1882.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

Τῆς 23 Νοεμβρίου 1882.

(Τρίτη)

Ὥρα 3 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐξ Ἄνδρου Βουλευτὴς κύριος Καίρης Ὀρφανὸς ζητεῖ δεκαπενθήμερον ἀπουσίας ἄδειαν, ἵνα μεταβῇ εἰς τὴν πατρίδα του δι’ ἰδιαιτέρας του ὑποθέσεις καὶ ὡς μάρτυς.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ μὴ δοθῇ.

§3ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ δοθῇ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἠμπορεῖ νὰ φύγῃ, χωρὶς νὰ ἐρωτήσῃ κανένα. Τηλεγράφημα ἐκ Καρδίτσης «Κύριον Πρόεδρον Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Σᾶς παρακαλοῦμεν, εὐαρεστηθῆτε καὶ γνωστοποιήσατε εἰς Βουλήν, ὅτι πάντες κάτοικοι τῆς Ἐπαρχίας Καρδίτσης εὐλογοῦσι καὶ εὐχαριστοῦσιν ἀπείρως Κυβέρνησιν διὰ μέτρα, ὧν ἐποιήσατο χρῆσιν κτλ.» (Ἀναγινώσκεται). Τηλεγράφημα ἐκ Λαρίσσης «Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, Ἀθήνας. Ἡ παραδοχὴ τῶν Νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως διὰ ψηφίσματος ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαρίσσης, τῇ προτάσει Δημάρχου, εἶναι γνώμη ἀτομική, ἀτομική των μόνον, καθόσον οὐδεὶς ἐρωτήθη κτλ.» (Ἀναγινώσκεται). Τηλεγράφημα ἐκ Λοιδορικίου «Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Λαὸς ἐπαρχίας Δωρίδος ἀσμένως ἀπεδέχθη ἀπόφασιν Βουλῆς περὶ ἐφαρμογῆς νέου νομισματικοῦ συστήματος κτλ.» (Ἀναγινώσκεται). Τηλεγράφημα ἐκ Ναυπλίου «Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Μέτρα πρὸς ἐπίτευξιν ἰσοζυγίου Προϋπολογισμοῦ, προταθέντα παρὰ Κυβερνήσεως, οὐ μόνου δὲν ἀπεδοκιμάσθησαν, ἀλλὰ τοὐναντίον θεωροῦνται καὶ παρὰ πάντων ὡς τὰ ἀνεπαχθέστερα καὶ δικαιότερα κτλ.» (Ἀναγινώσκεται.) Τηλεγράφημα ἐκ Καλαμῶν «Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Εὐσεβάστως ὑποφαινόμενος καπνέμπορος, πρὸ εἰκοσαετίας καταναλίσκων 700 περίπου δέματα Λαμίας, Ἀγρινίου, ἐτησίως, ἀποδέχομαι εὐχαρίστως ἐπιψήφισιν φορολογικοῦ Νομοσχεδίου, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἰσοζύγιον Προϋπολογισμοῦ πρὸς εὐημερίαν Ἔθνους. Παρακαλῶ ὅμως ὅπως μὴ ἐπιψηφισθῇ προνόμιον Κυβερνήσεως, ἀφορῶν ἐκκοπὴν καπνῶν, ἀλλ’ ἀφεῖναι ταύτην ἐλευθέραν. Παναγιώτης Φωτόπουλος» Τηλεγράφημα ἐξ Ἄρτης «Σεβαστὸν Πρόεδρον Ἑλληνικῆς Βουλῆς Κύριον Βαλαωρίτην, Ἀθήνας. Μεγίστην εὐχαρίστησιν αἰσθανόμεθα πάντες δι’ ὑποβολὴν παρὰ Σεβαστῆς Κυβερνήσεως φορολογικῶν Νομοσχεδίων καὶ λοιπῶν πατριωτικῶν μέτρων κτλ.» (Ἀναγινώσκεται). Κάτοικοι τοῦ χωρίου Βλαχοραντίου 29 ζητοῦν ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἀποσύρῃ τὸ Νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου. Ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§5ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ἐν ταῖς σημεριναῖς ἐφημερίσιν εἶδον σημειωμένον καὶ τὸ ἐμὸν ὄνομα μεταξὺ ἐκείνων, οἵτινες διὰ τῆς ἀπουσίας των ἐκ τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς ἐματαίωσαν τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἤμην ἐν τῇ αἰθούσῃ ἀπὸ τῆς 3ης Μ. Μ., καὶ κατὰ λάθος φαίνεται ὁ Γραμματεὺς τοῦ Προεδρείου παρέλειψε νὰ μὲ σημειώσῃ ἐν τῷ ὀνομαστικῷ καταλόγῳ.

§6ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, πολλάκις ἤκουσα ἀνακριβείας λεχθείσας ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου τούτου, ἡ δὲ ἀνακρίβεια αὕτη ἀφώρα ἴσως καὶ εἰς ἐμὲ αὐτὸν, ἀλλὰ δὲν ἔκρινα ἄξιον ἐμαυτοῦ καὶ ὑμῶν νὰ ἀπασχολήσω τὸ Κοινοβούλιον διὰ τῆς ἀναιρέσεως αὐτῶν· δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως καὶ τὰ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ παρελθόντος Σαββάτου λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ κυρίου Θ. Δηλιγιάννη, καθόσον ἀφορᾷ τὸν πρώην Ταμίαν Μεσολογγίου Στεριόπουλον. Συνέπεσε νὰ μὴ ἦμαι μέχρι τέλους τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ διὰ τοῦτο τὰ περὶ Στεριοπούλου λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἐκ Γόρτυνος κυρίου Βουλευτοῦ ἀνέγνων σήμερον εἰς τὴν ἐφημερίδα «Πρωΐαν»· εἶμαι δὲ ἠναγκασμένος, ὡς εἶπον, νὰ μὴ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὰ λεχθέντα καὶ νὰ ἀνακοινώσω ἀκριβεστέρας πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, διότι ἐγώ εἰμι ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον ὑπαινίττεται ὁ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἐν τῇ ἀγορεύσει αὐτοῦ, ὡς ὀλιγωρήσαντα δῆθεν τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντός μου. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πάντοτε ἐξεπλήρωσα, κατὰ τὸ ἐμοὶ δυνατὸν, τὸ καθῆκόν μου ἄνευ θορύβου καὶ ἄνευ πατάγου καὶ ἄνευ ἐπιδείξεων, ὡς προσήκει εἰς πάντα ἀνώτερον δημόσιον λειτουργόν. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει· ὁ δὲ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὅστις μὲ διεδέχθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τὸ τέλος 8 βρίου τοῦ 1878, δὲν εἶχεν ἀφορμὴν νὰ ἐνεργήσῃ τι ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι οὐδὲν ὑπελείφθη παρ’ ἐμοῦ ἐκκρεμές. Ἑπομένως πάντα, ὅσα εἶπε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Σαββάτου, εἶναι ὅλως ἀνακριβῆ. Ὁ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς—καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν μέρος τῆς ἀγορεύσεώς του, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὸν καὶ δώσω τὰς δεούσας πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν—ὁ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ἀγορεύων τὸ παρελθὸν Σάββατον, εἶπε τὰ ἑξῆς σχετικῶς πρὸς τὸν τότε Ταμίαν Μεσολογγίου Στεριόπουλον. «Ὅταν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας καὶ φίλος μου κύριος Κρεστενίτης ἀπηύθυνεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν περὶ τοῦ Στεργιοπούλου ἐπερώτησιν, δὲν ἐγνώριζόν τι ἄλλο περὶ αὐτοῦ, εἰμὴ, ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μοὶ ἐγένετο γνωστὸν, κατά τινα ἐπιθεώρησιν τῶν δημοσίων λογαριασμῶν, ὅτι ὁ ταμίας Μεσολογγίου Στεργιόπουλος εἶχε φανῆ ἐλλειμματίας ἑβδομήκοντα περίπου χιλιάδων δραχμῶν ἐπὶ τοῦ προκατόχου μου καὶ ὅτι ἐπὶ τοῦ προκατόχου μου εἶχεν ἀπολυθῆ τῆς ὑπηρεσίας. Ἠρώτησα, ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἐὰν ἐγένετο καταδίωξις κατ’ αὐτοῦ, ὁ δὲ Διευθυντὴς τότε τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου κύριος Τομαρόπουλος μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἐγένετο οὐδεμία καταδίωξις, ἀλλ’ ὅτι ὁ προκάτοχός μου εἶχεν ἀρκεσθῆ μόνον εἰς τὴν παῦσίν του ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Ἠρώτησα ἐὰν εἶχε ληφθῆ μέτρον τι πρὸς καταζήτησιν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἔλειπον ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, καὶ ὁ Διευθύνων τὸ Γενικὸν Λογιστήριον μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν εἶχε ληφθῆ οὐδὲν μέτρον. Ἄλλο δὲν εἶχον παρὰ νὰ διατάξω τὸν Διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου νὰ καταγγείλῃ εἰς τὴν Δικαστικὴν Ἀρχὴν τὸν Στεργιόπουλον ἐπὶ ὑπεξαιρέσει τῶν ἐλλειπόντων δημοσίων χρημάτων. Ἡ καταγγελία ἐγένετο, ὁ Στεργιόπουλος εἰσήχθη ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, καὶ καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας, Ὑπουργὸς ἔτι τῶν Οἰκονομικῶν τυγχάνων, ὁ Στεργιόπουλος ἠθωώθη ὑπὸ τοῦ Κακουργιοδικείου διὰ τὴν κατακράτησιν τῶν δημοσίων χρημάτων. Ἀλλ’ ἡ ἀθώωσις τοῦ Στεργιοπούλου δὲν ἐθεράπευσε δύω ἄλλας πληγὰς αὐτοῦ· πρῶτον, τὴν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλὴν τῶν 70,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἔλειπον· δεύτερον, τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἄλλων λογαριασμῶν, τοὺς ὁποίους κατεκράτει. Ἔκτοτε λοιπὸν ἐδόθη παραγγελία εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ Στεργιοπούλου τὰ ἔγγραφα τοῦ Ταμείου, τῆς διαχειρίσεως, τὰ ὁποῖα κατεκράτει· ὑπῆρχε μάλιστα ὑπόνοια, ὅτι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἦναι τὸ ἔλλειμμα μόνον 70,000, ἀλλὰ περισσότερον. Μετὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ἐγὼ ἀπεσύρθην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ προχθὲς ἤκουσα τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου Κρεστενίτου». Τὸ ἔτος 1878 εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, συνυπουργὸς δὲ μὲ ἐμέ, ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ ἀξιοσεβάστου κυρίου Κουμουνδούρου, ἦτο καὶ ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερινῶν καὶ προσωρινῶς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Ἐγὼ δὲ πρὸς τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω καὶ τὸ τῆς Δικαιοσύνης. Περὶ τὰ τέλη Μαΐου 1878 ἡ Κυβέρνησις τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου ἀπέστειλε τὸν τότε ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος κύριον Θ. Δηλιγιάννην ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐν Βερολίνῳ Συνέδριον· οὗτος δὲ μετὰ τὸ πέρας τοῦ Συνεδρίου, ἀγνοῶ διὰ ποῖον λόγον, περιῆλθε τὰς διαφόρους Αὐλὰς τῆς Εὐρώπης καὶ ἐπανῆλθε ἐνταῦθα περὶ τὰ μέσα Αὐγούστου. Περὶ τὰς ἀρχὰς Ἰουλίου 1878, δηλαδὴ καθ’ ὃν χρόνον ὁ ἔντιμος τότε συνάδελφός μου περιώδευε τὴν Εὐρώπην καὶ διετέλει ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ἔλαβον ἐγὼ ἀνώνυμον ἢ ἐνυπόγραφον, δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἐπιστολὴν ἐκ Μεσολογγίου, δι’ ἧς κατηγγέλλετο ὁ Ταμίας Στεριόπουλος ὡς ἐλλειμματίας. Ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν μου ἄνευ θορύβου, ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, καὶ ἄνευ πατάγου, διέταξα τηλεγραφικῶς τὸν γραμματέα τοῦ Ταμείου Ἠλείας Γεώργιον Τσικνόπουλον νὰ μεταβῇ εἰς Μεσολόγγιον, ἔνθα θὰ εὕρῃ τὰς ταχυδρομικῶς ἀποσταλείσας αὐτῷ ἐνσφραγίστους διαταγάς μου, μὲ τὰς ὁποίας ὤφειλε νὰ συμμορφωθῇ, ὁ δὲ ὑπάλληλος οὗτος μεταβὰς εἰς Μεσολόγγιον παρέλαβεν ἀπὸ τὸ ταχυδρομεῖον τὸν φάκελλον, τὸν ἐπ’ ὀνόματί του· ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἐντολῆς, ἥτις ἀνετέθη εἰς αὐτὸν, καὶ ἀποταθεὶς εἰς τὸν Νομάρχην κύριον Δοῦκαν, πρὸς ὃν ἐνεχείρισε διαταγήν μου, ἐνήργησε τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ Ταμείου, συμπράττοντος καὶ τοῦ Νομάρχου, καὶ τῷ ὄντι εὑρέθη ἐλλειμματίας ὁ ἀτυχὴς Στεριόπουλος οὐχὶ 70,000 δραχμῶν, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ ἐκ Γόρτυνος κύριος βουλευτὴς, ἀλλὰ περίπου 45,000 δραχμῶν, ἀπελύθη δὲ πάραυτα δι’ ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου, κατὰ τὴν πρὸς αὐτὸν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, ἡ δὲ Δικαστικὴ Ἀρχὴ ἐπελήφθη τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ· ταῦτα δὲ πάντα ἀποδεικνύονται ἐκ τῆς ἡμιεπισήμου πρός με ἐπιστολῆς τοῦ τότε Νομάρχου κυρίου Δούκα τῆς 16 Ἰουλίου 1878, τὴν ὁποίαν ἐκ συμπτώσεως εὗρον εἰς τὰ ἡμιεπίσημα ἔγγραφά μου καὶ ἐκ τῆς ὁποίας ἀρύομαι τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἀνακοινούμενα πρὸς τὴν Βουλὴν παρ’ ἐμοῦ, μολονότι δὲν εἶχον ἀνάγκην ν’ ἀρυσθῶ τὰς τοιαύτας πληροφορίας ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ κυρίου Δούκα ὡς πρὸς τὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως, διότι καὶ ἄνευ τοῦ τοῦ βοηθητικοῦ τούτου μέσου κάλλιστα ἐνθυμοῦμαι, ὅ,τι συνέβη τότε. Εἶναι περιττὸν βεβαίως ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, ἀναγινώσκων ὁλόκληρον τὴν ἐπιστολὴν ταύτην, διότι ἐν αὐτῇ δὲν ἀναφέρεται τίποτε ἄλλο εἰμὴ ὅτι ὁ Ταμίας Στεριόπουλος εὑρέθη ἐλλειμματίας, καὶ μολονότι κατέθεσε 15,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας πρὸ μικροῦ ἐκόμισεν ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα του, καὶ ἑτέρας 16,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας ἐδανείσθη παρὰ διαφόρων ἐν Μεσολογγίῳ, μολονότι ἔλαβεν ἀποδείξεις εἰκονικὰς παρὰ τῶν δικαιούχων περὶ ἐξοφλήσεως χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐκ 4,000 δραχμῶν, χωρὶς νὰ καταβάλῃ αὐτὰς τοῖς δικαιούχοις, καταθέσας οὕτως εἰς τὸ Ταμεῖον 35,000 δραχμὰς, εὑρέθη οὐχ ἧττον ἐλλειμματίας 45,000 δραχμὰς, καὶ ὅτι ἀμέσως ἀπέστειλεν ἀντίγραφον τοῦ συνταχθέντος πρωτοκόλλου τῆς ἐξελέγξεως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅστις προέβη ἀμέσως εἰς ἀνακρίσεις. Ταῦτα γράφει ὁ Νομάρχης τὴν 16 Ἰουλίου 1878. Οὐδεμία δὲ ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Δικαστικὴ ἐξουσία ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, καὶ ὅτε περὶ τὰ τέλη Ὀκτωβρίου 1878 διεδέχθη ἐμὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς κύριος Δηλιγιάννης, ἢ μᾶλλον διεδέχθη τὸν ἀξιότιμον νῦν Πρωθυπουργὸν κύριον Τρικούπην, ὅστις εἶχε διαδεχθῆ ἐμὲ πρὸ 2 ἡμερῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ Στεριόπουλος ἢ ἦτο φυγόδικος ἢ διετέλει ὡς ὑπόδικος εἰς τὰς φυλακάς. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτων πάντων παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὸν σχετικὸν φάκελλον εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἐξετασθῇ καλλίτερον ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§7ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ποῖον σχετικὸν φάκελλον;

§8ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν ἀφορῶντα τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ ταμίου Στεριοπούλου κατὰ τὸ 1878· διότι, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ πιστευθοῦν τὰ λεχθέντα ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου τούτου ὑπὸ τοῦ ἐκ Γόρτυνος κυρίου βουλευτοῦ περὶ τῆς ἀσυγγνώστου ἀμελείας, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔδειξε κατὰ τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ὁ τότε προκάτοχός του, τοιοῦτος δὲ ἤμην ἐγὼ, ὁ προκάτοχός του ἐκεῖνος, ἐγὼ δηλαδὴ, οὐδὲν ὀλιγώτερον ἔπραξα ἢ πρᾶξιν τιμωρουμένην ἀπὸ τὸν περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν Νόμον, καὶ διὰ τοῦτο ὀφείλω καὶ εἰμὶ πρόθυμος νὰ δώσω εὐθύνας, χωρὶς νὰ ἐπικαλεσθῶ ὑπὲρ ἐμοῦ τὸ εὐεργέτημα τῆς παραγραφῆς. Διὰ νὰ ἀποδείξω δὲ ἔτι μᾶλλον τὴν ἀνακρίβειαν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔδωκε κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ὁ κύριος βουλευτὴς Γόρτυνος, προσθέτω, ὅτι ὁ Στεριόπουλος, οὔτε ἐδικάσθη, οὔτε ἠθωώθη ἐπὶ τῆς ὑπουργείας αὐτοῦ ὡς ἰσχυρίσθη ὁ κύριος Δηλιγιάννης· ὁ Στεριόπουλος ἐδικάσθη τὸν Μάρτιον τοῦ 1880 καὶ ἠθωώθη τότε ἀπὸ τὸ ἐν Ζακύνθῳ Κακουργιοδικεῖον, Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὄντος ἐμοῦ, ἢ τοῦ διαδεχθέντος ἐμὲ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀξιοτίμου νῦν Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τότε τὸν Οἰκονομικῶν· ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο ἀκόμη ἡ πληροφορία τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης τοῦ κυρίου Στεριοπούλου εἶναι ἀνακριβής, καὶ εἶναι ἀναληθῆ καὶ πάντα τὰ λοιπὰ τὰ σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Εἶπον δὲ ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶχεν ἀφορμὴν νὰ ἐνεργήσῃ τι ὁ διάδοχός μου κύριος Δηλιγιάννης, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶχε τελειώσει ἐπὶ τῆς ὑπουργείας ἐμοῦ ἐντελῶς· ὁ ταμίας εἶχεν ἀπολυθῆ· ὁ διάδοχός του εἶχεν ἐπιληφθῆ τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ διὰ τὸ ἔλλειμμα, καὶ ἡ Δικαστικὴ Ἀρχὴ εἶχεν ἐπιληφθῆ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου 1878 τῆς ποινικῆς αὐτοῦ καταδιώξεως, ὥστε οὐδὲν ὑπελείπετο νὰ ἐνεργήσῃ ὁ κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1878 Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§9Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅσα ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ἀποδεικνύουσιν τὸ εὔθικτον αὐτοῦ, ἀληθῶς πολύτιμον ἰδιότητα, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἔχει· ἀλλ’ εὐτυχῶς ὑπέλαβεν ἐν οὐ δέοντι, ὅτι ἐθίγη παρ’ ἐμοῦ. Προχθὲς τὸ Σάββατον, ὅτε ἐγένετο λόγος ἂν ὁ Στεργιόπουλος, πρώην Ταμίας Μεσολογγίου, κατεδιώχθη ἢ ὄχι, δὲν ἠλέγχετο ἡ πολιτεία τοῦ κυρίου Παπαμιχαλοπούλου, οὔτε κατὰ νοῦν εἶχον νὰ ἐλέγξω τὸν κύριον Παπαμιχαλόπουλον. Ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος, ὑπολαβὼν ἑαυτὸν ἐλεγχθέντα, ἦλθε νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ ὑπὸ τοῦ ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ λεχθὲν, ὅτι δὲν εἶχε γείνει ποινικὴ καταδίωξις κατὰ τοῦ Στεργιοπούλου, καθ’ ὃν χρόνον ἐδιεύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον ὁ κύριος Παπαλιχαλόπουλος. Πιθανὸν νὰ ἦναι οὕτως· ἀλλ’ ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν μοὶ ἔδωσεν ὁ Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, εἶναι, ὅτι δὲν εἶχε γενῆ ποινικὴ καταδίωξις ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου. Ἀλλ’ ἐὰν εἶχε διατάξει αὐτὴν ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος, δὲν σκοπῶ νὰ ἀντιλέξω, διότι δὲν ποθῶ νὰ ἀμφισβητήσω τὴν δάφνην αὐτοῦ. Ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος μάλιστα οὐ μόνον διέγνω, ὅτι ἀπέδωκα αὐτῷ παράλειψιν, ἀλλὰ καὶ εὗρεν ὅτι ἕνεκα τούτης ὑπέκειτο καὶ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν Νόμου. Ἀλλ’ εὐτυχῶς καὶ κατὰ τοῦτο σφάλλει, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρασταθῇ ὑπό τινος, ὅτι ἐνέχεται μέχρι τοῦ περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν Νόμου, ὅστις ἔχει ἐφαρμογὴν εἰς ἄλλας περιστάσεις. Ὡς πρὸς δὲ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἐδικάσθη ὁ Στεριόπουλος, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, διότι ἐνδέχεται νὰ ἐδικάσθη καὶ πρὸ ἐμοῦ· ἐνθυμοῦμαι ὅμως, ὅτι ἤμην ἔτι Ὑπουργὸς, ὅταν οἱ ἐν τῷ Γενικῷ Λογιστηρίῳ ὑπάλληλοι μοὶ ἀνήγγειλαν, ὅτι ἠθωώθη ὁ ἐλλειμματίας Ταμίας, καὶ ὅτι μοὶ ἐνεποίησεν ἐντύπωσιν ἡ ἀπροσδόκητος αὕτη ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου.

§10Α. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί. Κατὰ τὰς προλαβούσας συνεδριάσεις, καθ’ ἃς ἕνεκα ἀσθενείας δὲν ἠδυνήθην νὰ παρευρεθῶ, ὁ ἔντιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὐηρεστήθη νὰ μνημονεύσῃ καὶ ἐμοῦ, οὐχὶ βεβαίως ἐπ’ ἀγαθῷ, ἀλλ’ ἵνα ἐπιῤῥίψῃ μομφήν τινα· τούτου ἕνεκεν εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπε, πιστεύω δὲ ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θέλει εὐμενῶς ἐπ’ ὀλίγας στιγμὰς ἀκούσει τὴν ἀπάντησίν μου. Ἠδυνάμην, κύριοι, ν’ ἀρνηθῶ ἁπλῶς καὶ νὰ κηρύξω ψεύδη, ὅσα ἐλέχθησαν κατ’ ἐμοῦ, μέχρις ἐναντίας ἀποδείξεως τοῦ κατηγόρου, ἀλλὰ δὲν πράττω τοῦτο, διότι πιθανὸν νὰ ὑπάρχωσί τινες μεταξὺ ὑμῶν, οἵτινες φρονοῦσιν, ὅτι οὐδέποτε Ὑπουργὸς ἢ Βουλευτὴς οἱοσδήποτε ἤθελε τολμήσει ἀπὸ τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα τῆς Βουλῆς νὰ πλάσῃ γεγονότα καὶ νὰ ἐπιῤῥίψῃ μομφὴν εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἄξια τοιαύτης μομφῆς. Διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι ν’ ἀνασκευάσω δι’ ἀποδείξεων ἀκραδάντων ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπε περὶ ἐμοῦ καὶ περὶ τοῦ ἐντίμου ἐπίσης Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλλίας κ. Σωτηροπούλου. Ἀπαντῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Σωτηροπούλου καὶ ἰδίως πρὸς τὸ μέρος τὸ περὶ ἁλάτων εἶπεν αὐτολεξεὶ καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ ἑξῆς.... «Τί δὲ ἦτον ἐκείνη ἡ πρότασις; δηλ. ἡ περὶ ἐνοικιάσεως τῶν ἁλάτων, θέλω σᾶς εἴπει πόθεν προῆλθε. Πρὸ τεσσάρων ἐτῶν, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς πότε, ἤμην καὶ τότε ὡς εἶμαι εἰσέτι πρόεδρος τῆς Τραπέζης τῆς Βιομηχανικῆς Πίστεως· ὑπεβλήθη λοιπὸν εἰς αὐτὴν τὸ σχέδιον συναιτερισμοῦ διὰ τὰ ἅλατα· ποῖοι ἦσαν οἱ προτείναντες, οἱ συνέταιροι, οἵτινες ἐζήτουν τὰ ἅλατα; ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤρχοντο πρὸς τοὺς κεφαλαιούχους νὰ συνεταιρισθοῦν· δύνασθε νὰ ἐννοήσητε ποία ἦτο ἡ ἐντύπωσις, ἥτις ἐγεννήθη, καὶ ἡ Βιομηχανικὴ Τράπεζα δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον, διότι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦσαν ἀναμεμιγμένοι, ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν.» Ῥητῶς λοιπὸν καὶ καθαρῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ἐγὼ ὡς πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, καὶ ὁ κ. Σωτηρόπουλος ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐζητοῦμεν νὰ συνεταιρισθῶμεν μετὰ τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης διὰ νὰ ἐνοικιάσωμεν τὰ ἅλατα. Δὲν ἀρκεῖ μόνον τοῦτο. Εἰς τὴν δευτέραν του ἀγόρευσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν: «ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἐνεργῶν εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν ἁλάτων, ὡμίλει καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. Σωτηροπούλου ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης, ὅπερ καὶ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀθανασιάδου, τότε Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.» Μὲ προεβίβασε βλέπετε, ὅτι ἐπαρουσιάσθην καὶ ὑπεστήριξα τὰς προτάσεις αὐτὰς καὶ ἡ Τράπεζα τὰς ἀπέῤῥιψεν. Ἔχω, κύριοι, τὸ θάῤῥος ν’ ἀποκαλέσω ὅλα αὐτὰ ψεύδη καὶ ἐκ προθέσεως ῥηθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Καλλιγᾶ διὰ νὰ ἐπιῤῥίψῃ μομφήν. Καὶ ἅμα δὲ ἤκουσα ταῦτα, παρεκάλεσα τὸν κ. Σωτηρόπουλον, ἐπειδὴ ἀσθενῶν δὲν ἠδυνάμην νὰ παρευρεθῶ εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ν’ ἀποκαλέσῃ αὐτὰ ψεύδη ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου μέχρις ὅτου δυνηθῶ νὰ τὰ ἀνασκευάσω. Δὲν ἠρκέσθην εἰς τοῦτο· ἔγραψα ἀμέσως εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης τὴν ἑξῆς ἐπιστολὴν καὶ ὑπέβαλα εἰς αὐτὸ τὰ ἑξῆς ζητήματα· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ τὰ ἀναγνώσω.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§12ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. «Πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους Π. Θεολόγου, Γ. Βασιλείου, Κ. Βοῦρον καὶ Δ. Μουτζόπουλον, μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης. Προκειμένου νὰ ὑπερασπίσω ἐμαυτὸν κατὰ τῶν ἐπιῤῥιφθεισῶν μοι ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς μομφῶν ὑπὸ τοῦ κ. Καλλιγᾶ, σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, ἵνα εὐαρεστούμενοι μοὶ δώσητε τὰς ἑπομένας πληροφορίας, εἰ δυνατόν, μέχρι τῆς αὔριον. 1) Παρέστην ποτὲ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. Σωτηροπούλου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν ἰδίῳ ὀνόματι ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης καὶ πρόετεινα αὐτῷ νὰ ἐνοικιάσω τὰς ἁλυκὰς τοῦ Κράτους, τὸ δὲ Συμβούλιον, ἀγανακτῆσαν διὰ τὸν λόγον ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνεδρίου ἀνεμιγνύετο, ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν;» Δηλαδὴ νὰ ἀπαντήσουν, ἂν ἦναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, ὅτι ἐγὼ παρέστην εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν. 2) «Ἐγένετό ποτε τοιαύτη εἰς τὸ Συμβούλιον πρότασις; Τίς ὑπέβαλε ταύτην; Πότε ὑπεβλήθη; Καὶ διατί ἀπεῤῥίφθη; 3) Τρίτον ἀκόμη ἐπιτακτικώτερον· ἐρωτῶ τὸ Συμβούλιον. «Ἦλθόν ποτε ἐγὼ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης;»—διότι κατὰ σύμπτωσιν οὐδέποτε μετέβην εἰς τὴν Τράπεζαν αὐτήν. Διὰ τοῦτο ἔκαμα τὴν ἐπιτακτικὴν αὐτὴν ἐρώτησιν. Δὲν ἠρκέσθην εἰς αὐτό· προέτεινα τετάρτην ἐρώτησιν. 4) «Ὡμίλησά ποτε μετά τινος ἐξ αὐτῶν περὶ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἁλάτων;—διότι, γνωρίζετε, κύριοι, ὅταν τις διαπραγματεύεται περί τινος ἐπιχειρήσεως μετά τινος Τραπέζης καὶ γνωρίζει τοὺς συμβούλους, ἐκτὸς γενικῆς εἰς τὸ Συμβούλιον προσφυγῆς, δύναται καὶ ἰδιαιτέρως νὰ ποιήσῃ λόγον τινὰ περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως καὶ νὰ τοὺς παροτρύνῃ εἰς παραδοχήν. Διὰ τοῦτο ἠρώτησα ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, ἐάν ποτε ἐγὼ ὡμίλησα περὶ τοιαύτης ὑποθέσεως ἰδιαιτέρως μετά τινος ἐξ αὐτῶν. Καὶ ἐπὶ τέλους τοὺς παρακαλῶ νὰ μοὶ στείλουν τὸ πρακτικὸν, ἐὰν ὑπεβλήθη τοιαύτη πρότασις. Οἱ κύριοι σύμβουλοι, ἀποφεύγοντες ν’ ἀπαντήσωσιν εἰς τὰς ῥητὰς καὶ κατηγορηματικὰς ἐρωτήσεις μου, μοὶ στέλλουν δύω πρακτικὰ τῆς Τραπέζης. Ἠδυνάμην, κύριοι, νὰ ἐπιμείνω διὰ δευτέρας ἐπιστολῆς εἰς τὰ ἐρωτήματά μου, ἀλλὰ μὲ ἀρκοῦν τὰ πρακτικὰ ἀφ’ ἑνὸς καὶ μὲ ἀρκεῖ προσέτι ἐπὶ πλέον ἡ διάψευσις, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Καλλιγᾶς ἔκαμε κατὰ τοῦ κυρίου Καλλιγᾶ. Εἰς τὸ ἓν πρακτικὸν βλέπετε ὅτι τὴν 10ην Νοεμβρίου 1875 ὁ κύριος Καλλιγᾶς ὡς ἀντιπρόεδρος τῆς Τραπέζης ὑπέβαλε πρότασιν εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ λέγει: «Καθ’ ἃς πληροφορίας ἔλαβον παρὰ τῶν κυρίων (δὲν λέγει τὰ ὀνόματά των) μετὰ τῶν ὁποίων ὡμίλησα περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἡ ἐπιχείρησις φαίνεται ἐπικερδὴς, ἀλλ’ ὅμως νομίζω καλὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις διὰ νὰ μελετηθῇ καλλίτερον»· αὐτὸ λέγει τὸ πρῶτον πρακτικόν. Σᾶς τὸ ἀναγινώσκω ἂν θέλετε ὅλον.

§13ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὸ ἀναγνώσητε....

§14ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Εἶναι περιττὸν, διότι ὁ κύριος Καλλιγᾶς δὲν ἀρνεῖται τὸ περιεχόμενον. Μετὰ ἕνα περίπου μῆνα συντάσσεται ἕτερον πρακτικὸν τὴν 25 Ἰανουαρίου 1876 καὶ κατ’ αὐτὸ ὁ κύριος Καλλιγᾶς, ὡς ἀντιπρόεδρος, προέτεινε «ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου περὶ τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς μέχρις ὅτου συνέλθῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὑποβληθῇ Νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἁλάτων καὶ τότε θὰ συνέλθῃ τὸ Συμβούλιον νὰ κρίνῃ». Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἀνεβλήθη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Ἐκ τῶν πρακτικῶν αὐτῶν ἐξάγεται, ὅτι ἐγὼ παρουσιάσθην ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου καὶ ἐπρότεινα αὐτὰς τὰς προτάσεις; Βλέπετε καθαρώτατα, ὅτι ὄχι. Ἄρα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς εἰς τὰς δύω του ἀγορεύσεις, ὅτι ἐγὼ παρέστην, δὲν εἶναι ἀληθὲς, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ἄλλην καταλληλοτέραν λέξιν. Ἀλλ’ ὁ κύριος Καλλιγᾶς λέγει ἐν τῷ πρώτῳ πρακτικῷ, ὅτι ὡμίλησε μετὰ τῶν κυρίων. Ποῖοι εἶναι οὗτοι; ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία μήπως καὶ ἐγὼ εἶμαι μεταξὺ αὐτῶν, ἀλλ’ ὁ κύριος Καλλιγᾶς ὁμολογεῖ, ὅτι δὲν ἤμην, καὶ ἰδοὺ πῶς· ὅταν ὑπέβαλεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς τὰ δύω ταῦτα πρακτικὰ, εἶπε τὰ ἑξῆς: «Ἕως ἐδῶ βλέπομεν τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης· ἡ πρότασις ἐξηκολούθει ἐπαναλαμβανομένη καὶ μετὰ πολλῆς ἐπιμονῆς μάλιστα· τότε ἐγένετο γνωστὸς ὁ κύριος Ἀθανασιάδης πρὸς ἐμὲ, ὅστις ἐζήτησε νὰ μὲ ἴδῃ, καὶ πολλάκις εἰς πολλὰς συνεντεύξεις ἠθέλησε νὰ μοὶ ἀποδείξῃ τὸ ἐπικερδὲς τῆς ἐπιχειρήσεως». Ἄρα ἐγενόμην γνωστὸς μετὰ τὰ δύω αὐτὰ περιστατικὰ, δηλαδὴ μετὰ τὴν πρότασιν, ἣν ὑπέβαλεν εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ μετὰ παρέλευσιν καιροῦ τινος· ἄρα, ὅταν ὡμίλει μετὰ τῶν κυρίων, δὲν ἐγνώριζεν, ὅτι εἶμαι ἐγὼ, διότι περὶ ἐμοῦ ἔμαθε πολὺ μεταγενεστέρως, κατὰ τὴν ὁμολογίαν του. Οὐ μόνον λοιπὸν δὲν παρουσιάσθην ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, ἀλλ’ οὐδόλως ἐγνώριζεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς, ὅτι ἐγὼ μετεῖχον αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως. Βλέπετε, λοιπὸν, ὁ κύριος Καλλιγᾶς ἀναιρεῖ αὐτὸς ἑαυτὸν, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι θὰ διαψεύσῃ ἑαυτὸν, διότι εἶπεν, ὅτι παρέστην, καὶ ἐκ τῶν πρακτικῶν φαίνεται, ὅτι δὲν παρέστην. Ὡμολόγησε δ’ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἤμην καὶ ἐγὼ παρών· ἀλλὰ τί προσέθηκεν ἀκόμη εἴτε ἐκ προθέσεως, εἴτε ἐκ πλάνης; εἶπε πράγματα μὴ ἀληθῆ, εἶπεν, ὅτι, ἀφοῦ μετὰ ταῦτα ἐγνώσθη, ὅτι εἶχα μέρος, ἀπέῤῥιψαν τὴν πρότασιν· δηλαδὴ ὁμολογεῖ, ὅτι ἐγένετο καὶ τρίτον Συμβούλιον, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν συνετάχθη πρακτικὸν, ἀλλ’ ὅτι προφορικῶς ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ὁ κύριος Καλλιγᾶς ἔμαθεν, ὅτι ἐγὼ εἶχον μέρος, τότε Πρόεδρος ὢν τοῦ Ἐφετείου, τί κακὸν περιεῖχε τὸ ὄνομά μου, ὥστε νὰ ταραχθῶσιν ὁ κύριος Καλλιγᾶς καὶ οἱ κύριοι Σύμβουλοι, οἱ ἐπιχειρηματίαι, καὶ ν’ ἀποῤῥίψουν ἕνεκα τούτου τὴν πρότασιν; Διατί; Ποῖον εἶναι τὸ ἀπεχθὲς, τὸ ὁποῖον παρίστανε τὸ ἰδικόν μου πρόσωπον; Ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα ὑπάρχει ψεῦδος. Τρίτον Συμβούλιον δὲν ἐγένετο, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν θέλω σᾶς φέρει τὴν μαρτυρίαν ἐντιμοτάτου Συμβούλου, τοῦ κυρίου Διονυσίου Στεφάνου, ὁ ὁποῖος ἀνεπλήρου τὸν κύριον Βαλαωρίτην. Ἔγραψα πρὸς αὐτὸν ἐπιστολὴν, καὶ ἐκτὸς τῶν ἄλλων σχετικῶν ἐρωτημάτων, τὸν ἠρώτησα προσέτι ἂν ἐγένετο τρίτον Συμβούλιον· οὗτος δὲ μοὶ ἀπήντησε πρῶτον, ὅτι οὐδέποτε ἐπαρουσιάσθην ἐγὼ εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅτι, ὅταν ὁ κύριος Καλλιγᾶς ὑπέβαλε τὴν πρότασιν καὶ ὡμίλησε περί τινων κυρίων, μετὰ τῶν ὁποίων συνενοήθη, ἠρωτήθη ῥητῶς νὰ γνωστοποιήσῃ τούτους, καὶ ἠρνήθη εἰπὼν, ὅτι εἶχεν ἐντολὴν νὰ μὴ τοὺς μαρτυρήσῃ. Λοιπὸν, πῶς τὸ Συμβούλιον ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν, ἀφοῦ σὺ ὁμολογεῖς, ὅτι δὲν ἠθέλησες νὰ εἴπῃς τὰ ὀνόματά των; Πῶς ἔμαθε τὸ Συμβούλιον περὶ ἐμοῦ; Λέγει δὲ ῥητῶς ὁ κύριος Στεφάνου, ὅτι τρίτον Συμβούλιον δὲν ἐγένετο, οὔτε ἐπανῆλθε τὸ ζήτημα μέχρι τοῦ 1878, ὅτε ὁ κύριος Στεφάνου ἀπετέλει μέρος τοῦ Συμβουλίου. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις, ὅτι ἐγένετο καὶ τρίτον Συμβούλιον, εἶναι ψευδής. Ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ δύω πρακτικῶν ἀνέβαλεν ἡ Τράπεζα ν’ ἀποφασίσῃ, πῶς ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποφασίσῃ προφορικῶς καὶ ἀποῤῥίψῃ τὴν πρότασιν, διότι ἐταράχθη ἀπὸ τὸ ἰδικόν μου ὄνομα, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ συντάξῃ καὶ τρίτον πρακτικόν; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι, ὅσα ὁ κ. Καλλιγᾶς εἶπε, δὲν εἶναι ἀληθῆ, ἀπορῶ δὲ πῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἔκαμε λόγον περὶ ὑποθέσεως, ἥτις οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν ἔχει οὔτε εἰς τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς οὔτε εἰς τὴν ὑπόληψιν ἐκείνων, οὓς ἠθέλησε νὰ προσβάλῃ. Ἂν ἐγώ, κύριοι, ἢ πᾶς ὑπάλληλος θέλῃ ν’ ἀπομακρυνθῇ τῆς ὑπηρεσίας, ἐκ τῆς ὁποίας δὲν δύναται ν’ ἀποζήσῃ, καταγίνεται νὰ εὕρῃ πόρον ἄλλον, εἶναι ἄξιος ἐλέγχου;

§15ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐχαρακτήρισα τὴν πρᾶξιν.

§16ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Διατί λοιπὸν τὴν ἀνεφέρατε; βεβαίως, διὰ νὰ ῥίψητε μῶμον.

§17ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Χάριν τῆς ἱστορίας.

§18ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Ἡ ἱστορία πρέπει νὰ συμφωνῇ μὲ τὰ πράγματα, καὶ νὰ συνᾴδῃ πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς· διότι, ἄλλως, τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς γίνεται παλαίστρα προσωπικῶν καὶ ἰδιωτικῶν ἀντεγκλήσεων. Δι’ ἕνα μόνον λόγον δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ ὁ κύριος Καλλιγᾶς, ὅταν ὑποτεθῇ, ὅτι περιέπεσεν εἰς πλάνην, ἵνα μὴ ἄλλο τι εἴπω, ἐκ τῶν ἀσθενῶν ἀναμνήσεων τοῦ παρελθόντος, αἵτινες συγκεχυμένως πλέον παρουσιάζονται εἰς τὸν νοῦν τῶν προκεχωρημένων. Δὲν δύναμαι, κύριοι, νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, πρὶν ἢ ἀνασκευάσω καὶ τὰ περὶ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τοῦ Λογιστηρίου ῥηθέντα ὑπὸ τοῦ κυρίου Καλλιγᾶ, ἅτινα ἐπίσης μὲ ἀφορῶσι, διότι καὶ προκάτοχος ἤμην ἐν τῷ Συνεδρίῳ καὶ τὴν τιμὴν εἶχον ἐπ’ ὀλίγον καιρὸν νὰ ἦμαι προκάτοχος ἐπίσης τοῦ κυρίου Καλλιγᾶ. Εἶπεν, ὅτι ἐν τῷ Συνεδρίῳ οὐδὲν ἄλλο ὑπάρχει εἰμὴ σῆψις καὶ δυσωδία καὶ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἠδύναντο νὰ ἐργασθῶσι, διότι ὅλα τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα ἦσαν χύδην καὶ ἀναμίξ. Φρονῶ, ὅτι ὁ κύριος Καλλιγᾶς οὔτε ὡς Ὑπουργὸς, οὔτε ὡς ἰδιώτης ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ μεταβῇ εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Συνεδρίου· διότι, ἐὰν μετέβαινεν, ἤθελεν ἰδεῖ ὅτι τὰ δωμάτια τῶν ὑπαλλήλων εἶναι χωριστὰ καὶ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τῶν ἐγγράφων, ἤθελεν ἰδεῖ, ὅτι ἡ νέα ἀποθήκη εἶναι πληρεστάτη καὶ ὅτι ὅλα τὰ ἔγγραφα ἀπὸ τοῦ 1860 μέχρι τοῦδε εἶναι ἐν τάξει, καὶ ὅτι ἐν τῇ παλαιᾷ ἀποθήκῃ ὑπάρχουν ὅλα τὰ ἄλλα ἔγγραφα. Ἀλλὰ τί ἔπραξε πρὸς θεραπείαν τούτου; διέταξε νὰ συναχθῶσι τὰ ἄχρηστα ἔγγραφα, νὰ τεθῶσιν ἐντὸς κιβωτίων καὶ νὰ σταλῶσιν εἰς τὰ ὑπόγεια τοῦ Πολυτεχνείου, ἐνῷ, ἂν ὁ κύριος Καλλιγᾶς ἠρώτα τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου ἢ τὴν τοῦ Συνεδρίου, ἤθελε μάθει ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ προκάτοχος Προεδρεία τοῦ Συνεδρίου περὶ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἤθελε προτιμήσει τὸ ἰδικόν του μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶναι πολυδάπανον καὶ ἀνωφελές. Τὴν ἔλλειψιν χωρητικότητος ἐν τῷ Συνεδρίῳ εἶχεν ἀναγνωρίσει τὸ Συνέδριον καὶ ἀπεφάσισε ποῖα ἔγγραφα εἶναι χρήσιμα καὶ ποῖα ἄχρηστα, ἐγένετο δὲ ὑπολογισμὸς, ὅτι, ἂν τὰ ἄχρηστα ἔγγραφα ἐκποιηθῶσι πρὸς 25 καὶ 30 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἤθελε παραχθῆ εἰσόδημα 50 χιλιάδων δραχμῶν τοὐλάχιστον. Ἔγραψεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπισήμως, ὅτι ὑπάρχουν τόσαι περίπου χιλιάδες ὀκάδων ἀχρήστων ἐγγράφων, καὶ ἐζήτει τὴν ἄδειαν νὰ ἐκποιήσῃ ταῦτα καὶ εἰσαγάγῃ τὸ ἔσοδον εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, καὶ συγχρόνως νὰ διαταχθῇ, ὅπως εἰς τὸ μέλλον ἐκποιῶνται τὰ ἄχρηστα. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐδέχθη τοῦτο, ἀλλ’ εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ Νόμος. Συνέταξα Νομοσχέδιον καὶ τὸ ἔστειλα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, καὶ μένει εἰσέτι ἐκεῖ. Τί ἔκαμεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς ὡς Ὑπουργός; ὁ ἴδιος ὁμολογεῖ, ὅτι διέταξε καὶ ἔθεσαν τὰ ἄχρηστα ἔγγραφα ἐντὸς κιβωτίων· ἕκαστον δὲ κιβώτιον ἀξίζει δραχμὰς 5 καὶ 20. Ἐὰν, κύριοι, ὑπολογίσητε ὅλα τὰ ἔγγραφα τῶν διαχειρίσεων, θὰ δαπανηθῶσι πλέον τῶν 15 χιλ. δραχμῶν εἰς τὰ κιβώτια καὶ πρὸς μεταφορὰν αὐτῶν εἰς τὰ κάθυγρα ὑπόγεια τοῦ Πολυτεχνείου. Ἂν τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἦναι ἄχρηστα, διατί νὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ δαπάνη; διατί νὰ μὴ πωληθοῦν; Βλέπετε, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ὅμως τὸ ἐπικαλοῦνται ὡς ὠφελῆσαν τὴν ὑπηρεσίαν. Ἰδοὺ ἄλλο μέτρον, ὠφελῆσαν τὴν ὑπηρεσίαν· ἔπαυσε πέντε λογιστὰς, καὶ ὅμως κωλύεται νὰ τοὺς διορίσῃ ἀπὸ τὸν Νόμον, ὃν ὁ ἴδιος συνέταξε καὶ προεκάλεσε, διότι δυστυχῶς συντάσσονται πολλάκις οἱ Νόμοι καὶ ψηφίζονται ἀπὸ τὴν Βουλὴν, χωρὶς νὰ ἦναι μελετημένοι. Κατὰ τὸν Νόμον τοῦτον, ὡρίσθησαν 10 μαθητευόμενοι εἰς τὰ Λογιστήριον καὶ 10 εἰς τὸ Συνέδριον, οὐδεὶς ὅμως δύναται νὰ διορισθῇ Λογιστὴς, ἂν δὲν ὑπηρετήσῃ δύω ἔτη ἐν τῷ Συνεδρίῳ· ἀλλὰ τοιοῦτοι, ἔχοντες τὰ προσόντα τοῦ χρόνου, δὲν ὑπάρχουσιν, ὥστε ἐπὶ δύω ἔτη θέλουσι χηρεύει αἱ θέσεις πέντε λογιστῶν πρὸς βλάβην τῆς ὑπηρεσίας. Εἶπεν ὅτι 90 χιλιάδες παραχωρητήρια ἔμενον ἐκκρεμῆ ἐξ ἀμελείας τῶν ἁρμοδίων, καὶ ταῦτα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἐθεωρήθησαν καὶ παρεδόθησαν εἰς τοὺς δηλωτάς. Καὶ τοῦτο ψεῦδος. Γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχει εἰδικὸς Νόμος περὶ γαιῶν καὶ φυτειῶν δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐδόθησαν μυριάδες δηλώσεις, καὶ μυριάδες παραχωρητηρίων πρέπει νὰ ἐκδοθῶσιν. Ὁ ἔντιμος κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὸ 1880 προητοίμαζε νὰ ὑποβάλῃ εἰδικὸν Νόμον, ὅπως προστεθῶσιν ἓξ ὑπάλληλοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἰδικῶς διὰ τὴν καταχώρισιν τῶν παραχωρητηρίων· ἐπανειλημμένως ἔγραψα ἐπισήμως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, παρακαλῶν τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ προσθέσῃ ὑπαλλήλους καὶ εἰς τὸ Συνέδριον, διότι καὶ ἐν αὐτῷ ἡ αὐτὴ ἐργασία γίνεται, ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθην. Οἱ διὰ τοῦ Νόμου τούτου προστεθέντες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπάλληλοι κατὰ χιλιάδας τὰ παραχωρητήρια ἔστελλον εἰς τὸ Συνέδριον, ἀλλ’ ἐκεῖ ἔμενον, ἐλλείψει χειρῶν· καὶ ὅταν ἦλθεν ὁ κύριος Σωτηρόπουλος, ἐζήτησε πίστωσιν 5 χιλιάδων δρ. καὶ τότε παρέλαβον τρεῖς ὑπαλλήλους, εἰς οὓς ἔδιδε 4 λεπ. τὸ παραχωρητήριον, καὶ οὕτω διεξήγετο ἡ ὑπηρεσία. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι 90 χιλ. παραχωρητηρίων ἐπὶ τῆς Ὑπουργείας του ἐθεωρήθησαν, ἀλλὰ ὅτι μόνον 16 χιλ. ἐθεωρήθησαν, ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου δὲ 40· ἐκ τούτου δὲν δύναταί τις νὰ προκαλέσῃ ἔπαινον, διότι ἡ ὑπηρεσία αὕτη εἰς ἀλλότρια καθήκοντα ἀνάγεται. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς, ὡς εἶπεν, ὅτι οὐδεμία ἐγένετο ἐξέλεγξις τῶν ὑπολόγων· διότι, ἵνα μὴ ἀναδράμω εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν, ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις δικαστικαὶ τὸ μὲν 1876, 283· τὸ δὲ 1877, 283· τὸ δὲ 1878, 292· τὸ δὲ 1879, 104· τὸ δὲ 1880, 134· τὸ δὲ 1881, 203· ἐκτὸς τῶν πράξεων συντάξεων καὶ τῶν παραχωρητηρίων. Εἶπεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς ὅτι τὸ Λογιστήριον εἶναι ἐνήμερον, συνέταξεν τὸν ἑξαμηνιαῖον πίνακα τοῦ ἰσολογισμοῦ τῶν μερίδων τοῦ καθολικοῦ, ὅτι ἡ πρόοδος τοῦ Λογιστηρίου ὀφείλεται εἰς τὸν χωρισμὸν αὐτοῦ ἀπὸ τὰ λοιπὰ ἔργα, καὶ εἰς τὴν ἀσχολίαν τοῦ καθαρῶς λογιστικοῦ μέρους· ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη ὀφείλεται οὐχὶ ἀτομικῶς εἰς αὐτὸν, ἀλλ’ εἰς τὸ προσωπικόν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κύριον Καλλιγᾶν, ἂν ἦναι ἀνάγκη νὰ προκαλέσωμεν ἐπαίνους, εἰς ποῖον πρέπει νὰ ἀποδοθῇ ὁ ἔπαινος τῆς πρωτοβουλίας τοῦ χωρισμοῦ τοῦ Λογιστηρίου ἀπὸ τὰ λοιπὰ ἔργα, καὶ τοῦ διορισμοῦ ἱκανοῦ προσωπικοῦ ἐν αὐτῷ, ὅπερ καὶ ἤδη ὑπάρχει καὶ τὸ ὁποῖον ἐπαινεῖ ὁ κύριος Καλλιγᾶς;

§19ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐφηρμόσατε τὸν χωρισμόν;

§20ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, προεκάλεσα τὸ Διάταγμα τοῦ χωρισμοῦ καὶ διώρισα τὸ προσωπικόν. Δὲν εἶναι βεβαίως ἀλυσιτελὴς ἡ σύνταξις τοῦ ἑξαμηνιαίου πίνακος περὶ τοῦ ἰσολογισμοῦ τῶν μερίδων τοῦ καθολικοῦ, ἀλλ’ ἐπίσης δὲν ἦτον ἀλυσιτελὲς, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς Ὑπουργείας μου ἐδημοσίευον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τὴν κατάστασιν τῶν Ταμείων εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνός· ἀλλ’ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔλεγχος δὲν συνίσταται εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ πίνακος μιᾶς ἑξαμηνίας. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔλεγχος εἶναι ἡ σειρὰ ὅλων τῶν διαχειρίσεων ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους, ἀπὸ τῆς ὁποίας, ὡς ἀπ’ ἀλύσου, δὲν δύναται νὰ λείψῃ οὐδεὶς κρίκος. Ἀπὸ τοῦ 1870 μέχρι τοῦδε προεξέλεγξιν τὸ Λογιστήριον δὲν ἔκαμεν, οἰκονομικοὺς λογαριασμοὺς οὔτε συνέταξεν, οὔτε ἀπέστειλεν εἰς τὸ Συνέδριον, τοῦτο δὲ εἶναι ὀπισθήμερον παρασάγγας πολλούς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐσκέφθη διατί μέχρι τοῦδε οἰκονομικὸς ἔλεγχος παρ’ ἡμῖν δὲν ὑπάρχει, καὶ ποῖα τὰ αἴτια τῆς ἐλλείψεως ταύτης; Καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβε; Ποῖα νομοθετήματα ἔφερε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον καὶ τὴν ἐνεστῶσαν, ἵνα καταστήσῃ πραγματικὸν τὸν ἔλεγχον; Δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι, ἀφοῦ μέχρι τοῦδε οὐδὲν νομοθέτημα ἔφερεν, οὐδὲν ἔπραξε. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ ἐλέγξῃ τὴν παρελθοῦσαν Προεδρείαν τοῦ Συνεδρίου ὡς ὀκνήσασαν. Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐγενόμην παρὰ τὴν θέλησίν μου, καὶ οὐχὶ ὅπως ὁ κ. Καλλιγᾶς μὲ τὴν συνήθη εἰρωνείαν ἔλεγεν, ὅτι προηλειφόμην νὰ γείνω Πρόεδρος τοῦ Συνεδρίου· αὐτὰ πρέπει νὰ λέγωνται δι’ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι θωπεύουν καὶ ζητοῦν θέσεις. Αἱ θέσεις πάντοτε μὲ ἐζήτησαν. Ἐγὼ ἐπιέσθην, καὶ ἐπιέσθην ἐπὶ ἡμέρας, δὲν καταδέχομαι δὲ νὰ εἴπω ὑπὸ τίνος, καὶ δὲν προειληφόμην νὰ λάβω θέσεις. Ἔλαβον τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ ἠθέλησα νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου, ὡς τὸ ἐξεπλήρωσα καὶ ὡς δικαστικὸς ὑπάλληλος. Ἐζήτησα λοιπόν, γενόμενος Πρόεδρος τοῦ Συνεδρίου, νὰ μάθω ποία ἡ κατάστασις αὐτοῦ, καὶ ἔμαθον, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1860 δὲν ἐξήλεγξεν Ἐπαρχιακὰ Ταμεῖα, οὔτε προξενικὰ, οὔτε τὰ Ταμεῖα τοῦ στρατοῦ, οὔτε τοῦ ναυτικοῦ, οὔτε τὰ μεγαλείτερα τελωνεῖα. Φρικώδης κατάστασις! Ἀνευρὼν τὰ αἴτια τῆς τοιαύτης καταστάσεως ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συστάσεως τοῦ Συνεδρίου καὶ σκεψάμενος περὶ τῶν μέσων τῆς βελτιώσεως, συνέταξα μακρὰν ἔκθεσιν περὶ τούτων καὶ συνέταξα Νομοσχέδιον Ὀργανισμοῦ πλῆρες, τὸ ἐτύπωσα καὶ διένειμα εἰς ὅλους τοὺς Βουλευτὰς, τοὺς δημοσιογράφους, εἰς ὅλους τοὺς πολιτευομένους, εἰς ὅλους τοὺς ὑπολόγους, καὶ προεκάλεσα νὰ γνωμοδοτήσωσι κατὰ πόσον εἶναι ὀρθὸν καὶ ποίας ἔχουσι νὰ ἐπιφέρωσι παρατηρήσεις πρὸς βελτίωσιν. Μετὰ λύπης ὁμολογῶ, ὅτι οὐδεὶς, οὔτε Βουλευτὴς, οὔτε πολιτευόμενος, οὔτε ὑπόλογος μοὶ ἀνέφερέ τι περὶ οἱασδήποτε ἐλλείψεως. Εἰς πάντα Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐρχόμενον ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ, καὶ δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὁ ἔντιμος Πρωθυπουργὸς, ὅτι, καὶ πρὶν ἔλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὅταν ἦλθε, τὸν παρεκάλεσα νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ βελτίωσις τοῦ οἰκονομικοῦ ἐλέγχου. Δυστυχῶς οὐδενὶ αἱ περιστάσεις ἐπέτρεψαν ἴσως, ἵνα φροντίσῃ περὶ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ. Ἂν θέλῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις, πρέπει νὰ διορίσῃ Ἐπιτροπὴν, ἥτις νὰ συντάξῃ Νομοσχέδιον.

§21Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε καλῶς, ὅτι οὐδεὶς ἔλαβεν ὑπὸ μελέτην τὸ ἔργον σας;

§22ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ ἐπὶ τῇ βοηθείᾳ τῆς μνήμης μου. Ἀληθῶς δύω ἐκ τῶν Ὑπουργῶν ἤρξαντο τῆς τοιαύτης μελέτης· ὁ μὲν ἀείμνηστος Δεληγεώργης μὲ προσεκάλεσε καὶ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐσκέφθημεν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου· εἶχε δεχθῆ τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ ὑπεσχέθη νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ ἐκώλυσαν αἱ περιστάσεις τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ τοῦτο ὁ ἔντιμος συμπολίτης μου κύριος Δηλιγιάννης διώρισεν Ἐπιτροπὴν, ἥτις ὑπὸ τὴν προεδρείαν αὐτοῦ εἰργάσθη ἐπὶ ἡμέρας πολλὰς, ἀλλὰ λόγοι βεβαίως σπουδαιότεροι κυβερνητικοὶ ἐκώλυσαν νὰ τὸ εἰσαγάγῃ.

§23ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἶχεν ἐγκριθῆ ὑπὸ τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη;

§24ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Εἴχομεν μείνει σύμφωνοι εἰς τὸ πρῶτον καὶ εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον. Θεωρῶ, κύριοι, σπουδαῖον τὸ γεγονὸς νὰ ἐπέλθῃ ὁ οἰκονομικὸς ἔλεγχος, καὶ περὶ αὐτοῦ πρέπει νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ εἰσαγάγῃ τὰ ἀναγκαῖα νομοθετήματα. Περαίνων, κύριοι, τὸν λόγον, φρονῶ, ὅτι εἶναι πλέον καιρὸς νὰ παύσωσιν αἱ προσωπικαὶ ἀντεγκλήσεις, καὶ μάλιστα αἱ ἐκ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν προερχόμεναι, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς σπουδαῖα νομοθετικὰ ἔργα.

§25ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Ὡς γνωστὸν, κύριοι, ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοποιίας, ἀπό τινος χρόνου εἰσαχθεῖσα ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐπὶ τὸ ἐπιστημονικώτερον καλλιεργουμένη, βαίνει εὐτυχῶς αὐξάνουσα γοργῶς. Ἐκτὸς, κύριοι, τῶν ἐν γένει ὠφελημάτων, τὰ ὁποῖα παρακολουθοῦν πάντοτε τὴν ἔν τινι τόπῳ εἰσαγωγὴν ὠφελίμου βιομηχανίας κλάδου, καὶ μάλιστα ἐν τόπῳ ὡς ὁ ἡμέτερος, ἔνθα ἡ βιομηχανία δυστυχῶς εὑρίσκεται ἐν τῇ βρεφικῇ της ἡλικίᾳ, ἡ οἰνοποιία ἐπαγγέλλεται καὶ δύω ἄλλα μεγάλα ἀγαθὰ, τοὐτέστι τὴν διάδοσιν καὶ κατανάλωσιν τοῦ ἐντοπίου οἴνου ὡρίμου ἐν ταῖς ξέναις ἀγοραῖς καὶ τὴν ἐντεῦθεν εἰσαγωγὴν χρημάτων ἐν Ἑλλάδι, καὶ τὴν κατανάλωσιν αὐτοῦ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εἰς τὰς πολυτελεῖς τραπέζας, οὕτω πως παρακωλύουσα τὴν εἰσαγωγὴν καὶ χρῆσιν τῶν ξένων οἴνων καὶ κατὰ συνέπειαν τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ χρήματος. Ταῦτα προέταξα, διότι θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἀναφορὰν ἑνὸς τῶν πρώτων οἰνοποιῶν, τοῦ κυρίου Γ. Ἀμπαζοπούλου. Ὁ κύριος Ἀμπαζόπουλος δὲν εἶναι κατ’ ἀρχὴν καὶ ἀπολύτως ἐναντίος τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἴνων· ἐν τῇ ἀναφορᾷ του ὅμως θὰ ἰδῇ ἡ Βουλὴ, ὅτι ἐμπεριέχονται σκέψεις τινὲς γενικαὶ περὶ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου καὶ περὶ τῆς βεβαιώσεως αὐτοῦ, εἰδικώτερον δὲ πραγματεύεται τὸ ζήτημα κατὰ πόσον ὁ ἤδη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσαχθεὶς φόρος ἐπὶ τῶν οἴνων θὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῶν καταστημάτων τῆς οἰνοποιίας ἐν Ἑλλάδι, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὸν κύριον Ἀμπαζόπουλον, θὰ καταπνίξῃ ἐντελῶς. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι αἱ σκέψεις τοῦ κυρίου Ἀμπαζοπούλου, ἀνθρώπου ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καταγινομένου εἰς τὴν οἰνοποιίαν, εἶναι ἄξιαι τῆς μελέτης τῶν κυρίων βουλευτῶν, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§27ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ ἡ ἀναφορὰ τοῦ κ. Σόλωνος.

§28ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Καὶ ἐπειδὴ εἶμαι ἐπὶ τοῦ βήματος, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μοὶ δώσῃ κατὰ τὸ προσεχὲς Σάββατον τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Ἔχω ἤδη τὴν ἐπερώτησιν διατετυπωμένην. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν παρακαλεῖται νὰ προσαγάγῃ ὀνομαστικὸν κατάλογον ἐν γένει κλπ. (Ἀναγινώσκει).

§29ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ τὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν Ναύσταθμον, καὶ ὅταν μοῦ τὰ δώσῃ, θὰ τὰ ὑποβάλω.

§30ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ἔχει τεθῆ τελευταία· φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ αὕτη πρώτη. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῆς Παιδείας, τῶν Ἐξωτερικῶν, τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχουσιν ἤδη ν’ ἀπαντήσωσιν εἰς πολλὰς ἐπερωτήσεις· ἤδη ἐπισωρεύονται καὶ ἄλλαι, καὶ οὕτω πως τὸ προσεχὲς Σάββατον θὰ ἦναι πάρα πολλαὶ, καὶ θὰ ματαιοῦται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἑκάστοτε ὁ σκοπὸς τῶν ἐπερωτήσεων.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ ἡμερησία διάταξις σήμερον εἶναι πολὺ ἰσχνὴ, διότι τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον, τὸ σπουδαιότερον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀπασχολήσει τὴν Βουλήν, δυνάμεθα νὰ τὸ ἀναβάλωμεν, ἐπειδὴ δὲν ὑπεβλήθησαν εἰσέτι παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως πληροφορίαι τινὲς, ζητηθεῖσαι, καὶ θεωρῶ ἄτοπον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῶν πληροφοριῶν ἐκείνων. Τὰ δὲ ἄλλα θέματα δὲν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἀπασχολήσωσιν ἐπὶ πολὺν χρόνον τὴν Βουλὴν, καὶ δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξάντλησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ κατόπιν νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων. Πρέπει δὲ καὶ νὰ θέσωμεν ἕνα κανόνα ὡς πρὸς τοῦτο· διότι, ἂν τὰς ἐπερωτήσεις ἐννοῶμεν, ὅτι δὲν θὰ τὰς περιορίσωμεν ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν καὶ ἀνάπτυξιν εἰς μόνον τὸ Σάββατον, φοβοῦμαι, ὅτι κινδυνεύομεν νὰ ἴδωμεν τὴν Βουλὴν ἀσχολουμένην ἀποκλειστικῶς εἰς ἐπερωτήσεις. Πρέπει, ἀσχέτως πρὸς τὴν κομματικὴν διαίρεσιν ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπερωτήσεως γίνεται κατάχρησις, ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν ἐπερωτήσεων δὲν ἔχουσιν ἀξίαν ἱκανὴν, ὅπως ὑποβάλλωνται εἰς συζήτησιν. Τὸ παρελθὸν Σάββατον ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ ἐπερωτήσεων, τὰς ὁποίας δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἀμφότερα τὰ κόμματα θεωροῦσιν ὡς ἀπασχολησάσας ἐπὶ ματαίῳ τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς. Τώρα βεβαίως μεταξὺ αὐτῶν γίνονται καὶ οὐσιώδεις ἐπερωτήσεις, καὶ νομίζω, ὅτι χάριν αὐτῶν, ὅλοι πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν δι’ ἠθικῆς πιέσεως νὰ περιορίσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καταχρῶνται τοῦ δικαιώματος, ὅπως ποιῶνται ἐπερωτήσεις. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἶχεν ὑποβληθῆ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δημοσίων λειτουργῶν γενικὸν, εἶχον ὑποβληθῆ δὲ καὶ νομοσχέδια εἰδικὰ περὶ προσόντων. Τὸ γενικὸν νομοσχέδιον, ὅπως καὶ τὰ πλεῖστα τῶν εἰδικῶν, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ψηφισθῶσιν ἐντὸς τῆς Συνόδου ἐκείνης. Ἤδη νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ θέματος τούτου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου καὶ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα πραγματεύεται, ἐπιβάλλον τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὰς Βουλὰς νὰ κανονίσωσιν αὐτό. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ θεωρήσῃ τὰ νομοσχέδια ταῦτα ὡς κατεπείγοντα καὶ νὰ διατάξῃ τὴν ἐγγραφὴν αὐτῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§32ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπειδὴ δὲ ἐγένοντό τινες τροποποιήσεις ἐν τῷ γενικῷ νομοσχεδίῳ ἕνεκα τῆς συντάξεως εἰδικῶν τινων νομοσχεδίων, ἅτινα δὲν εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὑποβάλλω ἐκ νέου αὐτὸ, ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ἀνὰ χεῖρας. Εὐθὺς δὲ μετὰ τὴν τύπωσιν νὰ ᾖναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα).

§34ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι, συμπληρωματικῶς τοῦ γενικοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων ὑποβάλλω εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ τῶν ταμιακῶν καὶ τῶν ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων. Εἶχεν ὑποβληθῆ μόνον περὶ τῶν ταμιακῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἀλλὰ δὲν ἔφθασε νὰ ψηφισθῇ. Κατά τι μετέβαλον καὶ συμπεριέλαβον καὶ τὴν ἐφοριακὴν ὑπηρεσίαν. Προσέτι ὑποβάλλω νομοσχέδιον πρὸς μετασχηματισμὸν τελωνιακῶν τινων θέσεων, τὸ ὁποῖον δὲν φέρει οὐδεμίαν μεταβολὴν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, φέρει κατάργησιν τοὐτέστιν ἑνὸς ὑποτελωνείου περιττοῦ, τοῦ Καραπερντὲ, καὶ συνιστᾷ τελωνοσταθμαρχεῖον εἰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι τὸ ἀπαιτοῦν, λόγῳ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων. (Ὅρα Παράρτημα).

§35Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν καπνεμπόρων, καπνοπωλῶν καὶ καλλιεργητῶν τοῦ καπνοῦ τῆς Ἐπαρχίας Ἀργολίδος, ὑπογεγραμμένην ὑπὸ πολλῶν ἀξιοτίμων ἐμπόρων τῆς πόλεως Ναυπλίου καὶ ἄλλων πολιτῶν, οἵτινες ἐκθέτουσι λόγους ἀρκετὰ ἰσχυροὺς καὶ πειστικοὺς κατὰ τοῦ εἰσαχθέντος νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ καταναλισκομένου καπνοῦ, ἰδίως ὡς πρὸς τὸ ἄνισον τῆς φορολογίας τῶν καπνῶν Ἀργολίδος σχετικῶς πρὸς τὰς λοιπὰς καπνοφόρους ἐπαρχίας τοῦ Κράτους· διότι, ἐνῷ ὁ καπνὸς τῆς Φθιώτιδος λ. χ. τιμᾶται μέχρι δραχ. τριῶν καὶ τριῶν καὶ ἡμισείας κατ’ ὀκᾶν, ὁ καπνὸς Ἀργολίδος ἐν γένει πωλεῖται πρὸς 80 τὸ πολὺ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ καπνὸς πρώτης ποιότητος· καπνὸς δὲ δευτέρας καὶ τρίτης ποιότητος πρὸς 60 καὶ 40 κατ’ ὀκᾶν. Τοιουτοτρόπως, κύριοι, ἐπιβαλλομένου τοιούτου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀργολίδα ἰδίως, θέλει ἐλαττωθῆ ἡ παραγωγὴ οὐσιωδῶς, καὶ ἐλαττουμένης τῆς παραγωγῆς, θέλει ἐλαττωθῆ ἐπίσης καὶ ἡ κατανάλωσις, καὶ ἐπὶ τέλους οἱ καλλιεργηταὶ τοῦ καπνοῦ ἐν Ἀργολίδι, μὴ δυνάμενοι νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ, θὰ παραιτήσωσι τὴν καλλιέργειαν αὐτοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως δὲν θὰ εἰσπράττῃ τὸ Δημόσιον τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι λόγοι ἀρκετὰ σπουδαῖοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτυλιχθῶσιν ἐκτενέστερον κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τοῦ Νομοσχεδίου. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπὴν, ὅπως αὕτη λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐν αὐτῇ ἐμπεριεχομένας σκέψεις καὶ παρατηρήσεις.

§36ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Θέλω παρακαλέσει τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως κυρίως καταγίνῃ εἰς τὴν μελέτην τοῦ οὐσιώδους παραπόνου, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ὑπέδειξεν. Ἡ ἴση φορολογία τοῦ καπνοῦ τῆς Ἀργολίδος πρὸς τοὺς καπνοὺς τῶν ἄλλων Ἐπαρχιῶν τῆς Στερεᾶς καὶ τῆς Θεσσαλίας εἶναι μεγίστη ἀνισότης, καὶ ἀπειλεῖ νὰ ἐπαγάγηται παντελῆ καταστροφὴν τῆς ἐν Ἀργολίδι καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω διὰ μακρῶν τὰς παρατηρήσεις μου, τὰς ὁποίας δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἐκτιμήσει καὶ ἀποδεχθῆ. Πρέπει δὲ κατὰ τὰς σκέψεις αὐτῆς ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι, ἂν ἡ καλλιέργεια τοῦ καπνοῦ ἐν Ἀργολίδι παύσῃ, ἂν ἡ παραγωγὴ ἐκεῖ περισταλῇ, ὁ ἐργατικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἀργολίδος, ὅστις εἶναι καὶ ὁ πολυπληθέστερος, καταδικάζεται εἰς ἀργίαν, ὅπερ ἐστὶ εἰς ἐξόντωσιν, διότι ἴσως δὲν γνωρίζετε, ὅτι αἱ γαῖαι ἐκεῖναι, αἱ καπνὸν τρὶς φυτευόμεναι, ἔχουσι τὴν φύσιν νὰ ἦναι ἀνεπίδεκτοι καλλιεργείας πρὸς οἱονδήποτε ἄλλο προϊὸν ἐπὶ ἑπταετίαν τοὐλάχιστον· οὕτω δὲ καθίστανται ἐντελῶς ἄχρηστοι εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας αὐτῶν. Θέλω ἐπανέλθει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ.

§37ΦΩΤΗΛΑΣ. Προχθὲς ὡς ἐκ τῆς συζητήσεως εἶπον λέξεις τινὰς διὰ τὸν κύριον Ῥηγόπουλον, τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ τιμῶ ὡς ἄνθρωπον τοῦ καθήκοντος, καὶ πάντοτε τὸν ὑπεστήριξα, ὅταν ἤμην νεώτερος ἐν Πάτραις· δι’ ὅσα δὲ εἶπον περὶ αὐτοῦ δὲν εἶχον κακὴν πρόθεσιν, καὶ τὰ ἀνακαλῶ. Ὑποβάλλω τώρα μίαν ἐπερώτησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν: «Πότε παρεχωρήθη (ἀναγινώσκει)... διότι ἀκούω, ὅτι πολλοὶ Πρόεδροι τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἔχουν λάβει μέρος. (Ὅρα Παράρτημα)

§38Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ προσθέτω εἰς τὴν ἐπερώτησιν τὸ ἑξῆς: ὁ ἤδη Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου εἰς τὴν Βιομηχανικὴν Τράπεζαν, Σύμβουλος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, Σύμβουλος εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἀκόμη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν προήδρευσεν εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τοῦ σιδηροδρόμου ἀπὸ Πειραιῶς μέχρι Ἀθηνῶν, εὑρίσκει συμβιβαστέας ὅλας αὐτὰς τὰς θέσεις, διότι μοὶ φαίνεται τῳόντι λίαν περίεργον πῶς τινες νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ ἦναι προνομιοῦχοι καὶ νὰ συμβουλεύουν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ δανείζῃ τὸ Ἔθνος καὶ νὰ παρίστανται ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους νὰ δανείζωνται ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ἔπειτα νὰ κατηγοροῦν ἄλλους, αὐτοὶ δὲ νὰ παρουσιάζωνται ὡς ἄνθρωποι ὅπως πρέπει! Τί κοινὸν ἔχει ἐπερώτησις μὲ τὸ μεταλλεῖον τῆς Σίφνου; Ἂν τινες νομίζουν, ὅτι ἠδικήθησαν ὡς ἐκ τῆς παραχωρήσεως, δύνανται νὰ καταφύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια· ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι τόπος, εἰς τὸν ὁποῖον διὰ τῶν ἐπερωτήσεων νὰ ἐρχώμεθα καθ’ ἑκάστην νὰ συκοφαντῶμεν καὶ νὰ ῥίπτωμεν μομφὰς κατὰ προσώπων.

§39ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Συγχαίρω τὸν κύριον Φωτήλαν διὰ τὴν μετατέλειαν αὐτοῦ, καθόσον αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν ἐξέλιπον τὰ εὐγενῆ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ἐγνώριζον, ὅτι εἶχεν εἰς τὴν νεανικήν του ἡλικίαν. Ὁ Ταλλεϋρὰν λέγει, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν πρέπει νὰ ἔχωσι πολὺν ζῆλον, ἀλλὰ νὰ μένουν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ δικαίου. Συνιστῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας, νὰ μὴ ἐξέρχωνται τῶν ὁρίων τῆς ἁβροφροσύνης καὶ τῆς δικαιοσύνης. Ἀνακαλῶ κατὰ συνέπειαν καὶ ἐγὼ πᾶν ὅ,τι εἶπον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ λυπήσῃ τὸν κύριον Φωτήλαν.

§40ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν ὀργὴν τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου κυρίου Πετιμεζᾶ.

§41Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μεθαύριον κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως θὰ τὰ εἰποῦμεν.

§42ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε μαζῇ σας. — Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς εἶπεν, ὅτι συκοφαντεῖται· ἐγὼ ὑπέβαλον μίαν ἐπερώτησιν, διὰ νὰ ἴδω ἂν τὸ Ὑπουργεῖον ἐνασκῇ τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν τῷ δίδει ὁ Νόμος ἐπὶ ἀνωνύμων ἑταιριῶν.

§43Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρὸ εἴκοσι περίπου ἡμερῶν ἐπηρώτησα τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἀξιεπαίνως πράγματι μετὰ τὴν ἐπερώτησίν μου, μετὰ τρεῖς ἡμέρας, ὑπέβαλε τὰς καταστάσεις περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν καὶ περὶ ἀνακατάξεως τῶν ὑπαξιωματικῶν. Δὲν γνωρίζω διατί τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καθυστερεῖ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς τὴν ἐκτύπωσιν τῶν καταστάσεων ἐκείνων. Εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον ἀναγκαῖαι, καθόσον καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἤρξατο τῶν συζητήσεών της· συνεπῶς πᾶσα βραδύτης, μέχρι σήμερον παρατεινομένη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἁπλῆ καὶ ἀθώα. Καθιστῶ κατὰ συνέπειαν τὸν κύριον Πρόεδρον προσεκτικὸν, ὅπως τὸ ταχύτερον καὶ ἐντὸς δύω ἢ τριῶν τὸ πολὺ ἡμερῶν διανεμηθῶσιν αἱ καταστάσεις.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τί δύω ἢ τριῶν ἡμερῶν; αὔριον.

§45Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διότι ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως αὐτῶν, πολλὰ πράγματα δὲν ἐθεωρήθησαν ἀποκρουστέα ἐκ μέρους ἰδίως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὕμνησε τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Ἐὰν εἴχομεν τὰς καταστάσεις καὶ ἂν ἐλάμβανε γνῶσιν ἡ Βουλὴ ποία εἶναι ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν διοίκησίν του, βεβαίως μὲ ὀλιγωτέραν καύχησιν ἤθελεν ὁμιλεῖ περὶ τοῦ στρατοῦ τῆς Ἑλλάδος.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ καταστάσεις, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κύριος Βουλευτὴς, ἐπέμφθησαν ἐγκαίρως εἰς τὸ τυπογραφεῖον καὶ ἐφροντίσαμεν νὰ τυπωθῶσιν, ἀλλὰ, καθὼς γινώσκετε, ἐκ τῆς ἀπεργίας τῶν τυπογράφων ἦτο δύσκολον νὰ εὕρωμεν ἐργάτας, καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ στείλωμεν τοὺς πίνακας εἰς ἄλλο τυπογραφεῖον νὰ τυπωθῶσι, διότι τὸ Ἐθνικὸν δὲν ἐπρόφθανε. Σκοπεύομεν νὰ λάβωμεν μέτρον τι, διὰ νὰ ἤμεθα ἐνήμεροι· προσεφέραμεν δὲ καὶ ἀνωτέραν μισθοδοσίαν ἀπὸ ὅ,τι δίδουν συνήθως τὰ ἰδιωτικὰ τυπογραφεῖα, καὶ δὲν εὕρομεν ἐργάτας. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τὸ πρῶτον ἀναβάλλεται, διότι θὰ λάβω πληροφορίας σχετικάς. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς δημοτικῶν φόρων τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἐπὶ τῶν παραγομένων ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν. Ἄρθρον 1ον.

§47ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, κύριοι, ἡ μεγάλη δυσαναλογία, τὴν ὁποίαν παρατηρῶ μεταξὺ τοῦ φόρου, τοῦ ἐπιβαλλομένου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, καὶ τοῦ ἐπιβαλλομένου ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν, καὶ ζητῶ μίαν ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν ἔντιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατὰ τὸ Νομοσχέδιον, ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ μὲν τοῦ ἐλαίου δύω λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν· ἑπομένως ἐπειδὴ τὸ ἔλαιον τιμᾶται συνήθως μίαν δραχμὴν, ἐπιβάλλεται φόρος 2%· ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν φόρος ἓξ λεπτὰ ἐπὶ τῶν ἑκατὸν ὀκάδων· ἀλλ’ 100 ὀκάδες ἐλαιῶν παράγουν, κατὰ μέσον ὅρον, 20 ὀκάδας ἐλαίου· ἑπομένως ὁ φόρος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ 100 ὀκάδων ἐλαιῶν, ἔπρεπε νὰ ἦναι 40 λεπτὰ· αὐτὴν τὴν μεγάλην διαφορὰν εἶδον, ἡ ὁποία μοὶ ἐφάνη ἄνισος καὶ ἀδικαιολόγητος.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μοὶ ἐδόθη ὑπὸ τῶν εἰδημόνων περὶ τὰ τοιαῦτα, εἶναι ὁ ἑξῆς· ὅτι τὸ ἔλαιον παράγεται ἐκ παντὸς εἴδους ἐλαιῶν καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν χειροτέρων, ἐνῷ αἱ πρὸς βρῶσιν ἐλαῖαι ἐκλέγονται αἱ καλλίτεραι, ἑπομένως ἔχουσιν ἀξίαν μεγαλειτέραν. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τοῦ μέσου ὅρου τοῦ ἐλαίου νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸν φόρον τῶν ἐλαιῶν τῶν πρὸς αὐτουσίαν βρῶσιν φορολογουμένων κατὰ τὴν ἐξαγωγήν. Ἐπειδὴ αὗται ἀποτελοῦν τὴν καλλιτέραν μερίδα τῆς παραγωγῆς τῶν ἐλαιῶν, ἐννοεῖται, ὅτι ἔχουσι μεγαλειτέραν ἀξίαν, καὶ ἐπὶ ἀναλογίας μεγαλειτέρας πρέπει νὰ προσδιορισθῇ ὁ φόρος· οὗτος εἶναι ὁ λόγος τῆς δυσαναλογίας.

§49Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφοῦ αἱ ἑκατὸν ὀκάδες τῶν ἐλαιῶν εἶναι καλλίτεραι, πρέπει τὸ ποσὸν τοῦ φόρου αὐτῶν νὰ ᾖναι ἀνώτερον, καθόσον 100 ὀκάδες ἐλαιῶν ἔχουσι τοὐλάχιστον 50 δραχμῶν ἀξίαν, καὶ ἔπρεπε νὰ πληρώσωσι φόρον τοὐλάχιστον 1 δραχμῆς.

§50ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πληρώνουσιν ⅓ τοῦ λεπτοῦ.

§51Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ 3 ὀκάδες ἐλαίου, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἀπὸ 15 ὀκάδας ἐλαιῶν μὴ καλῆς ποιότητος, πληρώνουσιν 6 λεπτά.

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ αὐτὴ ἀναλογία ὑπάρχει καὶ ἐν τῇ δημοσίᾳ φορολογίᾳ. Ἐὰν ἡ ἀναλογία αὕτη κακῶς ἐξετιμήθη, βεβαίως δύναται νὰ μεταβληθῇ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν μετεβλήθη ἐπὶ τοῦ δημοσίου φόρου, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσάξωμεν μεταβολὴν ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι, ἀναλόγως, ὅλως ἀσήμαντος.

§53ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἐνταῦθα θὰ συμβαίνῃ κανὲν λάθος· διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ φροντίσῃ, ὅπως προσαχθῇ εἰς τὴν ἑπομένην συζήτησιν τὸ πρωτότυπον τοῦ Νομοσχεδίου, ἵνα ἴδωμεν μὴ συνέβη κανὲν λάθος κατὰ τὴν ἀντιγραφὴν ἢ τὴν τύπωσιν.

§54ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν. (Λαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Ἀντιπρόεδρος Π. Μποῦτος).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν διορθοῦται ἂν ᾖναι λάθος. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ. συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον αʹ.) τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς δημοτικοῦ φόρου τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἐπὶ τῶν παραγομένων ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν· βʹ) τὸ Νομοσχέδιον περὶ προσθήκης ὑπαλλήλων εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς, καὶ γʹ) τὸ Νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν πληρωμάτων τῶν ἀτμοτελωνίδων).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως βοσκῆς ἐντὸς σταφιδαμπέλων, ἀμπέλων καὶ ἄλλων φυτειῶν.

§57Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ζητῶ τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, α) διότι σήμερον μόνον ἐδημοσιεύθη καὶ β) διότι οἱ βουλευταὶ Ἠλείας, μεθ’ ὧν συνενοήθην, ἔχουσι σκοπὸν νὰ φέρωσι τροπολογίας. Ἔχω δὲ καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὑποβάλει τροπολογίας, ἐπειδὴ δὲ τὸ Νομοσχέδιον θίγει σπουδαῖα συμφέροντα καὶ θὰ γείνῃ ἐπ’ αὐτοῦ σπουδαία συζήτησις, προτείνω, ὅπως ἡ Βουλή, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ της, ἀναβάλῃ τοῦτο.

§58Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖται, ὅτι ὄχι μόνον οἱ βουλευταὶ Ἠλείας, ἀλλὰ καὶ πασῶν τῶν σταφιδοφόρων Ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπέμεινον νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ αἱ Ἐπαρχίαι των εἰς τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ, ἔφερον τροπολογίας. Κατόπιν αὐτῶν τῶν τροποποιήσεων παρουσιάσθησαν ἕτεροι βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ ἐπέλθωσι καὶ ἄλλαι τροποποιήσεις. Τὰς τροποποιήσεις ταύτας δὲν ἀπεκρούσαμεν, οὔτε θέλομεν ἀποκρούσει· θὰ παρακαλέσωμεν ὅμως τοὺς βουλευτὰς ὅσοι ἔχουσι νὰ φέρωσι τροποποιήσεις, νὰ τὰς φέρωσι, καὶ τὸ προσεχὲς Σάββατον νὰ γείνῃ λεπτομερὴς συζήτησις. Ὅ,τι ὅμως ἀπαιτοῦμεν, εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν ἀπόφασιν, καὶ νὰ μὴ ἀναβάλλεται πλέον τὸ Νομοσχέδιον αὐτό.

§59Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Συμφωνῶν μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἠλείας βουλευτὴν, λέγω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ προσδιορίσῃ μίαν ἡμέραν, ὄχι ὅμως τὸ Σάββατον, ἵνα προβῶμεν εἰς συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§60ΤΖΑΝΕΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ σχέδιον Νόμου, ὑπογεγραμμένον παρ’ ὅλων τῶν συναδέλφων μου. Τοῦτο εἶναι τὸ τελειότερον, καὶ τὸ ὁποῖον συναινοῦμεν πάντες νὰ ἐπιψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν Βουλὴν νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Παρασκευῆς, καὶ νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις ἐπ’ αὐτοῦ· διότι γίνονται μεγάλαι καταστροφαὶ εἰς τὰς Ἐπαρχίας μας.

§61ΤΡΑΚΑΣ. Ἐντὸς τοῦ Νόμου αὐτοῦ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς...

§62ΤΙΝΕΣ. Δὲν θὰ συζητηθῇ σήμερον.

§63ΤΡΑΚΑΣ. Ἔχω τροποποιήσεις νὰ φέρω. Πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ Νόμου τούτου δι’ ὅλον τὸ Κράτος. Σχετικῶς πρὸς τοῦτο ἔχω μίαν πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαμίας, καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτήν. (Καταθέτει τὴν πρᾶξιν εἰς τὸ Προεδρεῖον).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος;

§65ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, νὰ τυπωθῇ. (Ὄρα Παράρτημα).

§66ΤΡΑΚΑΣ. Μαζῇ μὲ τὸ Νομοσχέδιον παρακαλῶ.

§67ΣΤΑΪΚΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ποιμνιοβοσκῆς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον οἱ βουλευταὶ τῶν Ἐπαρχιῶν, διὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχουσιν εἰδικοὶ Νόμοι ἐψηφισμένοι περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ποιμνιοβοσκῆς, ἐκάμαμεν πρότασιν καὶ ἐζητήσαμεν τὴν προσθήκην ἄρθρου, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀναγνωρίζωνται ὡς μένουσαι ἐν ἰσχύϊ ἐκ τῶν ἐπιψηφισμένων εἰδικῶν Νόμων πᾶσαι αἱ διατάξεις, αἱ μὴ ἀντιβαίνουσαι εἰς αὐτόν. Παρακαλῶ λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβετε πρόνοιαν, ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν προσαχθῇ καὶ ἡ πρότασις ἐκείνη.

§68Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολουθοῦμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν διαφόρων ἐπερωτήσεων.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπαντῶ εἰς διαφόρους ἐπερωτήσεις, γενομένας κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, καὶ εἰς τὰς ὁποίας ὤφειλον ν’ ἀπαντήσω κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον, ἐὰν παρετείνετο ἡ Συνεδρίασις τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀπηύθυνε τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πόσοι ὑπαξιωματικοὶ ἐδήλωσαν, ὅτι ἀποδέχονται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν, πρὸς δὲ νὰ προσαγάγῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη, ἔγγραφον ἔκθεσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς Θεσσαλίας καὶ ἄλλων Σωματαρχῶν περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, διότι πλεῖστα ὅσα παράπονα ἀκούονται παρὰ πάντων τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν ὑποχρεουμένων βιαίως νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς διατάξεις Νόμου ἀδικούσας αὐτοὺς, διότι οἱ πλεῖστοι αὐτῶν κέκτηνται ἤδη τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς, καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς προβιβασμοὺς ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἀναγκάζονται νὰ διαμένωσι δύω ἔτη ὑπηρετοῦντες ὡς ὑπαξιωματικοί, ἐνῷ ἀπὸ τοῦδε κέκτηνται τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς. Ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ νὰ ζητήσω παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ γιγνομένου ἀδικήματος εἰς τοὺς κεκτημένους τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα ὑπαξιωματικούς.» Ἐρωτᾷ ὁ κύριος Βουλευτὴς, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔγγραφος ἔκθεσις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ Θεσσαλίας καὶ ἄλλων Σωματαρχῶν περὶ τοῦ ἀντικειμένου, εἰς ὃ ἀφορᾷ ἡ ἐπερώτησις αὐτοῦ. Οὐδεμία ὑπάρχει τοιαύτη ἔκθεσις· μόνον προφορικὴν ἔλαβον ἐνταῦθα παρὰ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἱππαρχίας, ὅστις μοὶ εἶπεν, ὅτι ἐκ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Σώματος αὐτοῦ τρεῖς ἢ τέσσαρες ἠρνήθησαν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις διὰ τὴν εἰσαγωγήν των εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν, καὶ μὲ ἠρώτησε πῶς ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ἡ πρόσκλησις εἰς ἐξετάσεις, ὡς ὑποχρεωτικὴ ἢ ὡς προαιρετική; Παρ’ ἑτέρου διοικητοῦ Τάγματος οὐδεμίαν πληροφορίαν ἔλαβον, δεικνύουσαν, ὅτι ὑπαξιωματικοί, καλούμενοι νὰ ἐξετασθῶσιν, ὅπως εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν, θέλουσιν ἀρνηθῆ. Ἀπ’ ἐναντίας, αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔλαβον, εἶναι, ὅτι οἱ κληθέντες ἅπαντες παρουσιάσθησαν. Εἰς τὴν ἐρώτησιν δὲ τοῦ διοικητοῦ τῆς Ἱππαρχίας ἀπήντησα, ὅτι θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ θεωρήσωμεν ἀπολύτως τὴν ἄρνησιν ὡς μὴ βλάπτουσαν, διότι δεικνύει, ὅτι ὁ ὑπαξιωματικός, ὁ μὴ ὑποβαλλόμενος εἰς ἐξετάσεις, θεωρεῖ ἑαυτὸν ὡς μὴ δυνάμενον νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς του εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, καὶ ὡς τοιοῦτος δὲν θέλει ἔχει καὶ οὐδεμίαν προαγωγὴν ἐν τῷ μέλλοντι· ἀλλ’ οἱ κανόνες τῆς ὑπηρεσίας ἀποτρέπουσι νὰ θεωρηθῇ προαιρετικὴ καὶ ἡ ὑπηρεσία αὕτη· καίτοι δὲ οὐδεμία ἀνάγκη ὑπάρχει νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν ὑπηρεσίαν, καίτοι ἴσως ἡ ἄρνησις τῶν ὑπαξιωματικῶν ἀπαλλάσσει τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἦσαν ὠφέλιμα εἰς ἑαυτὰ, εἰσερχόμενα εἰς τὴν Σχολὴν, οὐδὲ μετὰ ταῦτα εἰς τὴν πολιτείαν, οὐχ ἧττον ἡ παραβίασις τῆς πειθαρχίας, ἥτις θὰ ἐπήρχετο, ἐὰν ἐπετρέπωμεν προαιρετικὴν τὴν ὑποβολὴν εἰς τὰς ἐξετάσεις, εἶναί τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ δεχθῶμεν, καὶ διὰ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέδοτο ἐγκύκλιον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πρόσκλησις εἰς ἐξετάσεις πρὸς εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν θεωρεῖται ὑποχρεωτική, καὶ ἡ ἄρνησις ἐπάγεται τὰς συνεπείας τῆς ἀρνήσεως ὑπηρεσίας. Ἔχω δὲ ἐνταῦθα διάφορα ἔγγραφα, δεικνύοντα, ὅτι εἴς τινα Τάγματα, (ἐκεῖνα, περὶ ὧν ἔχω πληροφορίας), ὅσοι προσεκλήθησαν ἐδέχθησαν νὰ παρουσιασθῶσι καὶ προσεκλήθησαν πολλοὶ, διότι ἤδη τὸ πρῶτον θὰ εἰσέλθωσι πλείονες ἢ βραδύτερον, ἀφοῦ ἡ Σχολὴ θὰ συνίσταται ἐκ 200, ἡ δὲ διάρκεια τῆς ἐν αὐτῇ διαμονῆς εἶναι διετής. Ὡς πρὸς δὲ τὰς σκέψεις, διὰ τῶν ὁποίων ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς συνώδευσε τὴν ἐπερώτησιν αὐτοῦ, τοὐτέστιν, ὅτι ἡ Σχολὴ τῶν ὑπαξιωματικῶν ἀποκλείει τοῦ προβιβασμοῦ πολλοὺς ἔχοντας δικαίωμα καὶ προσόντα, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι αὗται πρόσφοροι εἰς ὑποστήριξιν τούτου· διότι, κατὰ τὸν Νόμον περὶ συστάσεως τῆς Σχολῆς ταύτης, πάντες οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ πίνακι θέλουσι προβιβασθῆ εἰς Ἀνθυπασπιστὰς, ἄνευ εἰσόδου εἰς τὴν Σχολὴν, μόνον δ’ ἐκεῖνοι καλοῦνται, ὅσοι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν πίνακα, τὸν μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς ψηφίσεως τοῦ Νόμου ὑπάρχοντα. Ἑπομένως καλοῦνται, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις, ὅπως εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν, καὶ ὑποχρεοῦνται νὰ διέλθωσι δι’ αὐτῆς πρὸς προβιβασμὸν μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα, καὶ πρόκειται νὰ τ’ ἀποκτήσωσι διὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἀποκτῶνται ταῦτα εἰς τοὺς στρατοὺς πάντων τῶν εὐνομουμένων Κρατῶν. Πιστεύω, ὅτι δὲν εἶπε σπουδάζων ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι θέλει ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν περὶ καταργήσεως τοῦ Νόμου τούτου, διότι ἄλλως θὰ ἐφαίνετο φρονῶν, ὅτι δὲν δυνάμεθα ἐν Ἑλλάδι νὰ ἔχωμεν στρατὸν, ὁποῖος ὑπάρχει εἰς πάντα τὰ στρατιωτικῶς συντεταγμένα Κράτη, ὅτι τὰ παρ’ ἐκείνοις στοιχειώδη δὲν εἶναι κατορθωτὰ παρ’ ἡμῖν. Τοὐναντίον, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἐν Ἑλλάδι εἶναι μᾶλλον κατορθωτὸν ἢ ἀλλαχοῦ τοῦτο. Ὑπάρχει τις πάντοτε δυσαρέσκεια, ὁσάκις μεταβάλλωμεν κατάστασιν, ἔστω καὶ ἐπὶ τὸ καλλίτερον· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔργον τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι νὰ ὑποθάλπῃ τοιαύτην ὀπισθοδρομικὴν τάσιν, ἀλλὰ τοὐναντίον πρέπει νὰ δίδῃ ὤθησιν καὶ ἀρωγὴν πρὸς τὴν πρόοδον, καὶ τοιαύτη πρόοδος βεβαίως εἶναι ἡ παροχὴ εἰς τὸν στρατὸν ἀνδρῶν μορφωμένων ὡς ἀξιωματικῶν. Ἐπερώτησιν ὑπέβαλεν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Λακεδαίμονος τὴν ἑξῆς: «Εἶναι ἀληθὲς, κύριε Πρωθυπουργὲ καὶ Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὑπεβλήθη εἰς κύρωσιν τὸ καταστατικὸν τοῦ σιδηροδρόμου Πατρῶν, δι’ οὗ ἑτοιμάζεται νέον πραξικόπημα ληστείας τῆς περιουσίας τῶν ἐγγραφησομένων μετόχων, καθόσον οἱ ἱδρυταὶ ἐκδίδουσιν εἰς ἐγγραφὴν κρατοῦντες εἰς ἑαυτοὺς τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ πρὸς 78–80,000 φρ. κατὰ χιλιόμετρον, ἐνῷ μόλις θὰ στοιχίζῃ 50–55,000, καὶ οὕτως ἐξασφαλίζουσιν εἰς ἑαυτοὺς 8–9,000,000 φρ. εἰς ζημίαν, ὡς εἴρηται, τῶν μετόχων καὶ τοῦ Δημοσίου.»

§71Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς θέλω λάβει καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὑπεβλήθη παρὰ τῆς Πιστωτικῆς Τραπέζης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς κύρωσιν τὸ Καταστατικόν· εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς, ὅτι, κατὰ τὸ Καταστατικὸν τοῦτο, ὑπολογίζονται αἱ δαπάναι τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου οὐχὶ εἰς 70000 ἢ 80000 δραχμῶν, ἀλλ’ εἰς ποσὸν ἀνώτερον, καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καθῆκον, ἐπικυροῦν τοιαῦτα καταστατικὰ, νὰ ἐξετάζῃ κατὰ πόσον ἡ ἐκτίμησις τοῦ καταβαλλομένου δικαιώματος ἢ πράγματος εἶναι ἀκριβής· ἀλλ’ ἐπίσης ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τὴν ἐκτίμησιν ταύτην δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῶν σκέψεων τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Λακεδαίμονος, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχει, δὲν πείθουσιν αὐτὸ, ὅτι κατὰ χιλιόμετρον ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς 50000 ἢ 55000 δρ. Τοιοῦτος σιδηρόδρομος δυσκόλως θὰ ἐτύγχανε κατόπιν τῆς ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, διότι δὲν θὰ παρέχῃ τὴν ἀσφάλειαν. Σιδηρόδρομοι στενοὶ, ὁποίους θὰ κατασκευάσωμεν ἐν τόπῳ, οὔτε ἐκτάκτως εὐκόλῳ, οὔτε ἐκτάκτως δυσκόλῳ, θὰ στοιχίσωσι περισσότερον τῶν 55000 φράγκων, καὶ κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην ἐξήτασα ποίας δαπάνας πρόκειται ἡ Πιστωτικὴ Τράπεζα νὰ ὑποστῇ, εἴμεθα δὲ εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν αὐτὰς ἐκ τῶν πραγμάτων, διότι ὑπεβλήθη τὸ σχέδιον τοῦ Αου Τμήματος, ὥστε γινώσκομεν τὰς λεπτομερείας πάσας· κατὰ δὲ τὰς ἐκτιμήσεις τῶν εἰδικῶν, ἡ δαπάνη θὰ ὑπερβῇ καὶ τὰς 55,000 φράγκα καὶ τὰς 80,000, ὅταν περιλάβωμεν εἰς αὐτὰς πάντα, καὶ τὸ κινητὸν ὑλικὸν καὶ τὰ γενόμενα καὶ γενησόμενα γενικὰ ἔξοδα. Εἰς τὰς δαπάνας ταύτας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγκρῖνον τὸ Καταστατικὸν, θέλει ἐπιτρέψει εἰς τὴν Ἑταιρίαν, ὅπως προσθέσῃ ποσόν τι ὡς κέρδος ἴδιον, ὡς προμήθειαν, οὐχὶ ὅμως βεβαίως 8,000,000 φράγκων. Ὑπάρχουσιν ἀναλογίαι, καθ’ ἃς ἐπιτρέπομεν τὴν ἀπόκτησιν ἀμοιβῆς εἰς τὸν ἀναδεχθέντα τὴν εἰσήγησιν ἔργου τινὸς, εἰς τὸν ἐκτεθέντα εἰς μεγάλας δαπάνας καὶ εἰς τοὺς κινδύνους τῆς ἐκτελέσεως, τοιαύτη δὲ ἀμοιβὴ κυρίως εἶναι τὸ διδόμενον δικαίωμα εἰς τοὺς ἱδρυτὰς, ὅπερ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἠδύνατο νὰ ἦναι κἄπως ἔκτακτον, διότι ἐπὶ τῇ ἐκδόσει τῶν μετοχῶν ἀναδέχονται οὗτοι τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως πᾶσαι αἱ μετοχαὶ, αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουσι διατεθῆ, ληφθῶσι παρ’ αὐτῆς τῆς ἀναδόχου Ἑταιρίας. Ἐννοεῖται, ὅτι ἀπέναντι τῆς ἐγγυήσεως ταύτης ἔχουσι δικαίωμα οἱ ἱδρυταὶ νὰ λάβωσιν ἀμοιβήν τινα, ἀλλὰ ποία ἔσται ἡ ἀμοιβὴ αὕτη εἶναι ἔργον ἐκτιμήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν θέλομεν προβῆ, ἀφορῶντες εἰς τὸ συμφέρον τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ εἰς τὰς εὐλόγους ἀξιώσεις τῶν μελῶν τῆς Ἑταιρίας.

§73ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶπον καὶ προχθὲς, λέγω καὶ σήμερον, ὅτι ἔχομεν σιδηρόδρομον, τὸν τοῦ Λαυρίου, ὁ ὁποῖος περισσοτέρας δυσκολίας παρουσίασε, διότι καὶ ὑψώματα περισσότερα ἐκεῖ ὑπῆρχον, καὶ δὲν ἐστοίχισε πλέον τῶν 58,000 δρ. κατὰ χιλιόμετρον. Ἐννοῶ καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ δίδηται ἀμοιβή τις ὑπὲρ τῶν ἱδρυτῶν, ἀλλ’ αὕτη νὰ ἦναι τὸ πολὺ 1, 2 ἕως 5%, ὄχι δὲ 25.

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ. Ἐγὼ δὲν θέλω περιορισθῆ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀξίας μόνου τοῦ σιδηροδρόμου τοῦ Λαυρίου, ἀλλὰ θέλω λάβει ὑπ’ ὄψιν ἄλλους πολλοὺς στενοὺς σιδηροδρόμους, ἀλλαχοῦ κατασκευασθέντας· ἀλλ’ ὅταν λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν τοῦ Λαυρίου, δὲν θέλω λησμονήσει νὰ ἔχω ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἶναι οὗτος σιδηρόδρομος μεταγωγικὸς ἐμπορευμάτων, μεταλλευμάτων, δὲν εἶναι δι’ ἐπιβάτας καὶ ὅτι δὲν διέρχεται διὰ πόλεων, ὅτε ὑποχρεοῦται εἰς μεγάλας ἀποζημιώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν· διότι ναὶ μὲν, κατὰ τὴν σύμβασιν, ἡ Πιστωτικὴ Τράπεζα δὲν ὑποχρεοῦται νὰ πληρώσῃ τὰς γαίας τῶν πόλεων, δι’ ὧν θὰ διέρχεται ὁ σιδηρόδρομος, οὔτε τὰς καταληφθησομένας διὰ τοὺς σταθμοὺς, ἀλλ’ ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκλήθη νὰ δώσῃ τὴν ἔγκρισιν αὐτοῦ εἰς τὸ σχέδιον καὶ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ πρώτου Τμήματος ἀπὸ Πειραιῶς μέχρις Ἐλευσῖνος, δὲν ἀπεδέχθη τὴν διεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑταιρία τοῦ σιδηροδρόμου ἐπροτίμησε, τὴν ὁποίαν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐθεώρησε προτιμοτέραν πάσης ἄλλης, εἰμὴ μόνον ἐπὶ ὅροις· διότι, καίτοι εἶναι προτιμοτέρα ἡ ὁδὸς αὕτη, ἦτο οὐχ ἧττον καὶ δαπανηροτέρα· ἔχει πλείονα ἔκτασιν, ἑπομένως ὑποχρεοῖ τὸ Δημόσιον εἰς πλείονας δαπάνας. Εἴπομεν ἑπομένως εἰς τὴν Ἑταιρίαν, ὅτι, ἐὰν θέλῃ νὰ ἴδῃ ἐγκρινόμενον τὸ σχέδιον αὐτῆς περὶ τοῦ πρώτου Τμήματος, πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ, καίτοι ἄλλως μὴ ὑπόχρεως εἰς τοῦτο, ὅπως αὐτὴ ἀποζημιώσῃ διὰ πάσας τὰς γαίας, τὰς καταληφθησομένας πλησίον τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ πλησίον τῆς πόλεως Πειραιῶς. Ἡ Ἑταιρία ἀπεδέχθη τοῦτο, ἐνεκρίθη δὲ, ὅπως διέλθῃ ἡ γραμμὴ πλησίον τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ διασχίσῃ μέρος τῆς πόλεως Πειραιῶς, καταβαλλομένης τῆς ἀποζημιώσεως τῶν γηπέδων ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας ἐπὶ μῆκος 10 χιλιομέτρων. Διὰ τὰς καταληφθησομένας ἄρα γαίας πλησίον τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ὀφείλει ἡ Ἑταιρία νὰ ἀποζημιώσῃ, ὥστε καὶ τὰς δαπάνας ταύτας δέον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Ἐπίσης, παραβάλλοντες τὸν σιδηρόδρομον τοῦτον πρὸς τὸν σιδηρόδρομον τοῦ Λαυρίου, δέον νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔξοδα τῆς ἀνεγέρσεως τῶν σταθμῶν· ὄχι μόνον τὰ ἔξοδα τῆς ἀποζημιώσεως διὰ τὸ καταληφθησόμενον γήπεδον ὑπὸ τοῦ σταθμοῦ Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν Ἑταιρίαν κατόπιν τῶν γενομένων συμφωνιῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκοδομὴν τοῦ σταθμοῦ· διότι, προκειμένου περὶ σιδηροδρόμου μεταγωγικοῦ μεταλλευμάτων, οἰκοδόμημα σταθμοῦ δὲν χρειάζεται σχεδὸν, ἐνῷ οἱ σταθμοὶ εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἀποτελοῦσι δαπάνας μεγίστας τῶν σιδηροδρομικῶν Ἑταιριῶν, τῶν ἀναδεχομένων τὴν πρὸς ἀλλήλας συγκοινωνίαν πόλεων. Τὴν ἀξίαν πάντων τούτων δὲν θὰ ἐκτιμήσῃ ὁ Ὑπουργὸς ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, ἀλλὰ θὰ ἐκτιμήσωσιν αὐτὴν πρότερον οἱ ἁρμόδιοι, τὸ Τμῆμα τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁδηγούμενοι οὐχὶ βεβαίως ἐκ τῆς ἀμέσου πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τοιούτων ἐπιχειρήσεων, διότι αὕτη ἀδύνατον νὰ ᾖ ἀσφαλὴς ὁδηγὸς περὶ τὴν ἐκτίμησιν ταύτην, ἀλλ’ ἐκ τῆς πείρας τῆς ἄλλοθι ἀποκτηθείσης καὶ ἧς τὰ πορίσματα ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἐπερωτήσεων τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐξ Ἰθάκης.

§75ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἐκ τῶν προτέρων, κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον, διότι μοὶ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ δικαιολογηθῶ.

§76ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ πρώτη ἐπερώτησις εἶχεν οὕτω· «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἀποστολὴν Ἐπιθεωρητοῦ εἰς Ἰθάκην πρὸς ἐξέτασιν τοῦ Τμήματος τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἀπὸ Μαραθιᾶ μέχρι τῆς πόλεως, καθόσον, ἐνῷ ἡ ὁδὸς αὕτη οὖσα ἀρχικῶς ἁμαξιτὴ καὶ καταστραφεῖσα, ἔδει, κατὰ τοὺς ὅρους τῆς ἐργολαβίας, νὰ ἀνασκευασθῇ καὶ κατασκευασθῇ ἐπίσης ἁμαξιτή, κατεσκευάσθη εἰς τρόπον, ὥστε καὶ φορτηγοῦ ζώου ἡ διάβασις πρὸς τὸ μέρος Μαραθιᾶ καθίσταται ἐπικίνδυνος. Νὰ διαταχθῇ δὲ ὁ Ἐπιθεωρητὴς νὰ ἐξετάσῃ πῶς καὶ παρὰ τίνος παρελήφθη ἡ ἄνω ὁδὸς ὡς γενομένη δῆθεν κατὰ τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν, καὶ ποῦ τὸ πρωτόκολλον τῆς παραλαβῆς καὶ παραδόσεως συνετάχθη. Νὰ ἐξετάσῃ προσέτι ποσάκις καὶ διατί ὁ προκάτοχος Ἔπαρχος ἀπέῤῥιψε μετὰ τοῦ Μηχανικοῦ τὴν ἐργασίαν αὐτήν». Τὴν τελευταίαν ταύτην πληροφορίαν ἔχει τὸ Τμῆμα. Δύναμαι δὲ νὰ παραλείψω τὰ περὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης σήμερον, διότι δὲν ἐνδιαφέρει· ἀλλὰ τὴν ἀπαίτησιν περὶ ἀποστολῆς Ἐπιθεωρητοῦ δυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν, διότι δὲν βλέπω λόγον, ἵνα μὴ ὑποβάλωμεν εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ τὰς πράξεις τοῦ Τμήματος τῶν Δημοσίων Ἔργων. «Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν αὐτὸν Ὑπουργὸν νὰ παράσχῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας α) Τίνες οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὸν διορισμὸν Γραμματέως τοῦ Ἐπαρχείου Ἰθάκης, πρὸ πόσων μηνῶν διωρίσθη οὗτος, ποῦ εὑρίσκεται καὶ ἂν μισθοδοτῆται ἢ ὄχι». Ἰδοὺ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης παρὰ τοῦ Νομάρχου, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα περὶ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς τοῦ Γραμματέως. Ἀριθ. 5911. Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν. Ἀναλαμβάνων διοίκησιν Νομοῦ 25 Ἰουλίου, εὗρον ἐργαζόμενον παρὰ Νομαρχίᾳ Γραμματέα Ἐπαρχείου Ἰθάκης ἀπὸ τέλη Ἀπριλίου ἕνεκεν πολλῆς ἐργασίας Νομαρχίας διαταγῇ προκατόχου μου· μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐλεύσεώς μου ἠσθένησε Ὑπογραμματεὺς καὶ ἀσθενεῖ ἄχρι σήμερον, διατελῶν ἐν ἀδείᾳ, ἀναπληρούμενος ἐξ ἀπολύτου ἀνάγκης ὑπηρεσίας ὑπὸ προῤῥηθέντος Γραμματέως. Ἐλπίζω προσεχῆ ἀνάῤῥωσιν Ὑπογραμματέως καὶ συνεπῶς μετάβασιν Γραμματέως εἰς θέσιν του. Ἐπὶ τῶν ἑτέρων ἐπερωτήσεων περὶ φύλακος Σωφρονιστηρίου Ἰθάκης Ἰωάννου Καλλινίκου καὶ Πάνου Παναγιώτου, οὐδὲν μοὶ κατηγγέλθη ἄχρι σήμερον, ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ ἐξετάσω ἀμέσως καὶ πληροφορήσω Ὑπουργεῖον.

Νομάρχης

ΣΠΥΡΑΚΗΣ.

§77ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον, νομίζω, λέγει.

§78ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου, ἀλλ’ ἀπὸ ἐποχῆς πολὺ ἀρχαιοτέρας ὁ Γραμματεὺς Ἰθάκης δὲν διαμένει ἐν Ἰθάκῃ, ἀλλ’ ὑπηρετεῖ ἀλλαχοῦ. Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου ὑπηρετεῖ ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Νομοῦ· πρότερον ὁ Γραμματεὺς ὑπηρέτει ἐν Κερκύρᾳ ἢ ἐν Κυθήροις. Ταύτας τὰς πληροφορίας ἔχω, ὥστε δὲν βλέπω τι σπουδαίως ἀντικανονικόν. Ποῦ δὲ ὑπηρετεῖ πρὸ τοῦ Ἀπριλίου, ὁ κύριος Βουλευτὴς Ἰθάκης δύναται νὰ ἦναι εἰς θέσιν ἀκριβεστέραν νὰ γινώσκῃ καὶ νὰ μᾶς πληροφορήσῃ.

§79ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ Γραμματεὺς Ἰθάκης πρὸ τοῦ Ἀπριλίου ὑπηρέτει, ὡς προσκεκολλημένος ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Κερκύρας, ὅπου ἦτον ἀνάγκη.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τούτου ἄρα δὲν εἶναι ἀνάγκη περισσοτέρων λεπτομερειῶν. Δεύτερον «τίνος εἴδους ὑπηρεσίαν ἐκτελεῖ καὶ ποῦ διαμένει ὁ Ὑγειονομοφύλαξ, ὁ πρὸ ὀκταμήνου διωρισμένος Τηλέμαχος Βασιλόπουλος». Καὶ περὶ τούτου ἰδοὺ τὸ τηλεγράφημα (ἀναγινώσκεται). Τρίτον. «Ἐὰν ὑπάρχῃ Νόμος ὁρίζων τὸ περὶ διορισμοῦ τηλεγραφοφυλάκων ἢ κλητήρων, καὶ ἂν αἱ διατάξεις αὐτοῦ ἐτηρήθησαν εἰς Ἰθάκην τοὐλάχιστον.» Δὲν εἴμεθα ἐν γνώσει, ἐὰν παρεβίασαν τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου. Βλέπετε, ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις εἶναι γενική, ἐνῷ ὀφείλουν αἱ ἐπερωτήσεις νὰ ἦναι εἰδικαὶ, διότι ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους καὶ νὰ λάβωμεν πληροφορίας.

§81ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν ἐνόουν ν’ ἀπευθύνω οὔτε μομφὴν, οὔτε κατάκρισιν· ἠθέλησα μόνον νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ ἐπερωτήσεις αἱ τοιαῦται πρέπει νὰ ἦναι εἰδικαὶ καὶ ὡρισμέναι, ἤτοι ἐὰν διὰ τοῦ διορισμοῦ τοῦ δεῖνος ἢ δεῖνος παρεβιάσθη διάταξίς τις τοῦ Νόμου. Ἑτέρα ἐπερώτησις «Ἄν ὁ διορισθεὶς φύλαξ τῶν φυλακῶν Ἰθάκης Ἰ. Καλλίνικος, ὅστις τυγχάνει καὶ παντοπώλης, μετέβη ποτὲ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἄν ποτε, ἔστω καὶ ἐπὶ μίαν ἡμέραν, ἢ ἔκλεισε τὸ παντοπωλεῖόν του ἢ ἔθηκεν ἀναπληρωτήν του. Ἄν μετὰ ἕξ μηνῶν μισθοδότησίν του δὲν ἀντικατέστη οὗτος παρὰ τοῦ Π. Γιαννιώτου, ὅστις ἦτο καὶ εἶναι εἰσέτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, μισθοδοτούμενος διὰ τὴν διατήρησιν τῶν φανῶν, τῶν συντηρουμένων ὑπ’ αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς». Περὶ τούτου ἰδοὺ τί μοὶ ἀπήντησαν. Ἀριθ. 5921. Λίαν κατεπεῖγον. Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Ἀθήνας. Κατόπιν 5921 σημερινῆς τηλεγραφ. ἀναφορᾶς πληροφορῶ Ὑπουργεῖον, ὅτι, κατὰ ἐπισήμους διαβεβαιώσεις Ἐπάρχου Ἰθάκης, Ἰωάννης Καλλίνικος, διορισθεὶς φύλαξ Σωφρονιστηρίου Ἰθάκης τέλη Μαρτίου, παραμελήσας καθήκοντα ἀπελύθη κατόπιν ἐκθέσεως Ἐπάρχου 11 Αὐγούστου· διάδοχός του Πάνος Γιαννιώτης οὐδέποτε ὑπῆρξεν ὑπηρέτης Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ πρὶν διορισμοῦ ἦν χορηγητὴς ἐλαίου φόρων λιμένος, ἀναθέσας κατόπιν τοῦτο εἰς Τζανῆν Τζανάτον, ἐκπληροῖ δὲ καθήκοντα φύλακος ἀνελλιπῶς. Νομάρχης Κεφαλληνίας Σπυράκης. Ὅπως βλέπετε, τὸ ἔγγραφον λέγει «ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξεν ὑπηρέτης Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς ὁ Πάνος Γιαννιώτης, περὶ οὗ ἡ πέμπτη ἐπερώτησις. Ἡ δὲ ἕκτη ἔχει οὕτω: «Ἄν ἐπετρέπετο εἰς τὸν Ἔπαρχον νὰ δεχθῇ ὡς ἐνοικιαστὴν τῶν λιμενικῶν φόρων, εἰσπραττομένων ὅπως καὶ οἱ κυρίως δημοτικοὶ, Σύμβουλον τοῦ αὐτοῦ Δήμου». Τοῦτο εἶναι ζήτημα, ἂν δύναται συγχρόνως Δημοτικὸς Σύμβουλος νὰ γείνῃ ἐνοικιαστὴς τῶν λιμενικῶν φόρων.

§83ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ Ἄρειος Πάγος ἔλυσε τὸ ζήτημα καὶ εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε πρέπει νὰ θεωρῆται Δημοτικὸς Σύμβουλος ὡς ὑπάλληλος.

§84ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τοῦ Βασιλοπούλου ἡ σημείωσις, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐκ τοῦ Τμήματος, εἶναι, ὅτι διαμένει ἐν Ἰθάκῃ καὶ ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν, ἣν καὶ οἱ λοιποὶ ὑγειονομικοὶ φύλακες. Ἔχομεν καὶ ἄλλην ἐπερώτησιν τοῦ Βουλευτοῦ Μεσσήνης, διατί ἐπαύθη ὁ Δημαστυνόμος Παμίσου. Ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως δὲν ἔχω, ἀλλ’ ἔχω τὴν ἔκθεσιν τοῦ Νομάρχου καὶ ἄλλας ἐκθέσεις.

§85Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ προσαχθῇ ἡ παῦσίς του, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ περὶ τίνος πρόκειται· διότι λόγοι κομματικοὶ συνετέλεσαν πρὸς τοῦτο.

§86ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἰδοὺ ἐνταῦθα ὁλόκληρος ὁ φάκελλος. «Κατόπιν εἷς τῶν Βουλευτῶν Καλαβρύτων ἐπηρώτησε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.... (ἀναγινώσκει τὴν περὶ τῆς ἐπερωτήσεως κοινοποίησιν τοῦ Προεδρείου). Ἐπὶ τούτου ἀπήντησα, καὶ ἤδη ἀπαντῶ, ὅτι ὅλως ἀνυπόστατοι ἦσαν αἱ πληροφορίαι καὶ ὅτι δὲν ὑφίσταται παράπονον. Ὡς πρὸς δὲ τὸν Δήμαρχον, γνωρίζει ὁ κύριος Βουλευτὴς, ὅτι, κατὰ τὸν Νόμον περὶ ἀφομοιώσεως, εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν παῦσιν, ὅταν ἐβεβαιούμεθα, ὅτι δημόσια συμφέροντα ἐπέβαλλον τὸ μέτρον τοῦτο. Τοῦτο καὶ ἐν τῇ περιστάσει ταύτη ὑπῆρξε· τοὐτέστι προσεβάλλοντο δημόσια συμφέροντα, καὶ διὰ τοῦτο προέβημεν εἰς τὴν παῦσιν. Νομίζω δὲ, ὅτι καὶ τὸ νόμιμον καὶ τὸ συμφέρον ἐπέβαλλον ἡμῖν νὰ προβῶμεν εἰς αὐτήν.

§87Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἕτερος Βουλευτὴς Εὐρυτανίας κατέθεσεν ἐπερώτησιν «Πότε κατηργήθη τὸ Ὑγειονοσταθμαρχεῖον Ἰτάμου, πότε ἐπαύθησαν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοῦ καὶ πόθεν καὶ πῶς πληρώνεται ὁ Ὑγειονομοφύλαξ Ἰτάμου Παπαῤῥοδῆμας.» Ἡ ἀπάντησις, ἣν ἔλαβον εἰς τὸ περὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης τηλεγράφημά μου, εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἀριθ. 393. Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Ἀθήνας. Ὑποτελώνης Ἰτάμου δὲν ὑπάρχει· διατελεῖ μόνον εἰς ὑπηρεσίαν ταύτην εἷς ὑγειονομικὸς φύλαξ Δημ. Παπαροδῆμος, περὶ οὗ οὐδεμία διαταγὴ εὑρέθη Ἀρχεῖον Γραφείου Ἐπαρχείου· ἐπὶ 312 τηλ. διαταγῆς. Ἔπαρχος Εὐρυτανίας Καραχρῆστος. Ὁ κύριος Βουλευτὴς φαίνεται, ὅτι φρονεῖ, ὅτι παρανόμως πληρώνεται ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος· διότι δὲν εἶδεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τὴν θέσιν ταύτην ἀναγεγραμμένην. Ἀλλὰ θέλει ἰδεῖ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ὅτι ἡ θέσις αὐτὴ ὑφίσταται, περιλαμβανομένη ἐν ἄρθρῳ 5ῳ τοῦ κεφαλαίου 12 «ὑγειονομικοὶ φύλακες». Ἐκ τῆς πιστώσεως τοῦ ἄρθρου τούτου πληρώνονται οἱ φύλακες, διοριζόμενοι ὅπου εἶναι ἀνάγκη. Τοιοῦτος φύλαξ ὑπάρχει καὶ ἐκεῖ, διότι ἐθεωρήθη, ὅτι ὑπῆρχεν ἀνάγκη.

§89ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ὑγειονομοτελωνεῖον ἦτο εἰς τὸ Ἴταμον καὶ κατόπιν κατηργήθη μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν· διατί λοιπὸν μένει αὐτὸς ἐκεῖ;

§90ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν κατηργήθη συνεπείᾳ τῆς ἑνώσεως, ὅπως νομίζετε. Κατηργήθη ἀπὸ τοῦ 1871, καὶ δὲν ὑπάρχει Ὑγειονομεῖον Ἰτάμου, διότι, ἂν ὑπῆρχε, θὰ ὑπῆρχον καὶ ὑπάλληλοι, θὰ ἦτο δὲ ἀναγεγραμμένον καὶ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Ἤδη δὲν ὑπάρχει ἐκεῖ εἰμὴ εἷς φύλαξ ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὁ Προϋπολογισμὸς ἀναγράφει καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται ὅπου ὑπάρχει ἀνάγκη. Ἕτερος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης κατέθεσεν ἔγγραφον ἐπερώτησιν ὡς ἑξῆς: «Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ εἴπῃ ἂν γνωρίζῃ διατί ἐν Θήβαις ἐνοικιάσθη, διαταγῇ τῆς Διοικητικῆς Ἀρχῆς, ὡς στρατὼν τῆς χωροφυλακῆς καφφενεῖόν τι ἀντὶ 120 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἐνῷ προσεφέρετο ὡς τοιοῦτος ἀντὶ 80 δραχμῶν οἰκοδομὴ, συγκειμένη ἐκ τεσσάρων εὐρυχώρων δωματίων μετὰ δύω σταύλων καὶ τῶν λοιπῶν παραρτημάτων, ἐν ᾗ ὁλόκληρος ἴλη ἱππικοῦ μετὰ τῶν κτηνῶν καὶ τῶν ἀποσκευῶν κατῴκει ἐπὶ δύω ἔτη, καθ’ ἃ ὁ κύριος τῆς οἰκοδομῆς εἶχε προσφέρει ταύτην δωρεὰν πρὸς τὸ Δημόσιον.» Ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἐγένετο παρὰ τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Θηβῶν κ. Διαμάντη.

§91Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι, ἐγένετο ἀπὸ ἐμέ.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνόμισα, ὅτι εἶχε γείνει παρὰ τῶν Βουλευτῶν τῆς Ἐπαρχίας, οἱ ὁποῖοι ἐνόμιζον, ὅτι δι’ αὐτῆς ἠδύναντο νὰ προλάβωσι μίαν κατάχρησιν. Ἀλλὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν λαμβάνεται οὐδὲ κἂν ἀπὸ τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, ἀλλὰ ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, καὶ αὐτοῦ, ὡς ἐγκρίνοντος τὰς Πράξεις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Πρόκειται περὶ στρατῶνος τῆς χωροφυλακῆς. Ἠξεύρετε, ὅτι οἱ Δῆμοι, διὰ νὰ ἀποφύγωσι νὰ δέχωνται εἰς τὰς ἰδιωτικὰς οἰκίας τὰ ἀποσπάσματα, ἐνοικιάζουσι στρατῶνας ἢ οἰκοδομήματα πρὸς τοῦτο χρήσιμα, καὶ ὅτι οἱ διάφοροι Δῆμοι, φροντίζοντες περὶ στρατῶνος ἐν τῷ Δήμῳ τῆς πρωτευούσης, συνέρχονται καὶ ἐκλέγουσι τὸ καταλληλότερον πρὸς τοῦτο οἴκημα. Τοῦτο δὲ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔπραξαν, ἐξέλεξαν δὲ ἓν ὡς πρὸς τοῦτο κατάλληλον. Εἷς μόνον Δήμαρχος, ὁ κύριος Διαμάντης, φρονῶν, ὅτι κατάλληλον οἴκημα ἦτο τὸ τοῦ κ. Διαμάντη, ἐπέμενεν εἰς τοῦτο.

§93ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ οἶκος τοῦ κ. Διαμάντη προσεφέρετο ἀντὶ 80 δραχμῶν· ὁ δὲ δεύτερος οὐχὶ ἀντὶ 120, ἀλλ’ ἀντὶ 100 παλαιῶν. Ἡ πλειονοψηφία τῶν Δημάρχων ἐθεώρησεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐνοικιασθῇ τὸ δεύτερον οἴκημα, ὁ δὲ Νομάρχης, ὅτι ὤφειλε νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τῶν Δημάρχων. Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ Νομάρχης (Ἀναγινώσκει). Εἷς τῶν βουλευτῶν Ἑρμιονίδος «Ἐζήτησε νὰ δηλώσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ποῖα μέτρα ἔλαβε κατὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαρίσσης, ὅπερ διὰ Πράξεώς του ἀπεφήνατο γνώμην ἐπὶ τῶν φορολογικῶν Νομοσχεδίων».

§95ΜΙΛΗΣΗΣ. Τοιαύτη δὲν εἶναι ἡ ἐπερώτησίς μου.

§96ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπίσημος, ἡ ὁποία μοὶ ἐστάλη καὶ τῆς ὁποίας ἔχω γνῶσιν.

§97ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου εἶναι ἡ ἑξῆς. Ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαρίσσης, προσθέτω δὲ νῦν καὶ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βώλου, τὰ ὁποῖα, ἐξελθόντα τῶν καθηκόντων των, ἐθεώρησαν, ὅτι ὤφειλον νὰ ἐπιδοκιμάσωσι τὴν πορείαν τῆς Κυβερνήσεως, τουτέστι νὰ μεταβληθῶσιν εἰς πολιτικὰ Σώματα. Ἐπ’ αὐτοῦ ν’ ἀπαντήσητε.

§98ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν ἐπερώτησιν διατυποῦτε ἤδη. Δὲν εἶχον ἀκούσει αὐτὴν οὕτω διατετυπωμένην, καὶ ἑπομένως δὲν ἐμελέτησα τὰς ἀποφάσεις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, διὰ νὰ ἴδω ἂν ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὴν ἐπερώτησιν· διότι ἐγὼ ἔλαβον ἀφορμὴν μόνον νὰ ἐξετάσω τὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, ἵνα πληροφορηθῶ ἐὰν ἔχωσι σχέσιν πρὸς τοὺς προτεινομένους φόρους, εἴτε ὑπάρχουσιν ὑπὲρ αἱ ἀποφάσεις, εἴτε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως· καὶ ἐμελέτησα κατὰ πόσον ἠδύνατο νὰ παρέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον. Ὡς πρὸς τὰς γνωμοδοτήσεις αὐτῶν περὶ φόρων, ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ ἡ ἀμφιβολία ἐὰν κατὰ τὸν δημοτικὸν Νόμον ἠδύναντο περὶ αὐτῶν ν’ ἀποφανθῶσι· διότι ὁ δημοτικὸς Νόμος, ὅπως γινώσκετε, ἐπιτρέπει εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ν’ ἀποφαίνωνται γνώμην περὶ ἀντικειμένου δημοτικοῦ συμφέροντος, εἶναι δὲ ζήτημα ἐὰν οἱ δημοτικοὶ φόροι ἀποτελῶσι μόνον τὸ δημοτικὸν συμφέρον καὶ ἂν οἱ δημόσιοι φόροι δὲν ἀποτελῶσι δημοτικὸν συμφέρον. Ἀλλὰ καὶ ὑποτιθεμένου, ὅτι τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια κακῶς προέβησαν εἰς τὴν ἔκφρασιν γνώμης ἐπιδοκιμασίας ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν ποίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐξουσίαν δίδει ὁ Δημοτικὸς Νόμος εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τί ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ ἀπέναντι ὑπερβάσεως ἐξουσίας τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Τὸ δικαίωμα τὸ σύνηθες, τὸ παραχωρούμενον ὑπὸ τοῦ Νόμου, εἶναι ἡ ἀκύρωσις τῆ. Πράξεως. Ἐὰν τοῦτο νομίζετε, ὅτι ἔχει σπουδαιότητα, δύνασθε νὰ καταστήσητε ζήτημα τὴν ἀκύρωσιν ἢ μὴ ὧν ὑπὲρ καὶ τῶν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως Πράξεων τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Ἐγὼ ὅμως ἐθεώρησα τὸ δικαίωμα τοῦτο ὡς μὴ ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντιποίησις ἐξουσίας, ὑπέρβασις ἐξουσίας καὶ πρέπει νὰ τιμωρηθῇ, νομίζω, ὅτι πᾶν ἄλλο πράττομεν ἢ νὰ τιμωρήσωμεν αὐτὰ δι’ ἀκυρώσεως τῆς Πράξεως· διότι ἡ Πρᾶξις πρὸς τίνα σκοπὸν ἐγένετο; πρὸς μόνον τὸν σκοπὸν τῆς δημοσιεύσεως τῆς γνώμης πρὸς τὴν κοινωνίαν, οὐδόλως δὲ, ὅπως φέρωσιν αἱ Πράξεις ἐπισήμους τινὰς συνεπείας, ὅπως φέρωσιν ἀποτελέσματά τινα νομοθετικά· τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκονται, εἶναι αἱ ἐκ τῆς δημοσιότητος ἐντυπώσεις. Ταῦτα πάντα ἐπετεύχθησαν. Κατόπιν δὲ τῶν ἐντυπώσεων καὶ κατόπιν τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ εἴτε ὑπὲρ, εἴτε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκυρώνῃ τὰς Πράξεις, νομίζω, ὅτι εἶναί τι ὅπερ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει μάλιστα αἱ Πράξεις εἶναι ὑπὲρ αὐτῆς, διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θέλει θεωρηθῆ τυπικὴ ἡ ἀπόφασις καὶ μηδεμίαν περιέχουσα ἔννοιαν. Ἀλλὰ καὶ ὅταν κατ’ αὐτῆς ἦναι ἡ γνώμη, οὐδὲ τότε δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ ἀξιοπρεπῶς εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν Πράξεων, οὐδὲ δύναται νὰ προκύψῃ τι καλὸν ἐκ τῆς ἀκυρώσεως. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐξουσίαν πολὺ μεγαλειτέραν, ἵνα δύναται νὰ τὴν διαχειρισθῇ ἀξιοπρεπῶς.

§99ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ προσαγάγητε τὰ ψηφίσματα τῶν δύω Δημοτικῶν Συμβουλίων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπιφυλάσσομαι δὲ τὸ προσεχὲς Σάββατον νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅπερ θεωρῶ σοβαρὸν διὰ τὰς συνεπείας του· διότι, ἂν καταντήσουν τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια νὰ ἐπεμβαίνουν εἰς τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς, θὰ ἔχετε ἐγκατεστημένην τὴν ἀναρχίαν.

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατετέθη ἔπειτα ἐπερώτησις ἔγγραφος πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). Εἶναι νομίζω τοῦ κυρίου Ζωγράφου. Ἐπειδὴ, κύριοι, πρόκειται περὶ προσώπων, βεβαίως πρέπει νὰ λάβητε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχω ἐνταῦτα τῶν ἁρμοδίων, εἰς ἀπόδειξιν, ὅτι ἐτηρήθησαν οἱ τύποι, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ἐπιστραφῇ τὸ ταχύτερον ὁ φάκελλος εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου, ὅπου δύναται πᾶς τις νὰ μελετήσῃ αὐτὸν πληρέστερον. Ὑπάρχει ἑτέρα ἐπερώτησις ἔχουσα ὡς ἑξῆς τοῦ Κ. Λαμπρυνοπούλου. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, πῶς συμβαίνει πρὸ ἐννέα μηνῶν τὸ ἀπόσπασμα τριῶν Δήμων, Νυμφασίας, Κλείτορος καὶ Μυλάουντος νὰ διοικῆται παρὰ παλαιοῦ χωροφύλακος, ὅστις τετράκις μετατεθεὶς διατί ἐπανήρχετο». Τίνες θὰ διορίζωνται διοικηταὶ τῶν ἀποσπασμάτων εἶναι, νομίζω, ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποφασίζῃ· ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον δύναταί τις εὐλόγως νὰ ἐρωτήσῃ εἶναι τὸ περὶ παρεκτροπῆς ἀποσπασμάτων, ἀλλὰ δὲν βλέπω τι εἰς τὴν ἐπερώτησιν περὶ παρεκτροπῆς τοῦ ἀποσπάσματος ἢ τοῦ διοικοῦντος αὐτό. Ἂν ὁ διοικῶν τὸ ἀπόσπασμα δὲν ἔχει τὸν ἀνάλογον βαθμὸν, τοῦτο δύναται νὰ προέρχεται ἐξ ἐλλείψεως προσωπικοῦ· ἂν κατορθώνῃ καὶ ἐπανέρχεται εἰς τὴν αὐτὴν Ἐπαρχίαν, τοῦτο δύναται νὰ συμβαίνῃ, διότι θεωρεῖται ὡς ἔχων εἰδικότητα. Ἂν ὁ κύριος βουλευτὴς φρονεῖ τοὐναντίον, πρέπει ν’ ἀναφέρῃ γεγονότα, καὶ ἂν ταῦτα ἀποτελῶσι παρανομίας, ἃς ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει ν’ ἀνέχηται, τὸ πρόσωπον θέλει ἀπομακρυνθῆ· ἄλλως, ὄχι· διότι ἡ Κυβέρνησις, ἥτις κατὰ κανόνα δὲν ἐπιτρέπει, ἵνα γίνωνται πρὸς αὐτὴν συστάσεις περὶ διορισμοῦ ἀποσπασματαρχῶν καὶ περὶ μεταθέσεως ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν παρὰ τῶν πλησιαζόντων αὐτὴν ἐν τοῖς Γραφείοις, δὲν θὰ τὸ ἐπιτρέψῃ, γινόμενον ἐν τῇ Βουλῇ. Διὰ τῆς Βουλῆς δὲν πρέπει νὰ ζητῆται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὡς ἄτομον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ζητήσῃ τις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐξήντλησα πᾶσαν ἀπάντησιν. Ἂν τυχὸν παρελείφθη τι, ἂς μοὶ ὑπομνησθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§101Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ εἶχον κάμει ἐπερώτησιν διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν νὰ μοὶ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις τί μέτρον ἔλαβε ὡς πρὸς τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν ἐν Μεσσηνίᾳ, ἥτις, ὡς ἀπεδείχθη καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων, φέρεται σκανδαλωδῶς. Σᾶς παρεκάλεσα νὰ στείλετε ἀξιωματικὸν ἵνα κάμῃ ἀνακρίσεις· περὶ τούτων ὅλων δὲν μᾶς εἴπετε τίποτε.

§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις θέλει λάβει πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἐκ τοῦ καθήκοντός της· ἐὰν ἀνεφέρατε γεγονότα καὶ δὲν ἠδυνάμεθα ν’ ἀποδείξωμεν, ὅτι δὲν ἐπράξαμεν ὅ,τι ἔπρεπε, τότε ἠδύνασθε νὰ ἐπιμένετε νὰ λάβωμεν πρόνοιαν, ἀλλὰ περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν πρόκειται νὰ τοποθετήσωμεν τὸν στρατὸν δὲν δύνασθε νὰ φέρετε τὸν λόγον.

§103Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατήγγειλα ῥητῶς τὸν διευθύνοντα τὴν Ὑπομοιραρχίαν Μεσσηνίας ἐπὶ ἐγκλήμασι, κατήγγειλα τὸν ἀποσπασματάρχην Ἀνδανείας καὶ σεῖς μοὶ λέγετε, ὅτι δὲν ἔφερα γεγονότα! Νομίζετε, ὅτι πρέπει ν’ ἀφίνετε ἐκεῖ τὸν κόσμον νὰ σκοτώνεται (θόρυβος). Παρακαλῶ νὰ προσαχθῇ ἡ Πρᾶξις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Δήμου Παμίσου (θόρυβος).

§104ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἐλησμόνησε τὴν ἐπερώτησίν μου περὶ τοῦ ὑδραγωγείου Γαργαλιάνων.

§105ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ περὶ τούτου δὲν εἶναι ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως, εἶναι ἀντικείμενον τῆς προνομίας παντὸς βουλευτοῦ τοῦ εἰσηγεῖσθαι Νόμον, διότι ὑπάρχει ἀνάγκη ὑποβολῆς Νόμου. Ἂν λοιπὸν ἐπ’ αὐτοῦ ἔχετε ὡρισμένην ἰδέαν, δύνασθε νὰ ὑποβάλητε Νομοσχέδιον, καὶ τότε θέλουσι προσενεχθῆ καὶ πάντα τὰ ἔγγραφα.

§106ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὸ ψήφισμα. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐζήτησε νὰ ἐπιβάλῃ φόρον διὰ τὸ ὑδραγωγεῖον, ἠρώτησε τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐκείνη τὸ ἐμπόδισεν.

§107ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς πρὸς τὰ Νομοθετικὰ ἔργα, δὲν δύνασθε νὰ προβῆτε διὰ τοῦ τρόπου τούτου. Ἡ Κυβέρνησις ἔφερε τὰ μέτρα της. Ἂν βουλευτής τις νομίζῃ, ὅτι ταῦτα εἶναι ἀτελῆ, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ ἄλλας προτάσεις καὶ τροπολογίας· δὲν δύνασθε ὅμως δι’ ἐπερωτήσεων νὰ διεξαγάγητε τὴν νομοθετικὴν ἐνέργειαν τῆς Βουλῆς· αἱ ἐπερωτήσεις ἀφορῶσιν εἰς τὰ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας.

§108ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν ἂν ἔχῃ δυσκολίαν εἰς τὸ νὰ ἐγκρίνῃ πρότασιν, ἣν τὸ οἰκεῖον Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐνέκρινεν· ἡ ἔγκρισις δὲ τῆς προτάσεως εἶναι νὰ παρουσιάσῃ Νομοσχέδιον.

§109ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως Νόμων. Ἡ Τριφυλλία ἔχει βουλευτάς, ἑπομένως οὗτοι δύνανται νὰ προτείνωσιν αὐτούς. Πιθανόν, ὅταν αὐτοὶ προτείνωσι, ἢ καὶ πρὸ ἢ μετά, νὰ ὑποβάλῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις Νόμον· ἀλλὰ τοῦτο θέλει πράξει ἐξ ἰδίας αὐτῆς εἰσηγήσεως καὶ οὐχὶ διότι ἐγένετο ἐπερώτησις (θόρυβος).

§110ΙΩ. ΛΑΜΠΡΥΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, προχθές, ἀπαντῶν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶπεν, ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Νυμφασίας κατὰ μῆνα Μάρτιον ὑπῆρχον ἑπτὰ φυγόδικοι, ἤδη δὲ εὑρίσκονται ὀκτώ· μᾶς ἐξέθεσε δὲ καὶ τὰς πράξεις, δι’ ἃς ἕκαστος αὐτῶν κατηγορεῖται· κατὰ τὰς πληροφορίας δὲ, τὰς ὁποίας ἔχει, πολλαὶ προσπάθειαι κατεβλήθησαν ἄχρι τοῦδε ἀπὸ τὰς Ἀρχὰς πρὸς σύλληψίν των, καὶ ὅτι ἡ διαμονή των ἤδη εἶναι ἄγνωστος. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει ἀπόσπασμα διοικούμενον πρὸ ἐννέα μηνῶν παρά τινος χωροφύλακος. Κύριοι, ἐγὼ ἐνόμισα καθῆκόν μου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τὴν ἔκρυθμον κατάστασιν τοῦ Δήμου Νυμφασίας. Καὶ ἐν πρώτοις ἔκαμα γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι οἱ εἰς τὸν Δῆμον Νυμφασίας εὑρισκόμενοι ἑπτὰ φυγόδικοι διαπράττουσι μέγιστα ἐγκλήματα, ἤτοι φορολογίας, ἀγκαρείας καὶ τὰ τοιαῦτα, πράττουσι δὲ ὅ,τι ἄλλοτε ἔπραττεν ὁ Τούτουνας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μαντινείας. Ταῦτα δὲ τὰ παράπονά μου ὑπέβαλον καὶ πρὸς τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν δὶς καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ ἀπομακρύνῃ τὸ ἀπόσπασμα τοῦ Δήμου Νυμφασίας· διότι, ἐν ὅσῳ μένει αὐτὸ ἐκεῖ, ἀδύνατον νὰ συλληφθῶσι, νὰ ἀντικαταστήσῃ δὲ τοῦτο δι’ ἄλλου. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καλέσας τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, μὲ εἶπε νὰ ἐκθέσω αὐτὰ πρὸς αὐτὸν διὰ τὰ περαιτέρω, καὶ ἐσταμάτησεν ἕως ἐδῶ ἡ ὑπόθεσις. Μετὰ παρέλευσιν πολλοῦ χρόνου, μὴ βλέπων καμμίαν ἐνέργειαν, ἐνόμισα καλὸν νὰ γράψω καὶ εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, καὶ ἰδοὺ εἰς φιλικήν μου ἐφημερίδα τί ἔγραφον κατὰ τὴν 22 Ἰουνίου ε. ε. «Καὶ εἰς τὸν ὑπομοίραρχον Γόρτυνος παρεπονέθην, καὶ εἰς τὸν Μοίραρχον Ἀρκαδίας, καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ εἰς αὐτὸν τὸν Πρωθυπουργὸν δὶς, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ Δήμου Νυμφασίας εἶναι λίαν ἔκρυθμος, διότι ἕξ φυγόδικοι ὄχι μόνον δὲν κατεδιώχθησαν ποσῶς, ἀλλὰ καὶ συντρώγουσι μετὰ τῶν στρατιωτῶν καὶ συμπεριπατοῦσι, καὶ ὅτι καθίσταται ἀνάγκη νὰ ἀντικατασταθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ σταθμοῦ Μαγουλιάνων. Εἰς τὸ πεῖσμα ὅμως φαίνεται ἐπιμένουσι, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο δὲν ἀντικατέστησαν, ὄχι μόνον καταδίωξίν τινα κατὰ τῶν φυγοδίκων δὲν ἐνήργησαν, ἀλλ’ ἠνέχθησαν, καὶ οἱ φυγόδικοι προχθὲς τὴν Κυριακὴν, 13 Ἰουνίου, εἰς τὸ δημοσιώτερον μέρος τῆς κωμοπόλεως ἡμῶν, καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ ἑπτὰ στρατιωτῶν τοῦ ἀποσπάσματος ἐπετέθησαν καὶ ἔδειραν τοὺς χωροφύλακας τῆς δασονομικῆς ὑπηρεσίας κλπ. Κατὰ τὰς 26 δὲ Αὐγούστου ἔγραφον: «Ἡ ἀναμόρφωσις συντελεῖται ἐνταῦθα πλήρης καὶ ἐντελής. Οἱ ἐν τῇ περιφερείᾳ ταύτῃ φυγόδικοι περιφέρονται καὶ συνδιασκεδάζουσι μετὰ τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν καταδίωξιν αὐτῶν στρατιωτικῶν τοῦ ἀποσπάσματος πρὸς κοινὸν σκάνδαλον».

§111ΠΟΛΛΟΙ (Ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἀρκεῖ, ἀρκεῖ.

§112ΛΑΜΠΡΥΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν, κύριοι Βουλευταὶ, ὁ διοικῶν τὸ ἀπόσπασμα ἁπλοῦς χωροφύλαξ Κ. Παππαδόπουλος ἀνέγνωσε τὰ ἐν τῇ ἐφημερίδι γραφέντα, μοὶ παρήγγειλε μὲ λίαν ἀξιόπιστον πρόσωπον, τὸν κύριον Γ. Πυτάζαν, ἔνορκον ἐν Τριπόλει, ὅτι πρὸς τὸ πεῖσμά μου θὰ πάρῃ τὰ βιολιὰ καὶ τοὺς φυγοδίκους καὶ θὰ διέλθῃ διὰ τῆς ἀγορᾶς Βυτίνης.

§113ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πῶς δὲν τὸν κατήγγειλες;

§114ΛΑΜΠΡΥΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν κατήγγειλα καὶ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς αὐτὸν τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, οὓς καὶ πάλιν παρακαλῶ νὰ ἐξετάσωσι τὰ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Τοὺς παρακαλῶ δὲ νὰ παραγγείλωσι τὸν κύριον Εἰσαγγελέα Τριπόλεως, ὅπως διατάξῃ τὸν κύριον Εἰρηνοδίκην Νυμφασίας νὰ ἐξετάσῃ ἄν ὁ δασοφύλαξ Πάνος Κοντόπουλος εἶχε ποτὲ ἓν ἀρνίον ἢ μίαν αἶγα, καὶ ἤδη ἔχει ὁλόκληρον ποίμνιον, φορολογῶν τοὺς δημότας Νυμφασίας· ὅσους δὲ δὲν ἠδυνήθη νὰ φορολογήσῃ εἰς τὸν Δῆμον Νυμφασίας μετέβη εἰς τὸν Δῆμον Ἡραίας, ὅπου διήρχοντο διὰ τὰ παραχειμάδια οἱ ποιμένες Βητύνης καὶ τοὺς ἐφορολόγησε.

§115ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τοὺς ἐλήστευσεν, εἰπέ.

§116ΛΑΜΠΡΥΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ φορολογηθέντες εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας, εἰς τὸν Δῆμον Σκιλλοῦντος, καὶ δύνασθε, ἐὰν θέλετε, νὰ λάβητε πληροφορίας· εἶναι δὲ οὗτοι οἱ ἀδελφοὶ Λεπετζῆται, οἱ ἀδελφοὶ Μεγάτοι κλπ. Δύω δὲ ἄλλοι φυγόδικοι κατηγοροῦνται διὰ τὴν ἑξῆς ἀποτρόπαιον πρᾶξιν. Μεταβαίνουσα πτωχή τις γυνὴ, ἐν χηρείᾳ διατελοῦσα, εἰς τὸν ἀγρόν της, συνελήφθη παρ’ αὐτῶν καὶ ἀφοῦ ἐβασανίσθη ἐπί πολὺ, ἐβιάσθη κτηνωδῶς. Ἡ γυνὴ μετέβη ἀμέσως εἰς τὸν ἐν Τριπόλει κύριον Εἰσαγγελέα, πρὸς ὃν ἐξέθεσε τὴν πρᾶξιν. Οὐδὲν παράπονον ἔχω κατὰ τῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν Τριπόλεως, καθόσον ἐκπληροῦσι θρησκευτικῶς τὸ καθῆκόν των, διότι ἐξέδωκαν καὶ ἔνταλμα συλλήψεως καὶ βούλευμα παραπομπῆς. Καὶ ἐν τούτοις αὐτοὶ δὲν συλλαμβάνονται, ὅπως ἱκανοποιηθῇ ἡ κοινωνία, ἀλλὰ περιφέρονται μετὰ τοῦ ἀποσπάσματος τοῦ Παπαδοπούλου, τὸν ὁποῖον καὶ ἤδη καταγγέλλω ἐνώπιόν σας.

§117ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ἀναγνώσετε τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, θέλετε παρατηρήσει, ὅτι εἶναι τὸ σύστημα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς μειονοψηφίας τῆς μικρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ παριστᾷ διὰ τῆς Ἐφημερίδος του, ὅτι χαλάει κόσμος εἰς τὴν Γορτυνίαν, ἐνῷ δὲν συμβαίνει τίποτε (θόρυβος). Ἐκεῖ, κύριοι, σήμερον ὑπάρχει ἓν ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὴν λογικὴν τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος, ὅστις λέγει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διώξῃ τὸ ἀπόσπασμα, ἵνα καταδιωχθῶσιν οἱ φυγόδικοι· ἀλλ’ αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι δυνατά; αὐτὰ εἶναι ἄνω ποταμῶν. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι τὸ ἀπόσπασμα ἐκεῖνο συνέλαβε τὸν ὑπηρέτην τοῦ κ. Λαμπρυνοπούλου κλέπτοντα μαζῇ μὲ τὸν Εἰρηνοδίκην (θόρυβος). Ἐγὼ, κύριοι, παρακαλῶ νὰ διαταχθῇ ἐκεῖ μία αὐστηρὰ ἀνάκρισις εἰς τὸν Δῆμον Νυμφασίας, διότι ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἀκούετε, εἶναι ἐν ὀνόματι τοῦ κόμματος.

§118ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ πλευρὰ αὕτη (δεικνύει τὴν ὑπουργικὴν), ὁσάκις γίνεται ἐπερώτησις ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν, θίγουσα τὸν διοίκησιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐκφέρει μυκθημοὺς κατὰ τῶν μελῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐνῷ, ἐὰν ἦναι ἀληθεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ καὶ σέβωνται τὰ δικαιώματά των, ὀφείλουν ν’ ἀκούουν μετὰ προσοχῆς τοὺς παραπονουμένους διὰ τὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ δὲ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ δέχωνται τὰς δι’ ἐπερωτήσεων πληροφορίας, ἵνα ὁδηγῶνται εἰς τὴν περιστολὴν τῶν καταχρήσεων τῶν ὀργάνων των, καὶ ἰδίως τῆς χωροφυλακῆς, ἥτις παρουσιάζει συχνάκις ἀσχημίας εἰς πολλὰ μέρη (θόρυβος). Ἡ διαγωγὴ αὕτη τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν ὀπαδῶν των μὲ ἀναγκάζει νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον εὐρύτερον καὶ ν’ ἀποδείξω τὴν μεροληπτικὴν καὶ φατριαστικὴν διαγωγὴν ἐν γένει τῆς Κυβερνήσεως ταύτης, παραβαλλομένην πρὸς τὴν τῶν παρελθουσῶν, παρουσιάζων πράγματα ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν καὶ αὐτῆς τῆς Πρωτευούσης· ἀποφεύγω ὅμως, διότι, τῆς ὥρας προχωρησάσης, ἐπέστη ἡ στιγμὴ νὰ λήξῃ ἡ συνεδρίασις. Ἄλλως, κύριοι, τίς δὲν ἐνοχλεῖται ἀκούων τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ ὑπουργικοὺς Βουλευτὰς μεμφομένους τὸν ἀξιότιμον κύριον Λαμπρυνόπουλον, καταγγέλλοντα τὸ ἐν τῷ Δήμῳ Νυμφασίας ὑπὸ ἁπλοῦ χωροφύλακος ἀπὸ τόσων μηνῶν διοικούμενον ἀπόσπασμα, ὡς μὴ συλλαμβάνον τοὺς φυγοδίκους, καὶ διατεινομένους, ὅτι οἱ στρατιῶται οὗτοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των; Ἀφοῦ τὸ ἐκτελοῦν, διατί δὲν συνέλαβον οὔτε ἕνα ἐκ τῶν ὀκτὼ φυγοδίκων, ἀλλὰ καὶ συντρώγουσι καὶ συνδιασκεδάζουσι μετ’ αὐτῶν; Ἀφοῦ ἀνέβην τὸ βῆμα, ἂς φέρω καὶ μίαν ἐπερώτησιν, ἣν εἶχον κατὰ νοῦν, πρὸς τὸν καυχώμενον, ὅτι ἐφρόντισε διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν κύριον Καλλιγᾶν. Διατί δὲν ἐτελείωσε μέχρι τοῦδε τὰς ἐργασίας της ἡ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τοῦ δανείου τῶν 120,000,000 συστηθεῖσα περιώνυμος Ἐπιτροπὴ, καὶ ἂν ἐργάζωνται τὰ μέλη αὐτῆς.

§119ΛΕΒΙΔΗΣ. Διότι ἐφυλακίσατε τὸν Τομαρόπουλον...

§120ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Καλῶς ἐπράξαμεν, ἀφοῦ τὸν συνελάβομεν ἐγκληματίαν. Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐργασθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἄνευ τῆς συνδρομῆς τοῦ Τομαροπούλου, διατί ὁ πατέρας σου καταβροχθίζει καθημέραν, καίτοι μὴ ἐργαζόμενος, τὰς εἴκοσι πέντε δραχμὰς ἀπὸ τὸ κατακακόμοιρον καὶ κατάχρεων Δημόσιον Ταμεῖον; Καὶ δὲν ἔφθασεν αὐτὴ μόνη ἡ ἀπὸ μέρους τοῦ Ὑπουργείου ἀποζημίωσις τῆς ὑπὲρ αὐτοῦ ψήφου σου, ἀλλὰ μανθάνω, ὅτι πρόκειται νὰ προικίσῃ καὶ σὲ μέ τινας χιλιάδας πηχῶν παραλίων ἐν Πειραιεῖ οἰκοπέδων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπαιτῶ ἀπὸ τὸν κύριον Καλλιγᾶν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας.

§121ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ὑποστηρίζων τοὺς ἀντιθέτους, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐπερωτῶ μάλιστα ἂν ἐν γένει οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσιν ἀπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως μέχρι τοῦ τελευταίου Δικαστοῦ, ἂν δὲν ἀνήκουσιν εἰς τοὺς ἀντιθέτους ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Γορτυνίας, καὶ ὅτι διέπραξαν καὶ πολλὰ κομματικὰ παρατράγῳδα ὑπὲρ τῶν ἀντιθέτων.

§122ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω πόθεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠρύσθη τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μετέδωκεν εἰς τὴν Βουλὴν, προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐνοικιάσεως στρατῶνος χωροφυλακῆς ἐν Θήβαις.

§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ Νομάρχης....

§124ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Τὸν συλλυποῦμαι. Εἶναι κατὰ πάντα ἀνακριβεῖς, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον ἁπάντων τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἐπιφυλασσόμενος νὰ ἀπαντήσω ἐν καιρῷ. Ἀπὸ τοῦδε δὲ λέγω, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προκαλῶν τὴν ἱλαρότητα, δὲν ζημιοῖ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ διετίαν προσέφερον τὰς οἰκοδομάς των δωρεὰν πρὸς τὸ Δημόσιον, καὶ οἵτινες καὶ ὡς ἰδιῶται καὶ ὡς πολιτευόμενοι τὸ τελευταῖον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐπρόσεξαν πάντοτε, ἦτο τὸ ἰδικόν των συμφέρον. Ἀνακριβὲς δὲ καὶ ψευδὲς εἶναι, ὅτι ὁ Δήμαρχος Θηβαίων ἔκαμε πρότασιν περὶ ἐνοικιάσεως τῆς οἰκίας του. Τοῦτο προέτεινεν ὁ 1ος Δημαρχικὸς Πάρεδρος· ὁ ἕτερος δὲ Δήμαρχος, ὁ Δήμαρχος Θεσπιέων, οὔτε προσεκλήθη νὰ λάβῃ μέρος (θόρυβος). Κύριε Ῥάλλη, διατί γελᾶτε σεῖς, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε τὴν οἰκογένειάν μου ἀπὸ τόσων ἐτῶν; Εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζετε τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου, καὶ νὰ μὴ φέρεσαι οὕτως, ὥστε νὰ κάμῃς τοὺς ἀπὸ παιδικῆς ἡλικίας φίλους σου νὰ σὲ μισήσωσι καὶ νὰ σὲ καταφρονήσωσι.

§125ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν ὑμεῖς λέγετε, ὅτι ὁ 1ος Δημαρχ. Πάρεδρος ἐπρότεινε τοῦτο.....

§126ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ἦτο δυνατὸν ποτὲ ὁ ἀδελφός μου νὰ τὸ προτείνῃ, προκειμένου περὶ κτήματός του; Τὸ ἐπρότεινε ὁ 1ος Δημαρχ. Πάρεδρος, ὁ ὁποῖος εἶναι φίλος τοῦ κ. Κουκούλεζα.

§127ΚΟΥΚΟΥΛΕΖΑΣ. Ἐρωτῶ τὸν κύριον Διαμάντην, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ οἰκοδομὴ, τὴν ὁποίαν προσέφερεν ὁ ἀδελφός του διὰ στρατῶνα τῆς χωροφυλακῆς ἐν Θήβαις, ἦτο χάνι, κείμενον μεταξὺ δύω ἑτέρων τοιούτων; Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, ποῖον δικαίωμα εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναμιχθῇ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης; Τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὰ καθήκοντα ἀποκλειστικῶς τῆς Δημοτικῆς Ἀρχῆς. Οἱ Δῆμοι, κατὰ Νόμον, εἶναι ὑπόχρεοι νὰ προμηθεύωσι τῇ χωροφυλακῇ τὸ πρὸς στρατωνισμὸν τῶν ἀνδρῶν αὐτῆς ἀναγκαῖον οἴκημα· ἡ δὲ Διοίκησις τὸ καθῆκον μόνον ἔχει νὰ ἐπιτηρῇ, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ ὑπέρβασις τῆς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀναγεγραμμένης πιστώσεως. Τοῦτο δὲ συνέβη καὶ κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην, καὶ ἂς τὸ ὁμολογήσῃ ὁ κύριος Διαμάντης. Τὴν 1 Νοεμβρίου ἔληγεν ὁ χρόνος τῆς μισθώσεως τοῦ πρὸς στρατῶνα τῆς χωροφυλακῆς χρησιμεύοντος οἰκήματος· ὁ δὲ Ἔπαρχος ἐκάλεσε τοὺς Δημάρχους νὰ φροντίσωσι περὶ ἐνοικιάσεως ἑτέρου τοιούτου, διότι τὸ ὑπάρχον, ὂν ἑτοιμόῤῥοπον, δὲν ἠδύνατο ν’ ἀναμισθωθῇ. Οἱ Δήμαρχοι, ὡς ἀντιπρόσωποι ἕκαστος τοῦ οἰκείου Δήμου, συνῆλθον ἐν Θήβαις, καὶ οἱ μὲν πέντε ἐκ τῶν ἑπτὰ Δημάρχων τῆς Ἐπαρχίας ἐξουσιοδότησαν τὸν Δήμαρχον Ἀκραιφνίων νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ οἰκήματος, τῇ συμπράξει καὶ τοῦ Διοικητοῦ τῆς ὑπομοιραρχίας, οὗτοι δὲ ἐξελέξαντο μεταξὺ δύω προταθέντων, τοῦ Διαμάντη καὶ τοῦ κ. Θεαγένους, τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Θεαγένους, καὶ οὕτω συνήφθη μετὰ τοῦ τελευταίου ἡ μίσθωσις ἐπὶ τριετίαν ἀντὶ 100 δραχμῶν τὸν μῆνα· ὁ δὲ Διαμάντης, ὡς Δήμαρχος Θηβαίων καὶ ἰδιοκτήτης τοῦ ἑνὸς τῶν προταθέντων οἰκημάτων, συνεβλήθη μετὰ τοῦ 1ου Δημαρχικοῦ Παρέδρου, ἐκμισθώσας τὴν οἰκίαν του ὡς στρατῶνα τῆς χωροφυλακῆς ἀντὶ 90 δραχ. τὸν μῆνα.

§128ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ δὲν ἀνάγονται εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς (θόρυβος).

§129ΚΟΥΚΟΥΛΕΖΑΣ. Ὁ Ἔπαρχος λοιπὸν, ἔχων ὑπ’ ὄψιν δύω ἐκμισθωτήρια, τὸ μὲν μεταξὺ τοῦ Δημάρχου Ἀκραιφνίων, ὡς ἀντιπροσώπου καὶ τῶν ἑτέρων Δημάρχων, καὶ τοῦ κ. Θεαγένους, τὸ δὲ μεταξὺ τοῦ 1ου Δημαρχικοῦ Παρέδρου, ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Δήμου Θηβαίων, καὶ τοῦ κ. Διαμάντη Δημάρχου Θηβαίων, ὡς ἰδιοκτήτου, ἀνηνέχθη εἰς τὴν Νομαρχίαν, ζητῶν τὰς διαταγὰς αὐτῆς περὶ τοῦ πρακτέου. Ὁ Νομάρχης πάνυ δεδικαιολογημένως ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς οἰκίας, ἣν ἡ πλειονότης τῶν Δημάρχων ἐξελέξατο ὡς καταλληλοτέραν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς τοσοῦτον θόρυβον ἐγείρει ἐνταῦθα ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, ὅλως ἀτόπως.

§130ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Παρακαλῶ πάντας τοὺς στρατιωτικοὺς Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐν Θήβαις, τὸν κ. Κρεστενίτην (θόρυβος)......

§131ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ δὲν εἶναι ἐργασία τῆς Βουλῆς.

§132ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Τὸν κύριον Κατσικαπῆν (θόρυβος), νὰ εἴπωσιν ἐὰν τὸ ἐνοικιασθὲν δὲν εἶναι καφφενεῖον... (θόρυβος.

§133ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐγείρωνται τοιαῦτα ζητήματα.

§134ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ἕτερον, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ἡ οἰκοδομὴ τοῦ ἀδελφοῦ μου εἶναι Χάνι, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπαινεῖται ὁ Δήμαρχος Θηβαίων· ὁ δὲ ἔπαινος οὗτος τῆς Κυβερνήσεως στέλλεται δι’ ἐγκυκλίου πρὸς ἅπαντας τοὺς Δημάρχους τοῦ Κράτους, διότι δωρεὰν προσέφερε τὴν οἰκοδομὴν αὑτοῦ πρὸς χρῆσιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν κατάλυσιν ὁλοκλήρου ἴλης ἱππικοῦ μετὰ τῶν ἵππων καὶ τῶν ἀποσκευῶν τῆς ἴλης ἐπὶ διετίαν ὁλόκληρον.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στάϊκος ἔχει τὸν λόγον.

§136ΣΤΑΪΚΟΣ. Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, διότι θεωρῶ, ὅτι δὲν εἶναι οὔτε βουλευτοῦ, οὔτε ἀνθρώπου ἴδιον, νὰ λάβῃ μέρος εἰς συζήτησιν, ὁποίαν σήμερον ἔχομεν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ.

§137ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁλονὲν προσπαθοῦμεν νὰ καταῤῥίψωμεν τὸ πολυτιμότερον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν εἰς συνταγματικὰ Κράτη οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως. Δὲν θὰ παρακολουθήσω ὡς πρὸς αὐτὸ οὔτε αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διότι τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι ἀδιαφιλονείκητον εἰς ἕκαστον τῶν βουλευτῶν, καὶ ἂν ὅλη ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποφασίσει τὰ ἐναντία καὶ εἷς βουλευτὴς ἐπιμείνῃ. Ἤδη ὅμως τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ. Αἱ ἐπερωτήσεις δὲν συζητοῦνται καθ’ ὃν τρόπον καθιερώθη εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, καὶ δὲν περιπλέκονται αἱ σπουδαῖαι ἐπερωτήσεις μὲ τὰς λοιπὰς ἐπερωτήσεις, ὅπως τὰς διερχώμεθα ἀπαρατηρήτους. Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα περὶ τῆς παύσεως τῶν δύω Δημάρχων ἐν Λαρίσσῃ καὶ περὶ τῆς ἐκεῖ δημοσίας τάξεως, ἀναφερομένην ἰδίως ὡς πρὸς τὰ θρησκευτικὰ παραγγέλματα καὶ τὰς παραδόσεις τῶν Ὀθωμανῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἐγέλασεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ τὴν ἀναπτύξω τὸ προσεχὲς Σάββατον ἐν ἐκτάσει, καὶ θὰ ἀποδείξω εἰς τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, γελάσαντα, ὅτι ὁ Νομάρχης, τὸν ὁποῖον ἔχει ἐκεῖ, ὄχι μόνον ἀδιαφορεῖ πρὸς τὸ θρήσκευμα τῶν Ὀθωμανῶν, ἀλλ’ ἄλλοτε ὡς Νομάρχης ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι ἔκαμε τὴν μωρὰν πρότασιν τῆς καταργήσεως τῶν ἑορτῶν τῶν πανηγυριζομένων ἐπ’ ὀνόματι τῶν ἁγίων τῆς θρησκείας, καὶ θὰ φέρω ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων θ’ ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια τούτων. Ὅταν δὲ ἐπερωτῶ καὶ ὁμιλῶ, δὲν κάμνω γελοίας προτάσεις, ἵνα γελᾷ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ὀφείλει, σεβόμενος ἑαυτὸν, νὰ ἦναι εὐπρεπέστερος ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ.

§138ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§139ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐπρόσεχεν εἰς ὅσα εἶπον, καὶ ἂν ἐγνώριζεν, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ μακρὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον πολιτεύομαι, ἔφερα μόλις πέντε ἢ ἕξ ἐπερωτήσεις, δὲν ἤθελεν ὁμιλήσει μετὰ τῆς ἐλαφρότητος, μεθ’ ἧς ὡμίλησεν.

§140ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἰδοὺ εὐπρέπεια.

§141ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οὐδέποτε ἔφερα πρότασιν περὶ τῶν ἀτομικῶν μου συμφερόντων· ἐὰν δὲ νομίζῃ, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου περὶ τῶν δύω Δημάρχων δὲν πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, τῷ λέγω, ὅτι πλανᾶται.

§142ΡΑΛΛΗΣ. Ἀποδείξατέ το.

§143Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν ἐπιθέτετε χεῖρα εἰς τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναί τι σπουδαιότερον τούτου. Δὲν εἶναι δὲ 15 ἡμέραι, κατὰ τὰς ὁποίας ἀπειλῶ, ἀλλὰ πολὺ ὀλιγώτεραι, κατὰ δὲ τὴν ἐπερώτησίν μου ἐζήτησα νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀρνεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ καταθέσῃ. Ἔπρεπε πρῶτον νὰ ἐρωτήσῃ ἑαυτὸν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐὰν ἐγὼ ἦμαι παραίτιος ἢ πταίστης τῆς μὴ ἀναπτύξεως τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἢ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἀρνουμένη νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα. Ἐγὼ ὅμως, καίτοι μὴ κατατεθέντων τῶν ἐγγράφων, εἰς πρώτην περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλει ἔλθει συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, θέλω ἐπικαλεσθῆ τὴν προσοχὴν καὶ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§144ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδοὺ ἡ Ῥόδος, ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα· εἶναι ἑβδόμη ὥρα, ἂς ἔλθωμεν νὰ συζητήσωμεν.

§145ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ συζήτησις ἐφ’ ἑκάστης ἐπερωτήσεως δὲν εἶναι μονομαχία τις μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἔδειξε τὸ βῆμα εἰς τὸν ἔντιμον ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴν, ἔπρεπε νὰ πείσῃ μᾶλλον τὸν ἀρχηγόν του νὰ καταθέσῃ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα.

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν τὰ καταθέτει· τὸ εἶπεν.

§147ΜΙΛΗΣΗΣ. Περὶ τούτου συζητοῦμεν. Ὁ ἔντιμος ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς δύναται νὰ ἔμαθεν ἐξ ἄλλων πηγῶν ὅ,τι γινώσκει περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης· ἡ Κυβέρνησις γινώσκει ὡσαύτως τὰ κατ’ αὐτήν. Ἀλλ’ ἡ πάλη δὲν γίνεται μεταξὺ δύω γινωσκόντων, τῶν ἄλλων ἡμῶν ἀγνοούντων τί συμβαίνει. Διὰ τοῦτο ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἦτον ὑποχρεωμένος νὰ καταθέσῃ ἐγκαίρως τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ἐπερώτησιν ἔγγραφα. Τὸ ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, εἶναι σπουδαιότατον (θόρυβος)· οἱ κύριοι φωνάζουσι ὤ... διότι λέγω, ὅτι ἡ παῦσις δύω Δημάρχων εἶναι πρᾶξις σπουδαιοτάτη· νομίζουσι λοιπὸν αὐτοὶ, ὅτι τὸ νὰ παύσῃ ἡ Κυβέρνησις Δήμαρχον εἶναι πρᾶξις ἀναξία λόγου καὶ ὅτι, ὅταν φέρῃ συνάδελφος τὸν λόγον ἐπὶ τοιαύτης πράξεως, εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς Ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους ν’ ἀπαντῶσι μὲ ὤ... μὲ ἀνάρθρους φωνάς; Ἡ Κυβέρνησις, εἶμαι πεπεισμένος, ἔχει συνείδησιν τῆς σοβαρότητος τῆς πράξεως, καὶ πρέπει νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, ἵνα μάθῃ ἡ Βουλὴ τοὺς λόγους, τοὺς προκαλέσαντας τὴν παῦσιν τῶν Δημάρχων. Ἐνθυμίζω εἰς τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ποῖος θόρυβος, ποία συζήτησις ἐγένετο ἄλλοτε ἐν τῇ Βουλῇ, ὅταν Δήμαρχος, τὸν ὁποῖον γνωρίζει ὁ κύριος Ὑπουργός, ἐπαύθη ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα μάθωμεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ ποῖοι λόγοι προεκάλεσαν τὴν παῦσιν τῶν Δημάρχων. Ἐὰν ἦναι λόγοι ἐθνικοῦ συμφέροντος, τόσῳ τὸ καλλίτερον διὰ τὴν Κυβέρνησιν· ἂς ἦναι βεβαία, ὅτι ἡμεῖς αὐτοὶ θὰ ἐπιδοκιμάσωμεν τὴν πρᾶξίν της, ἀλλὰ πρέπει νὰ μᾶς δώσῃ τὰ στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ σχηματίσωμεν ὀρθὴν καὶ δικαίαν γνώμην. Σχετικῶς δὲ πρὸς τὴν ἰδικήν μου ἐπερώτησιν, ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλῃ τὰ ψηφίσματα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων Λαρίσσης καὶ Βώλου, διότι ἔχω σκοπὸν, μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν καὶ τῆς ἰδικῆς μου ἐπερωτήσεως.

§148Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἤμην εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ δὲν γνωρίζω ἂν κατέθεσε τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα.

§149ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖα ἔγγραφα;

§150Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀξιοτίμου στρατηγοῦ Γρίβα, καὶ κατάστασις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν δηλωσάντων, ὅτι δέχονται νὰ ὑπαχθῶσι εἰς τὰς εἰσιτηρίους εἰς τὴν σχολὴν ἐξετάσεις.

§151ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχει.

§152ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ ἔμαθον, ὅτι ὑπάρχει ἀλληλογραφία, καὶ ὅτι ἐλάχιστοι ὑπαξιωματικοὶ ἐδήλωσαν.

§153ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδὲν ἔγγραφον ὑπάρχει.

§154ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἠθέλησε δὲ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς νὰ μὲ παραστήσῃ, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ὀπισθοδρομήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ ἀπεναντίας εἶμαι ὑπὲρ τῆς προόδου καὶ τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς προόδου καὶ τῶν δικαιωμάτων ὅλων τῶν ἐν τῷ στρατῷ ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων· νομίζω δὲ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τοῦ Νόμου περὶ τῆς σχολῆς κυρίως παραβλάπτει τὰ δικαιώματα τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κεκτημένον δικαίωμα ἐπὶ τοῦ προβιβασμοῦ των. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι κεκτημένον δικαίωμα ἔχουσι μόνον οἱ ἐν τῷ καταλόγῳ, τῷ εὑρισκομένῳ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ἐγγεγραμμένοι ὑπαξιωματικοί, ἡμεῖς ὅμως νομίζομεν, ὅτι δικαίωμα πρὸς προβιβασμὸν ἔχει πᾶς ὑπαξιωματικὸς, λοχίας ἢ ἐπιλοχίας, ἔχων ὑπηρεσίαν δύω ἐτῶν ἐν τῷ βαθμῷ τούτῳ. Λοιπὸν ὁ κύριος Ὑπουργὸς διὰ τῆς ἐμμέσου ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου ὑπάγει πλείστους ὑπαξιωματικοὺς εἰς διετῆ θητείαν ἐν τῇ σχολῇ, τοῦθ’ ὅπερ παραβλέπει κυρίως αὐτούς.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λομβάρδος ἔχει τὸν λόγον.

§156ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον. (Διαλύεται ἡ Συνεδρίασις· ὥρᾳ 7 Μ. Μ.).