Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς διενεμήθη κατὰ τὴν εἴσοδον αὐτῶν εἰς τὸ Βουλευτήριον ἐν τῇ παρούσῃ συνεδριάσει ἔντυπόν τι προερχόμενον ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οὐδεμίαν φέρει ὑπογραφήν. Ὅστις δήποτε ἤθελε τὸ ἀναγνώσει δὲν ἤθελέ ποτε πιστεύσει ὡς ἐκ τῶν ἐν αὐτῷ, ὅτι προέρχεται ἐκ Δημοσίου γραφείου, ἀλλὰ ἀναντιῤῥήτως εἶναι ἔγγραφον ὑποβεβλημένον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ κυρίου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Φέρει ἐπιγραφήν· «Ἐπὶ τῆς ἀφορώσης τὸ ἐπιτελικὸν γραφεῖον ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κυρίου Ν. Λεβίδου.» Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσῃ τὴν ἐπερώτησίν του ὅπως ἤθελεν, ἀποβλέπων πρὸς τὸν σκοπόν, ὃν διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ἐπεδίωκεν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἤθελε ν’ ἀποδείξῃ τι καὶ εἶχε πρὸς τοῦτο ἀνάγκην πληροφοριῶν· διετύπωσεν ἑπομένως τὴν ἐπερώτησίν του, ἀποβλέπων πρὸς τὸν σκοπόν, ὃν ἐπεδίωκεν. Ἀλλ’ εἰς τὸν Ὑπουργὸν δὲν ἐπιτρέπεται δι’ ἐγγράφων, ἀφορώντων εἰς αἰτηθείσας πληροφορίας, νὰ συνηγορῇ ὑπὲρ τούτου καὶ νὰ κατηγορῇ ἐκεῖνον. Αἱ πληροφορίαι πρέπει νὰ δίδωνται οἷαι ἐν τῷ γραφείῳ ὑπάρχουσι· μετὰ τὴν ὑποβολὴν δὲ τῶν πληροφοριῶν δύνανται νὰ δίδωνται ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξηγήσεις παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς σχολιασμὸν αὐτῶν καὶ ἀπόδειξιν οιουδήποτε ἰσχυρισμοῦ. Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τὸν τύπον τοῦ ἐγγράφου τούτου θεωρῶ ἐπιλήψιμον, ἔτι μᾶλλον ἐπιλήψιμος εἶναι ἡ οὐσία· καὶ δὲν εἶναι ἄντικρυς ἀντικείμενον εἰς τὴν ἀλήθειαν, κατὰ τὴν οὐσίαν, μόνον ἐπὶ θεμάτων, ἐφ’ ὧν ἠδυνήθη ἡ ὑπηρεσία νὰ ἀπατήσῃ τὸν Ὑπουργόν, ἀλλὰ εἶναι ἄντικρυς ἀντικείμενον εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπληροφορήθη ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐνῷ ἔμαθεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὸ ἀνυπόστατον τῆς πληροφορίας, τὸ ἔγγραφον ὅμως λέγει, ὅτι ἐξεδόθη ἐπὶ τοῦ προκατόχου Ὑπουργείου Διάταγμα, καταργοῦν τὴν πίστωσιν τῶν 800 χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐφεδρείας. Ὅτι ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι ἐντελῶς ἀναληθής, ὅτι τοιοῦτον Διάταγμα δὲν ὑπεγράφη, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤκουσε ταῦτα ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ αὐθεντικῶς βεβαιωθέντα, καὶ ὅμως σήμερον διανέμεται ἔντυπον ἐπίσημον, ἐπαναλαμβάνον τὴν αὐτὴν συκοφαντίαν. Ἰδοὺ τί λέγει: «Οὐδεμία ἐργασία ἐγένετο περὶ ἐφεδρείας, τῆς πιστώσεως τῶν 800 χιλιάδων ἀφαιρεθείσης διὰ δηλώσεως.» Ἡ πίστωσις τῶν 800 χιλιάδων δραχμῶν δὲν ἀφῃρέθη· εἶπον τότε τοῦτο εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ διατάγματος διεγράφη ἡ τοῦ παρελθόντος ἔτους, τοῦ 1884, πίστωσις, ἀφοῦ παρῆλθε τὸ ἔτος καὶ δὲν ἐγένετο χρῆσις αὐτῆς. Προκειμένου περὶ τῆς πιστώσεως τοῦ ἔτους 1885 καὶ τῶν γενικῶν ἀσκήσεων τῶν παρασκευαζομένων διὰ τὸ φθινόπωρον τοῦ 1885, εἰς ἣν πίστωσιν ἀφεώρα ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, δὲν ἐγένετο ἀφαίρεσις, οὔτε διὰ δηλώσεως οὔτε διὰ Διατάγματος, ἀπεναντίας ἡ πίστωσις διετηρήθη καὶ ἐργασία ἐνδελεχὴς ἐγένετο, παρεκάλεσα δὲ νὰ ζητηθῶσι πληροφορίαι παρὰ τοῦ στρατηγοῦ κ. Βοσσὲρ καὶ νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις αὐτοῦ. Ἐζητήθησαν αἱ πληροφορίαι καὶ ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιστολὴν τοῦ Στρατηγοῦ, πρὸς ὃν δὲν εἰξεύρω τίνι τρόπῳ διετύπωσε τὸ θέμα. Μετὰ τὰς δοθείσας εἰς αὐτὸν πληροφορίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε καθῆκον νὰ μὴ ἀπαντήσῃ εἰς ἐπερώτησιν ὡς ἀπαντᾷ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μὴ ἐγίνωσκεν, ὡς ὤφειλε, τὶ ἐγένετο περὶ ἐπιστρατείας, ἠδύνατο νὰ μάθῃ καὶ ἐκ τῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνακοινωθέντων καὶ ἐκ τῶν ἐφημερίδων ὁποία χάριν τοῦ φθινοπωρινοῦ στρατοπέδου εἶχε συντελεσθῇ παρασκευή. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὸν γινώσκοντα ἢ ὀφείλοντα νὰ γινώσκῃ ταῦτα, νὰ παριστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν, στηριζόμενος δῆθεν εἰς τὴν ἐπιστολὴν τοῦ στρατηγοῦ Βοσσὲρ, ὅτι μόνον μαγειρικὰ ἐργαλεῖα ἠγοράσθησαν, ὅτε ἐξ αὐθεντικῶν πινάκων, καταχωρισθέντων ἐν ἐφημερίσι, καταδείκνυται ὅτι «παρηγγέλθησαν ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ χάριν τοῦ στρατοπέδου 2,500 σκηναὶ πλήρεις δι’ ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας, ὅτι δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ἄνοδον εἰς τὴν Ἐξουσίαν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἰς ἣν ἀναγκαζόμεθα ἡμεῖς νὰ ὑπομιμνήσκωμεν ταῦτα, ἔφθασαν ἐκ Γαλλίας καὶ παρελήφθησαν παρ’ ἐπιτροπῶν συσταθεισῶν παρὰ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν 35 χιλιάδες μέτρα ἐρέας διὰ στολὰς, 20 χιλιάδες ἀγγεῖα φαγητοῦ, δι’ ἓν ἄτομον, 8 χιλιάδες ἀγγείων φαγητοῦ δι’ ἐνωμοτίας καὶ 5 χιλιάδες ὑδρίαι λιναὶ χρήσιμοι ἐν ἐκστρατείᾳ, ὅτι εὗρε παραγγελίαν εἰς τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα Νικολέση καὶ Σταμοπούλου διὰ 90 χιλιάδας ὑποδύτας καὶ 90 χιλιάδας σκελέας, ὅτι εὗρε παραγγελίαν εἰς τὸ ἐν Πειραιεῖ κατάστημα ἀδελφῶν Ρετσίνα διὰ 20 χιλιάδας περισκελίδας καὶ 20 χιλιάδας ἀμπέχωνα.» Ταῦτα πάντα εἶναι δημοσιευμένα, ἡ δὲ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου δὲν τὰ γινώσκει. Καὶ τί ἄλλο εἰσὶ ταῦτα ἢ προμήθειαι διὰ τὰς ἀσκήσεις τῆς ἐφεδρείας κατὰ τὸ φθινόπωρον τοῦ 1885; Καὶ πῶς εἰς ἐπερώτησιν βουλευτοῦ δίδει τὸ Ὑπουργεῖον τὴν πληροφορίαν, ὅτι οὐδεμία ἐγένετο ἐργασία περὶ ἐφεδρείας; Οὐ μόνον ἐργασία ἐγένετο, ἀλλὰ καὶ συνετελέσθησαν αἱ προμήθειαι. Αὐτοὶ οἱ ἀνεγερθέντες, δὲν λέγω πολυάριθμοι, παρὰ τὴν πρωτεύουσαν στρατῶνες δὲν ἐσχετίζοντο πρὸς τὸ προπασκευαζόμενον στρατόπεδον; Αἱ πρῶται γενικαὶ ἀσκήσεις τῶν ἐφέδρων, κατ’ ἐμὴν γνώμην, δὲν ἠδύναντο νὰ γίνωσιν ἀλλοῦ ἢ μόνον παρὰ τὰς Ἀθήνας, διότι θὰ ἦτο δύσκολος ἀλλαγὴ καὶ ἀνηγέρθησαν στρατῶνες, ἐπρόκειτο δὲ νὰ οἰκοδομήσωμεν καὶ ἄλλους διὰ δύο τάγματα κατὰ τὸ Γουδί. Εἶναι περιττὸν ν’ ἀπαριθμήσω τ’ ἄλλα, ὅσα ἐγένοντο εἰς παρασκευὴν τῶν γενικῶν ἀσκήσεων πρὸς τοὺς ἔχοντας γνῶσιν τῆς περιβοήτου ἐγκυκλίου τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 52 ἀπὸ 2 Ἰανουαρίου 1885. Ἐνῷ δὲ τοιαῦτα ἐγένοντο, ἐνῷ ἡ παρασκευὴ ἦτο οὕτω πλήρης, ἐπιτρέπεται εἰς Ὑπουργὸν ν’ ἀνακοινοῖ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι οὐδὲν ἐγένετο περὶ ἐφεδρείας, καὶ νὰ παριστᾷ ὡς καταργηθεῖσαν πίστωσιν, παρ’ ἡμῶν μὲν διατηρηθεῖσαν ἐν πλήρει ἰσχύϊ, παρὰ τῆς παρούσης δὲ Κυβερνήσεως διαγραφεῖσαν ὡς μὴ ὤφειλεν; Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὕτη ἡ ἐν τῷ ἐντύπῳ ἐσφαλμένη πληροφορία. Πᾶσαι αἱ πληροφορίαι τοῦ πρωτοφανοῦς τούτου ἐντύπου ἄντικρυς ἀντίκεινται πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Ἀκούσατε τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἐγγράφου τοῦ ὄντως παραδόξου τούτου ἐγγράφου. «Μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ ἔτους 1885 οὐδεμία μελέτη ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλίας, Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου εὑρέθη ἐν τῷ γραφείῳ. Ἐκθέσεις τινὲς μόνον τοῦ ἔτους 1878 εὑρέθησαν, ὧν τινες κατὰ τὸ ἐφικτὸν ἐπ’ ἐσχάτων συνεπληρώθησαν.» Ἐδῶ ἐλήφθη φροντὶς, ἵνα καλυφθῇ κατὰ τύπους ἡ ψευδολογία. Προσετέθη μία λέξις, ἥτις κατὰ τύπους δύναται ν’ ἀπαλλάξῃ τὸν Ὑπουργὸν ἀπὸ τῆς εὐθύνης, ὅτι δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν· προσετέθη ὅτι δὲν εὑρέθησαν αἱ μελέται ἐν τῷ γραφείῳ. Πιθανὸν νὰ μὴ εὑρέθησαν ἐν τῷ γραφείῳ. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἠρώτησεν ἂν ἐγένοντο ἐργασίαι, ἀδιάφορον εἰς ποῖον γραφεῖον εὑρίσκοντο καὶ παρὰ τίνος γραφείου διηυθύνοντο αἱ ἐργασίαι. Ὑπάρχει τις ἐξ ὅλων τῶν βουλευτῶν τῆς Θεσσαλίας ὁ ἀγνοῶν τὰ πολλὰ ἔργα συγκοινωνίας, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἐν Θεσσαλίᾳ; Ὑπάρχει τις αὐτῶν ὁ ἀγνοῶν τὰς καταστροφὰς τῶν ἐκτελουμένων ἔργων, ἐφ’ αἷς εὐθύνεται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, τὴν ζημίαν ἑκατομμυρίων, ἣν ἐπήνεγκεν ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, ἥτις, μὴ ἀναγνωρίζουσα τὴν ἀνάγκην τῶν στρατιωτικῶν ὁδῶν, διέταξε νὰ σταματήσῃ ἡ ἐν Θεσσαλίᾳ ὁδοποιΐα, παραδοῦσα οὕτως εἰς καταστροφὴν τὰς ἐκτελουμένας ὁδούς; Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὁδῶν ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Τύρναβον, ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Τρίκκαλα, ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Ἁγυιὰν ἦτο ἐν πλήρει ἐνεργείᾳ, καὶ ἡ ἐργασία ἐπὶ τῶν ὁδῶν τούτων ἐσταμάτησε κατόπιν διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, δοθείσης εὐθὺς ὡς ἀνῆλθεν εἰς τὴν Ἐξουσίαν, ὡς ἂν ἦσαν αὗται ἐγκληματικαὶ ἐργασίαι, αἱ ἀναπόφευκτοι αὗται ἐργασίαι πρὸς πᾶσαν ἐνέργειαν στρατιωτικήν. Ἐκ τοῦ ἐντύπου τούτου—θὰ ἦτο ἀηδὲς ν’ ἀναγνώσω τὸ ὅλον—ἐξάγεται ὅτι οὐδεμία ἐγένετο μελέτη ἀκριβὴς ἐκεῖ ὅπου ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ τῶν μηχανικῶν ἰδιαίτατα εἰργάσθη· ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ ἐμελέτησε καθ’ ὅλας τὰς διευθύνσεις τὰ τῆς ἐσωτερικῆς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς συγκοινωνίας ταύτης πρὸς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Ἤπειρον. Ὁ ὑποδιευθυντὴς τῆς ἀποστολῆς κ. Cottoland αὐτοπροσώπως ἐπεσκόπησε τὴν γραμμὴν ἀπὸ Καλαμπάκας μέχρις Ἄρτης, ἵνα μελετήσῃ τὸ κατορθωτὸν τῆς τοιαύτης συγκοινωνίας Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου ἐν τῷ μέσῳ τῶν μεγάλων δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας παρέχει τὸ ἀκανόνιστον τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς πρὸς τὴν Ἤπειρον. Τοιαῦται καὶ τοσαῦται ὑπῆρξαν αἱ μελέται τῶν Γάλλων μηχανικῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ὡς πρὸς τὰ τῆς συγκοινωνίας, ὥστε χάρις εἰς αὐτὴν κατέστη δυνατὴ σήμερον—πιθανὸν νὰ τὸ ἀγνοῇ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις—ἡ κατάστρωσις χάρτου τῆς Θεσσαλίας, ἡ δὲ ἀποστολὴ τῶν Γάλλων μηχανικῶν θέτει σήμερον τὴν τελευταίαν χεῖρα εἰς χάρτην τῆς Θεσσαλίας παρ’ αὐτῆς συνταχθέντα. Τοσαύτας οἱ μηχανικοὶ οὗτοι ἐποιήσαντο μελέτας καὶ ἐργασίας ὁδοποιΐας καὶ σιδηροδρομικὰς ἐν Θεσσαλίᾳ, ὥστε σχεδιάζοντες τὰς ὁδοὺς καὶ τοὺς σιδηροδρόμους ἔφθασαν εἰς πλήρη ἀναγνώρισιν τοῦ ἐδάφους τῆς χώρας, καὶ δύνανται σήμερον, καταστρώνοντες ὅσα συνεκέντρωσαν χάριν τῆς συγκοινωνίας, νὰ συντάξωσι χάρτην πρωτότυπον. Θὰ εἶναι δὲ οὗτος χρησιμώτατος· διότι, ὡς γνωστόν, καὶ αὐτὸς ὁ χάρτης τοῦ Αὐστριακοῦ Ἐπιτελείου εἶναι πλήρης σφαλμάτων. Εἶναι τόσον ἐσφαλμένος, ὥστε χαραττομένων ἐπ’ αὐτοῦ τῶν γραμμῶν τῶν σιδηροδρόμων, συμβαίνει ὥστε χωρία καὶ θέσεις νὰ παριστῶνται ἀριστερᾷ τῆς γραμμῆς, ἐνῷ κεῖνται πραγματικῶς δεξιά, καὶ ἄλλα ἀντιστρόφως. Μετὰ τοιαύτην ἐνδελεχῆ ἐργασίαν, τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως λέγει, ὅτι οὐδεμία ἐγένετο μελέτη ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου.

§3Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἦτον ἔργον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γνωρίζῃ τὰ τῆς ὁδοποιΐας.

§4ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῷ τῷ ἐπιτελικῷ γραφείῳ εἶχε γίνει ἐργασία ὑπὸ τοῦ διευθύνοντος τὸ γραφεῖον ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀληθές, ὅτι καὶ ἐκεῖνον ἀπεμάκρυνεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διότι τῷ εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ τῆς προκατόχου, πιθανὸν δ’ ἕνεκα τούτου ὁ διάδοχος νὰ μὴ γινώσκῃ τί ἔπραξεν ὁ προκάτοχος. Ὁ κ. Λυκούδης — καὶ ἔχετε, πιστεύω, ὑπόληψιν εἰς τὸ πρόσωπον—.

§5Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἄπειρον.

§6ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Λυκούδης ἐπὶ τῇ συστάσει τοῦ στρατηγοῦ Βοσσὲρ εἶχεν ἐπιληφθῆ τῆς συντάξεως χάρτου τῶν ὁδοιπορικῶν σταθμῶν κατὰ τὸν τύπον τῶν Cartes des étapes de la France. Τὸ ἔργον τοῦτο, ὡς εἶχον μάθει παρὰ τοῦ κ. Λυκούδη πρὶν ἀποχωρήσω ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, ἦτο κατὰ τὸ ἥμισυ τετελεσμένον. Ὅτε ἀνέλαβον τὴν Ἐξουσίαν οἱ νῦν κυβερνῶντες, ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ἐργασία τοῦ κ. Λυκούδη ἔπαυσε. Τὶ περὶ τοῦ χάρτου ἐκείνου οἱ διάδοχοι ἔπραξαν, ἀγνοῶ. Ὑπεθέτω, ὅτι τὸ ἔντυπον λέγον, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο, δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐργασίαν τῶν διαδόχων.

§7Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ........

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἐγὼ ὑποθέτω, ὅτι ἐγράφη ἐν ἀγνοίᾳ ὑμῶν· ἐὰν δὲ προσέξητε, θέλετε εὐκόλως ἀναγνωρίσει καὶ ποῖος τὸ ἔγραψεν ἐκ τῶν περὶ ἑαυτοῦ γραφομένων. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Λεβίδου δὲν ἀφεώρα μόνον εἰς τὰ τῆς συγκοινωνίας, ἀλλ’ ἐν γένει εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἐργασίας πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ αἱ στρατιωτικαὶ ἐργασίαι ἐγένοντο παρ’ αὐτοῦ τοῦ κ. Λυκούδη. Τὸν κ. Λυκούδην εἶχε στείλει ἡ Κυβέρνησις καὶ μετὰ ἄλλων εἰς τὰ σύνορα, κατόπιν τῆς ὑποθέσεως τοῦ Καραλῆ Δερβέν. Εἰς αὐτὸν ἐδόθη ἐντολὴ νὰ σχεδιάσῃ τὰ τῆς ὀχυρώσεως τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ παρεσκευάσθησαν παρ’ αὐτοῦ σχέδια ἀμυντικῶν στρατώνων, ἰδίως παρὰ τὸ Τύρναβον. Ὅτε ἤκουσα χθὲς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀποθαυμάζοντος τὴν κατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ὡς νῦν ἔχει, οὐδὲν εἶπον, διότι δὲν ἐθεώρησα, ὅτι ἔχομεν συμφέρον ν’ ἀμφισβητήσωμεν ἐν ταῖς λεπτομερείαις ὅ,τι πάντες ἐπιθυμοῦμεν. Ἀλλὰ ἂν τῳόντι ἡ κατάστατις τοῦ στρατοῦ εἶναι τοσοῦτον, ὡς τὴν παριστᾶτε, λαμπρὰ, βεβαίως τοιαύτη κατάστασις δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀφετηρίαν, οἵαν παριστᾷ αὐτὴν τὸ ἔντυπον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀπηύθυνε τὰς ἐπερωτήσεις του, εἰς τρόπον ὥστε αἱ πληροφορίαι νὰ δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς μομφήν. Εἶναι τοῦτο δικαίωμά του καὶ οὐδόλως παραπονοῦμαι. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἠρώτησε π. χ. τίνες στρατιωτικαὶ προμήθειαι ἐγένοντο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς πρὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1882. Οὕτω περιωρισμένη εἰς μίαν Κυβέρνησιν τῷ ἐχρησίμευεν ἡ πληροφορία, ἀλλὰ μόνη ἡ πληροφορία αὕτη θὰ παρεῖχεν ἐσφαλμένην ἰδέαν περὶ τῶν πράγματι ἐργασθέντων εἰς τὰ τῶν προμηθειῶν, διότι βεβαίως ἡ Κυβέρνησις, ἡ πρὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1882, εἶχεν ἐργασθῆ σπουδαίως εἰς τὰ τῶν προμηθειῶν, ἀφοῦ καὶ δάνειον 120 ἑκατομμυρίων ἐγένετο πρὸς τοιοῦτον σκοπόν. Ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ προκάτοχος ἐκείνης πῶς εἶχεν ἐργασθῆ; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἶχον δαπανηθῆ εἰς στρατιωτικὰς προμηθείας ἐν τῷ βραχεῖ διαστήματι τῆς κατὰ τὸ 1880 ὑπουργίας μου 24,000,000 δραχμῶν· ἑπομένως ἂν ἡ Κυβέρνησις ἡ κατὰ Μάρτιον τοῦ 1882 ἀναλαβοῦσα τὴν Ἐξουσίαν παρέλαβε πολὺ ὑλικὸν, δὲν ἕπεται ὅτι τὸ ὑλικὸν παρεδόθη εἰς αὐτὴν ὁλόκληρον ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως· πλεῖστον τοῦ ὑλικοῦ ἐκείνου ἀνήγετο εἰς ἐποχὴν προγενεστέραν, εἰς πρόνοιαν αὐτῶν τῶν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1882 κυβερνησάντων· περὶ τούτων ἕκαστος δύναται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν οἵας ἂν θέλῃ σκέψεις, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν, παρὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦνται πληροφορίαι, νὰ ὑποβάλῃ ἄλλο τι εἰμὴ μόνον πίνακας πλήρεις. Τὰς σκέψεις ὀφείλει νὰ ἐπιφυλάττῃ ὁ Ὑπουργὸς ἵνα ἐκθέτῃ αὐτὰς ἀπὸ τοῦ βήματος, γινώσκων ὅτι δύναται εὐθὺς νὰ ἀκούσῃ καὶ τὴν ἀπάντησιν, ἂν τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους δὲν ἀπαγορεύσῃ τὴν ἀνασκευήν. Ἐγὼ εἰς τὴν χθεσινὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐνόμισα, ὅτι τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα μοὶ ἐπέβαλλον νὰ μὴ ἀπαντήσω, ἀλλὰ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι εἶχε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ὡς ὡμίλησε καὶ τοσούτῳ θαῤῥαλεώτερον, ὅσῳ ἠδύνατο νὰ προεικάσῃ ὅτι δὲν θὰ τῷ ἀπήντων. Προκειμένου ὅμως περὶ ἐγγράφου ἐκθέσεως εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως, καθῆκον τοῦ Ὑπουργοῦ ἦτο νὰ περιορισθῇ εἰς ὑποβολὴν πινάκων ξηρῶν, συντεταγμένων κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας παρέχουσι τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου, ἠδύνατο δὲ κατόπιν νὰ σχολιάσῃ αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος, ὡς ἂν αὐτῷ ἐδόκει.

§9Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§10ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου, ἐπιθυμῶν ν’ ἀποκρούσῃ πᾶν ὅ,τι εὑρίσκει ἐν τῷ ἐντύπῳ φύλλῳ, περὶ οὗ ἐλάλησε, κατ’ αὐτοῦ γεγραμμένον, ὑπερέβη τὴν ἐπιθυμίαν του ταύτην. ᾘτιάθη τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐν τῇ Θεσσαλίᾳ ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιίας πρὸς ζημίαν οὐχὶ μόνον τῆς ἐν γένει συγκοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τῆς στρατιωτικῆς συγκοινωνίας. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς αὔριον, ἵνα καταθέσω τὴν ἔκθεσιν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν μοὶ ὑπέβαλεν ἰδίως περὶ τῶν ὁδοποιητικῶν ἐργασιῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅπως λάβῃ ἡ Βουλὴ ἀκριβεστέραν γνῶσιν καὶ σχηματίσῃ οἱανδήποτε θέλει γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου. Διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ ἀναβάλω νὰ ἀπαντήσω· δὲν θέλω δὲ λείψει αὔριον νὰ καταθέσω τὴν ἔκθεσιν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἀνέφερεν, ὅτι ἐγὼ ἔδωκα εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθη ὑπ’ αὐτοῦ κατὰ τὸ 1880, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦτο Πρωθυπουργός, εἰς παραγγελίας πρὸς ἀγορὰν ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ ἐμνήσθην τοῦ ποσοῦ, περὶ οὗ ὁ λόγος, ἀληθῶς, ἀλλ’ οὐχὶ ἐκ πληροφοριῶν ἐπισήμων. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας, Ὑπουργὸς ὢν τότε τῶν Οἰκονομικῶν, εἶχεν εἰπεῖ τότε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ παραγγελίαι τοῦ κ. Τρικούπη, αἱ γενόμεναι ἐν Εὐρώπῃ, ἀνήρχοντο εἰς 24,000,000· ὥστε ὅ,τι εἶπον, δὲν τὸ ἐπορίσθην ἐξ ἐπισήμων πηγῶν, ἀλλ’ ἐκ τῆς πληροφορίας, ἣν ὁ κ. Σωτηρόπουλος εἶχε δώσει τότε εἰς τὴν Βουλὴν.

§11Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ὁλόκληρον τὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν διακοπὴν τῶν ἔργων· διότι εὐθὺς ὡς ἦλθεν εἰς τὴν Ἐξουσίαν, μετ’ ὀλίγον χρόνον διεκόπη ἡ ὁδοποιία, μετεκλήθησαν οἱ Γάλλοι καὶ διετάχθησαν τηλεγραφικῶς νὰ ἀπέλθωσιν ἐκ τῆς Θεσσαλίας. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελλος περὶ τῆς ἀποπομπῆς τῶν Γάλλων μηχανικῶν.

§12ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι παρών, ἀλλὰ θέλει λάβει γνῶσιν· ὁ κ. ὅμως βουλευτὴς δὲν ἀπετέλει μέρος τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν διοίκησιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, καὶ δίκαιον ἔχει ν’ ἀπορῇ διατὶ διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι. Θέλει πληροφορηθῆ καὶ διὰ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θέλουν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ δι’ ὅσων ἄλλων, ἃ θέλω ἀναφέρει ἐντὸς τῆς Βουλῆς, περὶ τῶν αἰτίων.

§13ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω διὰ ποῖον λόγον διεκόπησαν, ἀλλ’ ἀπαιτῶ νὰ ὑποβληθῶσι πάντα τὰ ἔγγραφα, καὶ τότε θέλομεν ἴδει διὰ ποῖον λόγον ἐγένετο ἡ διακοπή.

§14ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἠμφισβήτησα τὸ δικαίωμα τοῦ βουλευτοῦ, διὰ νὰ λάβῃ τὸν κόπον νὰ ἐξηγηθῇ περὶ τούτου· οὐδὲ εἶχεν ἀφορμὴν νὰ τονίσῃ ἐπὶ τοσοῦτον τὴν ἔκφρασιν τῆς ἐπιθυμίας, ὥστε νὰ τὴν κάμῃ ἀπαίτησιν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι θέλω ὑποβάλει πάσας τὰς πληροφορίας, ὅτι θέλω ὑποβάλει καὶ ἐγγράφους πληροφορίας καὶ πληροφορίας ἄλλας, αἵτινες θέλουσι φωτίσει τὸν βουλευτὴν περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ μάθῃ.

§15ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ἀφορῶντος τοὺς ὑπαξιωματικοὺς λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τροπολογίαν τινὰ καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα). Πρό τινων ἡμερῶν ἐξέθηκα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν σημασίαν τῆς ψήφου μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ πολιτικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη χθές. Ἕκαστος λοιπὸν ἐννοεῖ πῶς θὰ διετίθετο ἡ ψῆφός μου καὶ ποίαν ἔννοιαν θὰ εἶχεν, ἐὰν ἤμην παρὼν εἰς τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ προσθέσω, ὅτι ἀπὸ τὸ πόρισμα τῆς ψηφοφορίας ταύτης πρέπει νὰ ἐννοήσῃ καλῶς πόσον ἡ εὐθύνη αὐτοῦ ηὔξησεν ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους· πρέπει νὰ συλλογισθῇ, ὅτι ὅλοι σχεδὸν οἱ Βουλευταὶ ὑπερεψήφισαν ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργείου, κυρίως ἐννοοῦντες, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦνε, ὅτι αὐτὴ ἔχει σκοπὸν νὰ διεκδικήσῃ διὰ τῶν ἰδίων ἡμῶν δυνάμεων καὶ διὰ πάσης θυσίας τὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ ἔννοια τῆς χθεσινῆς ψηφοφορίας. Προσθέτω ἐπίσης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ταῦτα ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν, ὀφείλει νὰ συλλογισθῇ ὅτι πρέπει νὰ προλάβῃ οἱανδήποτε ἐπιδρομὴν κατὰ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ νὰ γείνῃ κυρία αὕτη, διότι ἐπαναλαμβάνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὅστις γίνει κύριος τῆς Θεσσαλονίκης, γίνεται κύριος καὶ τῆς Ἑλλάδος, ὅσον καὶ ἂν αὕτη ἐκταθῇ ἐντεῦθεν τῆς Θεσσαλονίκης· ἑπομένως εἰς οὐδὲν ἤθελε μᾶς χρησιμεύσει πᾶσα ἐδαφικὴ ἔκτασις ἄνευ τῆς Θεσσαλονίκης.

§16Ν. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Γινώσκετε, ὅτι τὸ μόνον εἰσόδημα, διὰ τοῦ ὁποίου συντηροῦνται οἱ Δῆμοι τῶν Ἰονίων νήσων ἐκτὸς τῶν πόλεων τῶν παραλίων εἶναι τὸ εἰσπραττόμενον διὰ τῶν τελωνείων· ἀλλὰ τὸ εἰσόδημα τοῦτο δὲν δίδεται ὑπὸ τῶν τελωνῶν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν εἰσπράκτορα τοῦ Δήμου, ἀλλὰ στέλλεται εἰς τοὺς ταμίας, οἱ δὲ ταμίαι δυνάμει ὑφισταμένου νόμου διανέμουσιν αὐτὸ ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τῶν Δήμων εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς τοῦ ἔτους. Πρὸ πολλοῦ τὸ εἰσόδημα τοῦτο καθυστερεῖται. Πρὶν ἀναχωρήσω εἰς Κεφαλληνίαν, εἶχε διαδοθῆ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωσε διαταγὴν πρὸς τὸν ταμίαν τῆς Κεφαλληνίας νὰ μὴ δώσῃ οὔτε λεπτὸν πρὸς τοὺς Δήμους, δὲν ἐπίστευσα ὅμως τὴν διάδοσιν ταύτην, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔκαμα καὶ λόγον. Σήμερον ὅμως μοὶ γράφουν, ὅτι ὁ κ. ταμίας ἐπιμένει ν’ ἀρνεῖται τὴν χορήγησιν τοῦ χρήματος, τοῦ ἀνήκοντος πρὸς τοὺς Δήμους, λέγων, ὅτι τοῦτο πράττει συνεπείᾳ διαταγῆς, ἣν ἔλαβεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐννοεῖται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης διαταγῆς εἶναι ἡ καθ’ ὁλοκληρίαν παραλυσία τῶν Δήμων, μὴ ἐχόντων οὐδὲν εἰσόδημα. Σημειώσατε δὲ, ὅτι τοῦτο ἐπῆλθε συνεπείᾳ ἄλλης καθυστερήσεως, ἥτις εἶχε γίνει ἐπὶ ἓξ καὶ πλέον μῆνας τῇ διαταγῇ τῆς ἐκεῖ Διοικητικῆς Ἀρχῆς.

§17ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ ποίαν ἐποχήν;

§18ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Πρὸ 10 ἢ 12 μηνῶν. Πιστεύω, ὅτι παρεννόησις θὰ συμβαίνῃ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν εἰδικῶς τὸ μέτρον τοῦτο διὰ τοὺς Δήμους ἐκείνους· διότι, ἐὰν ἦτο γενικὸν μέτρον, δὲν ἤθελον ἴσως ὑποβάλει οὐδεμίαν παρατήρησιν. Ἐὰν λοιπὸν παρηρμήνευσεν ὁ κ. Ταμίας διαταγήν τινα τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ ὅπως ἑρμηνεύσῃ αὐτῷ τὴν τοιαύτην διαταγὴν αὐτῆς, καὶ ἑπομένως διατάξῃ τὸν κ. Ταμίαν νὰ δώσῃ τὰ χρήματα, τὰ ἀνήκοντα εἰς τοὺς Δήμους, διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν.

§19ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ Δῆμοι ἔχουσι τὸ καθῆκον νὰ ἐκπληρόνωσι τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας οἱ νόμοι ἀνέθηκαν εἰς αὐτοὺς, ἔχουσι δὲ τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωσιν ὅλα τὰ τέλη καὶ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα οἱ νόμοι ἀπένειμον εἰς αὐτούς. Τὸ δικαίωμα δὲ τοῦτο, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποχωρῇ πρὸ οὐδεμιᾶς ἄλλης ὑποχρεώσεως, καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν ἐσχηματίσθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, εὗρεν ἀπαγόρευσιν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως πρὸς τὰ Ταμεῖα τοῦ Κράτους νὰ μὴ ἀποδίδωσι τὰ εἰσοδήματα εἰς τοὺς Δήμους μέχρις οὗ οἱ Δῆμοι ἐξοφλήσωσιν ὅσα ὤφειλον εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἐκ προκαταβολῶν μισθῶν δημοδιδασκάλων. Ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις ἀνέστειλε τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην καὶ ἐμείωσε τὸ μέτρον τῆς κρατήσεως τῶν δημοτικῶν χρημάτων, ἵνα παράσχῃ εἰς τοὺς Δήμους μέσά τινὰ ὅπως συντηρηθῶσιν. Ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ δώσω παραγγελίαν εἰς τὸν Ταμίαν Κεφαλληνίας τοιαύτην· θέλω ὅμως ἐξετάσει, καὶ, ἂν ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ μου, θέλω ἀναιρέσει αὐτὴν πάραυτα. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι τὸ μέτρον ἂν ἐγένετο τὸ καταγγελλόμενον ὑπὸ τοῦ κυρίου βουλευτοῦ, ἐγένετο οὐχὶ ἐκ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἐξ ἀνεπαρκείας τοῦ Ταμείου, ἵνα ἐκκαθαρίσῃ τοὺς λογαριασμοὺς τῶν Δήμων καὶ διακρίνῃ τὰ εἰς αὐτοὺς ὀφειλόμενα. Ἐν ἑκάστῃ περιπτώσει θέλω ἐξετάσει καὶ θέλω δώσει πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον ἢ μεθαύριον.

§20ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα πρῶτον εἰς τὸ λυπηρὸν γεγονὸς τῆς ἐξυβρίσεως τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας ἐν Φιλιππουπόλει, καὶ δεύτερον εἰς τὸ Ῥωμυλιωτικὸν ζήτημα καὶ τὸ μετ’ αὐτοῦ σχετιζόμενον ἡμέτερον ζήτημα, καὶ τρίτον τὸ ἐπεισόδιον τοῦ ἐν Κρήτῃ ἡμετέρου Προξένου.

§21ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§22ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ μὲν τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀναγομένων εἰς τὰ κατὰ τὴν 23 Ἀπριλίου 1885 λαβόντα χώραν ἐν Φιλιππουπόλει, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ καταθέσω ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἡ ὑπόθεσις ἤδη εἶναι περατωμένη. Περὶ τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ Ῥωμυλιωτικὸν ζήτημα, ἐπεθύμουν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας νὰ καταστήσῃ σαφεστέρους τοὺς λογισμούς του, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω τίνα ἔγγραφα ζητεῖ παρ’ ἐμοῦ διὰ τὰ συμβάντα, τὰ γενόμενα ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Ῥωμυλίᾳ. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐννοῇ τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀνταλλαγέντα μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ περὶ τῆς πολιτικῆς, ἥτις εἰσήχθη καὶ ἐτέθη ἐν ἐφαρμογῇ ἐν Ἑλλάδι, αὐτὰ δὲν εἶναι ἔγγραφα ἀναγόμενα εἰς τὸ Ῥωμυλιωτικὸν ζήτημα, ἀλλ’ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Εἰκάζω δὲ, ὅτι δὲν ἐννοεῖ αὐτά· διότι, ὅταν εἶπεν, ὅτι ἐζήτει τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὸ Ῥωμυλιωτικὸν ζήτημα, προσέθηκε καὶ τὰ ἀναγόμενα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ζήτημα. Ἑπομένως ἄλλα ἔγγραφα ἐννοεῖ καὶ παρακαλῶ νὰ καταστήσῃ σαφεστέραν τὴν πρότασίν του. Περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἐν Κρήτῃ Προξένου δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ὑπόθεσις δὲν εἶναι τετελεσμένη. Ὑπάρχουσι δύο ἢ τρεῖς διακοινώσεις τῆς Ὀθωμανικῆς Πρεσβείας καὶ ἀνακοινώσεις γενόμεναι εἰς τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπαντήσεις. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι ἡ ὑπόθεσις πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς τετελεσμένη, καὶ ἑπομένως θέλω σπεύσει νὰ καταθέσω καὶ τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Τὰ ἔγγραφα ὅμως, τὰ ἀνταλλαγέντα μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν παρὰ ταῖς μεγάλαις Δυνάμεσιν Ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλάδος, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι πρόωρον, ἐὰν ἐκαλούμην, νὰ τὰ καταθέσω, διότι ἡ ὑπόθεσις ἀκόμη δὲν θεωρεῖται ὡς τετελεσμένη· ἡ κατάθεσις δὲ αὐτῶν δὲν ὠφελεῖ ἄλλως κατά τι τὸν κ. βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, οὐδὲ παρέχει εἰς τὴν Βουλὴν φῶς τι, διότι τὰ ἔγγραφα ταῦτα οὐχὶ ἐξ ἡμῶν, ἀλλ’ ἐξ ἄλλων πηγῶν ἴσως περιῆλθον εἰς δημοσιότητα, καὶ διάφοροι ἐφημερίδες τῆς Εὐρώπης ἐδημοσίευσαν αὐτά. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς ἤθελε ζητήσει τὰ κείμενα τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐν ταῖς Εὐρωπαϊκαῖς ἐφημερίσιν, ἤθελον τῷ δόσει προθύμως πληροφορίαν, ἐὰν εἶναι πιστὴ ἡ δημοσίευσις αὐτῶν.

§23ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ῥωμυλιωτικὸν ζήτημα ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὰς Δυνάμεις παρατηρήσεις, ἀναγομένας εἰς αὐτὸ σχετικῶς πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Βεβαίως συνεπείᾳ τῶν τοιούτων ἐγγράφων ἀντηλλάγη μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῶν ἄλλων Δυνάμεων καὶ τῆς Τουρκίας διπλωματικὴ ἀλληλογραφία. Καθ’ ὅσον δὲν προσβάλλονται τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ πρέπον νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ὅπως λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν ἡ Βουλή. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τινὰ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐδημοσιεύθησαν διὰ τῶν ξένων ἐφημερίδων, ἀλλ’ ἡ Βουλή, νομίζω, ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπίσημον δημοσίευσιν αὐτῶν, διότι καὶ πολλοὶ βουλευταὶ δὲν γνωρίζουσι ξένας γλώσσας. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἀρκετὰ προκεχωρημένον, καὶ ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις χωρὶς βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ Τόπου νὰ καταθέσῃ ἅπασαν τὴν ἀλληλογραφίαν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγγέλλω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὀλίγον πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως ὁ παλαιὸς κλητὴρ τῆς Βουλῆς Γιαννουλάτος προσβληθεὶς ἐντὸς τῆς Αἰθούσης ὑπὸ ἀποπληξίας ἐτελεύτησε, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ πίστωσιν 200 δραχμῶν διὰ τὴν ταφήν του καὶ διὰ τὰς πρώτας ἀνάγκας τῆς οἰκογενείας του.

§25ΤΙΝΕΣ. 300.

§26ΕΤΕΡΟΙ. 200.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τριακοσίας;

§28ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§29ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σκανδαλίζομαι νὰ ἐρωτήσω μετὰ τὴν ἀμφιβολίαν, ἐὰν ἔπρεπε νὰ δοθοῦν 200 ἢ 300 δραχμαὶ διὰ τὴν κηδείαν ἑνὸς δυστυχοῦς κλητῆρος, ὅστις ἀπέθανεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ πρὸ μικροῦ ἐν τῇ Αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἤκουσα ψιθυριζόμενον, ὅτι πρόκειται νὰ δοθῇ ἀμοιβὴ εἰς τοὺς βουλευτὰς διὰ τὴν συνέχειαν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκτάκτου Συνόδου καὶ πόση. Εἶναι καλὸν νὰ μάθωμεν μετὰ τὴν συγκροτηθεῖσαν πρὸ μικροῦ πάλην ἕνεκεν φειδοῦς πρὸς τὸν Δημόσιον πλοῦτον, ἐὰν ἐφαρμόζωμεν τὸν αὐτὸν κανόνα, προκειμένου καὶ περὶ τοῦ ἡμετέρου βαλαντίου.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ λογιστικοῦ θὰ τὸ μάθετε.

§31ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὅταν πληρωθῶσι τὰ χρήματα, θὰ ἦναι κατόπιν ἑορτῆς.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπογράφω καμμίαν ἀπόδειξιν, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἀποφασίσῃ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ψηφίζονται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια. Εἰς αʹ) συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείου 25,000,000 ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια. Εἰς βʹ) συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ προβιβασμοῦ τῶν δοκίμων πρώτης τάξεως τοῦ Β. Ναυτικοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου. Εἰς αʹ) συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων ναυτικῶν μέτρων. Εἰς αʹ) συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κατατάξεως ὡς ἐπικούρων μηχανικῶν τῶν κληρωτῶν ἢ ἐπιστράτων τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας).

§33ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελεν εἶσθαι καλὸν εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσιν εἰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, νὰ ἐτίθετο ὡς τελευταῖον ἄρθρον, ὅτι ταῦτα ἰσχύουσι καθ’ ὅσον ἤθελον ἐξακολουθήσει ὑφιστάμεναι αἱ ἐθνικαὶ ἀνάγκαι, χάριν τῶν ὁποίων ψηφίζονται, διὰ νὰ μὴ ἀνοίγωμεν στάδιον ἀξιώσεων καὶ ὑποχρεώσεων.

§34ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου δίδει σαφῆ ἔννοιαν εἰς πάντα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, ὅτι οἱ νόμοι αὐτοὶ εἶνε ἐντελῶς διαβατικοί. (Ἀναγινώσκεται εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων ναυτικῶν μέτρων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. (Ὠσαύτως εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπικούρων ἰατρῶν, φαρμακοποιῶν, καὶ νοσοκόμων τοῦ Β. Ναυτικοῦ).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατατάξεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν.

§36ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§37Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἐναντιοῦμαι εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἐναντιοῦμαι δὲ εἰς αὐτὸ, καὶ ἂν ἡ φράσις περὶ «μάχης» ἀποδεικνύῃ ὅτι δύναται ἐν ἐνδεχομένῃ περιπτώσει νὰ δοθῇ καὶ διοίκησις εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους. Δὲν θεωρῶ ὅτι εἶναι πρέπον ν’ ἀποκλεισθῶσιν οὗτοι τῆς διοικήσεως· ἀπηύθυνα δὲ τὴν ἐρώτησιν ἵνα δοθῇ ἑρμηνεία, μὴ δεσμεύουσα τὸν Ὑπουργὸν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, διότι ἐν ἐνδεχομένῃ περιπτώσει δύναται ἡ πλήρης ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου ἄνευ περιορισμοῦ τινος ν’ ἀποδειχθῇ ὠφέλιμος. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον δὲν ἀνθίσταμαι, καθ’ ὅσον ὑπάρχουσι ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ περιορισμοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζουσι ἐξ ἰδιοτελείας τὴν κατάταξιν· τοιοῦτος εἶνε ὁ περιορισμὸς, καθ’ ὃν διατηροῦσι τὸν βαθμὸν οἱ κατατασσόμενοι μόνον ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ ἐν πολέμῳ, εὐθὺς δὲ ὡς παύσῃ ἡ ἐπιστράτευσις ἢ ὁ πόλεμος, ἀπέρχεται τῶν τάξεων ὁ διορισθείς· ὥστε δὲν δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι διὰ πλαγίων μέσων θὰ ἦναι δυνατὴ ἡ περιγραφὴ τοῦ νόμου ὅπως ὑπεισέλθῃ τις εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἀξιωματικὸς διὰ τρόπου ἄλλου παρ’ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἡ ἐν τῇ Χώρᾳ ἡμῶν νομοθεσία ἐπιτρέπει. Ἀλλ’ ὑπάρχουσί τινα ἐν τῇ συντάξει τοῦ ἄρθρου, περὶ ὧν πρέπει νὰ δοθῶσιν ἐξηγήσεις, ἵνα μὴ παρουσιασθῶσι κατόπιν ἄτοπα. Οὕτως, ὡς εἶνε συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον, φαίνεται, ὅτι δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ τις χωρὶς νὰ πολιτογραφηθῇ· μάλιστα δὲ ἂν πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ οὗτος καὶ διοίκησις, θὰ εἶνε ἄτοπον νὰ μὴν εἶνε πολιτογραφημένος. Δὲν εἶνε δὲ ὡς φαίνεται ἁπλῆ παράλειψις ἡ μὴ ἀπαίτησις τῆς πολιτογραφήσεως, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει τὴν φράσιν σχεδὸν ἀπαράλλακτον πρὸς τὸν νόμον ΠΛΓʹ τῆς 31 Μαρτίου 1881 περὶ κατατάξεως τῶν ἐκ τῶν γειτνιακῶν ἐπαρχιῶν ἀξιωματικῶν· ἐνῷ δὲ κατὰ τὰ ἄλλα εἶνε ὅμοιον, δὲν περιέχει τὴν περὶ πολιτογραφήσεως διάταξιν. Ὑποθέτω ὅτι ἡ παράλειψις ἐγένετο σκοπίμως. Ἂν δὲν ἐγένετο σκοπίμως, προκαλῶ εἰς τοῦτο τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐπίσης εὑρίσκω ἑτέραν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ κειμένου τοῦ Νομοσχεδίου καὶ τοῦ νόμου ἐκείνου, τὴν λέξιν «εὐρωπαϊκῶν στρατῶν» ἐνῷ ἐν τῷ κειμένῳ νόμῳ ἔχομεν «ξένων». Κατὰ τὸ γράμμα τοῦ νομοσχεδίου δὲν δύναται νὰ καταταχθῇ εἷς Ἀμερικανὸς, ἀμφίβολον δὲ ἂν δύναται νὰ καταταχθῇ ἀξιωματικὸς τοῦ Ὀθωμανικοῦ στρατοῦ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέξις «εὐρωπαϊκῶν» ἔχει τὴν γενικωτέραν ἐκείνην ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν εἰς αὐτὴν ἐν τῇ κοινῇ ὁμιλίᾳ, ἤτοι τὴν ἔννοιαν τῆς λέξεως «ξένων» ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ γραφῇ «ξένων». Ἐπίσης ἐρωτῶ ἐὰν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ διατηρηθῇ ἐν ἰσχύι ὁ νόμος ΠΛΓʹ τῆς 31 Μαρτίου 1881 περὶ κατατάξεως ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν γειτνιακῶν ἐπαρχιῶν καταγομένων καὶ ὑπηρετησάντων εἰς ξένους στρατούς. Ἐῤῥέθη ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἰσχύει σήμερον, ἀλλὰ τὸ ῥηθὲν τοῦτο παρὰ τινων δὲν φαίνεται ἀκριβές. Ὅταν τις παρατηρήσῃ τὸ γράμμα τοῦ νόμου, βλέπει ὅτι ὁ νόμος ἐξακολουθεῖ ἰσχύων. Ἤδη ψηφιζομένου τοῦ νέου νόμου, θεωρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθῇ ἰσχύων ὁ παλαιὸς νόμος· ἂν δὲ θεωρῇ ὅτι εἶνε περιττὸς, πρέπει νὰ καταχωρίσῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν, καταργοῦσαν τὸν κείμενον νόμον ΠΛΓʹ.

§39ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας δὲν ὑπέβαλον διὰ νὰ προκληθῇ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν συζήτησις, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκθέσητε τὴν γνώμην σας, καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ παρατηρῶ ὅτι, ἂν ἐν τῇ περιπτώσει τοῦ πρώτου ἐδαφίου δὲν ἀπαιτῆται ἡ πολιτογράφησις, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἀπαιτεῖται πολιτογράφησις καὶ ἐν τῇ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, καὶ θὰ ἔχωμεν οὕτω συνέχειαν ὅτι δύναται ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος νὰ καταταχθῇ διαρκῶς ἐν τῷ στρατῷ ἄνευ πολιτογραφήσεως.

§41Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος λέγει, ὅτι μόνον πολῖται Ἕλληνες δύνανται νὰ λάβωσι δημόσιον ὑπηρεσίαν, ὥστε ἡ ὑποχρέωσις αὕτη, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κύριος Τρικούπης, ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ ἑπομένως εἶνε ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ πολιτογράφησις κατὰ τὰς γενικὰς διατάξεις, ἀπαιτεῖται διετία.

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑπάρχει νόμος νεώτερος συντομεύων τὸν χρόνον.

§43ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Τὸ περὶ πολιτογραφήσεως ζήτημα αὐτὸ εἶνε σπουδαῖον. Πρό τινος χρόνου ὁ κύριος Τρικούπης κατέταξεν ἐν τῷ ἡμετέρῳ στρατῷ ἐπικούρους ἀξιωματικοὺς ἐπὶ ὡρισμένῳ χρόνῳ, ἀλλ’ ὅταν ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἔληξεν ἢ καὶ ὅταν ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶχεν ἀνάγκην αὐτῶν, οἱ τοιοῦτοι ἠθέλησαν ν’ ἀναχωρήσωσι διὰ τὰς πατρίδας των, ἀλλὰ δὲν ἠδύναντο νὰ λάβωσιν ἐξωτερικὸν διαβατήριον παρὰ τῶν Προξένων τοῦ Τόπου των, διότι μετὰ τὴν κατάταξίν των εἰς τὸν στρατὸν ἀπώλεσαν τὴν ἰθαγένειαν.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶχον πολιτογραφηθῆ αὐτοί, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ καταταχθοῦν, πρὶν πολιτογραφηθοῦν.

§45ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Διὰ τοὺς ἐπικούρους κτηνιάτρους ὁμιλῶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον πολιτογραφηθῆ καὶ οἱ ὁποῖοι σᾶς παρεπονέθησαν.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν νέον νόμον δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη παρελεύσεως χρόνου, ἀρκεῖ Διάταγμα· εἶχον πολιτογραφηθῆ.

§47Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§48ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος· τὰ βεβιασμένα αὐτὰ μέτρα βλάπτουν. Ὁ ξένος ἀξιωματικὸς, ὁ μὴ γνωρίζων τὴν γλῶσσαν καὶ τὰ ἤθη, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀποτύχῃ· πιθανὸν δὲ νὰ τοποθετηθοῦν οὗτοι εἰς θέσεις ἐπικαίρους καὶ νὰ ἐπέλθῃ μεγάλη ζημία καὶ εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὸν Τόπον. Ἐπαναλαμβάνω δὲ τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ὅπως τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἐκτελεσθῶσι μόνον κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου, διότι ἡ ἐπιστράτευσις ἐνδεχόμενον νὰ παραταθῇ καὶ παρατεινομένη νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς πολλοὺς διορισμοὺς, καὶ κατόπιν νὰ διατελῇ τὸ Κράτος ὑπὸ τὸ βάρος τῆς μισθοδοσίας τῶν νέων ἀξιωματικῶν. Γνωρίζομεν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν διατελοῦμεν, νὰ μὴ χειροτερεύσωμεν αὐτὴν μόνον μὲ τὴν ὑπόθεσιν ὅτι θὰ προβῶμεν εἰς πόλεμον· πρέπει νὰ εἶναι βεβαία ἡ κήρυξις τοῦ πολέμου, καὶ μόνον τότε νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων αὐτῶν.

§49ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπὸ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ζητεῖ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ ἔλθωσιν οἱ ἀξιωματικοί, νομίζω ὅτι δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ· διότι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ φύγωσιν ἀπὸ τὸν στρατόν των καὶ ἀπὸ τὴν πατρίδα των εἰς τοιαύτας περιστάσεις, δὲν θὰ ἔλθωσιν ἐδῶ νὰ γράφωσιν ἔγγραφα καὶ νὰ παρακολουθῶσι τοὺς στρατηγοὺς, ἀλλὰ νὰ πολεμήσωσι παραπλεύρως τῶν στρατιωτῶν Ἑλλήνων. Λοιπὸν ἂν ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἰδῇ ὅτι δὲν θὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ παρακολουθῇ τὸν στρατηγὸν ἢ ἓν μηχανικὸν σῶμα, φρονῶ ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ οὐδεὶς νὰ καταταχθῇ, καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καταστρέφεται. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὕστερον ἀπὸ ὅλα ὅσα ἐξετέθησαν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον.

§50ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἀρκετὰ ἀκανθῶδες, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καλῶς. Δὲν εἶμαι προκατειλημμένος οὔτε κατὰ, οὔτε ὑπὲρ, καὶ δὲν ἐνδιαφέρομαι· πρέπει νὰ θεωρηθῇ, κύριοι, ὑπὸ δύω ἐπόψεις, πολιτικὴν καὶ στρατιωτικήν. Πολιτικῶς συμφέρει, διότι αὐτοὶ ὄντες ἀξιωματικοὶ ἔχουν μίαν θέσιν εἰς τὴν πατρίδα των, ἔχουν καὶ συγγενεῖς, ἔχουν φίλους καὶ τὸ τοιοῦτον θὰ ὠφελήσῃ τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἐπισύρῃ βεβαιότατα τὰς συμπαθείας τῶν περὶ αὐτοὺς καὶ τῶν ὁμοφύλων αὐτῶν. Ὡς πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἔποψιν ὀλίγας ὠφελείας θὰ παράσχωσιν ἐν τῷ στρατῷ, διότι τὴν γλῶσσαν τοῦ τόπου δὲν τὴν γνωρίζουν, τὸν τόπον δὲν τὸν γνωρίζουν εἰς τὸ νὰ φανοῦν χρήσιμοι· ἂν ἔλθωσι μὲ σώματα ὠργανισμένα ἐκ τῆς πατρίδος των, τότε μάλιστα, ἢ ἠμπορεῖ νὰ παρακολουθήσουν τὰ ἐπιτελεῖα, καὶ οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ γνωρίζουν Γαλλικά· ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ χρησιμότης δὲν εἶναι παραπολὺ μεγάλη. Ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν.

§51ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι οὔτε ὁ Φαβιέρος, οὔτε ὁ Σανταρόζας ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν κατέσχον θέσεις ἀξιωματικῶν· ἦλθον καὶ ἀνέλαβον καὶ ἄλλοι καθήκοντα ἀξιωματικῶν. Θὰ ἤμην ἐναντίος, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μείνουν μονίμως εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀφοῦ ὅμως εἶναι προσωρινοὶ, εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν ἐδικοί μας ἀξιωματικοὶ δὲν ἐπολέμησαν ὡς ἀξιωματικοὶ, διότι ὁ Βούρβαχης καὶ ὁ Βασιλειάδης διῴκουν τμήματα Γαλλικοῦ στρατοῦ, χωρὶς νὰ εἶναι πολιτογραφημένοι Γάλλοι. Ἀλλὰ καὶ ὁ Σανταρόζας καὶ ὁ Φαβιέρος καὶ ἄλλοι δὲν ἦσαν πολιτογραφημένοι Ἕλληνες.

§52ΚΟΡΠΑΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι σύμφωνος μετὰ τοῦ προλαλήσαντος οὔτε μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, διότι νομίζω ὅτι ἡ παραδοχὴ ξένων ἀξιωματικῶν ἔσται ἐπιβλαβὴς δι’ οὓς λόγους καὶ ὁ ἔντιμος ἐξ Ἠλείας Βουλευτὴς καὶ ἄλλοι μετ’ αὐτὸν ἐξέθηκαν. Ἔχομεν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει ἐν τοιαύταις στιγμαῖς νὰ δεχθῇ ἀξιωματικοὺς καταγομένους ἐκ Θεσσαλίας, Ἠπείρου καὶ Μακεδονίας καὶ τῶν πέριξ. Ἑπομένως ἔχομεν μίαν πηγὴν, ἐξ ἧς δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ἀριθμόν τινα ἀξιωματικῶν, καὶ περὶ τούτου δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ψηφίσωμεν ἕτερον νόμον· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἀναγκαῖον νὰ ἐκταθῇ τὸ εὐεργέτημα τοῦτο εἰς ἄλλας Ἑλληνικὰς χώρας, ἀντὶ ξένων ἀξιωματικῶν ἢ νὰ δεχθῶμεν νὰ πολιτογράφωνται οἱ ξένοι ἀξιωματικοὶ ἢ νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν κύκλον τοῦ ἰσχύοντος ἤδη νόμου καὶ νὰ δεχθῶμεν ἐκ μέρους Κρήτης, Μικρᾶς Ἀσίας ἢ ἐξ ἄλλων Ἑλληνικῶν μερῶν· διότι, ἂν ψηφίσωμεν τὸν νόμον αὐτὸν, ὅταν οἱ ξένοι ἀξιωματικοὶ δὲν ἔχουν βεβαιότητα ὅτι θὰ μείνωσι διαρκῶς ἐν τῷ στρατῷ καὶ τὴν βεβαιότητα ταύτην θὰ τὴν ἀποκτήσωσι μετὰ τὸν πόλεμον, βεβαίως δὲν θὰ ἐγκαταλίπωσι τὴν θέσιν αὐτῶν εἰς τοὺς στρατοὺς, εἰς οὓς ἀνήκουσι, διὰ νὰ ὑπηρετήσωσιν ἄνευ ἐλπίδος, ἐνῷ τοὐναντίον θὰ συμβῇ ὅταν μείνωσι, καὶ ἴσως αἱ περιστάσεις ἐπιτρέψωσι νὰ μείνωσιν. Οἱ δὲ Ἕλληνες θὰ εἶναι δεκτοὶ, διότι θὰ εἶναι ἐκ καταγωγῆς Ἕλληνες. Ἑπομένως νομίζω ὅτι, ἂν ἀντὶ τῶν ξένων θέσωμεν μίαν διάκρισιν ἢ Ἑλληνικῆς καταγωγῆς, τότε τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει ἀξίαν.

§53Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§54ΑΞΕΛΟΣ. Ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐπανάστασιν τῆς Θεσσαλίας οἱ ξένοι ἀξιωματικοὶ προσέφερον ὑπηρεσίαν, ἥτις ἔφερε καρποὺς, καὶ εἰς τὴν Κρητικὴν ἐπανάστασιν εἰργάσθησαν τόσον προθύμως καὶ φιλοτίμως καὶ ἠνάγκασαν καὶ τοὺς ἄλλους ἀξιωματικοὺς νὰ συναγωνίζωνται ὁ εἷς πρὸς τὸν ἄλλον· πολὺ δὲ περισσότερον θέλουσιν εἶσθαι ὠφέλιμοι εἰς τὸν τακτικὸν στρατὸν οἱ ξένοι οὗτοι ἀξιωματικοί.

§55Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δύναται νὰ μελετηθῇ ὡς τμῆμα γενικωτέρας ἰδέας. Ἵνα ἐξακριβωθῇ, ἴσως ἔπρεπεν ἡ τάξις τῶν Βουλευτῶν ἀξιωματικῶν ἐδῶ νὰ ἦνε πυκνοτέρα. Ἐὰν πρόκειται περὶ πολεμικῆς ἐνεργείας σπουδαίας, εὑρίσκω πολλοὺς λόγους, ἵνα ἀποτεθῇ ἡ Ἑλλὰς ὄχι μόνον εἰς τὸ ἐθνικὸν αἴσθημα τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ πολεμικὸν ἔνστικτον, τὸ ὁποῖον εἶναι διεσκορπισμένον ἁπανταχοῦ, εἰς ὅλην τὴν ἀνθρωπότητα. Περὶ ἐλευθερίας καὶ δόξης ὁ ἀγών. Ὅλοι οἱ γενναῖοι ἄνδρες ἁπανταχοῦ τῆς γῆς ἐννοοῦν τὴν γοητείαν του. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ ἔλθωσι καὶ ξένοι ἄνδρες νὰ πολεμήσωσιν εἰς τὸ πλευρὸν ἡμῶν. Ἐν τῇ ψυχῇ τῶν ἀνδρείων τὸ ἐλατήριον τῶν πολεμικῶν ἀγώνων εἶναι ἰσχυρότατον. Ὅλαι αἱ εὐγενεῖς ἰδέαι εὑρίσκουν θέσιν ἐν αὐτῷ. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπικράτεια θέλῃ πράγματι νὰ ἐπιχειρήσῃ πόλεμον, δύναται νὰ προκηρύξῃ τὴν σύστασιν ξένης λεγεῶνος, εἰς τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ εὕρουν θέσιν ξένοι ἀξιωματικοὶ καὶ νὰ ἐνεργήσουν τῳόντι μὲ ἀποτέλεσμα. Ἀλλ’ ὅταν θέλετε, μακρὰν τῆς γονίμου ταύτης ἰδέας, νὰ μεταφυτεύσητε ἁπλῶς ξένους ἀξιωματικοὺς ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τοῦ ὁποίου τὴν γλῶσσαν δὲν γνωρίζουν, τὰς φιλευτικὰς λεπτομερείας δὲν ἐννοοῦν· ὅταν θέλετε νὰ εἰσαγάγητε ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ τὸ πνεῦμα τῆς διεθνοῦς ἀντιθέσεως, τοῦ ὁποίου τοσάκις ἐδοκιμάσαμεν τὰς ὀδυνηρὰς συνεπείας, μὴ ἐλπίζετε εἰς τὸ πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἔχετε κατ’ ἰδέαν. Σχηματίσατε ὅμως ξένην λεγεῶνα, καλέσατε ἐντὸς αὐτῆς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀληθῆ ἔρωτα πρὸς τὸν πόλεμον, καὶ θέλετε ἰδεῖ πόσον τὰ ἐλατήρια τῆς συγκροτήσεώς της θὰ ἦναι ἀσφαλῆ ἐν τῇ ἁμίλλῃ, τὴν ὁποίαν τὰ μαχόμενα σώματα τῶν στρατῶν ἐπιγινώσκουν.

§56Ν. ΑΞΕΛΟΣ. Μὲ παρεξηγήσατε, διότι δὲν ἐνόουν ὅτι θὰ φιλοτιμηθῶσιν οἱ Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των, ἐὰν παραδεχθῶμεν ἐν τῷ στρατῷ καὶ ξένους ἀξιωματικούς. Ἐγὼ εἶπον καὶ ἐνόουν, ὅτι οἱ ξένοι ἀξιωματικοί, ἐρχόμενοι, εἶναι ἐλατήριον πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν· διότι καὶ εἰς τὴν Κρήτην ἦσαν Ἰταλοὶ καὶ ἐπολέμησαν ἀνδρείως καὶ ὑπερησπίσθησαν ἀρκετὰ ὀχυρώματα. Δὲν ἐννοῶ, ὅτι ἡ φιλοτιμία τῶν ξένων θὰ κεντήσῃ τὴν φιλοτιμίαν τῶν Ἑλλήνων· ἐννοῶ ὅμως, ὅτι, ὅταν καὶ ἡμεῖς ἐσπεύσαμεν εἰς τὴν Γαλλίαν, οἱ ἄνθρωποι ἤνοιξαν τὰς ἀγκάλας των καὶ μᾶς ἐδέχθησαν καὶ μᾶς περιεπτύχθησαν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν ἀνθρώπους, οἵτινες ἔρχονται νὰ πέσωσι παρὰ τὸ πλευρὸν ἡμῶν καὶ νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν ὑποχρέωσίν των, χύνοντες τὸ αἷμα αὐτῶν.

§57Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§58Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§59Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§60ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐγέννησε μίαν ἀμφιβολίαν, ἵνα μὴ εἴπω μίαν ἀντίδρασιν, ἡ παραδοχὴ τῶν ξένων ἀξιωματικῶν, καὶ ἡ ἐν τῇ ἐπαναστάσει γενομένη τότε κατάχρησις, διότι οἱ τότε ἀγωνιζόμενοι, ἐπιθυμοῦντες νὰ ἑλκύσωσιν ὑπὲρ τοῦ ἀγῶνός των τὰς συμπαθείας τῶν εὐρωπαϊκῶν λαῶν, ὑπέπεσαν εἰς τὸ λάθος νὰ δέχωνται τοὺς ξένους ἀξιωματικοὺς μὲ τοὺς ὁποίους ἔφεραν βαθμούς, καὶ μὲ τοὺς βαθμοὺς αὐτῶν τοὺς ἐκράτησαν καὶ μετὰ τὸν ἀγῶνα, ἂν καί τινες τούτων δὲν ἔλαβον μέρος εἰς καμμίαν μάχην, καθόσον δὲν ἦλθον νὰ πολεμήσωσιν ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων, ἀλλ’ ὡς ἁπλοῖ ἀνταποκριταὶ ἐφημερίδων· εἷς τούτων ἦτο καὶ ὁ Ἔϊδεκ, ὅστις, διότι ὁ Κυβερνήτης δὲν τὸν διώρισεν ἀρχηγὸν τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Φαβιέρου, ἐσχημάτισε τοιαύτην ἀντιπάθειαν κατὰ τοῦ κόμματος τῶν Κυβερνητικῶν, ὥστε ἐλθὼν τὸ 1833 ὡς μέλος τῆς Ἀντιβασιλείας κατεδίωξε τοὺς ἀνθρώπους τοῦ κόμματος αὐτοῦ τοσοῦτον μανιωδῶς, ὥστε προὐκλήθησαν ἀλλεπάλληλοι εἰς τὴν Ἑλλάδα στάσεις κατὰ τῶν καθεστώτων, ἀφοῦ μάλιστα ἡ Ἀντιβασιλεία ἔλαβε τὸ μέτρον νὰ κρατήσῃ εἰς ἐνέργειαν τοὺς ξένους κατὰ προτίμησιν, θέτουσα τοὺς ἀνθρώπους τοῦ τόπου εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ἀπομαχίαν, διότι ἔδειξε πρὸς αὐτοὺς ἀντιπάθειαν τινά. Ἰδοὺ ὁ λόγος, δι’ ὃν ἐγεννήθη ἀντιπάθειά τις ἐν Ἑλλάδι κατὰ τῶν ξένων ἀξιωματικῶν. Ἐπειδὴ ὅμως τώρα τοιοῦτον κίνδυνον δὲν διατρέχομεν, ὑποστηρίζω τὴν ἰδέαν τῆς παραδοχῆς τῶν ξένων ἀξιωματικῶν, καθόσον οὗτοι θὰ συντρέξωσι τὴν Ἑλλάδα ὄχι μόνον μὲ τὴν στρατιωτικήν των ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς κοινῆς γνώμης ὑπὲρ τῆς ὑποθέσεως τῆς Ἑλλάδος, διότι οὗτοι ἔχουσιν οἰκογενείας, ἔχουσι συγγενεῖς, ἔχουσι σχέσεις μὲ δημοσιογράφους, τῶν ὁποίων ἡ φωνὴ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος ἐν τοιαύτῃ περιστάσει εἶναι πολὺ ὠφέλιμος. Διὰ τοὺς λόγους τούτους τίθεμαι ὑπὲρ τῆς γνώμης, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποκρούσωμεν τὴν προσέλευσιν τῶν ξένων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἡ κατάχρησις, τὴν ὁποίαν διέλαβον ἀνωτέρω πρὸς ζημίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τοποθετουμένων τῶν ξένων ἀναλόγως τῆς ἱκανότητος καὶ χρησιμότητός των.

§61ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶμαι στρατιωτικὸς καὶ δὲν ἔρχομαι νὰ ὁμιλήσω ὡς τοιοῦτος. Φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν προτίθεται νὰ προσβάλῃ οὔτε τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀξιωματικῶν, οὔτε τὴν φιλοτιμίαν τοῦ λοιποῦ στρατοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ἔχει σκοπὸν πολὺ συντελεστικὸν εἰς τὴν ἑδραίωσιν τοῦ ἔργου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολὴν ἐκ τῆς Γενεύης τῆς Ἰταλίας, ἐξ ἧς θὰ ἴδητε τὶ σκέπτονται αὐτοὶ περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγῶνος· (ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολήν). Ἰδοὺ λοιπόν, κύριοι, καὶ φορτωτική, διὰ τῆς ὁποίας ἀποστέλλονται κιβώτια περιέχοντα φάρμακα διὰ τραυματίας καὶ διάφορα ἄλλα ἀντικείμενα. Λοιπὸν φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ προκείμενον θέλει ἐξυπηρετήσει τὸν σκοπὸν τὸν ἐπιδιωκόμενον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ δὲν προσβάλλει οὔτε τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀξιωματικῶν, οὔτε τὸ Ἔθνος· φρονῶ δέ, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, οἵτινες θὰ ἔλθωσι, δὲν θὰ θελήσωσι νὰ ἀποκτήσωσιν οὐδὲν δικαίωμα.

§62ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὴν μεγαλειτέραν καταστροφὴν τὴν ἔπαθεν ἡ Ἑλλὰς ἐν Φαλήρῳ, ξένου διοικοῦντος τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ἀξιωματικοῦ (θόρυβος).

§63ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι βλασφημία, κύριε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε· διότι εἶναι μοῦντζα εἰς ὅλους τοὺς φιλέλληνας, οἵτινες ἦλθον καὶ ἔχυσαν τὸ αἷμά των.

§64ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀποκρούω τοὺς ξένους ἀξιωματικούς, τοὺς προσερχομένους, ὅπως χύσωσι τὸ αἷμά των ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ἡμῶν, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἐὰν παραδεχθῶμεν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν διοίκησιν, ἐνδεχόμενον νὰ πάθωμεν ὅ,τι καὶ ἄλλοτε ἐπάθομεν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κατατάξεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προβιβασμοῦ ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατείας ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὁπλιτῶν εἰς ὑπαξιωματικούς.

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ διασαφήσεις, ἔστω καὶ κατὰ τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν. Ὅπως ἐγὼ ἐννοῶ τὸ νομοσχέδιον, θέλει ἀνατραπῆ ἄρδην τὸ καταστατικὸν τῆς σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2, οἱ προαγόμενοι εἰς ἀνθυπασπιστὰς δύνανται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν κατὰ τρόπον ὅλως διάφορον τοῦ κεκανονισμένου κατὰ τὸν νόμον τὸν κρατοῦντα πρὸς εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Σχολήν. Ὁ σκοπὸς, εἰς ὃν ἀφορᾷ ὁ θεσμὸς σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, εἶναι ὅπως μὴ ἐπιτρέπηται ἡ προαγωγὴ τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀξιωματικοὺς εἰμὴ μετὰ προηγουμένην μόρφωσιν ἐν τῇ σχολῇ ἐκείνων, οἵτινες ἐν διαγωνισμῷ ἤθελον ἀποδειχθῆ ἱκανοὶ πρὸς τοιαύτην μόρφωσιν καὶ προαγωγήν. Δὲν εἶναι τὸ μόνον ἀγαθὸν τῆς σχολῆς, ὅτι δίδει μόρφωσιν εἰς τοὺς προαχθησομένους, ἀλλ’ ἐπάγεται ἀγαθὸν τι ἐπὶ πλέον, ὅτι δὲν προάγονται κατ’ ἀρχαιότητα οἱ ὑπαξιωματικοὶ εἰς ἀξιωματικούς, ἀλλὰ ὡς ἐκ τῆς ἱκανότητός των. Ἐὰν ὀρθῶς ἐννοῶ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, ἀνατρέπεται δι’ αὐτοῦ ὁ νόμος περὶ τῆς σχολῆς· διότι τὸ μὲν ἄρθρον 1 κανονίζει τὸν ὅρον, ὑφ’ ὅν ὁ ὑπαξιωματικὸς γίνεται ἀνθυπασπιστής, τὸ δὲ ἄρθρον 2 λέγει ὅτι ὁ οὕτω γενόμενος ἀνθυπασπιστὴς δὲν ὑποβάλλεται εἰς διαγωνισμὸν, ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὴν σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἀλλ’ εἰσέρχεται αὐτοδικαίως καὶ καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ. Διὰ τοῦτο ἐρωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἂν ὀρθῶς ἑρμηνεύω. Ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον, τὸ μὲν ἄρθρον 2 εἰς τοιαύτας ἄγει συνεπείας, τὸ δὲ ἄρθρον 1 δὲν μεταβάλλει τὰ κείμενα εἰμὴ ὡς πρὸς τὸν χρόνον τὸν ἀπαιτούμενον εἰς ἀπόκτησιν τοῦ προσόντος πρὸς προβιβασμὸν εἰς ἀνθυπασπιστήν. Ὁ οὕτω προαγόμενος ἔχει τὸ δικαίωμα, ὅπως αἰτήσηται ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὴν σχολὴν, εἰσέρχεται δὲ ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἂν κριθῇ ἱκανὸς, ἐξέρχεται δὲ προαγόμενος μετὰ εὐδοκίμους ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις. Σήμερον εἰσέρχεταί τις εἰς τὴν σχολὴν μόνον εἰς συμπλήρωσιν κενοῦ, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ὁ ἱκανώτερος πάντων τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα, ἐνῷ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ κενὸν οὐδὲ νὰ ᾖναί τις ὁ ἱκανώτερος· ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ἱκανότητα καὶ νὰ προήχθη εἰς ἀνθυπασπιστὴν συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 1, τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, δὲν μεταβάλλει τὰ κείμενα εἰμὴ μόνον ὡς πρὸς τὸν χρονικὸν ὅρον. Ἑπομένως τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρέπει νὰ καθορισθῇ σαφῶς ἡ ἔννοια, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε δι’ αὐτοῦ οἵαν ἐξέθηκα πρόθεσιν. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ προσόντων, ὅπως εἰσέλθῃ τις εἰς τὴν σχολὴν, καὶ διαγωνισμοῦ, ὅπως εἰσέλθῃ τις εἰς τὴν σχολήν, εἶναι σπουδαιοτάτη, διότι τὰ προσόντα ἔχουσι πολλοὶ, ὁ διαγωνισμὸς ὅμως ἀναδεικνύει μεταξὺ τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα τοὺς ὀλίγους, τοὺς ἐκλεκτούς. Παρατηρῶ δὲ καὶ ἄλλο τι ἄτοπον ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσαγομένων εἰς τὴν σχολὴν θὰ ᾖναι ἀπροσδιόριστος, διότι πάντες τῇ αἰτήσει των, ὡς λέγει τὸ ἄρθρον 2, ἀφοῦ ἀποδείξωσιν, ὅτι ἔχουσι τὴν ἱκανότητα, θὰ δύνανται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν σχολὴν καὶ θὰ ἔχωμεν οὕτως ἀξιωματικοὺς σχεδὸν πάντας, ὅσοι κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἤθελον προαχθῆ εἰς ἀνθυπασπιστάς. Πῶς εἶναι δυνατὸν διὰ νόμου ἤδη νὰ κανονίσωμεν, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐν τῷ μέλλοντι ἀξιωματικοὺς οὐχὶ τὸν ἀριθμὸν τὸν ὁριζόμενον ἐκ τῶν προτέρων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πιθανῶν κενῶν, τῶν κατὰ τὸν ὀργανισμὸν παρουσιασθησομένων, ἀλλὰ τὸν ἀριθμὸν τὸν ὁπωσδήποτε προκύψοντα ἐκ δικαιώματος ἀποκτηθησομένου δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου τούτου; Νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐὰν δὲν ἔχῃ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν λέγω, πρέπει νὰ συνταχθῇ ἄλλως, διότι, ὡς ἔχει, μοὶ φαίνεται ἀνεπίδεκτον ἑρμηνείας ἄλλης.

§67Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται.)

§69Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§70Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§71Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§72ΑΡ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ ἔντιμος συνάδελφος μετέτρεψε τὸ ζήτημα. Τὸ φυτώριον τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ πρέπει νὰ καλλιεργηθῇ μετὰ μεγάλης ἐπιμελείας. Ἐντὸς αὐτοῦ μεγάλοι ἐπιφυλάσσονται καρποί. Ἐννοῶ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἄλλοτε καὶ ἔχουσι διακεκομμένην μικρὰν ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἐννοῶ πλειότερον τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι τὰ πραγματικὰ νεῦρα τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐν συνεχεῖ ἐνεργείᾳ ὑπαξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ζῶσιν ἐντὸς τοῦ στρατοῦ καὶ συνεταύτισαν τὴν τύχην των μετὰ τῆς μεγάλης αὐτοῦ τύχης. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι ἠδύναντο ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις νὰ θεωρηθῶσιν εἰς κρείσσονα μοῖραν ἐκείνων, οἵτινες παροδικῶς ἐκ τοῦ στρατοῦ διέβησαν. Τὸ νομοσχέδιον τοῖς δίδει τὴν ἰσότητα, καὶ σεῖς τοὺς θέλετε νὰ μειονεκτήσωσιν ἔτι μᾶλλον! Ἐγὼ ὅμως ὑπολαμβάνω ὡς μάλιστα ἐθνικὸν συμφέρον, ἵνα ἡ θέσις τῶν ἐν σταθερᾷ ἐνεργείᾳ ὑπαξιωματικῶν ἀναπτυχθῇ ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον. Δὲν πρόκειται ἁπλῶς περὶ μεγαλειτέρων δικαιωμάτων. Πρόκειται περὶ τοῦ πολυτιμοτάτου πνεύματος τῆς συνεχείας, τὸ ὁποῖον μόνη ἡ τάξις τῶν ὑπαξιωματικῶν δύναται ἐν τῇ καρδίᾳ τοῦ στρατοῦ νὰ στερεοποιήσῃ. Ὡμίλησαν καὶ περὶ ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες ὑποβληθέντες εἰς ἐξετάσεις δὲν ηὐδοκίμησαν. Λυποῦμαι διὰ τοὺς ἀτυχήσαντας. Ὅταν ὅμως ἀκουσθῇ ἡ ἀγρία φωνὴ τοῦ πολέμου, θὰ ἰδῆτε, κύριοι βουλευταί, πόσον θὰ μετριασθῇ τὸ ἀτύχημα τοῦτο. Θὰ ἔλθουν οἱ γραμματισμένοι καὶ θὰ κάμουν τὸ χρέος των. Ἀλλὰ θὰ ἔλθουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ἀδάμαστοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ηὐτύχησαν μὲν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς σχολάς, δύνανται ὅμως νὰ ἀντιμετωπίζωσι τὸν ἐχθρὸν καὶ νὰ περιφρονῶσι τὰς σφαίρας του. Δὲν πρέπει, διότι οἱ ἄνδρες οὗτοι ἐν καιρῷ ἐστερήθησαν τῆς οἰκογενειακῆς προνοίας, νὰ δυσκολευθῇ τὸ στάδιόν των ἐκεῖ ὅπου χύνοντες τὸ αἷμά των δύνανται νὰ εὕρωσι τὸν πολυτιμότερον τίτλον. Πρέπει δὲ καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν τὸ σῶμα τῶν ὑπαξιωματικῶν νὰ σᾶς ἐνασχολήσῃ. Ἐὰν εἶναι ἡ ψυχὴ τοῦ στρατοῦ, ἐγὼ θὰ σᾶς ἔλεγον: ἐπιμεληθῆτε τὴν ψυχὴν ταύτην, ἀσφαλίσατε αὐτοὺς ἀπὸ τὸ δοκοῦν τοῦ Ὑπουργοῦ, τὸ ὁποῖον βλέπω ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου τοὺς ἀπειλεῖ μὲ προσόντα, ἅτινα ἀφίνει εἰς αὐτὸν διοικητικῶς νὰ διορίσῃ. Εἰς τὸ δοκοῦν αὐτὸ τοῦ Ὑπουργοῦ δὲν δύναμαι νὰ ἐμπιστευθῶ. Δὲν πρέπει εἰς αὐτὸν νὰ ἀφήσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο. Πρέπει ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ τὰς ἰδέας του ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Θέλομεν τὰς ἐξετάσει καὶ θέλομεν ἀποφανθῇ.

§73Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§74Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§75ΑΘ. ΤΡΙΓΩΝΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§76ΚΟΡΠΑΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, κύριοι, νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ πανθομολογουμένη εἶναι ἡ ἔλλειψις στελεχῶν τοῦ στρατοῦ, βεβαίως πρέπει ν’ ἀνατρέξωμεν εἰς ὅσας τὸ δυνατὸν πλείονας πηγάς, ὀρθαὶ δὲ καὶ ἐπωφελεῖς ἔσονται αἱ πηγαί, τὰς ὁποίας ἀνεῦρεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ πληρέστατα συμφωνῶ, ὅτι καὶ ἡ ἐλάττωσις τοῦ χρόνου θὰ συντελέσῃ καὶ ἡ πρόσληψις ἐφέδρων μὴ ἐχόντων πενταετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν πρὸς ἀπόκτησιν μέρους στελεχῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος, τὸ τῆς προαγωγῆς ὑπαξιωματικῶν, ἐχόντων πενταετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν, πάντες ἕως τώρα τοὐλάχιστον ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ ἀποδεχόμεθα. Ἀλλὰ καὶ αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ δὲν εἶναι μακρὰν τῆς ἀληθείας. Ὑπάρχουσιν ἔφεδροι διδάκτορες καὶ τελειόφοιτοι τῆς νομικῆς καὶ τῆς φιλοσοφικῆς σχολῆς, οἵτινες δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην πολυετοῦς ὑπηρεσίας διὰ νὰ κατασταθῶσιν ἔστω καὶ προσωρινῶς ἀξιωματικοὶ τῆς ἐφεδρείας. Καὶ βλέπομεν, κύριοι, εἰς πάντα τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται βεβαίως συχνότερον ἡμῶν εἰς τοιαύτας περιστάσεις, ὅτι ἔχουν εἰδικὰ τοιαῦτα στελέχη ἐφεδρείας, ἑπομένως ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ ὁ χρόνος τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν ἐφεδρείαν, εἴτε εἰς δύο, εἴτε εἰς τρία ἔτη, βεβαίως ἐγὼ εὐχαρίστως συμφωνῶ πρὸς τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουν πολλοὶ τοιοῦτοι, ἐπεθύμουν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν, νὰ γένηται διαγωνισμὸς μεταξὺ αὐτῶν καὶ οἱ διαπρέποντες νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ὀνομάζωνται ἀνθυπασπισταί. Ἐὰν λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι εἶναι εὐχερὴς ὁ διαγωνισμὸς, ἀποδέχομαι τὴν ἐλάττωσιν τοῦ χρόνου, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει νὰ μὴ συναγωνισθῶσι μετὰ τῶν παλαιῶν ὑπαξιωματικῶν, ἀλλὰ μεταξὺ των καὶ νὰ λάβωσιν ἀναλογίαν τινὰ, τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον ἢ τὸ τέταρτον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν κενῶν θέσεων, ὅσων ἤθελε κρίνει ἀναγκαῖον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρου τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ.

§78ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἴπομεν καὶ προχθὲς ὅτι, ὅταν πρόκειται περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρου νόμου, θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν τὶ λέγει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀντικαθίσταται.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς γίνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§80ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι, διότι αὔριον θὰ εἴπητε ἂς γίνῃ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις.

§81ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ εἶναι ὀρθή. Ἐὰν εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄρθρα, εἰς ἃ ἀναφέρεται τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἠθέλετε ἐννοήσει τὴν μεγάλην σπουδαιότητα αὐτοῦ, ἐνῷ ἀναγινωσκόμενον μόνον, οὐχὶ ἐν σχέσει πρὸς τὴν νομοθεσίαν τὴν μεταῤῥυθμιζομένην, φαίνεται πολὺ ἁπλούστερον. Τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐν ἐπιστρατεύσει προαγάγῃ ὅσους ἂν θέλῃ εἰς βαθμοὺς παρ’ αὐτοῦ δημιουργουμένους. Ἰδίως ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τίς ἡ ἀνάγκη τοῦ νομοσχεδίου τούτου τοῦ ἐπιτρέποντος προβιβασμοὺς ἀντὶ τῆς κατὰ τὸ κείμενον 29 ἄρθρον δι’ ἀποσπάσεων προσωρινῆς πληρώσεως τῶν θέσεων ἐν τοῖς συνιστωμένοις νέοις σώμασι καὶ ἐν ταῖς καταρτιζομέναις νέαις ὑπηρεσίαις διὰ Διαταγμάτων; Διατί, ἐνῷ ὑπάρχουσι κενὰ ἐν τῷ στρατῷ ὡς ἐκ τῶν σημειώσεων τοῦ Ὑπουργείου γνωρίζομεν 880 ἀξιωματικῶν, διατί ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἄδειαν προαγωγῆς ἐπέκεινα τοῦ ἀριθμοῦ τούτου, ἡ ὁποία καὶ σήμερον θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἄνευ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου; Σήμερον τὰ ὑπάρχοντα κενὰ ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ ἐπιτρέπουσι προβιβασμοὺς εἰς 880 θέσεις, ἐνῷ δὲ ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ προαγάγῃ ἀξιωματικοὺς εἰς 880 θέσεις, πῶς δὲν θεωρεῖ τοῦτο ἐπαρκὲς καὶ ζητεῖ, ὅπως ἀποκτήσῃ τὸ δικαίωμα, ἵνα προαγάγῃ καὶ εἰς ἄλλας θέσεις τὰς διὰ Διατάγματος συστηθησομένας, καὶ τῶν ὁποίων ὁ κείμενος νόμος δὲν ἐπιτρέπει τὴν πλήρωσιν διὰ προβιβασμοῦ, ἀλλὰ μόνον δι’ ἀποσπάσεων; Ἐὰν ἔχωμεν 880 κενὰς θέσεις ἀξιωματικῶν, ἔχομεν ταύτας, διότι ἐλλείπουσι τὰ πρόσωπα, τὰ κεκτημένα τὰ προσόντα πρὸς πλήρωσιν τῶν θέσεων τούτων. Ὅτι δὲν δυνάμεθα διὰ προβιβασμοῦ νὰ πληρώσωμεν τὰ ὑπάρχοντα κενὰ, ἀπόδειξις τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν, ὅπως κατὰ τὸ δυνατὸν ἐπέλθῃ ἡ πλήρωσις διὰ προσώπων, μὴ κεκτημένων τὰ κανονικὰ προσόντα. Ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα διὰ προβιβασμοῦ νὰ πληρώσωμεν ὅλα τὰ 880 κενὰ, πρὸς τί νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ καὶ εἰς ἑτέρους προβιβασμοὺς εἰς τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας διὰ Διατάγματος συνιστᾷ, καὶ τῶν ὁποίων σήμερον ἡ νομοθεσία δὲν ἐπιτρέπει τὴν πλήρωσιν διὰ προβιβασμοῦ, ἀλλὰ μόνον δι’ ἀποσπάσεων ἐξ ἄλλων ὁμοιοβάθμων θέσεων;

§82Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα), (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν.

§84ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διαφέρει τοῦ νόμου, οὗτινος ἡ ἰσχὺς ἐπεκτείνεται εἰς πᾶσαν ἐπιστράτευσιν, κατὰ τοῦτο, ὅτι οἱ ἀπόστρατοι κατὰ τὸν νόμον δὲν ἠδύναντο νὰ διορισθῶσιν ἄνευ τῆς γνωμοδοτήσεως ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, ἐνῷ ἤδη ἡ ἀπαίτησις αὕτη, ἥτις ὑφίστατο δι’ ὅλους τοὺς ἀποστράτους πλὴν τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ Ὑποστρατήγων, καταργεῖται. Ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διατί θεωρεῖ ἀναγκαίαν τὴν κατάργησιν ταύτην; Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα διαφορά, ὅτι ὁ νόμος ἐπιτρέπει τὴν πρόσληψιν τῶν ἀποστράτων δι’ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει τὴν πρόσληψιν διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν· ἀλλ’ εἰς τοῦτο δὲν φέρω ἀντίῤῥησιν.

§85Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα). (Ἀναγινώσκεται τὸ περὶ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελευταῖον στρατιωτικὸν νομοσχέδιον ἔχομεν τὸ περὶ μαθητῶν τῆς σχολῆς τῶν Εὐελπίδων.

§87ΛΑΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἂν κατὰ τὴν κατάταξιν τῶν μαθητῶν τῆς στρατιωτικῆς Σχολῆς εἰς τὸν στρατὸν θὰ τηρηθῇ ἡ γνωστὴ διάταξις τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, καθ’ ἣν αὐτοὶ θὰ ἐκλέξωσι τὸ ὅπλον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ καταταχθῶσι.

§88Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οἱ μαθηταὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς ἔχουσι δυνάμει νόμου κεκτημένα δικαιώματα ὡς πρὸς τοῦτο, ἑπομένως αὐτοὶ θὰ ἐκλέξουν τὸ ὅπλον, εἰς τὸ ὁποῖον θέλουν νὰ καταταχθῶσι.

§89ΛΑΠΑΣ. Τότε παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θέλω ὑποβάλει· τὸ φυτώριον τῶν ἀξιωματικῶν τῶν δύο τεχνητῶν σωμάτων, τοῦ τε Μηχανικοῦ καὶ Πυροβολικοῦ, εἶναι τὸ στρατιωτικὸν σχολεῖον. Ἀλλ’ ἕνεκα τῆς γνωστῆς ταύτης διατάξεως πρὸ πολλοῦ χρόνου ὅλοι οἱ μαθηταὶ τῆς στρατιωτικῆς Σχολῆς ἕνεκα γνωστῶν λόγων καὶ μάλιστα ἕνεκα τῆς μικρᾶς προαγωγῆς τοῦ σώματος τοῦ Μηχανικοῦ ἐκλέγουν τὸ σῶμα τοῦ Πυροβολικοῦ· ἄλλως τε, ἡ διάταξις αὕτη δὲν ὑπάρχει εἰς κανένα ὀργανισμὸν στρατιωτικοῦ σχολείου εὐρωπαϊκοῦ, διότι οὐδέποτε τὰ Κράτη παραχωροῦν τὰ δικαιώματά των, καὶ ἡ διάταξις αὕτη ἀπαλλοτριοῖ δικαιώματα τοῦ Κράτους. Ἐν τῷ παλαιῷ ὀργανισμῷ ὑπῆρχε δικαίωμα ἐκλογῆς τοῦ ὅπλου εἰς μόνους τοὺς δύω ἀρχαιοτέρους, ἀλλ’ οὐδέποτε τὸ δικαίωμα πρέπει νὰ δοθῇ εἰς 40 ἢ 50 ἀνθρώπους νὰ ἐκλέξουν τὸ ὅπλον, τὸ ὁποῖον ἤθελε τοῖς ἀρέσει. Καὶ ἂν τόσαι θέσεις δὲν ὑπάρχουν, τί θέλει γίνει; Καί τι ἄλλο κακὸν ἐκ τούτου προέκυψεν, ὅτι πρὸ χρόνων πολλῶν κανεὶς σχεδὸν δὲν ἠθέλησε νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ Μηχανικόν. Ὡς ἐκ τούτου τὸ Μηχανικὸν σῶμα κατέστη κορμὸς ἄνευ ποδῶν, πάσχει ἀπὸ ἀτροφίαν, δὲν ἔχει λοχαγοὺς, οὔτε ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγοὺς, καὶ εἶναι ἠναγκασμένον νὰ προστρέχῃ εἰς τὸ σῶμα τοῦ Πεζικοῦ, ἵνα ἀρύεται ἐκεῖθεν κατωτέρους ἀξιωματικοὺς διὰ τὴν τακτικὴν ὑπηρεσίαν του. Ὅθεν εἶναι παράλογον εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις νὰ ληφθῇ περὶ τούτου πρόνοια καὶ νὰ ἐξέλθωσι 40 ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν ἄνευ οὐδεμιᾶς εἰς τὸ Μηχανικὸν κατατάξεως, τὸ ὁποῖον ἀναξιοπαθεῖ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, διότι εἶναι ἄδικον ν’ ἀφήσωμεν τὸ σῶμα τοῦ μηχανικοῦ ν’ ἀποθάνῃ ἐξ ἀσιτίας.

§90Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§91ΛΑΠΑΣ. Ἀρχόμενος τοῦ λόγου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι ἂν δὲν κατατάσσωνται εἰς τὸ Μηχανικὸν οἱ ἐξερχόμενοι μαθηταὶ τῆς Στρατιωτικῆς σχολῆς, αἰτία εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Μηχανικοῦ. Ἀλλ’ οὐδεμίαν περὶ τούτου δικαιολογίαν ἔφερε· μᾶς εἶπεν ὅτι ἄλλοτε κατετάσσοντο εἰς τὸ Μηχανικὸν ἕνεκεν τῆς ἀναπτύξεως τῶν δημοσίων ἔργων· οὐδὲν τούτων ψευδέστερον. Ἡ Κυβέρνησις ἄλλοτε ἕνεκεν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, ὅτε ἦτο ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κ. Σμολένσκης, κατέτασσεν ὅλους τοὺς μαθητὰς τῆς σχολῆς ἐπὶ πολλὰ ἔτη διὰ τῆς βίας εἰς τὸ Μηχανικόν· ἐγὼ αὐτὸς, ὅταν ἐξῆλθον ἐκ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς δὲν ἤθελον νὰ καταταχθῶ εἰς τὸ Μηχανικὸν, ἀλλὰ μὲ ἐβίασαν, διότι ἦτο ἀνάγκη ἐθνική· ἐνθυμοῦμαι δὲ ὅτι ὅσοι ἐξήλθομεν τότε, ὁ μακαρίτης Φουντουκλῆς, ὁ Π. Κολοκοτρώνης, ὁ μακαρίτης Μωραϊτίνης, ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη εἰς τὴν Κύθνον, πάντες εἰς τὸ Μηχανικὸν παρὰ τὴν θέλησίν μας κατετάχθημεν· κατόπιν αὐτοὶ, ἐπειδὴ εἶχον μέσα, ἐπῆγαν εἰς τὸ Πυροβολικὸν, πραγματοποιήσαντες τὴν ἐπιθυμίαν των. Δὲν εἶναι ἀληθὲς λοιπὸν τοῦτο, ὅτι ἡμεῖς, ἐπειδὴ ὅλοι εἴχομεν τάσιν νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὸ Μηχανικὸν, ἡμεῖς εἴμεθα οἱ αἴτιοι, ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι παραλογώτατος, δίδων δικαίωμα εἰς 40 ἀξιωματικοὺς νὰ ἐκλέξωσι τὸ σῶμα, εἰς ὃ θέλουν νὰ καταταχθῶσιν. Εἰς κανὲν ἄλλο Κράτος δὲν ἔχουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, μόνον ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει τοῦτο καὶ ὑπάρχει πρὸς βλάβην τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ.

§92ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ἐγκρίνῃ, νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὡς ἑξῆς· Οἱ μαθηταὶ τῆς Στρατιωτικῆς σχολῆς τῆς τετάρτης τάξεως, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ὁρισθῇ ὡρισμένως πότε θὰ δώσωσιν ἐξετάσεις διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ· διότι, ἂν δὲν ὑπῆρχον αὐταὶ αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις, οἱ μαθηταὶ θὰ ἔμενον εἰς τὸ σχολεῖον καὶ μετὰ ἓν ἔτος δικαιωματικῶς θὰ ὦσιν ἀνθυπολοχαγοί. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω εἰς τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς ἔτους νὰ διαταχθῶσιν ἐξετάσεις καὶ νὰ καταταχθῶσι.

§93Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ ἐννοεῖ ὁ νόμος, ὅτι οἱ μαθηταὶ αὐτοὶ μετὰ τὴν παῦσιν τῆς ἀνάγκης, οἱ μὲν μαθηταὶ τῆς πέμπτης τάξεως, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα μετὰ τρεῖς μῆνας νὰ δώσουν τὰς ἐξετάσεις των, θὰ τὰς δώσουν ὅταν παρέλθουν αἱ περιστάσεις αὐταί. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μαθητὰς τῆς τετάρτης τάξεως, αὐτοὶ θέλουν εἰσέλθει πάλιν εἰς τὸ σχολεῖον διὰ νὰ διακούσουν τὰ μαθήματα τῆς πέμπτης τάξεως· Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέλθουν χωρὶς νὰ διανύσουν τὰ μαθήματα τῆς πέμπτης τάξεως; ἡ μόνη καινοτομία εἶναι ὅτι, ἐνῷ μέχρι τοῦδε ἦσαν δεκανεῖς τῆς τετάρτης τάξεως, θὰ εἶναι ἀνθυπασπισταί, ἀλλὰ ὡς ἀνθυπασπισταὶ μὴ λαμβάνοντες ἀποδοχάς. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 καὶ 20 λεπτὰ μ. μ)