1886.04.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65

Τῆς 1 Ἀπριλίου 1886.

(Τρίτη)

Ὥρα 4½ Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Μισυρλῆς παρακαλεῖται νὰ ἔλθῃ νὰ ὁρκισθῇ· (προσέρχεται καὶ δίδει τὸν νενομισμένον ὅρκον). Ὁ Πρόεδρος τῆς λέσχης «Ζακύνθου» ἐκ Ζακύνθου τηλεγραφεῖ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὰ ἑξῆς· «Στρατιωτικὴ διοίκησις ἐνταῦθα, φατριάζουσα, εἰδοποίησε Ἐφορείαν Λέσχης Ζακύνθου καταλῆψαι κατάστημα 3 Ἀπριλίου· τριακόσιοι συνδρομηταὶ παραπονοῦνται δικαίως, ὑπαρχόντων κενῶν στρατώνων Φρουρίου, ἀπέχοντος πόλεως δέκα λεπτὰ, συνδεομένου ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, ἔχοντος ἄφθονον ὕδωρ. Διαγωγὴ στρατιωτικῆς ἀρχῆς παράνομος, ἐπιβαρύνουσα Δημόσιον μὲ ἐνοίκιον καὶ προσβάλλουσα κοινωνίαν Ζακύνθου. Συνδρομηταὶ αἰτοῦσιν ἀναστολὴν παρ’ Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπίας». Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἦναι εἰς κατάστασιν, νὰ δώσῃ πληροφορίας.

§2ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τηλεγράφημα τοιοῦτον ἀπεστάλη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν πρὸ ἡμερῶν, διεβίβασα δὲ αὐτὸ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἐποιησάμην τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ Λέσχη ὑπηρετεῖ κοινωνικὸν σκοπόν, πρέπει ἑπομένως νὰ θεραπευθῇ ἡ ἀνάγκη αὐτὴ τοῦ στρατοῦ, εἴτε διὰ καταλήψεως δημοσίας τινὸς οἰκοδομῆς, εἴτε ἰδιοκτήτου καὶ νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ οἰκοδομὴ τῆς Λέσχης. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζω, ὅτι συνενοήθη μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐδόθησαν αἱ δέουσαι παραγγελίαι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὁ κύριος Ἀργυρόπουλος ἔχει ζητήσει τὸν λόγον.

§4Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἔντιμος καὶ φιλόπατρις βουλευτὴς κ. Εὐταξίας ἐδημοσίευσε σήμερον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι δι’ ὅσα περὶ αὐτοῦ εἶπον προχθὲς βουλευταί τινες, ἐζήτησεν ἱκανοποίησιν παρά τινος βουλευτοῦ, ὅστις ὡμολόγησεν ὅτι τῷ ἐξέφυγον αἱ ὑβριστικαὶ λέξεις καὶ ὅτι ἀνακαλεῖ αὐτάς. Προσθέτει δὲ ἐν τῇ διατριβῇ του, ὅτι καὶ δύο ἄλλοι βουλευταὶ τὸν ἐξύβρισαν, ἀλλ’ εἰς αὐτοὺς δὲν δίδει προσοχὴν, διότι αὐτοὶ ἐξώφλησαν ἀπὸ τιμήν. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο βεβαίως ὑπαινίττεται καὶ ἐμὲ, τὸ νόημα δὲ τῆς διατριβῆς του εἶναι ὅτι ἠδικήθη καὶ ἐσυκοφαντήθη παρ’ ἡμῶν. Τὸ συκοφαντεῖν, κύριοι, τὸ ὑβρίζειν ἀδίκως, τὸ ψευδῶς κατηγορεῖν τιμίους ἀνθρώπους, εἶναι, νομίζω, ἡ μεγαλειτέρα ἀτιμία μετὰ τὴν προδοσίαν τῆς Πατρίδος. Ἐπιθυμῶν δὲ νὰ πιστεύωσι πάντες, ὅτι εἰπὼν ὅσα εἶπον προχθὲς περὶ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, δὲν ἐσυκοφάντησα, δὲν ἠδίκησα, ἀλλ’ εἶπον, ὡς πάντοτε, ἐν πεποιθήσει τὴν ἀλήθειαν καὶ οὐχὶ ἐν ἐξάψει παραφερθεὶς, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀποδείξω τὴν ἀκρίβειαν τῶν λόγων μου. Ἐκ τῆς περιστάσεως δὲ ταύτης λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ ἐκπληρώσω καὶ ἄλλο καθῆκον, τὸ ὁποῖον δὲν μὲ ἀφῆκαν προχθὲς νὰ ἐκπληρώσω, ν’ ἀποδείξω ἐκ τίνων ἐλατηρίων ἐκινήθη ὁ εἰρημένος ἵνα εἴπῃ ὅσα εἶπε, ποίου εἴδους ἄνθρωπος εἶναι, ἵνα κάμωσι πάντες τὴν δέουσαν ἐκτίμησιν τῶν ὑβριστικῶν διὰ τὸ Ἔθνος λόγων του.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐξακολουθήσητε περὶ προσωπικῶν ὁμιλοῦντες καὶ λέγοντες τοιαύτας προσβλητικὰς φράσεις. Ἔχω καθῆκον νὰ μὴ ἐπιτρέψω τὸ τοιοῦτον.

§6ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐκεῖνον ἠνέχθητε προχθὲς ἐναντίον τῶν διαμαρτυρήσεων τῶν βουλευτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, ἀφοῦ τῷ ἐπετρέψατε νὰ ὑβρίζῃ καὶ ἐξευτελίζῃ τὸ Ἔθνος λίαν ἀναισχύντως, καθῆκον ἔχετε νὰ ἐπιτρέψητε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ὁμιλήσω περὶ ἑνὸς ἀτόμου, οὐχὶ νὰ τὸ ὑβρίσω, ἀλλὰ ν’ ἀναιρέσω τοὺς προδοτικοὺς λόγους του.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο. Ἡ συζήτησις ἐκείνη ἐτελείωσε.

§8ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ μ’ ἐμποδίσῃ κανείς.

§9ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὁμιλήσῃ.

§10ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, τὰ Μακεδονικὰ πράγματα, δὲν γνωρίζω τὰ πολιτικὰ τῆς Μακεδονίας, ἀλλ’ ἀπὸ εἰδήμονας αὐτῶν ἤκουσα, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται βουλευτὴς, ἐπὶ πολλὰ ἔτη μείνας ἐν Μακεδονίᾳ, ἐξετέλει τὸ ἔργον τοῦ κατασκόπου καὶ πολεμίου τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων, καὶ ἦτο ὄργανον ξένων σκοπῶν, Αὐστριακῶν πρὸ πάντων, καὶ πολλὰ διέπραξεν ἐκεῖ κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς ἰδέας. Παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριοι, νὰ συγχωρήσητε τὸ ἀσυνάρτητον τῆς ὁμιλίας μου, καὶ τὸ ὅτι συχνὰ θὰ καταφεύγω εἰς τὰς σημειώσεις μου καὶ τὸ ὅτι δὲν ἔφερα ὅλας τὰς ἀποδείξεις τῶν λόγων μου. Πρὸ μικροῦ μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῆς διατριβῆς ἐκείνου, καὶ δὲν ἐπρόφθασα νὰ συλλέξω τὰς ἀποδείξεις ὅλας, ἐκ τῆς ἀγανακτήσεως δὲ οὔτε σημειώσεις τακτικὰς δὲν ἠδυνήθην νὰ κάμω. Ἀλλὰ ἔχω ἀρκετὰς ἀποδείξεις τῶν λόγων μου, ἔχω ἐφημερίδας μὲ ἄρθρα του προδοτικὰ καὶ μὲ κρίσεις ἐπ’ αὐτῶν πατριωτῶν ἁγνῶν καὶ σπουδαίων καὶ εἰδημόνων τῶν πραγμάτων τῆς Μακεδονίας, ἔχω φυλλάδια καὶ ἄλλα, καὶ θὰ ἰδῆτε τὶ ἔπραξε μένων ἐν Μακεδονίᾳ ὡς ἐπιστάτης Αὐστριακῶν κτημάτων, καὶ ποῖα κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἐξεστόμισε καὶ ἐδημοσίευσεν ὡς ἀνταποκριτὴς τῆς μισελληνικωτάτης «Ἐφημερίδος τῆς Κολωνίας». Καὶ ἄρχομαι τῆς ἀναγνώσεως.

§11ΚΟΥΚΟΥΛΕΖΑΣ. Δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ· δὲν ἐπιτρέπονται τοιαῦτα (θόρυβος).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή. (Ἡ Βουλὴ ἐπιτρέπει τὴν ἐξακολούθησιν). (Ἐξεγείρονται πάντες οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κραυγάζοντες νὰ παύσῃ. Ὁ Πρόεδρος παρακαλεῖ τὸν κ. Ἀργυρόπουλον νὰ παύσῃ. Θόρυβος).

§13ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παραδέχομαι ὅτι πρέπει νὰ παύσω· ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω, πρόκειται περὶ σπουδαίου ζητήματος· θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὅτι εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς ἔχει ἕνα ἀποδεδειγμένον προδότην τῆς Πατρίδος. Δὲν θὰ ὑπεχώρουν ποτὲ, ἀλλ’ ὑποχωρῶ ἕνεκα τοῦ ἀδυνάτου τοῦ νὰ προχωρήσω ἐκ τοῦ θορύβου καὶ τῆς ἐπιμονῆς τῶν κυρίων. Θὰ ἐξακολουθήσω ἀφίνων τὰ προσωπικὰ, ἀφοῦ σᾶς ταράττωσιν. Ἄν μὲ ἀφίνατε, κύριοι, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς ἐφημερίδας καὶ τὰ ἄλλα ἔντυπα, ἠθέλατε φρίξει ἐπὶ τῇ κακοηθείᾳ, ἐπὶ τῇ ἀναισχύντῳ προδοσίᾳ τῆς Πατρίδος ὑπ’ αὐτοῦ· ὑβρίζει καὶ ἐξευτελίζει καὶ συκοφαντεῖ τὴν Ἑλλάδα, δημοσιογράφοι δὲ διακεκριμένοι τὸν ὀνομάζουσι διὰ τοῦ τίτλου τοῦ προδότου τῆς Πατρίδος. Ἠθέλησε νὰ δώσῃ μαθήματα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Κρήτης, καὶ ἐδημοσίευσε πέρυσιν ἄρθρα περὶ αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα εἶχε τὴν ἀναίδειαν νὰ ὑπογράψῃ, διὰ νὰ δείξῃ εἰς τοὺς κυρίους του, παρ’ ὧν μισθοδοτεῖται, ὅτι ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του καλῶς. Γνωρίζετε, κύριοι, τὴν ὡς πρὸς τὰ Κρητικὰ πράγματα εἰδικότητά μου· σᾶς βεβαιῶ λοιπόν, ὅτι ἀντεθνικώτερα καὶ προδοτικώτερα ἄρθρα δὲν ἀνέγνωσα. Ἐνθυμοῦμαι, ὅταν τὰ ἀνέγνωσα εἰς τὸ καφενεῖον, ἔῤῥιψα τὸ φύλλον χαμαὶ καὶ εἶπα εἰς τοὺς παρακαθημένους, ὅτι λαὸς, ὅστις ἀνέχεται ἐν τοῖς κόλποις του τοιούτους προδότας, τοὺς ὁποίους καὶ ἄλλα Κράτη θὰ ἐλιθοβόλουν, λαὸς τοιοῦτος δὲν δύναται νὰ ἔχῃ καλὸν μέλλον. Καὶ ἐν τούτοις τὸν ἀνεχόμεθα καὶ τὸν ἐκλέγουσι βουλευτήν, ἵνα ἐπιτυχέστερον ἐκτελῇ τὸ τῆς προδοσίας ἔργον· καὶ τὸν ἠκούσατε προχθὲς τίνα ἐτόλμησε νὰ ἐκστομίσῃ κατὰ τοῦ ἔθνους. Καὶ γνωρίζουσι πάντες, ὅτι ἡ περιουσία του, ἥτις εἶναι οὐχὶ μικρὰ, ἀντιπροσωπεύει τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῦ Ἰούδα, καὶ ὁσάκις ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου ἐγένετο ἐνταῦθα λόγος περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως, εἶπον, καὶ θὰ ἐνθυμοῦνται ἴσως συνάδελφοί τινες, ὅτι μυστικὴ συνεδρίασις ἐν τῇ Βουλῇ, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπάρχει ὁ Εὐταξίας, εἶναι ὅ,τι γελοῖον, διότι πρὸ πολλοῦ γνωρίζω τὴν διαγωγήν του καὶ τὸν χαρακτῆρά του. Καὶ τὸν εἴδατε προχθές· ὅσον περισσότερον ὑβρίζετο καὶ ἐστιγματίζετο ὑπὸ τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν πολιτῶν, τόσον περισσότερον ἠγάλλετο, διότι ἐπιτυχῶς ἔκαμε τὸ ἔργον του, δι’ ὃ πληρόνεται. Ὅσα δὲ περὶ αὐτοῦ εἶπον καὶ ἐξεδήλωσαν καὶ οἱ Βουλευταὶ καὶ οἱ πολῖται, εἶναι ἀληθῆ καὶ δίκαια· ἀλλ’ αὐτὸς ἀντὶ νὰ μᾶς καταγγείλῃ ἐπὶ συκοφαντίᾳ, ἂν εἶχε τὸ θάρος, ἐκάλεσεν εἰς μονομαχίαν ἕνα ἐκ τῶν ἐξυβρισάντων αὐτὸν βουλευτῶν. Ἔχω ἀκούσει, κύριοι, ὅτι εἰς χρόνους παλαιοτέρους, καθ’ οὓς ἐν Γαλλίᾳ ἡ μονομαχία ἔδιδε καὶ ἔπερνε, ὑπῆρχεν ἐκεῖ εἷς ἄνθρωπος ἀτιμότατος καὶ κακοηθέστατος ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις, καὶ πολλὰ εἶχε διαπράξει· διὰ νὰ δύναται δὲ ἀνεξελέγκτως νὰ πράττῃ τὰς κακοηθείας του, ἐφρόντισε καὶ κατέστη ὁ ἄριστος τῆς Γαλλίας μονομάχος· διὰ τοῦ προσόντος του δὲ τούτου ἄλλους μὲν ἐκ τῶν ἐλεγχόντων τὰς πράξεις του ἐφόνευεν ἐν μονομαχίᾳ, ἄλλους δὲ ἀπεστόμονεν. Ἀντίτυπον ἐκείνου εἶναι ἐνταῦθα ὁ Εὐταξίας. Ἄπειρα δὲ ἄλλα δύναταί τις νὰ εἴπῃ περὶ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ. Καὶ τίνα ἄλλην καλλιτέραν ἀπόδειξιν τῆς διαγωγῆς καὶ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἀνθρώπου θέλετε, ἀπὸ τὴν τόλμην, τὴν ὁποίαν ἔλαβε νὰ μὲ κατηγορήσῃ, καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ἐξώφλησα ἀπὸ τιμήν; Οἱ γνωρίζοντές με, ἐννοεῖτε τὸ μέγεθος τῆς κακοηθείας τοῦ τολμήσαντος τοιαῦτα νὰ εἴπῃ. Καὶ τί ἔκαμα λοιπὸν ἐγὼ ἐν τῷ βίῳ μου ὅλῳ διὰ νὰ δύναται νὰ εὑρεθῇ τις νὰ εἴπῃ τὸ ἐλάχιστον κατ’ ἐμοῦ; Παρακαλῶ νὰ μὲ συγχωρήσητε, ἂν φαίνωμαι περιαυτολογῶν· πράττω τοῦτο ἐξ ἀνάγκης, οὐχὶ διὰ νὰ εἴπω ὑπὲρ ἐμαυτοῦ, ἀλλ’ ἵνα χαρακτηρίσω τοῦ ἀνθρώπου τὸ θράσος. Δύναμαι καὶ εἰς αὐτὸν καὶ εἰς πάντα νὰ διαγράψω τὰ διαβήματά μου ὅλα, ἀπὸ τῆς γεννήσεώς μου μέχρι σήμερον, νὰ παρέξω ὅλα τὰ μέσα πρὸς ἐξέλεγξιν τοῦ βίου μου ὅλου, καὶ ἂν δυνηθῇ τις νὰ εὕρῃ τὸ ἐλάχιστον ἄξιον μομφῆς, ἂν δυνηθῇ τις ν’ ἀνακαλύψῃ, ὅτι ἐστραβοπάτησα, κατὰ τὸν κοινὸν λόγιον, δέχομαι νὰ στιγματισθῶ, καὶ ὑπόσχομαι νὰ μὴ ἀνοίξω ποτὲ τὸ στόμα νὰ κατηγορήσω τινά. Καὶ τίς εἶναι λοιπὸν αὐτὸς, ὅστις ἀπαξιοῖ νὰ δώσῃ εἰς ἐμὲ προσοχήν; Ὑπηρέτησεν αὐτὸς ἐπὶ δεκαεπτὰ ὅλα ἔτη ὡς ὑπάλληλος τὴν Πατρίδα, μετὰ τῆς πίστεως καὶ τῆς ἀφοσιώσεως, μεθ’ ἧς ἐγὼ ὑπηρέτησα; Ἔχει ὑπάλληλός τις τὰς συστάσεις τῆς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἐγώ; Συνέβη δι’ ἄλλον δικαστικὸν ὑπάλληλον νὰ συνέλθῃ ἐν ὁλομελείᾳ ὁ Ἄρειος Πάγος καὶ νὰ προτείνῃ δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν προαγωγήν του ὡς ἠδικημένου; Δι’ ἐμὲ, χωρὶς ποτε νὰ τὸ ζητήσω, ὑπεβλήθησαν ἐπανειλημμέναι πρὸς παρασημοφορίαν προτάσεις τοῦ Ὑπουργείου καὶ ποτὲ δὲν κατεδέχθην νὰ φροντίσω περὶ τούτων, ἀλλ’ ἔμειναν ἐν τοῖς ἀρχείοις. Καὶ διετηρήθην ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν οὐχὶ δυνάμει μέσων, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς ὑπηρεσίας, διότι καθ’ ὅλον τὸ δεκαεπταετὲς διάστημα ἤμην ἀντιπολιτευόμενος καὶ εἶχα καὶ τότε τὴν αὐτὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζομαι καὶ τώρα. Εὑρίσκεται ἄλλος ἄνθρωπος εἰς τὴν δυστυχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγὼ εὑρίσκομαι, διὰ νὰ ὑπηρετῶ μετὰ τοσαύτης αὐταπαρνήσεως τὴν πατρίδα καὶ τὸ κοινόν; Γνωρίζουσι πάντες, ὅτι ὀλίγιστοί εἰσιν οἱ ἐν πολέμῳ ὑπηρετήσαντες τὴν πατρίδα χωρὶς νὰ λάβωσι χρηματικὰ μέσα, καὶ ὑπὸ οἰκογενειακὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελῶ ἐγώ· καὶ γνωρίζουσιν ἐπίσης, ὅτι ἐκ τῶν ὀλιγίστων αὐτῶν εἶμαι ἐγώ.—Κύριοι, σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν συνειθίζω νὰ περιαυτολογῶ· πράττω τοῦτο σήμερον μετ’ ἀηδίας καὶ λύπης· σᾶς διαβεβαιῶ δὲ ὅτι οὐδεὶς, οὔτε ὁ στενότατος τῶν φίλων μου γνωρίζει τὰς πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας μου, διότι δὲν κατεδέχθην ποτὲ νὰ εἴπω περὶ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐγνωρίζατε ταύτας, ἠθέλατε φρίξει ἐπὶ τῇ κακοηθείᾳ τοῦ ἀνθρώπου, ὅστις ἐτόλμησε νὰ μὲ συκοφαντήσῃ. Ὑπερέβην ἀληθῶς τὰ ὅρια τῆς τιμιότητος καὶ πιστῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε εἶμαι βέβαιος ὅτι, ὅταν ἀποθάνω, κανεὶς δὲν θὰ μὲ ἐπαινέσῃ, ἀλλὰ θὰ μὲ κατηγορήσωσι πάντες καὶ θὰ εἴπωσιν, ὅτι ἤμην τρελλὸς τίμιος, ὅτι ἤμην ἀνόητος, διότι διὰ νὰ ὑπηρετῶ μετ’ ἀφοσιώσεως τὸ κοινὸν καὶ τὴν πατρίδα κατέστρεψα καὶ κατέστησα δυστυχεῖς, δυστυχεστάτους, οὐ μόνον τὸν ἑαυτόν μου, ἀλλὰ καὶ τοὺς οἰκείους μου πάντας. Καὶ ἔρχεται σήμερον τὸ βδέλυγμα ἐκεῖνο, ὁ αἰσχρὸς τῆς πατρίδος προδότης καὶ λέγει ὅτι ἐγὼ ἐξώφλησα ἀπὸ τιμὴν, τὸ ἀληθὲς τῆς τιμῆς θῦμα! Σᾶς ζητῶ, κύριοι, συγγνώμην, διότι τοιαῦτα ἠναγκάσθην νὰ εἴπω περὶ ἐμοῦ, ἵνα χαρακτηρήσω τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον. Τελευτῶν δὲ λέγω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, εἶναι καιρὸς νὰ σκεφθῶσιν οἱ τίμιοι ἄνθρωποι νὰ λάβωσι μέτρα κατὰ τῆς κακοηθείας, ἥτις ἤγειρε θρασεῖαν κεφαλὴν καὶ ζητεῖ ν’ ἀντιστρέψῃ τοὺς ὅρους, νὰ παραστήσῃ ὡς τιμίους τοὺς κακοήθεις ἀνθρώπους, καὶ λαμβάνει τὴν τόλμην νὰ ὑβρίζῃ τοὺς τιμιωτάτους τῶν πολιτῶν.

§14ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐζήτησε χθὲς νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφα ἀναγόμενα εἰς διαφόρους ὑποθέσεις, μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων ἐγγράφων ἐζήτησε καὶ τὰ ἀνταλλαγέντα ἔγγραφα μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐνταῦθα Ὀθωμανικῆς Πρεσβείας ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ, διευθύνοντος τὸ ἐν Κρήτῃ Προξενεῖον. Ἡ ὑπόθεσις μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι τετελεσμένη· τὸ τελευταῖον ἔγγραφον χρονολογεῖται τὴν 3 Δεκεμβρίου. Διὰ τοῦτο μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκπληρώσω τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ καὶ καταθέσω τὰ περὶ τούτου ἔγγραφα καθ’ ἣν ἐδήλωσεν ἐπιθυμίαν. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι τὰ ἑξῆς· διακοίνωσις τῆς Ὀθωμανικῆς Πρεσβείας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπὸ χρονολογίαν 23/4 Νοεμβρίου 1885· ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς τὴν Ὀθωμανικὴν Πρεσβείαν, χρονολογουμένη τὴν 28 Ὀκτωβρίου π. ε. ἑτέρα διακοίνωσις τῆς Ὀθωμανικῆς ἐν Ἀθήναις Πρεσβείας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπὸ χρονολογίαν 1 Δεκεμβρίου π. ε. καὶ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς τὴν Ὀθωμανικὴν ἐν Ἀθήναις Πρεσβείαν τῆς 3 Δεκεμβρίου π. ἔτους. Τὰ τέσσαρα ταῦτα ἔγγραφα εἰσὶ γεγραμμένα Γαλλιστὶ, καταθέτω δὲ ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν. Αὔριον θέλω δυνηθῆ ἴσως νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀνταλλαγέντα κατὰ τὴν 23 Ἀπριλίου 1885, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ ἐπεισόδιον τὸ ἐν Φιλιππουπόλει. Ἀλλ’ ὑπεσχέθην χθὲς νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ὁδοποιϊτικῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας ἐπὶ τοῦ προκατόχου Ὑπουργείου εἶχεν ἀναλάβει νὰ ἐκτελέσῃ ἐν Θεσσαλίᾳ ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ τῶν δημοσίων ἔργων. Καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ πράξω τοῦτο, διότι ἐν ἄλλῃ συζητήσει ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐνόμισεν, ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ παρενείρῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ νὰ ἀπευθύνῃ μάλιστα καὶ κατηγορίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς παραλυσάσης τὰς ἐργασίας ταύτας, αἵτινες στενῶς συνδέονται μὲ τὰς στρατιωτικὰς παρασκευὰς τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἔκρινε τὴν Κυβέρνησιν ὡς αἰτίαν τῆς μὴ κατασκευῆς στρατιωτικῶν ὁδῶν ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἰδίως ὑπεσχέθην νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν οἱ Γάλλοι μηχανικοὶ μοὶ εἶχον ὑποβάλει κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅτε εἴχομεν κληθῆ ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν, παρακαλῶ δὲ αὐτὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἵνα ποιήσωμαι τὰς ἑξῆς ἀναλύσεις. Ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ εἶχε μελετήσει ἐν Θεσσαλίᾳ μέχρι τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου 1885 τὰς ἑξῆς ὁδοὺς· τὴν ὁδὸν ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Ἁγυιὰν ἐκτάσεως 47 χιλιομέτρων, δι’ ἣν εἶχον προϋπολογήσει δαπάνην 1,140,000 φράγκων· τὴν ὁδὸν ἀπὸ σταθμοῦ Τσουλαρίας εἰς γέφυραν Ἀσμανίου, ἐκτάσεως 12 χιλιομέτρων, ἧς ὁ προϋπολογισμὸς προσδιώρισε δαπάνην φράγκων 260,000· τὴν ὁδὸν ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Τρίκκαλα, ἐκτάσεως χιλιομέτρων 62, δι’ ἣν προϋπελόγισαν δαπάνην φράγκων 1,360,000· τὴν ὁδὸν ἀπὸ Καλαμπάκας εἰς Μαλακάσι, ἐκτάσεως 27 χιλιομέτρων καὶ δαπάνης 700,000 φράγκων, καὶ τὴν ὁδὸν ἀπὸ Βαβᾶ εἰς Ἀμπελάκιον, ἐκτάσεως 5 χιλιομέτρων καὶ δαπάνης 40 χιλιάδων φράγκων. Οὕτως εἶχον μελετηθῆ ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς αἱ ἐν Θεσσαλίᾳ ὁδοί, αἵτινες ἀπετέλουν ἔκτασιν ἐν ὅλῳ 170 χιλιομέτρων καὶ ἀπῄτουν δαπάνην 3,910,000. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου ἐζήτησεν ὅμως χθὲς νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ εἶχε μελετήσει ὁλόκληρον τὸ σύμπλεγμα τῶν Θεσσαλικῶν ὁδῶν. Ἀλλ’ ἡ πληροφορία αὕτη, τὴν ὁποίαν ἔδωκε, δὲν εἶναι ἀκριβὴς, διότι ἔπρεπε νὰ μελετηθῶσιν ὡς ἀποτελοῦσαι τὸ σύμπλεγμα τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ ὁδῶν, ἔχουσαι δὲ καὶ μεγάλην στρατιωτικὴν χρησιμότητα, αἱ ἑξῆς ὁδοὶ, αἵτινες παντάπασι δὲν ἐμελετήθησαν, ὡς ἀνομολογεῖ βεβαιοῦσα ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ διὰ τῆς κατατιθεμένης σήμερον ἐκθέσεώς της, αʹ) πᾶσαι αἱ ὁδοί, αἱ ἐξυπηρετοῦσαι τὴν συγκοινωνίαν τοῦ Πηλίου, ἐκτάσεως 120 χιλιομέτρων· βʹ) ἡ ἀπὸ Βόλου εἰς Στυλίδα μετὰ διακλαδώσεως εἰς Ἁλμυρὸν, Νέαν Μιζέλην καὶ Βελεστῖνον, ἐκτάσεως 140 χιλιομέτρων· γʹ) ἡ ἀπὸ Καρπενησίου εἰς Τρίκκαλα, ἐκτάσεως 120 χιλιομέτρων· δʹ) ἡ ἀπὸ Ἄρτης εἰς Τρίκκαλα διὰ τῆς κοιλάδος τοῦ Ἀχελῴου, ἐκτάσεως 160 χιλιομέτρων· εʹ) ἡ ἀπὸ Λαρίσσης εἰς τὴν θάλασσαν διὰ τοῦ Πηνειοῦ, ἐκτάσεως 60 χιλιομέτρων· ϛʹ) ἡ ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Βόλον, ἐκτάσεως 70 χιλιομέτρων, καὶ ζʹ) ἡ ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Λαμίαν διὰ Δομοκοῦ, ἐκτάσεως 125 χιλιομέτρων. Τὸ ὅλον τῆς ἐκτάσεως τῶν ὁδῶν τούτων, αἵτινες δὲν ἐμελετήθησαν παντάπασιν, ἀνέρχεται εἰς 795 χιλιόμετρα, ἐνῷ ἡ ἔκτασις τῶν ὁδῶν, αἵτινες ἐμελετήθησαν, ἀνέρχεται εἰς 170 χιλιόμετρα. Ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ ἂν ἦτον ἀκριβὴς ἡ δοθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου πληροφορία, ὅτι ἐμελετήθησαν πᾶσαι αἱ ὁδοὶ τοῦ Θεσσαλικοῦ συμπλέγματος, ἀφοῦ 170 χιλιομέτρων ὁδοὶ ἐμελετήθησαν, 795 δὲ χιλιομέτρων ὁδοὶ δὲν ἐμελετήθησαν. Ἐκ τῶν ὁδῶν, τὰς ὁποίας ἐμελέτησεν ἡ Γαλλικὴ ἀποστολὴ, παρεχωρήθη ἀληθῶς ἡ κατασκευὴ εἰς ἐργολάβους, εἴτε διὰ δημοπρασίας εἴτε ἄνευ δημοπρασίας, τῶν τεσσάρων πρώτων ὁδῶν ἀντὶ δραχ. 3,170,000. Ἀλλ’ αἱ πρὸς κατασκευὴν τῶν ὁδῶν τούτων ἐργασίαι ἐσταμάτησαν, δὲν ἠδυνήθημεν ἀληθῶς νὰ ἐνθαῤῥύνωμεν τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἐργασιῶν πρὸς κατασκευὴν τῶν ὁδῶν τούτων, οὐχὶ ἐξ ἰδίας θελήσεως, οὐχὶ διότι εὑρίσκομεν τὰς ὁδοὺς ταύτας περιττὰς, οὐχὶ διότι ἐπεθυμοῦμεν νὰ ἐγκαταλίψωμεν αὐτάς, ἀλλὰ διότι εἶχε συμβῆ μία γνωστὴ συμφορὰ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας. Τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας εἶχεν ἀληθῶς προικισθῆ δι’ ἑνὸς νόμου, δι’ οὗ ηὐξήθησαν τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη κατὰ ἓν δέκατον. Ἡ πρόσοδος τοῦ προστεθέντος ἑνὸς δεκάτου ἐπὶ τῶν τελωνιακῶν, τελῶν, τῶν ἐπιβεβλημένων ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, εἶχε προσδιορισθῆ πρὸς πληρωμὴν τῶν τόκων καὶ τοῦ χρεωλυσίου τοῦ δανείου τῶν 20 ἑκατομμυρίων. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ ἐπιβληθέντος ἑνὸς δεκάτου τῶν τελῶν εἶναι ἀνώτερον τοῦ ποσοῦ τῶν τόκων καὶ τοῦ χρεωλυσίου διὰ τὸ δάνειον τῶν 20 ἑκατομμυρίων, ὑπελείπετο μετὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τόκων καὶ τοῦ χρεωλυσίου ἐκ τοῦ δεκάτου προσθέτου ποσὸν οὐχὶ εὐκαταφρόνητον, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον. Δυστυχῶς ὅμως αἱ περιστάσεις τοῦ Δημοσίου ταμείου δὲν ὑπῆρξαν εὐάρεστοι, διὰ τοῦτο τὸ Δημόσιον ταμεῖον δὲν ἠδυνήθη νὰ πληρώσῃ τοὺς τόκους τοῦ δανείου τῶν 20 ἑκατομμυρίων, τοὺς ὁποίους ἕνεκα τούτου ἐκράτει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐκ τοῦ κεφαλαίου τοῦ δανείου. Ἦσαν δὲ τοσοῦτον δυστυχεῖς αἱ περιστάσεις τοῦ Δημοσίου ταμείου, ὥστε τοῦτο δὲν ἠδύνατο ν’ ἀποδώσῃ οὔτε τὰ ἄλλα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται μὲν ἀπὸ τὰ Δημόσια ταμεῖα, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀποδίδωνται ἀπὸ αὐτὰ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας. Ἐκτὸς τούτου, ὑπῆρχε καὶ ἄλλο συμφέρον τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, ὅτι τὸ δάνειον τῶν 20 ἑκατομμυρίων εἶχε καταναλωθῆ εἰς κατασκευὴν ἄλλων ὁδῶν, αἵτινες εἶχον θεωρηθῆ ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργείου ὡς μᾶλλον κατεπείγουσαι τῶν στρατιωτικῶν ὁδῶν, περὶ ὧν ὁ λόγος. Ἑπομένως ἡμεῖς ἀναλαβόντες τὴν διοίκησιν εὕρομεν ἄνευ χρημάτων τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας καὶ οὐχὶ μόνον δὲν ἠδυνάμεθα νὰ κατασκευάσωμεν νέας ὁδοὺς, ἵνα θεραπεύσωμεν τὰς κατὰ τὰς ἰδίας ἡμῶν ἐκτιμήσεις ἀνάγκας τῆς συγκοινωνίας, ἢ νὰ φανῶμεν εὐχάριστοι εἰς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, ἀλλ’ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἐξακολουθήσωμεν τὰ ἔργα τῆς ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα εἶχον παραχωρηθῆ εἰς ἐργολάβους, οὐχὶ ἐκ κακῆς προαιρέσεως, ἀλλ’ ἐξ ἐλλείψεως χρημάτων. Ἀφοῦ τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας εὑρέθη κενὸν, καταδαπανηθέντος ὅλου τοῦ δανείου τῶν 20 ἑκατομμυρίων ἀφοῦ τὸ Δημόσιον ταμεῖον οὐχὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας ὅσα ὤφειλεν αὐτῷ ἐννέα ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἀλλ’ οὐδὲ τοὺς τόκους τοῦ δανείου τῶν 20 ἑκατομμυρίων, τί ἐμέλλομεν νὰ πράξωμεν ἄλλο, ἢ νὰ σταματήσωμεν τὰς ἐργασίας τῆς ὁδοποιΐας, ἕως ἂν κανονίσωμεν τὰ τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας; Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ὤφειλον νὰ δώσω διὰ νὰ μὴ ἀφήσω νὰ ὑποτεθῇ βάσιμος ἡ κατηγορία, ἥτις προσήφθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§15Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§16ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν κοινοτήτων, κύριοι, Βερζοβᾶς τῆς Μαντινείας καὶ Μασκλένης τῆς Κυνουρίας ἠγέρθη ἔρις πρό τινος ἀφορῶσα εἰς τὰ ὁροθέσια αὐτῶν καὶ προεκάλεσε συμπλοκήν, καθ’ ἣν καὶ ἐπληγώθησαν καὶ ἐφονεύθη εἷς. Οἱ συγγενεῖς τοῦ φονευθέντος, ἀποδίδοντες τὸν φόνον εἴς τινα συνεπαρχιώτην μου, ἐπετέθησαν καὶ ἀφήρεσαν βιαίως τὰ κτήνη του, εἶναι δὲ ἕτοιμος νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συμπλοκὴ, ἕνεκα τῆς γενομένης ἀδικίας εἰς τὴν κοινότητα Μασκλένης. Μέχρις οὗ δὲ ἡ ἁρμοδία Διοικητικὴ Ἀρχὴ ἐπιληφθῇ τῆς ἀναθεωρήσεως τῆς ὑποθέσεως, παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ, ὥστε ν’ ἀποσταλῇ ἀνάλογος στρατιωτικὴ δύναμις ἐπὶ τοῦ περὶ οὗ ἡ ἔρις τόπου, νὰ διατηρήσῃ τὴν τάξιν μέχρι τῆς ὁριστικῆς λύσεως τῆς διαφορᾶς, πρὸς ἀποφυγὴν ἐπαναλήψεως τῆς σκηνῆς. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἠθέλησα νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἓν παράπονον καὶ ἐζήτησα πληροφορίας τινάς. Σήμερον εἶμαι εἰς θέσιν καὶ ἄνευ τῶν πληροφοριῶν τούτων νὰ συζητήσω τὴν ὑπόθεσιν διὰ νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ περὶ τίνος πρόκειται. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι προσωπικὸν, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα δικαστικὸν καὶ κοινωνικὸν, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεσθε ὅλοι. Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς ἐκτάκτου Συνόδου ἐζήτησα νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ὅτε ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μοὶ εἶπε νὰ παραιτηθῶ τῆς συζητήσεως, διότι δὲν εἶχε καιρὸν νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Προχθὲς δὲ συναντήσας με ἐνταῦθα μοὶ εἶπεν, ὅτι μελετήσας τὴν ὑπόθεσιν δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ τι, τὸ ὁποῖον νὰ τῷ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχήν· τὸ μόνον δὲ τὸ ὁποῖον εὗρεν εἶναι ἓν ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τοῦ δικαστηρίου, περὶ οὗ πρόκειται, τὸ ὁποῖον κἄτι τι περιέχει, ἀλλὰ φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ νέα συζήτησις. Δὲν εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ συζητήσω μετ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἄτοπον τὴν συζήτησιν ἐκείνην νὰ τὴν κάμω ἐνταῦθα σήμερον.

§17ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἦναι κοινοβουλευτικὸν ἀντικείμενον.

§18ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κοινοβουλευτικώτατον, διότι πρόκειται περὶ τῆς τιμῆς, τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου. Σᾶς εἶπον ἄλλοτε, ὅτι συνέβησαν σκάνδαλα καὶ δὲν δύναμαι ν’ ἀφήσω ἐν σιγῇ τὴν ὑπόθεσιν ἵνα μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι θέλω διὰ τῆς σιγῆς ταύτης ν’ ἀφήσω ὑπὸ τὸ βάρος ψευδοῦς κατηγορίας ἐκείνους περὶ ὧν πρόκειται. Θέλω λοιπὸν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§19ΤΙΝΕΣ. Ἄλλην ἡμέραν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν.

§21ΤΙΝΕΣ. Τὴν μεγάλην Πέμπτην.

§22ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα.

§23ΠΟΛΛΟΙ. Τὴν Παρασκευήν.

§24ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω δύο μόνον λέξεις, διὰ νὰ ἀφαιρέσω πᾶσαν ὑπόνοιαν, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ εἰς τὸν νοῦν τῶν κυρίων βουλευτῶν καὶ τῶν ἀκροωμένων, ὅτι σκάνδαλα φοβερὰ δικαστικὰ διεπράχθησαν. Ὁ ἐπερωτῶν κατήγγειλε πρὸ μηνῶν δύο ἢ τρία δικαστικὰ πρόσωπα ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος, μεταξὺ δ’ αὐτῶν καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου, ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσε, τὸν μακαρίτην Γαρδελίνον. Ἐξεδόθη βούλευμα τοῦ Ἐφετείου Ναυπλίου, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν ἀπεφάνθη, ὅτι οὐδ’ ἡ παραμικρὰ ἀφορμὴ πρὸς κατηγορίαν ὑπάρχει, καὶ ἑπομένως δὲν εὗρε λόγον νὰ τιμωρήσῃ τοὺς δικαστὰς αὐτούς. Τώρα ὁ κ. βουλευτὴς ἀξιοῖ ν’ ἀναθεωρήσω ἐγὼ τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ τιμωρήσω τοὺς δικαστὰς ἐκείνους πειθαρχικῶς.

§25ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τοὺς ἁρμοδίους, ὅπως εἰς τοὺς κρατουμένους διὰ στρατιωτικὰ παραπτώματα ἐφέδρους στρατιώτας διατάξῃ νὰ δίδηται τοὐλάχιστον καὶ ἡ πρὸς συντήρησίν των καθ’ ἑκάστην τροφή. Ἐπειδὴ δὲ ἤρχισε πλέον τὸ θέρος, νὰ διατάξῃ ν’ ἀραιωθοῦν, διότι μετέβην πρὸς ἐπίσκεψιν συμπολιτῶν μου Γορτυνίων καὶ εὗρον Γορτυνίους καὶ Καλαβρυτινοὺς ἄνω τῶν 50 τὸν ἀριθμὸν εἰς μίαν τρώγλην δῆθεν φυλακὴν, χωρὶς νὰ τοῖς δίδουν οὔτε τὸν ἐπιούσιον ἄρτον. Δὲν ἐξετάζω διατὶ αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς, ἐὰν εἶνε διὰ λιποταξίαν ἢ δι’ ἄλλα παραπτώματα, δύναμαι ὅμως νὰ διαβεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι διὰ λιποταξίας, ἐὰν αὔριον ἀποφασίσῃ νὰ δράσῃ, καὶ ἐὰν δὲν εὑρίσκωνται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἐὰν φυγοδικοῦν, θὰ εἶνε οἱ πρῶτοι, οἵτινες θὰ προσέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις των διὰ νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκόν των. Γνωρίζει δὲ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κληθέντες, ὅπως ἐκλήθησαν κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, καὶ φρονοῦντες, ὅτι ἡ δρᾶσις ἦτο προσεχὴς, ἔσπευσαν χωρὶς νὰ λάβουν οὔτε δεύτερον ὑποκάμισον, ἄνευ ἐπενδύτου, ἄνευ οὐδενὸς ἐφοδίου, νομίζοντες, ὅτι ἐπρόκειτο καὶ νὰ ἐνδυθῶσι ταχέως καὶ νὰ πολεμήσωσι!

§26ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι περιττὰ, διότι ἡ βάσις εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβής.

§27ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Καὶ ἄλλοτε μοὶ εἴπατε, ὅτι ἤμην ἀνακριβὴς διά τινας νέους, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ὅμως εὑρέθην ἀκριβέστατος, τὰ δὲ χαρτιά σας ποτὲ δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Μετὰ τοῦτο, κύριοι, προχθὲς εἰσήγαγον πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν, τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ, νομίζω, παρεδέχθη, τὴν πρότασιν περὶ ἀναστολῆς τῶν καταδιώξεων. Ἐὰν σπουδάζετε, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἀπέδειξεν, ὅτι σπουδάζομεν καὶ ἀπήτησε ῥητῶς διὰ τῆς ψήφου της νὰ φροντίσητε περὶ τῆς ἐνεργείας, πρῶτον σημεῖον τῆς ἐνεργείας εἶναι νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ πρότασίς μου. Ἐὰν δὲ νομίζετε, ὅτι ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἔδωκε τελευταῖον ἡ Βουλὴ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἐπαρκὴς ἢ ἑρμηνεύει τὴν πρότασίν μου, τότε ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ σήμερον νὰ δηλώσῃ ἀπὸ πότε τίθεται εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος αὐτός. Δὲν εἶχε δὲ δικαίωμα νὰ καλέσῃ ἄλλας ἡλικίας πρὶν ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον αὐτὸν, διότι δὲν δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀφίνῃ ἐρείπια ὀπίσω, ἤτοι νὰ προσκαλῇ τοὺς Ἕλληνας ἐφέδρους, νὰ τοὺς στέλλῃ ἔξω καὶ κατὰ τὴν ἀπουσίαν των ἄλλοι νὰ τοὺς πωλοῦν τὴν περιουσίαν. Ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠθέλησε νὰ κρατήσῃ παρανόμως εἰς τὰς τάξεις ἐφέδρους. Ἤμην φίλος του, ἀλλ’ ἀνελθὼν ἐπὶ τούτου τοῦ βήματος, τῷ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ φροντίσῃ νὰ τοὺς ἀπολύσῃ, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ πάρουν τὰ ὅπλα καὶ νὰ φύγουν, καὶ ἠναγκάσθη ἐντὸς ὀλίγου νὰ τοὺς ἀπολύσῃ. Λοιπὸν δὲν σᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀφίνητε πλέον αὐτὴν τὴν ὀλεθρίαν κατάστασιν. Πρέπει νὰ ζητήσητε νὰ μάθητε ἀπὸ τὰ δικαστικὰ γραφεῖα τί γίνεται ἐδῶ εἰς τὰς πτωχεύσεις τῶν ἐμπόρων, τί γίνεται εἰς τὰς περιουσίας τῶν ἐπιστράτων. Ἠθέλησαν νέοι ἔμποροι εἰς τὰς Πάτρας, κληθέντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, νὰ παραδώσουν τὰς κλεῖδας τοῦ καταστήματός των εἰς τοὺς ἐκεῖ ἐμπόρους, ἀλλ’ οἱ ἔμποροι δὲν ἐδέχθησαν καὶ τοὺς ἀφῆκαν καὶ ἐκηρύχθησαν εἰς πτώχευσιν· διότι, ἐὰν ἐδέχοντο τὰς κλεῖδας, κάτι τι θὰ εὕρισκον ἐπιστρέφοντες οἱ δυστυχεῖς ἔφεδροι, ἀλλὰ κηρυχθέντες εἰς πτώχευσιν, βεβαίως δὲν θὰ ἐλπίσουν νὰ τοῖς μείνῃ τίποτε. Ἐπιστρατεία εἶναι πόλεμος καὶ τὸ εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς ἄλλα Ἔθνη ἡ ἐπιστράτευσις δὲν διαρκεῖ πλέον τῶν δέκα πέντε ἡμερῶν, μόνοι ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ὑπομονὴν καὶ τὸν ὑπεράνθρωπον πατριωτισμὸν νὰ μένωμεν αἰωνίως εἰς τὰς τάξεις ἐν ἐπιστρατείᾳ, καὶ νὰ μὴ βλέπωμεν ποτὲ ἓν ἀποτέλεσμα. Λοιπὸν πρῶτον πρέπει νὰ ψηφισθῇ αὐτὸς ὁ νόμος, ὅστις θὰ σᾶς χρησιμεύσῃ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν πρὸς δικαιολόγησιν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς ἐκφόβισιν, ὁ δὲ ἕτερος νόμος, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον ὤφειλες νὰ εἰσαγάγῃς ἀμέσως, εἶναι ὁ νόμος ὁ Πρωσσικὸς, ὁ ὁποῖος προστατεύει τὰς οἰκογενείας τῶν ἀπόρων ἐπιστράτων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀφίνουν κανένα εἰς τὸ σπῆτί των, ἀλλὰ μόνον ἀδύνατα ὀρφανὰ, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Βλάχος ὡμίλησεν, ἀλλὰ δὲν ἐνθυμήθη ὁ κ. Βλάχος, ὅτι αὐτοὶ ἐζητοῦσαν τὸν πόλεμον, ὁ δὲ πόλεμος ἔχει ὡς συνέπειαν ἀναρίθμητα κακά. Σεῖς ὅμως ὀφείλετε νὰ ψηφίσητε μίαν ὑποστήριξιν εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτάς· π. χ. ὁ Πρωσσικὸς νόμος λέγει, ὅταν εἷς ἔχῃ ἀδελφὸν, δίδεται τόσον κατὰ μῆνα. Συνεπῶς μὲ τὸν νόμον αὐτὸν φέρετε ἓν νομοσχέδιον νὰ τὸ ψηφίσωμεν μεταξὺ τῶν πρώτων, καὶ τότε πιστεύσατε, ὅτι θὰ φανῇ ὅτι σπουδάζετε. Δὲν ἠθέλησα, κύριοι, νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, οὔτε νὰ ψηφίσω, διότι εἰς τόσῳ κρισίμους καὶ σοβαρὰς περιστάσεις, οἵα ἡ παροῦσα, δὲν συμφέρει οὐδὲν νὰ λέγωμεν, ἀλλ’ ἐὰν ἐπανέλθωμεν, ἀξιότιμε Πρωθυπουργὲ, ἂν καὶ ἐγὼ ἔχω ἄλλην ἰδέαν περὶ τῆς παρούσης Βουλῆς, τότε θὰ τὰ εἴπωμεν καὶ τὰ πολεμικὰ καὶ ὅ,τι ἄλλο ἀπαιτεῖ τὸ συμφέρον τοῦ Τόπου.

§28Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§29ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἷς φίλος μου μοὶ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι τρεῖς ἔμπειροι ἐμποροπλοίαρχοι ἐκ Βουλγαρίας ἐλθόντες, εὐκατάστατοι ἄνθρωποι, μὴ γνωρίζοντες τὴν διάκρισιν τῆς ναυτικῆς καὶ τῆς χερσαίας ἐκστρατείας, προσῆλθον εἰς τὸ Φρουραρχεῖον, τὸ ὁποῖον κατέταξε τοὺς μὲν δύο νοσοκόμους, τὸν δὲ ἄλλον εἰς τὸ 10 ἔμπεδον τάγμα. Αὐτοὶ εἶναι ἐμποροπλοίαρχοι· ἂς συνεννοηθοῦν λοιπὸν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ τοὺς παραλάβουν εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν. Πολλοὶ δὲ ἐπίστρατοι καὶ ἔφεδροι, ἔχοντες λόγους ἀπαλλαγῆς, τηροῦνται ἔτι εἰς τὰς τάξεις τοῦ ναυτικοῦ, διότι τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα δὲν ἀπαντοῦν εἰς τὰς ἐρωτήσεις περὶ διαβιβάσεως τῶν ἀπαλλαγῶν, κατὰ συνέπειαν πρέπει τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα ν’ ἀπαντήσωσιν ἐπὶ τέλους, διότι ἐδῶ ἔχω τρεῖς πατριώτας ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου στρατευομένους καὶ ἔχοντας ἀποφάσεις ἀπαλλαγῆς, ἀλλὰ τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον δὲν διαβιβάζει ἔτι τὰς ἀπαλλαγὰς αὐτῶν. Τρίτον καὶ τελευταῖον ἔχομεν καιρὸν, κύριοι, ν’ ἀκούσωμέν τι περὶ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, τὶ γίνεται, ποῖος τὸ διαχειρίζεται, ποῖα εἶναι τὰ κεφάλαιά του, ποῖαι αἱ ὠφέλειαι. Τώρα, ἐὰν δυνηθῆτε ὑμεῖς κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀνεύρητε τὴν ἑστίαν αὐτοῦ τοῦ Ταμείου καὶ μᾶς πληροφορήσητε, θὰ εἶναι καλόν.

§30ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸν ἔντιμον κ. βουλευτὴν, ὅτι, ἐὰν θέλῃ νὰ λάβῃ πληροφορίας περὶ τῶν ἐργασιῶν ἢ τῆς καταστάσεως τοῦ Ταμείου τούτου, δύναται ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸ γραφεῖον αὐτοῦ ὅπου θὰ εὕρῃ ἀντίτυπα τῶν κατ’ ἔτος δημοσιευομένων ἰσολογισμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἐμφαίνονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐργασίαι καὶ ὅλαι αἱ καταστάσεις.

§31ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Γορτυνίας ἀξιότιμος συνάδελφος, νὰ μείνῃ ἀνυποστήρικτος ἐν τῇ Βουλῇ, δηλαδὴ πρόκειται περὶ χορηγήσεως βοηθήματός τινος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀπόρων ἐφέδρων. Ἀφοῦ δαπανῶμεν ἑκατὸν καὶ πλέον ἑκατομμύρια, πολλὰ τῶν ὁποίων ἀσκόπως, νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι δίκαιον καὶ 500,000 εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν.

§32ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπεβλήθη τοιαύτη πρότασις πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Εἶμαι τῆς γνώμης ν’ ἀναγνωσθῶσι κατὰ πρῶτον τὰ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ψηφισθέντα χθὲς νομοσχέδια. Καὶ πρῶτον ἔχομεν τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κύριος Ἔφορος τῆς Βουλῆς ζητεῖ νὰ προστεθῇ πίστωσις 920 δραχμῶν διὰ τὸν ἐξ 60 δραχμῶν μηνιαῖον μισθὸν ὑπαλλήλου, τοῦ ὁποίου ἡ πίστωσις ἔληξεν.

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ οἰκογένεια τοῦ χθὲς ἀποβιώσαντος ἀρχικλητῆρος μὲ ἐπεφόρτισε νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ, ὅπως τῇ δοθῇ μικρὸν βοήθημα.

§36ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ν’ ἀπονείμῃ βοηθείας.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἄλλοτε ἐδώσαμεν, ἐδώσαμεν καὶ χθὲς διὰ τὴν κηδείαν τοῦ αὐτοῦ κλητῆρος, ἐδώσαμεν καὶ ἄλλοτε διὰ τὸν κλητῆρα τοῦ ὁποίου ἐθραύσθη ὁ ποῦς.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ὑπόσχηται ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ χορηγήσῃ τὸ αὐτὸ βοήθημα κανονικῶς, θὰ ἦναι προτιμότερον νὰ μὴ ἀναγραφῇ ἐνταῦθα.

§39ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ πρόχειρον βοήθημα εἰς ἀσθενοῦντα ὑπηρέτην αὐτῆς ἢ νὰ χορηγήσῃ τὰ ἔξοδα τῆς κηδείας ἑτέρου, δυνάμεθα νὰ τὸ δεχθῶμεν· ἀλλὰ περὶ βοηθήματος τοιούτου νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ λόγος ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῆς Βουλῆς. Εὐαρεστηθῆτε νὰ πέμψητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν σημείωσιν αὐτὴν, καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει φροντίσει περὶ τῆς βοηθείας.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε θὰ προστεθῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς μόνον ἡ πίστωσις, ἡ ζητουμένη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ἐφόρου διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ὑπαλλήλου τῆς βιβλιοθήκης. (Ἐνταῦθα ψηφίζεται ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς μὲ τὴν προσθήκην τῆς πιστώσεως τῶν 920 δραχμῶν).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη τὴν πρότασιν νόμου, δηλαδὴ τὸ μοναδικὸν ἄρθρον τοῦ ἐκ Λακεδαίμονος Βουλευτοῦ κυρίου Δημητρακάκη περὶ τῶν ἐπιτίμων ἀξιωματικῶν τῆς φάλαγγος.

§42Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι, ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐγκρίνῃ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, θέλει πράξει ὀρθότερον, ὑποβάλλων αὐτὸς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἓν τοιοῦτον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῆς βουλευτικῆς πρωτοβουλίας νὰ καταρτισθῇ τοιοῦτο νομοσχέδιον προσηκόντως, οὔτε ἁρμόζει, νομίζω, νὰ ὑποβληθῇ τοιοῦτο νομοσχέδιον ἐκ τῆς βουλευτικῆς πρωτοβουλίας.

§44Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μάλιστα· αὐτὸ δύναται νὰ γείνῃ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ν’ ἀναβληθῇ ἡ πρότασις αὕτη.

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνώσωμεν ἤδη τὰ νομοσχέδια τῶν διαφόρων πιστώσεων. (Ἀναγιγνώσκονται ἐνταῦθα καὶ ψηφίζονται εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1885 ἐκ δραχμῶν 154,000. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1885 ἐκ δραχμῶν 7,925. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1885 ἐκ δραχμῶν 104,000. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1885 ἐκ δραχμῶν 40,397.43. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1885 ἐκ δραχμῶν 36,000. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1886 ἐκ δραχμῶν 40,000. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1886 ἐκ δραχμῶν 3,790,172. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως δραχμῶν 200,000 διὰ τὰς ἀποζημιώσεις κτημάτων καταληφθέντων ἐπὶ τῆς τομῆς τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 130,000. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1885 ἐκ δραχμῶν 203,238 καὶ 39/00) Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 5,280 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1886. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 15,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1886. Τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1886 ἐκ δραχμῶν 500. Εἰς δευτέραν δὲ συζήτησιν ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείου 25,000,000 ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ προβιβασμοῦ τῶν δοκίμων Αʹ Τάξεως τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§49ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Κύριοι, θὰ εἶμαι πολὺ σύντομος. Γνωρίζετε, ὅτι σχεδὸν οὐδέποτε λαμβάνω τὸν λόγον, διότι δὲν ἐπιθυμῶ ν’ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν καὶ μάλιστα εἰς τὰς δυσκόλους περιστάσεις, ὅτε ὁ χρόνος εἶναι πολύτιμος, ἤδη δὲ ὁ ὀλίγος χρόνος, ὁ ὁποῖος ὑπολείπεται, εἶναι ἀναγκαῖος εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ πολὺ σπουδαῖα ἀντικείμενα. Καὶ βεβαιωθῆτε, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ σήμερον δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον, ἐὰν δὲν παρετήρουν, ὅτι δὲν ἀποδίδεται ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν πρός τινας ἡ αὐτὴ στοργή, ἡ ὁποία ἀποδίδεται πρὸς ἄλλους. Πρόκειται, κύριοι βουλευταί, περὶ τῶν ἐπικούρων ἀνθυποπλοιάρχων. Ἴσως μοὶ εἴπῃ ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς, ὅτι ὑπάρχει νόμος ἰδιαίτερος περὶ αὐτῶν, καὶ ὅτι δι’ ἰδιαιτέρου νόμου πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ ἤδη ὑπάρχων· ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν δοκίμων, περὶ ὧν πρόκειται σήμερον, ὑπάρχει ἄλλος νόμος· οὕτως ὁ ὑπὸ συζήτησιν ἔρχεται νὰ μεταβάλῃ ἐκεῖνον, παραβλεπομένων καθ’ ὁλοκληρίαν τῶν ἀνθυποπλοιάρχων, τῶν ὁποίων κατά τι προσβάλλεται ἡ ἀρχαιότης. Εὑρίσκομαι δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξηγήσω τί σημαίνει ἐπίκουροι ἀνθυποπλοίαρχοι· διότι, κύριοι, παρετήρησα εἰς ἰδιαιτέραν ὁμιλίαν μετ’ ἄλλων κυρίων συναδέλφων μας, ὅτι ἄλλην ἔχουσιν ἰδέαν παρ’ ἐκείνην τὴν ὁποίαν κυρίως ἔχει ὁ βαθμὸς τοῦ ἐπικούρου ἀνθυποπλοιάρχου, ὅστις εἰσήχθη εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν δυνάμει νόμου. Δὲν ἔχω, κύριοι, νὰ ὁμιλήσω κατὰ τῆς προαγωγῆς τῶν δοκίμων, διότι οἱ νέοι οὗτοι ἔχουσι τὴν ἀξίαν των, μάλιστα γνωρίζω τινὰς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀρκετὴν σπουδαιότητα, ὡς εἶναι π. χ. ὁ κ. Δαμιανός, υἱὸς τοῦ μακαρίτου Δαμιανοῦ καὶ ἄλλοι. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη καὶ εἰς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους μεταχειρίζεται καὶ νῦν ἔτι εἰς τὰς πλέον ἐπικινδύνους θέσεις καὶ οἱ ὁποῖοι, ἐὰν πράγματι ἐνεργήσωμεν, θὰ χύσωσι πρῶτοι τὸ αἷμά των. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν ἔχω τίποτε κατὰ τῶν δοκίμων καὶ κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι καὶ εἰς τὴν πρώτην περίοδον τῆς Συνόδου ταύτης ἠθέλησα καὶ τότε νὰ ὁμιλήσω ὑπὲρ τῶν ἐπικούρων τούτων ἀξιωματικῶν καὶ παρεξηγήθην, ὅτι ἤμην κατὰ τῶν δοκίμων. Ἐπὶ τοῦ κ. Ῥούφου, Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τὸ 1883, εἰσήχθη ὁ νόμος ΑΡΚʹ περὶ ἐπικούρων ἀνθυποπλοιάρχων, περιλαμβάνων τοὺς ἑξῆς ὅρους, περὶ τοῦ ποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι παραδεκτοὶ εἰς ἐξετάσεις διὰ νὰ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν αὐτόν. Ὁ νόμος λέγει (ἀναγινώσκει). Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τότε ἐζήτησαν περὶ τοὺς 29 ἢ 30, ὅταν δ’ ἔφθασεν ἡ ὥρα τῶν ἐξετάσεων, πολλοί, ἰδόντες τὰ μαθήματα ἐφ’ ὧν ἔμελλον νὰ ἐξετασθῶσιν, ἀπεσύρθησαν, ἄλλοι δὲ δὲν ἐκρίθησαν ἱκανοί· 14 δὲ ἐξ αὐτῶν ἀναλόγως τῆς ἀξίας των, τοῦ βαθμοῦ ἄριστα, λίαν καλῶς καὶ καλῶς, κατετάχθησαν μὲ τὸν βαθμὸν ἀνθυποπλοιάρχου. Περὶ τούτων τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Κατόπιν τοῦ νόμου τούτου ἐξεδόθη Βασιλικὸν Διάταγμα, ὁρίζον τὰ μαθήματα, ἐφ’ ὧν ἔμελλον νὰ δίδωσιν ἐξετάσεις, σᾶς βεβαιῶ δὲ ὅτι τὰ μαθήματα ταῦτα εἶναι ἀνάλογα σχεδὸν μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δίδουσι καὶ οἱ δόκιμοι μαθηταὶ τῆς Βʹ πρὸς τὴν Αʹ τάξιν, ἢ καὶ αὐτῆς τῆς Αʹ τάξεως. Αὐτοὶ λοιπὸν ὑπέστησαν τὰς ἐξετάσεις αὐτὰς, ἀναγκάζομαι δὲ νὰ κάμω τὴν ἐξήγησιν ταύτην, διότι γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἠδύνατο τὴν ἀμάθειαν νὰ τὴν προσθέσῃ εἰς τὴν μάθησιν.

§50ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ εἴπω αὐτό.

§51ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Θέλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι οὗτοι καὶ τὴν πεῖραν ἔχουσι καὶ τὴν μάθησιν· ὑπέστησαν αὐστηρὰς ἐξετάσεις, κατετάχθησαν μὲ βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου, κατόπιν ἐξεπαιδεύθησαν περισσότερον εἰς τὴν ναυτικὴν σχολὴν ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν, νομίζω, τοῦ νῦν διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου κ. Σταματέλλου. Ἐὰν ἤθελε γίνει φροντὶς νὰ προσαχθῇ ἔκθεσις περὶ αὐτῶν παρὰ τοῦ ναυάρχου κ. Κανάρη καὶ παρ’ αὐτοῦ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου, ἠθέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἡ ἀπουσία αὐτῶν τῶν ἀνθυποπλοιάρχων ἤθελεν εἶσθαι ἐπαισθητὸν κενὸν εἰς τὰ πολεμικὰ ναυτικὰ, καὶ μάλιστα σήμερον. Βλέπω τὸν κ. Ὑπουργὸν κινοῦντα τὴν κεφαλήν του.

§52ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔγκειται αὐτοῦ τὸ ζήτημα.

§53ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ἐπίκουροι ἐξεπαιδεύθησαν ἓν ἔτος εἰς ὅλα τὰ μαθήματα τῆς ναυτικῆς σχολῆς, καὶ εἰς τὰ μαθηματικὰ, καὶ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ, καὶ εἰς τὰ γυμνάσια τοῦ πυροβολικοῦ χειρισμοῦ τῶν πυροβόλων, καὶ εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ εἰς τὰ πάντα, καὶ εἶναι εἰς θέσιν σήμερον ἀφόβως νὰ εἴπωσιν, ὅτι εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὰς ἐξετάσεις. Καὶ δὲν ζητοῦν προαγωγὴν, ζητοῦν μόνον νὰ λείψῃ ἡ διαίρεσις, ἥτις ὑπάρχει ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ μεταξὺ τῶν ἐπικούρων καὶ τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν, ζητοῦν νὰ καταταχθῶσιν εἰς τοὺς μαχίμους. Δὲν εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐλήφθησαν ἐκ τῶν ἐμπορικῶν πλοίων καὶ κατετάχθησαν ἀμέσως εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν· δὲν εἶναι ὡς οἱ ἐπίτακτοι ἀξιωματικοὶ, οἱ μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν γνῶσιν πολεμικοῦ ναυτικοῦ, μάλιστα εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν, ἀλλ’ εἶναι ἀξιωματικοὶ εὐμαθεῖς, ἔχοντες μεγάλην πεῖραν, διότι ὑπῆρξαν πλοίαρχοι, διηύθυναν ἀτμόπλοια καὶ ἰδιόκτητα πλοῖα, ἐταξείδευσαν εἰς ὅλας τὰς θαλάσσας καὶ τοὺς Ὠκεανοὺς μόνοι ἄνευ πλοηγοῦ, καὶ ἀπεφάσισαν, ὅταν ἐγένετο ὁ νόμος αὐτὸς, νὰ ἀφήσωσι τὰς ἰδιοκτησίας των καὶ νὰ ἔλθωσι νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, ἵνα λάβωσι τὴν σειράν αὐτῶν. Τοιοῦτοι εἶναι οἱ ἐπίκουροι ἀνθυποπλοίαρχοι. Διὰ τῆς προτάσεως, ἣν ἐφέραμεν, δὲν ζητοῦμεν τίποτε περισσότερον παρὰ νὰ καταταχθῶσι μεταξὺ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαχίμων ὑπὸ τὸν βαθμὸν, τὸν ὁποῖον ἔχουσι, καὶ ὅταν δώσωσιν ἐξετάσεις καθ’ ὃν χρόνον θὰ δίδωσι καὶ οἱ δόκιμοι, οἱ ὁποῖοι δυνάμει τοῦ νόμου θὰ προβιβασθῶσιν εἰς ἀνθυποπλοιάρχους, ὅσοι δὲ δὲν εὐδοκιμήσωσι κατὰ τὰς ἐξετάσεις, ἐὰν θέλουν, νὰ μείνωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὡς ἐπίκουροι σύμφωνα μὲ τὸν περὶ ἐπικούρων ἀξιωματικῶν νόμον. Βλέπετε ὅτι δὲν ζητοῦμεν νὰ βλάψωμεν τοὺς δοκίμους ὡς πρὸς τὴν προαγωγὴν αὐτῶν, οὔτε νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ἀμάθειαν· ἀπ’ ἐναντίας, καὶ τὴν μάθησιν φέρουσι καὶ τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν οἱ νεώτεροι μετὰ πολὺν χρόνον θὰ ἀποκτήσωσι, καὶ ἣν αὐτοὶ ἀπέκτησαν διευθύνοντες καὶ πλοῖα ἀτμήρη καὶ πλοῖα ἱστιοφόρα. Ὅτι δὲ ἡ ἱκανότης αὐτῶν εἶναι φανερὰ, τὸ ἀναγνωρίζει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι εἰς αὐτοὺς ἐνεπιστεύθη τὴν κυβέρνησιν τορπιλλοφόρων, δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ὅτι θὰ ἐζήτησε περὶ τούτων πληροφορίας παρὰ τοῦ Ναυάρχου καὶ παρὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου. Εἰς τὴν ἐποχὴν ταύτην, κύριοι, ἐν ᾗ εὑρισκόμεθα, φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι καλὸν ἄνευ λόγου νὰ ἀφήσωμεν τὴν διαίρεσιν ἐντὸς τῶν πολεμικῶν πλοίων, διότι σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οἱ λοιποὶ ἀξιωματικοὶ τοὺς θεωροῦν ὡς μὴ ἰσοτίμους συναδέλφους. Ἀλλ’ ὅταν ὁ ναύαρχος Κανάρης μετέβη νὰ μεταφέρῃ τὴν δεξαμενὴν, τοὺς ἐπικούρους ἐζήτησε μεθ’ ἑαυτοῦ· καὶ ὅταν ἠθέλησαν μάλιστα νὰ τοὺς ἀφαιρέσουν ἀπὸ πλησίον του, ἔφθασεν εἰς τὴν θέσιν νὰ εἴπῃ ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποσυρθῇ. Τοῦτο τὸ γνωρίζω μετὰ βεβαιότητος. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔχουσι τόσην ἱκανότητα, ἀφοῦ δὲν ζητοῦν νὰ ἀφαιρέσωσί τι ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ἀφοῦ ζητοῦν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις κατὰ τὸν νόμον, διατί δὲν στέργει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία, ὡς εἶπον, δὲν παραβλάπτει τὴν προαγωγὴν τῶν δοκίμων; Ἔχομεν ἀνάγκην, κύριοι, ἀξιωματικῶν, καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω ποίας ἐλλείψεις ἔχομεν· μέσα εἰς τὴν ναυαρχίδα εἶναι ἕνας ὑποπλοίαρχος καὶ δύο ἐπίκουροι ἀνθυποπλοίαρχοι, εἰς τὴν Ὄλγα ἕνας ἀνθυποπλοίαρχος ἐπίκουρος· δὲν λέγω περισσότερα. Διατί λοιπὸν ἄνευ λόγου νὰ μαράνωμεν τὸν ζῆλον καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἄφησαν τὴν περιουσίαν των διὰ νὰ ἔλθουν ἐδῶ νὰ ὑπηρετήσουν μετὰ τῆς μεγαλειτέρας πίστεως; Ἐὰν ἐζητοῦμεν νὰ καταταχθοῦν ἄνευ ἐξετάσεων μεταξὺ τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν, ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν δύναται νὰ τὸ πράξῃ, ἀλλ’ ἀφοῦ ζητοῦν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ὅσα ὁ νόμος ἀπαιτεῖ περὶ μαχίμων ἀξιωματικῶν, διατί νὰ μὴ γίνῃ;

§54ΜΑΡΚΕΛΛΟΣ. Πόσοι εἶναι;

§55ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Δεκατέσσαρες, καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ προσβληθῇ ἡ φιλοτιμία κανενὸς, διότι δεκατέσσαρες ἄνδρες κοστίζουν πολὺ, καὶ τοιοῦτοι ἄνδρες. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ προκαλέσῃ ἔκθεσιν τοῦ Ναυάρχου περὶ αὐτῶν τῶν ἀνδρῶν, ἤθελε δὲ τότε ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει ἀποφασίσει ὑπὲρ τοῦ δικαίου· διότι ἀδικούμενοι δὲν ἤθελον μείνει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, αὐτοὶ δὲ θὰ μείνουν ἀπὸ ἁπλοῦν πατριωτισμόν, ἄλλως τε ἤθελον ἀπέλθει, ὡς μοὶ εἶπον, ὅτι μένομεν μόνον διὰ νὰ πολεμήσωμεν, κατόπιν θὰ μεταβῶμεν εἰς τὰς ἑστίας μας, καὶ δικαιοῦνται νὰ τὸ λέγωσι, διότι δὲν εἶναι ἄστεγοι ἄνθρωποι. Εἶναι τοῦ Παπανικολῆ ὁ υἱὸς, εἶναι τοῦ Παναγιώτη τοῦ Ἀγγελῆ, ἔγγονος τοῦ Στρατηγοῦ Μαμούρη, τελειόφυτοι τῶν Γυμνασίων καὶ οὕτως οἱ λοιποὶ, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐταξείδευσαν, Διευθύνοντες ἀτμόπλοια καὶ ἱστιοφόρα. Περιβεβλημένοι δὲ μὲ μάθησιν καὶ πεῖραν προτείνουσι καὶ δέχονται νὰ ὑποβληθῶσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς ἐξετάσεις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν, ἵνα ἀποδεχόμενοι τὴν πρότασίν μου, δώσουν εἰς αὐτοὺς δικαιοσύνην.

§56ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος εἶναι δίκαιον νὰ ὑποχωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παραδεχθῇ καὶ τοὺς ἐπικούρους αὐτοὺς, διότι δὲν βλάπτονται παντάπασιν οἱ δόκιμοι, καὶ καλὸν εἶναι νὰ βαδίζωσιν ἐκ παραλλήλου. Πολλοὶ ἐμποροπλοίαρχοι, εὑρεθέντες ἄλλοτε εἰς ἀκμὴν τῆς ναυτιλίας, σήμερον ἐν τῇ παρακμῇ αὐτῆς, εἰσῆλθον εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν, ἀφοῦ ἠνεῴχθη θύρα διὰ νὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ οὗτοι. Εἶναι λοιπὸν ἄδικον νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτοὺς ὅ,τι λέγεται μόνον εἰς τὸν Ἅδην ἕως ἐκεῖ καὶ μὴ παρέκει. Ὁ κ. Καραλίβανος σᾶς ἐξέθηκε πῶς οὗτοι ἐτελειοποιήθησαν καὶ ἐβελτιώθησαν, καὶ νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ὑποχώρησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐγὼ ἔκαμα ἄλλοτε θυσίαν μεγαλειτέραν εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶχον ὑποβάλει ἕτερον κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1885, παράλληλον πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἔλεγον· (ἀναγινώσκει). Ὥστε οὕτω συμβιβάζονται ὅλα τὰ νόμιμα συμφέροντα. Λοιπὸν δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ μὴ παραδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν πρότασιν ταύτην καὶ νὰ παύσουν αἱ διαιρέσεις καὶ νὰ μὴ βλέπῃ βλοσυρῶς ὁ εἷς ἀξιωματικὸς τὸν ἕτερον. Δὲν βλέπω διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ μὴ βαδίζῃ παραλλήλως πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ θέλει νὰ βαστᾷ τὰ γκέμια. Βλέπετε εἰς τὸν στρατὸν τὶ γίνεται, ὅλοι οἱ ὑπαξιωματικοὶ γίνονται ἀξιωματικοί. Βλέπετε, ὅτι προβιβάζουν λοχίας εἰς ἀνθυπασπιστὰς εἰς τὰ σώματα τοῦ Πυροβολικοῦ καὶ Μηχανικοῦ, ὅπου χρειάζεται Ἄλγεβρα καὶ Στερεομετρία. Λοιπὸν πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει συγκατανεύσει διὰ τὸ ναυτικὸν νὰ γίνῃ τοιοῦτον, διότι μόνον τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει συνεχίσει τὴν ἔνδοξον τέλος πάντων ἱστορίαν, καὶ ἰδοὺ, ὅτι ἀρχίζει νὰ τεθῇ τέλος πάντων εἰς ἐνέργειαν. Μὴ περικλείετε λοιπὸν τὸ ναυτικὸν ἐντὸς φιάλης, διότι θὰ τὸ φέρητε εἰς ἀσφυξίαν· κάμετε ἓν βῆμα πρὸς τὰ πρόσω· διότι καὶ εἰς τὸ ἐφεξῆς νομοσχέδιον ἡ αὐτὴ ὀπισθοδρομικότης παρατηρεῖται, καὶ ἔχω παρατηρήσεις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ θὰ λάβω τὸν λόγον. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν βλέπω τίποτε τὸ παράδοξον εἰς τὸ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις.

§57Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριοι, ὑπέγραψα καὶ ἐγὼ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἔπραξα δὲ τοῦτο ἐκ πνεύματος καὶ μόνου ἰσότητος, διότι ἡ τροπολογία αὕτη ἀποδίδει ἰσότητα, καθιστῶσα τὸν νόμον περὶ ἐπικούρων ἴσον καὶ δίκαιον πρὸς πάντα πολίτην Ἕλληνα. Ὁ νόμος οὗτος κατὰ τὴν ἐπιψήφισίν του ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ εἶχε περιορισμοὺς λίαν ὀρθῶς, διότι πρώτην φορὰν εἰσήρχοντο ἐμποροπλοίαρχοι εἰς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν καὶ ἔδει νὰ δοκιμασθῶσιν. Ὅταν ὅμως σήμερον διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης παρουσιάζωνται οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι καὶ σᾶς λέγουν, ὅτι εἶναι ἕτοιμοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις, εἰς ἃς θέλουσιν ὑποβληθῆ καὶ οἱ δόκιμοι τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, διατί ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ἄλλως τε δίκαιος, θέλει ν’ ἀποκλείσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ ἦναι ἴσοι πρὸς τοὺς ἄλλους; Μήπως οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι Ἕλληνες; Θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἶναι ἢ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν οἱ ἐπίκουροι οὗτοι νὰ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των ὅπως οἱ λοιποὶ ἀξιωματικοί; Ἐὰν τὸ ὄντι ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκῃ τοὺς ἐπικούρους τούτους οὐχὶ ἱκανοὺς, τότε θ’ ἀποσύρω τὴν ὑπογραφήν μου καὶ θὰ ψηφίσω κατὰ τῆς τροπολογίας, μολονότι τὴν ὑπέγραψα. Ἀλλὰ κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας πανταχόθεν ἐλάβομεν περὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἐκ τῶν ὁποίων ἐγὼ οὐδένα γνωρίζω, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των. Μάλιστα τελευταῖον ἐπληροφορήθην, ὅτι κατὰ τὴν μεταφορὰν τῆς δεξαμενῆς τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀξιωματικῶν τούτων εἶχε λάβει μέρος. Καὶ δὲν λέγω ὅτι ἐξετέλεσαν ἔργον ὑπεράνθρωπον, ἀλλ’ ἔχουν ἐπιδείξει ἱκανότητα τοιαύτην, ὥστε καὶ εἰς τὰς μᾶλλον ἐπικινδύνους ὑπηρεσίας νὰ προτάσσωσιν αὐτούς. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, διατὶ αὐτοὶ οἱ πολῖται Ἕλληνες νὰ μείνωσιν εἰς ἕνα βαθμὸν στάσιμοι καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ φθάσωσιν εἰς ἀνώτερον, κατόπιν μάλιστα τῆς παραδοχῆς αὐτῶν τοῦ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις, οἵας καὶ οἱ μέλλοντες νὰ καταπατήσωσι τὴν ἀρχαιότητα αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἀποδίδουσα οὕτω δικαιοσύνην εἰς τοὺς ἀνθρώπους τούτους.

§58ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συζητοῦμεν νόμον περὶ προβιβασμοῦ τῶν δοκίμων Αʹ. τάξεως τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου. Κατὰ τοῦ νόμου τούτου οὐδεμία ἠκούσθη ἀντίῤῥησις, οὔτε φρονῶ ὅτι εἶνε δυνατὸν ν’ ἀκουσθῇ τοιαύτη· διότι, ἂν καὶ δὲν εἶμαι ναυτικὸς, παρ’ ὅλου τοῦ κόσμου ὁμοφώνως ἀκούω, ὅτι ἂν ὑπάρχουν νέοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται ἐπαξίως νὰ καθέξωσι βαθμὸν ἀξιωματικοῦ εἰς τὸ ναυτικὸν ἡμῶν, εἶνε οἱ νέοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤδη σπουδάζουσιν εἰς τὴν ναυτικὴν σχολήν. Τώρα κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ νόμου παρεισάγεται ἕτερον ἀντικείμενον, ἄσχετον μὲ τὸν ψηφιζόμενον νόμον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ὄχι μόνον δύναται νὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις, ἀλλ’ ἐνδέχεται νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου ἐκείνου, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν. Νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καραλιβάνου πρέπει νὰ εἰσαχθῇ δι’ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς λάβῃ περὶ αὐτῶν τῶν δεκατεσσάρων τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας.

§59Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι, χωρὶς νὰ ἔχω εἰδικὰς ναυτικὰς γνώσεις, δύναμαι νὰ ἐκφράσω γνώμην ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι πρόκειται περὶ διατάξεως, τὴν ὁποίαν πάντες δυνάμεθα ν’ ἀντιληφθῶμεν, καὶ διὰ τοῦτο συνυπέγραψα τὴν περὶ ἧς πρόκειται τροπολογίαν μετ’ ἄλλων ἕνδεκα συναδέλφων. Ἠκούσατε παρὰ τῶν προλαλησάντων περὶ τίνος πρόκειται. Εἰς ἐποχὴν καθ’ ἥν, ὡς πάντοτε, ὑπῆρχεν ἔλλειψις ἀξιωματικῶν ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ, ἐζητήθη ἡ συμπλήρωσις τῶν στελέχεων ἀπὸ τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν. Ἐγένετο λοιπὸν ὁ Νόμος τοῦ 1883, ὁ ὁποῖος μετὰ δοκιμασίαν παρεδέχθη τοὺς ἐμποροπλοιάρχους, ἀλλ’ ὡς ἐπικούρους ἀνθυποπλοιάρχους, καὶ ὑπὸ περιορισμοὺς, δηλαδὴ δὲν ἐξισώθησαν οὗτοι πρὸς τοὺς μαχίμους, ὡρίσθη δ’ ὅριον προβιβασμοῦ μικρὸν, πέραν τοῦ ὁποίου δὲν τοῖς ἐπετράπη νὰ προσχωρήσωσι. Δὲν κατακρίνω τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου, διότι ὑπηγορεύθησαν ὑπὸ τῆς προνοίας μὴ τυχὸν παρεισδύσωσι εἰς τὴν ναυτικὴν ἡμῶν ὑπηρεσίαν ἀνίκανοι. Ἀλλ’ ἀφοῦ μετὰ τὰς ἐξετάσεις εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δεκατέσσαρες περίπου ἀξιωματικοὶ ἐξησκημένοι πρακτικῶς ἀσυγκρίτῳ λόγῳ κάλλιον τῶν ἐν ναυτικαῖς σχολαῖς μᾶλλον θεωρητικῶς ἐπιδιδόντων καὶ ἀφοῦ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ προσκτήσαντες πολλὰς ἐπιστημονικὰς γνώσεις, ηὐδοκίμησαν κατὰ τὴν διαβεβαίωσιν πάντων τῶν εἰδημόνων, ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν οὔτε διέψευσεν, οὔτε νὰ διαψεύσῃ δύναται, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν μὴ τυχὸν ἐπιμένοντες ἀρνούμενοι νὰ τοὺς δικαιώσωμεν, ἀδικήσωμεν αὐτὴν ταύτην τὴν Πατρίδα καὶ ζημιώσωμεν τὸ πολεμικὸν ἡμῶν ναυτικὸν, πρὸς ὃ πάντες μετὰ τόσου ἐνδιαφέροντος καὶ τόσων ἐλπίδων ἀτενίζομεν. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀντίῤῥησις οὐσιαστικὴ κατὰ τῆς τόσον σπουδαίας προτάσεως ἡμῶν, διότι δι’ αὐτῆς δὲν ζητεῖται νὰ εἰσδύσωσιν οἱ ἐπίκουροι ἄνευ ἐξετάσεων, ἀλλ’ ἀκριβῶς τοῦτο ζητοῦσι, νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις καὶ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ἐπιστήμης, τότε νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ, ὅπερ διὰ τοῦ νομοσχεδίου δίδεται εἰς τοὺς δοκίμους πρὶν τῆς ὥρας· διότι ἄλλως ἀνοίγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου μία θύρα ὑπὲρ τῶν δοκίμων, κλείουσα τὸ μέλλον τῶν ἐπικούρων. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω ὅσα ἄλλοι εἰδικώτεροι ἐμοῦ πρὸ μικροῦ εἶπον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οἱ ἐπίκουροι ἀξιωματικοὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τοὺς κειμένους νόμους, τότε δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα οἱ δόκιμοι νὰ προβιβάζωνται ὡς ἤδη πρόκειται νὰ γίνεται ὁ προβιβασμὸς αὐτῶν πρὸ τῆς συμπληρώσεως τῆς τετραετίας, ἐπέρχεται δ’ οὕτω παραβίασις τῶν συμπεφωνημένων μεταξὺ τῶν ἐπικούρων καὶ τῆς Πολιτείας, διότι αὐτοὶ εἶχον ὑπ’ ὄψει, ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις, τώρα δ’ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἐὰν δὲν ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς πρόνοια, ἢ θὰ μείνωσιν ἀπογοητευμένοι ἢ θὰ ἀποσυρθῶσιν. Εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιστάσεις νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία θέλει πάθει. Δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω πλειότερον, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τὰ γνωρίζει· περιορίζομαι λοιπὸν ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἐκ Μαντινείας Βουλευτὴν, ὑποστηρίζων, ὅτι ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου δὲν ψηφίζεται ὡς καὶ ἄλλοτε ἀπεδείχθη, οὐδὲ ὑπάρχει ἄλλο τι ἐμπόδιον νὰ προστεθῇ ἡ τροπολογία εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι αὐτὴ σχετίζεται ἱκανῶς μὲ τὸ κύριον θέμα· ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ἐσχετίζετο καθ’ ὁλοκληρίαν, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἱκανὰ νομοσχέδια περὶ τῶν στελέχεων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ὑπέβαλεν, ἀφοῦ κατ’ οὐσίαν ἀναγνωρίζει τὴν παρ’ ἡμῶν ὑποδεικνυομένην ἀνάγκην, καὶ λέγω ἀναγνωρίζει, διότι μόνον τυπικῶς ἀντέκρουσε τὴν τροπολογίαν, ἠδύνατο καὶ ὤφειλε δι’ εἰδικοῦ νόμου ἢ νὰ τὸ προσθέσῃ εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων ναυτικῶν μέτρων, ἢ νὰ φέρῃ εἰδικὸν ὅλως νομοσχέδιον. Ἐνόσῳ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν δὲν μᾶς ὑπόσχεται τοιοῦτόν τι, νομίζω ὅτι οἱ ἔχοντες τὴν ἐναντίαν γνώμην δικαιούμεθα νὰ τὴν ὑποβάλωμεν ὡς τροπολογίαν εἰς ἓν ἐκ τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων καὶ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν αὐτοῦ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐὰν δεκαπέντε συνάδελφοι συμμερίζωνται τοῦτο.

§60ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§61ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν βλέπω οὔτε τὴν ἀνωμαλίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ὁ κ. βουλευτὴς Μαντινείας. Πρόκειται περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν τῆς θαλάσσης καὶ τῶν δοκίμων Αʹ τάξεως· αὐτὸς εἶνε γενικὸς χαρακτήρ. Τώρα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γείνῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶνε τὸ ἑξῆς· εἰς τὸ περὶ προβιβασμοῦ τῶν δοκίμων Αʹ τάξεως νὰ προστεθῇ καὶ τῶν ἐπικούρων ἀνθυποπλοιάρχων. Μήπως πρόκειται νὰ προβιβάσωμεν ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς καὶ τοὺς θέσωμεν ὕστερον ἀξιωματικοὺς τῆς θαλάσσης, διὰ νὰ εἴπητε ὅτι δὲν συμβιβάζεται; Οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους εἶπον οἱ προαγορεύσαντες, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς πείσωσι νὰ παραδεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν ὡς ἄρθρον εἰς τὸν νόμον.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, παραβιάζεται διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἂν ἐρωτήσω τὴν Βουλήν· διότι πρόκειται νὰ μεταβληθῇ κείμενος νόμος αὐτοτελής, διατάξεις τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ τροποποιήσῃ ἡ προτεινομένη τροπολογία, ἥτις ἔρχεται κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§63ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀκριβῶς προχθὲς ἐδώσατε τρανὸν δεῖγμα σεβασμοῦ πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, διότι τὴν πρότασίν μας, τὴν ἀποῤῥέουσαν ἀπὸ τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν δὲν εἴχατε οὐδὲν δικαίωμα νὰ μὴ ὑποβάλητε, δὲν τὴν ὑπεβάλατε· τώρα, ὅταν πρόκειται περὶ τῶν φίλων σας, σέβεσθε τὸν Κανονισμόν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ Συντάγματος καὶ ὄχι περὶ Κανονισμοῦ· ἡ Βουλὴ εἶνε κυρία νὰ ἀποφασίσῃ.

§65ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μοῦ ἐνθυμίζετε τὸ Σύνταγμα σεῖς, ὅστις ἐδώσατε ἑξακοσίας δραχμὰς εἰς τοὺς βουλευτὰς ἐναντίον τοῦ Συντάγματος.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔδωσα τίποτε· δὲν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ἐμέ.

§67ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν προέβαλεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας, ἤγαγεν ἐν τῷ μέσῳ ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὰ τῆς συντάξεως τῶν νόμων. Τὰ ζητήματα, τὰ κανονίζοντα τὸν τρόπον ἢ τὰ σχετικὰ μὲ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν πρέπει νὰ συντάσσωνται οἱ νόμοι, ἔχουσι μὲν ἀξίαν, εἶνε ὅμως πάντοτε ὑποδεέστερα τοῦ ζητήματος τῆς οὐσίας τῶν διατάξεων τῶν νόμων. Ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν συναινεῖ εἰς τὸ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον ἡ προβαλλομένη τροπολογία, οὐ μόνον διότι ὑπάρχει ἀνωμαλία περὶ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἰσάγεται διάταξις, τὴν ὁποίαν νομίζει μὴ σχετικὴν πρὸς τὴν κυρίαν διάταξιν τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ διότι φρονεῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία αὐτὴ κατ’ οὐσίαν· διότι κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἡ τάξις τῶν ναυτικῶν, τοὺς ὁποίους σκοπεῖ νὰ προστατεύσῃ ἡ τροπολογία, εἰσάγουσα αὐτοὺς εἰς τὴν σταδιοδρομίαν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, δὲν πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ τὸ εὐεργέτημα τοῦτο. Ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἔχω ἰδίαν γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος, διότι εἶνε ζήτημα ἀπαιτοῦν γνώσεις, τῶν ὁποίων ἐγὼ στεροῦμαι· ἐξ ὅσων ὅμως ἐδυνήθην νὰ συναγάγω ἐκ τῆς πεποιθήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἂν ἡ πλειονοψηφία ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβαλλομένην, ἤθελεν ἀγάγει τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν δυσχέρειαν νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ ὑποβάλῃ τὸν προκείμενον νόμον εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Στέμματος, ἐντεῦθεν δὲ ἤθελεν ἀφαιρέσει ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ καταστήσῃ ἐνεργὸν τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν χρησιμότητα τῶν δοκίμων τοῦ Ναυτικοῦ, περὶ τῶν ὁποίων ἐζήτητε νὰ προνοήσῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅσην καὶ ἂν ἔχωσιν ἀξίαν αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἀνεκοίνωσαν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ ἀγορεύσαντες ὑπὲρ τῆς τροπολογίας, πρέπει νὰ μὴ ἐπιμένωσιν, ἵνα μὴ περιαγάγωσι τὴν διοίκησιν τῶν ναυτικῶν τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἀνικανότητα νὰ ποιήσηται χρῆσιν τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν δοκίμων πρώτης τάξεως. Ἔκρινα ὅτι ὤφειλον νὰ ἀνακοινώσω τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, διότι οἱ καιροὶ, τοὺς ὁποίους διανύομεν, πρέπει νὰ ἐνασκῶσιν ἐπιῤῥοήν τινα ἐπὶ τῶν γνωμῶν καὶ τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας λαμβάνομεν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3).

§68ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§69ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἄν, κύριοι, ὡς ἀκούω, πρόκειται νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν περὶ τίνος πρόκειται· ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν, διότι τοὺς μὲν ὑπὲρ τῆς τροπολογίας συνηγορήσαντας ἠκούσαμεν, ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἀνέπτυξε τοὺς λόγους, δι’ οὓς δὲν ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν. Ἐγὼ θὰ τὸν παρακαλέσω ὡς καὶ τὸν κ. Κριεζῆν νὰ μᾶς ἐξηγήσουν τὶ συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ποῖα εἶνε τὰ συμφέροντα τῆς ὑπηρεσίας, ποῖα τὰ συμφέροντα τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ παραβλαφθῶσι, καὶ νὰ δυνηθῶμεν οὕτω ἐν γνώσει νὰ ψηφίσωμεν· διότι μέχρι τοῦδε εὑρισκόμεθα ἐν σκότει, μόνον ὑπὸ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Καραλιβάνου, ἀλλ’ ἡ ὁποία, νομίζω, δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν πρότασιν ἀκριβῶς· προβάλλουν δοκιμασίαν, ἐξετάσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀφομοιωθῇ πρὸς τὸν μάχιμον ὁ ἐπίκουρος, ὀφείλει, νομίζω, τοὐλάχιστον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς αὐτὰς ἐξετάσεις, εἰς τὰς ὁποίας καὶ οἱ δόκιμοι, ὄχι ἁπλῶς εἰς ἐξέτασιν.

§70ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§71Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Μοὶ φαίνεται λίαν παράδοξος ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Νατικῶν ἐννοεῖ νὰ συζητῇ. Δὲν ἐξετάζει τὴν οὐσίαν, καὶ ὀχυροῦται ὄπισθεν ἀπαραδέκτων κοινῶν. Ἠδύνατο νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς χρησιμότητος τῆς τροπολογίας καὶ περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν περὶ ὧν πρόκειται ναυτικῶν ἀνδρῶν. Ἐπροτίμησε νὰ ἀποφύγῃ ἐντελῶς τὰ ζητήματα ταῦτα. Ἡμεῖς, χωρὶς νὰ ἤμεθα ναυτικοί, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει, εἴμεθα σπουδασταὶ τῶν μεγάλων ἔργων, τὰ ὁποῖα τιμῶσι τὴν Ἑλληνικὴν θάλασσαν καθ’ ὅλας τὰς λαμπρὰς ἐποχάς της. Γνωρίζομεν ὅτι τὰ ναυτικὰ κατορθώματα τῆς Ἑλλάδος ὀφείλουσι τὴν ἀρχήν των εἰς τὸ ἐμπορικὸν ναυτικὸν αὐτῆς. Ἐὰν ὑπάρχῃ δι’ ἡμᾶς νεωτέρα δόξα, ἡ ὁποία θὰ μείνῃ διὰ παντὸς ἀθάνατος, εἶναι ἡ δόξα ἐκείνη, τὴν ὁποίαν κατώρθωσαν οἱ ἐμποροπλοίαρχοι τοῦ 1821. Εἰς αὐτοὺς ὀφείλεται τὸ ἥμισυ τῆς Ἑλληνικῆς ἐλευθερίας. Πρόκειται λοιπὸν καὶ σήμερον περὶ τοιαύτης κράσεως ἀνδρῶν, εἰς τοὺς ὁποίους θέλομεν νὰ ἀνοίξωμεν γενναίαν τὴν εἴσοδον εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος. Ἐπειδὴ δὲν ὁμιλεῖτε σεῖς περὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, ἰδοὺ ἐρχόμεθα ἡμεῖς οἱ μὴ ναυτικοὶ νὰ συμπληρώσωμεν τὸ ὑμέτερον ἔργον. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλη ἔποψις εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ λυθῇ τυπικῶς, ἐὰν πρόκηται νὰ λυθῇ μετ’ εὐστοχίας. Θὰ ἐνεργήσωμεν ἐν πολέμῳ; Ἀλλὰ τότε διατί τὸ νομοσχέδιόν σας εἰσάγει ἐν τῷ στόλῳ ἡμῶν τὴν διαίρεσιν; Ἐκτιμῶ τοὺς ἀνθρώπους τῆς σχολῆς, ἀλλ’ ἐκτιμῶ ὄχι ὀλιγώτερον καὶ τοὺς ἀνθρώπους τῆς θαλάσσης. Ἐν τούτοις σεῖς, ἐνῷ γνωρίζετε ποίας ἀξίας εἶναι οἱ ἄνθρωποι τῆς θαλάσσης, ὑποτιμᾶτε αὐτοὺς καὶ δὲν εὑρίσκετε πόσον εἶναι τοῦτο ἐπιβλαβὲς κατὰ τὰς περιμενομένας ἐπισήμους στιγμὰς τῆς ἐνεργείας. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἀνέφερεν ὡς τελευταῖον ἐπιχείρημα τῆς πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἐπικουρίας, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι δὲν ἥρμοζεν ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν καθηκόντων ἡμῶν εἰμὴ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Μᾶς ὑπέδειξεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ὅτι, ἂν προστεθῇ ἡ ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων τῆς θαλάσσης τροπολογία εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, δὲν θὰ ὑποβάλῃ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως. Μήπως ἐννοεῖ νὰ μᾶς ἀπειλήσῃ; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὑποθέτῃ, ὅτι ἐξ αὐτῆς ἐξαρτᾶται νὰ ὑποβάλλῃ ἢ νὰ μὴ ὑποβάλλῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως, τοῦτο εἶναι ζήτημα αὐτοῦ τοῦ Βασιλέως, καὶ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ ἀνήκει εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς Βουλῆς. Ἡμεῖς ἐνομίζομεν, ὅτι ἐν τῇ ἁρμονικῇ ἐξελίξει τῆς Πολιτείας τὸ παρὰ τῷ Βασιλεῖ νομοθετικὸν τμῆμα αὐτῆς ἦτο ἀλήθεια. Σήμερον μανθάνομεν ἐπισήμως τὸ ἐναντίον. Ἀλλ’ ἔστω· ὑποβάλλεται ὁ νόμος εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως καὶ δὲν τῷ δίδεται αὕτη. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν διὰ τοῦτο ἐξέλθει καθ’ ὅλου ἐκ τῆς κανονικῆς πορείας μας. Ὁ Βασιλεὺς ἔχει ἐξουσίαν ἰδιαιτέραν καὶ τὴν σεβόμεθα. Μήπως καὶ αὐτὸς δὲν πρέπει νὰ σεβασθῇ τὴν ἡμετέραν;

§72ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐλησμόνησέ τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δίκαιον νὰ λησμονήσῃ, ὅτι ὁ Βασιλεὺς ἐνασκεῖ τὸ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος χορηγούμενον δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας ἐπὶ τῇ προτάσει καὶ εὐθύνῃ τοῦ Ὑπουργοῦ· ἑπομένως οὐδεμία παρείχετο εἰς τὸν κύριον βουλευτὴν Ἀττικῆς εὐκαιρία, ἵνα ποιήσηται λόγον περὶ τῆς ἐνασκήσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ Στέμματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἔχει πεποίθησιν, ὡς μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ παρεισαγωγὴ εἰς τὴν διάταξιν τῆς περὶ ἐπικούρων θέλει βλάψει τὴν διοίκησιν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἑπομένως δὲν θέλει ὑποβάλει πιθανῶς ὡς νόμον πρὸς ἐπικύρωσιν. Τοῦτο εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ τὸ ἐνασκήσῃ ὑπὸ ἰδίαν του εὐθύνην· ἑπομένως ὅλαι αἱ θεωρίαι, τὰς ὁποίας ἀνεκοινώσατε, ἀποβαίνουσιν εἰς μάτην.

§73ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς μοὶ ἐπιτρέπει νὰ τῷ ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν; Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἵτινες ἐφέρομεν ὑπὸ συζήτησιν τὸ δικαίωμα τοῦ Βασιλέως. Ἀλλ’ ὅταν καταφεύγετε εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ Βασιλέως, ὅπως πείσητε τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐξασκήσῃ τὸ δικαίωμα αὑτῆς, δὲν ἠδυνάμεθα νὰ λησμονήσωμεν τὴν τροχιὰν, τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα δι’ ὅλας τὰς Ἐξουσίας διαγράφει. Βλέπω ἤδη, ὅτι στρέφετε τὸ ἐκ τῆς Βασιλικῆς ἀρνησικυρίας ἐπιχείρημα ὑμῶν περὶ τὴν ὑπουργικὴν εὐθύνην. Δὲν ἐξετάζω ὁποίου εἴδους εἶνε ἡ εὐθύνη σας, οὐδὲ θέλω νὰ μάθω πῶς θέλει ἐξασκηθῆ αὕτη παρὰ τῷ Βασιλεῖ, ἵνα οὗτος, προκειμένου περὶ πολέμου, ἀρνηθῇ ἀκριβῶς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ πολέμου. Περὶ ὅλων τούτων καὶ περὶ πολλῶν ἄλλων θέλομεν ἐπιφυλαχθῆ. Ὅ,τι διὰ σήμερον ἀρκεῖ, εἶνε, ὅτι ἐφέρετε ἐν μέσῳ τῆς Βουλῆς ἓν φάσμα, τὸ ὁποῖον ἐδέησε νὰ ἐκτοπίσωμεν.

§74ΞΕΝΟΥΔΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀπεμακρύνθημεν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἰσήγαγε νομοσχέδιον ἰδίως διὰ τοὺς ναυτικοὺς ἀξιωματικούς· ἔπειτα ἔρχεται ἡ πρότασις, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον ὑπόκειται εἰς ἐξέτασιν. Ἐὰν πρόκειται, κύριοι, νὰ δεχθῶμεν τὸ πρῶτον, δὲν ἐννοῶ πῶς εἰμπορεῖ νὰ προστεθῇ αὐτὸ ὡς παράρτημα εἰς τὸ νομοσχέδιον. Εἶπόν τινες, ὅτι οἱ ναῦταί μας ἔκαμαν κατορθώματα, καὶ ἠθέλησαν νὰ μᾶς ἀναμνήσωσι τὰ μεγάλα ταῦτα κατορθώματα τῶν ναυτῶν μας, ὡσὰν νὰ ἀγνοῶμεν τὰ κατορθώματα ταῦτα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἀνέφεραν καὶ τὸ Στέμμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ τις νὰ σέβηται ἢ ὄχι· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εἶναι ὁ χάρτης, διὰ τοῦ ὁποίου συνεδριάζομεν ἐνταῦθα, ὀφείλομεν νὰ σεβώμεθα τὸ Στέμμα· ἄλλως, ἀφαιρέσατε ἀπὸ τὸν χάρτην αὐτὸ, καὶ τότε δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅ,τι θέλομεν. Λέγω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν μόνον τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ εἰσαχθῇ ἰδιαίτερον νομοσχέδιον κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Καραλιβάνου, τοῦτο εἶναι ἀνεξάρτητον καὶ οὕτω τὸ θεωρῶ, ὄχι διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσαχθῇ, ὄχι διότι ἀγνοῶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς θυσίας ἐκείνων, ἀλλὰ λέγω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δὲν παραδεχθῇ νὰ γίνῃ νέον νομοσχέδιον καὶ ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἰσαγάγῃ αὐτὸ, δὲν δυνάμεθα ἄλλως νὰ πράξωμεν, ἢ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ὑποβληθέν.

§75ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§76ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν παραβιάζονται τὰ δικαιώματα τὰ κεκτημένα διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔφερε περὶ δοκίμων. Ἐγὼ λέγω ὅτι δίδεται ἕν προηγούμενον δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀμέσως μετὰ τὴν ψήφισιν καὶ τὴν κύρωσιν καθιστάμενον νόμος, χορηγεῖ δικαιώματα ἀπὸ τοὺς προαχθέντας δυνάμει τοῦ νόμου αὐτοῦ μετὰ παρέλευσιν μιᾶς προθεσμίας, ἐὰν δώσωσιν ἐξετάσεις καὶ ἐὰν εἰς τὰς ἐξετάσεις δὲν εὐδοκιμήσωσι, δύναται ν’ ἀφαιρεθῇ ὁ βαθμὸς, τὸν ὁποῖον ἔλαβον; Οἱ βαθμοὶ εἶναι ἀναφαίρετοι ἅμα δημοσιευθῇ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφαιρεθῶσιν· ὥστε βλέπετε, ὅτι γίνεται παράβασις τῶν κειμένων.

§77ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ γίνεται καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς, οἵτινες ἐξέρχονται ἐκ τῆς σχολῆς.

§78ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ συντάξῃ ἕν νομοσχέδιον περὶ τῶν ἐπικούρων. Ἐὰν συντάξῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον καὶ τὸ εἰσαγάγῃ ἐγὼ ἀποσύρω τὸ ἰδικόν μου.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὔριον δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποσύρετε, κύριε Καραλίβανε;

§81ΤΙΝΕΣ. Καὶ ἂν τὸ ἀποσύρῃ, τὸ υἱοθετοῦμεν ἡμεῖς.

§82ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Ὄχι.

§83ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§84ΕΛ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΔΗΣ. Ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀνέπτυξεν, εἶναι βεβαίως θεωρία ὀρθὴ, ὅτι δηλαδὴ οἱ ἐπίκουροι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1883 ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ προάγωνται ἐν εἰρήνῃ μόνον μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποπλοιάρχου πρώτης τάξεως, ἐν δὲ πολέμῳ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Πλωτάρχου, ὥστε κατὰ τὴν θεωρίαν ταύτην δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐξομοιωθῶσι πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικούς. Ἀλλ’ εἶναι ἆρά γε ὀρθὸν οἱ κύριοι δόκιμοι, οἱ ὁποῖοι συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου δὲν εἶναι ἢ ἁπλοῖ πολῖται, εἶναι δίκαιον, χωρὶς νὰ ἐκπληρώσωσιν ὅσα διατάσσει ὁ νόμος, νὰ ἔρχωνται καὶ λαμβάνωσι βαθμοὺς ἀναφαιρέτους καὶ καταπατῶσι δικαιώματα καὶ θέσεις νομίμως κεκτημένα; Ἡ μεγάλη συζήτησις, κύριοι, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔχει μίαν ἀφορμὴν, τὴν ὁποίαν, ὡς παρετήρησα, οὐδεὶς τῶν κυρίων συναδέλφων ἐξήτασεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, παραβιάζων καθεστῶτα νόμον, νὰ φέρῃ εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν ἁπλοῦς πολίτας πρὸς βλάβην τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων τῶν ἐπικούρων. Τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο δὲν εἶναι νομοσχέδιον, σκοποῦν νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀνάγκην πραγματικὴν τοῦ ναυτικοῦ· διότι ἡ ἀνάγκη αὕτη ἠδύνατο νὰ πληρωθῇ, ὅπως ἐπληρώθη καὶ κατὰ τὸ 1881, ὅτε, ὑπουργοῦντος τοῦ αὐτοῦ ἀξιοτίμου κ. Μπούμπουλη, ἐζητήθη παρ’ αὐτοῦ καὶ ἐπετράπη εἰς τοὺς τότε δοκίμους διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος νὰ ἐκπληρῶσι χρέη ἀνθυποπλοιάρχου, χωρὶς νὰ τοὺς μεταβάλῃ εἰς ἀξιωματικοὺς πρὶν ἐκπληρώσωσι τὰς ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεώσεις των. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν πρέπει νὰ μὴ ἀφεθῇ νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Εἴμεθα, ὡς βλέπετε, ἐν πολέμῳ, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς δίδει εἰς τοὺς δοκίμους ἀπὸ τοῦδε τὸ βραβεῖον τοῦ πολέμου καὶ τοῖς ἀπονέμει βαθμὸν ἀναφαίρετον. Ἐὰν μετὰ ταῦτα οὗτοι ὑποστάντες τὰς ἐξετάσεις των δὲν εὐδοκιμήσωσι, δηλαδὴ δὲν κριθῶσιν ἱκανοὶ νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοί, ἐπειδὴ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῖς ἐδόθη πλέον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῖς ἀφαιρεθῇ· ὥστε θὰ ἔχωμεν εἰς τῶν ἀξιωματικῶν τὰς τάξεις ἀνθρώπους μὴ κεκτημένους τοῦ νόμου τὰ προσόντα. Φρονῶ λοιπὸν δυοῖν θάτερον, ἢ νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ ἡ προτεινομένη τροπολογία, ὅπως καὶ οἱ ἐπίκουροι κτήσωνται μετ’ ἐξετάσεις τὰ προσόντα τῶν λοιπῶν ἀξιωματικῶν, ἢ νὰ μὴ γίνῃ δεκτὸν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον· διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ παραβιάζεται ὁ νόμος χάριν τινῶν, νὰ προτείνεται δὲ τὸ ἀπαραβίαστον αὐτοῦ χάριν ἑτέρων, χρησιμωτάτων ὄντων ἐν τοῖς παροῦσι καιροῖς.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωνσταντίδη, τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν τοὺς δοκίμους ἐψηφίσθησαν ἤδη πρόκειται μόνον τὸ ἄρθρον, τὸ ἀφορῶν τοὺς ἐπικούρους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὸ ἀπαράδεκτον;

§86ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως, τὴν θεωρῶ ὡς κυρίαν πρότασιν, διότι ἀνήκει εἰς ἴδιον νόμον.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ τροπολογία εἶναι ἀπαράδεκτος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὸ ἀπαράδεκτον. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τῆς τροπολογίας· ἀλλὰ πρὸ τούτου ὑπάρχει πρότασις ἀναβολῆς ἐκ μέρους τοῦ κ. Ῥάλλη. Ἔχει νὰ παρατηρήσῃ τι ἐπ’ αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργός;

§88ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§89Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου, κ. Πρόεδρε (Ἐνταῦθα δι’ ἀναστάσεως ἀποῤῥίπτεται ἡ ὡς 4 ἄρθρον προτεινομένη τροπολογία καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ 4 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτων ναυτικῶν μέτρων.

§91ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ψηφίζομεν ἤδη, κύριε Πρόεδρε, νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων ναυτικῶν μέτρων, μετ’ ὀλίγον δὲ θέλομεν ψηφίσει ἕτερον νομοσχέδιον ὑπὸ τὸν αὐτὸν τίτλον· δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἢ νὰ συγχωνεύσῃ τὰ δύο ταῦτα νομοσχέδια ἢ νὰ μεταβάλῃ τὸν τίτλον τοῦ ἑνός;

§92ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Αὔριον θέλομεν διορθώσει τὸν τίτλον. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1.

§94ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει).

§95ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ τεθῶσι μετὰ τὴν λέξιν «ἐπιτρέπεται» αἱ λέξεις «ἐν καιρῷ πολέμου».

§96ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου πρόκειται νὰ θεραπευθῶσιν αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο τὸ ἐννοοῦμεν, ἀλλ’ οἱ βαθμοὶ, οἱ ὁποῖοι θὰ δοθῶσι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, δὲν δύνανται πλέον νὰ ἀφαιρεθῶσιν, ἀλλὰ θὰ μείνουν· ὥστε μόνον ἐν καιρῷ πολέμου πρέπει νὰ ἀπονεμηθῶσι.

§98ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§99Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ 2 ἄρθρον ἐφαρμόζεται ἐν καιρῷ πολέμου, οὐδεὶς δὲ ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ ἰσχύσῃ τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου, εἶναι δὲ ἀναγκαιότερον ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου, διότι ἐν τούτῳ πρόκειται περὶ χορηγήσεως νέων βαθμῶν ἐπέκεινα τῶν κανονικῶν ἀριθμῶν. Οἱ βαθμοὶ χορηγούμενοι ἐν ἐπιστρατεύσει, καὶ ἐὰν μὴ γίνῃ πόλεμος, θὰ ἦνε διαρκεῖς, θὰ ἔχωσι τοὺς βαθμοὺς τούτους οἱ ἀποκτήσαντες αὐτοὺς καὶ κατόπιν ἐν εἰρήνῃ, καὶ τότε οἱ ἀριθμοὶ τοῦ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ θὰ γείνωσιν ἐξ ἀνάγκης ἀριθμοὶ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ· καὶ ἐννοῶ, ἐὰν πολεμήσωμεν, νὰ ὑποστῶμεν τὸ βάρος τοῦτο κατόπιν τοῦ πολέμου, ἀλλ’ ἐὰν μὴ πολεμήσωμεν, νὰ ἔχωμεν ἐσαεὶ Προϋπολογισμὸν ἔκτακτον, νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας τοῦ Τόπου, οὐδὲ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας.

§100Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§101ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς Ἀττικῆς δὲν προσδιώρισε τὰς ἐλαφρότητας, τὰς ὁποίας μέχρι τοῦδε ἐπράξαμεν, εἶμαι ἠναγκασμένος ν’ ἀποδείξω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταδείκνυται καὶ τοῦτο ὡς περιέχον ἐλαφρότητα, δὲν περιέχει τοιαύτην. Τὸ νομοσχέδιον ὅταν εἰσήχθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, συνεζητήθη, καὶ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, εἶχε τὸν ἑξῆς σκοπόν, ὅτι ἐν καιρῷ πολέμου ἐπέτρεπε καὶ εἰς τὴν Νομοτελεστικὴν Ἐξουσίαν νὰ μὴ περιορίζηται εἰς τὰς διατάξεις περὶ προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν, ἐπέτρεψε δὲ διὰ τοῦ 2 ἄρθρου εἰς αὐτὴν νὰ προβιβάζῃ ἀξιωματικοὺς καὶ μὴ ἔχοντας τὰ προσόντα ταῦτα. Ἡ τοιαύτη ἐκτροπὴ ἀπὸ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ μοὶ φαίνεται δεδικαιολογημένη ἀπὸ τὴν ἐμπόλεμον κατάστασιν. Ἐὰν συμβεβηκότα πολεμικὰ ἐπέφερον τὸν φόνον ἀξιωματικῶν, δὲν ἔπρεπε νὰ μείνωμεν διατηροῦντες κενὰς τὰς θέσεις τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, διότι δὲν εὑρίσκομεν ἄλλους ἔχοντας τὰ προσόντα ὡρισμένης διαρκείας ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ὑπῆρχε καὶ ἄλλη τις ἀνάγκη, ἡ ἀνάγκη νὰ πληρωθῶσιν αἱ θέσεις τοῦ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ, αἵτινες εἶνε ἐντὸς τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ.

§102ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ νόμος περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν παριστᾷ τὸν ἀναγκαῖον ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν ἐν εἰρήνῃ, ὁ δὲ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς παριστᾷ ἀριθμὸν ἀνώτερον.

§103ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὥστε εἶναι πρόσθετοι βαθμοί;

§104ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, οἵτινες ἀναγνωρίζονται διὰ τοῦ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος παριστᾷ τὰς ἀναγκαίας θέσεις ἐν καιρῷ ἐνεργείας.

§105ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν μεταβῇ τὸ Κράτος εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν, συμφέρει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ναυτικοῦ νὰ περιμείνῃ τὴν κήρυξιν τοῦ πολέμου καὶ τότε νὰ πληρώσῃ τὰς κενὰς θέσεις;

§106ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν λέγω τοῦτο.

§107ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως νὰ πληρώσῃ τὰς θέσεις, ἀλλὰ τώρα πότε θὰ τὰς πληρώσῃ; Σήμερον ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ ἐπιστράτευσις ἤθελε διαρκέσει ἀκόμη 10 μῆνας, ἢ κατὰ τὸν καιρὸν, καθ’ ὃν ἤθελε μεταβῆ τὸ Κράτος ἀπὸ τὴν κατάστασιν τῆς ἐπιστρατεύσεως εἰς τὴν ἑπομένην ἀμέσως αὐτῇ; Αὐτὸ ἐξήρτηται ἀπὸ τὴν συνείδησιν τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ ἂν ἤμεθα ἡμεῖς εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν, βεβαίως δὲν θὰ τὸ πράξωμεν· ἀλλὰ θέλει εἶσθαι ἐπιζήμιον νὰ ὑποχρεώσητε τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν νὰ μὴ πληρώσῃ τὰς θέσεις ταύτας εἰμὴ τότε ὅταν μεταβῶμεν εἰς ἄλλην κατάστασιν.

§108Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Ὅταν ἤκουσα τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἐντελῶς χωνευμένον τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ. Ἀλλ’ ἐπείσθην περὶ τοῦ ἐναντίου, κατόπιν ἐκ τῆς μεταξὺ τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν αἰτιολογίας, τῆς ὁποίας ἀντελήφθητε πρὸ ὀλίγου.

§109ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι εἶναι ἐντὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ τοῦτο προέρχεται....

§110ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κατηγορήσω, διότι οὐδεὶς ἀναμάρτητος. Νομίζω δὲ καὶ ὡς ἀρετὴν νὰ ἀναγνωρίζῃ τις τὸ σφάλμα του. Ἐν τούτοις δὲν θέλει μὲ ἐμποδίσει ἡ διακοπή σας νὰ σημειώσω εἰς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Μεσολογγίου, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρετήρησεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἡ πρόνοια, τὴν ὁποίαν ἐπὶ ἄλλου θέματος ἀναγράφει τὸ 2 ἄρθρον αὐτοῦ, τουτέστι νὰ πληρωθῶσιν αἱ κεναὶ θέσεις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἐν καιρῷ πολέμου, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἡ παρατήρησις αὐτοῦ ἔχει τι ὑπολανθάνον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ βεβαιωθῇ τελειότερον. Ὑπάρχει μία σταθερὰ βλέψις ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, τὴν ὁποίαν ἀπεκάλυψαν αἱ τελευταῖαι συζητήσεις αὐτοῦ. Εἶναι ἡ προσεχὴς, καὶ μάλιστα λίαν προσεχὴς πολεμικὴ ἐνέργεια τοῦ Ἔθνους. Πρόκειται λοιπὸν νὰ κατασκευάσωμεν τὴν ναυτικὴν δύναμιν αὐτοῦ ἕτοιμον διὰ βαρύτατον ἀγῶνα, καὶ μᾶς λέγουν ὅτι διὰ νὰ διορισθῶσιν οἱ ἀξιωματικοί της, πρέπει προηγουμένως νὰ κηρυχθῇ ὁ πόλεμος! Πῶς θὰ καταρτισθῇ ἡ κατὰ θάλασσαν πολεμικὴ δύναμις τοῦ Κράτους ἄνευ τῆς ὁλοκληρίας τῶν στελεχῶν αὐτῆς; Καὶ ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τόσῳ κρίσιμον θέσιν, εἰς ἀνάγκην τόσῳ κατεπείγουσαν ἀμέσου παρασκευῆς, ἔρχεται ὁ κύριος βουλευτὴς Μεσολογγίου καὶ ἀκριβῶς εἰς τὸ ἐπικαιρώτερον στάδιον τῆς ἐθνικῆς δυνάμεως μᾶς λέγει, πρὶν πληρώσητε τὰ κενὰ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, περιμένετε πρῶτον νὰ κηρυχθῇ ὁ πόλεμος! Αὐτὸ, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος βουλευτὴς νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποστηριχθῇ ἰδίως παρ’ αὐτοῦ. Εὑρισκόμενος ὑπὸ μίαν μομφὴν, ὅτι παρεισάγει ἐμπόδια εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς Ἐπικρατείας, ὅπως τὸ αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπαιτεῖ αὐτὴν, μόλις ἠδύνατο νὰ ἦναι ὁ τελευταῖος, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἐπετρέπετο τοιαύτη πρότασις περὶ τῆς ἐκ τῶν ὑστέρων παρασκευῆς τῆς Χώρας. Θέλω ψηφίσει τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Ἐὰν ὁ πόλεμος ἦναι ἀλήθεια, ἐάν, ἐντὸς αὐτοῦ καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κινεῖται ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ Ἔθνους ὡρίμασεν ἀληθῶς, θὰ ἔλθῃ ἐποχή, καθ’ ἣν ὅλοι οἱ νόμοι δύνανται νὰ κοιμηθοῦν καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ σωθῇ. Τότε αἱ θυσίαι δὲν τρομάζουσι. Τί σημαίνει ὀλίγοι ἀξιωματικοὶ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον; Τὰ ἑκατομμύρια τοῦ Ἔθνους ἀνήκουν εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐμπνέει, εἶναι ἡ ἰδέα τῆς Ἑλλάδος. Εἰς ἐκείνην καὶ μόνην ἀποβλέπομεν.

§111ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας φρονεῖ, ὅτι τὸ ἄρθρον 1 ἀφορᾷ εἰς παρασκευὴν ἀξιωματικῶν. Οὐδόλως τοιοῦτον ἔχει σκοπὸν τὸ ἄρθρον 1. Τὸ ἄρθρον 1 πραγματεύεται περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν, εἴτε γείνῃ πόλεμος, εἴτε δὲν γείνῃ. Δὲν περιέχει τὸ ἄρθρον διάταξιν περὶ εἰσαγωγῆς ἐν τῷ ναυτικῷ νέων ἀξιωματικῶν καὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν στελεχῶν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν θὰ μείνῃ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου ὅσος εἶναι σήμερον, μόνον οἱ βαθμοὶ θὰ μεταβληθῶσι, κατὰ δὲ τοὺς ναυτικοὺς κανονισμοὺς δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη μεταβολῆς τῶν βαθμῶν, ἵνα ἀσκηθῶσιν οἱ βαθμοφόροι καὶ εἰς τὰ τῶν βαθμῶν τῶν ἀνωτέρων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἤδη κατέχουσιν, ὥστε πάντα ὅσα ἐῤῥέθησαν περὶ συντάξεως τοῦ ναυτικοῦ ἐνταῦθα δὲν χωροῦσιν. Ὁ δὲ ἕτερος κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀφοῦ παρεδέχθη, ὅτι κατ’ οὐσίαν ἡ παρατήρησίς μου εἶναι ὀρθή, εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις μου, διότι θὰ διατελοῦμεν τότε ἐν ἀντινομίᾳ πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ κανονισθέντα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις αὕτη τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς προέρχεται ἐκ μὴ ὀρθῆς ἐκτιμήσεως καὶ σημασίας τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι νόμος, εἶναι ἄδεια πρὸς ἐφαρμογὴν νόμου· ἐὰν ἄρα προέτεινα ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν ἵνα μὴ ψηφίσῃ νόμον, ὅστις νὰ δώσῃ βάσιν εἰς τὸν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν, θὰ ἦτο πράγματι προσφυὴς ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ λίαν εὐλόγως, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε Προϋπολογισμὸν ἀναγνωρίζοντα δαπάνην διὰ τόσους ἀξιωματικοὺς τοιούτου βαθμοῦ, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιτρέπῃ τὸν διορισμὸν ἀξιωματικῶν εἰς θέσεις τοιούτου βαθμοῦ, καὶ ἀκριβῶς τοῦτο θέλει γείνει καὶ ἂν ἡ τροπολογία μου γείνῃ δεκτή, ἀλλὰ θέλει γείνει ἐν ὡρισμένῃ περιπτώσει. Ὁ Προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ἵνα ἐν τῇ περιπτώσει ἐκείνῃ ἐπιτραπῇ ἡ δαπάνη καὶ μάλιστα ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς συμβιβάζεται καὶ τοῦ τακτικοῦ πλειότερον πρὸς τοὺς τοιούτους προσδιορισμούς. Ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς ἀναγνωρίζει τὴν δαπάνην διὰ πάσας τὰς ἐν αὐτῷ θέσεις, ἀλλὰ δαπάνην πραγματοποιηθησομένην ἐν τῇ ὡρισμένῃ περιπτώσει, ἥτις προτείνω ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ, τουτέστιν ἐν ὥρᾳ πολέμου· καὶ ἂν ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προτείνω, θὰ γείνῃ χρῆσις τῆς δαπάνης μόνον ἐν ὥρᾳ πολέμου· ἐὰν γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τότε ἐπιτρέπεται ἡ χρῆσις καὶ ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως· ἐὰν ὅμως ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, τότε θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νέα τῆς ἐπιστρατεύσεως διότι τὸ ἄρθρον οὐδένα ὅρον θέτει.

§112ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι παράλειψις τοῦ κειμένου, διότι εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ῥητῶς ...

§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν λέγω τοῦτο πρὸς ἐπίκρισιν, τὸ λέγω ἵνα καταδείξω τὰς διαφόρους περιπτώσεις, καθ’ ἃς ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἑπομένως ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντινομία ἐν τῇ ἐμῇ τροπολογίᾳ, ἐὰν τὸ ἄρθρον θὰ ἀντιφάσκῃ πρὸς τὸν νόμον περὶ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ, γινομένης δεκτῆς τῆς ἐμῆς τροπολογίας, ἐπίσης θὰ ἀντιφάσκῃ πρὸς τὸν νόμον περὶ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ, ἐὰν γένηται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ, διότι καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν θέτει αἵρεσιν, λέγων, ὅτι ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς θὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως, ἐνῷ ἐγὼ λέγω νὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον ἐν ὥρᾳ πολέμου. Θεωρῶ, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, διότι οἱ βαθμοὶ οἱ δοθησόμενοι θὰ εἶναι βάρος μέγα εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, θὰ εἶναι ὅμως καὶ ἐπιζήμιοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ναυτικήν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι κυρίως ἐν τῷ ναυτικῷ ἐλλείπουσιν οἱ κατώτεροι βαθμοφόροι καὶ ὅτι πᾶς προβιβασμὸς ἀξιωματικοῦ εἶναι ζημία εἰς τὸ ναυτικόν. Ὅταν τὰ τῆς σχολῆς προοδεύσωσι, καὶ ἡ σχολὴ πληρώσῃ τὰ κενὰ τῶν κατωτέρων στελεχῶν τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας, τότε οἱ προβιβασμοὶ δύνανται νὰ γίνωνται ἄνευ βλάβης τῆς κατωτέρας ὑπηρεσίας, σήμερον ὅμως οἱ προβιβασμοὶ γίνονται ἐπὶ μεγίστῃ βλάβῃ αὐτῆς, διότι ἔχομεν ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς κατὰ τὸν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν ἐφαρμοζόμενον πολὺ πλειοτέρους τῶν ἀπολειφθησομένων κατωτέρων ἀξιωματικῶν. Ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς παρουσιάζει βεβαίως ἀριθμὸν κατωτέρων ἀξιωματικῶν μεγαλύτερον τοῦ τῶν ἀνωτέρων, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ θ’ ἀφήσῃ τοὺς κατωτέρους ὀλιγαριθμοτέρους τῶν ἀνωτέρων, διότι τὰ κενὰ τῶν κατωτέρων στελεχῶν δὲν δυνάμεθα ν’ ἀναπληρώσωμεν εἰμὴ διὰ τοῦ πρὸ ὀλίγου ψηφισθέντος ὅλως ἀνεπαρκοῦς μέτρου, ἐκτὸς τοῦ ὁποίου καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὡμολόγησεν, ὅτι δὲν ἔχει ἄλλο. Εἶναι ἄρα λίαν ἐπιζήμιοι οἱ προβιβασμοὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον γίνει ἐν πολέμῳ. Ἐν πολέμῳ βεβαίως οἱ προβιβασμοὶ εἶναι καὶ ἀμοιβὴ τῶν διακρινομένων καὶ προκινδυνευόντων, δὲν πρέπει δὲ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην νὰ εἶναι δεσμευμένη ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ ἀριθμῶν ὅπως ἐν καιρῷ εἰρήνης· δέον ἄρα νὰ χαλαρῶται ἡ δέσμευσις μόνον ἐν ὥρᾳ πολέμου. Ἐπειδὴ δὲ περὶ δεσμεύσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐν ὥρᾳ πολέμου ὁ λόγος, παρατηρῶ ἐνταῦθα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ἐν ὥρᾳ πολέμου κατάργησις πάντων τῶν κεκανονισμένων περὶ προσόντων ὡς πρὸς τὸν προβιβασμὸν δὲν εἶναι ὀρθή. Ἔχομεν νομοθεσίαν εἰλημμένην ἐκ τῆς τῶν ξένων Κρατῶν, καθ’ ἣν ἐν ὥρᾳ πολέμου ἐπιτρέπεται ἡ προαγωγὴ εἰς τοὺς ἔχοντας προσόντα κατώτερα τῶν ἀπαιτουμένων ἐν ὥρᾳ εἰρήνης, ἀλλὰ δὲν καταργοῦνται ποτὲ ὁλοτελῶς τὰ προσόντα, ὅπως τὰ καταργεῖ τὸ ἄρθρον 2. Ὁ νόμος τοῦ 1861 ἰδοὺ τί κανονίζει περὶ προσόντων ἐν ὥρᾳ πολέμου. Κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοὺς ἐπιτρέπει ὁ κείμενος νόμος ἐν πολέμῳ ἐκείνων, οἵτινες ἔχουσι συμπεπληρωμένον τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς προαγωγὴν ἐν εἰρήνῃ, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ ὁ περιορισμὸς οὗτος τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον τὸ ἄρθρον 17 ὁρίζει, ὅτι «οἱ ἐν μάχῃ λαμπρῶς καὶ ὁμολογουμένως ἀριστεύσαντες ἀξιωματικοὶ ἐπιτρέπεται νὰ προβιβασθῶσι, καὶ ἂν οὐδόλως συνεπλήρωσαν τὸν πρὸς προβιβασμὸν αὑτῶν ἀπαιτούμενον χρόνον». Αἱ διατάξεις αὗται φαίνονται ἐπαρκεῖς καὶ δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2, ἡ ὁποία, νομίζω, εἶναι καὶ ἐπιβλαβὴς, καταργοῦσα πάντα περιορισμόν. Δὲν νομίζω, ὅτι καὶ ἐν πολέμῳ ἐκτὸς μόνον ἐκείνων, οἵτινες ἤθελον διαπρέψει, εἶναι πρέπον νὰ δύναταί τις ἀλληλοδιαδόχως νὰ προάγεται ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμὸν ἐντὸς ἑβδομάδων ἢ ἐντὸς μηνῶν ἄνευ οὐδενὸς ὑπὸ τοῦ νόμου τιθεμένου περιορισμοῦ.

§114ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου περὶ τῆς νομοθετικῆς δυνάμεως τῶν Προϋπολογισμῶν εἶναι ἀκριβέστατον. Ὁ Προϋπολογισμὸς εἶναι μὲν νόμος, ἀλλὰ δὲν εἶναι νόμος αὐτοτελὴς, εἶναι τὸ ἄθροισμα τῶν νόμων τοῦ Κράτους τῶν λειτουργούντων νόμων, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγράφονται αἱ δαπάναι αἱ ὑπὸ ἄλλων νόμων ἀναγνωρισθεῖσαι ὡς ἀναγκαῖαι. Ἀλλὰ περὶ τούτου οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, οὐδὲ τοιαύτην ἠδυνήθην νὰ συναγάγω ἀμφιβολίαν ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι ν’ ἀποδεχθῶ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου, εἶναι ὁ προσδιορισμὸς, τὸν ὁποῖον ἔδωκεν εἰς τοὺς ἐκτάκτους Προϋπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου εἶπεν, ὅτι οἱ ἔκτακτοι οὗτοι Προϋπολογισμοὶ προβλέπουσι μόνον καὶ κανονίζουσι τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας παράγει ἡ κατάστασις τοῦ πολέμου.

§115ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§116ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν τοῦτο ἤθελον εἶσθαι ἀκριβὲς, ἡμεῖς παρέβημεν τὸν κανόνα τοῦτον, διότι ὑπελάβομεν, ὅτι οἱ ἔκτακτοι Προϋπολογισμοὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἐψηφίσθησαν διὰ τὰς στρατιωτικὰς παρασκευάς.

§117ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ.

§118ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν τοῦτο οὕτως ἔχῃ, τὸ ζήτημα ἁπλοποιεῖται. Νομίζουσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς, περὶ ὧν προβλέπει, δὲν εἶναι προπαρασκευὴ πρὸς πόλεμον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάστασις τοῦ πολέμου, καὶ τότε μόνον νὰ πληρωθῶσιν αἱ θέσεις; Τότε βεβαίως πρέπει νὰ συνταχθῶσι μετὰ τῆς γνώμης τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου καὶ ν’ ἀπαιτήσωσι νὰ γραφῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ συμπληρώσῃ ἐν πολέμῳ τὰς κενὰς κατὰ τὸν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν θέσεις τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ τότε ἴσως ἤθελεν εἶσθαι περιττὸν ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον, διότι ἦτο περιττὸν νὰ δώσητε ἐν πολέμῳ τὴν ἄδειαν νὰ συμπληρωθῶσιν αἱ θέσεις, τὰς ὁποίας ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς ἀνέγραψε· διότι, ἐὰν δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ πληρώσητε τὰς θέσεις αὐτὰς, τὰς ὁποίας ἀνέγραψεν ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς καὶ ἐν ἐπιστρατεύσει, τότε δὲν ἐννοῶ διατὶ ἐψηφίσθη αὐτὸς ὁ Προϋπολογισμός.

§119ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς ἐπιτρέπει μόνον ἐν πολέμῳ. Ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς ἐπιτρέπει καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1886 τὰς ἐν αὐτῷ ἀναγεγραμμένας δαπάνας, ἀρκεῖ αὗται νὰ εὑρίσκωνται ἀναγεγραμμέναι ἐν νόμῳ.

§120ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα λοιπὸν καθίσταται ἁπλοῦν. Ὅσοι νομίζουν, ὅτι δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ πληρωθῶσιν αἱ κατὰ τὸν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν θέσεις ἀξιωματικῶν πρὸ τοῦ πολέμου, πρέπει δὲ νὰ περιέλθωμεν εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ πολέμου, ἵνα πληρωθῶσιν αἱ θέσεις αὗται, οὗτοι πρέπει νὰ ψηφίσωσι κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου· ὅσοι δὲ νομίζουσιν, ὅτι ἡ πλήρωσις τῶν κατὰ τὸν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν κενῶν θέσεων εἶναι προπαρασκευὴ πρὸς πόλεμον, πρέπει νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ τῆς ἄλλης γνώμης, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον περιέχει. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ πλήρωσις τῶν κενῶν εἶνε πρᾶξις προπαρασκευῆς στρατιωτικῆς, λέγω δὲ ὅτι νομίζω τοῦτο, οὐχὶ διὰ νὰ ὑποκλέψω τὴν ψῆφόν σας ὥστε νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἄδειαν νὰ προβῇ εἰς πλήρωσιν τῶν θέσεων, ἃς ἀνέγραψεν ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἄνευ τῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν νομοθέτησιν αὐτῶν, ἀλλὰ διότι νομίζω, ὅτι δὲν θέλουσι πληρωθῆ αἱ θέσεις ἄνευ ἀνάγκης, ἥτις θέλει παρουσιασθῆ πιθανῶς οὐχὶ ἐν χρόνῳ πολὺ ἀπέχοντι ἐκείνου, καθ’ ὃν θέλομεν μεταβῆ ἀπὸ τῆς μιᾶς καταστάσεως εἰς τὴν ἄλλην. Ἡ βεβαίωσις αὕτη τῆς Κυβερνήσεως ἀφαιρεῖ πᾶσαν ἀμφιβολίαν, ὅτι δύναται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Κράτος ἄνευ ἀνάγκης.

§121ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅλα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια ἀφορῶσι τοὺς κατωτέρους βαθμολόγους, καὶ περὶ τούτου ἐλήφθη πρόνοια πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν. Ἄλλοτε τὸ Ναυτικὸν ἠρίθμει 500 μόνον ἄνδρας, καὶ σήμερον ἔχει 7,330. Πρέπει λοιπὸν, ἵνα λειτουργήσῃ ἡ ὑπηρεσία, νὰ ὑπάρχωσιν ὅλοι οἱ ἀναγκαῖοι κατώτεροι βαθμοφόροι ὅπως καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, διὰ νὰ ὑπάρχουν πλήρη τὰ στελέχη. Πανταχοῦ ἡ ναυτικὴ δύναμις τίθεται εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὸν χερσαῖον στρατὸν, μόνον ἐν Ἑλλάδι παρατηρεῖται ἀνισότης. Λάβετε τὰς καταστάσεις ἀξιωματικῶν τῆς θαλάσσης, καὶ θέλετε ἰδεῖ ἐκ παραλλήλου, ὅτι ἐνῷ οὗτοι ἦσαν ὑποπλοίαρχοι, ὅταν ἄλλοι τῆς ξηρᾶς ἐξῆλθον ἐκ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, σήμερον εἶνε ἀκόμη ὑποπλοίαρχοι, ἐνῷ οἱ ἐξελθόντες μαθηταὶ σήμερον εἶνε συνταγματάρχαι. Διατί, κύριοι, ἐνῷ αὐτοὶ οἱ ἄνδρες ἔχουν καὶ φιλοτιμίαν καὶ ζῆλον νὰ μαραίνητε τὰ ἀγαθὰ αὐτῶν αἰσθήματα;

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον προσετέθη «διαρκούσης τῆς ἐπιστρατείας». (Κατόπιν ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§123ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀσθενῶν μοὶ ἔγραψεν ἐπιστολὴν καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ εἰσαγάγω ἀντ’ αὐτοῦ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κύρωσις προσθέτου τινὸς διεθνοῦς πράξεως, ὑπογραφείσης κατὰ Μάρτιον τοῦ 1885, προσθέτου εἰς τὴν διεθνῆ ταχυδρομικὴν σύμβασιν τὴν συνομολογηθεῖσαν κατὰ 1878. (Ὅρα Παράρτημα).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ αὔριον. Ἡ Βουλὴ μοὶ δίδει τὴν ἄδειαν νὰ τὸ ἐγγράψω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ κατατάξεως ὡς ἐπικούρων μηχανικῶν τῶν κληρωτῶν ἢ ἐπιστράτων τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτων ναυτικῶν μέτρων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας.

§127ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου διαλαμβάνει περὶ ἐκτάκτων μέτρων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας, ἀλλ’ ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 ἀφηρημένως μόνον γίνεται λόγος περὶ ἐπιστρατείας.

§128ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ διορθόνω. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4, 5, 6.)

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§130ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ 7 ἄρθρου ὑπάρχει τροπολογία.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§132ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὄχι, τόρα. Κύριοι, ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουν ἀνεστραμμένοι οἱ ὅροι τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων, δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶνε ὁ κατὰ θάλασσαν στρατὸς, εἶνε ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς. Πάντες γινώσκετε τί ἐστὶ θαλασσία δύναμις εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὁποίαν ἀξίαν ἔλαβε κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας. Ἤκουσά τινας λέγοντας ὅτι καὶ τὰ δύο πρέπει νὰ ὑπάρχουν εἰς ἀνάπτυξιν· δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι στρατὸς τῆς ξηρᾶς εὐχερῶς παρασκευάζεται ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ, ἀλλὰ ναυτικὸν πολεμικὸν ἀπαιτεῖ πολὺν χρόνον. Ἤθελον νὰ ἔβλεπον ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς 20 ἑκατομμύρια εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν καὶ 5 εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς. Παρετήρησα εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι καταπατοῦνται δικαιώματα τῶν ἐχόντων μακρὰν θητείαν. Πρέπει νὰ ἐξαντλῶνται οἱ κατάλογοι τῶν ὑπαρχόντων ἤδη ἐν ὑπηρεσίᾳ διὰ τοῦ προβιβασμοῦ, καὶ κατόπιν νὰ ἔρχωνται οἱ ἐπίκουροι καὶ οἱ ἐπίστρατοι καὶ οὐχὶ νὰ γίνηται ἡ ἐκλογὴ ἐλευθέρα. Εἰς τὸ ναυτικὸν ἔχομεν ἄνδρας ὑπηρετήσαντας 10 καὶ 20 ἔτη· διατί νὰ μὴ προτιμήσωμεν αὐτοὺς εἰς συμπλήρωσιν τῶν θέσεων; Διὰ τοῦτο ἔφερα τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν, παρακαλῶ, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ὁποίαν θέλω ἀναπτύξει περισσότερον ἐν δέοντι. (Κατόπιν ψηφίζονται καὶ τὰ ἐπίλοιπα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καθὼς καὶ τὸ σύνολον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§133ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατατάξεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν.

§135ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ 1881, καὶ ἰδίως ὅπως προσέξῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς· διότι ὁ κ. Καλλιγᾶς φρονεῖ ὅτι ἀλλοδαποὶ ἀξιωματικοὶ ἐρχόμενοι εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ λαμβάνοντες ὑπηρεσίαν ἐν αὐτῷ θὰ διαγραφῶσιν ἀμέσως ἀπὸ τοὺς ἐλέγχους τῶν ἄλλων Κρατῶν καὶ τὴν ἰθαγένειαν τῶν ἄλλων Κρατῶν, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν τὸ Κράτος ὑποχρεοῦται νὰ διατηρήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς ἐσαεί.

§136Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνεται δεκτὸν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Ὁμοίως εἰς δευτέραν συζήτησιν τὸ περὶ προβιβασμοῦ ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατείας ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀνθυπασπιστὰς καὶ ὁπλιτῶν εἰς ὑπαξιωματικούς. Εἰς δευτέραν ὡσαύτως τὸ περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρου τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Εἰς δευτέραν ὁμοίως τὸ περὶ διορισμοῦ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, ὡς καὶ τὸ περὶ κατατάξεως μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τῶν μαθητῶν τῆς 5 τάξεως τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου τῶν εὐελπίδων καὶ τῆς 3 τάξεως τοῦ σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τῶν μαθητῶν τῆς 4 τῶν εὐελπίδων καὶ τῆς 2 τῶν ὑπαξιωματικῶν, ὡς καὶ περὶ κατατάξεως μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου τῶν μαθητῶν τῆς προπαρασκευαστικῆς σχολῆς).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8½ μ. μ.